diff --git "a/10/10268.json" "b/10/10268.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10268.json" @@ -0,0 +1,3002 @@ +{ + "letter_id": "10268", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10268", + "dominant_topic": 0, + "topic_dist": [ + 0.057891, + 0.057489, + 0.050185, + 0.05368, + 0.045117, + 0.045244, + 0.049213, + 0.051874, + 0.048655, + 0.046162, + 0.048546, + 0.049925, + 0.046869, + 0.05254, + 0.05483, + 0.048479, + 0.045227, + 0.047483, + 0.050357, + 0.050236 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.700191, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.700191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1915", + "psc_text": "verba prosternant se illi duo fratres orationi ante abbatem, quod et retro omnis congregatio una cum abbate facere debet; et postquam levaverint se omnes, illi duo dicant hunc versum: Custodi nos, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege nos. Postquam vero oratum pro eis ab omnibus fuerit, surgentes supradicti duo fratres, osculentur genua abbatis, et pacem suis tradant praepositis, vel omni congregationi; quibus post datam pacem praepositi sui dicant: Ite, fratres, in nomine Domini Jesu Christi, intrate in hebdomadam; et petita benedictione omnia facite, dicentes per exercenda omnia: Benedicite, ut cum benedictum fuerit, quandocunque feceritis, maledictus diabolus impediendi ibi non habeat potestatem. CAPUT XXXVI De infirmis fratribus Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est, ut sicut revera Christo, ita eis serviatur; quia ipse dixit: Infirmus fui, et visitastis me. Et, Quod fecistis 459 uni de his minimis meis, mihi fecistis. Sed et ipsi infirmi considerent, in", + "candidate_score": 0.699175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1917", + "psc_text": "usus infirmis quotiens expedit offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. At ubi meliorati fuerint, a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. COMMENTARIUS. Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est. etc.] Nihil fortius aut expressius S. P. Benedictus praescribere poterat ad commendandam infirmorum curam, vixque aliud simile in cunctis SS. Patrum regulis reperire est, nisi forte in illis quae S. Benedicti textum transcripserunt, ut sunt Regula Donati ad virgines, et Grimlaici ad solitarios. Et quidem in Regula S. Antonii legitur (Num. 2): « Cum surrexeris mane singulis diebus, inquire de aegrotis qui apud te sunt. » Et iterum (Num. 34): « Visita aegrotos et infirmos, et imple mensuras seu vasa eorum aqua. » In Regula SS. Serapionis, Macarii,", + "candidate_score": 0.69902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2851", + "psc_text": "Bernardus, episcopo, vel principi, si ad carnium abstinentiam astringerentur. Sentiat aliter qui vult, tamen in hoc signo universali omnis hoc comprehendi puto, habita consideratione discretionis ad hospites religiosos sanos, quibus uti carnibus non licet. » Et Turrecremata: « Si hospitibus cibus carnium indifferenter negaretur, non omnis humanitas eis censeretur exhiberi. » Sed huic opinioni, quae contraria est optimae monasteriorum ordinis nostri praxi, et quam expresse damnavit Innocentius Papa III, in brevi ad abbatem et conventum Sylvae Majoris, qui tale aliquid praesumpserant, merito potest opponi illud S. Ambrosii (Lib. V in Hexam., cap. 8): « Melior est enim hospitalitas in oleribus cum gratia, quam vitulorum pinguium praeparatio cum discordia. » Et illud Evagrii in Monachicis, n. 2 (Tom. III Monum. Eccles. Graecae): « Si praetextu hospitalitatis de sumptuoso cibo in mentem venerit, abjice eam cogitationem, nec illi adhaereas; per illam quippe insidiatur tibi adversarius . . . . licet panem duntaxat", + "candidate_score": 0.695923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2851", + "psc_text": "Bernardus, episcopo, vel principi, si ad carnium abstinentiam astringerentur. Sentiat aliter qui vult, tamen in hoc signo universali omnis hoc comprehendi puto, habita consideratione discretionis ad hospites religiosos sanos, quibus uti carnibus non licet. » Et Turrecremata: « Si hospitibus cibus carnium indifferenter negaretur, non omnis humanitas eis censeretur exhiberi. » Sed huic opinioni, quae contraria est optimae monasteriorum ordinis nostri praxi, et quam expresse damnavit Innocentius Papa III, in brevi ad abbatem et conventum Sylvae Majoris, qui tale aliquid praesumpserant, merito potest opponi illud S. Ambrosii (Lib. V in Hexam., cap. 8): « Melior est enim hospitalitas in oleribus cum gratia, quam vitulorum pinguium praeparatio cum discordia. » Et illud Evagrii in Monachicis, n. 2 (Tom. III Monum. Eccles. Graecae): « Si praetextu hospitalitatis de sumptuoso cibo in mentem venerit, abjice eam cogitationem, nec illi adhaereas; per illam quippe insidiatur tibi adversarius . . . . licet panem duntaxat", + "candidate_score": 0.695233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1917", + "psc_text": "usus infirmis quotiens expedit offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. At ubi meliorati fuerint, a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. COMMENTARIUS. Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est. etc.] Nihil fortius aut expressius S. P. Benedictus praescribere poterat ad commendandam infirmorum curam, vixque aliud simile in cunctis SS. Patrum regulis reperire est, nisi forte in illis quae S. Benedicti textum transcripserunt, ut sunt Regula Donati ad virgines, et Grimlaici ad solitarios. Et quidem in Regula S. Antonii legitur (Num. 2): « Cum surrexeris mane singulis diebus, inquire de aegrotis qui apud te sunt. » Et iterum (Num. 34): « Visita aegrotos et infirmos, et imple mensuras seu vasa eorum aqua. » In Regula SS. Serapionis, Macarii,", + "candidate_score": 0.694816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1949", + "psc_text": "Cassinensis in eo constituit, « ut infirmi de peccatis poeniteant, ut sacramenta recipiant, ut officium regulare audiant, ut visitentur, consolentur, admoneantur. » In primis ergo sollicitum esse abbatem oportet, ut cum periculose aegrotare coeperit infirmus, viam ejus sacrosanctis poenitentiae, unctionis extremae et eucharistiae sacramentis muniat. Cum coeperit, inquam, periculose aegrotare: alias enim non solebant infirmi carnes pro infirmitate comedentes missam celebrare neque sacra communione eucharistiae refici, cujus praeclarum habemus statutum in antiquis Consuetudinibus mss. S. Benigni Divionensis: « Illi autem qui pro reparatione carnis in domo infirmorum ad tempus habitantes carnibus utuntur, a sacrae communionis perceptione abstinent. Illi vero qui ex toto, et semper, ubi habitant, nec carnibus utuntur, dominicis diebus et in majoribus festivitatibus, si voluerint, possunt communicare ad sanctum Benedictum. Tamen illi qui carnibus utuntur sicut omnes communicant, si forte intervenerit aliqua de illis quinque praecipuis solemnitatibus. » Idem legitur in mss. Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, cap. 51, quibus", + "candidate_score": 0.694252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1949", + "psc_text": "Cassinensis in eo constituit, « ut infirmi de peccatis poeniteant, ut sacramenta recipiant, ut officium regulare audiant, ut visitentur, consolentur, admoneantur. » In primis ergo sollicitum esse abbatem oportet, ut cum periculose aegrotare coeperit infirmus, viam ejus sacrosanctis poenitentiae, unctionis extremae et eucharistiae sacramentis muniat. Cum coeperit, inquam, periculose aegrotare: alias enim non solebant infirmi carnes pro infirmitate comedentes missam celebrare neque sacra communione eucharistiae refici, cujus praeclarum habemus statutum in antiquis Consuetudinibus mss. S. Benigni Divionensis: « Illi autem qui pro reparatione carnis in domo infirmorum ad tempus habitantes carnibus utuntur, a sacrae communionis perceptione abstinent. Illi vero qui ex toto, et semper, ubi habitant, nec carnibus utuntur, dominicis diebus et in majoribus festivitatibus, si voluerint, possunt communicare ad sanctum Benedictum. Tamen illi qui carnibus utuntur sicut omnes communicant, si forte intervenerit aliqua de illis quinque praecipuis solemnitatibus. » Idem legitur in mss. Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, cap. 51, quibus", + "candidate_score": 0.692548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_531", + "psc_text": "Paulo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? dicere possimus. Visitemus et causa vicissitudinis, ut cum fuerimus infirmi, visitemur a sanis. Visitemus et causa dilectionis, quia scriptum est: Non te pigeat visitare infirmos. » Denique quomodo qui corporaliter non potest, spiritaliter infirmos visitare queat, explicat his verbis Grimlaicus Regul. Solit. cap. 25: « Infirmum, vel in carcere positum ille procul dubio visitat, qui in lecto vel in tenebris vitiorum videt aliquem jacere, et morbo suae iniquitatis laborare, eumque suae exemplo operationis, atque antidoto salubris exhortationis roborat, quam in bona actione titubare ac debilitari cernebat. » Mortuum sepelire. ] Hoc instrumento non ea tantum charitatis officia, quae ad defuncti fratris sepulturam singulariter spectant, praecipiuntur; sed etiam ea quae praecedere, aut subsequi solent orationum piorumque operum suffragia: unde Grimlaicus in Regula Solitariorum hoc instrumentum explicans dicit Cap. 25 : « Mortuum ille sepelit, qui pro eo devote seduleque preces ad Dominum fundit »", + "candidate_score": 0.691325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1950", + "psc_text": "ex toto, et semper, ubi habitant, nec carnibus utuntur, dominicis diebus et in majoribus festivitatibus, si voluerint, possunt communicare ad sanctum Benedictum. Tamen illi qui carnibus utuntur sicut omnes communicant, si forte intervenerit aliqua de illis quinque praecipuis solemnitatibus. » Idem legitur in mss. Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, cap. 51, quibus accedunt Farfenses item Consuetudines: « Frater exiens de domo infirmorum, post satisfactionem factam in capitulo, potest ipso die canere missam, si velit, quia quandiu fuerat in cellula infirmorum, 467 ibi non permittimus canere missam. » Hinc etiam capiendus est locus ex Statutis Lanfranci (Cap. 24), quo praescribitur ut a die quo sacrum percepit viaticum, « nisi melioretur infirmus, carnem non comedat; » quia tunc quotidie communicabat, ut vidimus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus. Nimirum carnes comedentes aegroti tanquam excommunicati tractabantur, a communi fratrum habitaculo separati, sacrosanctis Ecclesiae sacramentis privati, ab omni, ut aiunt, exercitio conventuali alieni: quibus nec", + "candidate_score": 0.690551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.689827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_531", + "psc_text": "Paulo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? dicere possimus. Visitemus et causa vicissitudinis, ut cum fuerimus infirmi, visitemur a sanis. Visitemus et causa dilectionis, quia scriptum est: Non te pigeat visitare infirmos. » Denique quomodo qui corporaliter non potest, spiritaliter infirmos visitare queat, explicat his verbis Grimlaicus Regul. Solit. cap. 25: « Infirmum, vel in carcere positum ille procul dubio visitat, qui in lecto vel in tenebris vitiorum videt aliquem jacere, et morbo suae iniquitatis laborare, eumque suae exemplo operationis, atque antidoto salubris exhortationis roborat, quam in bona actione titubare ac debilitari cernebat. » Mortuum sepelire. ] Hoc instrumento non ea tantum charitatis officia, quae ad defuncti fratris sepulturam singulariter spectant, praecipiuntur; sed etiam ea quae praecedere, aut subsequi solent orationum piorumque operum suffragia: unde Grimlaicus in Regula Solitariorum hoc instrumentum explicans dicit Cap. 25 : « Mortuum ille sepelit, qui pro eo devote seduleque preces ad Dominum fundit »", + "candidate_score": 0.68949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.688188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1988", + "psc_text": "aquis, et lacrymis. » Atque ad has consuetudines referre oportet quod de balneatoriis reperitur apud Cassiodorum in lib. Divin. Lect. c. 29, in Ingulfi Histor. Croylandensi, in antiqua monasterii S. Galli Delineatione, in antiquis Farfensis monasterii Consuet., et alibi passim. Vide Haeft. lib. II, tract. 5, disq. 7. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. ] Idem praescribunt S. Athanasius in Syntagmate doctrinae ad monachos, etc.; S. Caesarius in utraque Regula ad monachos, cap. 24, et ad virgines in recapitulatione, cap. 17; S. Aurelianus in utraque item ad monachos cap. 51, et ad virgines, cap. 35; S. Fructuosus in Regula, cap. 5, et alii nonnulli. Ubi etiam quaedam observanda sunt circa carnium esum. Primo, auctor est Hildemarus hanc fuisse in Francia consuetudinem, ut ante infirmis carnes non praeberentur, quam ipsi ab aegritudine surgerent; tantumque illis postea ministratas usque dum pristinas vires recuperassent: quas ubi restaurassent, revertentibus ad", + "candidate_score": 0.687574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2210", + "psc_text": "Deinde « minime credendum est, inquit Menardus, a S. Benedicto tales institui monachos, qui pedum numero delicias escarum dijudicent, cum ipse capite 36 Regulae carnis esu exceptis aegrotis monachos arceat. Nec vero inferri potest quadrupedum interdictione volatilium esum esse permissum; nam cum unum prohibetur, non statim alterum permitti concludendum est, ut Levit. XIX, cum dicitur, Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendiculum: male quidem inferret aliquis ex ejusmodi legibus permitti non surdis maledicere, et videntibus ponere offendiculum; quia potest accedere peculiaris ratio, ut ejusmodi prohibitio fiat, etiamsi alterum expresse non prohibeatur. » Sed ad id quod ex cap. 36, ubi carnes absolute interdicuntur, infertur, respondent alii veteres aves sub carnis nomine non comprehendisse, imo utrumque distinxisse, ut videre est in Regula S. Caesarii (Cap. 24): « Pullos et carnes nunquam sani accipiant; » et in Vita S. Pardulfi (In ejus Vit. Saec. 3) qui « nunquam carnium, neque volatilium", + "candidate_score": 0.687259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2176", + "psc_text": "abbat. apud Boll. 4 Januar.). » Simile aliquid de pane primorum Fuliensium scribit Ludovicus a S. Malachia; sed editae anno 1631 eorum Constitutiones tantum habent: « Panis cibarius sit, et communis; hospitibus tamen et aegrotis possit melior dari. » De Carthusianis audiendus est Guigo in Statutis (Cap. 34): « Panis quamvis de tritico, torta est; album enim panem non facimus. » Antiqua Statuta Carthusiensium addunt (Part. II, cap. 14, § 16): « Nisi pro infirmis. » Inferius tamen ita subjiciunt (Cap. 32, § 9): « Antiqua consuetudo est ut duo genera panum, alterum quod pulchrius sit, monachis, faciamus, et alterum conversis; qua in re cum priori placuerit ut ita fiat, ei contradicere nullus audeat attentare. » in mss. etiam Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, et in Benignianis, cap. 40, memorantur panis duo genera, quorum optimus fratribus ministraretur. Isto tamen optimo erat adhuc melior infirmis tribuendus. 520 Antequam vero hinc discedamus, observandum Benedictinam", + "candidate_score": 0.687143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.686818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1951", + "psc_text": "quo sacrum percepit viaticum, « nisi melioretur infirmus, carnem non comedat; » quia tunc quotidie communicabat, ut vidimus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus. Nimirum carnes comedentes aegroti tanquam excommunicati tractabantur, a communi fratrum habitaculo separati, sacrosanctis Ecclesiae sacramentis privati, ab omni, ut aiunt, exercitio conventuali alieni: quibus nec fratrum se coetui jungere licebat, nisi prius in capitulo solemniter fuissent reconciliati. Secundo ex Bernardo Cassinensi curam gerere debet abbas ut infirmi officium regulare audiant: nam, ut dicit Hildemarus, ante infirmos semper omnia officia canenda sunt. Atque ita olim communis ordinis nostri usus obtinebat ut infinitis prope testimoniis et statutis comprobari posset. Insigne nobis suppeditat Victor papa III, in lib. II Dialogorum, ubi haec scribit: « Quidam frater Joannes dicebatur, qui aetate et aegritudine pressus, extremum vitae spiritum trahebat. Cum igitur quadam die aliqui ex fratribus more solito decantaturi matutinas laudes ad eum venissent, ille eos voce qua potuit compescuit", + "candidate_score": 0.686575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_527", + "psc_text": "quibus Isaias: Induit me vestimento salutis: et sic nudum spiritualiter vestit, qui vitiosum virtutibus nudum, ut exuat vitia et induat virtutes, charitative admonet, inquit Bernardus Cassinensis. Infirmum visitare. ] Hoc instrumentum de infirmis intra monasterium existentibus maxime est intelligendum; nam, ut observat Hildemarus, officina ubi haec omnia operanda sunt claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione, neque ad omnes pertinet, sed ad Infirmarium, cui infirmorum cura specialiter commissa est; ad Cellerarium, cui ex Regulae cap. 31, haec charitatis officia incumbunt; et ad abbatem, qui ex eadem regula curam maximam habere debet, ne a servitoribus negligantur infirmi: caeteri vero cum omnes diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat", + "candidate_score": 0.686182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2210", + "psc_text": "Deinde « minime credendum est, inquit Menardus, a S. Benedicto tales institui monachos, qui pedum numero delicias escarum dijudicent, cum ipse capite 36 Regulae carnis esu exceptis aegrotis monachos arceat. Nec vero inferri potest quadrupedum interdictione volatilium esum esse permissum; nam cum unum prohibetur, non statim alterum permitti concludendum est, ut Levit. XIX, cum dicitur, Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendiculum: male quidem inferret aliquis ex ejusmodi legibus permitti non surdis maledicere, et videntibus ponere offendiculum; quia potest accedere peculiaris ratio, ut ejusmodi prohibitio fiat, etiamsi alterum expresse non prohibeatur. » Sed ad id quod ex cap. 36, ubi carnes absolute interdicuntur, infertur, respondent alii veteres aves sub carnis nomine non comprehendisse, imo utrumque distinxisse, ut videre est in Regula S. Caesarii (Cap. 24): « Pullos et carnes nunquam sani accipiant; » et in Vita S. Pardulfi (In ejus Vit. Saec. 3) qui « nunquam carnium, neque volatilium", + "candidate_score": 0.686046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1954", + "psc_text": "sed juxta recubans, regulare servitium in auribus aegroti decantabat, » quemadmodum scribit Ingulfus, abbas ejusdem coenobii (Ingulf. in Hist. Croyl., anno 974). In Gemmeticensi pariter Hugoni praecentori in vigilia S. Valentini aegrotanti fratres suggerebant (Baldericus Dol. episc. in Histor. Transl. S. Val., apud Boll. 14 Febr.): « Non poteris ad ecclesiam pergere, quocirca te oportet hic seorsim vesperas celebrare; hic tecum remanebimus, et prout poterimus solemnizabimus. » Haec omnia confirmat Udalricus, lib. III, cap. 29, ubi fratri ad infirmum excubare volenti permittitur, « maxime si est hujusmodi, qui infirmo horas cantet regulares, et venienti ad extrema legat passiones; » et liber Usuum Cisterciensium, cap. 68, quo item sacerdoti matutinas infirmis cantaturo, post inchoatum hymnum choro egredi permittitur. Haec autem praestabant aut in ipso infirmi cubiculo aut in oratorio, 468 quod « domus infirmorum prope debet habere, in quo missam saltem jacendo possint audire, et communionem accipere, » ut loquitur Hildemarus,", + "candidate_score": 0.685832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1917", + "psc_text": "usus infirmis quotiens expedit offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. At ubi meliorati fuerint, a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. COMMENTARIUS. Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est. etc.] Nihil fortius aut expressius S. P. Benedictus praescribere poterat ad commendandam infirmorum curam, vixque aliud simile in cunctis SS. Patrum regulis reperire est, nisi forte in illis quae S. Benedicti textum transcripserunt, ut sunt Regula Donati ad virgines, et Grimlaici ad solitarios. Et quidem in Regula S. Antonii legitur (Num. 2): « Cum surrexeris mane singulis diebus, inquire de aegrotis qui apud te sunt. » Et iterum (Num. 34): « Visita aegrotos et infirmos, et imple mensuras seu vasa eorum aqua. » In Regula SS. Serapionis, Macarii,", + "candidate_score": 0.685314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1976", + "psc_text": "venientibus possit loqui, si tanta fuerit necessitas, sine impedimento infirmorum, et cum ipsis infirmis qui de lecto possunt surgere, manducare valeat. » Hac in cella ita manebant aegroti donec convalescerent, ut nulli regulari exercitio una cum conventu eis interesse liceret: « Postquam frater manducaverit vel biberit in domo infirmorum illa die et nocte usque crastinum ad primam vel ad tertiam, prout tempus expostulat, extra conventum esse debet, » inquiunt Benignianae Consuetudines (Cap. 46); imo si quando necessitas cogeret ut monasterii claustrum ingredetur aliquis, sic pertransibat ut ab aliquo in conventu manente non videretur, id quod, praeter Consuetudines S. Benigni, praescribit liber Usuum Cisterciensium his verbis: « Infirmis non licet ingredi ecclesiam, nisi quando in ea opus Dei celebratur, nec in claustro demorari, nec cum monachis, 473, qui conventum tenent, significare, sed, quantum possunt, ne ab ipsis, vel ab aliis hominibus videantur, observent. » Hujus instituti causa haec erat, amor uniformitatis,", + "candidate_score": 0.685196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_527", + "psc_text": "quibus Isaias: Induit me vestimento salutis: et sic nudum spiritualiter vestit, qui vitiosum virtutibus nudum, ut exuat vitia et induat virtutes, charitative admonet, inquit Bernardus Cassinensis. Infirmum visitare. ] Hoc instrumentum de infirmis intra monasterium existentibus maxime est intelligendum; nam, ut observat Hildemarus, officina ubi haec omnia operanda sunt claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione, neque ad omnes pertinet, sed ad Infirmarium, cui infirmorum cura specialiter commissa est; ad Cellerarium, cui ex Regulae cap. 31, haec charitatis officia incumbunt; et ad abbatem, qui ex eadem regula curam maximam habere debet, ne a servitoribus negligantur infirmi: caeteri vero cum omnes diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat", + "candidate_score": 0.683169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", + "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", + "candidate_score": 0.683086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1980", + "psc_text": "Ita in Pictaviensi sanctae Radegundis (saec. I), quae tamen ipsa « extra suam hebdomadam infirmantibus serviens » erat. Ita in Troclarensi, in quo S. Segolena (Saec. III) « infirmantibus suis vicibus serviebat. » Sed S. Eugendus (Saec. I) jubebat ut infirmis « in necessitate servirent quos aegroti potissimum praeelegissent, » quemadmodum habent ejus acta, num. 21. Infirmarii munia offendes apud Udalric. lib. III, cap. 25; in lib. Usuum Cisterc. cap. 116, et in Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 10. Balneorum usus infirmis quoties expedit offeratur. ] Offeratur, inquit; quia non debet ut petat infirmus exspectari, sed sibi offerri, inquit Bernardus Cassinensis: nam praeveniendi sunt infirmi, quos non decet remedia sibi postulare, sed significata abbati sua infirmitate, in ejus charitatis brachiis omni cum fiducia requiescere. Quod autem de balneorum usu infirmis concedendo hic statuit S. P. Benedictus, de balneis privatis et domesticis intelligendum, non de publicis; neque enim ita expedit monachis", + "candidate_score": 0.682693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1951", + "psc_text": "quo sacrum percepit viaticum, « nisi melioretur infirmus, carnem non comedat; » quia tunc quotidie communicabat, ut vidimus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus. Nimirum carnes comedentes aegroti tanquam excommunicati tractabantur, a communi fratrum habitaculo separati, sacrosanctis Ecclesiae sacramentis privati, ab omni, ut aiunt, exercitio conventuali alieni: quibus nec fratrum se coetui jungere licebat, nisi prius in capitulo solemniter fuissent reconciliati. Secundo ex Bernardo Cassinensi curam gerere debet abbas ut infirmi officium regulare audiant: nam, ut dicit Hildemarus, ante infirmos semper omnia officia canenda sunt. Atque ita olim communis ordinis nostri usus obtinebat ut infinitis prope testimoniis et statutis comprobari posset. Insigne nobis suppeditat Victor papa III, in lib. II Dialogorum, ubi haec scribit: « Quidam frater Joannes dicebatur, qui aetate et aegritudine pressus, extremum vitae spiritum trahebat. Cum igitur quadam die aliqui ex fratribus more solito decantaturi matutinas laudes ad eum venissent, ille eos voce qua potuit compescuit", + "candidate_score": 0.681993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.681969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1995", + "psc_text": "jaceat, nec consueta jejunia solvat, nec cibos refectorii mutet. » Neque etiam quod S. Pater ait pro reparatione ita stricte sumendum, quasi infirmis, de quorum reparatione, instante morte, desperatur, denegandus esset carnium esus: nam licet vires non reparet, eas tamen utcunque sustentat, vitamque aliquantisper producit. Sexto, istud S. P. Benedicti statutum permissivum esse, non praeceptivum: 477 quapropter « infirmi si a carne penitus abstinerent, non propter hoc regulam violarent; carnibus namque vesci in regula non est praeceptum monachis, sed permissum, » inquit Goffridus Vindocinensis. Nec defuere plurimi ex priscis monachis qui etiam aegroti carnibus abstinerent. De Condatiscensibus audiendus est in primis anonymus, in Vita sancti Lupicini abbatis, num. 2 (Boll., 21 Mart.): « Cum nullus in Condatiscenci praesertim coenobio hodie usque, in Christi nomine, de animali quidquam, exceptis lactibus, aut de alitibus, praeter ova, infirmans duntaxat audeat degustare, iste tamen saepissime, ne stillam quidem olei, aut, lactis pulticulae saltem suae", + "candidate_score": 0.681925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1939", + "psc_text": "Stupendum est etiam Jonae, Monchonsensis monasterii monachi, exemplum, qui cum annos octoginta quinque sub S. Pachomii legibus egisset, tamen « universi fratres de eo affirmabant, quod quis aut qualis esset aegrotantium locus publicus omnino nesciret, aut quibus rebus vescerentur infirmi (Paralipp. de S. Pachomio, n. 14, apud Boll., 14 Maii.; vid. ibid., n. 30, et Joan. Mosch. Prat. Spir. c. 18). » Haec autem non sic proferimus, quasi monacho medicos consulere atque uti medicinis illicitum omnino esse censeamus, sed tantum ad comprimendam nimis anxiam quorumdam tuendae valetudinis curam, et remediis quae decent pauperes, virosque poenitentiae addictos, utendum; nec tam de complexione cogitandum quam de professione; monachi enim sumus, non medici: istorum est vitam conservare, nostrum minuere, et, quantum licitum est, ad mortem quantocius properare. Haec erat olim S. Bernardi sententia, haec Guigonis mens et opinio; unde et in statutis « medicinis, inquit (Cap. 39), excepto cauterio et sanguinis minutione, perraro", + "candidate_score": 0.681578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1915", + "psc_text": "verba prosternant se illi duo fratres orationi ante abbatem, quod et retro omnis congregatio una cum abbate facere debet; et postquam levaverint se omnes, illi duo dicant hunc versum: Custodi nos, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege nos. Postquam vero oratum pro eis ab omnibus fuerit, surgentes supradicti duo fratres, osculentur genua abbatis, et pacem suis tradant praepositis, vel omni congregationi; quibus post datam pacem praepositi sui dicant: Ite, fratres, in nomine Domini Jesu Christi, intrate in hebdomadam; et petita benedictione omnia facite, dicentes per exercenda omnia: Benedicite, ut cum benedictum fuerit, quandocunque feceritis, maledictus diabolus impediendi ibi non habeat potestatem. CAPUT XXXVI De infirmis fratribus Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est, ut sicut revera Christo, ita eis serviatur; quia ipse dixit: Infirmus fui, et visitastis me. Et, Quod fecistis 459 uni de his minimis meis, mihi fecistis. Sed et ipsi infirmi considerent, in", + "candidate_score": 0.681468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1976", + "psc_text": "venientibus possit loqui, si tanta fuerit necessitas, sine impedimento infirmorum, et cum ipsis infirmis qui de lecto possunt surgere, manducare valeat. » Hac in cella ita manebant aegroti donec convalescerent, ut nulli regulari exercitio una cum conventu eis interesse liceret: « Postquam frater manducaverit vel biberit in domo infirmorum illa die et nocte usque crastinum ad primam vel ad tertiam, prout tempus expostulat, extra conventum esse debet, » inquiunt Benignianae Consuetudines (Cap. 46); imo si quando necessitas cogeret ut monasterii claustrum ingredetur aliquis, sic pertransibat ut ab aliquo in conventu manente non videretur, id quod, praeter Consuetudines S. Benigni, praescribit liber Usuum Cisterciensium his verbis: « Infirmis non licet ingredi ecclesiam, nisi quando in ea opus Dei celebratur, nec in claustro demorari, nec cum monachis, 473, qui conventum tenent, significare, sed, quantum possunt, ne ab ipsis, vel ab aliis hominibus videantur, observent. » Hujus instituti causa haec erat, amor uniformitatis,", + "candidate_score": 0.681398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1976", + "psc_text": "venientibus possit loqui, si tanta fuerit necessitas, sine impedimento infirmorum, et cum ipsis infirmis qui de lecto possunt surgere, manducare valeat. » Hac in cella ita manebant aegroti donec convalescerent, ut nulli regulari exercitio una cum conventu eis interesse liceret: « Postquam frater manducaverit vel biberit in domo infirmorum illa die et nocte usque crastinum ad primam vel ad tertiam, prout tempus expostulat, extra conventum esse debet, » inquiunt Benignianae Consuetudines (Cap. 46); imo si quando necessitas cogeret ut monasterii claustrum ingredetur aliquis, sic pertransibat ut ab aliquo in conventu manente non videretur, id quod, praeter Consuetudines S. Benigni, praescribit liber Usuum Cisterciensium his verbis: « Infirmis non licet ingredi ecclesiam, nisi quando in ea opus Dei celebratur, nec in claustro demorari, nec cum monachis, 473, qui conventum tenent, significare, sed, quantum possunt, ne ab ipsis, vel ab aliis hominibus videantur, observent. » Hujus instituti causa haec erat, amor uniformitatis,", + "candidate_score": 0.681203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1535", + "psc_text": "Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies redirent; in quibus privatis diebus etiam privatim missas celebrare poterant, ut habet Caerem. Bursfeldensium, et docet Petrus Boherius in primo commentario. Usque ad satisfactionem. ] Id est donec ab excommunicatione solvatur; quomodo autem solveretur dicemus postea ad cap. 44. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus accipiat. ] Id est, sine servitore sibi ministrante, sine consortio fratris secum comedentis, in aliquo diversorio a communi fratrum refectorio separato, vel in communi refectorio post fratrum refectionem, uti exponit Bernardus Cassinensis. Ex antiquis etiam definitionibus Cisterc. (Dist. 7, c. 5): « Extra refectorium ubi abbati visum fuerit secundum regulam comedant. Nec post refectionem", + "candidate_score": 0.681134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1950", + "psc_text": "ex toto, et semper, ubi habitant, nec carnibus utuntur, dominicis diebus et in majoribus festivitatibus, si voluerint, possunt communicare ad sanctum Benedictum. Tamen illi qui carnibus utuntur sicut omnes communicant, si forte intervenerit aliqua de illis quinque praecipuis solemnitatibus. » Idem legitur in mss. Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, cap. 51, quibus accedunt Farfenses item Consuetudines: « Frater exiens de domo infirmorum, post satisfactionem factam in capitulo, potest ipso die canere missam, si velit, quia quandiu fuerat in cellula infirmorum, 467 ibi non permittimus canere missam. » Hinc etiam capiendus est locus ex Statutis Lanfranci (Cap. 24), quo praescribitur ut a die quo sacrum percepit viaticum, « nisi melioretur infirmus, carnem non comedat; » quia tunc quotidie communicabat, ut vidimus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus. Nimirum carnes comedentes aegroti tanquam excommunicati tractabantur, a communi fratrum habitaculo separati, sacrosanctis Ecclesiae sacramentis privati, ab omni, ut aiunt, exercitio conventuali alieni: quibus nec", + "candidate_score": 0.680165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1933", + "psc_text": "secundum B. Benedicti dicta, ne superflua vel impossibilia petendo, vel forte murmurando servientes sibi contristent, diligentius admoneantur attendere, 463 ut memores arrepti propositi, ut sanos a sanis, ita aegrotos ab aegrotis saecularibus debere cogitent discrepare, nec illa in eremis, quae vix in urbibus inveniantur, exposcere. » Quod plane apprime noverat abbas Isaac, qui morbo periculoso laborans, oblatam sibi a fratre pulticulam in quam pruna missa fuerant degustare noluit dicens: « Certe, frater, cuperem in hoc morbo versari per annos triginta. » Quinto, cum ea petunt remedia quae, propter pretium, monasticae quam voverunt paupertati repugnant. His prorsus S. Bernardus diceret, quod olim ad fratres de S. Anastasio scripsit (Epist. 321): « Unum a me petiit venerabilis abbas vester, quod mihi minime bonum videtur, credo autem quod et ego spiritum Dei habeam, et consilium Dei in hoc. Scio equidem quod in regione habitatis infirma, et multis aliqui ex vobis laborant infirmitatibus; sed", + "candidate_score": 0.680012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2210", + "psc_text": "Deinde « minime credendum est, inquit Menardus, a S. Benedicto tales institui monachos, qui pedum numero delicias escarum dijudicent, cum ipse capite 36 Regulae carnis esu exceptis aegrotis monachos arceat. Nec vero inferri potest quadrupedum interdictione volatilium esum esse permissum; nam cum unum prohibetur, non statim alterum permitti concludendum est, ut Levit. XIX, cum dicitur, Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendiculum: male quidem inferret aliquis ex ejusmodi legibus permitti non surdis maledicere, et videntibus ponere offendiculum; quia potest accedere peculiaris ratio, ut ejusmodi prohibitio fiat, etiamsi alterum expresse non prohibeatur. » Sed ad id quod ex cap. 36, ubi carnes absolute interdicuntur, infertur, respondent alii veteres aves sub carnis nomine non comprehendisse, imo utrumque distinxisse, ut videre est in Regula S. Caesarii (Cap. 24): « Pullos et carnes nunquam sani accipiant; » et in Vita S. Pardulfi (In ejus Vit. Saec. 3) qui « nunquam carnium, neque volatilium", + "candidate_score": 0.679966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1956", + "psc_text": "videre est apud Udalricum, lib. III, cap. 25; in mss. S. Benigni Consuetud., cap. 46; in libro Usuum Cisterc., cap. 92; in Caeremon. Bursfeld., dist. 3, cap. 30; sed maxime in Farfensis monasterii Consuetudinibus, in quibus haec omni admiratione digna continentur: « Infirmi fratres, ut missi fuerint in domo infirmorum pro sua aegritudine, ad nocturnale obsequium mox ut signum sonuerit, surgant et ipsi, veniantque in oratorium S. Mariae, faciant orationem prout Dominus melius dederit, residentibus ( sic ) demum in loco suo; dumque iterum pulsatur signum, muniant se signo S. crucis, et incipiant canticum graduum. Illi fratres, qui non valent surgere, eant famuli servientes eis, et educant illos sustentantes ulnis suis in ecclesia, atque collocent ut melius potuerint. Ingratum nulli apparere debet hoc factum, quia saepe vidimus in eodem die fratrem finire ex hac luce, et ad Christum transire, et jam in ipsa ecclesia exhalare spiritum. Quis de talibus dubitet", + "candidate_score": 0.679534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1958", + "psc_text": "quod nullo modo consurgere valeant, mox ut in monasterio fuerint celebrata nocturnalia obsequia, annuat ille qui ordinem tenet duobus fratribus, qui illis divinum opus decantent. » Tertio, vult Bernardus Cassinensis ut visitentur infirmi, eosque abbas consoletur. De visitatione infirmorum diximus supra ad cap. 4: unum duntaxat hic addam statutum ex Consuetudinibus Farfensis coenobii: « Undecunque revertitur D. abbas, debet ibidem venire et inquirere unumquemque quot habeat, sive morum animae, sive corporis valetudines, vel si aliquid necessitatis aut negligentiae a servitoribus, vel a cellerariis patiantur; et ut inspiciat si aliquis ex eis bene convaluerit, licentiam det redeundi in claustro. » Quatro, ut admoneantur propriae nimirum consulere saluti, ne praetextu infirmitatis omnem abjiciant regulae observantiam. Sub admonitionis autem nomine intelligendae sunt etiam reprehensiones et correctiones: unde etiam Udalricus: « Circatores, inquit (Lib. III, c. 27), frequenter visitant domum infirmorum, et diligenter explorant quomodo ipsi se habeant infirmi; et iterum infirmarius, si quam", + "candidate_score": 0.679483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_528", + "psc_text": "diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat in capitulo: » Qui vult infirmum visitare, vadat hodie, et visitet; » forte loquens juxta sui temporis morem. Visitantem vero istud imprimis observare debet, quod tradit S. Ephraem: « Si aegrotum visitas, vide ne inimicus inter vos otiosiloquium suggerat, aut detractiones, ne tuae mercedis jacturam patiaris; 126 cum moris sit diabolo uni nocere per auditum, alteri vero per linguam; sed ex sacris Scripturis consolari oportet potius laborantem, et passione Salvatoris nostri Jesu Christi. » Et haec erat pia Farfensium nostrorum praxis, quam ex mss. eorum consuetudinibus in specimen aliorum hic describere non erit fortassis otiosum: « Si aliquis frater de", + "candidate_score": 0.67936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1945", + "psc_text": "(Regul. c. 12): « Si latens est dolor in corpore famulae Dei, dicenti quod sibi doleat, sine dubitatione credatur. » Quia de talibus. ] Scilicet morosis, superfluis aliisque omnibus infirmis. Copiosior merces acquiritur. ] « Pro patientia, pro labore, pro bona intentione, pro sancta devotione, » inquit Bernardus Cassinensis: unde interroganti cuidam fratri, cujus ex duobus opus majus esset, quorum unus sex diebus jejunaret, alter infirmis praestaret obsequium, respondit senex (Lib. VII de Vit. Pat., cap. 19): « Si ille qui sex dies jejunat per nares se suspenderit, non erit similis illi alteri in conspectu Dei. » Nimirum dum alios curamus, nos ipsos sublevamus; et dum aliorum corpora purgare satagimus, animae sordes ipsi emundamus, Deoque longe acceptiorem efficimus. Praeclarum sane est quod de Joanne minore Thebaeo, abbatis Ammonis discipulo, refert Ruffinus (Lib. III de Vit. Pat., num. 155). Hic nimirum « duodecim annis ipsi seni infirmanti fecit obsequium; senex tamen", + "candidate_score": 0.679306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2005", + "psc_text": "est, etiamsi emere opus sit, inquiunt Farfensis monasterii Consuetudines; regula enim praecipit ante omnia, et super omnia adhibendam infirmis esse curam, et sollicitudinem. » Hic redit in memoriam quanta S. Pachomius (Vita S. Pachom., n. 34, Boll., 14 Maii) severitate fratrem perstrinxerit qui postulanti infirmo carnes denegaverat. Quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. ] Juxta illud Gregorii Magni (Lib. III Regist., c. 23): « Scio quod subjectorum culpa praepositorum deprimit vitam, et cum in subjecto peccatum non corrigitur, in eum, qui praeest sententia retorquetur. » CAPUT XXXVII. De sensibus, vel infantibus. Licet ipsa natura humana trahatur ad misericordiam in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio regulae teneatur in alimentis: sed sit in eis pia consideratio et praeveniant horas canonicas. COMMENTARIUS. Ex legitimo quidem ordine postquam de infirmis fratribus egit S. P. Benedictus, de", + "candidate_score": 0.679174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1951", + "psc_text": "quo sacrum percepit viaticum, « nisi melioretur infirmus, carnem non comedat; » quia tunc quotidie communicabat, ut vidimus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus. Nimirum carnes comedentes aegroti tanquam excommunicati tractabantur, a communi fratrum habitaculo separati, sacrosanctis Ecclesiae sacramentis privati, ab omni, ut aiunt, exercitio conventuali alieni: quibus nec fratrum se coetui jungere licebat, nisi prius in capitulo solemniter fuissent reconciliati. Secundo ex Bernardo Cassinensi curam gerere debet abbas ut infirmi officium regulare audiant: nam, ut dicit Hildemarus, ante infirmos semper omnia officia canenda sunt. Atque ita olim communis ordinis nostri usus obtinebat ut infinitis prope testimoniis et statutis comprobari posset. Insigne nobis suppeditat Victor papa III, in lib. II Dialogorum, ubi haec scribit: « Quidam frater Joannes dicebatur, qui aetate et aegritudine pressus, extremum vitae spiritum trahebat. Cum igitur quadam die aliqui ex fratribus more solito decantaturi matutinas laudes ad eum venissent, ille eos voce qua potuit compescuit", + "candidate_score": 0.679025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1991", + "psc_text": "prior ut veniat congruum non fuerit, per infirmarium mittit. » Quae verba ostendunt 476 quam cauti et religiosi fuerint in concedendis carnibus majores nostri. Simile aliquid habent Udalricus lib. III, cap. 27, et Lanfrancus in Statutis, cap. 23. Secundo, notandum quod subjiciunt praefatae Consuetudines, Udalricus, et Lanfrancus: « Ab illa hora nusquam absque baculo incedit, et nisi caput capello coopertus. » Hunc ritum, qui sanctis Patribus placebat, perstrinxit nihilominus S. Bernardus his verbis (Apolog. ad Guill., cap. 8): « Ad discernendum inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios, ut quam pallor in vultu maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. » Tertio, quod praescribunt Cassinensium Declarationes (Cap. 36), ut infirmi « nec bis in die carnes comedant, nisi de consensu medicorum; quibus etiam sufficere credimus, inquiunt, uncias octo pro qualibet persona. » Haec postrema verba in editis Romae anno 1642 Declarationibus expuncta sunt. Quarto,", + "candidate_score": 0.678673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2837", + "psc_text": "illud Regulae S. Pachomii (Art. 28): « Quod si voluerint (hospites) orationis tempore atque collectae venire ad conventum fratrum, et ejusdem fidei fuerint; janitor, vel minister xenodochii nuntiabit Patri monasterii, et sic deducentur ad orandum. » Et revera solebant olim hospites monachi una cum fratribus tam die quam nocte divinis interesse laudibus; unde et S. Hidulfus « ordinans interius claustri cuncta religiose, decrevit domum hospitum, ne fratres a supervenientibus molestarentur, ad portam monasterii aedificare; et juxta illam, capellam in qua hospites ad divina audienda convenirent, » ut scribit Richerus in ejus Vita, cap. 19 (Append. ad saec. III Ben.). Hinc S. Benedictus Anianensis, teste Ardone in ejus Vita, num. 52 (Saec. IV Ben.). Volebat ut nocte « ecclesiae ostiis patefactis hospitibus pateret ingressus: » hinc et in antiqua monasterii S. Galli delineatione contra basilicam describitur susceptio supervenientium fratrum, cum eorum dormitorio. Ita denique Ingelramnus abbas Centulensis (Saec. II Ben.), in", + "candidate_score": 0.678449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_531", + "psc_text": "Paulo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? dicere possimus. Visitemus et causa vicissitudinis, ut cum fuerimus infirmi, visitemur a sanis. Visitemus et causa dilectionis, quia scriptum est: Non te pigeat visitare infirmos. » Denique quomodo qui corporaliter non potest, spiritaliter infirmos visitare queat, explicat his verbis Grimlaicus Regul. Solit. cap. 25: « Infirmum, vel in carcere positum ille procul dubio visitat, qui in lecto vel in tenebris vitiorum videt aliquem jacere, et morbo suae iniquitatis laborare, eumque suae exemplo operationis, atque antidoto salubris exhortationis roborat, quam in bona actione titubare ac debilitari cernebat. » Mortuum sepelire. ] Hoc instrumento non ea tantum charitatis officia, quae ad defuncti fratris sepulturam singulariter spectant, praecipiuntur; sed etiam ea quae praecedere, aut subsequi solent orationum piorumque operum suffragia: unde Grimlaicus in Regula Solitariorum hoc instrumentum explicans dicit Cap. 25 : « Mortuum ille sepelit, qui pro eo devote seduleque preces ad Dominum fundit »", + "candidate_score": 0.678296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1991", + "psc_text": "prior ut veniat congruum non fuerit, per infirmarium mittit. » Quae verba ostendunt 476 quam cauti et religiosi fuerint in concedendis carnibus majores nostri. Simile aliquid habent Udalricus lib. III, cap. 27, et Lanfrancus in Statutis, cap. 23. Secundo, notandum quod subjiciunt praefatae Consuetudines, Udalricus, et Lanfrancus: « Ab illa hora nusquam absque baculo incedit, et nisi caput capello coopertus. » Hunc ritum, qui sanctis Patribus placebat, perstrinxit nihilominus S. Bernardus his verbis (Apolog. ad Guill., cap. 8): « Ad discernendum inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios, ut quam pallor in vultu maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. » Tertio, quod praescribunt Cassinensium Declarationes (Cap. 36), ut infirmi « nec bis in die carnes comedant, nisi de consensu medicorum; quibus etiam sufficere credimus, inquiunt, uncias octo pro qualibet persona. » Haec postrema verba in editis Romae anno 1642 Declarationibus expuncta sunt. Quarto,", + "candidate_score": 0.678151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1917", + "psc_text": "usus infirmis quotiens expedit offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. At ubi meliorati fuerint, a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. COMMENTARIUS. Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est. etc.] Nihil fortius aut expressius S. P. Benedictus praescribere poterat ad commendandam infirmorum curam, vixque aliud simile in cunctis SS. Patrum regulis reperire est, nisi forte in illis quae S. Benedicti textum transcripserunt, ut sunt Regula Donati ad virgines, et Grimlaici ad solitarios. Et quidem in Regula S. Antonii legitur (Num. 2): « Cum surrexeris mane singulis diebus, inquire de aegrotis qui apud te sunt. » Et iterum (Num. 34): « Visita aegrotos et infirmos, et imple mensuras seu vasa eorum aqua. » In Regula SS. Serapionis, Macarii,", + "candidate_score": 0.678081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1949", + "psc_text": "Cassinensis in eo constituit, « ut infirmi de peccatis poeniteant, ut sacramenta recipiant, ut officium regulare audiant, ut visitentur, consolentur, admoneantur. » In primis ergo sollicitum esse abbatem oportet, ut cum periculose aegrotare coeperit infirmus, viam ejus sacrosanctis poenitentiae, unctionis extremae et eucharistiae sacramentis muniat. Cum coeperit, inquam, periculose aegrotare: alias enim non solebant infirmi carnes pro infirmitate comedentes missam celebrare neque sacra communione eucharistiae refici, cujus praeclarum habemus statutum in antiquis Consuetudinibus mss. S. Benigni Divionensis: « Illi autem qui pro reparatione carnis in domo infirmorum ad tempus habitantes carnibus utuntur, a sacrae communionis perceptione abstinent. Illi vero qui ex toto, et semper, ubi habitant, nec carnibus utuntur, dominicis diebus et in majoribus festivitatibus, si voluerint, possunt communicare ad sanctum Benedictum. Tamen illi qui carnibus utuntur sicut omnes communicant, si forte intervenerit aliqua de illis quinque praecipuis solemnitatibus. » Idem legitur in mss. Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, cap. 51, quibus", + "candidate_score": 0.677611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_528", + "psc_text": "diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat in capitulo: » Qui vult infirmum visitare, vadat hodie, et visitet; » forte loquens juxta sui temporis morem. Visitantem vero istud imprimis observare debet, quod tradit S. Ephraem: « Si aegrotum visitas, vide ne inimicus inter vos otiosiloquium suggerat, aut detractiones, ne tuae mercedis jacturam patiaris; 126 cum moris sit diabolo uni nocere per auditum, alteri vero per linguam; sed ex sacris Scripturis consolari oportet potius laborantem, et passione Salvatoris nostri Jesu Christi. » Et haec erat pia Farfensium nostrorum praxis, quam ex mss. eorum consuetudinibus in specimen aliorum hic describere non erit fortassis otiosum: « Si aliquis frater de", + "candidate_score": 0.677307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2004", + "psc_text": "carnes comederint, loco poenitentiae, injungatur ut septem psalmos cantent, vel, si nesciunt, septies orationem dominicam; Benignianae Consuet. addunt vel septies Miserere mei, Deus. Ex Caeremoniali etiam Bursfeldensium infirmi in conventum redire non debent, nisi ex abbatis licentia, et petita in capitulo 479 de negligentiis venia; et quidem ex libro Usuum Cisterc. jejuni, nisi in via dirigendi sint. Curam autem maximam habeat abbas, ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi. ] Cellerariorum nomine Bernardus Cass. et Boherius omnes intelligunt officiales quibus ratione obedientiae infirmis aliquid ministrare incumbit. Ab his ergo caveat abbas ne negligantur infirmi, qui « quidquid petierint eis dandum est, etiamsi emere opus sit, inquiunt Farfensis monasterii Consuetudines; regula enim praecipit ante omnia, et super omnia adhibendam infirmis esse curam, et sollicitudinem. » Hic redit in memoriam quanta S. Pachomius (Vita S. Pachom., n. 34, Boll., 14 Maii) severitate fratrem perstrinxerit qui postulanti infirmo carnes denegaverat. Quia ad ipsum", + "candidate_score": 0.677234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1945", + "psc_text": "(Regul. c. 12): « Si latens est dolor in corpore famulae Dei, dicenti quod sibi doleat, sine dubitatione credatur. » Quia de talibus. ] Scilicet morosis, superfluis aliisque omnibus infirmis. Copiosior merces acquiritur. ] « Pro patientia, pro labore, pro bona intentione, pro sancta devotione, » inquit Bernardus Cassinensis: unde interroganti cuidam fratri, cujus ex duobus opus majus esset, quorum unus sex diebus jejunaret, alter infirmis praestaret obsequium, respondit senex (Lib. VII de Vit. Pat., cap. 19): « Si ille qui sex dies jejunat per nares se suspenderit, non erit similis illi alteri in conspectu Dei. » Nimirum dum alios curamus, nos ipsos sublevamus; et dum aliorum corpora purgare satagimus, animae sordes ipsi emundamus, Deoque longe acceptiorem efficimus. Praeclarum sane est quod de Joanne minore Thebaeo, abbatis Ammonis discipulo, refert Ruffinus (Lib. III de Vit. Pat., num. 155). Hic nimirum « duodecim annis ipsi seni infirmanti fecit obsequium; senex tamen", + "candidate_score": 0.677166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1917", + "psc_text": "usus infirmis quotiens expedit offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. At ubi meliorati fuerint, a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. COMMENTARIUS. Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est. etc.] Nihil fortius aut expressius S. P. Benedictus praescribere poterat ad commendandam infirmorum curam, vixque aliud simile in cunctis SS. Patrum regulis reperire est, nisi forte in illis quae S. Benedicti textum transcripserunt, ut sunt Regula Donati ad virgines, et Grimlaici ad solitarios. Et quidem in Regula S. Antonii legitur (Num. 2): « Cum surrexeris mane singulis diebus, inquire de aegrotis qui apud te sunt. » Et iterum (Num. 34): « Visita aegrotos et infirmos, et imple mensuras seu vasa eorum aqua. » In Regula SS. Serapionis, Macarii,", + "candidate_score": 0.677078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1988", + "psc_text": "aquis, et lacrymis. » Atque ad has consuetudines referre oportet quod de balneatoriis reperitur apud Cassiodorum in lib. Divin. Lect. c. 29, in Ingulfi Histor. Croylandensi, in antiqua monasterii S. Galli Delineatione, in antiquis Farfensis monasterii Consuet., et alibi passim. Vide Haeft. lib. II, tract. 5, disq. 7. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. ] Idem praescribunt S. Athanasius in Syntagmate doctrinae ad monachos, etc.; S. Caesarius in utraque Regula ad monachos, cap. 24, et ad virgines in recapitulatione, cap. 17; S. Aurelianus in utraque item ad monachos cap. 51, et ad virgines, cap. 35; S. Fructuosus in Regula, cap. 5, et alii nonnulli. Ubi etiam quaedam observanda sunt circa carnium esum. Primo, auctor est Hildemarus hanc fuisse in Francia consuetudinem, ut ante infirmis carnes non praeberentur, quam ipsi ab aegritudine surgerent; tantumque illis postea ministratas usque dum pristinas vires recuperassent: quas ubi restaurassent, revertentibus ad", + "candidate_score": 0.676766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1994", + "psc_text": "medium inter utrumque tenent: et ex his alii ab aegritudine surgentes pristinas vires nondum restaurarunt; alii vero ita dispositi sunt ad aegritudinem, ut nisi citius eis succurratur, morbus instet. Quinto, quod S. P. Benedictus carnes quidem infirmis omninoque debilibus permittit, non ad delicias, sed pro reparatione, uti seipse explicat: quapropter si ea sit morbi natura, quae absque carnium esu facile reparari queat, ab his abstinere debet infirmus. Hinc liber Usuum Cisterc. (Cap. 92), « si quis habet infirmitatem quae nec multum eum debilitet, nec comedendi turbet appetitum, ut puta inflatura, incisio membrorum, aut aliquid hujusmodi; hic talis nec super culcitram jaceat, nec consueta jejunia solvat, nec cibos refectorii mutet. » Neque etiam quod S. Pater ait pro reparatione ita stricte sumendum, quasi infirmis, de quorum reparatione, instante morte, desperatur, denegandus esset carnium esus: nam licet vires non reparet, eas tamen utcunque sustentat, vitamque aliquantisper producit. Sexto, istud S. P. Benedicti", + "candidate_score": 0.676321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1924", + "psc_text": "22): « Si quis coeperit aegrotare, transfertur ad exedram latiorem; et tanto senum ministerio confovetur, ut nec delicias urbium, nec matris quaerat affectum. » Et Tabennenses, de quibus idem Hieronymus ( Praefat. in Regulam S. Pachom. ): « Aegrotantes miris sustentantur obsequiis, et ad omnem copiam praeparatis cibis. » Sed et ipsi infirmi considerent in honorem Dei sibi serviri. ) Talesque se exhibeant, quales esse decet eos qui Christi vices gerunt et in quibus Christo ministratur. Et non superfluitate sua contristent fratres suos servientes sibi. ] Ut S. P. Benedicti mentem plenius attingamus, observandum variis ac diversis modis multifariaque, ut ita loquar, superfluitate infirmos contristare posse servientes sibi fratres. Primo superfluitate moestitiae, cum infirmitatis pondere gravati, nimium se morosos exhibent, ac de infirmitate plus aequo tristantur, longe ab illo venerabili sene dissiti, qui « cum frequenter infirmaretur corpore, et langueret, contigit ut uno anno nulla eum valetudo contingeret, et propterea", + "candidate_score": 0.676259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1700", + "psc_text": "Sed et juxta Regulam Magistri (Cap. 19), « Cellerarius eleemosynam faciat cum jussu abbatis in praesentia ejus. In absentia vero liceat ei petenti pauperi eleemosynam exhibere, propter praeceptum Domini, quod dicit: Omni petenti te tribue; et item: Da, ne cui non dederis, ipse sit Christus. » Utrorumque autem et hospitum et pauperum omni prorsus admiratione dignam sollicitudinem gerebat B. Raingardis (Petr. Vener. lib. II, ep. 17), « Hos honorifice 408 suscipiens, istis sollicite providens; ut nec illis congrua, nec istis deessent necessaria. Cura tamen propensior circa pauperes erat, quorum egestas in corde mulieris sanctae praeponderabat, ut quos major premebat indigentia, major illis adhiberetur prae aliis diligentia. Ea de causa si quid de commissa obedientia superesse poterat, in usus eorum devote expendebat. Erogabantur frequentes eleemosynae, vestes pro posse parabantur, aut emebantur novae, aut veteres sororibus subreptae dabantur, omnibus secundum Evangelium petentibus absque quaestione quidquid cibi vel indumenti undequaque corrodere poterat, tribuebat:", + "candidate_score": 0.67625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2874", + "psc_text": "ejectus de officio suo, alius fiat eleemosynarius, qui negotia pauperum juxta formam praetaxatam melius voluerit procurare. Hanc namque consuetudinem cum aliquandiu tenuissemus, de aliis monasteriis comprofessi nostri ad nos accedentes, multum aedificati cum ad sua rediissent, eumdem modum etiam apud suos introducebant. » Antequam hinc discedamus, quaeret fortassis aliquis quonam potissimum tempore veteres monachi pedes hospitibus abluerint? hoc enim S. Benedictus tacuit. Regula S. Pachomii statim post ipsorum hospitum adventum, etiam antequam ducantur ad hospitium, id fieri velle videtur (Art. 28). In Regula vero S. Fructuosi lego (Cap. 10): « Hospitibus vel peregrinis fratribus cum summa reverentia charitatis et ministrationis obsequia sunt praebenda, et ad vesperum lavandi pedes; et si ex itinere sunt confecti, oleo perungendi. » Ita S. Barnardus abbas Ambroniacensis et postea Viennensis episcopus (Saec. IV Ben.) « receptorum hospitio peregrinorum omnium vespere pedes abluebat, » ut legitur in ejus Vita, num. 5. 687 « Sed et ipse", + "candidate_score": 0.676206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1924", + "psc_text": "22): « Si quis coeperit aegrotare, transfertur ad exedram latiorem; et tanto senum ministerio confovetur, ut nec delicias urbium, nec matris quaerat affectum. » Et Tabennenses, de quibus idem Hieronymus ( Praefat. in Regulam S. Pachom. ): « Aegrotantes miris sustentantur obsequiis, et ad omnem copiam praeparatis cibis. » Sed et ipsi infirmi considerent in honorem Dei sibi serviri. ) Talesque se exhibeant, quales esse decet eos qui Christi vices gerunt et in quibus Christo ministratur. Et non superfluitate sua contristent fratres suos servientes sibi. ] Ut S. P. Benedicti mentem plenius attingamus, observandum variis ac diversis modis multifariaque, ut ita loquar, superfluitate infirmos contristare posse servientes sibi fratres. Primo superfluitate moestitiae, cum infirmitatis pondere gravati, nimium se morosos exhibent, ac de infirmitate plus aequo tristantur, longe ab illo venerabili sene dissiti, qui « cum frequenter infirmaretur corpore, et langueret, contigit ut uno anno nulla eum valetudo contingeret, et propterea", + "candidate_score": 0.675996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1895", + "psc_text": "pacem, ad communionem, praeter illos qui pro nimia senectute, vel infirmitate, inter illos stare non possunt, qui tamen separatim communicant. Si quis vero hoc spiritali dono, id est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi se privaverit, Pater monasterii, qui praesens semper esse debet dum communicant, 454 cur hoc illi evenerit scire debet omnino. » De aliis vero Germaniae monachis ita praescribunt Germaniae Consuetudines mss. n. 21: « Communionem dominicam tempore duodecim lectionum, pacem, oblationem quoque tempore suo nullus praetermittere audeat absque permissu prioris. » Et certe citra omnem dubitationem videtur S. Pater Benedictus priscorum monachorum aemulatus fuisse exempla, qui, teste Cassiano (Lib. III, c. 2), sabbatis dominicisque diebus sacrae communionis obtentu hora tertia convenire solebant; quique, ut scribit S. Joannes Damascenus (In Vita SS. Barlaam, et Iosap., lib. I de Vit. Patr.), « procul inter se constructis aediculis dominicis diebus ad unam et eamdem ecclesiam pergunt ac divina mysteria,", + "candidate_score": 0.675833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1933", + "psc_text": "secundum B. Benedicti dicta, ne superflua vel impossibilia petendo, vel forte murmurando servientes sibi contristent, diligentius admoneantur attendere, 463 ut memores arrepti propositi, ut sanos a sanis, ita aegrotos ab aegrotis saecularibus debere cogitent discrepare, nec illa in eremis, quae vix in urbibus inveniantur, exposcere. » Quod plane apprime noverat abbas Isaac, qui morbo periculoso laborans, oblatam sibi a fratre pulticulam in quam pruna missa fuerant degustare noluit dicens: « Certe, frater, cuperem in hoc morbo versari per annos triginta. » Quinto, cum ea petunt remedia quae, propter pretium, monasticae quam voverunt paupertati repugnant. His prorsus S. Bernardus diceret, quod olim ad fratres de S. Anastasio scripsit (Epist. 321): « Unum a me petiit venerabilis abbas vester, quod mihi minime bonum videtur, credo autem quod et ego spiritum Dei habeam, et consilium Dei in hoc. Scio equidem quod in regione habitatis infirma, et multis aliqui ex vobis laborant infirmitatibus; sed", + "candidate_score": 0.67526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1980", + "psc_text": "Ita in Pictaviensi sanctae Radegundis (saec. I), quae tamen ipsa « extra suam hebdomadam infirmantibus serviens » erat. Ita in Troclarensi, in quo S. Segolena (Saec. III) « infirmantibus suis vicibus serviebat. » Sed S. Eugendus (Saec. I) jubebat ut infirmis « in necessitate servirent quos aegroti potissimum praeelegissent, » quemadmodum habent ejus acta, num. 21. Infirmarii munia offendes apud Udalric. lib. III, cap. 25; in lib. Usuum Cisterc. cap. 116, et in Caeremoniali Bursfeld. dist. 2, cap. 10. Balneorum usus infirmis quoties expedit offeratur. ] Offeratur, inquit; quia non debet ut petat infirmus exspectari, sed sibi offerri, inquit Bernardus Cassinensis: nam praeveniendi sunt infirmi, quos non decet remedia sibi postulare, sed significata abbati sua infirmitate, in ejus charitatis brachiis omni cum fiducia requiescere. Quod autem de balneorum usu infirmis concedendo hic statuit S. P. Benedictus, de balneis privatis et domesticis intelligendum, non de publicis; neque enim ita expedit monachis", + "candidate_score": 0.67467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2176", + "psc_text": "abbat. apud Boll. 4 Januar.). » Simile aliquid de pane primorum Fuliensium scribit Ludovicus a S. Malachia; sed editae anno 1631 eorum Constitutiones tantum habent: « Panis cibarius sit, et communis; hospitibus tamen et aegrotis possit melior dari. » De Carthusianis audiendus est Guigo in Statutis (Cap. 34): « Panis quamvis de tritico, torta est; album enim panem non facimus. » Antiqua Statuta Carthusiensium addunt (Part. II, cap. 14, § 16): « Nisi pro infirmis. » Inferius tamen ita subjiciunt (Cap. 32, § 9): « Antiqua consuetudo est ut duo genera panum, alterum quod pulchrius sit, monachis, faciamus, et alterum conversis; qua in re cum priori placuerit ut ita fiat, ei contradicere nullus audeat attentare. » in mss. etiam Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, et in Benignianis, cap. 40, memorantur panis duo genera, quorum optimus fratribus ministraretur. Isto tamen optimo erat adhuc melior infirmis tribuendus. 520 Antequam vero hinc discedamus, observandum Benedictinam", + "candidate_score": 0.674654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3063", + "psc_text": "a Benedictina, in multis tamen potest spectari ut ejus interpretatio et commentarius (Cap. 84): « Ad mensam abbatis, infit, sedeant seniores, extranei supervenientes, vel vicibus fratres psalterati, quos voluerit abbas, 731 praeter praepositos, qui in decadis suis ideo ad suas mensas jubentur esse praesentes, ut causam Dei, id est taciturnitatis et gravitatis in susceptis suis custodiant. » Et ita forte intelligendus est locus ex Vita S. Filiberti abbatis, n. 3 (Saec. II Ben.): Jussus igitur sedere ad priorem mensam, etc. Quod si quis nolit S. Benedictum respexisse ad ampla illa refectoria, satis vero simile est seniores etiam ad mensas permiscuisse junioribus, ut super eos invigilarent; sicut in dormitorio noluit adolescentiores fratres juxta se lectos habere, sed permixtos cum senioribus dormire. Et certe decani, quos S. Benedictus, cap. 22, seniores appellat, ex antiqua monachorum disciplina suis decaniis assidebant ad mensam, ut supra diximus ad cap. 21. Ab hac vero disciplina S.", + "candidate_score": 0.674443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3070", + "psc_text": "nunquam vel raro discedunt, hospitibus autem et peregrinis nihil deesse patiuntur. » Audiant et alium Petrum (Petrus Dam., opusc. 33, cap. 7): « Nonnulla in nostris partibus monasteria praeclaram nuper institutionis normam sibimet indiderunt, ut praeter caetera pietatis opera, etiam tres pauperes cum privata mensa juxta se semper abbas habeat, eisque singulis mensuram cibi, quem quivis habet frater, apponat. Nam cum regularis norma praecipiat ut abbatis mensa semper sit cum hospitibus, hoc modo noviter utrumque completur, ut et abbatis mensa non superbis saeculi, sed sanctis hospitibus haereat, et ipse convesci fratribus non omittat. » CAPUT LVII. De artificibus monasterii Artifices, si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod 733 videatur aliquid conferre monasterio: hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si", + "candidate_score": 0.674414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1995", + "psc_text": "jaceat, nec consueta jejunia solvat, nec cibos refectorii mutet. » Neque etiam quod S. Pater ait pro reparatione ita stricte sumendum, quasi infirmis, de quorum reparatione, instante morte, desperatur, denegandus esset carnium esus: nam licet vires non reparet, eas tamen utcunque sustentat, vitamque aliquantisper producit. Sexto, istud S. P. Benedicti statutum permissivum esse, non praeceptivum: 477 quapropter « infirmi si a carne penitus abstinerent, non propter hoc regulam violarent; carnibus namque vesci in regula non est praeceptum monachis, sed permissum, » inquit Goffridus Vindocinensis. Nec defuere plurimi ex priscis monachis qui etiam aegroti carnibus abstinerent. De Condatiscensibus audiendus est in primis anonymus, in Vita sancti Lupicini abbatis, num. 2 (Boll., 21 Mart.): « Cum nullus in Condatiscenci praesertim coenobio hodie usque, in Christi nomine, de animali quidquam, exceptis lactibus, aut de alitibus, praeter ova, infirmans duntaxat audeat degustare, iste tamen saepissime, ne stillam quidem olei, aut, lactis pulticulae saltem suae", + "candidate_score": 0.674401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2020", + "psc_text": "Salomon abbas tribus in anno diebus in scholarum aedibus carnibus vesci pueris concessit saeculo X, teste Ekkehardo juniore lib. VI de Casibus S. Galli, cap. 1, quod signo est antea abstinuisse omnino. Praeterea Udalricus docet (Lib. III, c. 8) pueros in eodem refectorio cum aliis manducare; id quod habent etiam Benignianae Consuetudines mss. His accedit Boherius in secundo commentario, ubi quod in primo dixerat retractans, sic loquitur: « Percontari libet quaenam sit ista districtio Regulae, quae istis relaxari jubetur? Nunquid vescentur carnibus 483 contra regularem vigorem? Non puto quidem, quia de eis nihil Magister in ipsis sicut de infirmis excipit, debilibus, et aegrotis: et quanquam hae quidem aetates possint dici debiles, tamen ratio hujus textus cessat in eis; quia carnes utique comeduntur pro reparatione et melioramento naturae; quoniam infantia semper melioratur et senectus diminuitur. Relaxabuntur ergo eis jejunia, ministrabuntur frequentius piscium, et aliarum rerum liquamina, et horas edendi praevenient etiam", + "candidate_score": 0.674366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1977", + "psc_text": "liber Usuum Cisterciensium his verbis: « Infirmis non licet ingredi ecclesiam, nisi quando in ea opus Dei celebratur, nec in claustro demorari, nec cum monachis, 473, qui conventum tenent, significare, sed, quantum possunt, ne ab ipsis, vel ab aliis hominibus videantur, observent. » Hujus instituti causa haec erat, amor uniformitatis, odium singularitatis, ne forte ab aliis infirmi discreparent, dum stantibus illis isti sedere viderentur, atque ut ex hac separatione cogerentur, aut saltem monerentur sola necessitate, non desiderio remissioris vitae monachos infirmitorium petere debere. Et servitor timens Deum, et diligens, ac sollicitus. ] Imo plures si res exigit, inquit Boherius. Idem decernit Regula S. Augustini cap. 13, S. Caesarii ad virgines cap. 30, Tarnatensis cap. 21, S. Isidori cap. 20, et S. Fructuosi cap. 10. Apposite vero hunc locum exponens Hildemarus advertit « quia S. Benedictus cum dicit servitor, non dicit ut canonicus aut laicus sit, sed monachus. Non enim, inquit,", + "candidate_score": 0.674273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1695", + "psc_text": "panem suum. Memor illius apostolici, quia qui bene ministraverit gradum bonum sibi acquirit ] Ita etiam Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii et alterius Macarii: « Studere debet qui huic officio deputatur, ut audiat, quia qui bene ministraverit, bonum gradum sibi acquirit, et animae suae lucrum facit. » Infirmorum, infantium, hospitum pauperumque cum sollicitudine curam gerat. ] Quatuor hic potissimum curae ac sollicitudini cellerarii S. P. Benedictus committit. Primo infirmos, quorum curam ante omnia et super omnia adhiberi voluit, ut sicut revera Christo, ita eis serviatur; praecipitque abbatem attendere ne a cellerariis aut servitoribus negligantur. Eadem mente Orientalis Regula praescribit (Cap. 25) ut cellerarius « nihil aegrotantium desideriis neget, ex his quae habuerit, quantum necesse fuerit. » Et antiquae Cluniacensis monasterii consuetudines apud Udalricum (Lib. III, c. 18): « Si quis fratrum adeo est infirmus ut de lecto surgere non possit, ad hunc 407 quotidie summo diluculo simul cum infirmario venit", + "candidate_score": 0.674046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1853", + "psc_text": "Cluniacenses quam apud Cistercienses a coquinae hebdomadariis distinctus erat refectorarius, qui, adjutus ab aliis fratribus, si necesse esset, quotidie refectorium parabat, mantilibus, cochlearibus, cultellis, pane et vino mensas sternebat, cujus officium fusius descriptum habes apud Udalricum, lib. III, cap. 21, in Consuetud. S. Benigni, cap. 42, et in lib. Usuum Cister., cap. 118. Quia exinde major merces et charitas acquiritur. ] Quia exinde, scilicet vel ex aegritudine, aut ex causa gravis utilitatis, major merces acquiritur, si et illa patienter portetur, et ista debita devotione persolvatur; vel exinde, id est ex eo quod omnes sibi invicem serviunt, major merces et charitas acquiritur, ac proinde nullus ab hoc officio excusandus, ut nec mercede privetur. Qualis autem et quanta sit illa merces exprimit S. Basilius his verbis: « Magnum opus ministrare, regnumque coelorum procurans. Sagena est enim virtutum omnia in se mandata Dei comprehendens; et primo humilitatem omnem in se virtutem comprehendentem, et", + "candidate_score": 0.67402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1991", + "psc_text": "prior ut veniat congruum non fuerit, per infirmarium mittit. » Quae verba ostendunt 476 quam cauti et religiosi fuerint in concedendis carnibus majores nostri. Simile aliquid habent Udalricus lib. III, cap. 27, et Lanfrancus in Statutis, cap. 23. Secundo, notandum quod subjiciunt praefatae Consuetudines, Udalricus, et Lanfrancus: « Ab illa hora nusquam absque baculo incedit, et nisi caput capello coopertus. » Hunc ritum, qui sanctis Patribus placebat, perstrinxit nihilominus S. Bernardus his verbis (Apolog. ad Guill., cap. 8): « Ad discernendum inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios, ut quam pallor in vultu maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. » Tertio, quod praescribunt Cassinensium Declarationes (Cap. 36), ut infirmi « nec bis in die carnes comedant, nisi de consensu medicorum; quibus etiam sufficere credimus, inquiunt, uncias octo pro qualibet persona. » Haec postrema verba in editis Romae anno 1642 Declarationibus expuncta sunt. Quarto,", + "candidate_score": 0.673964, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3042", + "psc_text": "Cassinensis: « Dicunt, inquit, hic quidam, quod abbas semper in refectorio cum fratribus comedere debet, et hoc etiam statuto super hoc facto declaraverunt dicentes, quod mensa abbatis debet esse in superiori loco, et ibi cum hospitibus consedentibus debet sumere refectionem. » Talem fuisse Cluniacensium disciplinam insinuare videtur Udalricus his verbis (Lib. III, cap. 3): « Clericis, et peregrinis monachis, qui ita vadunt pedites absque jumento, nobiscum in refectorio comesturis aquam ad manus ministrat (abbas), talesque sedent ad mensam principalem. » Ego vero sic Menardi sententiam sequar, et defendam, ut oppositas etiam rationes et auctoritates, si quae sunt, haud sileam. Itaque abbatem cum hospitibus in communi fratrum conventu refici debere probat antiqua et recepta monachorum veterum praxis, a quibus S. P. Benedictum recessisse in re tanti momenti facile non est credendum. Hanc vero praxim passim videre est in eorum regulis et actis. Regula tertia SS. Patrum ita habet: « Illud quoque", + "candidate_score": 0.673953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4_6", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3052", + "psc_text": "a fratribus; nam quod ait Bernardus Cassinensis: « Gratia charitatis mensam abbatis separatam esse voluit beatissimus Benedictus: qui vero contrarium ediderunt statutum, aut avaritiae studuerunt, aut incogniti qualiter viverent esse voluerunt; » tolerari non potest. Magna sane charitas, quae omnem destruit charitatem, pastorem segregat a grege, viam lupo pandit liberam, omnemque vitiis omnibus aditum ministrat. Quis enim exprimere valeat quanta inde tum in spiritualibus, tum in temporalibus oriuntur mala, dum fervet olla abbatis, et alget congregationis cacabus? Quanta abbati permittitur licentia, cum ei datur occasio quotidie comessandi cum saecularibus, decoquendi, abliguriendi, dilapidandi bona monasterii! quanta inde in vita monastica corruptela, quot inter fratres in abbatem murmurationes, quot detractiones, quot maledicta, ne quid pejus dicam! O singularis charitas! Praeclarum sane est quod aiunt nonnulli (Apud Haeft., lib. XI, tract. 3, disq. 4), S. Benedictum praevidentem quod futurum erat, scilicet divisionem mensae abbatis a mensa monachorum, hoc caput edidisse, non quidem per", + "candidate_score": 0.673805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2851", + "psc_text": "Bernardus, episcopo, vel principi, si ad carnium abstinentiam astringerentur. Sentiat aliter qui vult, tamen in hoc signo universali omnis hoc comprehendi puto, habita consideratione discretionis ad hospites religiosos sanos, quibus uti carnibus non licet. » Et Turrecremata: « Si hospitibus cibus carnium indifferenter negaretur, non omnis humanitas eis censeretur exhiberi. » Sed huic opinioni, quae contraria est optimae monasteriorum ordinis nostri praxi, et quam expresse damnavit Innocentius Papa III, in brevi ad abbatem et conventum Sylvae Majoris, qui tale aliquid praesumpserant, merito potest opponi illud S. Ambrosii (Lib. V in Hexam., cap. 8): « Melior est enim hospitalitas in oleribus cum gratia, quam vitulorum pinguium praeparatio cum discordia. » Et illud Evagrii in Monachicis, n. 2 (Tom. III Monum. Eccles. Graecae): « Si praetextu hospitalitatis de sumptuoso cibo in mentem venerit, abjice eam cogitationem, nec illi adhaereas; per illam quippe insidiatur tibi adversarius . . . . licet panem duntaxat", + "candidate_score": 0.673737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2004", + "psc_text": "carnes comederint, loco poenitentiae, injungatur ut septem psalmos cantent, vel, si nesciunt, septies orationem dominicam; Benignianae Consuet. addunt vel septies Miserere mei, Deus. Ex Caeremoniali etiam Bursfeldensium infirmi in conventum redire non debent, nisi ex abbatis licentia, et petita in capitulo 479 de negligentiis venia; et quidem ex libro Usuum Cisterc. jejuni, nisi in via dirigendi sint. Curam autem maximam habeat abbas, ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi. ] Cellerariorum nomine Bernardus Cass. et Boherius omnes intelligunt officiales quibus ratione obedientiae infirmis aliquid ministrare incumbit. Ab his ergo caveat abbas ne negligantur infirmi, qui « quidquid petierint eis dandum est, etiamsi emere opus sit, inquiunt Farfensis monasterii Consuetudines; regula enim praecipit ante omnia, et super omnia adhibendam infirmis esse curam, et sollicitudinem. » Hic redit in memoriam quanta S. Pachomius (Vita S. Pachom., n. 34, Boll., 14 Maii) severitate fratrem perstrinxerit qui postulanti infirmo carnes denegaverat. Quia ad ipsum", + "candidate_score": 0.673138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1954", + "psc_text": "sed juxta recubans, regulare servitium in auribus aegroti decantabat, » quemadmodum scribit Ingulfus, abbas ejusdem coenobii (Ingulf. in Hist. Croyl., anno 974). In Gemmeticensi pariter Hugoni praecentori in vigilia S. Valentini aegrotanti fratres suggerebant (Baldericus Dol. episc. in Histor. Transl. S. Val., apud Boll. 14 Febr.): « Non poteris ad ecclesiam pergere, quocirca te oportet hic seorsim vesperas celebrare; hic tecum remanebimus, et prout poterimus solemnizabimus. » Haec omnia confirmat Udalricus, lib. III, cap. 29, ubi fratri ad infirmum excubare volenti permittitur, « maxime si est hujusmodi, qui infirmo horas cantet regulares, et venienti ad extrema legat passiones; » et liber Usuum Cisterciensium, cap. 68, quo item sacerdoti matutinas infirmis cantaturo, post inchoatum hymnum choro egredi permittitur. Haec autem praestabant aut in ipso infirmi cubiculo aut in oratorio, 468 quod « domus infirmorum prope debet habere, in quo missam saltem jacendo possint audire, et communionem accipere, » ut loquitur Hildemarus,", + "candidate_score": 0.673127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1950", + "psc_text": "ex toto, et semper, ubi habitant, nec carnibus utuntur, dominicis diebus et in majoribus festivitatibus, si voluerint, possunt communicare ad sanctum Benedictum. Tamen illi qui carnibus utuntur sicut omnes communicant, si forte intervenerit aliqua de illis quinque praecipuis solemnitatibus. » Idem legitur in mss. Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, cap. 51, quibus accedunt Farfenses item Consuetudines: « Frater exiens de domo infirmorum, post satisfactionem factam in capitulo, potest ipso die canere missam, si velit, quia quandiu fuerat in cellula infirmorum, 467 ibi non permittimus canere missam. » Hinc etiam capiendus est locus ex Statutis Lanfranci (Cap. 24), quo praescribitur ut a die quo sacrum percepit viaticum, « nisi melioretur infirmus, carnem non comedat; » quia tunc quotidie communicabat, ut vidimus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus. Nimirum carnes comedentes aegroti tanquam excommunicati tractabantur, a communi fratrum habitaculo separati, sacrosanctis Ecclesiae sacramentis privati, ab omni, ut aiunt, exercitio conventuali alieni: quibus nec", + "candidate_score": 0.672765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_566", + "psc_text": "sed in ipsa quantitate sumendi mensuram moderatae refectionis excedit; aliquando in ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. » Quibus omnibus occurrit S. Benedictus in Regula. Primo enim ne quis canonicam horam edendi praeveniat cap. 43 vetat. 2º Lautioribus cibis interdicit, dum abstineri a carnibus voluit ab omnibus, cap. 36 et 39. 3º Accurate praeparatos cibos cavet, cum ab omnibus, etiam coquorum subtilitates ignorantibus hebdomadatim exerceri coquinae officium sancivit cap. 35. 4º Excessum in quantitate damnat capite 39 et 40. 5º Denique nimium abscindit desiderium, cum rebus necessariis deficientibus, Deum benedicendum esse asserit, non murmurandum, cap. 40. Vide Guillelmi abbatis S. Theoderici librum de Vita Solit. ad fratres de Monte Dei, cap. 11, n. 32; Cassianum toto libro V Institutionum, et Joannem Climacum grad. 14. Non somnolentum. ] Somnolentos vocat plus aequo somno indulgentes; quae res non modo in monachis damnanda, sed in omni penitus homine reprobanda: quia, ut dicit S.", + "candidate_score": 0.672661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2851", + "psc_text": "Bernardus, episcopo, vel principi, si ad carnium abstinentiam astringerentur. Sentiat aliter qui vult, tamen in hoc signo universali omnis hoc comprehendi puto, habita consideratione discretionis ad hospites religiosos sanos, quibus uti carnibus non licet. » Et Turrecremata: « Si hospitibus cibus carnium indifferenter negaretur, non omnis humanitas eis censeretur exhiberi. » Sed huic opinioni, quae contraria est optimae monasteriorum ordinis nostri praxi, et quam expresse damnavit Innocentius Papa III, in brevi ad abbatem et conventum Sylvae Majoris, qui tale aliquid praesumpserant, merito potest opponi illud S. Ambrosii (Lib. V in Hexam., cap. 8): « Melior est enim hospitalitas in oleribus cum gratia, quam vitulorum pinguium praeparatio cum discordia. » Et illud Evagrii in Monachicis, n. 2 (Tom. III Monum. Eccles. Graecae): « Si praetextu hospitalitatis de sumptuoso cibo in mentem venerit, abjice eam cogitationem, nec illi adhaereas; per illam quippe insidiatur tibi adversarius . . . . licet panem duntaxat", + "candidate_score": 0.672502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1895", + "psc_text": "pacem, ad communionem, praeter illos qui pro nimia senectute, vel infirmitate, inter illos stare non possunt, qui tamen separatim communicant. Si quis vero hoc spiritali dono, id est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi se privaverit, Pater monasterii, qui praesens semper esse debet dum communicant, 454 cur hoc illi evenerit scire debet omnino. » De aliis vero Germaniae monachis ita praescribunt Germaniae Consuetudines mss. n. 21: « Communionem dominicam tempore duodecim lectionum, pacem, oblationem quoque tempore suo nullus praetermittere audeat absque permissu prioris. » Et certe citra omnem dubitationem videtur S. Pater Benedictus priscorum monachorum aemulatus fuisse exempla, qui, teste Cassiano (Lib. III, c. 2), sabbatis dominicisque diebus sacrae communionis obtentu hora tertia convenire solebant; quique, ut scribit S. Joannes Damascenus (In Vita SS. Barlaam, et Iosap., lib. I de Vit. Patr.), « procul inter se constructis aediculis dominicis diebus ad unam et eamdem ecclesiam pergunt ac divina mysteria,", + "candidate_score": 0.672046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1944", + "psc_text": "transfugiunt: quibus aliud nihil opponam quam istud regulae tertiae SS. Patrum decretum (Cap. 12): « Id etiam pro custodienda fama specialiter statuimus ut nullus monachus in infirmitate positus, relicto monasterio, parentum suorum studio commendetur; quia magis eum saecularium spectaculorum visu aut auditu pollui censemus, quam ab aegritudine posse purgari. » Sed de his satis. Ad textum redeo. Qui tamen patienter portandi sunt. ] Si forte paulo molestiores sese exhibuerint: « convenit enim sanis infirmos portare, magis quam ab infirmis portari; necesse est enim ut patienter portemus infirmos, ut iterum infirmi patienter portemur a sanis, » inquit Smaragdus. Addit S. Augustinus (Regul. c. 12): « Si latens est dolor in corpore famulae Dei, dicenti quod sibi doleat, sine dubitatione credatur. » Quia de talibus. ] Scilicet morosis, superfluis aliisque omnibus infirmis. Copiosior merces acquiritur. ] « Pro patientia, pro labore, pro bona intentione, pro sancta devotione, » inquit Bernardus Cassinensis: unde", + "candidate_score": 0.671774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1534", + "psc_text": "aliquid hujusmodi nisi cum caeteris agat, ad candelabrum, vel ad thuribulum non se revestiat, ad offerendam, vel ad pacem non accedat. » Et Caeremoniale Bursfeldensium (Dist. 1, c. 8): « Missus in culpam leviorem ita se habere debet quemadmodum ipsa sibi regula praescribit. In quam tamen nullus mittatur, nisi tale quid commiserit, quod pro sui enormitate videatur districtiori animadversione puniendum. Itaque existens in poenitentia hujusmodi, antiphonam aut psalmum non imponat, lectionem non recitet, neque invitatorii officium faciat, non osculetur textum Evangelii, nec communicet, aut celebret, vel ministret publice in conventu, quae tamen in privato facere non prohibetur. » Antiquae Consuetudines Cluniacensis monasterii apud Udalricum l. II, c. 18, et ms. S. Benigni Divionensis c. 32, solum habent: « Non offert, non osculatur textum evangelii, non accedit ad pacem. » Sed ab hac poenitentia abstinebant in festis duodecim lectionum, ex praedictis Lanfranci statutis, Cons. Cluniac. et S. Benigni, donec privati dies", + "candidate_score": 0.671513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_527", + "psc_text": "quibus Isaias: Induit me vestimento salutis: et sic nudum spiritualiter vestit, qui vitiosum virtutibus nudum, ut exuat vitia et induat virtutes, charitative admonet, inquit Bernardus Cassinensis. Infirmum visitare. ] Hoc instrumentum de infirmis intra monasterium existentibus maxime est intelligendum; nam, ut observat Hildemarus, officina ubi haec omnia operanda sunt claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione, neque ad omnes pertinet, sed ad Infirmarium, cui infirmorum cura specialiter commissa est; ad Cellerarium, cui ex Regulae cap. 31, haec charitatis officia incumbunt; et ad abbatem, qui ex eadem regula curam maximam habere debet, ne a servitoribus negligantur infirmi: caeteri vero cum omnes diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat", + "candidate_score": 0.671507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_3_5", + "bdc_text": "«Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern . In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1948", + "psc_text": "observandum occurrit quod habet Gregorius IX in sua ad monachos Benedictinos constitutione: « Infirmis autem fratribus in cibariis, in lectis, in servitoribus et aliis necessariis, secundum quod eorum requirit infirmitas, et continetur in Regula, praecipimus provideri. Et iis omnibus, si infirmarius inventus fuerit in defectu, per proprium abbatem, vel priorem abbas, vel prior per visitatorem cum ad locum accesserint, poena puniatur condigna. » Vide Constitutionem Othoboni legati in Anglia anno 1248, apud Spelm. tom. II Concil. Angl., pag. 287. De cura autem animae nihil quidem hic definivit S. Benedictus, sed totum abbatis prudentiae ac discretioni reliquisse videtur; hanc vero Bernardus Cassinensis in eo constituit, « ut infirmi de peccatis poeniteant, ut sacramenta recipiant, ut officium regulare audiant, ut visitentur, consolentur, admoneantur. » In primis ergo sollicitum esse abbatem oportet, ut cum periculose aegrotare coeperit infirmus, viam ejus sacrosanctis poenitentiae, unctionis extremae et eucharistiae sacramentis muniat. Cum coeperit, inquam, periculose aegrotare:", + "candidate_score": 0.67145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1988", + "psc_text": "aquis, et lacrymis. » Atque ad has consuetudines referre oportet quod de balneatoriis reperitur apud Cassiodorum in lib. Divin. Lect. c. 29, in Ingulfi Histor. Croylandensi, in antiqua monasterii S. Galli Delineatione, in antiquis Farfensis monasterii Consuet., et alibi passim. Vide Haeft. lib. II, tract. 5, disq. 7. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. ] Idem praescribunt S. Athanasius in Syntagmate doctrinae ad monachos, etc.; S. Caesarius in utraque Regula ad monachos, cap. 24, et ad virgines in recapitulatione, cap. 17; S. Aurelianus in utraque item ad monachos cap. 51, et ad virgines, cap. 35; S. Fructuosus in Regula, cap. 5, et alii nonnulli. Ubi etiam quaedam observanda sunt circa carnium esum. Primo, auctor est Hildemarus hanc fuisse in Francia consuetudinem, ut ante infirmis carnes non praeberentur, quam ipsi ab aegritudine surgerent; tantumque illis postea ministratas usque dum pristinas vires recuperassent: quas ubi restaurassent, revertentibus ad", + "candidate_score": 0.671411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1995", + "psc_text": "jaceat, nec consueta jejunia solvat, nec cibos refectorii mutet. » Neque etiam quod S. Pater ait pro reparatione ita stricte sumendum, quasi infirmis, de quorum reparatione, instante morte, desperatur, denegandus esset carnium esus: nam licet vires non reparet, eas tamen utcunque sustentat, vitamque aliquantisper producit. Sexto, istud S. P. Benedicti statutum permissivum esse, non praeceptivum: 477 quapropter « infirmi si a carne penitus abstinerent, non propter hoc regulam violarent; carnibus namque vesci in regula non est praeceptum monachis, sed permissum, » inquit Goffridus Vindocinensis. Nec defuere plurimi ex priscis monachis qui etiam aegroti carnibus abstinerent. De Condatiscensibus audiendus est in primis anonymus, in Vita sancti Lupicini abbatis, num. 2 (Boll., 21 Mart.): « Cum nullus in Condatiscenci praesertim coenobio hodie usque, in Christi nomine, de animali quidquam, exceptis lactibus, aut de alitibus, praeter ova, infirmans duntaxat audeat degustare, iste tamen saepissime, ne stillam quidem olei, aut, lactis pulticulae saltem suae", + "candidate_score": 0.670558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1949", + "psc_text": "Cassinensis in eo constituit, « ut infirmi de peccatis poeniteant, ut sacramenta recipiant, ut officium regulare audiant, ut visitentur, consolentur, admoneantur. » In primis ergo sollicitum esse abbatem oportet, ut cum periculose aegrotare coeperit infirmus, viam ejus sacrosanctis poenitentiae, unctionis extremae et eucharistiae sacramentis muniat. Cum coeperit, inquam, periculose aegrotare: alias enim non solebant infirmi carnes pro infirmitate comedentes missam celebrare neque sacra communione eucharistiae refici, cujus praeclarum habemus statutum in antiquis Consuetudinibus mss. S. Benigni Divionensis: « Illi autem qui pro reparatione carnis in domo infirmorum ad tempus habitantes carnibus utuntur, a sacrae communionis perceptione abstinent. Illi vero qui ex toto, et semper, ubi habitant, nec carnibus utuntur, dominicis diebus et in majoribus festivitatibus, si voluerint, possunt communicare ad sanctum Benedictum. Tamen illi qui carnibus utuntur sicut omnes communicant, si forte intervenerit aliqua de illis quinque praecipuis solemnitatibus. » Idem legitur in mss. Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, cap. 51, quibus", + "candidate_score": 0.670279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.670256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3043", + "psc_text": "abbatem cum hospitibus in communi fratrum conventu refici debere probat antiqua et recepta monachorum veterum praxis, a quibus S. P. Benedictum recessisse in re tanti momenti facile non est credendum. Hanc vero praxim passim videre est in eorum regulis et actis. Regula tertia SS. Patrum ita habet: « Illud quoque statuimus, ut abbates omni tempore cum fratribus reficiant; quia eo tempore quo fratres, aut pro negligentia arguere, aut spiritali debent sermone imbuere, absque certa necessitate se removere non debent. » S. Caesarius in epistola ad Oratoriam abbatissam (Cap. 11): « In quotidiano corporis alimento, atque communi cibo par sis his cum quibus pari in mensa uteris consessu, iisdem denique quibus sorores, ferculorum saporibus delectare, et aequalia vobis cibaria potionesque communes exhibeant discoferae et pincernae, etc. » S. Aurelianus in Regula ad monachos (Cap. 50): « Sanctus abbas, nisi inaequalitate faciente, extra congregationem non reficiet. » Regula S. Isidori (Cap. 10):", + "candidate_score": 0.66755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2210", + "psc_text": "Deinde « minime credendum est, inquit Menardus, a S. Benedicto tales institui monachos, qui pedum numero delicias escarum dijudicent, cum ipse capite 36 Regulae carnis esu exceptis aegrotis monachos arceat. Nec vero inferri potest quadrupedum interdictione volatilium esum esse permissum; nam cum unum prohibetur, non statim alterum permitti concludendum est, ut Levit. XIX, cum dicitur, Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendiculum: male quidem inferret aliquis ex ejusmodi legibus permitti non surdis maledicere, et videntibus ponere offendiculum; quia potest accedere peculiaris ratio, ut ejusmodi prohibitio fiat, etiamsi alterum expresse non prohibeatur. » Sed ad id quod ex cap. 36, ubi carnes absolute interdicuntur, infertur, respondent alii veteres aves sub carnis nomine non comprehendisse, imo utrumque distinxisse, ut videre est in Regula S. Caesarii (Cap. 24): « Pullos et carnes nunquam sani accipiant; » et in Vita S. Pardulfi (In ejus Vit. Saec. 3) qui « nunquam carnium, neque volatilium", + "candidate_score": 0.667246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1945", + "psc_text": "(Regul. c. 12): « Si latens est dolor in corpore famulae Dei, dicenti quod sibi doleat, sine dubitatione credatur. » Quia de talibus. ] Scilicet morosis, superfluis aliisque omnibus infirmis. Copiosior merces acquiritur. ] « Pro patientia, pro labore, pro bona intentione, pro sancta devotione, » inquit Bernardus Cassinensis: unde interroganti cuidam fratri, cujus ex duobus opus majus esset, quorum unus sex diebus jejunaret, alter infirmis praestaret obsequium, respondit senex (Lib. VII de Vit. Pat., cap. 19): « Si ille qui sex dies jejunat per nares se suspenderit, non erit similis illi alteri in conspectu Dei. » Nimirum dum alios curamus, nos ipsos sublevamus; et dum aliorum corpora purgare satagimus, animae sordes ipsi emundamus, Deoque longe acceptiorem efficimus. Praeclarum sane est quod de Joanne minore Thebaeo, abbatis Ammonis discipulo, refert Ruffinus (Lib. III de Vit. Pat., num. 155). Hic nimirum « duodecim annis ipsi seni infirmanti fecit obsequium; senex tamen", + "candidate_score": 0.666646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_528", + "psc_text": "diurnas horas alicui exercitio assignatas habeant, absque Superioris licentia visitare non debent infirmos. Atque haec est antiqua veterum monachorum praxis, quam exprimit Regula S. Pachomii his verbis Art. 24: « Aegrotantem absque concessu majoris nullus audeat visitare. » Abbas tamen, ut ait Hildemarus, cum frater aliquis valde infirmus annuntiatur, dicat in capitulo: » Qui vult infirmum visitare, vadat hodie, et visitet; » forte loquens juxta sui temporis morem. Visitantem vero istud imprimis observare debet, quod tradit S. Ephraem: « Si aegrotum visitas, vide ne inimicus inter vos otiosiloquium suggerat, aut detractiones, ne tuae mercedis jacturam patiaris; 126 cum moris sit diabolo uni nocere per auditum, alteri vero per linguam; sed ex sacris Scripturis consolari oportet potius laborantem, et passione Salvatoris nostri Jesu Christi. » Et haec erat pia Farfensium nostrorum praxis, quam ex mss. eorum consuetudinibus in specimen aliorum hic describere non erit fortassis otiosum: « Si aliquis frater de", + "candidate_score": 0.66663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1951", + "psc_text": "quo sacrum percepit viaticum, « nisi melioretur infirmus, carnem non comedat; » quia tunc quotidie communicabat, ut vidimus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus. Nimirum carnes comedentes aegroti tanquam excommunicati tractabantur, a communi fratrum habitaculo separati, sacrosanctis Ecclesiae sacramentis privati, ab omni, ut aiunt, exercitio conventuali alieni: quibus nec fratrum se coetui jungere licebat, nisi prius in capitulo solemniter fuissent reconciliati. Secundo ex Bernardo Cassinensi curam gerere debet abbas ut infirmi officium regulare audiant: nam, ut dicit Hildemarus, ante infirmos semper omnia officia canenda sunt. Atque ita olim communis ordinis nostri usus obtinebat ut infinitis prope testimoniis et statutis comprobari posset. Insigne nobis suppeditat Victor papa III, in lib. II Dialogorum, ubi haec scribit: « Quidam frater Joannes dicebatur, qui aetate et aegritudine pressus, extremum vitae spiritum trahebat. Cum igitur quadam die aliqui ex fratribus more solito decantaturi matutinas laudes ad eum venissent, ille eos voce qua potuit compescuit", + "candidate_score": 0.666542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1932", + "psc_text": "apostoli Petri, ut docet S. Basilius (In Regul. ex vers. Ruff. cap. 30), ostendit exemplum; quos proinde etiam invitos ad suscipienda solatia cogere oportet ex Regula sancti Augustini, cap. 12, S. Caesarii ad Virgines, cap. 39, et S. Donati, cap. 12: « Et certissime confidant, addit S. Caesarius, quod quid, dispensante, aut jubente seniore, qualibet hora percipient, in illa repausatione Christum accipient. » Quarto servientibus sibi fratribus superflui sunt infirmis qui ea requirunt remedia quae difficile aut vix possunt reperiri; quos tangit istud Guigonis, prioris Carthusiae, statutum (Stat. Guig., c. 38, Antiq. Stat. Cart., part. I, c. 44): « Infirmi, secundum B. Benedicti dicta, ne superflua vel impossibilia petendo, vel forte murmurando servientes sibi contristent, diligentius admoneantur attendere, 463 ut memores arrepti propositi, ut sanos a sanis, ita aegrotos ab aegrotis saecularibus debere cogitent discrepare, nec illa in eremis, quae vix in urbibus inveniantur, exposcere. » Quod plane apprime noverat", + "candidate_score": 0.666278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2003", + "psc_text": "Dominus absolvat vos ab his, et ab omnibus aliis vestris delictis; conventu respondente, amen, offerat se frater ille ad pedem abbatis; postea reversus ad locum ubi se prostravit, gratias referens abbati et toti conventui, quia ministrata sunt ei quae infirmitati suae fuerant necessaria, tres genuflectiones more solito faciat. Ipsa die, et deinceps quantum opus fuerit, jubeatur mixtum accipere. Si vero carnem non comedit, in dispositione abbatis sit, qua hora in conventum petita licentia redire, et quomodo se de caetero habere debeat. » Simile aliquid habent Udalricus lib. III, cap. 27, et Consuet. S. Benigni, in quibus additur, ut eis qui carnes comederint, loco poenitentiae, injungatur ut septem psalmos cantent, vel, si nesciunt, septies orationem dominicam; Benignianae Consuet. addunt vel septies Miserere mei, Deus. Ex Caeremoniali etiam Bursfeldensium infirmi in conventum redire non debent, nisi ex abbatis licentia, et petita in capitulo 479 de negligentiis venia; et quidem ex libro Usuum", + "candidate_score": 0.666106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1933", + "psc_text": "secundum B. Benedicti dicta, ne superflua vel impossibilia petendo, vel forte murmurando servientes sibi contristent, diligentius admoneantur attendere, 463 ut memores arrepti propositi, ut sanos a sanis, ita aegrotos ab aegrotis saecularibus debere cogitent discrepare, nec illa in eremis, quae vix in urbibus inveniantur, exposcere. » Quod plane apprime noverat abbas Isaac, qui morbo periculoso laborans, oblatam sibi a fratre pulticulam in quam pruna missa fuerant degustare noluit dicens: « Certe, frater, cuperem in hoc morbo versari per annos triginta. » Quinto, cum ea petunt remedia quae, propter pretium, monasticae quam voverunt paupertati repugnant. His prorsus S. Bernardus diceret, quod olim ad fratres de S. Anastasio scripsit (Epist. 321): « Unum a me petiit venerabilis abbas vester, quod mihi minime bonum videtur, credo autem quod et ego spiritum Dei habeam, et consilium Dei in hoc. Scio equidem quod in regione habitatis infirma, et multis aliqui ex vobis laborant infirmitatibus; sed", + "candidate_score": 0.665578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3070", + "psc_text": "nunquam vel raro discedunt, hospitibus autem et peregrinis nihil deesse patiuntur. » Audiant et alium Petrum (Petrus Dam., opusc. 33, cap. 7): « Nonnulla in nostris partibus monasteria praeclaram nuper institutionis normam sibimet indiderunt, ut praeter caetera pietatis opera, etiam tres pauperes cum privata mensa juxta se semper abbas habeat, eisque singulis mensuram cibi, quem quivis habet frater, apponat. Nam cum regularis norma praecipiat ut abbatis mensa semper sit cum hospitibus, hoc modo noviter utrumque completur, ut et abbatis mensa non superbis saeculi, sed sanctis hospitibus haereat, et ipse convesci fratribus non omittat. » CAPUT LVII. De artificibus monasterii Artifices, si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod 733 videatur aliquid conferre monasterio: hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si", + "candidate_score": 0.664887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1532", + "psc_text": "sententia cujus probaretur esse delictum. » Qualis autem esset illa excommunicationis sententia pro levioribus, explicat S. Pater, scilicet a mensae participatione privetur, non autem ab oratorio; nam dum fratres in refectorio comedunt, ipse sit in ecclesia, ex statutis Lanfranci cap. 17. Ejusdem poenae meminerunt S. Basilius in serm. 1 de Institutione monach.; S. Caesarius in Regul. ad virg. c. 11; Regula Cujusdam ad virg., c. 19; et Regula Magistri, cap. 13. Privati autem a mensae consortio ista erit ratio. ] Id est rationabiliter isto modo procedetur, inquit Bernardus Cassinensis, sive, ut ait Hildemarus, Rationabilis causa est. Ut in oratorio psalmum, aut antiphonam non imponat. ] Sed neque aliquid simile, ut sunt responsoria, hymni, etc., quia idem judicium est in ipsis, infit Boherius. 365 Neque lectionem recitet. ] Neque missam celebret, si presbyter; neque ad eam offerat, si solum monachus sit, ut post Hildemarum docent Bernardus Cassin., Nicolaus de Fractura et", + "candidate_score": 0.664774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1917", + "psc_text": "usus infirmis quotiens expedit offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omninoque debilibus pro reparatione concedatur. At ubi meliorati fuerint, a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. COMMENTARIUS. Infirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est. etc.] Nihil fortius aut expressius S. P. Benedictus praescribere poterat ad commendandam infirmorum curam, vixque aliud simile in cunctis SS. Patrum regulis reperire est, nisi forte in illis quae S. Benedicti textum transcripserunt, ut sunt Regula Donati ad virgines, et Grimlaici ad solitarios. Et quidem in Regula S. Antonii legitur (Num. 2): « Cum surrexeris mane singulis diebus, inquire de aegrotis qui apud te sunt. » Et iterum (Num. 34): « Visita aegrotos et infirmos, et imple mensuras seu vasa eorum aqua. » In Regula SS. Serapionis, Macarii,", + "candidate_score": 0.664388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3042", + "psc_text": "Cassinensis: « Dicunt, inquit, hic quidam, quod abbas semper in refectorio cum fratribus comedere debet, et hoc etiam statuto super hoc facto declaraverunt dicentes, quod mensa abbatis debet esse in superiori loco, et ibi cum hospitibus consedentibus debet sumere refectionem. » Talem fuisse Cluniacensium disciplinam insinuare videtur Udalricus his verbis (Lib. III, cap. 3): « Clericis, et peregrinis monachis, qui ita vadunt pedites absque jumento, nobiscum in refectorio comesturis aquam ad manus ministrat (abbas), talesque sedent ad mensam principalem. » Ego vero sic Menardi sententiam sequar, et defendam, ut oppositas etiam rationes et auctoritates, si quae sunt, haud sileam. Itaque abbatem cum hospitibus in communi fratrum conventu refici debere probat antiqua et recepta monachorum veterum praxis, a quibus S. P. Benedictum recessisse in re tanti momenti facile non est credendum. Hanc vero praxim passim videre est in eorum regulis et actis. Regula tertia SS. Patrum ita habet: « Illud quoque", + "candidate_score": 0.663867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2210", + "psc_text": "Deinde « minime credendum est, inquit Menardus, a S. Benedicto tales institui monachos, qui pedum numero delicias escarum dijudicent, cum ipse capite 36 Regulae carnis esu exceptis aegrotis monachos arceat. Nec vero inferri potest quadrupedum interdictione volatilium esum esse permissum; nam cum unum prohibetur, non statim alterum permitti concludendum est, ut Levit. XIX, cum dicitur, Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendiculum: male quidem inferret aliquis ex ejusmodi legibus permitti non surdis maledicere, et videntibus ponere offendiculum; quia potest accedere peculiaris ratio, ut ejusmodi prohibitio fiat, etiamsi alterum expresse non prohibeatur. » Sed ad id quod ex cap. 36, ubi carnes absolute interdicuntur, infertur, respondent alii veteres aves sub carnis nomine non comprehendisse, imo utrumque distinxisse, ut videre est in Regula S. Caesarii (Cap. 24): « Pullos et carnes nunquam sani accipiant; » et in Vita S. Pardulfi (In ejus Vit. Saec. 3) qui « nunquam carnium, neque volatilium", + "candidate_score": 0.663077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3042", + "psc_text": "Cassinensis: « Dicunt, inquit, hic quidam, quod abbas semper in refectorio cum fratribus comedere debet, et hoc etiam statuto super hoc facto declaraverunt dicentes, quod mensa abbatis debet esse in superiori loco, et ibi cum hospitibus consedentibus debet sumere refectionem. » Talem fuisse Cluniacensium disciplinam insinuare videtur Udalricus his verbis (Lib. III, cap. 3): « Clericis, et peregrinis monachis, qui ita vadunt pedites absque jumento, nobiscum in refectorio comesturis aquam ad manus ministrat (abbas), talesque sedent ad mensam principalem. » Ego vero sic Menardi sententiam sequar, et defendam, ut oppositas etiam rationes et auctoritates, si quae sunt, haud sileam. Itaque abbatem cum hospitibus in communi fratrum conventu refici debere probat antiqua et recepta monachorum veterum praxis, a quibus S. P. Benedictum recessisse in re tanti momenti facile non est credendum. Hanc vero praxim passim videre est in eorum regulis et actis. Regula tertia SS. Patrum ita habet: « Illud quoque", + "candidate_score": 0.662987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2861", + "psc_text": "Christum debet humanitate reficere, et gratissima susceptione complecti, austeritatem jejunii custodire, nonne inhumanitatis potius crimen incurrit, quam laudem aut meritum religionis acquirit? » Et abbas Moyses (Collat. 2, cap. 26): « Satis absurdum est ut fratri, imo Christo mensam offerens, non cum eo cibum pariter sumas, et ab ejus refectione te facias alienum. » Vide eumdem Cassianum, lib. V, c. 24. Nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non possit violari. ] Veluti est indictum jejunium, inquit Hildemarus, et sicut Quadragesimae dies, vel Litaniae, et caeteri dies jejuniorum quos Eccelesia celebrat. » Et Smaragdus: « Dies jejunii, qui violari non possunt, dies intelliguntur sanctae paschalis Quadragesimae, Litaniarum et quatuor anni temporum, aut si alicujus diei festi fuerit agenda vigilia, quando non solum a canonicis clericis, verum etiam a laicis 684 catholicis jejunatur. » Eodem fere modo loquuntur Nicolaus de Fractura et Richardus de S. Angelo. Inter hos etiam praecipuos jejunii", + "candidate_score": 0.662786, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2176", + "psc_text": "abbat. apud Boll. 4 Januar.). » Simile aliquid de pane primorum Fuliensium scribit Ludovicus a S. Malachia; sed editae anno 1631 eorum Constitutiones tantum habent: « Panis cibarius sit, et communis; hospitibus tamen et aegrotis possit melior dari. » De Carthusianis audiendus est Guigo in Statutis (Cap. 34): « Panis quamvis de tritico, torta est; album enim panem non facimus. » Antiqua Statuta Carthusiensium addunt (Part. II, cap. 14, § 16): « Nisi pro infirmis. » Inferius tamen ita subjiciunt (Cap. 32, § 9): « Antiqua consuetudo est ut duo genera panum, alterum quod pulchrius sit, monachis, faciamus, et alterum conversis; qua in re cum priori placuerit ut ita fiat, ei contradicere nullus audeat attentare. » in mss. etiam Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, et in Benignianis, cap. 40, memorantur panis duo genera, quorum optimus fratribus ministraretur. Isto tamen optimo erat adhuc melior infirmis tribuendus. 520 Antequam vero hinc discedamus, observandum Benedictinam", + "candidate_score": 0.662548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2745", + "psc_text": "statutum quo liberius adimpleret alter Bernardus, abbas Clarevallensis, etiam a scribendis libris abstinebat; unde provocanti amico Guillelmo abbati, ut Petro Abaelardo sese opponens, illius refutaret errores, hunc in modum rescripsit (Epist. 392): « Operae pretium puto, praesertim considerata 656 opportunitate, me atque eos pariter alicubi convenire et conferre de omnibus; idipsum tamen ante Pascha fieri posse non arbitror, ne quod praesens tempus indicit studium orationis impediatur, » Vide lib. III de Antiquis monach. Ritibus, cap. 10. Ciborum et potus abstinentiam. ] Et hanc maxime, ut pote quam ter hoc capitulo commendat sanctus legislator, uti observarunt Hildemarus, Bernardus Cassinensis, et Boherius. Primo enim dixit, abstinentiae operam demus; deinde, ciborum et potus abstinentiam, ac tandem, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, idque super mensuram sibi indictam. Indicta autem mensura in Quadragesima alia non videtur fuisse, quam panis, et forte aqua sola: nam solum panem concessisse innuunt ea quae supra diximus ad", + "candidate_score": 0.662033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3043", + "psc_text": "abbatem cum hospitibus in communi fratrum conventu refici debere probat antiqua et recepta monachorum veterum praxis, a quibus S. P. Benedictum recessisse in re tanti momenti facile non est credendum. Hanc vero praxim passim videre est in eorum regulis et actis. Regula tertia SS. Patrum ita habet: « Illud quoque statuimus, ut abbates omni tempore cum fratribus reficiant; quia eo tempore quo fratres, aut pro negligentia arguere, aut spiritali debent sermone imbuere, absque certa necessitate se removere non debent. » S. Caesarius in epistola ad Oratoriam abbatissam (Cap. 11): « In quotidiano corporis alimento, atque communi cibo par sis his cum quibus pari in mensa uteris consessu, iisdem denique quibus sorores, ferculorum saporibus delectare, et aequalia vobis cibaria potionesque communes exhibeant discoferae et pincernae, etc. » S. Aurelianus in Regula ad monachos (Cap. 50): « Sanctus abbas, nisi inaequalitate faciente, extra congregationem non reficiet. » Regula S. Isidori (Cap. 10):", + "candidate_score": 0.661392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3070", + "psc_text": "nunquam vel raro discedunt, hospitibus autem et peregrinis nihil deesse patiuntur. » Audiant et alium Petrum (Petrus Dam., opusc. 33, cap. 7): « Nonnulla in nostris partibus monasteria praeclaram nuper institutionis normam sibimet indiderunt, ut praeter caetera pietatis opera, etiam tres pauperes cum privata mensa juxta se semper abbas habeat, eisque singulis mensuram cibi, quem quivis habet frater, apponat. Nam cum regularis norma praecipiat ut abbatis mensa semper sit cum hospitibus, hoc modo noviter utrumque completur, ut et abbatis mensa non superbis saeculi, sed sanctis hospitibus haereat, et ipse convesci fratribus non omittat. » CAPUT LVII. De artificibus monasterii Artifices, si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod 733 videatur aliquid conferre monasterio: hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si", + "candidate_score": 0.661321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1547", + "psc_text": "asseruit Hildemarus sacros canones, qui hominem ab Ecclesia separant, ex hoc capite tractos fuisse. Et certe excommunicato negat communem mensam, oratorii ingressum, fratrum colloquium, benedictionem transeuntium, alicujus consortium, sive cohabitationem; a quibus excommunicatione nodatos prohibet Ecclesia; ut patet ex duobus hisce versibus, quos refert S. Thomas. Si pro delictis anathema quis efficiatur, Os, orare, vale, communio, mensa negetur. Et licet communio, quatenus sacramentorum participationem involvit, minus expresse hoc nominetur in capitulo, ab ea tamen satis privari intelligitur, cum ab oratorio in quo solet suscipi suspenditur. Et plane si pro levioribus culpis excommunicati nec celebrare nec communicare publice poterant, ut superiori capite vidimus ex Hildemaro, Statutis Lanfranci, Bernardo Cassin. etc., a fortiori majori perculsus excommunicatione 369, nec publice, nec privatim, celebrare aut communicare poterit. Tertio, de excommunicatione tanquam de maxima omnium poena loqui videtur S. Benedictus cum ait (Cap. 23): Si intelligit quanta sit poena, excommunicationi subjaceat. Quarto, hujusmodi traditum Satanae", + "candidate_score": 0.66084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1995", + "psc_text": "jaceat, nec consueta jejunia solvat, nec cibos refectorii mutet. » Neque etiam quod S. Pater ait pro reparatione ita stricte sumendum, quasi infirmis, de quorum reparatione, instante morte, desperatur, denegandus esset carnium esus: nam licet vires non reparet, eas tamen utcunque sustentat, vitamque aliquantisper producit. Sexto, istud S. P. Benedicti statutum permissivum esse, non praeceptivum: 477 quapropter « infirmi si a carne penitus abstinerent, non propter hoc regulam violarent; carnibus namque vesci in regula non est praeceptum monachis, sed permissum, » inquit Goffridus Vindocinensis. Nec defuere plurimi ex priscis monachis qui etiam aegroti carnibus abstinerent. De Condatiscensibus audiendus est in primis anonymus, in Vita sancti Lupicini abbatis, num. 2 (Boll., 21 Mart.): « Cum nullus in Condatiscenci praesertim coenobio hodie usque, in Christi nomine, de animali quidquam, exceptis lactibus, aut de alitibus, praeter ova, infirmans duntaxat audeat degustare, iste tamen saepissime, ne stillam quidem olei, aut, lactis pulticulae saltem suae", + "candidate_score": 0.660706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1950", + "psc_text": "ex toto, et semper, ubi habitant, nec carnibus utuntur, dominicis diebus et in majoribus festivitatibus, si voluerint, possunt communicare ad sanctum Benedictum. Tamen illi qui carnibus utuntur sicut omnes communicant, si forte intervenerit aliqua de illis quinque praecipuis solemnitatibus. » Idem legitur in mss. Consuetudinibus Cluniacensis monasterii, cap. 51, quibus accedunt Farfenses item Consuetudines: « Frater exiens de domo infirmorum, post satisfactionem factam in capitulo, potest ipso die canere missam, si velit, quia quandiu fuerat in cellula infirmorum, 467 ibi non permittimus canere missam. » Hinc etiam capiendus est locus ex Statutis Lanfranci (Cap. 24), quo praescribitur ut a die quo sacrum percepit viaticum, « nisi melioretur infirmus, carnem non comedat; » quia tunc quotidie communicabat, ut vidimus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus. Nimirum carnes comedentes aegroti tanquam excommunicati tractabantur, a communi fratrum habitaculo separati, sacrosanctis Ecclesiae sacramentis privati, ab omni, ut aiunt, exercitio conventuali alieni: quibus nec", + "candidate_score": 0.660302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2748", + "psc_text": "monens populum ne quaerat inusitatos liquores, quia vinum non bibit. Quid quod etiam nunc xerophagiam in jejuniis observant Graeci, apud quos abstinentiam a piscibus vigere testatur Balsamon? Sed et Armeni Christiani, licet Eutychiani et schismatici, non solum a terrestrium carnibus, lacticiniis et ovis, sed etiam a piscibus, vino et oleo abstinent, ut scribunt diversi qui has nostro saeculo nationes peragrarunt. Docet praeterea Balsamon ad apostolorum can. 69, servari quoque a Graecis omnibus xerophagiam totius anni decursu feriis 4 et 6, adeo ut neque his, neque quadragesimalibus diebus, vel cum aegrotis dispensetur unquam etiam in mortis ipsius confinio, nisi circa pisces. Ad hoc igitur servitutis pensum, id est, si bene conjicimus, ad vespertinam in solo pane et aqua refectionem aliquid augeri cupit S. Benedictus, ut quibus integra panis libra in die conceditur, aliquam ejusdem partem sibi ipsis subtrahant; imo, si Deus dederit, integros sine cibo, sine potu dies transigant: id quod", + "candidate_score": 0.660271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1976", + "psc_text": "venientibus possit loqui, si tanta fuerit necessitas, sine impedimento infirmorum, et cum ipsis infirmis qui de lecto possunt surgere, manducare valeat. » Hac in cella ita manebant aegroti donec convalescerent, ut nulli regulari exercitio una cum conventu eis interesse liceret: « Postquam frater manducaverit vel biberit in domo infirmorum illa die et nocte usque crastinum ad primam vel ad tertiam, prout tempus expostulat, extra conventum esse debet, » inquiunt Benignianae Consuetudines (Cap. 46); imo si quando necessitas cogeret ut monasterii claustrum ingredetur aliquis, sic pertransibat ut ab aliquo in conventu manente non videretur, id quod, praeter Consuetudines S. Benigni, praescribit liber Usuum Cisterciensium his verbis: « Infirmis non licet ingredi ecclesiam, nisi quando in ea opus Dei celebratur, nec in claustro demorari, nec cum monachis, 473, qui conventum tenent, significare, sed, quantum possunt, ne ab ipsis, vel ab aliis hominibus videantur, observent. » Hujus instituti causa haec erat, amor uniformitatis,", + "candidate_score": 0.659701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5_7", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) . Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1546", + "psc_text": "dicendum foret S. P. Benedictum non regulari simpliciter et monastica, sed vere ecclesiastica excommunicatione percutere voluisse gravioribus culpis obnoxios: quam quidem opinionem sequentibus argumentis quis confirmare posset. Primo, S. Benedictus eodem prorsus modo quo Ecclesia adversus excommunicandos procedit; nam ex parte excommunicandi requirit contumaciam, contemptum, et gravitatem culpae; ex parte excommunicaturi trinam monitionem praeviam, ut patet ex Regulae c. 23; quamvis, ut notant aliqui commentatores, non semper praecedere debeat trina monitio; nonnulla enim sunt crimina in quibus lapsus ipso facto est excommunicatus. Secundo, S. Benedictus excommunicatum hoc praesertim capite iisdem omnino privat, quibus ecclesiastica ligati excommunicatione privantur; qua forte ratione asseruit Hildemarus sacros canones, qui hominem ab Ecclesia separant, ex hoc capite tractos fuisse. Et certe excommunicato negat communem mensam, oratorii ingressum, fratrum colloquium, benedictionem transeuntium, alicujus consortium, sive cohabitationem; a quibus excommunicatione nodatos prohibet Ecclesia; ut patet ex duobus hisce versibus, quos refert S. Thomas. Si pro delictis anathema", + "candidate_score": 0.659397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1991", + "psc_text": "prior ut veniat congruum non fuerit, per infirmarium mittit. » Quae verba ostendunt 476 quam cauti et religiosi fuerint in concedendis carnibus majores nostri. Simile aliquid habent Udalricus lib. III, cap. 27, et Lanfrancus in Statutis, cap. 23. Secundo, notandum quod subjiciunt praefatae Consuetudines, Udalricus, et Lanfrancus: « Ab illa hora nusquam absque baculo incedit, et nisi caput capello coopertus. » Hunc ritum, qui sanctis Patribus placebat, perstrinxit nihilominus S. Bernardus his verbis (Apolog. ad Guill., cap. 8): « Ad discernendum inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios, ut quam pallor in vultu maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. » Tertio, quod praescribunt Cassinensium Declarationes (Cap. 36), ut infirmi « nec bis in die carnes comedant, nisi de consensu medicorum; quibus etiam sufficere credimus, inquiunt, uncias octo pro qualibet persona. » Haec postrema verba in editis Romae anno 1642 Declarationibus expuncta sunt. Quarto,", + "candidate_score": 0.658919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2004", + "psc_text": "carnes comederint, loco poenitentiae, injungatur ut septem psalmos cantent, vel, si nesciunt, septies orationem dominicam; Benignianae Consuet. addunt vel septies Miserere mei, Deus. Ex Caeremoniali etiam Bursfeldensium infirmi in conventum redire non debent, nisi ex abbatis licentia, et petita in capitulo 479 de negligentiis venia; et quidem ex libro Usuum Cisterc. jejuni, nisi in via dirigendi sint. Curam autem maximam habeat abbas, ne a cellerariis aut servitoribus negligantur infirmi. ] Cellerariorum nomine Bernardus Cass. et Boherius omnes intelligunt officiales quibus ratione obedientiae infirmis aliquid ministrare incumbit. Ab his ergo caveat abbas ne negligantur infirmi, qui « quidquid petierint eis dandum est, etiamsi emere opus sit, inquiunt Farfensis monasterii Consuetudines; regula enim praecipit ante omnia, et super omnia adhibendam infirmis esse curam, et sollicitudinem. » Hic redit in memoriam quanta S. Pachomius (Vita S. Pachom., n. 34, Boll., 14 Maii) severitate fratrem perstrinxerit qui postulanti infirmo carnes denegaverat. Quia ad ipsum", + "candidate_score": 0.658506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1948", + "psc_text": "observandum occurrit quod habet Gregorius IX in sua ad monachos Benedictinos constitutione: « Infirmis autem fratribus in cibariis, in lectis, in servitoribus et aliis necessariis, secundum quod eorum requirit infirmitas, et continetur in Regula, praecipimus provideri. Et iis omnibus, si infirmarius inventus fuerit in defectu, per proprium abbatem, vel priorem abbas, vel prior per visitatorem cum ad locum accesserint, poena puniatur condigna. » Vide Constitutionem Othoboni legati in Anglia anno 1248, apud Spelm. tom. II Concil. Angl., pag. 287. De cura autem animae nihil quidem hic definivit S. Benedictus, sed totum abbatis prudentiae ac discretioni reliquisse videtur; hanc vero Bernardus Cassinensis in eo constituit, « ut infirmi de peccatis poeniteant, ut sacramenta recipiant, ut officium regulare audiant, ut visitentur, consolentur, admoneantur. » In primis ergo sollicitum esse abbatem oportet, ut cum periculose aegrotare coeperit infirmus, viam ejus sacrosanctis poenitentiae, unctionis extremae et eucharistiae sacramentis muniat. Cum coeperit, inquam, periculose aegrotare:", + "candidate_score": 0.657572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_532", + "psc_text": "ea tantum charitatis officia, quae ad defuncti fratris sepulturam singulariter spectant, praecipiuntur; sed etiam ea quae praecedere, aut subsequi solent orationum piorumque operum suffragia: unde Grimlaicus in Regula Solitariorum hoc instrumentum explicans dicit Cap. 25 : « Mortuum ille sepelit, qui pro eo devote seduleque preces ad Dominum fundit » Deinde ostendens quo pacto etiam spiritaliter mortuos sepelire possimus, addit: « Non solum mortuum sepelit, sed et eum, ut ita dicam, a morte quodammodo suscitat, quando videt aliquem funibus peccatorum suorum obstrictum, et in tenebris suae iniquitatis quodammodo sepultum, cumque ad confessionem ac poenitentiae lamenta per sacrae admonitionis studium provocat, atque, ut ad viam salutis redeat, salubriter instigat. » Mortuum etiam spiritaliter sepelit monachus, cum foras non vagans, intra cellae limites ipse se recondit: ex eorum enim numero 127 censeri potest quibus Apostolus ait: Mortui estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Et cellam esse sepulcrum docet", + "candidate_score": 0.657165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2215", + "psc_text": "34 et 35, a nobis supra citatum; quibus accedit Regula S. Fructuosi cap. 5, omnibus esum carnium prohibens, « servato tamen moderamine pietatis erga aegrotorum necessitudines, vel longe proficiscentium qualitates, ut et volatilium esibus infirmi sustententur, et longinquo itineri destinati, si aut a principe vel episcopo sperantur, pro benedictione et obedientia degustare non metuant, servantes apud se de reliquo continentiam consuetam. » His adde Regulam solitariorum cap. 43, et conc. Aquisgr. can. 9. Confirmatur ex praxi, et quidem non posteriorum temporum, sed S. Benedicto omnino viciniorum. Cujus illustre habemus exemplum in Vita S. Juniani abbatis Mariacensis, qui sancti Benedicti Regulam a B. Mauro acceperat, eique tribus duntaxat annis supervixisse creditur. Hic, ut scribit Ulfinus Boetius (Saec. I Ben.): « Propter usus monachorum, et maxime pauperum, coepit enutrire animalia, quibus possit humana fragilitas sublevari; nam et pullorum nutrimenta plurima congregavit, quorum carnibus infirmorum inopiam sustentaret, et ova sumpsibus egentium deservirent. »", + "candidate_score": 0.657113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_5", + "bdc_text": "In Kap. 43 des Berner Synodus von 1532 , «Vom Krankenbesuch» , wird das Abendmahl gar nicht erwähnt ( BS 116f) .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_566", + "psc_text": "sed in ipsa quantitate sumendi mensuram moderatae refectionis excedit; aliquando in ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. » Quibus omnibus occurrit S. Benedictus in Regula. Primo enim ne quis canonicam horam edendi praeveniat cap. 43 vetat. 2º Lautioribus cibis interdicit, dum abstineri a carnibus voluit ab omnibus, cap. 36 et 39. 3º Accurate praeparatos cibos cavet, cum ab omnibus, etiam coquorum subtilitates ignorantibus hebdomadatim exerceri coquinae officium sancivit cap. 35. 4º Excessum in quantitate damnat capite 39 et 40. 5º Denique nimium abscindit desiderium, cum rebus necessariis deficientibus, Deum benedicendum esse asserit, non murmurandum, cap. 40. Vide Guillelmi abbatis S. Theoderici librum de Vita Solit. ad fratres de Monte Dei, cap. 11, n. 32; Cassianum toto libro V Institutionum, et Joannem Climacum grad. 14. Non somnolentum. ] Somnolentos vocat plus aequo somno indulgentes; quae res non modo in monachis damnanda, sed in omni penitus homine reprobanda: quia, ut dicit S.", + "candidate_score": 0.656231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17_19", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1245", + "psc_text": "editionis. Purgent se ab hujusmodi vitio. ] Scilicet rancoris, iracundiae, dissidii, contentionis, sicuti locum istum explicat Hincmarus Rhemensis episcopus ad Rotrudem sic scribens (Apud Flodoard. l. III Hist. Rhem., cap. 27): « Scitis quia Regula quam professae estis, propter scandalorum spinas, quae oriri in monasterio solent, orationem dominicam in matutinis et vespertinis officiis, ita ut omnes illam audiant, a priore orari praecipit, ut timentes convenientiam qua dicimus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, omnem rancorem de corde nostro pellamus. » Duabus porro de causis orationem dominicam alta voce decantari voluisse S. Benedictum post Hildemarum docet Durandus (Lib. III Ration., cap. 3), scilicet propter simplices, et astutos. Propter simplices, ut audientes orationem dominicam, illam memoria retineant: sed hanc rationem merito refellit Haeftenus l. VII, tract. 8, disq. 3. Propter astutos, qui si taciti orationem dominicam recitarent, petitionem de dimittendis peccatis praetermitterent, ne forte duplici se vinculo ligarent.", + "candidate_score": 0.647977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2324", + "psc_text": "Pentecosten reficiendum ad sextam, et monophagia, id est conservanda per diem. A Pentecoste usque ad octavum decimum calendas Octobris interdiana jejunia retinenda sunt, excepto una Quadragesima, quae festivitatem sanctorum Justi et Pastoris praecedit, sollicite conservanda est, in qua usque ad nonam quotidie jejunandum est, et vino penitus abstinendum: servanda tamen abbati 555 discretio est, ut cum hos gravi labore perspexerit onerari ad refectionem singulas portiones tribuat. Ab octavo decimo calendas Octobris usque ad Pascha sollicite jejunandum est, et in Quadragesima vino et oleo penitus abstinendum. » Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 11) perpetuum praescribit jejunium: « In abstinentia, inquit, ciborum unam regulam observari oportet ab omnibus fratribus, praeter senes et infirmos, sive infantes; et una mensura sit in omnibus, id est ab hora nona usque ad horam alteram a cibis temperandum est, nec ante sive post mensam, quae communiter ad coenam fratribus apponitur, aliquid ori indulgendum est, nisi infirmitas, sive", + "candidate_score": 0.647788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2316", + "psc_text": "praxis, ex eorum regulis aliisque scriptis, priusquam ejus textum attingamus, ante referre duximus alicujus operae pretium. 553 Imprimis Regula sancti Antonii haec habet (Num. 2): « Jejuna usque ad nonam singulis diebus, excepto sabbato et dominico die. Adveniente vero nona, ne adeas cellam cujusquam fratrum, et cum sederis ad comedendum, ora prius, tum comede. » Regula sanctorum Patrum Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 9): « Debet ergo iste ordo teneri, fratres, ut nullo die nisi hora nona reficiant fratres in monasterio, excepta dominica die et quinquagesima die Pentecostes. » Paulo severior erat monachorum sub sancto Eusebio abbate montis Coryphes in Syria saeculo IV, viventium continentia: hic enim, ut legimus in ejus Vita, num. 7 (Bolland., 23 Januar.), « cibum capiebat tertio et quarto quoque die. Iis autem qui secum habitabant, jubebat vesci alternis diebus. » Austerior adhuc monachorum in monte Sina de quibus S. Nilus (Histor. caedis SS.", + "candidate_score": 0.645367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17_19", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1885", + "psc_text": "Regulae accipiant supra statutam annonam mixtum, ut non sit eis grave jejunium, dum ministrant, sustinere. Lector vero post sextam, antequam accedat ad legendum. » Ubi distinguitur hora qua hebdomadarii servitores sumerent mixtum, ab ea qua lector mensae. Accipiant super statutam annonam. ] Haec verba duobus modis intelligi possunt; vel ita ut panis et vinum de statuta libra panis et hemina vini sumantur, vel ita ut ad statutam panis ac vini annonam aliquid superaddatur; ut idem sit super, ac praeter, insuper. Priorem sensum sequuntur Menardus, Carolus Cointius, dissertator Gallicus de hemina vini et libra panis Benedictina, cum quibusdam Regulae versionibus Gallicis. At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter", + "candidate_score": 0.644967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17_19", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2722", + "psc_text": "Anianensis (Tom. IV Analect.): quibus concinit Concordia Dunstani his verbis (Cap. 7): « Quod si invenerit, nullatenus illud debet reticere in capitulo venturi diei. » Et Statuta Lanfranci (Cap. 4): « Dum circumeunt, nullum signum faciant, nulli quacunque occasione loquantur, studiose 650 tantum negligentias et offensiones inspiciant, et tacite praetereuntes, de eis postea in capitulo etiam clamores faciant. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines cap. 4. Ex Hildemaro tamen circatores aliquam videntur habuisse facultatem corrigendi delinquentes: « Isti seniores, inquit, debent potestatem habere corrigendi decanos, et praepositos, etiam ipsum abbatem, quanquam non omnes uno modo: subjectos admonendo, rogando, atque increpando; priores rogando. » De prioribus tamen ita scribit Udalricus (Lib. III, cap. 7): « Domno abbati et priori ita deferunt circatores, ut nequaquam veniant ubi eos noverint esse, quia scriptum est: Non est discipulus super magistrum. » Accedentibus autem circatoribus, qui ex licentia de rebus necessariis colloquebantur, hoc eis", + "candidate_score": 0.63747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22_24", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ; vgl. Fast 43f ; s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2316", + "psc_text": "praxis, ex eorum regulis aliisque scriptis, priusquam ejus textum attingamus, ante referre duximus alicujus operae pretium. 553 Imprimis Regula sancti Antonii haec habet (Num. 2): « Jejuna usque ad nonam singulis diebus, excepto sabbato et dominico die. Adveniente vero nona, ne adeas cellam cujusquam fratrum, et cum sederis ad comedendum, ora prius, tum comede. » Regula sanctorum Patrum Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii (Cap. 9): « Debet ergo iste ordo teneri, fratres, ut nullo die nisi hora nona reficiant fratres in monasterio, excepta dominica die et quinquagesima die Pentecostes. » Paulo severior erat monachorum sub sancto Eusebio abbate montis Coryphes in Syria saeculo IV, viventium continentia: hic enim, ut legimus in ejus Vita, num. 7 (Bolland., 23 Januar.), « cibum capiebat tertio et quarto quoque die. Iis autem qui secum habitabant, jubebat vesci alternis diebus. » Austerior adhuc monachorum in monte Sina de quibus S. Nilus (Histor. caedis SS.", + "candidate_score": 0.63497, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22_24", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ; vgl. Fast 43f ; s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2324", + "psc_text": "Pentecosten reficiendum ad sextam, et monophagia, id est conservanda per diem. A Pentecoste usque ad octavum decimum calendas Octobris interdiana jejunia retinenda sunt, excepto una Quadragesima, quae festivitatem sanctorum Justi et Pastoris praecedit, sollicite conservanda est, in qua usque ad nonam quotidie jejunandum est, et vino penitus abstinendum: servanda tamen abbati 555 discretio est, ut cum hos gravi labore perspexerit onerari ad refectionem singulas portiones tribuat. Ab octavo decimo calendas Octobris usque ad Pascha sollicite jejunandum est, et in Quadragesima vino et oleo penitus abstinendum. » Regula Cujusdam ad monachos (Cap. 11) perpetuum praescribit jejunium: « In abstinentia, inquit, ciborum unam regulam observari oportet ab omnibus fratribus, praeter senes et infirmos, sive infantes; et una mensura sit in omnibus, id est ab hora nona usque ad horam alteram a cibis temperandum est, nec ante sive post mensam, quae communiter ad coenam fratribus apponitur, aliquid ori indulgendum est, nisi infirmitas, sive", + "candidate_score": 0.633501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1611", + "psc_text": "sit quisquam immersus, non tamen a monasterio projiciendus; sed juxta qualitatem delicti coercendus est; ne forte qui poterat per diuturnam poenitudinem emendari, dum projicitur, ore diaboli devoretur. » Et Regula Cujusdam ad virgines (Cap. 20): « Quod si nec sic corrigi voluerit, intra septa monasterii sub poenitentiae tenore ab omnibus praeter custodibus segregata, tandiu castigetur diversis correctionibus, usque dum ejus humilitas omnibus vera credulitate patefiat, quoniam et invitis saepe salus praestatur. » Idem approbasse videtur S. Gregorius, seu quivis alius in libros Regum (Lib. IV, cap. 9), ita scribens: « Quo sunt in monasteriis tepidi, medendi sunt quasi aegri, non sunt ejiciendi ut mortui. » Accedunt nova statuta Cartus anorum (Parth. II, cap. 9, n. 5): « Nullus pro quocunque crimine de ordine expellatur, sed pro modo criminis et delicti, carceri perpetuo vel ad tempus intrudatur. » Atque ita Paulus saeculo XI abbas S. Albani in Anglia, « contumacibus carcerem", + "candidate_score": 0.631138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_8_10", + "bdc_text": "in Bern ; dabei beriefen sich die Ersteren auf Oekolampad , s. Hundeshagen 161f. 385f. . Ratio , qua fit , mihi non improbatur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2634", + "psc_text": "secundum ipsius doctrinam coenobiis ab ipso directum, legimus hunc morem in monasterio quod in Andegavensi episcopatu construxerat tenuisse: ut quia eis sine proprio labore cuncta necessaria suppeditabant; omisso manuum opere, spiritualibus, ut diximus, exercitiis exercitati, otiosi non essent; sicque sibi nuper a sancto traditam Regulam bona semper operando optime conservarent, » quemadmodum ait Petrus Venerabilis ad S. Bernardum scribens (Lib. I epist. 28); cui etiam concinit Rupertus abbas Tuitiensis l. III in Regul. S. Bened., c. 7? Quod si quis dicat, hos prae magno aliorum numero qui manibus laborabant, esse paucos; respondent paucos quidem nonnullis videri, sed virtutum merito atque auctoritate adeo graves, ut multitudini facili negotio praeponderent. Et sane etsi unus suppeteret Martinus, hic omnibus Orientis monachis si non praeferendus, saltem auctoritate haudquaquam inferior esset habendus. Ad mentem vero S. Benedicti quod spectat, unicum sancti Mauri judicium omnium quorumcunque posset proferri, longe praeponderare debet. Nam, ut optime dicit Rupertus", + "candidate_score": 0.625007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_8_10", + "bdc_text": "in Bern ; dabei beriefen sich die Ersteren auf Oekolampad , s. Hundeshagen 161f. 385f. . Ratio , qua fit , mihi non improbatur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2821", + "psc_text": "haec habet: « Huic cum appropinquaremus loco, ubi peregrinos fratres advenire senserunt, continuo velut examen apum, singuli quique ex suis cellulis proruunt, atque in obviam nobis laeto cursu et festina alacritate contendunt, portantes secum quamplurimi ipsorum urceos aquae et panes, secundum quod propheta corripiens quosdam dicit, quia non existis filiis Israel in obviam cum pane et aqua. » Vide Palladium, in Laus. cap. 52, et Vitam sancti Martini abbatis Vertavensis, saec. I Bened., pag. 378. 675 Sed quam sibi singuli Nitrienses monachi sumebant hospitibus occurrendi curam, quamque Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, ei cui sollicitudo hospitalis data erat committit, hanc S. Benedictus sub distinctione priori vel fratribus injungit, ut a priore occurratur majoribus, minoribus a fratribus, uti exponunt Smaragdus et Bernardus Cassinensis: « Quia enim duae ad monasterium solent venire personae, inquit Smaragdus, duas et illis personas rationabiliter jubet occurrere. Prioribus enim necesse est occurrat prior, fratribus", + "candidate_score": 0.623815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_8_10", + "bdc_text": "in Bern ; dabei beriefen sich die Ersteren auf Oekolampad , s. Hundeshagen 161f. 385f. . Ratio , qua fit , mihi non improbatur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2274", + "psc_text": "eo saeculo, id est IX, scribebat, unus ex illis fuerit; nam ex duabus quas refert opinionibus, semper laxiori favet. Sed videat ipse dissertator num legerit attente et cum examine quae asserit, aut ne praecipiti oculo praefationem perlustravit. Deflexerint monachi saeculo VIII ab exacta Regulae observatione, nec ne, per me licet. Vixerit in Remensi sancti Remigii monasterio 543 saeculo IX, Bertigarius monachus, permitto; at non Bertigario longe antiquior auctor, qui tractatum de ponderibus et mensuris composuit, quem quidem Bertigarius tanquam alienum fetum, non suum, Ebone Remensi pontifice, scribebat in Remigiano monasterio. Quod si verus illius tractatus auctor esset Bertigarius monachus, neque tamen obtineret inde dissertator quod desiderat. Nam dum auctor in eam propendet sententiam, quae tres sextario libras, heminae libram et dimidiam tribuit, haud dubium locutus esset secundum usum sui monasterii, hoc est secundum institutum in omnibus Galliae monasteriis usum ab Aquisgranensi concilio, ex cujus decreto Benedictina hemina omnibus in coenobiis", + "candidate_score": 0.616868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14_16", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_376", + "psc_text": "P. Benedictum de numero commissorum rationem reddere praevalebo, qui de propriae vitae studio requisitus mutus forsitan apparebo? » etc. Hac etiam multo se magis commotum fuisse 90 indicat S. Bernardus his verbis Serm. 3 de Adv.: « Longe graviori et periculosiori debito tenentur astricti, qui pro multis animabus reddituri sunt rationem. Quid ego infelix, quo me vertam, si tantum thesaurum, si pretiosum depositum istud, quod sibi Christus sanguine proprio pretiosius judicavit, contigerit negligentius custodiri? Si stillantem in cruce Domini sanguinem collegissem, essetque repositus penes me in vase vitreo, quod et portari saepius oporteret, quid animi habiturus essem in discrimine tanto? Et certe id servandum accepi, pro quo mercator non insipiens, ipsa utique Sapientia, sanguinem illum dedit. Sed et habeo thesaurum istum in vasis fictilibus, et quibus multo plura quam vitreis imminere pericula videantur. » Et ne causetur de minori forte substantia. ] Causari, uti observat noster Menardus, nonnunquam accipitur pro", + "candidate_score": 0.611649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_12", + "bdc_text": "Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_77", + "psc_text": "quomodo instar floris necessario praecedentis fructum, bonum quoque opus fide oporteat praeveniri; alioquin sine fide impossibile est placere Deo, Paulo attestante, magis autem aeque ipso docente: Omne quod non est ex fide peccatum est. Itaque nec sine flore fructus, nec sine fide opus bonum: sed et fides sine operibus 20 mortua est, sicut inutiliter flos apparet, ubi non sequitur fructus. » Et item alibi Scriptura: Si recte offers, et recte non dividis, peccasti: ad quae iterum S. Bernardus, cum prius dixisset fidei opera esse jungenda, subjicit Serm. 24 in Cant.: « Recte quidem quodcunque horum offers; recte autem ab alterutro ea non dividis: noli esse rectus oblator, et pravus divisor. Quid dividis actum a fide? inique dividis fidem perimens tuam; nam fides sine operibus mortua est, munus mortuum offers Deo. Si enim quaedam anima fidei ipsa devotio est, quid fides quae non operatur ex dilectione, nisi cadaver exanime? Bene honoras", + "candidate_score": 0.593306, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.688841, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_18_20", + "bdc_text": "Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire . Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1264", + "psc_text": "caput XX, de conductis in viuea. Habitus ad Mensam sancti Cypriani, in die dominico. CAPUT PRIMUM. NUM. 1. Superioris sermonis mentio. Lectiones sanctas plures, cum recitarentur, audivimus, et de his nos oportet dicere, quod Dominus fuerit donare dignatus. Sed lectionum omnis auditor quod recentius lectum est magis meminit, et ut inde aliquid a tractatore verbi dicatur exspectat. Cum ergo ultimum sit sanctum Evangelium recitatum, non dubito exspectare Charitatem vestram, ut de ista vinea, et de conductis, et de mercede denarii aliquid audiatis. Sed ego memini superiore Dominico quid promiserim. Cum enim de sancto Propheta quod lectum fuerat aliquid exponere voluissem; lectum autem fuerat, quaerenti homini quibus sacrificiis placaret Deum, renuntiatum esse, nihil ab illo Deum quaerere, nisi facere judicium et justitiam, et diligere misericordiam, paratumque esse ire cum Domino Deo suo: tractavi, quantum potui, de judicio; tantumque sermo productus est, ut non remaneret temporis spatium, quo possem de caeteris disputare.", + "candidate_score": 0.688841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4179", + "psc_text": "haereses, invenimus eas negare Christum in carne venisse. Omnes haeretici negant Christum in carne venisse. Quid miramini, si Pagani negant Christum in carne venisse? Quid miramini, si Judaei negant Christum in carne venisse? Quid miramini, si Manichaei apertissime negant Christum in carne venisse? Sed dico Charitati vestrae, etiam omnes mali Catholici verbis confitentur Christum in carne venisse; factis autem negant. Nolite ergo esse tanquam de fide securi. Adjungite fidei rectae vitam rectam, ut Christum confiteamini in carne venisse, et verbis vera dicendo, et factis bene vivendo. Nam si confiteamini verbis, et factis negetis; fides talium malorum prope est fides daemoniorum. Audite me, charissimi, audite me, ne sit vobis testis sudor hic meus; audite me. Jacobus apostolus cum de fide et operibus loqueretur adversus eos, qui sibi putabant fidem sufficere, et opera bona habere nolebant, ait: Tu credis quia unus est Deus; bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt (Jacobi II,", + "candidate_score": 0.675137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2549", + "psc_text": "media nocte, etc., cap. XI V\\. 5-13. CAPUT PRIMUM. 1. Ad petendum a Deo, similitudinibus Christus hortatur. Audivimus nos exhortantem Dominum nostrum, coelestem magistrum, et fidelissimum consiliarium, eumdem hortatorem, ut petamus, et datorem cum petimus. Audivimus eum in Evangelio hortantem nos eum petere instanter, et pulsare usque ad similitudinem improbitatis. Proposuit enim nobis, exempli gratia: Si quis vestrum haberet amicum, a quo nocte peteret tres panes, cum illi amicus de via venisset, et quod ei apponeret non haberet: si autem ille respondeat jam se requiescere, et servos suos secum, nec debere illius precibus inquietari, ille autem pulsando instet et perseveret, nec pudore territus abscedat, sed necessitate coactus immineat: surrecturum illum, etsi non propter amicitiam, certe propter illius improbitatem, et daturum ei quantos voluerit. Quantos autem voluit? Nihil plus ille voluit quam tres. In hac ergo similitudine adjunxit hortationem Dominus, et omnino stimulavit nos petere, quaerere, pulsare, donec accipiamus quod petimus,", + "candidate_score": 0.674863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4178", + "psc_text": "quaelibet mulier pietate currens cum parvulo filio dicit: Baptizetur, ut salvetur. Pelagius contra: Quid salvetur? Non est quod in eo salvetur; nihil habet vitii, nihil ex traduce damnationis attraxit. Si aequalis est Christo, quare quaerit Christum? Ecce dico tibi: Sponsus Filius Dei qui venit in carne, salvator est et majorum et minorum, salvator est et grandium et infantium, et ipse est Christus: tu autem dicis salvatorem Christum majorum, non minorum: non est ipse. Si non est ipse, negas et tu Christum in carne venisse. CAPUT IX. 13. Haereticis commune est et malis Catholicis, negare incarnationem Christi. Et si discutiamus omnes haereses, invenimus eas negare Christum in carne venisse. Omnes haeretici negant Christum in carne venisse. Quid miramini, si Pagani negant Christum in carne venisse? Quid miramini, si Judaei negant Christum in carne venisse? Quid miramini, si Manichaei apertissime negant Christum in carne venisse? Sed dico Charitati vestrae, etiam omnes mali", + "candidate_score": 0.6731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_342", + "psc_text": "in quascumque species fuerit commutatum, a veritate tamen in suo genere non recedit: quoniam quacumque varietate mutetur, et corpus tamen et verum corpus esse non desinit. Sed cum isti omnem naturam corpoream, non ab omnipotente conditore Deo, sed a tenebrarum gente, nescio qua, esse confingant; quaerimus ab eis, Dominus noster Jesus Christus unde corpus assumpserit. Si enim nullum corpus eum assumpsisse dicunt, quid erat illud quod humanis atque corporeis oculis apparebat? Aut enim mendacium phantasmatis erat, quod exsecrabile est credere: aut si ipsam divinam substantiam suam nulla corporis assumptione humanis oculis eum demonstrasse contendunt, et hanc etiam diabolus vidit; ubi est quod in ista quaestione calumniosa voce proclamant, Beati qui puro sunt corde quoniam ipsi Deum videbunt? Quod si forte dicunt, divinam et propriam substantiam Domini non talem esse apud Patrem, qualem se in terris voluit nullo assumpto corpore ostendere; quid aliud etiam, nisi locis et temporibus esse mutabilem, miseri", + "candidate_score": 0.667465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1001", + "psc_text": "1) . Quae est species illius? Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo (Philipp. II, 6) . 4. Et ubi visus est non habere speciem neque decorem? Et non habuit speciem: sed vultus ejus abjectus, et deformis positio ejus ab omnibus hominibus. Homo in plaga. In plaga homo, ante plagam Deus, post plagam homo Deus, Homo in plaga, et qui sciat ferre infirmitates. Infirmitates quorum? Ipsorum a quibus patiebatur. Medicus ferebat infirmitates phreneticorum; et cum ipse crucifigeretur, orabat et dicebat: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Attendite: amemus sponsum. Quanto magis deformis nobis commendatur, tanto charior, tanto dulcior est factus sponsae. Propter quod et avertit se. Avertit se, ne illum intelligerent illi qui eum crucifigebant. Facies ejus injuriata est, nec magni aestimata est. 5. Hic infirmitates nostras portat, et pro nobis in doloribus est: et nos existimavimus illum in", + "candidate_score": 0.666103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2549", + "psc_text": "media nocte, etc., cap. XI V\\. 5-13. CAPUT PRIMUM. 1. Ad petendum a Deo, similitudinibus Christus hortatur. Audivimus nos exhortantem Dominum nostrum, coelestem magistrum, et fidelissimum consiliarium, eumdem hortatorem, ut petamus, et datorem cum petimus. Audivimus eum in Evangelio hortantem nos eum petere instanter, et pulsare usque ad similitudinem improbitatis. Proposuit enim nobis, exempli gratia: Si quis vestrum haberet amicum, a quo nocte peteret tres panes, cum illi amicus de via venisset, et quod ei apponeret non haberet: si autem ille respondeat jam se requiescere, et servos suos secum, nec debere illius precibus inquietari, ille autem pulsando instet et perseveret, nec pudore territus abscedat, sed necessitate coactus immineat: surrecturum illum, etsi non propter amicitiam, certe propter illius improbitatem, et daturum ei quantos voluerit. Quantos autem voluit? Nihil plus ille voluit quam tres. In hac ergo similitudine adjunxit hortationem Dominus, et omnino stimulavit nos petere, quaerere, pulsare, donec accipiamus quod petimus,", + "candidate_score": 0.665641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2212", + "psc_text": "CAPUT III. 3. Miracula nunc majora Christus operatur. Haec ergo fecit Dominus, ut invitaret ad fidem. Haec fides nunc fervet in Ecclesia, toto orbe diffusa. Et nunc majores sanitates operatur, propter quas non est dedignatus tunc exhibere illas minores. Sicut enim animus melior est corpore; sic et melior salus animi, quam salus corporis. Modo caro caeca non aperit oculos miraculo Domini; et cor caecum aperit oculos sermoni Domini. Modo non resurgit mortale cadaver; resurgit anima, quae mortua jacebat in vivo cadavere. Modo aures corporis surdae non aperiuntur: sed quam multi habent aures clausas cordis, quae tamen verbo Dei penetrante patescunt, ut credant qui non credebant, et bene vivant qui male vivebant, et obediant qui non obediebant? et dicimus, Ille credidit; ac miramur, cum audimus de his quos aliquando duros noveramus. Cur ergo nunc miraris credentem, innocentem, Deo servientem; nisi quia conspicis videntem, quem noveras caecum; conspicis viventem, quem noveras mortuum;", + "candidate_score": 0.662503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1812", + "psc_text": "vel Catholicus fieret? Primo ipsi qui Pagani appellantur, multorum deorum falsorumque cultores et idolorum adoratores, cum dicunt Dominum Christum magicis artibus fecisse miracula; nonne istis sunt similes, qui eum dixerunt in principe daemoniorum ejecisse daemonia? Deinde cum quotidie nostram sanctificationem blasphemant, quid aliud blasphemant quam Spiritum sanctum? Quid Judaei, qui dixerunt de Domino unde iste exortus est sermo? nonne usque adhuc verbum contra Spiritum sanctum loquuntur, sic eum negantes esse in Christianis, sicut illi in Christo esse negaverunt? Neque enim et illi Spiritui sancto maledixerunt, aut non eum esse dicentes, aut esse quidem, sed Deum non esse, sed esse creaturam; aut ad daemones ejiciendos nihil valere: non ista indigna, non aliquid simile de Spiritu sancto locuti sunt. Sadducaei enim Spiritum sanctum negabant: Pharisaei vero eum esse, contra Sadducaeorum haeresim defendebant (Act. XXIII, 8); sed esse in Domino Jesu Christo negabant, quem daemones ejicere in principe daemoniorum putabant, cum ejiceret ille", + "candidate_score": 0.660762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2213", + "psc_text": "ut credant qui non credebant, et bene vivant qui male vivebant, et obediant qui non obediebant? et dicimus, Ille credidit; ac miramur, cum audimus de his quos aliquando duros noveramus. Cur ergo nunc miraris credentem, innocentem, Deo servientem; nisi quia conspicis videntem, quem noveras caecum; conspicis viventem, quem noveras mortuum; conspicis audientem, quem noveras surdum? Nam videte aliter mortuos, de quibus mortuis dicebat Dominus cuidam ideo tardanti, ne Dominum sequeretur, quia sepelire patrem volebat: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos (Matth. VIII, 22) . Certe mortui sepultores non sunt corpore mortui: quia si hoc essent, mortua corpora sepelire non possent. Tamen mortuos eos vocat: ubi, nisi intus in anima? Sicut enim etiam visibiliter plerumque in domo integra et salva dominus ejusdem domus mortuus jacet; sic in corpore integro multi habent intus animam mortuam: et hos sic excitat Apostolus, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus (Ephes.", + "candidate_score": 0.658097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1813", + "psc_text": "aut ad daemones ejiciendos nihil valere: non ista indigna, non aliquid simile de Spiritu sancto locuti sunt. Sadducaei enim Spiritum sanctum negabant: Pharisaei vero eum esse, contra Sadducaeorum haeresim defendebant (Act. XXIII, 8); sed esse in Domino Jesu Christo negabant, quem daemones ejicere in principe daemoniorum putabant, cum ejiceret ille in Spiritu sancto. Ac per hoc et Judaei et quicumque haeretici Spiritum sanctum confitentur, sed eum negant esse in Christi corpore, quod est unica ejus Ecclesia, non utique nisi una catholica; procul dubio similes sunt Pharisaeis, qui tunc etiamsi esse Spiritum sanctum fatebantur, negabant tamen eum esse in Christo, cujus opera in daemonibus ejiciendis daemoniorum principi tribuebant. Omitto quod quidam haeretici ipsum omnino Spiritum sanctum vel non creatorem, sed creaturam esse contendunt; sicut Ariani et Eunomiani et Macedoniani: vel eum prorsus ita negant, ut ipsum Deum negent esse Trinitatem, sed tantummodo esse Deum Patrem asseverant, et ipsum aliquando vocari Filium,", + "candidate_score": 0.657577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_339", + "psc_text": "qui de visione substantiae divinae calumniari nobis volunt, et id quod scriptum non est de Scripturis nostris mentiuntur, quod Deum diabolus viderit; et tantam hinc invidiam conflare conantur, ut quisquis exhorruerit, et indignum esse judicaverit ut diabolus viderit Deum, penitus a divinarum Scripturarum auctoritate, suspiciosa ignorantia non intelligens quod scriptum est, avertatur: cum ipsi Dominum nostrum Jesum Christum Deum esse non negent, et sine assumptione humani corporis eum hominibus apparuisse confingant. CAPUT IX. 9. Manichaei Christum diabolo visum non negant. Angeli per verum corpus assumptum apparent. --Quando ergo diabolus tentare ausus est Dominum (Matth. IV, 1-11), cum eum videret, quid videbat? Si corpus ejus videbat, habebat ergo Dominus corpus, quod nolunt perditi confiteri. Si autem corpus non habebat, ipsa divina substantia diaboli oculis subjacebat: quam non vident, nisi qui puro sunt corde, sicut ex Evangelio nobis ipsi commemorant. O importuna caecitas haereticorum! Cur Scripturas nostras, quod Deum diabolus viderit, mendaciter", + "candidate_score": 0.654219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. Fast 43f ; s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. . Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1910", + "psc_text": "exponit. Cap. XIII, V\\. 24-30, 36-43. CAPUT PRIMUM. 1. Mali inter bonos. Et hesterno die et hodie, loquente Domino nostro Jesu Christo, parabolas seminantis audivimus. Qui adfuistis heri, recordamini hodie. Heri lectum est de illo seminante qui cum semina spargeret, aliud cecidit in viam, quod aves collegerunt; aliud in petrosis locis, quod aestu exaruit; aliud inter spinas, quod suffocatum est, et fecundari non potuit; aliud in terram bonam, et attulit fructum centenum, sexagenum, tricenum (Matth. XIII, 3-23). Hodie autem aliam parabolam rursus Dominus de seminante narravit, qui seminavit bonum semen in agro suo. Dormientibus hominibus venit inimicus, et superseminavit zizania. Quando herba erat, nondum apparebat: ubi coepit fructus boni seminis apparere, ibi etiam zizania claruerunt. Offensi sunt servi patrisfamilias, videntes in bona segete multa zizania, et voluerunt eradicare, et permissi non sunt: sed dictum est eis, Sinite utraque crescere usque ad messem. Exposuit autem etiam Dominus Jesus Christus istam parabolam:", + "candidate_score": 0.652905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_24_26", + "bdc_text": "s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. . Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1910", + "psc_text": "exponit. Cap. XIII, V\\. 24-30, 36-43. CAPUT PRIMUM. 1. Mali inter bonos. Et hesterno die et hodie, loquente Domino nostro Jesu Christo, parabolas seminantis audivimus. Qui adfuistis heri, recordamini hodie. Heri lectum est de illo seminante qui cum semina spargeret, aliud cecidit in viam, quod aves collegerunt; aliud in petrosis locis, quod aestu exaruit; aliud inter spinas, quod suffocatum est, et fecundari non potuit; aliud in terram bonam, et attulit fructum centenum, sexagenum, tricenum (Matth. XIII, 3-23). Hodie autem aliam parabolam rursus Dominus de seminante narravit, qui seminavit bonum semen in agro suo. Dormientibus hominibus venit inimicus, et superseminavit zizania. Quando herba erat, nondum apparebat: ubi coepit fructus boni seminis apparere, ibi etiam zizania claruerunt. Offensi sunt servi patrisfamilias, videntes in bona segete multa zizania, et voluerunt eradicare, et permissi non sunt: sed dictum est eis, Sinite utraque crescere usque ad messem. Exposuit autem etiam Dominus Jesus Christus istam parabolam:", + "candidate_score": 0.652636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15_17", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3536", + "psc_text": "lueret, non diceret ipse Dominus, Ecce venit princeps mundi, et in me nihil inveniet (Joan. XIV, 30) . Quare ergo me occidit? Quia quae non rapui, tunc exsolvebam (Psal. LXVIII, 5) . Prorsus quod fecit de tributo, hoc fecit de morte. Exigebatur tributum, didrachma: Quare, inquit, tu et discipuli tui non redditis tributum? Vocavit ad se Petrum, et ait ei: Reges mundi a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis? Responsum est: Ab alienis. Ergo, inquit, liberi sunt filii. Tamen ne scandalizemus eos, vade ad mare, mitte hamum, et qui primus surrexerit, id est, primogenitus a mortuis; aperi, inquit, os ejus, et invenies ibi staterem, id est, duas didrachmas, quatuor drachmas: quia didrachma, id est, duae drachmae, in caput exigebatur. Invenies ibi staterem, hoc est, quatuor drachmas, da eis pro me et te (Matth. XVII, 23-25) . Quid est, Pro me et te? Ipse Christus, Petrus, Ecclesia Christi,", + "candidate_score": 0.635083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13_15", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. . Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1825", + "psc_text": "Lex subintravit, ut abundaret delictum (Rom. V, 20) . Cum ergo ipse etiam alibi dicat, Non veni vocare justos, sed peccatores (Matth. IX, 13) ; quomodo, si non venisset, peccatum non haberent, nisi quia sententia ista nec universaliter nec particulariter, sed indefinite pronuntiata non omne peccatum cogit intelligi? Sed plane nisi aliquod peccatum intellexerimus, quod non haberent, nisi Christus venisset et locutus eis fuisset, falsam, quod absit, sententiam esse diceremus. Non ergo ait, Si non venissem et locutus fuissem eis, nullum peccatum haberent: ne Veritas mentiretur. Nec rursus definite dixit, Si non venissem et locutus fuissem eis, quoddam peccatum non haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent;", + "candidate_score": 0.63076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3846", + "psc_text": "ergo non tibi negavit circumcisionem, sed exposuit; lucem praetendit, umbram removit. CAPUT II. 3. Circumcisio spiritualis gloriantium in Christo. Circumcisio quare octavo die fiebat. Dominicus dies.--Nos sumus, inquit, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et gloriamur in Christo Jesu, et non in carne fidentes. Respexit quosdam in carne fidentes: ipsi erant qui de carnis circumcisione gloriabantur. De quibus alio loco dicit, Quorum Deus venter est, et gloria in pudendis eorum (Philipp. III, 19) . Intellige tu circumcisionem, et esto circumcisio: intellige, et esto, Intellectus enim bonus, sed omnibus qui faciunt eum (Psal. CX, 10) . Non utique frustra octavo die jussus est infans circumcidi (Gen. XVII, 12; Levit. XII, 3), nisi quia petra, qua circumcidimur, Christus erat. Cultellis enim petrinis circumcisus est populus (Josue V, 2): Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4). Quare ergo octavo die? Quia in hebdomadibus idem primus qui octavus. Completis enim septem diebus, reditur ad", + "candidate_score": 0.62903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22_24", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ; vgl. Fast 43f ; s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3846", + "psc_text": "ergo non tibi negavit circumcisionem, sed exposuit; lucem praetendit, umbram removit. CAPUT II. 3. Circumcisio spiritualis gloriantium in Christo. Circumcisio quare octavo die fiebat. Dominicus dies.--Nos sumus, inquit, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et gloriamur in Christo Jesu, et non in carne fidentes. Respexit quosdam in carne fidentes: ipsi erant qui de carnis circumcisione gloriabantur. De quibus alio loco dicit, Quorum Deus venter est, et gloria in pudendis eorum (Philipp. III, 19) . Intellige tu circumcisionem, et esto circumcisio: intellige, et esto, Intellectus enim bonus, sed omnibus qui faciunt eum (Psal. CX, 10) . Non utique frustra octavo die jussus est infans circumcidi (Gen. XVII, 12; Levit. XII, 3), nisi quia petra, qua circumcidimur, Christus erat. Cultellis enim petrinis circumcisus est populus (Josue V, 2): Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4). Quare ergo octavo die? Quia in hebdomadibus idem primus qui octavus. Completis enim septem diebus, reditur ad", + "candidate_score": 0.621464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_31_33", + "bdc_text": "iunii anno 1533 . O. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1355", + "psc_text": "Transitum fecit Israel ad Gentes, id est praedicatores Evangelii transierunt ad populos Gentium. Quid ergo miraris quod bis numeratur Jechonias? Etenim si Christi figuram gerebat a Judaeis transeuntis ad Gentes; attende quid est Christus inter Judaeos et Gentes. Nonne ipse est ille lapis angularis? Attende in angulo terminum parietis unius, et initium parietis alterius. Usque ad ipsum lapidem metiris unum parietem, et ab ipso alterum. Bis ergo numeratur lapis angularis, qui connectit utrumque parietem. Jechonias ergo gestans figuram Domini, tanquam lapis angularis typum praeferebat. Et sicut Jechonias regnare non est permissus Judaeis, sed itum est in Babyloniam; sic Christus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22) , ut Evangelium perveniret ad Gentes. Noli ergo dubitare bis numerare caput anguli, et occurrit tibi numerus scriptus; atque ita quatuordecim sunt, et quatuordecim, et quatuordecim: et non sunt tamen quadraginta duae generationes, sed quadraginta et una. Quia sicut", + "candidate_score": 0.607201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_34", + "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3364", + "psc_text": "cum auditis, orate pro nobis; et forte Dominus Deus cito dabit quod putamus esse difficile. Ex uno enim horreo vivimus; quia in una familia sumus. Quod ergo nos putamus esse valde intus in abdito, forte ipse qui promittit ponit in limine, ut facillime dari possit petentibus. Dilexit inimicos ipse Dominus Christus: pendens enim in cruce ait, Pater, ignosce illis quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Secutus est ejus exemplum Stephanus, cum lapides in eum jacerentur; et ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum (Act. VII, 59) . Dominum imitatus est servus, ut nemo servorum sit piger, et putet hoc esse factum quod a solo Domino fieri poterat. Si ergo multum est ad nos imitari Dominum, imitemur conservum. Ad eamdem quippe gratiam vocati omnes sumus. Quare ergo antiquis dictum est, Diliges proximum tuum, et oderis inimicum tuum? Quia fortassis et ipsis verum dictum est; sed nobis apertius pro temporum", + "candidate_score": 0.60707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_31_33", + "bdc_text": "iunii anno 1533 . O. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1348", + "psc_text": "mysticam et dulcem: fateor vobis gustatum cordis mei; unde credo quia cum protulero, et gustaveritis, idipsum renuntiabitis. Intendite ergo. A Jechonia ipso incipiente numero tertii intervalli, usque ad Dominum Jesum Christum fiunt quatuordecim: quia Jechonias ille et finalis superioris intervalli, et initialis sequentis intervalli bis numeratur. Sed dixerit aliquis: Quare Jechonias bis numeratur? Nihil gestum est antea in populo Israel, quod non esset mysterium futurorum. Jechonias quidem non irrationabiliter bis numeratur: quia et si sit terminus inter duos agros, vel lapis, vel discretio aliqua maceriae, et ille qui est ex hac parte, usque ad ipsam maceriam metitur, et ille qui ex altera parte est, ab ipsa iterum sumit exordium metiendi. Sed quare hoc non factum est in prima connexione intervalli, ubi ab Abraham numeramus quatuordecim generationes usque ad David, et alias quatuordecim non repetito David, sed a Salomone incipimus numerare, reddenda causa est, quae magnum continet sacramentum. Intendat Sanctitas vestra.", + "candidate_score": 0.606902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_12", + "bdc_text": "Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2259", + "psc_text": "Quid est, Per agrum? Per mundum. 22. Donatistarum commentum de frumentorum diminutione. Hic illi dicunt: Creverat quidem utrumque per mundum, sed jam frumenta diminuta sunt, et in istam nostram regionem paucitatemque revocata. Non te permittit Dominus interpretari quod vis. Ipse qui exponit hanc parabolam, claudit os tuum, os sacrilegum, os impium, os profanum, os tibi contrarium, qui contradicis testatori, etiam te ad haereditatem vocanti? Quomodo claudit os tuum? Dicendo, Sinite utraque crescere usque ad messem. Si jam fuit messis, credamus esse frumenta diminuta. Quanquam ne tunc quidem minuentur, sed in horreum recondentur. Sic enim ait: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos, ad comburendum ea; frumentum autem recondite in horreum meum. Si ergo usque ad messem crescunt, post messem reconduntur; improbe, impie, quando minuuntur? Concedo in comparatione zizaniorum simul atque palearum frumenta esse pauciora: tamen utraque crescunt usque ad messem. Cum enim abundat iniquitas, refrigescit charitas multorum: crescunt zizania, crescit palea.", + "candidate_score": 0.589357, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.688269, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_428", + "psc_text": "Nos eis objicimus furorem schismatis, rebaptizationis insaniam, ab haereditate Christi quae per omnes gentes diffusa est, nefariam separationem. De codicibus non tantum nostris, sed etiam eorum, recitamus ecclesias quarum nomina hodie legunt, et quibus hodie non communicant: quae cum recitantur in conventiculis eorum, lectoribus suis dicunt, Pax tecum; et cum ipsis plebibus, quibus illae litterae scriptae sunt, pacem non habent. Et ipsi nobis objiciunt vel falsa crimina mortuorum, vel etiamsi vera, tamen aliena; non intelligentes in iis quae nos eis objicimus, omnes illos teneri; in iis vero quae nobis objiciunt, paleam vel zizania messis dominicae reprehendi, ad frumenta autem crimen non pertinere: neque considerantes quia quibus mali placent in unitate, ipsi communicant malis; quibus autem displicent, et eos emendare non possunt, neque ante tempus messis audent zizania eradicare, ne simul eradicent et triticum (Matth. XIII, 29), non factis eorum, sed altari Christi communicant: ita ut non solum non ab eis", + "candidate_score": 0.688269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2655", + "psc_text": "in Scripturis, vel in genere humano latent: sed eorum dico multa millia hominum, qui Deum ignorantes, et daemonum vel simulacrorum cultui dediti, a temporibus Noe usque ad passionem Christi, ex hac vita emigrarunt, quos apud inferos Christus inveniens, quomodo illis non praedicavit, sed illis tantum, qui in diebus Noe increduli fuerunt, cum fabricaretur arca? Aut si omnibus praedicavit, cur illos solos Petrus commemoravit, praetermissa multitudine tam innumerabili caeterorum? CAPUT II. 3. Et Dominum quidem carne mortificatum venisse in infernum, satis constat. Neque enim contradici potest vel prophetiae quae dixit, Quoniam non derelinques animam meam in inferno; quod ne aliter quisquam sapere auderet, in Actibus Apostolorum, idem Petrus exponit: vel ejusdem Petri illis verbis, quibus eum asserit solvisse inferni dolores, in quibus impossibile erat eum teneri (Psal. XV, 10, et Act. II, 24, 27). Quis ergo nisi infidelis negaverit fuisse apud inferos Christum? Quod si movet quemadmodum accipiendum sit inferni ab", + "candidate_score": 0.671802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2655", + "psc_text": "in Scripturis, vel in genere humano latent: sed eorum dico multa millia hominum, qui Deum ignorantes, et daemonum vel simulacrorum cultui dediti, a temporibus Noe usque ad passionem Christi, ex hac vita emigrarunt, quos apud inferos Christus inveniens, quomodo illis non praedicavit, sed illis tantum, qui in diebus Noe increduli fuerunt, cum fabricaretur arca? Aut si omnibus praedicavit, cur illos solos Petrus commemoravit, praetermissa multitudine tam innumerabili caeterorum? CAPUT II. 3. Et Dominum quidem carne mortificatum venisse in infernum, satis constat. Neque enim contradici potest vel prophetiae quae dixit, Quoniam non derelinques animam meam in inferno; quod ne aliter quisquam sapere auderet, in Actibus Apostolorum, idem Petrus exponit: vel ejusdem Petri illis verbis, quibus eum asserit solvisse inferni dolores, in quibus impossibile erat eum teneri (Psal. XV, 10, et Act. II, 24, 27). Quis ergo nisi infidelis negaverit fuisse apud inferos Christum? Quod si movet quemadmodum accipiendum sit inferni ab", + "candidate_score": 0.669141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2560", + "psc_text": "videbatur: non ut manentes in divitiis suis, praecepta Apostoli custodiendo, id est non superbe sapiendo, neque sperando in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, bene faciendo, facile tribuendo, et communicando indigentibus, veram apprehendant vitam; sed etiam ista praecepta apostolica venditis omnibus suis rebus implerent. 29. Haec si dicunt, scio quippe eos illa dicere, non attendunt primitus quemadmodum Dominus contra eorum dogma suam gratiam praedicaverit. Non enim ait, Quod hominibus impossibile videtur, facile est hominibus si voluerint; sed, Quod hominibus, inquit, impossibile est, Deo facile est: ostendens, quando ista recte fiunt, non fieri hominis potentia, sed Dei gratia. Hoc ergo attendant isti, et si reprehendunt eos qui gloriantur in divitiis suis, caveant ipsi in sua virtute confidere: simul enim utrique reprehenduntur in Psalmo, Qui confidunt in virtute sua, et qui in abun τ dantia divitiarum suarum gloriantur (Psal. XLVIII, 7). Audiant itaque divites, Quod hominibus impossibile est, Deo facile est: et", + "candidate_score": 0.667848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_18_20", + "bdc_text": "Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire . Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3346", + "psc_text": "graveris. Ego enim (quod confitendum est Charitati tuae) plus amo discere quam docere. Nam hoc admonemur etiam dicente apostolo Jacobo: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum (Jacobi I, 19). Ut ergo discamus, invitare nos debet suavitas veritatis; ut autem doceamus, cogere necessitas charitatis: ubi potius optandum est ut transeat ista necessitas qua hominem docet aliquid homo, ut simus omnes docibiles Dei; quamvis hoc simus, cum ea quae ad veram pietatem pertinent, discimus, etiam quando illa docere videtur homo. Quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus (I Cor. III, 7). Cum itaque si Deus incrementum non daret, nihil essent Apostoli plantatores et rigatores; quanto magis ego vel tu, vel quilibet hujus temporis homines, quando nobis videmus esse doctores! EPISTOLA CXCIV. Augustinus Sixto Romano presbytero (et postea Pontifici), instruens illum adversus Pelagianorum argumenta. Domino in Domino dominorum dilectissimo, sancto fratri et", + "candidate_score": 0.662027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_19_21", + "bdc_text": "Sententias multorum talibus de causis amo scire . Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_936", + "psc_text": "donatistae, adhortans ut attendat et respondeat, qua justa causa schisma moverint. Desiderabili et dilecto fratri EMERITO, AUGUSTINUS. 1. Ego cum audio quemquam bono ingenio praeditum, doctrinisque liberalibus eruditum, quanquam non ibi salus animae constituta sit, tamen in quaestione facillima, sentire aliud quam veritas postulat, quo magis miror, eo magis exardesco nosse hominem, et cum eo colloqui: vel si id non possim, saltem litteris quae longissime volant, attingere mentem ejus, atque ab eo vicissim attingi desidero. Sicut te esse audio talem virum, et ab Ecclesia catholica, quae sicut sancto Spiritu praenuntiata est, toto orbe diffunditur, discerptum doleo atque seclusum; quam ob causam nescio. Nam certum est magnae parti Romani orbis, ne dicam etiam barbaris gentibus, quibus quoque debitorem se dicebat Apostolus (Rom. I, 14), quorum christianae fidei communio nostra contexitur, ignotam esse partem Donati; nec eos omnino scire vel quando vel quibus causis exorta sit ista dissensio. Quos utique omnes Christianos", + "candidate_score": 0.661584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_18_20", + "bdc_text": "Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire . Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2559", + "psc_text": "putant isti divitem, etiamsi faciat ista quae divitibus praecipienda scripsit Apostolus, in regnum coelorum intrare non posse? Quid ergo est? utrum Apostolus contra Dominum loquitur, an isti nesciunt quid loquuntur? Quid horum credat, eligat christianus. Puto melius nos credere istos nescire quid loquantur, quam Paulum contra Dominum loqui. Deinde cur non in consequentibus etiam ipsum Dominum audiunt dicentem discipulis pro miseria divitum contristatis: Quod hominibus impossibile est, Deo facile est? 28. Sed ideo, inquiunt, hoc dictum est, quia futurum erat ut audito Evangelio, divites vendito patrimonio erogatoque pauperibus Dominum sequerentur, et intrarent in regnum coelorum, atque ita fieret quod difficile videbatur: non ut manentes in divitiis suis, praecepta Apostoli custodiendo, id est non superbe sapiendo, neque sperando in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, bene faciendo, facile tribuendo, et communicando indigentibus, veram apprehendant vitam; sed etiam ista praecepta apostolica venditis omnibus suis rebus implerent. 29. Haec si dicunt, scio quippe", + "candidate_score": 0.661032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2563", + "psc_text": "me: cur ergo in iis bonis quae faciunt, de sua tantum voluntate praesumunt, nec audiunt Dominum, quem sequi se dicunt, increpantem atque testantem, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5)? 30. Si autem Apostolus ita dixit, Praecipe divitibus hujus mundi, non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, ut vendant omnia quae possident, et ea pretia distribuendo indigentibus, faciant quod sequitur, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, et aliter eos in regnum coelorum intrare posse non credit; fallit ergo eos quorum domos tam diligenter doctrinae sanitate componit, admonens et praecipiens quales se praebere debeant uxores viris, viri uxoribus, filii parentibus, parentes filiis, servi dominis, domini servis: nam quomodo haec agi possunt sine domo, et sine aliqua re familiari? 31. An hoc eos movet quod ait Dominus: Quicumque dimiserit omnia sua propter me, accipiet in hoc saeculo centuplum, et in futuro vitam aeternam possidebit (Matth. XIX, 29)?", + "candidate_score": 0.660913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2561", + "psc_text": "isti, et si reprehendunt eos qui gloriantur in divitiis suis, caveant ipsi in sua virtute confidere: simul enim utrique reprehenduntur in Psalmo, Qui confidunt in virtute sua, et qui in abun τ dantia divitiarum suarum gloriantur (Psal. XLVIII, 7). Audiant itaque divites, Quod hominibus impossibile est, Deo facile est: et sive manentes in divitiis suis, atque ex eis bona opera facientes, sive illis venditis, et per indigentias pauperum distributis intrent in regnum coelorum, gratiae Dei tribuant, non propriis viribus bonum suum. Quod enim hominibus impossibile est, non hominibus, sed Deo facile est. Audiant hoc et isti; et si jam omnia sua vel vendiderunt, et pauperibus tribuerunt, vel adhuc id agunt atque disponunt, et hoc modo praeparant intrare in regnum coelorum, non hoc tribuant virtuti suae, sed eidem gratiae divinae. Quod enim hominibus impossibile est, non ipsis, quia et ipsi homines sunt, sed Deo facile est. Hoc quippe illis et Apostolus", + "candidate_score": 0.659309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20_22", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2560", + "psc_text": "videbatur: non ut manentes in divitiis suis, praecepta Apostoli custodiendo, id est non superbe sapiendo, neque sperando in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, bene faciendo, facile tribuendo, et communicando indigentibus, veram apprehendant vitam; sed etiam ista praecepta apostolica venditis omnibus suis rebus implerent. 29. Haec si dicunt, scio quippe eos illa dicere, non attendunt primitus quemadmodum Dominus contra eorum dogma suam gratiam praedicaverit. Non enim ait, Quod hominibus impossibile videtur, facile est hominibus si voluerint; sed, Quod hominibus, inquit, impossibile est, Deo facile est: ostendens, quando ista recte fiunt, non fieri hominis potentia, sed Dei gratia. Hoc ergo attendant isti, et si reprehendunt eos qui gloriantur in divitiis suis, caveant ipsi in sua virtute confidere: simul enim utrique reprehenduntur in Psalmo, Qui confidunt in virtute sua, et qui in abun τ dantia divitiarum suarum gloriantur (Psal. XLVIII, 7). Audiant itaque divites, Quod hominibus impossibile est, Deo facile est: et", + "candidate_score": 0.659274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20_22", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2561", + "psc_text": "isti, et si reprehendunt eos qui gloriantur in divitiis suis, caveant ipsi in sua virtute confidere: simul enim utrique reprehenduntur in Psalmo, Qui confidunt in virtute sua, et qui in abun τ dantia divitiarum suarum gloriantur (Psal. XLVIII, 7). Audiant itaque divites, Quod hominibus impossibile est, Deo facile est: et sive manentes in divitiis suis, atque ex eis bona opera facientes, sive illis venditis, et per indigentias pauperum distributis intrent in regnum coelorum, gratiae Dei tribuant, non propriis viribus bonum suum. Quod enim hominibus impossibile est, non hominibus, sed Deo facile est. Audiant hoc et isti; et si jam omnia sua vel vendiderunt, et pauperibus tribuerunt, vel adhuc id agunt atque disponunt, et hoc modo praeparant intrare in regnum coelorum, non hoc tribuant virtuti suae, sed eidem gratiae divinae. Quod enim hominibus impossibile est, non ipsis, quia et ipsi homines sunt, sed Deo facile est. Hoc quippe illis et Apostolus", + "candidate_score": 0.659092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20_22", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2559", + "psc_text": "putant isti divitem, etiamsi faciat ista quae divitibus praecipienda scripsit Apostolus, in regnum coelorum intrare non posse? Quid ergo est? utrum Apostolus contra Dominum loquitur, an isti nesciunt quid loquuntur? Quid horum credat, eligat christianus. Puto melius nos credere istos nescire quid loquantur, quam Paulum contra Dominum loqui. Deinde cur non in consequentibus etiam ipsum Dominum audiunt dicentem discipulis pro miseria divitum contristatis: Quod hominibus impossibile est, Deo facile est? 28. Sed ideo, inquiunt, hoc dictum est, quia futurum erat ut audito Evangelio, divites vendito patrimonio erogatoque pauperibus Dominum sequerentur, et intrarent in regnum coelorum, atque ita fieret quod difficile videbatur: non ut manentes in divitiis suis, praecepta Apostoli custodiendo, id est non superbe sapiendo, neque sperando in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, bene faciendo, facile tribuendo, et communicando indigentibus, veram apprehendant vitam; sed etiam ista praecepta apostolica venditis omnibus suis rebus implerent. 29. Haec si dicunt, scio quippe", + "candidate_score": 0.657702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1744", + "psc_text": "Petr. I, 19). Hujus enim lucernae quidam fons ineffabilis lumen illud est, quod sic lucet in tenebris, ut non comprehendatur a tenebris, cui videndo, fide corda mundanda sunt: Beati enim mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8); et, Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2). Tunc erit vera vita post mortem, verumque solatium post desolationem: illa vita eximet animam nostram de morte, et illud solatium oculos nostros a lacrymis; et quoniam ibi jam non erit ulla tentatio, ideo sequitur in eodem psalmo, Pedes meos a lapsu. Porro si nulla tentatio, jam nulla oratio: non enim ibi adhuc erit promissi boni exspectatio, sed redditi contemplatio; unde, Placebo, inquit, Domino in regione vivorum (Psal. CXIV, 8, 9), ubi tunc erimus, non in deserto mortuorum, ubi nunc sumus. Mortui enim estis, ait Apostolus, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo:", + "candidate_score": 0.654956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17_19", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_190", + "psc_text": "Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me aliquid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. Sed tu cum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiant quae per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea quae ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum avidus hauris bona et recta quae data ministro, non ores pro peccatis et erratis quae ipse committo. In his enim quae tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego ipse conspicior; in his autem quae per donum Spiritus quod accepisti, recte tibi placent in libris meis, ille amandus, ille praedicandus est", + "candidate_score": 0.64787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17_19", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3528", + "psc_text": "jam commemoravi superius. 29. Lucas ergo patefecit quod esse posse incertum non ad saeculi finem, sed ad expugnationem Jerusalem pertinere id quod dictum est de abominatione desolationis, et quod dictum est de dierum breviatione propter electos; quia etsi ea ipse non dixit, dixit tamen apertius caetera de hoc ipso, quo et ista pertinere monstravit. Non enim debemus ambigere, quando eversa est Jerusalem, fuisse in illo populo electos Dei, qui ex circumcisione crediderant, sive fuerant credituri, electi ante constitutionem mundi, propter quos breviarentur dies illi, ut tolerabilia mala fierent. Nam quidam convenientius intellexisse mihi videntur, mala ipsa significata nomine dierum, sicut dicti sunt dies mali in aliis divinae Scripturae locis (Ephes. V, 16): neque enim dies ipsi mali sunt, sed ea quae fiunt in eis. Ipsa ergo dicta sunt breviari, ut Deo donante tolerantiam minus sentirentur, ac sic quae magna essent brevia fierent. 30. Sed sive isto modo intelligenda sit dierum", + "candidate_score": 0.639581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17_19", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3531", + "psc_text": "Hebdomadas prophetae Danielis, vel propter dierum breviationem fuisse turbatas, vel illo jam tempore non fuisse completas, sed in fine saeculi esse complendas. Non enim ante passionem Domini impletae sunt. Quod qui putant, rectissime tua sententia refelluntur, qua dixisti: Haec ergo abominatio si jam completa fuerat, quomodo Dominus monet et dicit, « Cum videritis abominationem desolationis, quod dictum est per Danielem prophetam, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat » (Matth. XXIV, 15)? His verbis Beatitudinis tuae illi merito corrigendi sunt, qui dicunt eam, cum haec Dominus loqueretur, vel ante passionem resurrectionemque ejus fuisse completam. Qui autem dicunt, sicut apertissime etiam Lucas evangelista testatur, tunc fuisse factam, quando eversa est Jerusalem, quid eis respondeatur, videre debent qui in fine saeculi vel circa finem existimant haec futura; quanquam ipsa desolationis abominatio propter obscuritatem dicti non uno modo ab omnibus potuerit intelligi. 32. Et quod dictum est, Qui est in tecto, non descendat", + "candidate_score": 0.639326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17_19", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.639209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_21_23", + "bdc_text": "Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ; vgl. Fast 43f ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_428", + "psc_text": "Nos eis objicimus furorem schismatis, rebaptizationis insaniam, ab haereditate Christi quae per omnes gentes diffusa est, nefariam separationem. De codicibus non tantum nostris, sed etiam eorum, recitamus ecclesias quarum nomina hodie legunt, et quibus hodie non communicant: quae cum recitantur in conventiculis eorum, lectoribus suis dicunt, Pax tecum; et cum ipsis plebibus, quibus illae litterae scriptae sunt, pacem non habent. Et ipsi nobis objiciunt vel falsa crimina mortuorum, vel etiamsi vera, tamen aliena; non intelligentes in iis quae nos eis objicimus, omnes illos teneri; in iis vero quae nobis objiciunt, paleam vel zizania messis dominicae reprehendi, ad frumenta autem crimen non pertinere: neque considerantes quia quibus mali placent in unitate, ipsi communicant malis; quibus autem displicent, et eos emendare non possunt, neque ante tempus messis audent zizania eradicare, ne simul eradicent et triticum (Matth. XIII, 29), non factis eorum, sed altari Christi communicant: ita ut non solum non ab eis", + "candidate_score": 0.638754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_16_18", + "bdc_text": "Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3768", + "psc_text": "nota per Dei gratiam. Nam ad librum dulcissimum Sanctitatis tuae ita sumus alacriter jucundati, ut sicut Apostoli Dominum post resurrectionem prandentem secum non audebant interrogare quis esset; sciebant enim quia Jesus est (Joan. XXI, 12): ita et nos nec voluimus, nec ausi sumus interrogare de libro, utrum tuae Sanctitatis esset; cum ipsa fidelium gratia quae in eo liberaliter commendatur, nobis tuum, domine sancte papa, eloquiis vivasissimis contestetur. 2. Incipiamus autem, domine beatissime papa, ipsius ordinem perturbationis exponere. Charissimus frater noster Florus servus Paternitatis tuae, cum ad Uzalensem patriam fuisset suadente charitate profectus, eulogias monasterii inter suae civitatis moras, de opusculis nobis tuae attulit Sanctitatis, uno fratre Felice, qui ad tuam Sanctitatem tarde post comites suos venisse dignoscitur, eumdem librum devote dictante; ventum est ad monasterium cum eodem libello, fratre Floro ad Carthaginem de Uzalensi civitate profecto. Mihi non monstrato libro, imperitis fratribus recitare coeperunt; qui quorumdam non intelligentium corda commovit,", + "candidate_score": 0.633885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_16_18", + "bdc_text": "Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2997", + "psc_text": "et damnandos impios cum angelis malignis, si Deus voluerit, et quibus voluerit credibile fiet. 7. Non itaque ulterius oneranda est haec epistola, dilectissimi. Ubi enim speretis per ministerium nostrum nosse quod vultis, satis diximus; et eosdem libros, si nondum habetis, ut habere possitis, per sanctum fratrem et compresbyterum meum Firmum, qui vos multum diligit, nobisque diligentius intimavit, ut vestrae mutuae dilectioni gratias agat, pro nostrae tenuitatis facultate curavimus. DE EPISTOLA SUBSEQUENTE. (LIB. II RETRACT., CAP. XLVIII.) Eodem tempore scripsi etiam librum de Correctione Donatistarum, propter eos qui nolebant illos legibus imperialibus corrigi. Hic liber sic incipit: « Laudo, et gratulor, et admiror. » DE CORRECTIONE DONATISTARUM LIBER, SEU EPISTOLA CLXXXV . Augustinus Bonifacio (tribuno ac demum comiti in Africa, ex epist. 220), commonstrans illi Donatistarum haeresim nihil habere commune cum Ariana, et qua moderatione per metum legum imperialium haeretici possunt ad Ecclesiae societatem reduci: nonnulla de Donatistarum et Circumcellionum immanitate,", + "candidate_score": 0.630695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_34", + "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.629162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_32_34", + "bdc_text": "O. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", + "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", + "candidate_score": 0.62435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22_24", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ; vgl. Fast 43f ; s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_591", + "psc_text": "interiora Austri nulla semita certa vel recta gradiuntur; aut cum ad aliquid in doctrina utili figurate significandum, fit nonnullorum siderum aliqua commemoratio; quantum ergo intersit inter has utilitates, et vanitates hominum ob hoc observantium sidera, ut nec aeris qualitates, nec regionum vias, nec solos temporum numeros, nec spiritualium similitudines, sed quasi fatalia rerum jam eventa perquirant, quis non intelligat? CAPUT IX. 16. Sed jam deinceps videamus cur etiam id observetur, cum Pascha celebratur, ut sabbatum occurrat: hoc enim proprium christianae religionis est. Nam Judaei mensem novorum tantummodo et lunam observant a quartadecima usque ad vicesimam primam. Sed quia illud eorum Pascha quo passus est Dominus, ita occurrit ut inter mortem ejus et resurrectionem medius esset sabbati dies, addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festivitas a Judaeorum festivitate distingueretur; et quod non frustra factum esse credendum est ab illo qui est ante tempora, et per quem facta sunt tempora, et", + "candidate_score": 0.623938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_32_34", + "bdc_text": "O. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", + "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", + "candidate_score": 0.622752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_12_14", + "bdc_text": "Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita . Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. . Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2730", + "psc_text": "VI, 9). 15. Illud vero quod in libro adversus Ruffinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod Deum dare animas adulterinis conceptibus videatur indignum, unde conantur astruere meritis gestae ante carnem vitae, animas quasi ad ergastula hujusmodi juste posse perduci (Adv. Ruffinum, lib. 3); non me movet multa cogitantem quibus haec possit calumnia refutari. Et quod ipse respondisti, non esse vitium sementis in tritico quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo qui frumenta furatus est; nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confovere, quia sator immunda ea projecerit manu; elegantissima similitudo est. Quam et antequam legerem, nullas mihi objectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias, generaliter intuenti multa bona Deum facere, etiam de nostris malis nostrisque peccatis. Animalis autem cujuscumque creatio, si habeat pium prudentemque consideratorem, ineffabilem laudem Creatori excitat; quanto magis creatio non cujuslibet animalis, sed hominis! Si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et", + "candidate_score": 0.619985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_32_34", + "bdc_text": "O. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_197", + "psc_text": "de suscepto hinc patrocinio mendacii officiosi. Domino dilectissimo, et cultu sincerissimo charitatis obsequendo atque amplectendo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Nunquam aeque quisquam tam facie cuilibet innotuit, quam mihi tuorum in Domino studiorum quieta, laeta, et vere exercitatio liberalis. Quanquam ergo percupiam omnino te nosse; tamen exiguum quiddam tui minus habeo, praesentiam videlicet corporis: quam ipsam etiam posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tum vero jam episcopatu dignus, frater Alypius vidit, remeansque a me visus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu ejus impressam; et ante reditum, cum te ille ibi videbat, ego videbam, sed oculis ejus. Non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui noverit, dixerit, concordia duntaxat et familiaritate fidissima, non meritis quibus ille antecellit. Quia ergo me primitus communione spiritus quo in unum nectimur, deinde illius ex ore jam diligis; nequaquam impudenter quasi aliquis ignotus commendo Germanitati tuae fratrem Profuturum,", + "candidate_score": 0.619671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_32_34", + "bdc_text": "O. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4013", + "psc_text": "Domino salutem. 1. Nihil melius me facere posse arbitratus sum, quam ut tuae Sanctitati potissimum scriberem, ne per negligentiam in vestra provincia Domini nostri Jesu Christi ovile vastet inimicus, qui non desinit insidiari, ut perdat animas tam magno pretio comparatas. Mallianensem quemdam subdiaconum Victorinum, apud nos constitit esse Manichaeum, et in tam sacrilego errore sub nomine clerici latitabat: nam est etiam aetate jam senex. Ita est autem manifestatus, ut etiam ipse a me interrogatus, antequam a testibus coargueretur, negare non posset. Tot enim et tales esse jam sciebat, quibus se incautus effuderat, ut nihil aliud, si negare tentaret, quam, non dico impudentissimus, sed insanissimus appareret. Auditorem sane Manichaeorum, non electum se esse confessus est. 2. Auditores autem qui appellantur apud eos, et carnibus vescuntur, et agros colunt, et, si voluerint, uxores habent; quorum nihil faciunt qui vocantur electi. Sed ipsi auditores ante electos genua figunt, ut eis manus supplicibus imponantur", + "candidate_score": 0.616235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_34", + "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", + "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", + "candidate_score": 0.611484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1237", + "psc_text": "sinum, quae de corporibus humanis dum dilabuntur assumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. 6. Quomodo autem contrarium est, et Christum post resurrectionem cibatum, et in resurrectione quae promittitur ciborum indigentiam non futuram; cum et Angelos legamus ejusdemmodi escas eodemque modo sumpsisse, non ficto et inani phantasmate, sed manifestissima veritate; nec tamen necessitate, sed potestate? Aliter enim absorbet terra aquam sitiens, aliter solis radius candens: illa indigentia, iste potentia. Futurae ergo resurrectionis corpus, imperfectae felicitatis erit, si cibos sumere non potuerit; imperfectae felicitatis, si cibis eguerit. Possem hic de commutationibus corporalium qualitatum, et de praepotenti valentia in inferiora corpora corporum superiorum latius disputare; sed breviter mihi respondere propositum est, et talibus ingeniis hoc scribitur, quae admonere suffecerit. 7. Sciat sane qui has proposuit quaestiones, Christum post resurrectionem cicatrices, non vulnera demonstrasse dubitantibus, propter quos etiam cibum ac potum sumere voluit, non semel, sed saepius, ne illud non corpus, sed spiritum", + "candidate_score": 0.609426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4228", + "psc_text": "salutem. 1. Quantum nos tuum studium sanctum laetificat, tantum rursus contristat quod per errores noxios et perniciosissimos provinciam vestram nimium periclitari significas. Sed quia ista futura praedicta sunt, mirandum non est quod exsurgant, sed vigilandum ne noceant. Haec autem Deus liberator noster exsurgere non permitteret, nisi sanctis ejus etiam per hujusmodi tentationes erudiri expediret. Comparant sibi quidem illi sua voluntate perversa, et praesentis meritum caecitatis et futuri aeterni supplicii, si per contumaciam indociles fuerint, seque, cum in hac vita sunt, corrigere atque emendare neglexerint. Verumtamen, sicut ipsi male utuntur bonis Dei, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos (Matth. V, 45); qui eos per patientiam suam ad poenitentiam vocat, cum thesaurizant sibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei (Rom. II, 4, 5): sicut ergo ipsi benignitate et patientia, id est bonis Dei male utuntur, dum non corriguntur; sic contra,", + "candidate_score": 0.608493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_31_33", + "bdc_text": "iunii anno 1533 . O. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_623", + "psc_text": "dicentes: Digitus Dei est hic. 30. Exodum lege, et vide ubi Pascha celebraverunt, post quot dies data sit Lex. Loquitur Deus ad Moysen in eremo Sina die primo mensis tertii. Nota ergo unum diem ex ingressu ipsius tertii mensis, et vide quid dicat inter caetera: Descende, inquit, testare populo, et purifica illos hodie et cras, et lavent vestimenta sua, et sint parati in diem tertium. Tertia enim die descendet Dominus in montem Sina coram omni populo (Id. XIX, 10, 11): tunc data est Lex tertio scilicet die tertii mensis. Numera itaque a quartodecimo primi mensis die, quo factum est Pascha, usque ad diem tertium tertii mensis, et invenies decem et septem dies primi mensis, triginta secundi, tres tertii, qui fiunt quinquaginta. Lex in arca est sanctificatio in corpore Domini, per cujus resurrectionem nobis requies futura promittitur, ad quam percipiendam Spiritu sancto charitas inspiratur. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus", + "candidate_score": 0.607009, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum", + "max_score": 0.68806, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20_22", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_164", + "psc_text": "Et in alio loco: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omni bono (Galat. VI, 6) : ut quorum discipuli metunt spiritualia, consortes eos faciant carnalium suorum: non in avaritia, sed in necessitate. Haec historice diximus. Caeterum secundum anagogen, non licet magistris aurum et argentum, et pecuniam quae in zonis est, possidere. Aurum saepe legimus, pro sensu; argentum, pro sermone; aes, pro voce; haec nobis non licet ab aliis accipere, sed data a Domino possidere. Neque haereticorum et philosophorum perversaeque doctrinae suscipere disciplinas, non saeculi pondere premi, neque duplici esse animo, neque pedes nostros mortiferis vinculis alligari, sed sanctam terram ingredientes, esse nudos; neque habere virgam quae vertatur in colubrum, neque in aliquo praesidio carnis inniti (Exod. IV, 7; IV Reg. XVIII), quia istius modi virga et baculus arundineus est (Isai. XXXVI), quem si paululum presseris, frangitur, et manum transforat incumbentis. (Vers. 11.) In quamcumque enim", + "candidate_score": 0.68806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20_22", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_160", + "psc_text": "resurrectionem praeceptum est. Et oportebat primum adventum Christi nuntiare Judaeis, ne justam haberent excusationem, dicentes ideo se Dominum rejecisse; quia ad gentes et ad Samaritanos apostolos miserit. Juxta tropologiam vero praecipitur nobis qui Christi censemur nomine, ne in via gentium et haereticorum ambulemus errore, ut quorum religio separata est, separetur et vita. (Vers. 7, 8.) Euntes autem praedicate, dicentes: quia appropinquavit regnum coelorum, infirmos 58 curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Ne hominibus rusticanis et absque eloquii venustate indoctis et illitteratis nemo crederet, pollicentibus regna coelorum, dat potestatem infirmos curare, leprosos mundare, daemones ejicere, ut magnitudinem promissorum probet magnitudo signorum. Et quia semper dona spiritualia (si merces media sit) viliora fiunt, adjungitur avaritiae condemnatio. Gratis accepistis, gratis date. Ego magister et Dominus absque pretio hoc vobis tribui, et vos sine pretio date, ne Evangelii gratia corrumpatur. (Vers. 9, 10.) Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris.", + "candidate_score": 0.657544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. Fast 43f ; s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. . Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_277", + "psc_text": "(Psal. IX, 20) . Quamobrem non dormiat, qui Ecclesiae praepositus est, ne per illius negligentiam inimicus homo superseminet zizania, hoc est, haereticorum dogmata. Quod autem dicitur: Ne forte colligentes zizania, eradicetis simul et frumentum, datur locus poenitentiae, et monemur ne cito amputemus fratrem: quia fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est dogmate, cras resipiscat et defendere incipiat veritatem. Illud quoque quod sequitur: Sinite utraque crescere usque ad messem (Deut. XIII, 5) , videtur illi praecepto esse contrarium: Auferte malum de medio vestrum (Isai. I) ; et nequaquam societatem habendam cum his qui fratres 97 nominentur, et sunt adulteri et fornicatores. Si enim prohibetur eradicatio, et usque ad messem tenenda est patientia, quomodo ejiciendi sunt quidam de medio nostrum? Inter triticum et zizania, quod nos appellamus lolium, quamdiu herba est, et nondum culmus venit ad spicam, grandis similitudo est, et in discernendo aut nulla, aut perdifficilis distantia [ Al.", + "candidate_score": 0.636344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_592", + "psc_text": "Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant. (Vers. 29.) Omni enim habenti dabitur, et abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo. Multi cum sapientes sint naturaliter, et habeant acumen ingenii, si fuerint negligentes, et desidia bonum naturae corruperint, ad comparationem ejus qui paululum tardior, labore et industria compensavit quod minus habuit, perdunt bonum naturae, et praemium quod eis fuerat repromissum, vident transire ad alios. Potest et sic intelligi: ei qui fidem habet, et bonam in Domino voluntatem, etiam si quid minus in opere ut homo habuerit, dabitur a bono judice. Qui autem fidem non habuerit, etiam caeteras virtutes quas videbatur naturaliter", + "candidate_score": 0.618305, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.687269, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads ��Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_396", + "psc_text": "si spatium dictandi fuisset, de Theraphim quoque breviter disserturum: nec quisquam interim interpellator advenit: Scito Theraphim ab Aquila μορφώματα interpretari, quas nos figuras sive figurationes possumus dicere. Nam in eo loco, quando Saul misit nuntios, ut acciperent David: et responderunt, vexari illum graviter, misit rursum dicens: « Afferte illum in lecto ad me, ut occidam illum: et venerunt nuntii, et ecce cenotaphia 145 in lecto » (I. Reg. 19. 15): pro cenotaphiis, in Hebraeo Theraphim, id est, μορφώματα posita sunt: et non jecur caprarum ut nostri codices habent, sed pulvillus de caprarum pelle consutus, qui intonsis pilis, caput involuti in lectulo hominis mentiretur. Ut autem utriusque sermonis veritatem pariter explicem, in Osee comminatur Deus, se a populo fornicante omnem gratiam ablaturum, dicens, quod « diebus multis sedebunt filii Israel sine Rege, et principe, sine sacrificio, sine altari, et sine sacerdotio, et manifestationibus » (Osec 3. 4). Pro sacerdotio et manifestationibus,", + "candidate_score": 0.687269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_396", + "psc_text": "si spatium dictandi fuisset, de Theraphim quoque breviter disserturum: nec quisquam interim interpellator advenit: Scito Theraphim ab Aquila μορφώματα interpretari, quas nos figuras sive figurationes possumus dicere. Nam in eo loco, quando Saul misit nuntios, ut acciperent David: et responderunt, vexari illum graviter, misit rursum dicens: « Afferte illum in lecto ad me, ut occidam illum: et venerunt nuntii, et ecce cenotaphia 145 in lecto » (I. Reg. 19. 15): pro cenotaphiis, in Hebraeo Theraphim, id est, μορφώματα posita sunt: et non jecur caprarum ut nostri codices habent, sed pulvillus de caprarum pelle consutus, qui intonsis pilis, caput involuti in lectulo hominis mentiretur. Ut autem utriusque sermonis veritatem pariter explicem, in Osee comminatur Deus, se a populo fornicante omnem gratiam ablaturum, dicens, quod « diebus multis sedebunt filii Israel sine Rege, et principe, sine sacrificio, sine altari, et sine sacerdotio, et manifestationibus » (Osec 3. 4). Pro sacerdotio et manifestationibus,", + "candidate_score": 0.68216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1001", + "psc_text": "aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vestibulum omnibus patet. Aqua enim et terra, cunctis mortalibus data sunt. In sanctis vero sanctorum, quasi ad aethera et in coelum, paucorum introitus et volatus est. Duodecim panes duodecim mensium significant circulum. Septem lucernae, septem errantia astra demonstrant. Et ne longum faciam (neque enim propositum mihi est nunc de tabernaculo scribere) veniam ad sacerdotalia vestimenta: et antequam mysticam scruter intelligentiam, more judaico, quae scripta sunt, simpliciter exponam: ut postquam vestitum videris sacerdotem, et oculis tuis omnis ejus patuerit ornatus, tunc singulorum causas pariter exquiramus. 10. Discamus primum communes sacerdotum vestes atque pontificum. Lineis feminalibus, quae usque ad genua et poplites veniunt, verenda celantur, et superior pars sub umbilico vehementer astringitur: ut si quando expediti mactant victimas, tauros et arietes trahunt, portantque onera, et in officio ministrandi 361 sunt, etiam si lapsi fuerint, et femora revelaverint, non pateat quod opertum", + "candidate_score": 0.678898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_420", + "psc_text": "ideo dixi, ut quia de eodem Psalmo mihi proposuisti, quid esset panis doloris, in eo quod dicitur: « Vanum vobis est ante lucem surgere, surgite postquam sederitis, qui manducatis panem doloris, » ostenderem me de Origenis Commentariis quid senserit, non habere. 2. Unde ad Hebraeum recurrens, inveni pro pane doloris scriptum, LEEM AASABIM, quod Aquila interpretatus est, ἀρτον των διαπονημάτων, id est, panem elaborationum. Symmachus ἄρτον κακοπαθούμενον, quod exponitur, panem aerumnosum. Quinta Editio, et Theodotion, qui in caeteris cum Septuaginta Translatoribus facit, panem idolorum. Sexta πλάνης, id est, erroris. Nec mirandum est de Aquila, si διαπονήματα pro idolis ponat, cum opera manuum hominis sint, et prophetice populus arguatur ad templum diluculo frustra consurgere, et post quietem ad sanctuarium festinare, cum idola, Dei honore venerentur: secundum quod Ezechiel scripsit in ipso templo, sacrificare idolis sacerdotes. Ut autem plenius adducaris, pro dolore in Hebraeo idola posita, hoc ipsum verbum, hoc est, ASABIM,", + "candidate_score": 0.677555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1001", + "psc_text": "aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vestibulum omnibus patet. Aqua enim et terra, cunctis mortalibus data sunt. In sanctis vero sanctorum, quasi ad aethera et in coelum, paucorum introitus et volatus est. Duodecim panes duodecim mensium significant circulum. Septem lucernae, septem errantia astra demonstrant. Et ne longum faciam (neque enim propositum mihi est nunc de tabernaculo scribere) veniam ad sacerdotalia vestimenta: et antequam mysticam scruter intelligentiam, more judaico, quae scripta sunt, simpliciter exponam: ut postquam vestitum videris sacerdotem, et oculis tuis omnis ejus patuerit ornatus, tunc singulorum causas pariter exquiramus. 10. Discamus primum communes sacerdotum vestes atque pontificum. Lineis feminalibus, quae usque ad genua et poplites veniunt, verenda celantur, et superior pars sub umbilico vehementer astringitur: ut si quando expediti mactant victimas, tauros et arietes trahunt, portantque onera, et in officio ministrandi 361 sunt, etiam si lapsi fuerint, et femora revelaverint, non pateat quod opertum", + "candidate_score": 0.672628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1001", + "psc_text": "aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vestibulum omnibus patet. Aqua enim et terra, cunctis mortalibus data sunt. In sanctis vero sanctorum, quasi ad aethera et in coelum, paucorum introitus et volatus est. Duodecim panes duodecim mensium significant circulum. Septem lucernae, septem errantia astra demonstrant. Et ne longum faciam (neque enim propositum mihi est nunc de tabernaculo scribere) veniam ad sacerdotalia vestimenta: et antequam mysticam scruter intelligentiam, more judaico, quae scripta sunt, simpliciter exponam: ut postquam vestitum videris sacerdotem, et oculis tuis omnis ejus patuerit ornatus, tunc singulorum causas pariter exquiramus. 10. Discamus primum communes sacerdotum vestes atque pontificum. Lineis feminalibus, quae usque ad genua et poplites veniunt, verenda celantur, et superior pars sub umbilico vehementer astringitur: ut si quando expediti mactant victimas, tauros et arietes trahunt, portantque onera, et in officio ministrandi 361 sunt, etiam si lapsi fuerint, et femora revelaverint, non pateat quod opertum", + "candidate_score": 0.668802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_893", + "psc_text": "31) : et ad Judaeos: Relinquetur vobis domus vestra deserta (Matth. 23. 38) . Si coelum et terra transibunt, utique transibunt omnia quae terrena sunt. Et Crucis igitur et Resurrectionis loca prosunt his, qui portant crucem suam; et cum Christo resurgunt quotidie; qui dignos se tanto exhibent habitaculo. 321 Caeterum qui dicunt: Templum Domini, Templum Domini (Jer. 7) , audiant ab Apostolo: Vos estis templum Domini, et Spiritus Sanctus habitat in vobis (2. Cor. 6. 16) . Et de Jerosolymis et de Britania aequaliter patet aula coelestis: Regnum enim Dei intra vos est. Antonius, et cuncta Aegypti, et Mesopotamiae, Ponti, Cappadociae, et Armeniae examina Monachorum non viderunt Jerosolymam: et patet illis absque hac urbe paradisi janua. Beatus Hilarion, cum Palaestinus esset, et in Palaestina viveret, uno tantum die vidit Jerosolymam, ut nec contemnere loca sancta propter viciniam, nec rursus Dominum loco claudere videretur. Ab Hadriani temporibus usque ad imperium Constantini,", + "candidate_score": 0.66759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_420", + "psc_text": "ideo dixi, ut quia de eodem Psalmo mihi proposuisti, quid esset panis doloris, in eo quod dicitur: « Vanum vobis est ante lucem surgere, surgite postquam sederitis, qui manducatis panem doloris, » ostenderem me de Origenis Commentariis quid senserit, non habere. 2. Unde ad Hebraeum recurrens, inveni pro pane doloris scriptum, LEEM AASABIM, quod Aquila interpretatus est, ἀρτον των διαπονημάτων, id est, panem elaborationum. Symmachus ἄρτον κακοπαθούμενον, quod exponitur, panem aerumnosum. Quinta Editio, et Theodotion, qui in caeteris cum Septuaginta Translatoribus facit, panem idolorum. Sexta πλάνης, id est, erroris. Nec mirandum est de Aquila, si διαπονήματα pro idolis ponat, cum opera manuum hominis sint, et prophetice populus arguatur ad templum diluculo frustra consurgere, et post quietem ad sanctuarium festinare, cum idola, Dei honore venerentur: secundum quod Ezechiel scripsit in ipso templo, sacrificare idolis sacerdotes. Ut autem plenius adducaris, pro dolore in Hebraeo idola posita, hoc ipsum verbum, hoc est, ASABIM,", + "candidate_score": 0.66603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_420", + "psc_text": "ideo dixi, ut quia de eodem Psalmo mihi proposuisti, quid esset panis doloris, in eo quod dicitur: « Vanum vobis est ante lucem surgere, surgite postquam sederitis, qui manducatis panem doloris, » ostenderem me de Origenis Commentariis quid senserit, non habere. 2. Unde ad Hebraeum recurrens, inveni pro pane doloris scriptum, LEEM AASABIM, quod Aquila interpretatus est, ἀρτον των διαπονημάτων, id est, panem elaborationum. Symmachus ἄρτον κακοπαθούμενον, quod exponitur, panem aerumnosum. Quinta Editio, et Theodotion, qui in caeteris cum Septuaginta Translatoribus facit, panem idolorum. Sexta πλάνης, id est, erroris. Nec mirandum est de Aquila, si διαπονήματα pro idolis ponat, cum opera manuum hominis sint, et prophetice populus arguatur ad templum diluculo frustra consurgere, et post quietem ad sanctuarium festinare, cum idola, Dei honore venerentur: secundum quod Ezechiel scripsit in ipso templo, sacrificare idolis sacerdotes. Ut autem plenius adducaris, pro dolore in Hebraeo idola posita, hoc ipsum verbum, hoc est, ASABIM,", + "candidate_score": 0.664556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2339", + "psc_text": "autem non ista communis, quia cum bestiis morimur et jumentis: sed illa de qua scriptum est: Anima quae peccaverit, ipsa morietur (Ezech. 18. 4) . Ergo et vita arbitranda est non haec, qua spiramus, et incedimus, et huc illucque discurrimus; sed illa de qua David loquitur: Credo videre bona Domini in terra viventium (Psal. 26. 13) . Deus enim vivorum est, et non mortuorum (Matth. 22. 23) : et, Vita nostra abscondita est cum Christo in Deo. Cum autem Christus apparuerit vita nostra, tunc et nos cum illo apparebimus in gloria (Coloss. 3. 34) . Nec vobis inquit, o Corinthii, parum esse videatur, si nobis praedicantibus veritatem, alii credant, alii non credant; alii vera morte moriantur, alii vivant ea vita quae dicit: 846 Ego sum vita. Nisi enim nos locuti essemus, nec incredulos mors, nec credentes vita sequeretur: quia difficile dignus praeco virtutum Christi inveniri potest, qui in annuntiandis illis", + "candidate_score": 0.663193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_19_21", + "bdc_text": "Sententias multorum talibus de causis amo scire . Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1389", + "psc_text": "superstites ex eo parvulos, educare, qualemque ipsa vitam traducere debeat, docet, et a secundis nuptiis dehortatur. 1. Vereor, ne officium putetur ambitio; et quod illius exemplo facimus, qui ait: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde (Matth. 11. 29) , gloriae facere appetitione dicamur: et non viduam alloqui, et in angustia constitutam; sed aulae nos insinuare regali; et sub occasione 498 sermonis, amicitias potentium quaerere. Quod liquido non putabit, qui scierit esse praeceptum, Personam pauperis non accipies in judicio (Levit. 19. 15) : ne sub praetextu misericordiae, quod injustum est judicemus. UNUSQUISQUE enim non hominum, sed rerum pondere judicandus est. Nec diviti obsunt opes, si eis bene utatur: nec pauperem egestas commendabiliorem facit, si inter sordes et inopiam peccata non caveat. Utriusque nobis rei testimonium, et Abraham Patriarcha, et quotidiana exempla suppeditant: quorum alter in summis divitiis amicus Dei fuit; alii quotidie in sceleribus deprehensi, poenas legibus solvunt.", + "candidate_score": 0.661733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2338", + "psc_text": "per se bonus est, virtute eorum et vitio qui suscipiunt sive non suscipiunt, in vitam transit, aut mortem: ut qui crediderint, salvi fiant, qui vero non crediderint pereant. Nec hoc mirandum de Apostolo, cum etiam de Domino legerimus: Ecce hic positus est in ruinam, et in resurectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur (Luc. 2. 34) : solisque radios tam munda loca excipiant, quam immunda, et sic in floribus, quom do in stercore luceant: nec tamen solis radii polluuntur. Sic et Christi bonus odor, qui nunquam mutari potest, nec suam naturam amittere, credentibus vita est, incredulis mors. Mors autem non ista communis, quia cum bestiis morimur et jumentis: sed illa de qua scriptum est: Anima quae peccaverit, ipsa morietur (Ezech. 18. 4) . Ergo et vita arbitranda est non haec, qua spiramus, et incedimus, et huc illucque discurrimus; sed illa de qua David loquitur: Credo videre bona Domini", + "candidate_score": 0.659607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20_22", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2899", + "psc_text": "sunt, an difficilia? Si facilia, profer quis ea impleverit, et cur David in Psalmo canat: Qui fingis laborem in praecepto (Psal. 93. 20) . Et iterum: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras (Psal. 16. 4) . Et Dominus in Evangelio: Intrate per angustam portam (Matth. 7. 13) . Et: Diligite inimicos vestros (Luc. 6. 35) . Et: Orate pro iis qui persequuntur vos? (Matth. 5. 44) . Sin autem difficilia, cur ausus es dicere, facilia esse Dei mandata, quae nullus impleverit? Non intelligis tuas inter se repugnare sententias? Aut enim facilia sunt, et infinita est multitudo hominum, qui ea impleverint: aut difficilia, et temere dixisti esse facile, quod difficile est. 8. Soletis et hoc dicere, aut possibilia esse mandata, et recte a Deo data: aut impossibilia, et non in his esse culpam qui accipere mandata, sed in eo qui dedit impossibilia. Numquid praecepit mihi Deus, ut essem quod", + "candidate_score": 0.658074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1579", + "psc_text": "maledixerit Deum, peccatum habebit, et qui nominaverit nomen Domini, morte morietur: lapidibus obruet eum omnis multitudo (Levit. 24. 16). At quis tantis Christum afficit contumeliis, ut hic, qui ausus est dicere, Non debet orari, cassum et inane tantum ei divinitatis nomen indulgens? 15. Verum quid necesse est in tam impiis immorari? ad alium ejus transeamus errorem. Dicit corpora quae resurgunt, post multa saecula in nihilum dissolvenda, nec futura aliquid, nisi cum de coelorum mansionibus animae ad inferiora dilapsae indiguerint novis, quae alia rursum fiant, prioribus omnino deletis. Quis ista audiens, non et mente, et corpore pertremiscat? Si enim post resurrectionem corpora redigentur in nihilum, fortior erit mors secunda, quam prima: quae delere omnino poterit substantiam corporalem. Cur Paulus scribit sic: Mors non dominabitur illius, quod enim mortuum est peccato, mortuum est semel (Rom. 6. 10) : si corpora delenda sunt penitus? Aut quomodo hoc quod dicitur semel, firmum erit: cum", + "candidate_score": 0.656471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1389", + "psc_text": "superstites ex eo parvulos, educare, qualemque ipsa vitam traducere debeat, docet, et a secundis nuptiis dehortatur. 1. Vereor, ne officium putetur ambitio; et quod illius exemplo facimus, qui ait: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde (Matth. 11. 29) , gloriae facere appetitione dicamur: et non viduam alloqui, et in angustia constitutam; sed aulae nos insinuare regali; et sub occasione 498 sermonis, amicitias potentium quaerere. Quod liquido non putabit, qui scierit esse praeceptum, Personam pauperis non accipies in judicio (Levit. 19. 15) : ne sub praetextu misericordiae, quod injustum est judicemus. UNUSQUISQUE enim non hominum, sed rerum pondere judicandus est. Nec diviti obsunt opes, si eis bene utatur: nec pauperem egestas commendabiliorem facit, si inter sordes et inopiam peccata non caveat. Utriusque nobis rei testimonium, et Abraham Patriarcha, et quotidiana exempla suppeditant: quorum alter in summis divitiis amicus Dei fuit; alii quotidie in sceleribus deprehensi, poenas legibus solvunt.", + "candidate_score": 0.656118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_6", + "bdc_text": "Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1437", + "psc_text": "caritas, ibi tantummodo pax vocetur. Nos nec Ecclesiam scindimus, neque a patrum communione dividimur: sed ab ipsis, ut ita dicam, incunabulis catholico sumus lacte nutriti. Nemo namque magis Ecclesiasticus est, quam qui nunquam haereticus fuit. Sed ignoramus absque caritate 514 pacem, sine pace communionem. Legimus quoque in Evangelio: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te, dimitte ibi munus tuum coram altari, et vade prius reconciliari fratri tuo; et tunc veniens, offer munus tuum (Matth. 5. 13. 24) . Si munera nostra absque pace offerre non possumus: quanto magis et Christi corpus accipere? Qua conscientia ad Eucharistiam Christi accedam, et respondebo Amen, dum de caritate dubitem porrigentis? 3. Quaeso te, ut patienter me audias, nec veritatem adulationem putes. Quisquamne tibi invitus communicat? quisquamne extenta manu vertit faciem; et inter sacras epulas Judae osculum porrigit? Ad adventum, ut reor, tuum non pavet", + "candidate_score": 0.655831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_9_11", + "bdc_text": "dabei beriefen sich die Ersteren auf Oekolampad , s. Hundeshagen 161f. 385f. . Ratio , qua fit , mihi non improbatur . Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2237", + "psc_text": "88. 45) . Neque enim, ut quidam putant, quis pro 812 eo quod est nullus, accipitur: sed quasi dixerit, quis putas, juxta illud, quod scriptum est: Quis sapiens, et intelliget haec? (Osee 14. 10) . Et in alio loco: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo? (Ps. 14. 1) . Et iterum: Quis cognovit sensum Domini? (Rom. 11. 31) . Residui ergo erunt de credentibus pauci, qui adventum Domini videant, secundum id quod Deus Verbum est, nequaquam in vilitate carnis, sed in gloria triumphantis. Et considerandum quomodo primum dormientes appellaverit: deinde in Christo mortuos, quos viventes praevenire non poterunt. Qui enim non custodierit hoc, quod scriptum est: Ne dederis somnum oculis tuis, neque palpebris tuis dormitationem; ut salvus fias, sicut caprea de vinculis, et sicut avis de laqueis (Prov. 6. 4) , dormiet, et culpabili sopore torpescet: cumque dormierit, transibit in mortem. Sicut enim movetur qui vigilat, sic qui dormit jacet", + "candidate_score": 0.654529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1569", + "psc_text": "mensae daemoniorum (1. Cor. 10): » per haec impossibile esse demonstrat, daemones de calice Domini bibere, et de mensa ejus participari. Cibus diaboli negatores Dei sunt, Abacuc loquente: Escae ejus electae (Abac. 1) ; cibus autem impiorum omnium execrabilis ipse diabolus, Prophetae vaticinio concrepante: Dedisti eum escam populis Aethiopibus (Psal. 73. 14) . Ex quibus omnibus approbatur, Christum pro daemonibus non posse crucifigi, ne daemones Corporis et Sanguinis ejus participes fiant. 12. Cum ergo et Apostolus de Salvatore significet: Hoc enim fecit semel, seipsum offerens (Hebr. 7. 27) ; et Origenes tanta confidentia illius sententiae contradicat, tempus est illud inferre: Terra, terra audi verbum Domini, scribe virum istum abdicatum (Jer. 22) . Quis enim infernus haec mala suscipere potest? quis tartarus de rebus istiusmodi cogitare? quae gigantum insania tam rebellis exstitit, et turrim impietatis exstruxit? quae libido lasciviens, et daemonum amore deperiens, sic universo dogmati transeunti divaricavit crura mentis suae?", + "candidate_score": 0.65267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_9_11", + "bdc_text": "dabei beriefen sich die Ersteren auf Oekolampad , s. Hundeshagen 161f. 385f. . Ratio , qua fit , mihi non improbatur . Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2465", + "psc_text": "in adventu Domini, non praeveniemus eos qui dormierunt: quoniam ipse Dominus in jussu, et in voce Archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo, et mortui qui in Christo sunt, resurgent primi. Deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Christo in aera, et sic semper cum Domino erimus. Itaque consolamini invicem in verbis istis (Ibid. 4. 14. et seqq.) . Quod audientes Macedones, non intellexerunt, quos secum viventes, Apostolus vocet, et qui dicantur residui, qui cum illo rapiantur in nubibus obviam Domino, sed arbitrati sunt, dum adhuc essent in corpore, et antequam gustarent mortem, Christum in sua majestate venturum. Quod Apostolus audiens, rogat eos, et adjurat per adventum Domini nostri Jesu Christi, ut non cito moveantur; neque per spiritum, neque per sermonem, neque per Epistolam, tanquam ab eo scriptam, quasi instet dies Domini. Duos autem esse adventus Domini Salvatoris, et omnia Prophetarum docent volumina,", + "candidate_score": 0.650633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17_19", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.644276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15_17", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_863", + "psc_text": "sunt, et pene diversa. « Et dixi, inquit, ad eos: Si bonum est in oculis vestris, afferte mercedem meam: et si non, quiescite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Et dixit Dominus ad 311 me: Projice illud ad statuarium: decorum pretium, quod appretiatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos, et projeci eos in domo Domini ad statuarium. » Accusent Apostolum falsitatis, quod nec cum Hebraico, nec cum Septuaginta congruat translatoribus: et quod his majus est, erret in nomine, pro Zacharia quippe, Jeremiam posuit. Sed absit hoc de pedissequo Christi dicere: cui curae fuit non verba et syllabas aucupari, sed sententias dogmatum ponere. Veniamus ad aliud ejusdem Zachariae testimonium, quod Joannes Evangelista assumit juxta Hebraicam Veritatem. « Videbunt in quem compunxerunt » (Zach. 12. 10; et Joan. 19. 37), pro quo in Septuaginta legimus, καὶ ἐπιβλέψονται πρός με, ἀνθ' ὦν ἐνωρχήσαντο, quod interpretati sunt Latini: « Et aspicient ad me,", + "candidate_score": 0.643336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_21_23", + "bdc_text": "Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ; vgl. Fast 43f ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1604", + "psc_text": "praedicat, laeto sinu Roma suscipiat. Praedicationem quoque cathedrae Marci Evangelistae cathedra Petri Apostoli sua praedicatione confirmet. Quanquam celebri sermone vulgatum sit, beatum quoque Papam Anastasium, eodem fervore, quia eodem spiritu est, latitantes in foveis suis haereticos persecutum, ejusque litterae doceant, damnatum in Occidente quod in Oriente damnatum est. Cui multos imprecamur annos, ut haereseos rediviva plantaria, per illius studium longo tempore arefacta, moriantur. EPISTOLA XCVIII. SIVE THEOPHILI ALEXANDRINI ALTERA PASCHALIS ANNI 402. AD TOTIUS AEGYPTI EPISCOPOS S. HIERONYMO INTERPRETE. Primo credentes hortatur ad Dominicum Pascha celebrandum: deinde Apollinarii, tertio Origenis errores impugnat, ac jugulat: postremo haereticos ad poenitentiam cohortatur. 1. Primum solemnitatis augustae sermo divinus de coelorum regionibus 584 micans, et splendore suo jubar solis exsuperans, clarissimum animabus se desiderantium lumen infundit. Cumque pleno cordis intuitu radios ejus quiverint sustinere, ad ipsa coelestis Jerusalem interiora penetralia, atque, ut ita dicam, Sancta sanctorum eas pertrahit. Unde si volumus salutis esse participes,", + "candidate_score": 0.643329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_21_23", + "bdc_text": "Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ; vgl. Fast 43f ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1602", + "psc_text": "similiter depravatos; ut illum non sua fide, sed aliorum tueantur erroribus. Verum haec adversum haereticos dicta sint, qui injusto contra nos odio saevientes, mentis [al. mente ] fatentur arcanum, et venena pectoris irremediabili dolore testantur. 3. Vos Christiani Senatus lumina, accipite et Graecam et Latinam etiam hoc anno Epistolam, ne rursum haeretici mentiantur a nobis pleraque vel addita, vel mutata: in qua laborasse me fateor, ut verborum elegantiam pari interpretationis venustate servarem; et intra definitas lineas currens, 583 nec in quoquam excedens loco, eloquentiae ejus fluenta non perderem, easdemque res eodem sermone transferrem. Quod utrum consecutus sim necne, vestro judicio relinquo. Quam sciatis in quatuor partes esse divisam. In primo credentes hortatur ad Dominicum Pascha celebrandum: in secundo et tertio loco Apollinarium et Origenem jugulat: in quarto, id est, extremo, haereticos ad poenitentiam cohortatur. Si quid autem hic minus adversus Origenem dictum est, et in praeteriti anni Epistola continetur, et", + "candidate_score": 0.636817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15_17", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_862", + "psc_text": "(Matth. 27. 9). Hoc in Jeremia penitus non invenitur, sed in Zacharia, aliis multo verbis, ac toto ordine discrepante: Vulgata quippe Editio ita se habet: « Et dicam ad eos: si bonum est coram vobis, date mercedem mihi, aut renuite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Dixitque Dominus ad me: Pone illos in conflatorium; et considera si probatum sit, sicut probatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos, et misi eos in domo Domini in conflatorium » (Zach. 11. 12. 13). Quantum distet ab Evangelistae testimonio Septuaginta translatio, perspicuum est. Sed et in Hebraeo cum sensus idem sit, verba praepostera sunt, et pene diversa. « Et dixi, inquit, ad eos: Si bonum est in oculis vestris, afferte mercedem meam: et si non, quiescite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Et dixit Dominus ad 311 me: Projice illud ad statuarium: decorum pretium, quod appretiatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos,", + "candidate_score": 0.63506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2592", + "psc_text": "quoque coelestem, et caeremonias superni cultus plenitudinem non habere; sed indigere Evangelii veritate, quod in Joannis Apocalypsi Evangelium legimus sempiternum, ad comparationem videlicet hujus nostri Evangelii, quod temporale est, et in transituro mundo ac saeculo praedicatum. Quod quidem etiam si usque ad passionem Domini Salvatoris inquirere voluerimus, quanquam audax, et temerarium sit, in coelo ejus quaerere passionem: tamen si spiritualia nequitiae in coelestibus sunt, et non erubescimus crucem Domini confiteri propter destructionem eorum, quae sua passione destruxit: cur timeamus etiam in supernis locis, in consummatione saeculorum aliquid simile suspicari, ut omnium locorum gentes illius passione salventur? » 13. Rursumque blasphemans de Filio sic locutus est: « Si enim Patrem cognoscit Filius, videtur in eo quod novit Patrem, posse eum comprehendere: ut si dicamus artificis animum artis scire mensuram. Nec dubium, quin si Pater sit in Filio, et comprehendatur ab eo in quo est. Sin autem comprehensionem eam dicimus, ut non", + "candidate_score": 0.630632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1026", + "psc_text": "docenda sint: et manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. Ubi sunt qui innocentiam Sacerdoti dicunt posse sufficere? Vetus lex novae congruit: idipsum Moyses quod Apostolus. Ille sacerdotis scientiam ornat in vestibus: iste Timotheum et Titum instruit disciplinis. Sed et ipse vestimentorum ordo praecipuus. Legamus Leviticum. Non prius Rationale, et sic Superhumerale, sed ante Superhumerale, et deinceps Rationale (Levit. 8). A mandatis tuis, inquit, intellexi (Psal. 118. 104) : prius faciamus, et sic doceamus: Ne doctrinae auctoritas, cassis operibus destruatur. Hoc est quod in Propheta legimus: Seminate vobis in justitia, et metite fructum vitae: illuminate vobis lumen scientiae (Osee 10. 12) . Primum seminate in justitia, et fructum vitae aeternae metite, postea vobis scientiam vindicate. Nec statim absoluta perfectio est, si quis Superhumerale et Rationale habeat: nisi haec ipsa inter se forti compagine solidentur, et sibi invicem connexa sint: 371 ut et operatio rationi, et ratio operibus", + "candidate_score": 0.629963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_16_18", + "bdc_text": "Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1466", + "psc_text": "mentionem. Certe Apollinarii et Didymi inter se dogma contrarium est. Rapiat me ergo utraque turma diversum altrinsecus, quia magistrum utrumque confiteor. Si expedit odisse homines, et gentem aliquam detestari, miro odio adversor circumcisos. Usque hodie enim persequuntur Dominum nostrum Jesum Christum in synagogis Satanae. Objiciat mihi quispiam, cur hominem Judaeum habuerim praeceptorem? Et audet quidam proferre litteras meas ad Didymum, quasi ad Magistrum? Grande crimen discipuli, si hominem eruditum et senem magistrum dixerim. Et tamen volo inspicere ipsam Epistolam, quae tanto tempore in calumniam reservata est. Nihil praeter honorem et salutationem continet. Inepta sunt haec et frivola. Arguite potius ubi haeresim defenderim, ubi pravum Origenis dogma laudaverim. In lectione Isaiae (Cap. 6), in qua duo Seraphim clamantia describuntur, illo interpretante Filium et Spiritum Sanctum, nonne ego detestandam expositionem in duo Testamenta mutavi? Habetur liber in manibus, ante viginti annos editus. Tot opuscula mea, et maxime Commentarii, juxta opportunitatem locorum gentilem", + "candidate_score": 0.625998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_32_34", + "bdc_text": "O. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite : ] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1730", + "psc_text": "saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, 632 et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gloriantur. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine carissime, et desideratissime, et honorande in Christo frater. » EPISTOLA CII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Acceptis Augustini epistolis quae continent quaestionem de mendacio officioso, dubitans etiamnum an ejus sit, negat se responsurum, nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc", + "candidate_score": 0.62502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22_24", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ; vgl. Fast 43f ; s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2091", + "psc_text": "non potuisse negligere, quam mendaciter aliquid in sua epistola posuisse. Et si hoc non in epistola qualibet, quanto magis in illa, in qua praelocutus ait: Quae autem scribo 765 vobis, ecce coram Deo quia non mentior? » 8. « Ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum, quem mentitum esse non credo (Gal. 1. 20): et ideo non recte agebat hoc Petrus. Erat enim contra Evangelii veritatem, ut putarent qui credebant in Christum, sine illis veteribus sacramentis salvos se esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae, qui ex Circumcisione crediderant. Contra quos Paulus perseveranter acriterque confligit. Ipsum vero Paulum non ad hoc id egisse, quod vel Timotheum circumcidit (Act. 16. 1), vel Cenchreis votum persolvit (Act. 18. 18), vel Jerosolymis a Jacobo admonitus, cum eis qui voverant, legitima illa celebranda suscepit; ut putari videretur per ea sacramenta etiam Christianam salutem dari (Act.", + "candidate_score": 0.620491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_862", + "psc_text": "(Matth. 27. 9). Hoc in Jeremia penitus non invenitur, sed in Zacharia, aliis multo verbis, ac toto ordine discrepante: Vulgata quippe Editio ita se habet: « Et dicam ad eos: si bonum est coram vobis, date mercedem mihi, aut renuite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Dixitque Dominus ad me: Pone illos in conflatorium; et considera si probatum sit, sicut probatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos, et misi eos in domo Domini in conflatorium » (Zach. 11. 12. 13). Quantum distet ab Evangelistae testimonio Septuaginta translatio, perspicuum est. Sed et in Hebraeo cum sensus idem sit, verba praepostera sunt, et pene diversa. « Et dixi, inquit, ad eos: Si bonum est in oculis vestris, afferte mercedem meam: et si non, quiescite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Et dixit Dominus ad 311 me: Projice illud ad statuarium: decorum pretium, quod appretiatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos,", + "candidate_score": 0.617589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_29_31", + "bdc_text": "Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus . Basileae , 19 . iunii anno 1533 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_870", + "psc_text": "313 in millibus Juda, de te mihi egredietur, ut sit princeps in Israel. » Quanta sit inter Matthaeum et Septuaginta verborum ordinisque discordia, magis [al. sic magis ] admiraberis, si Hebraicum videas, in quo ita scriptum est: « Et tu Bethleem Ephratha, parvulus es in millibus Juda, ex te mihi egredietur, qui sit dominator in Israel. » Considera gradatim, quae ab Evangelista sint posita: Et tu Bethleem terra Juda. Pro, terra Juda, in Haebraico habet Ephratha: in Septuaginta, domus Ephratha. Et pro, « nequaquam minima es in ducibus Juda, » in Septuaginta legitur, « modicus es, ut sis in millibus Juda: » in Hebraeo, « parvulus es in millibus Juda; » sensusque contrarius est, Septuaginta sibi in hoc duntaxat loco et Hebraico concordante. Evangelista enim dixit, quod non sit parvulus in ducibus Juda, cum e regione sit positum, parvulus quidem es et modicus; sed tamen de te mihi parvulo et", + "candidate_score": 0.617481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_863", + "psc_text": "sunt, et pene diversa. « Et dixi, inquit, ad eos: Si bonum est in oculis vestris, afferte mercedem meam: et si non, quiescite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Et dixit Dominus ad 311 me: Projice illud ad statuarium: decorum pretium, quod appretiatus sum ab eis. Et tuli triginta argenteos, et projeci eos in domo Domini ad statuarium. » Accusent Apostolum falsitatis, quod nec cum Hebraico, nec cum Septuaginta congruat translatoribus: et quod his majus est, erret in nomine, pro Zacharia quippe, Jeremiam posuit. Sed absit hoc de pedissequo Christi dicere: cui curae fuit non verba et syllabas aucupari, sed sententias dogmatum ponere. Veniamus ad aliud ejusdem Zachariae testimonium, quod Joannes Evangelista assumit juxta Hebraicam Veritatem. « Videbunt in quem compunxerunt » (Zach. 12. 10; et Joan. 19. 37), pro quo in Septuaginta legimus, καὶ ἐπιβλέψονται πρός με, ἀνθ' ὦν ἐνωρχήσαντο, quod interpretati sunt Latini: « Et aspicient ad me,", + "candidate_score": 0.615646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14_16", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2871", + "psc_text": "Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere quod scio; quanto justius abs te hoc caritatis debitum flagito, cujus doctrina in nomine et adjutorio Domini tantum in Latina lingua Ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum nunquam antea potuerunt? Maxime tamen istam sententiam: « Quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus (Jacob. 2. 10): » si quo alio modo exponi melius posse novit tua dilectio, per Dominum obsecro, ut id nobiscum communicare digneris. » EPISTOLA CXXXIII. AD CTESIPHONTEM. Adversus Pelagium. Pelagiani dogmatis insaniam, in primis vero ἀπαθείαν, et ἀναμαρτησίαν, sive ab animi perturbationibus immunitatem, et impeccantiam, rogatu Ctesiphontis refellit, ostendens e quorum coenosis fontibus manarint. Tum Ruffinum redarguit, qui Xisti Pythagorici, sub nomine Sixti martyris ac Romani Pontificis, Pelagianum errorem redolentem librum Latine interpretatus sit, aliumque Eusebii Pamphili pro Origene, obtruderit quasi", + "candidate_score": 0.611619, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf023", + "work_id": "074_Theodoretus-Cyrensis_Philotheus-sive-Theophiles", + "max_score": 0.683171, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_1_3", + "bdc_text": "Duo abs te peto . Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. .", + "psc_chunk_id": "074_Theodoretus-Cyrensis_Philotheus-sive-Theophiles_window_268", + "psc_text": "eos percutiendo terrentes qui corpus veste nudare conabantur, et cupiebant illinc pannos sumere. Et licebat audire alios quidem psallentes, alios vero lamentantes. Alia enim deflens eum vocabat praesidem, alia vero altorem, alia autem pastorem et magistrum: et alius quidem lacrymans nominabat patrem, alius vero adjutorem et curatorem; et cum tot laudibus et lamentationibus sanctum illud et sacrum corpus sepulcro mandavere. Ego autem admiratus quod cum vitae mutasset institutum, vitam non una commutaverit, neque dum esset antistes, remissum ac solutum vitae genus sit amplexus, sed exercitationis monasticae labores adauxerit, eum recensui in historia monachorum: nec recessi ab eo qui ei placuit ordine, benedictionem quoque ab eo desiderans. CAPUT XVIII. EUSEBIUS. Prius dictis sanctis magnum quoque addam Eusebium, qui non longo quidem abhinc tempore est mortuus (Theodor., lib. IV Hist., cap. 26). Cum multis autem annis vixisset, tempori quidem aequalem sustinuit laborem, labori autem aequalem simul delegit virtutem. Multiplex autem lucrum ex", + "candidate_score": 0.683171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "074_Theodoretus-Cyrensis_Philotheus-sive-Theophiles_window_374", + "psc_text": "lumen conterentes, et Veneris Orgiis renuntiantes (ab alto enim repetitis temporibus acceperant cultum hujus daemonis) divina percipiunt sacramenta; leges accipientes a divina illa lingua, et patrios ritus valere jubentes, asinorumque agrestium et camelorum esum abnegantes. Eosque ego et vidi et audivi et patriam impietatem abnegantes, et doctrinae evangelicae assentientes. Semel autem maximum adii periculum; ipse enim eis dixit ut ad me accederent, et sacerdotalem acciperent benedictionem, dicens fore ut magnum hinc fructum perciperent. Cum illi autem paulo magis barbarice concurrissent, alii quidem ante trahebant, alii vero pone, alii autem ex obliquo: qui autem aliis aberant longius, irruentes, et manus protendentes, alii quidem barbam vellebant, alii vero vestes apprehendebant; et a vehementiori illorum aditu fuissem suffocatus, nisi ille clamorem edens, omnes dispersisset. Talem, quae a dicacibus irridetur hominibus, columna effudit utilitatem, et tantum emisit radium Dei cognitionis in mentes barbarorum. Scio etiam aliud ab eo fuisse factum ejusmodi. Obsecrabat una tribus", + "candidate_score": 0.625525, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1", + "max_score": 0.682621, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_587", + "psc_text": "hoc declaratumsitMoysi, quod populus Iudaeorum moriturus esset, eo quod facie ad faciem Christum uidisset et non credidisset. quod si ad legem referas, etiam legis finis Christus secundunisecundum illud apostolicum: finis enim Christus est secundum legem omni credenti et mortua est legis 3 mterpretatiointerpretatio corporalis, ubi dominus Christus Iesus spiritalem eius gratiam demonstrauit. uel certe quia omnes, qui Christum induimus et baptizati in Christo sumus, mortui sumus peccato, quia uiuentes legis uinculis tenebamur. ubi autem in Christo mortui 5 Ps. 118,57 6cf. Rom. 7,14 9*Ps. 118, 58 13*Ex. 33, 20 17 cf. Ex, 33,11 22*Rom. 10,4 25 cf. Gal. 3,27. Rom. 6,2—3 2 innobilitatem 0 4 homini N se om. GMm1PRm1 ipse se Mm2a qui OPll 9 qui] in quo 0 deprecabor codd. av, correxi 10 domine om. R 13 sit] est AOR 14 haec NT intellegimus AR 15 nuntiauit MNTa non] add. autem u 16 pr. demonstrat Ov 17 in]", + "candidate_score": 0.682621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1727", + "psc_text": "iniquitatis! ille ergo testis est, qui adstipulantibus factis domini Iesu praecepta testatur. cap. 48 § 1 Quanti ergo cotidie in occulto martyres Christi sunt et Iesum dominum confitentur! nouit hoc martyrium apostolus et testimonium Christi fidele, qui dixit: haec est enim gloriatio nostra et testimonium conscientiae nostrae. quanti foris confessi sunt et intus negauerunt! namque uxoris ducendae gratia, quae gentili uiro a christianisChristianis parentibus negabatur, simulata ad tempus fide plerique produntur quod foris confessi sunt § 2 mtusintus negasse. an tormcationisfornicationis causa tantummodo putamus dominum deum nostrum in populum Iudaeorum tam seuere esse conunotumcommotum, ut uiginti tria milia de populo necarentur, propterea quod Madianitae gentis feminis concubitu miscerentur ac non eo, quod per illos concubitus alienigenarum discedere a fide, negare dominum cogerentur? 3*Esai. 1,17—18 10 cf. Matth.7, 26 12*Matth. 7,22 14 Luc.13, 27. cf. Ps. 6, 9 19*11 Cor. 1,12 26 cf. Nam. 25, 9 2 talisM 7 Christi] add.", + "candidate_score": 0.67007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_10_12", + "bdc_text": "Ratio , qua fit , mihi non improbatur . Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. . Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_587", + "psc_text": "hoc declaratumsitMoysi, quod populus Iudaeorum moriturus esset, eo quod facie ad faciem Christum uidisset et non credidisset. quod si ad legem referas, etiam legis finis Christus secundunisecundum illud apostolicum: finis enim Christus est secundum legem omni credenti et mortua est legis 3 mterpretatiointerpretatio corporalis, ubi dominus Christus Iesus spiritalem eius gratiam demonstrauit. uel certe quia omnes, qui Christum induimus et baptizati in Christo sumus, mortui sumus peccato, quia uiuentes legis uinculis tenebamur. ubi autem in Christo mortui 5 Ps. 118,57 6cf. Rom. 7,14 9*Ps. 118, 58 13*Ex. 33, 20 17 cf. Ex, 33,11 22*Rom. 10,4 25 cf. Gal. 3,27. Rom. 6,2—3 2 innobilitatem 0 4 homini N se om. GMm1PRm1 ipse se Mm2a qui OPll 9 qui] in quo 0 deprecabor codd. av, correxi 10 domine om. R 13 sit] est AOR 14 haec NT intellegimus AR 15 nuntiauit MNTa non] add. autem u 16 pr. demonstrat Ov 17 in]", + "candidate_score": 0.66034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_30_32", + "bdc_text": "Basileae , 19 . iunii anno 1533 . O. Myconius tuus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1116", + "psc_text": "33-34 23 cf. Tob. 4,11 (Uulg.). Prou. 15, 27 (16, 6) 24 cf. Matth. 5,16 def. A 3 uidit GMNOav 4 hoc Pml dicitur av lucernam P b angelius Mm1 7 adstetit Rm1 circumfnlsit Ou eum GMm1OPRv 8 eundem GM eum tendentem R 9 eum del.M, om.O lumenj lvxNavsolOR cerna 0 haec lucernae Rml hac lucerna Rm2 13 aera OR isto] is GPm2Ta his Pm1 14 Ugno 0 15 mitte—quia Ov, om. cet. a 16 est] add. mitte a est oleum] add. ne deficiat tibi quia (qma om.M a) est \\\\et a) oleum MPRa oleum terrestreJ deae twres 1 Ta 17 et om.NORa quod M unguebantur FR 18 ceruices Odurae 0 dure R 19 M eius Rm2,om. Mm1scopolis P 21 e ierusalem GÎlL- fundit Mm1 23 curat MNTa enim] add. dei Rm2 24 liberet Rm1 § 3 hominibus; hoc oleum lucet in ecclesiae sollemnitatibus. denique quibus oleum non defuit, nec", + "candidate_score": 0.618889, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1", + "max_score": 0.682332, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_453", + "psc_text": "mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum cstest sine peccato, ut fuso sanguine sine culpa omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores, qui in euineum crcduntcredunt, a diabolo antea tenebantur. ideo: hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. § 50 Poterat autem etiam hoc donarcdonare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per nirtutcmuirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, scd propter remouendam mortis molestiam delicatius crederctur in Christum. plus ergo gratiae pracstititpraestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, 3", + "candidate_score": 0.682332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_452", + "psc_text": "cur non potius hoc adtendunt, hoc audiunt, hoc sine disceptatione credunt, quod apostolus sine ambiguitate locutus cstest: quia per hominem mors et per hominem rcsurrcctioresurrectio mortuorum. sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur? neque enim aliunde quam de corporis resurrcctioncresurrectione dicebat. omnium ergo corporis mortem factam per unum hominem dixit et omnium corporis reSUITCCtionemresurrectionem in uitam aeternam pcr unum Christum futuram esse promisit. quomodo ergo 'plus nobis nocuit ille peccando, quam iste profuit rcdimcndoredimendo', cum per illius pcccatumpeccatum temporaliter moriamur, per istius autem redemptionem non ad temporalem uitam, sed ad perpptuamperpetuam rcsurgamus? nostrum ergo corpus mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum cstest sine peccato, ut fuso sanguine sine culpa omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores, qui in euineum crcduntcredunt, a diabolo antea tenebantur. ideo: hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. § 50 Poterat autem etiam hoc donarcdonare", + "candidate_score": 0.678526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_453", + "psc_text": "mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum cstest sine peccato, ut fuso sanguine sine culpa omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores, qui in euineum crcduntcredunt, a diabolo antea tenebantur. ideo: hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. § 50 Poterat autem etiam hoc donarcdonare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per nirtutcmuirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, scd propter remouendam mortis molestiam delicatius crederctur in Christum. plus ergo gratiae pracstititpraestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, 3", + "candidate_score": 0.676863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_190", + "psc_text": "enarrauit SVC 21 pro KCTb. sepulchra T sepultura b 22 ob Vp.c. 23 uult dominus z 25 uestram' om. KC longae uitae uestrae KCb longae uitae d 26 a om. z ostendere illi lucem et figurare per sensum, iustificare iustum bene seruientem pluribus, et peccata illorum ' ipse sustinebit. propterea ipse hereditabit conplures et fortium partietur spolia, propter quod tradita est ad mortem anima eius et inter iniquos aestimatus est et ipse peccata multorum sustinuit et propter iniquitates eorum traditus est. adtende etiam illud eiusdem prophetacprophetae, quod de se completum lectoris etiam functus officio in synagogaipserecitauit: spiritus domini super me, propter quod unxit me enangelizareeuangelizare humilibus, misit me, ut refrigerent qui in pressura cordis sunt, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum. omnes ergo agnoscamus nec ullus exceptus sit eorum, qui uolumus corpori eius haerere, per eum in ouile eius intrare, ad uitam et salutem, quam suis promisit, perpetuam pertinere, omnes,", + "candidate_score": 0.670562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_506", + "psc_text": "mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, possuntque in aliam duci transferrique sententiam, numquid et illud ambiguum est: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum deiPnumquidetillud: uocabis nomen eius Iesus; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum? numquid etiam illud, quia non est opus sanis medicus, scd aegrotantibus, hoc est quia non est necessarius Iesus eis qui non habent peccatum, sed eis qui salnandisaluandi sunt a peccato? numquid etiam illud, quia nisi manducauerint homines carnem eius, hoc est participes facti fuerint corporis eius, non habebunt uitam? his atque huiusmodi aliis, quae nunc praetereo, testimoniis dininadiuina luce clarissimis, diuina auctoritate certissimis nonne ueritas sine ulla ambiguitate proclamat non solum in regnum dei nou baptizatosparuulosintrarenonposse, sed nec uitam aeternam posse habere praeter Christi corpus, cui ut incorporentur sacramento baptismatis inbuuntur? nonne ucritasueritas sine ulla dubitatione testatur eos non ob aliud", + "candidate_score": 0.669468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_453", + "psc_text": "mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum cstest sine peccato, ut fuso sanguine sine culpa omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores, qui in euineum crcduntcredunt, a diabolo antea tenebantur. ideo: hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. § 50 Poterat autem etiam hoc donarcdonare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per nirtutcmuirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, scd propter remouendam mortis molestiam delicatius crederctur in Christum. plus ergo gratiae pracstititpraestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, 3", + "candidate_score": 0.664418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_452", + "psc_text": "cur non potius hoc adtendunt, hoc audiunt, hoc sine disceptatione credunt, quod apostolus sine ambiguitate locutus cstest: quia per hominem mors et per hominem rcsurrcctioresurrectio mortuorum. sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur? neque enim aliunde quam de corporis resurrcctioncresurrectione dicebat. omnium ergo corporis mortem factam per unum hominem dixit et omnium corporis reSUITCCtionemresurrectionem in uitam aeternam pcr unum Christum futuram esse promisit. quomodo ergo 'plus nobis nocuit ille peccando, quam iste profuit rcdimcndoredimendo', cum per illius pcccatumpeccatum temporaliter moriamur, per istius autem redemptionem non ad temporalem uitam, sed ad perpptuamperpetuam rcsurgamus? nostrum ergo corpus mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum cstest sine peccato, ut fuso sanguine sine culpa omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores, qui in euineum crcduntcredunt, a diabolo antea tenebantur. ideo: hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. § 50 Poterat autem etiam hoc donarcdonare", + "candidate_score": 0.661853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_226", + "psc_text": "a serpcnteserpente quippe mors ucnit, qui peccatum, quo mori mereretur, homini persuasit. dominus autem in carncmcarnem suam non peccatum transtulit tamquam uenenum serpentis, sed tamen transtulit mortem, utesset in similitudine carnis peccati poena sine culpa, unde in carne peccati et culpa solueretur et poena. sicut ergo tunc qui conspiciebat exaltatum serpcntcmserpentem, et a ueneno sanabatur et a morte liberabatur, sic nunc qui conformatur similitudini mortis Christi per fidem baptismumque eius, et a peccato per iustificationem et a morte per resurrectionem liberatur. hoc est enim quod ait: u t omnis, qui credit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam. quid igitur opus est, ut Christi morti per baptismum conformetur paruulus, si morsu serpentis non cstest omnino uenenatus ? § 62 Deinde si-quod consequenter dicit-deus sic dilexit mundum, ut filium suum unigenitum daret, ut omnis, qui credit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam. periturus erat paruulus nec habiturus uitam", + "candidate_score": 0.661669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_9_11", + "bdc_text": "dabei beriefen sich die Ersteren auf Oekolampad , s. Hundeshagen 161f. 385f. . Ratio , qua fit , mihi non improbatur . Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_457", + "psc_text": "salutantes et confitentes, quia hospites et peregrini sunt super terram. et paulo post eandem fidei laudem ita conelusit: et omnes, inquit, testimonium consecuti per fidem non tulerunt promissiouespromissiones dei; pro nobis enim meliora prouiderunt, ne sine nobis perfecti perficerentur. haec laus fidei non esset nec omnino, ut iam dixi, fides esset, si homines in eredendo praemia uisibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus merces inmortalitatis in hoc saeculo redderetur. § 51 Hinc et ipse dominus mori uoluit, ut, quemadinoduinquemadmodum de illoscriptumest, per mortem euacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id est diabolum, et liberaret eos qui timore mortis per totam uitam rei erant seruitutis. hoc testimonio satis etiam illud monstratur et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, hoc est ex peccato, accidisse, quod 2 cf. Retract. et Epist. ad Mcrcatorem (193) CSEL LVII 3 cf. I Thess. 4,16 8 Hebr. 11,1 11 Hcbr. 11,13 16 Hebr. 11, 39. 40 22Ilebr.", + "candidate_score": 0.660157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_227", + "psc_text": "igitur opus est, ut Christi morti per baptismum conformetur paruulus, si morsu serpentis non cstest omnino uenenatus ? § 62 Deinde si-quod consequenter dicit-deus sic dilexit mundum, ut filium suum unigenitum daret, ut omnis, qui credit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam. periturus erat paruulus nec habiturus uitam aeternam, si per sacramentum baptismi non crederet in unigenitum dei filium, dum interim sic uenit, ut non iudicet mundum, sed ut saluctursaluetur mundus pcr ipsum, praesertim quia sequitur et dicit: qui credit in 9cf. Rom. 8,3 14 Ioh. 3,15 18 loh. 3 16 23 cf. Ioh. 3,17 24Ioh. 3, 18 1 uiros LmlSVmlPGml si Kml moses Eug. cepto Sml 2 eneu PG ammouitque (d s. m et s. uit m21 nuit)K 4 sanabantur continuo KCb serpens bis Sm1 5 ego Pml eo* C id] et M significatur s.l.m2G 6 quippe] quidem Eugippii V quo ex co Gm2 mori mereretur] mori", + "candidate_score": 0.656391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28_30", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus . Basileae , 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_508", + "psc_text": "ipso loco, ubi per unius peccatum multorum condemnationem et per unius iustitiam multorum iustificationem 5 Rom. 5, 12 8 Ioh. 3,5 9 Matth. 1, 21 11 Matth. 9,12 14 cl. Ioh. 6, 54 27 cf. Rom. 5,18 1 nulla(u s. a m2) L nullaSVPGd restet Tr 2 saltemCMbd 4 hac LSV 6 edita exp. et in mg. add. et ita Km2 7 in] et (in mg. m21 ad) T' et om.z 9 intrare zd 10 ihm Kbd hiesum M 11 etiam] add. et LSPG 13 Iesus om.z 14 sint Gml etiam bis K 17 pr. diuina P 19 paru. non bapt. KC 20 praeter] propter LmlSVP 22 eos om.z 24 peste m2 ex perte r uoce quid noui capituli init. sumit b 25 forte] uerba r dubitamus GmlACJI deputamus V 27 quanqua (n s.l.m2) L apostolus loquitur, nihil mihi uideatur ambigui, nisi quod ait 'Adam formam futuri'. hoc enim reuera", + "candidate_score": 0.646176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28_30", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus . Basileae , 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_52", + "psc_text": "uero ex multis delictis remissis. hos est non solum illo originali, uerum etiam omnibus ceteris, ad iustificationem perducit. § 17 Si enim ob unius delictum mors regnauit per unum, multo magis qui abundantiam gratiae et iustitiae accipiunt in uita regnabunt per unum Iesum 3 Rom. 5, 16 11 cf. Esai. 59,2 20 Rom. 5, 16 25 Rom. 5, 17 1 iustis CT 2 imitatione l/ml iustificatione M 4 gratia-colldcmnationem in mg. m2K uero s. exp. auto Gm2 iustificatione M 5 uidea Vml 9 dclicto] peccato K 10 gratioLll quisque] quis zd illum LmlS illu Vml 11 trac..tum K di separat s.l.Gm2 12 viter defunctos ei intrare add. m3 in regnu celorum V ipse Lml P illi ipsi 6 13 uerum etja Gm2 et a om. A 14 alia om. A societas xpi A 15 introduxit S 17omnia ex nomina úml peccata nostra A 18 iustificantur V 19 addimus AM 20", + "candidate_score": 0.644866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22_24", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ; vgl. Fast 43f ; s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_520", + "psc_text": "Ijml et quauis L Et quauis BV PJI 22 paruulis oloreatu Kml 23 quare] quia et ex corr. Km2 qui A quae CKml T facilior] add. quam A sed tamen etiam nec. (om. esset) b 25 desoluta A iudicatur V aeternum pereat, omni die licere succurrere, cum etiam de ipsa carnali circumcisione ratio redderetur, quod umbra esset futuri, non quo intellegeremus etiam baptismum octauo ex quo natus est homo die dari oportere, sed nos in Christi rcsurrectioneresurrectione spiritaliter circumcidi, qui tertio quidem post diem passionis, in diebus tamen ebdomaduUl, quibus tempora prouoluuntur, octauo, hoc est post sabbatum primo die, a mortuis resurrexit. § 12 Et nunc nescio cuius nouae disputationis audacia quidam nobis facere conantur incertum, quod maiores nostri ad dissoluenda quaedam, quae nonnullis uidebantur incerta, tamquam certissimum proferebant. quando enim primitus hoe disputari coeperit nescio; illud tamen seio quod etiam sanctus Hieronymus, qui hodieque in litteris ecclesiasticis tam excellentis", + "candidate_score": 0.624337, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.681659, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1238", + "psc_text": "corpore domini, quo resurrexit ex mortuis, quo a dextris uirtutis consedit, quo in gloria dei patris est, spem nostram uitamque speculamur. et quia reuelationem nostrae in eo claritatis et ipsa in eandem liberanda creatura omnis expectat, salutem huius Sion sub significatione caeli et terrae et maris laudat; quia omnia in caelis et in terra pacificata et reconciliata per eam deo sint, quia in resurrectionis gloriam, cuius spem in ipso ex mortuis resurgente speculamur, peccatum, mors, corruptio a uita et inmortalitate deuorata sint et exhausta. nam . si super unius peccatoris psenitentiampaenitentiam magnum in caelis gaudium est angelorum, quanto magis in totius mundi reconcilintionereconciliatione laetitia sit? § 32 Et quia in finem pro his, qui inmutabuntur, est psalmus, Iudaeae etiam ciuitates, ut in Sion inhabitent, sedificandaeaedificandae esse laudantur. et ciuitates ipsas conuentus hominum esse quis dubitet? ecclesiam uero ex conuentu plebium effici 1 dignae V1 2 quod inueta V 3 hierusalg", + "candidate_score": 0.681659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_472", + "psc_text": "Sabatier lII, 720. omnes demutabimur. sed et propheta et confusionem resurrectionis et honorem discernit, itadicens: et resurgent alii quidem in uitam, aiiialii in confusionem aeternam. confundentur ergo, quorum ossa dispersa sunt, quos spreuit deus, quos tamquam indignos, ne conformes essent gloriae suee et resurrectionis, abiecit: resurrecturi adeo, ut confundantur, non demutabuntur uero et ex eo confundentur. haec enim resurrectionis statuta condicio est, et idcirco tamquam ex pneterito pro decreti definitione fit sermo, quia id, ut ita maneat, sit statutum. § 18 Commemoratis uero humanis et insoientiae et iniquitatis impietatibus, ut is, qui titulo praefertur, intellectus in finem possit intellegi. tali propheta spem beatorum finis ipsius adhortatione confirmat dicens: quis dabit ex Sion salutare Israhel? dum auertit dominus captiuitatem plebis suse, exultabit lacobIacob et lsetabitur Israhel. una enim haec spes reliqua fuit humanae infirmitati et fidei, per quam inter tantas praesentis uitse calamitates aeternorum bonorum exspectatione requiesceret. et idcirco certus huius", + "candidate_score": 0.671571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2350", + "psc_text": "corporis sui conformando. ecclesiam autem esse corpus Christi, cuius inuicem membra sumus, apostolus testis est, quae ipsa sit Sion mons Domini, regis fiiia, ciuitas sancta uiuis lapidibus in fundamento prophetarum et apostolorum sedificata. hanc ergo Sion quisquis odit, odit eum, cuius et corpus est; est enim speeialespeciale aduersus fideles infidelium odium. confundendi ergo erunt, qui Sion oderunt, et retrorsum reuertentur, non in caelestia currentes neque ad futura tendentes, sed ad . terrena sua et originalia reuertentes, pudorem iniquitatis et infidelitatis suae iudicii tempore sentientes et in poenalem corporum sensum amissa resurrectionis demutatione redeuntes. 11 Hebr. XII, 22. 16 Ephes. I, 28. 1 prolongians R humilitate et patientia P 2 fouens GRPT faaens V iusti ex isti corr. P 4 reuertantur ex conuertantur corr. T reuereantur RPa (de GV h. 1. non constat) 5 admonuimus ex admonuimui m. 2 V 6 hierusale G V 7 a profetis G V nuncupatur V", + "candidate_score": 0.668534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_502", + "psc_text": "2 V humanus V 19 aequitatS P 20 se propheta E et uirtutis R 22 rursus V . 23 fili V redimendum r et uirtus na ex uirtus m. 2 V 25 inaurire uerba Re 26 pereo corr. m. 2. V. loquitur, qui solus sciret orare, idcirco constans postulatio exaudiendae orationis ostenditur. Paulus beatus neminem hominum, qualiter orare oporteat., scire docet dicens: quod enim, quid oremus, qualiter oporteat, nescimus. non est ergo infirmitatis humanae, exaudiri orationem suam postulare: cum doctor gentium, post constitutam licet iam a domino formam orandi, quid et quatenus oret ignoret. sed eius ista fiducia est, qui solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris", + "candidate_score": 0.661279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1238", + "psc_text": "corpore domini, quo resurrexit ex mortuis, quo a dextris uirtutis consedit, quo in gloria dei patris est, spem nostram uitamque speculamur. et quia reuelationem nostrae in eo claritatis et ipsa in eandem liberanda creatura omnis expectat, salutem huius Sion sub significatione caeli et terrae et maris laudat; quia omnia in caelis et in terra pacificata et reconciliata per eam deo sint, quia in resurrectionis gloriam, cuius spem in ipso ex mortuis resurgente speculamur, peccatum, mors, corruptio a uita et inmortalitate deuorata sint et exhausta. nam . si super unius peccatoris psenitentiampaenitentiam magnum in caelis gaudium est angelorum, quanto magis in totius mundi reconcilintionereconciliatione laetitia sit? § 32 Et quia in finem pro his, qui inmutabuntur, est psalmus, Iudaeae etiam ciuitates, ut in Sion inhabitent, sedificandaeaedificandae esse laudantur. et ciuitates ipsas conuentus hominum esse quis dubitet? ecclesiam uero ex conuentu plebium effici 1 dignae V1 2 quod inueta V 3 hierusalg", + "candidate_score": 0.660196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2350", + "psc_text": "corporis sui conformando. ecclesiam autem esse corpus Christi, cuius inuicem membra sumus, apostolus testis est, quae ipsa sit Sion mons Domini, regis fiiia, ciuitas sancta uiuis lapidibus in fundamento prophetarum et apostolorum sedificata. hanc ergo Sion quisquis odit, odit eum, cuius et corpus est; est enim speeialespeciale aduersus fideles infidelium odium. confundendi ergo erunt, qui Sion oderunt, et retrorsum reuertentur, non in caelestia currentes neque ad futura tendentes, sed ad . terrena sua et originalia reuertentes, pudorem iniquitatis et infidelitatis suae iudicii tempore sentientes et in poenalem corporum sensum amissa resurrectionis demutatione redeuntes. 11 Hebr. XII, 22. 16 Ephes. I, 28. 1 prolongians R humilitate et patientia P 2 fouens GRPT faaens V iusti ex isti corr. P 4 reuertantur ex conuertantur corr. T reuereantur RPa (de GV h. 1. non constat) 5 admonuimus ex admonuimui m. 2 V 6 hierusale G V 7 a profetis G V nuncupatur V", + "candidate_score": 0.656395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28_30", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus . Basileae , 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1238", + "psc_text": "corpore domini, quo resurrexit ex mortuis, quo a dextris uirtutis consedit, quo in gloria dei patris est, spem nostram uitamque speculamur. et quia reuelationem nostrae in eo claritatis et ipsa in eandem liberanda creatura omnis expectat, salutem huius Sion sub significatione caeli et terrae et maris laudat; quia omnia in caelis et in terra pacificata et reconciliata per eam deo sint, quia in resurrectionis gloriam, cuius spem in ipso ex mortuis resurgente speculamur, peccatum, mors, corruptio a uita et inmortalitate deuorata sint et exhausta. nam . si super unius peccatoris psenitentiampaenitentiam magnum in caelis gaudium est angelorum, quanto magis in totius mundi reconcilintionereconciliatione laetitia sit? § 32 Et quia in finem pro his, qui inmutabuntur, est psalmus, Iudaeae etiam ciuitates, ut in Sion inhabitent, sedificandaeaedificandae esse laudantur. et ciuitates ipsas conuentus hominum esse quis dubitet? ecclesiam uero ex conuentu plebium effici 1 dignae V1 2 quod inueta V 3 hierusalg", + "candidate_score": 0.65301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28_30", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus . Basileae , 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_683", + "psc_text": "haec tum quidem ita cognita sunt. § 11 Sed quia secundum illud: et uidebunt in quem conpunxerunt etiam in futurum inter inimicos eius ostendet deus, quod eius sit susceptor, quippe cum secundum apostolum introgressa gentium plenitudine id, quod Israhel sit relicum. saluabitur, ut quod scriptum est inpleatur: ueniet ex Sion. qui liberabit et auertet impietates ab lacob-et hoc illis a me testamentum, cum auferam impietates eorum, ad significationem itaque repositae huius misericordisemisericordiae speique subiecit: ne occideris eos, ne quando obliuiscantur legis tuae: disparge illos in uirtute 9 Matth. XXVII, 64; Marc. XV, 39. 10 Ioh. I. 4. 16 Zach. XII, 10: Ioh. XIX, 37. 20 Esai. LIX, 20. 21 Rom. XI, 27. 1 aufert PTE et quia corr. m. 1 R et quia VPE refugium ex refugiem corr. m. 2 V 6 in oruce = (una litt. eras.) R in oruce r tremuit terra PT remittere F 8 discingitur V", + "candidate_score": 0.649858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28_30", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus . Basileae , 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2228", + "psc_text": "pars I. 39 qui scit repositam nobis esse Hierusalem in caelo et cum dicit: dissolui me melius est et cum Christo manere. sumus quidem nunc consolati, quia dominusait: mittet uobis et alium consolatorem. cum dicit: alium, superesse se docet. superest enim; expectat namque omnis creatura reuelationem filiorum dei. reuelatio illa consummata consolatio est. ceterum nunc tamquam consolatio est; ipsa interim non carentes, licet sit consummationis suaesum nobis residua perfectio. § 8 Repletur etiam gaudio os nostrum et lingua nostra exultatione; non enim sufficientia sunt ad referendas deo laudes linguae nostrae atque oris officia. mutauimus crimina in innocentiam, uitia in uirtutes, ignorantiam in cognitionem, interitum in iDmortalitateminmortalitatem: et hoc deo faciente gratiam psenitendorum et Douorumnouorum bonorum initia reddente. quod enim optabilius nobis est tempus? quo adulterabamus aut quo maluissemus uirgines fuisse ? quo ebrii eramus aut quo in ieiuniis lietamurlaetamur? quo pecuniae seruiebamus aut quo pecunia nostrae benignitatis est usus? quo", + "candidate_score": 0.64874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28_30", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus . Basileae , 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1239", + "psc_text": "totius mundi reconcilintionereconciliatione laetitia sit? § 32 Et quia in finem pro his, qui inmutabuntur, est psalmus, Iudaeae etiam ciuitates, ut in Sion inhabitent, sedificandaeaedificandae esse laudantur. et ciuitates ipsas conuentus hominum esse quis dubitet? ecclesiam uero ex conuentu plebium effici 1 dignae V1 2 quod inueta V 3 hierusalg (om. in) PT comitatus V fort. comitatu eat 4 in qua creatura R in qua natura V1 6 gloriam a gloriam di m. 2 V specularum V1 aedificatarum coni. Bened. cod. e R confirmata, aedificaturum r aedificata P aedificatae TE 8 fuit om. V 9 ex hebreo VR 10 quod resurrexit E quod a VE 11 quo in gloria R quoasin gloria T quod in gloria VP dei om. PT 18 et ipsa ex ipsa m. 2 V in eadem P 14 caeli terrae V1 15 et conciliata V 16 qui in V gloria 7' 17 resurgentes V et corruptio", + "candidate_score": 0.648266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28_30", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus . Basileae , 19 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1168", + "psc_text": "19 iniustaeque VR uexetur ex uexatur P 20 ut principem Pb 21 et peccato V 512 peccatom V1 is in quam V 26 nihilque ex nihil m. 2 V & nihil ex nihil m. 3 R 26 id est istius mortis R. 97 neaciuit R. molitus sit, iudicatur; haec sanctorum expectatio fuit, ut caro omnis redimeretur in Christo, ut in eo aeternae resurrectionis primitiae exsisterent - non confundi in se eos rogat, qui expectent dominum, neque quaerentes deum Israhel super se uereri ac pudere; quia suscipiendae ab eo carnis tempus desideratum sit secundum illud: multi prophetae et iusti cupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, quae auditis. ne quid ergo in se inbecillum infirmumque maneat deprecatur, ne spem expectantium infirmitas corporis carnisque confundat. per eum enim et in eo expectatio nobis omnis ad deum est. ueniens ergo in corpus, ne in se sanctorum spes confundatur, orat. § 9 Quod autem", + "candidate_score": 0.645914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_10_12", + "bdc_text": "Ratio , qua fit , mihi non improbatur . Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. . Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_272", + "psc_text": "in omnibus. hic igitur est finis occultis, mortuorum resurrectio, sanctorum clarificatio, malitisemalitiae dominantis abolitio, mortis interitus; et per hoc Christi regnum patris quoque dei regnum: his enim gestis postquam filio erunt a patre uniuersa subiecta, non ut per subiectionem regni adimatur seternitasaeternitas, sed ut nos 12 I Cor. 15, 22-28. 3 et editam fuisse V et absque nostro nascendi Bened. In adn. 8 consummationemque ex consammationem quae m. 2 V 10 id est o quae V id q r item quae b 11 et quam b abconsa V 14 rdine corr. m. I V 19 inimicos ex inimicos suos corr. m. 2 V (cf. Nou. Test. Vat. Tischend. 147o) 21 cum uero indixerit omnia sup. lin. a m. 2 V [de indixerit cf. Acad. p. 22) 22 subiecta sunt ei r 24 ut eit deus omnia om. r 25 sanctorum glorifioatio b 27 dei et regnum rh 29 subiectionem ex", + "candidate_score": 0.645079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_10_12", + "bdc_text": "Ratio , qua fit , mihi non improbatur . Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. . Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1781", + "psc_text": "in totum e 12 est add. m. 2 V humantl C 15 ac nec C 19 set incipienda nobis V 20 ut uoluntas V exedebet (' ex se habere debet E 21 ut ue = let C et uellit V qua V 23 consummationis ex consummatione m. 2 V. et origo carnis suse eum detinebat, sed uoluntas et religio cor eius ex eo, in quo manebat, originis uitio ad iustificationamiustificationum opera declinat. et declinat in omni uitae sumsuae tempore: non in definitione aliqua spatii, sed in omni uitae suae saeculo. declinat antemautem propter retributionem, certus scilicet ea fidei meritis reseruari et in his retributionem eius esse, queequae oculus non uidit, nec auris audiuit, nec in cor hominis ascendit; quae prseparauitpraeparauit deus his, qui diligunt eum in Christo Iesu, cui gloria est et nunc et semper in saecula saeculorum. amen. SAMECH Iniquos odio habui et legem tuam dilexi et reliqua. §", + "candidate_score": 0.644961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1238", + "psc_text": "corpore domini, quo resurrexit ex mortuis, quo a dextris uirtutis consedit, quo in gloria dei patris est, spem nostram uitamque speculamur. et quia reuelationem nostrae in eo claritatis et ipsa in eandem liberanda creatura omnis expectat, salutem huius Sion sub significatione caeli et terrae et maris laudat; quia omnia in caelis et in terra pacificata et reconciliata per eam deo sint, quia in resurrectionis gloriam, cuius spem in ipso ex mortuis resurgente speculamur, peccatum, mors, corruptio a uita et inmortalitate deuorata sint et exhausta. nam . si super unius peccatoris psenitentiampaenitentiam magnum in caelis gaudium est angelorum, quanto magis in totius mundi reconcilintionereconciliatione laetitia sit? § 32 Et quia in finem pro his, qui inmutabuntur, est psalmus, Iudaeae etiam ciuitates, ut in Sion inhabitent, sedificandaeaedificandae esse laudantur. et ciuitates ipsas conuentus hominum esse quis dubitet? ecclesiam uero ex conuentu plebium effici 1 dignae V1 2 quod inueta V 3 hierusalg", + "candidate_score": 0.628832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_22", + "bdc_text": "bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1473", + "psc_text": "E octaui diei VC circumciso C circumcisio V 7 gratii V gratia R 8 et sacramejito Cpe 9 lhs xps V christus R 11 sorutabor RCpE 12 inter ergo et seruat 4-5 litt. eras. R 14 in qua eruditus est V profetat VR 15 ut quisque V non add. m. 2 V sapientes b et quod RpE 16 ignorabit V (fort. legendum ignorauit) 18 et om. V scrutabor RCpE cf. Sabatier II, 235 19 fructum repertae rei custodiam esse b fructum (fructus C) huius rei custodiam esse Cpe r et scrutabo eam R 20 perfecta V 21 consummabit 'R omnis C. § 6 Sed quid tandem istud est, quod intellegere optat, quod scrataturum se et seruaturum toto corde promittit? meminit namque non otiosos dies sex Moysi libro in mundi huius operatione monstrari. scit non superfluam esse diei septimi requiem. recordatur in mensis noninoui religione saoramentumsacramentum festiuitatis c caelestis tamquam in", + "candidate_score": 0.628621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1713", + "psc_text": "alios propheta hic sanctus inimicos, quibus prudentius in mandatis dei est eruditus. mandatum 1 in amorem pE incedere C obsequelae CpE 2 nimo V a potest non subesse Cpb potest et subesse (et add. m. 2) V 5 exercuit V 6 enim ex fuit m. 2 V quam diligit VCpE diei V et om. Cp 7 diuersa V ,8 nec in eum — tantus om. Cp 9 cogitationis e fort. recte 12 et om. C 14 in consequenti uersu b in consequenter VR in consequenti Cpe 16 in saeculo V 18 qui ea non pb. ne om. C 19 saltim VR saltem CpE 20 et quidem magnum V si inimicis — sit in marg. infer. add. C 21 saxa (xa in ras. m. 1) R 22 etaut RY* et Cp aut VlE 23 com paratus pb 25 illQ V retractat VRCcf. Gellius XIV, ■i, 4 detrectat pE 27 sed uiros", + "candidate_score": 0.624505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2147", + "psc_text": "aduersus saeculum pugna, interius tamen anima eius per fidem innulnerabiliinuulnerabili et ad omne telum, ad uolnptatisuoluptatis uitia inuia: et ideircoidcirco ab angelis post carnis dissolutionem beata in AbrahseAbrahae sinus fertur. ille uero, cui omnis erat uestitus in purpura, cui totius ciuitatis nobilitas graui dominatu subdita 8 ex miseratione pereuntium est GRe eat ex miseratione pereuntium Pb 4 praecationem G praedicationem R pdicationS P quo P 6 adiecit GP om. R 6 aspernatione GP dispectione R 7 haeo GR hoc P 8 adque G contemptu GP contentione R eximat ex exemat P usque ad GRP usque in E 9 intento P et idcirco GRPb et quia e donec sibi — idcirco om. R 11 praecatur GR adque G 12 eo con ut GR cf. Acad. p. 31 13 in controuersum G introuersum R in contraneraum (contra ex contro m. 2) P 16 patiendi GRP patienti E 16 et snpr. add. P", + "candidate_score": 0.623007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14_16", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_249", + "psc_text": "in. iudicio et iudicabit generationem hanc, quia uenit ab ultimis partibus terrae audire sapientiam Salomonis; et ecce maior hic Salomone. tales erunt iudices terrae, quorum conparatio fidei ac timoris inpsenitenteeinpaenitentes impiosque condemnet. si enim pscnitentiapaenitentia Nineuitum ex IonseIonae praedicatione suscepta fructum adepta est psenitendipaenitendi, necesse est obcediensoboediens eorum psenitentiapaenitentia insolentem horum inpsenitentiam iudicabit. aut regina Austri ex ultimis partibus terrae desideratam Salomonis sapientiam audiens nonne infidelitatem et incuriam praesentium auditione peregrina damnabit? cum tamen inobcedientireinoboedientiae atque inaudientise iudicium differens a Salomone atque Iona. Christus auctor adcumulet. absolute autem hos esse iudices terrae apostolus demonstrat dicens: an nescitis, quia sanotimundum iudicabuntetinuobis iudicaturiudicabunt hic mundus? cum per meritum adeptoadeptae beatitudinis cciminosorumcriminosorum uitam sanctitas conparata condemnet. 8 Matth. XII, 41 sq. 26 I Cor. 6, 2. 1 fine regni cuius V 3 cognosoimua ‹4 quin regnum V 5 modus lit ex domus sit tn. 2 V sit modus, 7 iniquorumq: ex iniquorum R", + "candidate_score": 0.614599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_29", + "bdc_text": "Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1449", + "psc_text": "toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias prseceptapraecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego prsecipiopraecipio tibi hodie, ut bene sit tibi! ergo cum lex doceat in uiis dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterum sit, et nunc propheta oret uias iniustitiae a se amoueri sibique ut deus misereatur ex lege, id orat, quod lege conclusum est, ut in uiis dei ambulans in beatitudine collocetur. § 9 Dehinc sequitur: uiam ueritatis dilexi et iudicia tua non sum oblitus. uiam diligunt multi, sed non omnes diligunt ueritatis. et quicumque aut uoluptatum aut diuitiarum aut honorum uiam ineunt, sed et qui hsereticorumhaereticorum doctrinis uagi et incerti et impii differuntur, in uia quidem sunt, sed non sunt in uia ueritatis. sed propheta ex spiritu eius loquitur, qui adsuraptoadsumpto corpore dicturus postea erat: ego sum uia, ueritas, uita. et quia hoc iudicium est, secundum quod in euangeliis continetur:", + "candidate_score": 0.61344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_687", + "psc_text": "relicum saluabitur. in ira autem consumrnationisconsummationis non erunt, quia impietates ex Sion ueniens auertet: non autem non erunt, qui et sunt cognituri cognoscentque, quia deus lacobIacob dominetur finium terrae, non iam in funiculo hereditatis et in Iacob portione 13 Luc. XXIII, 21. Ioh. VIII, 39. 14 Luc. XX, 2. 15 Matth. XXI, 23. 1 distrue V dilecta V 2 et conprehendantur — in consummatione om. V et conprehendantur — conuellentur in marg. infer. add. m. 3 R comprehendentur ed. post Par. 1572 4 conuellantur R* consummatione (om. in) in ira consummationis R in consummatione consummatio in ira consummationis PE rf. infra lin. 18 sq. 5 quonia d5 dominatur Iacob V quoniam deus dominabitur Iacob R quoniam deus Iacob dominabitur e quia deus Iacob dominator T quia dfLs dominat* P 7 patres n patris m.2 V 8 reliqum R reliquum PTE 9 consparsione VRP1 conspersione piE conspersiones T sanota adque V", + "candidate_score": 0.606193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_754", + "psc_text": "replentur V. prophetise: miserieordiam et ueritatem eius quis requiret eorum? non inopes iam misericordisemisericordiae ueritatisque eius biB scilicet generationes erunt, quas in se ex mortuismortui regeneraoitregenerauit ad uitam qusequequaeque in spe gloriae dei manserint, tum cum in regnum traditae deo patri suscipientur in reges consammataconsummata in omnes eius misericordia ac ueritate, per quem redemptas se gratulentur ad uitam, sitque omnibus accessus ad patrem. post quod nihil misericordieemisericordiae ac ueritatis requiratur a domino, cum in dei plenitudinem inpleantur. simile autem huic prophetae dictum est id, quod ad apostolos dominus locutus est: nunc quidem tristitiamhabetis; rursum autem nidebouidebo nosuos et Isetabiturlaetabitur cor uestrum et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. in illa die me non rogabitis quicquam, quia iam gaudium nemo ablaturus ab his sit. § 7 In hanc igitur seternitatisaeternitatis spem sese propheta confirmat dicens: siesic psallam nomini tuo, deus, in sseculumsaeculum ssculisaeculi. ut reddam uota mea de die in diem.", + "candidate_score": 0.606027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1435", + "psc_text": "aduersum me iniustitias meas, domine, et rursum: iustus in exordio sermonis sui ipse sui accusator est. ergo hic pronuntiatio, quae dicitur, non laudatio est, sed confessio uiarum suarum, id est peccatorum suorum paenitens professio; 8 Dent. X, 12 sq. 21 Pa. XXXI, 6. 22 Prov. XVIII, 17. 1 se supr. scr. m. 3 R adherere ex adhere m. 2 V 2 i uita V 3 uias ex uiuas P 4 doce me ex docemur m. 2 V iustificationes ex iustioficationeB V 6 uoluntates R agunt ex agont m. 3 R ante ambulant 3 liti. eras. R 6 in praeceptis dei uiuunt p 8 et haec E praecepta I' istrahel r 9 nisi ex msit m. 2 V 10 tuum h. I.om. VCp sedcj.p. 396,6 12 ex tota (om. et) R 13 di svpr. scr. m. 1 R 15 d5 V om. C adhaerens (s in ras. 2-.1 litt. m. 3)", + "candidate_score": 0.603502, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1", + "max_score": 0.679791, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_86", + "psc_text": "per mundum cresceret, non debere propter zizania totius mundi triticum deseri. cum ergo haec iam dicta fuissent et quaestio ipsa iam terminata uideretur, ad eam rursus summa inopia redierunt eadem per eadem replicantes, quaerentes quomodo potuerit diabolus in ecclesia seminare zizania, deinde calumniantes, quod duas ecclesias catholici dixerint, unam quae nunc habet permixtos malos, aliam quae post resurrectionem eos non esset habitura, ueluti non idem futuri essent sancti cum Christo regnaturi, qui nunc pro eius nomine cum iuste uiuunt tolerant malos. § 20 Ad haec catholici responderunt etiam ipsos iam fuisse confessos esse in ecclesia uel occultos malos, et uicissim quaesierunt, quomodo eos in ecclesia diabolus seminauerit, quod illi, quasi fieri non posset, de zizaniis requirebant. repetierunt etiam catholici testimonium Cypriani, qui eandem euangelicam similitudinem non aliter intellexit, quam ut in ecclesia diceret esse zizania nec latere, sed cerni. contra quod 30 cf. Cypr. epist. 54, 3 15 posse scripsi", + "candidate_score": 0.679791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quaesierunt, quomodo eos in ecclesia diabolus seminauerit, quod illi, quasi fieri non posset, de zizaniis requirebant. repetierunt etiam catholici testimonium Cypriani, qui eandem euangelicam similitudinem non aliter intellexit, quam ut in ecclesia diceret esse zizania nec latere, sed cerni. contra quod 30 cf. Cypr. epist. 54, 3 15 posse scripsi posset fv 22 nunc] non / 23 iidem fv (passim) testimonium illi omnino nihil ausi fuerant respondere, cum auctoritatem Cypriani tanti habeant, ut per illam conentur defendere, quod male de iterando baptismo sentiunt et faciunt. de duabus etiam ecclesiis calumniam eorum catholici refutarunt, identidem expressius ostendentes quid dixerint, id est non eam ecclesiam, quae nunc habet permixtos malos, alienam se dixisse a regno dei ubi non erunt mali commixti, sed eandem ipsam unam et sanctam ecclesiam nunc esse aliter, tunc autem aliter futuram, nunc habere malos mixtos, tunc non habituram; sicut nunc mortalem, quod ex mortalibus constaret hominibus, tunc autem", + "candidate_score": 0.673006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_6_8", + "bdc_text": "Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. ) in Bern ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quaesierunt, quomodo eos in ecclesia diabolus seminauerit, quod illi, quasi fieri non posset, de zizaniis requirebant. repetierunt etiam catholici testimonium Cypriani, qui eandem euangelicam similitudinem non aliter intellexit, quam ut in ecclesia diceret esse zizania nec latere, sed cerni. contra quod 30 cf. Cypr. epist. 54, 3 15 posse scripsi posset fv 22 nunc] non / 23 iidem fv (passim) testimonium illi omnino nihil ausi fuerant respondere, cum auctoritatem Cypriani tanti habeant, ut per illam conentur defendere, quod male de iterando baptismo sentiunt et faciunt. de duabus etiam ecclesiis calumniam eorum catholici refutarunt, identidem expressius ostendentes quid dixerint, id est non eam ecclesiam, quae nunc habet permixtos malos, alienam se dixisse a regno dei ubi non erunt mali commixti, sed eandem ipsam unam et sanctam ecclesiam nunc esse aliter, tunc autem aliter futuram, nunc habere malos mixtos, tunc non habituram; sicut nunc mortalem, quod ex mortalibus constaret hominibus, tunc autem", + "candidate_score": 0.6491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_16_18", + "bdc_text": "Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris . Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa014a.opp-lat1_window_154", + "psc_text": "de prolixa trium dierum actione potuit recordari. in quibus quaedam non eo ordine quo gesta sunt commemorauit, omnia tamen ueraciter posuit, confutatos a catholicis Donatistas omnium documentorum manifestatione pronuntians. 1 fort. prohiberetur 5 dignemini f AVGVSTIMI RETRACTATIONVM LIB. II CAP. LIV (XXXVIIII) (PAG. 177, 12 ED. KNOELL). BREUICULUS CONLATIONIS CUM DONATISTIS, LIBRI TRES. § 1 Posteaquam facta est cum Donatistis nostra conlatio, breuiter commemoraui, quae gesta sint, litterisque conprehendi secundum tres dies, quibus cum eis contulimus, idque opus utile existimaui, quo quisque commonitus uel sciat sine labore, quid actum sit, uel consultis numeris, quos rebus singulis annotaui, legat in eisdem gestis ad locum, quodcumque uoluerit, quoniam fatigant illa nimia prolixitate lectorem. huius autem operis titulus est: breuiculus conlationis. § 2 Hoc opus sic incipit: Cum catholici episcopi et partis Donati.", + "candidate_score": 0.630428, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis", + "max_score": 0.679277, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_43", + "psc_text": "ibunt justi in vitam aeternam, impii vero in ignem aeternum (Matth. XXV, 46) . Ibi cum corpore torquebuntur, qui corpori pepercerunt. Timendo enim tormenta corporis, corpori pepercerunt; et parcendo corpori, Christum negaverunt; et negando Christum, poenas aeternas etiam corpori distulerunt. Si distulerunt, numquid abstulerunt? CAPUT III. 3. Corpus non contempserunt martyres, sed ei bene consuluerunt. Ergo prudenter martyres Christi non sua corpora contempserunt. Perversa est ista, et mundana philosophia, eorum qui non credunt corporum resurrectionem. Videntur enim sibi quasi magni corporis contemptores, quia ipsa corpora quasi pro carceribus se habere arbitrantur, quo detrusas putant animas, quod alibi ante peccaverunt. Deus autem noster et corpus fecit et spiritum; et utriusque creator est, et utriusque recreator; utriusque institutor, utriusque etiam restitutor. Non ergo carnem tanquam inimicam, vel contempserunt, vel persecuti sunt martyres. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit (Ephes. V, 29) . Magis ei consuluerunt, quando eam negligere videbantur: quando in", + "candidate_score": 0.679277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_43", + "psc_text": "ibunt justi in vitam aeternam, impii vero in ignem aeternum (Matth. XXV, 46) . Ibi cum corpore torquebuntur, qui corpori pepercerunt. Timendo enim tormenta corporis, corpori pepercerunt; et parcendo corpori, Christum negaverunt; et negando Christum, poenas aeternas etiam corpori distulerunt. Si distulerunt, numquid abstulerunt? CAPUT III. 3. Corpus non contempserunt martyres, sed ei bene consuluerunt. Ergo prudenter martyres Christi non sua corpora contempserunt. Perversa est ista, et mundana philosophia, eorum qui non credunt corporum resurrectionem. Videntur enim sibi quasi magni corporis contemptores, quia ipsa corpora quasi pro carceribus se habere arbitrantur, quo detrusas putant animas, quod alibi ante peccaverunt. Deus autem noster et corpus fecit et spiritum; et utriusque creator est, et utriusque recreator; utriusque institutor, utriusque etiam restitutor. Non ergo carnem tanquam inimicam, vel contempserunt, vel persecuti sunt martyres. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit (Ephes. V, 29) . Magis ei consuluerunt, quando eam negligere videbantur: quando in", + "candidate_score": 0.662454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_10_12", + "bdc_text": "Ratio , qua fit , mihi non improbatur . Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. . Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_874", + "psc_text": "floret Ecclesia, ipsis oculis nostris probamus quam verum sit quod cantavimus, quia pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus: quando et in conspectu nostro pretiosa est, et in conspectu ejus, pro cujus nomine facta est. Sed pretium mortium istarum mors est unius. Quantas mortes emit unus moriens, qui si non moreretur, granum frumenti non multiplicaretur? Audistis verba ejus cum appropinquaret passioni, id est, cum nostrae appropinquaret redemptioni: Nisi granum tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet: si autem mortuum fuerit, multum fructum affert (Joan. XII, 24 et 25) . Egit enim in cruce grande commercium; ibi solutus est sacculus pretii nostri: quando latus ejus apertum est lancea percussoris, emanavit inde pretium totius orbis. Empti sunt fideles et martyres: sed martyrum fides probata est; testis est sanguis. Quod illis impensum est, reddiderunt, et impleverunt quod ait sanctus Joannes: Sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus", + "candidate_score": 0.66172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_227", + "psc_text": "et excelsi magnalia non deleat oblivio de cordibus nostris. Joannes ergo praeco Domini missus ante illum, sed factus per illum. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Missus homo ante hominem Deum, agnoscens Dominum suum, annuntians Creatorem suum; jam in terra praesentem mente discernens, digito ostendens. Ipsius enim verba sunt ostendentis Dominum et testimonium perhibentis, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi (Joan. I, 3, 29) . Merito ergo sterilis peperit praeconem, virgo judicem. In matre Joannis sterilitas accepit fecunditatem: in matre Christi fecunditas non corrupit integritatem. Si vestra patientia, et quietum studium, et attentum silentium praebeat mihi copiam, adjuvante Domino, dicere quod donat ut dicam; erit procul dubio fructus attentionis vestrae, et operae pretium studii nostri, ut aliquid quod ad magnum sacramentum pertineat, insinuem auribus et cordibus vestris. 2. Joannes plus quam propheta, se abjecto Christum commendat. Fuerunt Prophetae ante Joannem, et multi,", + "candidate_score": 0.626211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Sanctis_window_860", + "psc_text": "impiorum poenam patientium? Iste, inquit, justus agnoscitur; nos pro nobis patimur, pro malis nostris patimur. Domine: vide quid dicat socio poenae suae. Christus pariter pendebat; sed non pariter vilescebat. Agnoscebatur Dominus a pendente. Unum erat crucis consortium; non erat unum praemium. Quid dico? Das Christo praemium, qui dator est praemiorum? Domine, inquit, memento mei, cum veneris in regnum tuum. Pendentem videbat, crucifixum videbat; et regnaturum sperabat. Memento, inquit, mei, non modo, sed cum veneris in regnum tuum. Multa, inquit, mala feci, requiem celerem non mihi spero: sufficiant tormenta mea usque ad adventum tuum. Modo torquear; cum veneris, tunc mihi parce. Ille se differebat; sed Christus paradisum non petenti offerebat. Memento mei: sed quando? Cum veneris in regnum tuum. Et Dominus: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 39, 43) . Discipuli mei dimiserunt me, discipuli mei desperaverunt de me; et tu in cruce cognovisti me, non contempsisti", + "candidate_score": 0.619136, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate", + "max_score": 0.678349, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1042", + "psc_text": "(Coloss. II, 13 et seqq.) . Succumbere ergo tibi videtur Virtus ista vulneris clavo; et ad ictum compungentis exterrita, demutasse se in naturam dolendi? Atquin Apostolus loquente in se Christo locutus, et salutis nostrae per Dominum opus memorans, mortem Christi ita significat, ut carne se spoliet, et potestates cum fiducia dehonestet, et de his in semetipso triumphet (II Cor. XIII, 3). Si in passione sua necessitas est, et non salutis tuae donum est; si in cruce dolor compungendi est, et non decreti, quod in te mors est scripta, confixio est; si in morte vis mortis est, et non per potestatem Dei carnis exuviae sunt; si denique mors ipsa aliud est, quam potentum dehonestatio, quam fiducia, quam triumphus: adscribe infirmitatem, si ibi necessitas est et natura, si ibi vis est et diffidentia et dedecus. Sin antem haec e contrario in sacramento passionis praedicantur; quis, rogo, furor est, repudiata doctrinae apostolicae fide", + "candidate_score": 0.678349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in :", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_489", + "psc_text": "sinu Patris; et a Domino suo audiens: Sic enim dilexit mundum Deus, ita ut filium suum unigenitum daret: ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam (Joan. III, 16) . Deus mundum diligens, hoc dilectionis suae in eum testimonium protulit, ut unigenitum filium suum daret. Si dilectionis hinc fides est, creaturam creaturis praestitisse, et pro mundo dedisse quod mundi est, et ad ea quae ex nihilo sunt substituta redimenda, cum qui ex nihilo substitit praebuisse: non facit magni meriti fidem vilis et spernenda jactura. Pretiosa autem sunt quae commendant charitatem, et ingentia ingentibus aestimantur. Deus diligens mundum, filium non adoptivum, sed suum, sed unigenitum dedit. Hic proprietas est, nativitas est, veritas est: non creatio est, non adoptio est, non falsitas est. Hinc dilectionis et charitatis fides est, mundi saluti et filium et suum et unigenitum praestitisse. 164 41. Fides Christi ut Dei filii ad salutem necessaria.", + "candidate_score": 0.630542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_797", + "psc_text": "Et primum requiro a dicti hujus calumniatore, utrumne id arguere Dominum existimet, cur bonus dictus sit, seque maluerit malum dici. Id enim significari videtur hoc dicto, Quid me bonum dicis? Non opinor quisquam tam vecors erit, ut malitiae professionem ei velit adscribere, qui dixerit: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve est (Matt. XI, 28 et seqq.) . Mitem se profitetur atque humilem: et irasci credetur, cur bonus dictus sit? Professionum haec diversitas dissidet, ut bonitatis suae testis nomen in se bonitatis accuset. Non ergo irasci intelligitur se bonum dici. Et quaerendum est quam aliam de se professionem arguat, qui non credendus est nomen in se bonitatis arguere. 16. Fidem interrogantis arguit, non dicta. --Videamus", + "candidate_score": 0.619761, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1", + "max_score": 0.677914, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1_window_21", + "psc_text": "et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: caelo tegitur, qui non habet nrnam. quanto minus debent de corporibus insepultis insultare christianisChristianis, quibus et ipsius carnis membrorumque omnium reformatio non solum ex terra, uerum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadauera recesserunt, in temporis puncto reddenda et rediutegrandaredintegranda promittitur! § 5 Nec ideo tamen contemnenda et abicienda sunt corpora defunctorum maximeque iustorum atque fidelium, quibus tamquam organis et uasis ad omnia bona opera sancte usus est spiritus. si enim paterna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior affectus, nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus. haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent. unde", + "candidate_score": 0.677914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1_window_17", + "psc_text": "Christus bd; etiam apud Dombart xps AtKI om. 16 postea] post hec E habeant F qui K quod rţI faciunt K 17 si-faciant om. TKMAFCh apsit cp absit autem K 18 ut] ne BTMAChVfi, (ut supra ne pos.) F XXXXI Aug. Seot. V pars III. 40 postea uero nihil habere quod faciant, quia nullus sensus est in corpore occiso. multa itaque corpora christianorumChristianorum terra non texit, sed nullum eorum quisquam a caelo et terra separauit, quam totam inplet praesentia sui, qui nouit unde resuscitet quod creauit. dicitur quidem in psalmo: posuerunt mortalia seruorum tuorum escam uolatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae; effuderunt sanguinem eorum tamquam aquam in circuitu Hierusalem, et non erat qui sepeliret, sed magis ad eiaggerandamexaggerandam crudelitatem eorum, qui ista fecerunt, non ad eorum infelicitatem, qui ista perpessi sunt. quamuis enim haec in conspectu hominum dura et dira uideantur, sed pretiosa in conspectu domini mors sanctorum eius.", + "candidate_score": 0.667347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1_window_21", + "psc_text": "et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: caelo tegitur, qui non habet nrnam. quanto minus debent de corporibus insepultis insultare christianisChristianis, quibus et ipsius carnis membrorumque omnium reformatio non solum ex terra, uerum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadauera recesserunt, in temporis puncto reddenda et rediutegrandaredintegranda promittitur! § 5 Nec ideo tamen contemnenda et abicienda sunt corpora defunctorum maximeque iustorum atque fidelium, quibus tamquam organis et uasis ad omnia bona opera sancte usus est spiritus. si enim paterna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior affectus, nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus. haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent. unde", + "candidate_score": 0.667216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1_window_17", + "psc_text": "Christus bd; etiam apud Dombart xps AtKI om. 16 postea] post hec E habeant F qui K quod rţI faciunt K 17 si-faciant om. TKMAFCh apsit cp absit autem K 18 ut] ne BTMAChVfi, (ut supra ne pos.) F XXXXI Aug. Seot. V pars III. 40 postea uero nihil habere quod faciant, quia nullus sensus est in corpore occiso. multa itaque corpora christianorumChristianorum terra non texit, sed nullum eorum quisquam a caelo et terra separauit, quam totam inplet praesentia sui, qui nouit unde resuscitet quod creauit. dicitur quidem in psalmo: posuerunt mortalia seruorum tuorum escam uolatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae; effuderunt sanguinem eorum tamquam aquam in circuitu Hierusalem, et non erat qui sepeliret, sed magis ad eiaggerandamexaggerandam crudelitatem eorum, qui ista fecerunt, non ad eorum infelicitatem, qui ista perpessi sunt. quamuis enim haec in conspectu hominum dura et dira uideantur, sed pretiosa in conspectu domini mors sanctorum eius.", + "candidate_score": 0.656207, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Quaestiones-XVII-in-Matthaeum", + "max_score": 0.677876, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Quaestiones-XVII-in-Matthaeum_window_17", + "psc_text": "fertilis terrae, triceni, et sexageni, et centeni (Matth. XIII, 8, 23). In horum aliquo genere inveniendus est tempore mortis suae, si quis de hac vita recte cogitat emigrare. 5. Toleranda sunt autem non solum zizania usque ad messem, quae cum diabolus aspersis pravis erroribus falsisque opinionibus superseminasset, hoc est, praecedente nomine Christi haereses superjecisset, magis ipse latuit atque occultissimus factus est; hoc est enim, Et abiit: sed etiam palea usque ad ventilationem. Nec probatur fortius gravitas frumentorum, nisi paleae perturbationibus, quas qui comprimere non potuerit veritate defensa, cesserit unitate servata. Quanquam in hac parabola Dominus, sicut in ejus expositione conclusit, non quaedam, sed omnia scandala, et eos qui faciunt iniquitatem, zizaniorum nomine significasse intelligitur. XII. [Ib. XIII, 26-30.] 1. Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania. Cum enim spiritualis homo esse coeperit dijudicans omnia (I Cor. II, 15), tunc ei errores incipiunt apparere. Servi autem dixerunt", + "candidate_score": 0.677876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_25_27", + "bdc_text": "Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Quaestiones-XVII-in-Matthaeum_window_7", + "psc_text": "de David, alterum sacerdotalis de iis qui per ministerium templi sabbatum violant: ut multo minus ad ipsum evulsarum sabbato spicarum crimen pertineat, qui verus rex et verus sacerdos est, et ideo Dominus sabbati. XI. [Ib. XIII, 25-30, 36-43.] 1. Cum autem dormirent homines, venit inimicus ejus et superseminavit zizania in medio tritici, et abiit. Cum negligentius agerent praepositi Ecclesiae, aut cum dormitionem mortis acciperent Apostoli, venit diabolus et superseminavit eos quos malos filios Dominus interpretatur. Sed recte quaeritur utrum haeretici sint, an male viventes catholici. Possunt enim dici filii mali etiam haeretici, quia ex eodem Evangelii semine et Christi nomine procreati, pravis opinionibus ad falsa dogmata convertuntur. Sed quod dicit eos in medio tritici seminatos, quasi videntur illi significari qui unius communionis sunt: verumtamen quoniam Dominus agrum ipsum, non Ecclesiam, sed hunc mundum interpretatus est, bene intelliguntur haeretici, quia non societate unius Ecclesiae vel unius fidei, sed societate solius nominis", + "candidate_score": 0.677036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_23_25", + "bdc_text": "vgl. Fast 43f ; s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. . Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Quaestiones-XVII-in-Matthaeum_window_17", + "psc_text": "fertilis terrae, triceni, et sexageni, et centeni (Matth. XIII, 8, 23). In horum aliquo genere inveniendus est tempore mortis suae, si quis de hac vita recte cogitat emigrare. 5. Toleranda sunt autem non solum zizania usque ad messem, quae cum diabolus aspersis pravis erroribus falsisque opinionibus superseminasset, hoc est, praecedente nomine Christi haereses superjecisset, magis ipse latuit atque occultissimus factus est; hoc est enim, Et abiit: sed etiam palea usque ad ventilationem. Nec probatur fortius gravitas frumentorum, nisi paleae perturbationibus, quas qui comprimere non potuerit veritate defensa, cesserit unitate servata. Quanquam in hac parabola Dominus, sicut in ejus expositione conclusit, non quaedam, sed omnia scandala, et eos qui faciunt iniquitatem, zizaniorum nomine significasse intelligitur. XII. [Ib. XIII, 26-30.] 1. Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania. Cum enim spiritualis homo esse coeperit dijudicans omnia (I Cor. II, 15), tunc ei errores incipiunt apparere. Servi autem dixerunt", + "candidate_score": 0.654111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_24_26", + "bdc_text": "s. noch unten S. 171 , 13-172 , 21. . Vix alibi zizaniarum Vgl. Mt 13 , 24-30. 36-43 . maior vis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Quaestiones-XVII-in-Matthaeum_window_17", + "psc_text": "fertilis terrae, triceni, et sexageni, et centeni (Matth. XIII, 8, 23). In horum aliquo genere inveniendus est tempore mortis suae, si quis de hac vita recte cogitat emigrare. 5. Toleranda sunt autem non solum zizania usque ad messem, quae cum diabolus aspersis pravis erroribus falsisque opinionibus superseminasset, hoc est, praecedente nomine Christi haereses superjecisset, magis ipse latuit atque occultissimus factus est; hoc est enim, Et abiit: sed etiam palea usque ad ventilationem. Nec probatur fortius gravitas frumentorum, nisi paleae perturbationibus, quas qui comprimere non potuerit veritate defensa, cesserit unitate servata. Quanquam in hac parabola Dominus, sicut in ejus expositione conclusit, non quaedam, sed omnia scandala, et eos qui faciunt iniquitatem, zizaniorum nomine significasse intelligitur. XII. [Ib. XIII, 26-30.] 1. Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania. Cum enim spiritualis homo esse coeperit dijudicans omnia (I Cor. II, 15), tunc ei errores incipiunt apparere. Servi autem dixerunt", + "candidate_score": 0.651734, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1", + "max_score": 0.677554, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_438", + "psc_text": "sed uos, qui haec audistis, et nos paululum audite; hoc enim et nos dicimus, sed attendite quemadmodum. si uobis minantur reges auferre diuitias, quia Iudaei secundum carnem non estis aut quia idola uel daemonia non colitis aut quia in nullas haereses transferimini, sed in unitate catholica permanetis, eligite potius perire diuitias uestras, ne ipsi pereatis, sed nec aliud quicquam nec ipsam temporalem uitam saluti aeternae quae in Christo est praeferatis. si autem reges uobis propterea damna uel damnationem minantur, quia estis haeretici, tenentterrent uos illi non crudeliter, sed misericorditer, uos autem non fortiter, sed pertinaciter non timetis. audite ergo Petrum dicentem: quae autem gloria est, si peccantes poenas patimini?, ut neque hic habeatis terrena solacia nec in futuro saeculo uitam aeternam, sed et hic angustias infelicium et ibi gehennas haereticorum. uides ergo tu, frater, cum quo mihi nunc res est, prius te debere ostendere utrum teneas ueritatem et tunc exhortari", + "candidate_score": 0.677554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_9_11", + "bdc_text": "dabei beriefen sich die Ersteren auf Oekolampad , s. Hundeshagen 161f. 385f. . Ratio , qua fit , mihi non improbatur . Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_251", + "psc_text": "dixit: Nostri autem baptismatis laudes idem psalmographus theantauitdecantauit: dominus pascit me et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocauit. super aquam refectionis educauit me:, animam meam conuertit. deduxit me snpersuper semitas iustitiae propter nomen suum. nam et si ambulauero in medio umbrae mortis — si me, inquit, persecutor occidat —, non timebo mala, quoniam tu mecum es, domine. uirga turatua et baculus tuus ipsa consolata sunt me — inde uicit OoliamGoliam D(aaid) oleo chrismatis loricatus —. parasti in conspectu meo mensam aduersus eos qui tribulant me. impinguasti oleo caput meum, et calix tuus inebrians perquam optimus. et misericordia tua subsequetur me omnes dies uitae meae, ut inhabitem in domo domini in longitudinem dierum. § 110 Augustinus respondit: Iste psalmus de his loquitur, qui bene suscipiunt baptismum et sancto sancte utuntur. non enim uerba ista etiam ad Simonem magum pertinent, qui tamen eundem sanctum baptismum accepit; et quia eo", + "candidate_score": 0.653233, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11_13", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. . Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita . Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_79", + "psc_text": "mortuo baptizatur, et si forte ministri, operarii dolosi, sua quaerentes, non quae Iesu Christi, et euangelium non caste annuntiantes et Christum per contentionem et inuidiam praedicantes, propter iniquitates suas mortui sunt appellandi, sacramentum tamen dei uiui nec in mortuo moritur. mortuus enim erat Simon ille a Philippo in Samaria baptizatus, qui donum dei uolebat pecunia comparare, sed uiuebat ad eius poenam baptisma quod habebat. § 16 Quam sit autem falsum quod dicis: ambo nitamuitam baptisrnibaptismi non habent, et qui nmnquamnumquam pcnituspenitus habuit et qui habuit et amisit, hinc licet aduertas, quod, qui baptizati apostatant et per paenitentiam redeunt, non eis redditur baptismus, quem si amitterent redderetur. mortui sane uestri quomodo baptizant secundum sensum uestrum? an mortui non sunt — ut cetera taceam et dicam quod omnibus notum atque cotidianum est — ebriosi, cum de uidua dicat apostolus: quae autem in deliciis agit uiuens mortua est? deinde in illo concilio uestro,", + "candidate_score": 0.65239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11_13", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. . Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita . Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_35", + "psc_text": "non maculant, correcticonecti auferant litem. § 17 lam uerba epistulae suae ille ipse qui scripsit irrideat, qui usurpato indocte ac mendaciter testimonio quod scriptum commemorat: qui baptixat-ur a mortuo quid ei prodest lauatio eius? conaturnobis ostendere, quatenustraditor uita mortuus habeatur, et adiungit dicens: mortuus est ille qui baptismo uero uascinasci non meruit., moiiuusmortuus est ille similiter qui iusto bapiimiobaptismo genitus mixtus est traditori. si ergo Maximianistae mortui non sunt, cur in plenario concilio suo dicunt, quod eorum pereuntium funeribus plena sunt litora? si autem mortui sunt, unde uiuit baptisma quod dederunt? deinde si Maximianus mortuus non est, quare post illum rebaptizatur? si autem mortuus est, quare cum illo non est mortuus Felicianus Mustitanus ordinator eius et cum nescio quo traditore Afro collega mori potuit transmarinus? aut si et ipse mortuus est, unde cum illo apud te uiuunt intus non rebaptizati, qui ab illo mortuo foris sunt baptizati? § 18 Deinde", + "candidate_score": 0.649281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_12_14", + "bdc_text": "Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita . Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. . Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_694", + "psc_text": "a frumentis Christi, quae per totum (agrum, id est totum) mundum, usque ad finem crescunt, paucis in Africa zizaniis offensi praecidistis. ad haec, quae ex illa mea priore epistula 3 ant sttppleui ex I 21, 23 4 esse credamus I 21, 23 si om. Oml 8 sin v 13 ora om. PQ 17 ut om. PQ 30 agrum id est supple v totum ego addidi ex I 22, 24 32 mea priore mea Q priore mea v LII Angust. o. Don. II. 15 commemoraui, Petilianus nihil respondit omnino. et utique uidetis his paucis uerbis totam causam quae inter nos agitur contineri, quid enim dicere conaretur, ubi quidquid eligeret uinceretur? § 71 Cum enim de traditoribus et a nobis contra uestros et a uobis contra nostros documenta proferuntur — si tamen et a uobis aliqua proferuntur, quae usque ad hunc diem omnino nescimus; neque enim ea Petilianus suis litteris inserere praetermitteret,", + "candidate_score": 0.627974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_446", + "psc_text": "§ 230 Augustinus respondit: Quod dicis, uos facitis non gladio uisibili, sed illo de quo dictum est: filii hominum, dentes eorum arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus; hoc enim gladio criminatore et calumniatore orbis incogniti imperitorum animas trucidatis. si autem communionem nequissimam accusas, ecce ore non meo sed tuo, ascendas descendas (exeas) intres uerseris tergiuerseris, talis es qualis Optatus. si autem redis ad cor et inuenies te non esse talem, non quia tecum sacramenta non communicauit, sed quia tibi displicuit, absolues orbem terrarum criminibus alienis et inuenies uos implicatos crimine schismatis. § 231 Petilianus dixit: Uos ergo, qui falsissimo baptismo 15 cf. pag. 98, 23 16 Matth. 10, 28 21 Ps. 56, 5 4 chalama codd. est; est Qml 5 ergo] ego Oml 18 in om. v 23 accatus Oml 25 meo non Pm] 26 exeas addidi, cf. III 36, 42 quo iret, qua exiret 30 inneniet 0", + "candidate_score": 0.624545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_605", + "psc_text": "§ 43 Proinde apud nos nec ille, quem dixit a nobis propter Sodomitarum crimen abiectum et in locum eius alterum constitutum et rursus ipsi nostro collegio redditum nesciens quid loquatur, nec ille, quem apud uos paenitentem fuisse commemorat, quocumque modo eorum causae defendi siue possint siue non possint, aliquid praeiudicant ecclesiae dei, quae per omnes gentes diffunditur et crescit in mundo usque ad messem. in qua si uere mali sunt quos accusatis, non iam in illa, sed in paleis eius sunt, si autem boni sunt, cum eos iniquis criminationibus infamatis, ipsi uelut aurum probantur uobis paleae similitudine ardentibus, alienis tamen peccatis non maculatur ecclesia, quae secundum fidelissimas prophetias toto terrarum orbe dilatata finem saeculi tamquam litus expectat, quo perducta careat piscibus malis, cum quibus intra eadem dominica retia, quamdiu separari ab eis impatienter non debuit, naturae incommoditas ferri potuit innocenter., nec propterea tamen ecclesiastica disciplina neglegitur a constantibus et diligentibus", + "candidate_score": 0.619665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_12_14", + "bdc_text": "Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita . Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. . Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_52", + "psc_text": "agrum, id est totum mundum, usque ad finem crescunt, paucis in Africa zizaniis offensi praecidistis. § 25 Postremo testamentum a quibusdam persecutionis tempore flammis traditum perhibetur: nunc undecumque prolatum est recitetur. certe in exordio promissionum testatoris id inuenitur Abrahae dictum: in semine tuo benedicentur omnes gentes, et hoc quid sit uerax interpretatur apostolus: in semine, inquit, tuo quod est Christus, nullius traditio fidem dei euacuauit. communicate omnibus gentibus et tunc uos testamentum a pernicie flammarum conseruasse gloriamini. si autem non uultis, quae pars potius credenda est quod testamento institerit exurendo, nisi quae non uult consentire prolato? quanto enim certius sine aliqua temeritate sacrilega ille traditoribus successisse iudicatur, qui nunc lingua persequitur testamentum, quod illi flamma persecuti perhibentur! Obicitis persecutionem: respondent uobis frumenta dominica: 'aut iuste factum est aut palea nostra fecit.' quid ad haec dicitis? obicitis quod baptismum non habeamus: respondent uobis eadem frumenta dominica formam sacramenti etiam intus quibusdam", + "candidate_score": 0.617683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_176", + "psc_text": "cur nos, apud quemlibet inuenerimus quod Christi est et uerum est, etiamsi ille apud quem inuenitur peruersus et fallax est, non discernimus uitium quod homo habet et ueritatem quam non suam sed dei habet, et dicimus: 'sacramentum hoc uerum est,' sicut ille ait: testimonium hoc uerum est? numquid ideo dicimus: 'etiam ipse homo uerax est', quia dicimus: 'sacramentum hoc uerum est'? sicut et apostolus numquid ideo prophetam illum inter prophetas dei computauit, quia quod in eo uerum inuenit uerum esse firmauit? similiter idem apostolus, cum apud Athenas esset, inter aras daemonum animaduertit aram quandam in qua scriptum erat: ignoto deo, et hoc testimonium ad illos in Christo aedificandos assumpsit, ita ut hoc commemoraret in sermone suo atque subiungeret: quem uosignorantes colitishunc uobis nos adnuntiamus. numquid quia uel inter idolorum aras uel a sacrilegis erectam aram illam repperit, propterea quod in ea uerum erat damnauit aut respuit, aut propter uerum quod", + "candidate_score": 0.616902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_453", + "psc_text": "homine, sed etiam maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. § 234 Petilianus dixit: Imitamini saltem prophetas, qui suas animas sacras falso baptismate decipi timue-runt. dixit namque primitus Hieremias apiidapud impios homines aquam esse ntendaeemmendacem: aqua, inquit, mendax non habet fidem. 1 cf. pag. 128,18 sqq. .10 pag. 147,8 18 pag.:141, 16. Ps. 117,8—9 26 Pa. 117, 8 28 Hier. 17, 5 82 Hicr. 15, 18 del. 0 2 nonne] non v 10 ibi Pm2 26 contra nos v 81 iheremias PQ (pamm) § 235 Augustinus respondit: Qui scripturarum ignarus haec audit nec te credit aut sic errantem, ut nescias quid loquaris, aut sic fallentem, ut quem fefelleris nesciat quid loquatur, putat Hieremiam prophetam, cum baptizari uellet, praecauisse, ne ab hominibus impiis baptizaretur, et sic ista dixisse. quo enim pertinet quod, antequam hoc testimonium poneres, dixisti: imitamini saltem prophetas, qui suas animas sacras falso baptismate decipi timnerunttimuerunt? quasi Hieremiae", + "candidate_score": 0.616694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_151", + "psc_text": "ista dicere uidear, si non tacito nomine agnoscitur de quo dicam. quae si uera sunt, sicut ad uos ista non pertinent, ita nec quidquid dicis ad nos, etiamsi uera diceres. si autem falsa fama de illo collega uestro iusto et innocente mentita est, nullo modo etiam famae credendum est, quae de innocentibus tamquam de traditoribus codicum uel tamquam de interfectoribus hominum seminata est. huc accedit, quia ego illum commemoro qui uobiscum uixit, cuius natalicia tanta celebratione frequentabatis, cui pacis osculum inter sacramenta copulabatis, in cuius manibus eucharistiam 15 qui recentibm temporibus seqq.] cf. cap. 35, 82 1 patiamini] patimini v 4 cum pro—moreris om. PQ 5 quomodo] add. ergo PQ 6 dicitis 0 11 occido scripsi occidi codd. v, cf. p. 50, 23 13 sibi scripsi siue 0, om. PQv 15 ammiserit 0 16 intollerabili Pml potentu Q 21 dicere ista P 27 uc Oml 30 eucaristiam Oml 4* ponebatis,", + "candidate_score": 0.613053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_429", + "psc_text": "ergo innocentes estis, nolite mirari quod ad pacem quaerimini a fratribus; si autem nocentes, nolite mirari quod ad poenam quaerimini a regibus. sed quia horum duorum alterum uobis usurpatis, alterum a nobis auditis — usurpatis enim uobis innocentiam, a nobis autem auditis quod impie uiuatis —, accipite iterum de utroque quid dicam. si innocenteqinnocentes estis, quare Christi testimonio contradicitis? si autem nocentes, quare ad eius misericordiam non confugitis? nam et testimonium eius est de orbis unitate et misericordia eius in fraterna caritate. § 223 Petilianus dixit: Postremo, ut saepe iam diximus, qualis est uestra praesumptio, ut de regibus praesumatis, dicente Dauid: bonum est sperare in domino quam sperare in homine; bonum est sperare in domino quam sperare in principibus! § 224 Augustinus respondit: Nos non speramus in homine, sed quantum possumus homines admonemus, ut in domino sperent, nec speramus in principibus, sed quantum possumus principes admonemus, ut in domino sperent,", + "candidate_score": 0.611906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_31_33", + "bdc_text": "iunii anno 1533 . O. Myconius tuus . [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_315", + "psc_text": "dico. nempe dominus, quod uelis Dolianolis nosti, ait in euangelio: quae sunt oues meae uocem meam audiunt, et sequuntur me. multae sunt de diuersis rebus uoces domini. uerum exempli gratia, si quispiam dubitaret utrum in corpore idem dominus resurrexerit, et recitarentur eius uerba dicentis: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet sicut me uidetis habere, si et his auditis ad credendum resuscitatum corpus eius nollet adquiescere, non utique inter oues domini deputaretur, quia uoce eius audita non sequebatur. sic et nunc, quoniam quaestio est inter nos ubi sit ecclesia, cum ex ipso euangelii loco, ubi post resurrectionem suum corpus etiam palpandum dubitantibus praebuit, consequentia uerba recitamus, ubi futuram ecclesiae latitudinem demonstrauit dicens: quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et re missionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, et uos omnibus gentibus ubi haec", + "candidate_score": 0.609523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_636", + "psc_text": "in me grauiter ac uehementer inoehiturinuehitur, ipse utique demonstrat ea ipsa grauissima innectioneinuectione sua, quantum nefas sit ista sentire, ac per hoc quidquid propter hanc sententiam in me dixisse uideri uoluit, in se ipsum ditissedixisse inuenitur, qui talia sentire conuincitur. ibi enim ostendit, quanta ui ueritatis superatus sit, ubi alium exitum non inuenit, nisi ut me seosissesensisse fingeret sibi quod ipse sentit. quemadmodum si illi quos apostolus arguit, quia dicebant non esse resurrectionem mortuorum, eundem apostolum accusare nellentuellent, quoniam dixit: neque Christus resurrexit, et inanem esse praedieationempraedicationem apostolorum, inanem etiam fidem credentium falsosque inueniri testes aduersus deum, qui dixissent quod suscitauerit Christum, hoc mihi Petilianus facere uoluit desperans legi posse quae seripsiscripsi, quibus respondere non potuit. et putari se respondisse magnopere concupiuit. sed quemadmodum si quisquam illud fecisset apostolo, recitato uniuerso ipso loco ex eius epistula redditisque superioribus uerbis, ex quibus ista pendere quisquis legit intellegit, omnis illa calumniosa reprehensio", + "candidate_score": 0.608329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_604", + "psc_text": "Pv 14 ueritati (ati in ras. m2) 0 15 quam] quem 0 respondeatur Qv 19 uicit v 24 uerba iustificat-p.197, 5 placet ite- rantur in P post baptizant (p 197, 6), sed deleta sunt; signaui Pb quibusdam noti propter bonos, quibus ignoti sunt et apud quos conuinci non possunt, propter unitatis et pacis uinculum tolerantur, ne cum zizaniis eradicetur et triticum, ita suae malitiae sarcinam portant, ut eam cum eis nemo communicet, nisi quibus eorum iniquitas placet. neque enim metuimus, ne quos baptizant iustificari non possint, cum illi in eum credant qui iustificat impios, ut deputetur fides eorum ad iustitiam. § 43 Proinde apud nos nec ille, quem dixit a nobis propter Sodomitarum crimen abiectum et in locum eius alterum constitutum et rursus ipsi nostro collegio redditum nesciens quid loquatur, nec ille, quem apud uos paenitentem fuisse commemorat, quocumque modo eorum causae defendi siue possint siue non possint, aliquid praeiudicant", + "candidate_score": 0.606107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_654", + "psc_text": "quae posuit uelut aduersus nos et in mea responsione quae posui etiam ego aduersus uos, et uidete quemadmodum ego illa quae ipse posuit ostendi non nobis, sed potius uobis esse contraria. ipse autem illa quae posui maxime necessaria omnino non attigit et in illo uno apostoli, quod tamquam pro se pertractare conatus est, uidebitis quam nullum exitum inuenerit. § 61 Pars quippe epistulae quam scripsit ad suos a capite usque ad eum locum, ubi dicit: hoc nobis dominus imperat: cum uos persecuti fuerint homines in ciuitate ista, fugite in aliam; quodsi et in ea uos persequuntllrpersequuntur, fugite in aliam, primum uenit in manus nostras; huic respondimus. quae nostra responsio cum etiam in illius uenisset manus, scripsit hanc contra quam nunc refellimus et eum nostrae non respondisse monstramus. in illa ergo prima parte scriptorum eius, quibus primum respondimus, haec sunt testimonia scripturarum, quae nobis putauit aduersa: arbor bona bonos fructus facit,", + "candidate_score": 0.605195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_366", + "psc_text": "16 militis scripti malitia codd. tI, cf. p. 114, 29 17 uinolenta PQv 19 pemoctcndi Oml 25 eius] uero PQv enim coni. Engdbreckt cui] caius PQ 28 ascendit 0 animo sunt quo tunc Petrus fuit, cum ferrum pro Christi nomine strinxit. sed multum interest inter uestram persecutionem et istorum. uos similes estis seruo sacerdotis IudaeoromIudaeorum, quia seruientes principibus uestris aduersus ecclesiam catholicamrcatholicam id est aduersus Christi corpus, armamini; isti autem tales: sunt qualis tunc Petrus fuit, qui pro Christi corpore, id est pro ecclesia, etiam corporaliter pugnant. sed si ipsis dicitur ut quiescant, sicut Petro tunc dictum est, quanto magis nobis dicendum est, ut haeretico furore deposito ad ea membra pertineatis pro quibus illi sic dimicant! sed laesi a talibus etiam nos odistis et, tamquam aures dexteras perdideritis, Christum sedentem ad patris dexteram non auditis.' sed quibus loquar aut quando eis loquar, quibus nec horam inuenio uinum etiam mane ructuantibus", + "candidate_score": 0.603706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_177", + "psc_text": "et hoc testimonium ad illos in Christo aedificandos assumpsit, ita ut hoc commemoraret in sermone suo atque subiungeret: quem uosignorantes colitishunc uobis nos adnuntiamus. numquid quia uel inter idolorum aras uel a sacrilegis erectam aram illam repperit, propterea quod in ea uerum erat damnauit aut respuit, aut propter uerum quod in ea legerat etiam sacrilegia paganorum sectanda esse persuasit? consequenter autem cum ipsum etiam dominum illis ignotum, sibi autem notum etiam illorum notitiae, sicut congruere iudicabat, insinuare uellet, ait inter cetera: et quidem non longe positum 6 Tit. 1, 12-13 21. 23 Act. 17, 23 31 Act. 17, 27-28 3 cum] sed cum Pml 8 uentris PQ 9 testimonio PQu 13 et om. PmlQ 14 hoc sacramentum P 24 annuntiamus OQ 25 ydolorum P 26 reperit v ab unoquoque nostrum. in illo enim uiuimus et mouemur et sumus, sicut et quidam secundum uos dixerunt numquid etiam hic, quia inuenit apud", + "candidate_score": 0.603097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_331", + "psc_text": "peccat legis auctoritate, sed contra legis auctoritatem. quia uero interrogas, quae sit ratio persequendi, uicissim te interrogo, cuius sit uox in psalmo dicentis: detrahentem [secreto] proximo suo occulte, hunc persequebar. quaere itaque persecutionis uel causam uel modum et noli tanta imperitia generaliter malorum persecutores reprehendere. § 177 Petilianus dixit: Ego uero e contra respondcorespondeo IesulIl Christum neminem persecutum, et cum aliquae sectae apostolis eidem suggerentibus displicerent — ita enim fidem uenerat facere, ut non cogeret homines, sed potius inuitaret —, dicunt illi apostoli: multi in nomine tuo nuinusmanus imponunt et nobiscum non sunt. dixit Iesus: dimittite illos; si contra uos non sunt, pro nobisuobis sunt. § 178 Augustinus respondit: Cur non dicis multa liberius te prolaturum de tuo, quae in scripturis non inueniuntur? si enim de scripturis sanctis uelis testimonia proferre, numquid ea quae non inueneris proferes? uestra autem mendacia quam multa sint in uestra potestate est. ubi enim scriptum", + "candidate_score": 0.602319, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa063.opp-lat1", + "max_score": 0.677553, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa063.opp-lat1_window_6", + "psc_text": "26 prophetae om. Tml praedixerint 0 . quod omnia idola et sacrilegia gentium detestatur, quod futurum expectat iudicium, quod uitam sperat aeternam, quod de carnis resurrectione non dubitat, laudamus approbamus agnoscimus, sicut credebat credenda, sicut tenebat tenenda firmamus —, ita etiam cum ad nos uenit schismaticus uel haereticus, ut catholicus fiat, schisma eius et haeresim dissuadendo et destruendo rescindimus, sacramenta uero christiana, si eadem in illo inuenimus, et quidquid aliud ueri tenet absit ut uiolemus, absit ut si semel danda nouimus iteremus, ne, dum uitia humana curamus, diuina medicamenta damnemus aut quaerendo sanare quod uulneratum non est hominem saucitfm et ubi sanus est uulneremus. proinde si de aliqua re ad fidem christianamChristianam et catholicam pertinente, si denique de ipsa etiam trinitatis unitate dissentientem haereticum inuenio et tamen euangelica et ecclesiastica regula baptizatum, intellectum hominis corrigo, non dei uiolo sacramentum. loquor de Iudaeis et schismaticis uel haereticis sub Christi utcumque nomine", + "candidate_score": 0.677553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_6", + "bdc_text": "Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa063.opp-lat1_window_65", + "psc_text": "et hoc facientibus grauiter suscensebat, Cyprianus autem in haeresi uel schismate baptizatos tamquam non habentes baptismum Christi baptizandos in ecclesia catholica existimabat. multi cum illo, quidam cum isto etiam sentiebant, utrique cum eis in unitate sistentes. si ergo uerum est, quod isti dicunt et unde causam suae 9 cf. Petil. de un. bapt. 15 cf. Cypr. ep. 70—75 1 quemammodum STUVml quae] quam Vml quam ob rem Vm% nonnullas Sml 3 crediderint Vv hoc etiam v 8 praesumtionis S 10 per] eum per Vml 11 et om. V 15 pr. et om. fiv 16 cum eo Cyprianus fiv 17 hic Ov 20 carthaginiesisis (sic) 0 cartaginensis SU cartaginiensis q carthaginensis TmlVr 23 facientientibus U succensebat Ym2pqrv 24 heresim STUVml 27 consistentes v 28 reparationis STU separationis asserere uel excusare conantur: in una communione sacramentorum ntalimali maeulantmaculant bonos, et ideo corporali disiunctione a malorum contagione recedendum est, ne omnes pariter pereant,", + "candidate_score": 0.667615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_6", + "bdc_text": "Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa063.opp-lat1_window_63", + "psc_text": "S quooperit U 22 ecclesiae] ea Vm2r 23 id quoque r id***quoque 0 id quod SUVmtt id qd (sic) Vml id Tpq et v 24 alter S- quemadmodum suscipiendi essent haeretici, quae nonnullos fratres haereticam perniciem uehementer merito detestantes ipsa nouitate turbauit, ut crederent etiam hoc in eis esse inprobandum, quod malo suo tenebant bonum. ego autem ut quod de hac re sentio breuiter dicam: rebaptizare haereticos, quod illi fecisse dicuntur, tunc fuit humani erroris, rebaptizare autem catholicos, quod adhuc isti faciunt, semper est diabolicae praesumptionis. § 23 Sed uolo mihi soluat iste quaestionem, quandoquidem, cum Romanae ecclesiae per ordinem commemoraret episcopos, inter eos commemorauit et Stephanum, quos episcopatum inlibatum gessisse confessus est. cum ergo Stephanus non solum non rebaptizaret haereticos, uerum etiam hoc facientes uel ut fieret decernentes excommunicandos esse censeret, sicut et aliorum episcoporum et ipsius Cypriani litterae ostendunt, tamen Cyprianus cum eo in unitatis pace permansit.quid hinc", + "candidate_score": 0.666086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_6_8", + "bdc_text": "Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. ) in Bern ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa063.opp-lat1_window_65", + "psc_text": "et hoc facientibus grauiter suscensebat, Cyprianus autem in haeresi uel schismate baptizatos tamquam non habentes baptismum Christi baptizandos in ecclesia catholica existimabat. multi cum illo, quidam cum isto etiam sentiebant, utrique cum eis in unitate sistentes. si ergo uerum est, quod isti dicunt et unde causam suae 9 cf. Petil. de un. bapt. 15 cf. Cypr. ep. 70—75 1 quemammodum STUVml quae] quam Vml quam ob rem Vm% nonnullas Sml 3 crediderint Vv hoc etiam v 8 praesumtionis S 10 per] eum per Vml 11 et om. V 15 pr. et om. fiv 16 cum eo Cyprianus fiv 17 hic Ov 20 carthaginiesisis (sic) 0 cartaginensis SU cartaginiensis q carthaginensis TmlVr 23 facientientibus U succensebat Ym2pqrv 24 heresim STUVml 27 consistentes v 28 reparationis STU separationis asserere uel excusare conantur: in una communione sacramentorum ntalimali maeulantmaculant bonos, et ideo corporali disiunctione a malorum contagione recedendum est, ne omnes pariter pereant,", + "candidate_score": 0.66263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_19_21", + "bdc_text": "Sententias multorum talibus de causis amo scire . Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa063.opp-lat1_window_38", + "psc_text": "donis dei fiat iniuria, cum sacrilegorum eisdem bonis male utentium corrigitur uita. § 14 Ille dicit sacrilegis dicturum dominum: recedite a me qui operamini iniquitatem, qui extra ecclesiam baptizant uel daemonia eiciunt uel aliquas uirtutes in nomine Iesu Christi operantur; nos autem dicimus, immo ipsa ueritas dicit omnibus hoc dominum esse dicturum, etiam qui intra ipsa unitatis retia mali pisces cum bonis usque ad litus natant. quid enim eis aliud dicetur, cum in uasa collectis bonis illi mali separati proicientur, nisi: recedite a me qui operamini iniquitatem? nec tamen in eis Christi sacramenta destruimus, cum uel tales baptizantes uel tales baptizatos intra eadem retia unitatis agnoscimus. ipsos quoque non arbitror tam esse- inpudentes, ut audeant dicere tam multis malis et sceleratis, qui in eorum parte sunt manifestis flagitiis et facinoribus perditi et inquinati, hoc est auaris atque raptoribus sinesiue truculentis faeneratoribus siue cruentis circumcellionibus, dominum non esse dicturum: recedite a", + "candidate_score": 0.658396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_6_8", + "bdc_text": "Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. ) und der zwinglischen Partei ( Erasmus Ritter u. a. ) in Bern ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa063.opp-lat1_window_63", + "psc_text": "S quooperit U 22 ecclesiae] ea Vm2r 23 id quoque r id***quoque 0 id quod SUVmtt id qd (sic) Vml id Tpq et v 24 alter S- quemadmodum suscipiendi essent haeretici, quae nonnullos fratres haereticam perniciem uehementer merito detestantes ipsa nouitate turbauit, ut crederent etiam hoc in eis esse inprobandum, quod malo suo tenebant bonum. ego autem ut quod de hac re sentio breuiter dicam: rebaptizare haereticos, quod illi fecisse dicuntur, tunc fuit humani erroris, rebaptizare autem catholicos, quod adhuc isti faciunt, semper est diabolicae praesumptionis. § 23 Sed uolo mihi soluat iste quaestionem, quandoquidem, cum Romanae ecclesiae per ordinem commemoraret episcopos, inter eos commemorauit et Stephanum, quos episcopatum inlibatum gessisse confessus est. cum ergo Stephanus non solum non rebaptizaret haereticos, uerum etiam hoc facientes uel ut fieret decernentes excommunicandos esse censeret, sicut et aliorum episcoporum et ipsius Cypriani litterae ostendunt, tamen Cyprianus cum eo in unitatis pace permansit.quid hinc", + "candidate_score": 0.649178, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf042", + "work_id": "073_Sulpicius-Severus_-Joannes-Cassianus_Excerpta", + "max_score": 0.677106, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2_4", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. : «Brauch in der heymsuchung der Krancken» S. 43-62. . Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "073_Sulpicius-Severus_-Joannes-Cassianus_Excerpta_window_43", + "psc_text": "tam nostro quam ipsorum nuncupatur eloquio (Ibid., c. 7). Ultimum est habitus eorum pellis caprina, quae melotes appellatur (Ibid., c. 8). Qui tamen habitus pellis caprinae significat mortificata membra omni petulantia carnalium passionum, debere eos in summa virtutum gravitate consistere Calceamenta quoque (Ibid., c. 10), velut interdicta Evangelico praecepto recusantes (Matth. et Luc. X), cum infirmitas corporis vel matutinus rigor hiemis saevit, seu meridiani aestus fervor exegerit, tantummodo muniunt pedes. Quibus tamen caligis quanquam licito utantur, utpote Domini mandato concessis (Act. XII; Marc. VI), nequaquam tamen pedibus eas inhaerere permittunt, cum accedunt ad celebranda seu ad percipienda sacrosancta mysteria, illud etiam existimantes secundum litteram custodiri debere, quod dicitur ad Moysen et ad Jesum filium Nave: Solve corrigiam calceamenti tui, locus enim in quo stas terra sancta est (Exod. III; Josue V). CAPUT XVI. De canonico orationum modo, et perfecta abrenuntiatione saeculi. Itaque per universam Aegyptum et Thebaidam, ubicumque habentur monasteria,", + "candidate_score": 0.677106, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", + "max_score": 0.676941, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3003", + "psc_text": "filium minus idoneum ad capiendum cibum, ipsos cibos ei dat, sed trajectos per carnem suam: nam ipse est panis quo infans pascitur, quo et mater ejus pascitur; sed ad mensam infans minus idoneus est, ad mamillam idoneus est. Panis ergo de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum ad parvum infantem. Sic Dominus noster Jesus Christus cum esset Verbum apud Patrem, per quod facta sunt omnia; qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo (Philipp. II, 6) ; qualem caperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo (Psal. LXXVII, 25) , et manna descenderet ad veriorem populum Israel, «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» (Joan. I, 1, 2, 3, 14) . 10.", + "candidate_score": 0.676941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20_22", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3260", + "psc_text": "«Quisnam potest salvus fieri?» Et respondit eis: «Quod hominibus impossibile est, facile est Deo» (Matth. XIX, 16-26) . Habent enim et divites quemdam modum suum, et acceperunt canticum de Sion, canticum de quo Apostolus dicit: «Praecipe divitibus hujus saeculi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum.» Adjungens quid debeant agere, jam tangit organum, non suspendit: «Divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thezaurisent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» (I Tim. VI, 17-19) . Hoc canticum de canticis Sion divites acceperunt, primo, «non superbe sapere.» Extollunt enim divitiae; et quos extollunt, flumina illa tollunt. Quid ergo his praecipitur? Ante omnia, «non superbe sapere.» Quod faciunt divitiae, hoc caveant in divitiis; caveant in divitiis superbiam. Ipsum enim malum est quod important maxime divitiae incautis hominibus. Non enim aurum malum est, quod Deus condidit; sed malus", + "candidate_score": 0.666258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_2", + "bdc_text": "Unum ut scribas , quid putes , rectene an minus recte sequamur institutum Oecolampadii in exhibendo pane et poculo domini morituris seu infirmisSiehe Oekolampads «Form und gstalt wie der kinder tauff , Des herren Nachtmal und der Krancken heymsuhung ietz zu Basel von etlichen Predicanten gehalten werden» , Basel 1526 ( Oekolampad-Bibliographie 135 ) , bes. das Kap. :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3004", + "psc_text": "intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo (Psal. LXXVII, 25) , et manna descenderet ad veriorem populum Israel, «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» (Joan. I, 1, 2, 3, 14) . 10. Quapropter ipsis infirmis Paulus apostolus hoc dicit, quos dicit animales et carnales (I Cor. III, 1) : «Numquid dixi me scire aliquid in vobis, nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum» (Id. II, 2) ? Nam Christus erat et non crucifixus: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Et quia ipsum «Verbum caro factum est,» et ipsum Verbum crucifixum est: sed non est mutatum in hominem; homo in illo mutatus est. Mutatus est homo in illo, ut melior fieret quam erat, non ut in ipsam substantiam Verbi converteretur. Per id ergo quod homo erat, mortuus", + "candidate_score": 0.665388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_18_20", + "bdc_text": "Nam superioribus diebus actum est nobis cum deputatis nostris hac de reSiehe ABaslerRef VI 289 , S. 284. . Sententias multorum talibus de causis amo scire . Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2069", + "psc_text": "solvendum debitum vehementer urgerent, diu petentibus jubentibusque non cessi; quia quotiescumque inde cogitare tentavi, semper vires nostrae intentionis excessit. Quanto enim videtur apertior, tanto mihi profundior videri solet; ita ut etiam quam sit profundus, demonstrare non possem. Aliorum quippe, qui difficile intelliguntur, etiamsi in obscuritate sensus latet, ipsa tamen apparet obscuritas: hujus autem nec ipsa; quoniam talem praebet superficiem, ut lectorem atque auditorem, non expositorem necessarium habere credatur. Et nunc quod tandem ad pertractationem ejus accedo, quid in eo possim, prorsus ignoro: spero tamen, ut aliquid possim, adfuturum atque adjuturum Deum. Sic enim fecit in omnibus quaecumque sufficienter, cum prius mihi ad intelligendum vel explicandum difficilia ac pene impossibilia viderentur, exposui. Statui autem per sermones id agere, qui proferantur in populis, quas Graeci ὁμιλίας vocant. Hoc enim justius esse arbitror, ut conventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium:", + "candidate_score": 0.664957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3093", + "psc_text": "peccata contrahant; et de illis dictum est quia «facilius est intrare camelum per foramen acus, quam divitem in regnum coelorum.» Et cum contristati essent discipuli pro illis, de quibus jam desperabant, consolatus est eos Dominus dicens: «Quae hominibus impossibilia sunt, Deo facilia sunt» (Matth. XIX, 24-26) . Quomodo autem illud facile facit Deus? Audi Apostolum, si non negligas quod praecepit: «Praecipe,» inquit, «divitibus hujus saeculi non superbe sapere.» Invenis enim pauperem superbientem, divitem humilem; christianum bene considerantem quia illa omnia praetereunt et praeterfluunt, quia nihil attulit in hunc mundum, nihil potest de mundo auferre; cogitantem quemadmodum dives ille qui ardebat in flamma apud inferos, guttam sibi destillari de digito desideravit ejus qui micas de mensa ejus concupierat. Cogitantes ista, faciunt quod ait Apostolus: «Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. Divites sint,» inquit, «in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent.» Et", + "candidate_score": 0.660617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20_22", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem . Caeterum Argentinenses synodo celebrato tentarunt ecclesiam suam purgareZur Straßburger Synode vom 10 . bis 14 . Juni 1533 und zu ihren Maßnahmen gegen Täufer und andere sektiererische Gruppen s. QGT VIII 70-96 . 98. 110f ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3093", + "psc_text": "peccata contrahant; et de illis dictum est quia «facilius est intrare camelum per foramen acus, quam divitem in regnum coelorum.» Et cum contristati essent discipuli pro illis, de quibus jam desperabant, consolatus est eos Dominus dicens: «Quae hominibus impossibilia sunt, Deo facilia sunt» (Matth. XIX, 24-26) . Quomodo autem illud facile facit Deus? Audi Apostolum, si non negligas quod praecepit: «Praecipe,» inquit, «divitibus hujus saeculi non superbe sapere.» Invenis enim pauperem superbientem, divitem humilem; christianum bene considerantem quia illa omnia praetereunt et praeterfluunt, quia nihil attulit in hunc mundum, nihil potest de mundo auferre; cogitantem quemadmodum dives ille qui ardebat in flamma apud inferos, guttam sibi destillari de digito desideravit ejus qui micas de mensa ejus concupierat. Cogitantes ista, faciunt quod ait Apostolus: «Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. Divites sint,» inquit, «in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent.» Et", + "candidate_score": 0.658801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_20", + "bdc_text": "Nihil difficilius hodie videtur quam agere de pecunia et divitiis , cum mihi nihil sit facilius , ex praecepto videlicet charitatis Vgl. 1Kor 13. , sed non facile depromo , dum audiero adstipulantem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3470", + "psc_text": "Nam aliis locis ubi tanquam scientibus loquebatur, hucusque dixit: «Plenitudo,» inquit, «legis charitas» (Rom. XIII, 10) ; et non dixit qualis charitas. Ideo ibi non dixit, quia dixit alibi: non enim ubique omnia dici aut possunt, aut debent. Ergo hic, «Plenitudo legis charitas.» Quaerebas forte, quae charitas? qualis charitas? Audis alio loco: «Finis praecepti est charitas de corde puro.» Jam videte utrum inter se latrones habeant charitatem de puro corde. Purum cor in charitate hoc est, quando diligis hominem secundum Deum; quia et teipsum sic debes diligere, ut non erret regula, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum.» Si enim male te diligis et inutiliter; ita et proximum diligendo, quid ei consulis? Quomodo autem te male diligis? Quomodo innuit Scriptura, quae neminem palpat, et convincit quia non te diligis; imo convincit quia et odisti te: «Qui autem,» inquit, «diligit iniquitatem, odit animam suam» (Psal. X, 6) . Si ergo diligis iniquitatem, putas", + "candidate_score": 0.65617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_6", + "bdc_text": "Auch 1543 gab es einen Streit über die Krankenkommunion zwischen der lutheranisierenden ( Simon Sulzer u. a. )", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1374", + "psc_text": "communia, et cum eis quos nolis imitari. Ipsum ingenium acutum habent et pessimi homines, solertem artium industriam habent et turpissimi scenici, divitias habent et latrones, conjugia, filios, multi mali habent. Pulchra dona Dei omnia, nemo negat; sed vide cum quibus communia. Respice ad munera ipsius Ecclesiae. Munus Sacramentorum in Baptismo, in Eucharistia, in caeteris sanctis Sacramentis, quale munus est? Hoc munus adeptus est et Simon magus (Act. VIII, 13) . Prophetia quale munus est? Prophetavit et Saül malus rex, et tunc prophetavit, cum David sanctum persequeretur. Intendite: non dixi, cum persecutus fuisset. Fortassis enim eum persecutus poenitentiam gessit, et dignus fuit spiritu prophetandi. Non persecutus, neque persecuturus, sed persequens prophetavit. Misit ad comprehendendum David ministros suos: David vero eo tempore inter prophetas erat, ubi erat et sanctus Samuel; impleti sunt spiritu prophetiae qui missi sunt, et prophetaverunt. Sed forte bono illi animo venerant, vel ob necessitatem officii sui, vel non", + "candidate_score": 0.653608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15_17", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3321", + "psc_text": "eos,» ait Petro, «vade, mitte hamum in mare, et qui primus piscis ascenderit, aperi os ejus, et invenies staterem;» id est duas didrachmas. Stater ponderis genus est, habens quatuor drachmas. «Invenies» ibi; «da illis pro me et te» (Matth. XVII, 23-26) . «Domine, retribues pro me.» Merito habemus primum piscem hamo captum, hamo comprehensum; primum surgentem de mari, primogenitum a mortuis. In ejus ore invenimus duas didrachmas, id est quatuor drachmas: in ejus ore invenimus quatuor Evangelia. Istis quatuor drachmis ab exactione hujus saeculi liberamur; per quatuor Evangelia debitores non remanebimus: ibi enim peccata nostra omnia solvuntur. Retribuit ergo pro nobis: gratias misericordiae ipsius. Nihil debebat; pro se non reddidit, sed pro nobis reddidit. «Ecce,» inquit, «venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet.» Quid est, «in me nihil inveniet?» Nullum peccatum in me inveniet; quare occidat me, non habet. «Sed ut sciant omnes,» ait, «quia voluntatem Patris mei", + "candidate_score": 0.642078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15_17", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3319", + "psc_text": "In ipso capite nostro attendite. Reliquit enim nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. «Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus: qui cum malediceretur, non remaledicebat» dicens, «Domine, retribues pro me: cum judicaretur, non comminabatur; sed commendabat se illi judicanti juste» (I Petr. II, 21-23) . Quid est, «Domine, retribues, pro me? Ego,» inquit, «non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet» (Joan. VIII, 50) . «Non vosmetipsos vindicantes, charissimi,» Apostolus dicit: «sed date locum irae. Scriptum est enim, Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus» (Rom. XII, 19) . «Domine retribues pro me.» 16. Est hic alius intellectus non negligendus, et forte magis eligendus. «Domine» Christe, «retribues pro me.» Ego enim si reddam, rapui; tu quod non rapuisti, solvisti: «Domine, retribues pro me.» Vide illum retribuentem pro nobis. Venerunt qui tributum exigerent; exigebant tributum didrachmam, id est duas drachmas in uno homine: ventum est ad", + "candidate_score": 0.642044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15_17", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz : «Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3320", + "psc_text": "hic alius intellectus non negligendus, et forte magis eligendus. «Domine» Christe, «retribues pro me.» Ego enim si reddam, rapui; tu quod non rapuisti, solvisti: «Domine, retribues pro me.» Vide illum retribuentem pro nobis. Venerunt qui tributum exigerent; exigebant tributum didrachmam, id est duas drachmas in uno homine: ventum est ad Dominum, ut solveret tributum; imo non ad ipsum, sed ad discipulos; et dictum est illis: «Magister vester non solvit tributum?» Illi retulerunt ad eum. Et ille: «Reges terrae a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis?» Responderunt: «Ab alienis. Ergo,» inquit, «liberi sunt filii. Sed tamen ne scandalizemus eos,» ait Petro, «vade, mitte hamum in mare, et qui primus piscis ascenderit, aperi os ejus, et invenies staterem;» id est duas didrachmas. Stater ponderis genus est, habens quatuor drachmas. «Invenies» ibi; «da illis pro me et te» (Matth. XVII, 23-26) . «Domine, retribues pro me.» Merito habemus primum piscem", + "candidate_score": 0.63541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3540", + "psc_text": "deflecti: passio enim πάθος graece dicitur, non pascha. Ergo Pascha, sicut dicunt qui noverunt, et qui nobis quod legeremus interpretati sunt, transitus interpretatur. Ideo ventura passione Domini, tanquam ipso verbo loqueretur Evangelista: «Cum venisset,» inquit, «hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem.» Pascha hic ergo sonuit in hoc versu, «Singularis ego sum, donec transeam.» Post Pascha jam non ero singularis, post transitum non ero singularis. Multi imitabuntur, multi consequentur: et si postea sequentur, quid erit? «Singularis ego sum, donec transeam.» Quid est quod Dominus ait in hoc psalmo, «Singularis ego sum donec transeam?» quid est quod exposuimus? Si intelleximus, attende ipsius verba in Evangelio: «Amen, amen dico vobis,» inquit, «nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert.» Hoc ibi ait, ubi etiam dixit: «Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum» (Joan. XII, 24, 25, 32) .", + "candidate_score": 0.630879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2551", + "psc_text": "cum transiero» (Exod. XXXIII, 20, 23) . Exspectas forte ut transeat: jam transiit; tu vide posteriora ipsius. Ubi transiit? Audi Joannem; «Cum venisset,» inquit, «hora, ut transiret de mundo ad Patrem» (Joan. XIII, 1) . Dominus noster Jesus Christus jam fecit Pascha. Pascha autem Transitus interpretatur. Nam verbum est hebraeum: et putant homines graecum esse, quasi Passionem, sed non est. A diligentioribus et a doctioribus inventum est quia Pascha hebraeum verbum est; et non interpretantur passionem, sed transitum. Per passionem enim transiit Dominus a morte ad vitam; et fecit nobis viam credentibus in resurrectionem ejus, ut transeamus et nos de morte ad vitam. Non magnum est credere quia mortuus est Christus: hoc et Pagani, et Judaei, et omnes iniqui credunt. Hoc omnes credunt, quia mortuus est: fides Christianorum, resurrectio Christi est; hoc pro magno habemus, quia credimus eum resurrexisse. Ergo tunc se voluit videri, cum transiret, hoc est, cum resurrexisset.", + "candidate_score": 0.628481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13_15", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. . Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1853", + "psc_text": "charissimi, intente accipite quod dicturus sum. Quoniam justitia nostra ex fide est, et fide mundantur corda nostra, ut quod credidimus, videre possimus: utrumque enim positum est; et, «Beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt» (Matth. V, 8) ; et, «Fide mundans corda eorum» (Act. XV, 9) . Quia ergo haec est justitia fidei, credere quod non vides, et ipso merito fidei ad visionem suo tempore pervenire; Dominus in Evangelio cum promitteret Spiritum sanctum, hoc ait: «Ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio.» De quo peccato? de qua justitia? de quo judicio? Ipse sequitur et exponit; conjecturas hominum non admittit: «De peccato quidem,» inquit, «quia non crediderunt in me.» Quanta alia peccata Judaeorum! Et tamen quasi hoc unum sit, ita dixit: «De» «peccato quidem, quia non crediderunt in me.» Hoc est illud peccatum, de quo alibi dicit: «Si non venissem, peccatum non haberent» (Joan. XV, 22) . Quid", + "candidate_score": 0.626855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_15", + "bdc_text": "Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3583", + "psc_text": "fecit. Mundum enim diligere peccatum est; peccatum autem non fecit Deus. Audi ergo, ut dicere coeperam, mundum et mundum. «In hoc mundo erat,» dictum est. De quo dictum est, «In hoc mundo erat,» nisi de Sapientia Dei, quod est Christus Jesus; de qua dictum est quod paulo ante commemoravi, «Pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter» (Sap. VIII, 1) ? «Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in illam incurrit» (Sap. VII, 24, 25) . Ergo, «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit.» Audisti duos mundos: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit» (Joan. I, 10) . Non mundus qui factus est per Jesum, ab illis principibus et potestatibus tenebrarum regitur; sed mundus qui non cognovit Jesum, id est, dilectores mundi, peccatores, iniqui, superbi et infideles. Unde mundus peccatores? Quia diligunt mundum, et", + "candidate_score": 0.625521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3321", + "psc_text": "eos,» ait Petro, «vade, mitte hamum in mare, et qui primus piscis ascenderit, aperi os ejus, et invenies staterem;» id est duas didrachmas. Stater ponderis genus est, habens quatuor drachmas. «Invenies» ibi; «da illis pro me et te» (Matth. XVII, 23-26) . «Domine, retribues pro me.» Merito habemus primum piscem hamo captum, hamo comprehensum; primum surgentem de mari, primogenitum a mortuis. In ejus ore invenimus duas didrachmas, id est quatuor drachmas: in ejus ore invenimus quatuor Evangelia. Istis quatuor drachmis ab exactione hujus saeculi liberamur; per quatuor Evangelia debitores non remanebimus: ibi enim peccata nostra omnia solvuntur. Retribuit ergo pro nobis: gratias misericordiae ipsius. Nihil debebat; pro se non reddidit, sed pro nobis reddidit. «Ecce,» inquit, «venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet.» Quid est, «in me nihil inveniet?» Nullum peccatum in me inveniet; quare occidat me, non habet. «Sed ut sciant omnes,» ait, «quia voluntatem Patris mei", + "candidate_score": 0.62506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3320", + "psc_text": "hic alius intellectus non negligendus, et forte magis eligendus. «Domine» Christe, «retribues pro me.» Ego enim si reddam, rapui; tu quod non rapuisti, solvisti: «Domine, retribues pro me.» Vide illum retribuentem pro nobis. Venerunt qui tributum exigerent; exigebant tributum didrachmam, id est duas drachmas in uno homine: ventum est ad Dominum, ut solveret tributum; imo non ad ipsum, sed ad discipulos; et dictum est illis: «Magister vester non solvit tributum?» Illi retulerunt ad eum. Et ille: «Reges terrae a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis?» Responderunt: «Ab alienis. Ergo,» inquit, «liberi sunt filii. Sed tamen ne scandalizemus eos,» ait Petro, «vade, mitte hamum in mare, et qui primus piscis ascenderit, aperi os ejus, et invenies staterem;» id est duas didrachmas. Stater ponderis genus est, habens quatuor drachmas. «Invenies» ibi; «da illis pro me et te» (Matth. XVII, 23-26) . «Domine, retribues pro me.» Merito habemus primum piscem", + "candidate_score": 0.621446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3319", + "psc_text": "In ipso capite nostro attendite. Reliquit enim nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. «Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus: qui cum malediceretur, non remaledicebat» dicens, «Domine, retribues pro me: cum judicaretur, non comminabatur; sed commendabat se illi judicanti juste» (I Petr. II, 21-23) . Quid est, «Domine, retribues, pro me? Ego,» inquit, «non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet» (Joan. VIII, 50) . «Non vosmetipsos vindicantes, charissimi,» Apostolus dicit: «sed date locum irae. Scriptum est enim, Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus» (Rom. XII, 19) . «Domine retribues pro me.» 16. Est hic alius intellectus non negligendus, et forte magis eligendus. «Domine» Christe, «retribues pro me.» Ego enim si reddam, rapui; tu quod non rapuisti, solvisti: «Domine, retribues pro me.» Vide illum retribuentem pro nobis. Venerunt qui tributum exigerent; exigebant tributum didrachmam, id est duas drachmas in uno homine: ventum est ad", + "candidate_score": 0.61931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_17", + "bdc_text": "«Ein guter bericht vonn Zinsen» , der als Anhang zu seinem Buch «Von dem unverschämten Frevel der Wiedertäufer» 1531 erschien ( HBBibl I 28). , non ingratum mihi feceris .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2729", + "psc_text": "iste psalmus de quo modo testimonium dedimus, non iste quem considerandum et tractandum modo suscepimus, sed ubi dictum est, «Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? Ecce ipsi peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Numquid vane justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas?» ille ergo psalmus, ubi videtis quia periclitatur anima, ubi videtis quia nutant pedes, sic coepit: «Quam bonus Deus Israel rectis corde! Mei autem,» inquit, «pene commoti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei.» Quare? «Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens» (Psal. LXXII, 1-13) . Inde ergo dixit commotos pedes suos et pene effusos gressus, lapsu ad ruinam a Deo, quia intuitus est et inspexit felicitatem peccatorum, et vidit eos habere pacem, se autem laborem. Narravit autem hoc cum jam evasisset, cum jam correcto corde Deo inhaesisset, narravit praeterita pericula sua. Ergo, «Bonus Deus Israel:» sed quibus? «Rectis corde.» Qui sunt", + "candidate_score": 0.616793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14_16", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1853", + "psc_text": "charissimi, intente accipite quod dicturus sum. Quoniam justitia nostra ex fide est, et fide mundantur corda nostra, ut quod credidimus, videre possimus: utrumque enim positum est; et, «Beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt» (Matth. V, 8) ; et, «Fide mundans corda eorum» (Act. XV, 9) . Quia ergo haec est justitia fidei, credere quod non vides, et ipso merito fidei ad visionem suo tempore pervenire; Dominus in Evangelio cum promitteret Spiritum sanctum, hoc ait: «Ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio.» De quo peccato? de qua justitia? de quo judicio? Ipse sequitur et exponit; conjecturas hominum non admittit: «De peccato quidem,» inquit, «quia non crediderunt in me.» Quanta alia peccata Judaeorum! Et tamen quasi hoc unum sit, ita dixit: «De» «peccato quidem, quia non crediderunt in me.» Hoc est illud peccatum, de quo alibi dicit: «Si non venissem, peccatum non haberent» (Joan. XV, 22) . Quid", + "candidate_score": 0.611068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_34", + "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3713", + "psc_text": "Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuit mihi, bonum diem duxi: quia forte lucra venerunt, aut invitatus es, aut in epulis diu fuisti. Gaudes, quia in epulis diu fuisti; alter te dolet, quia non erubuisti. Verumtamen de quocumque tali bono gaudeas, certe transitorium est. Si autem gaudeas in Domino Deo tuo, audies dicentem Scripturam: «Delectare in Domino» (Psal. XXXVI, 4) . Tanto firmius gaudebis, quanto est ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de nummo, times furem; si autem gaudes de Deo, quid times? Ne tibi quisquam auferat Deum? Deum tibi nemo auferet, si tu eum non dimiseris. Non enim sic est Deus, quomodo lux ista de coelo fulgens. Non quando volumus ad eam accedimus quia non in omni loco lucet. Per infirmitatem nostram forte fit, ut hieme nos delectet esse in ipsa luce: nunc autem", + "candidate_score": 0.60889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_34", + "bdc_text": "] Domino Heinricho Bullingero , viro praeclarissimo , amico et domino perquam charo suo .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2152", + "psc_text": "Cur ergo poscit fidelis ne abscondatur sibi quod nec infideli cernit abscondi? An quia Deum nosse difficile est, consequens est utique ut, «Diliges Dominum Deum tuum,» difficile intelligatur, ne aliud pro alio diligatur? Nam proximi facilior esse videtur cognitio. Omnis quippe homo est omni homini proximus, nec ulla cogitanda est longinquitas generis, ubi est natura communis. Quanquam nec proximum noverat qui Domino ait: «Et quis est mihi proximus?» Quando illi est propositus homo quidam, qui descendens ab Jerusalem in Jericho incidit in latrones: cui proximum non fuisse, nisi qui cum illo fecit misericordiam, ipse qui interrogaverat judicavit (Luc. X, 29-37) ; patuitque in facienda misericordia neminem alienum esse deputandum ab eo qui diligit proximum. Sed multi nec seipsos noverunt; quia et seipsum nosse, quemadmodum homo sibi debet innotescere, non omnium hominum est. Quomodo ergo diligit proximum tanquam seipsum, qui nescit et seipsum? Non enim frustra ille filius junior, qui profectus", + "candidate_score": 0.608681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2131", + "psc_text": "15) , omnia judicia Dei scire conceditur, quia revera multum est ad hominem, cum profecto (ut aliquid exempli gratia dicam, unde judiciorum Dei conjiciatur immensitas) nemo sine judicio Dei sit tardus in animo, vel claudus in corpore: habet tamen unde dicat Ecclesia, hoc est populus acquisitionis, et veraciter dicat, «In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui;» id est, nihil judiciorum tuorum tacui, quae mihi per eloquia tua innotescere voluisti, sed omnia prorsus in labiis meis enuntiavi. Hoc enim mihi videtur significare voluisse, quod non ait, omnia judicia tua; sed, «omnia judicia oris tui,» id est, quae mihi dixisti: ut per os ejus eloquium ejus intelligamus, quod fecit ad nos in revelationibus sanctorum pluribus, et Testamentis duobus; quae omnia judicia usquequaque in labiis suis enuntiare non cessat Ecclesia. 3. [«vers.» 14.] Deinde subjungit et dicit, «In via testimoniorum tuorum jucundatus sum, quasi in omnibus divitiis.» Viam testimoniorum Dei nihil citius,", + "candidate_score": 0.591793, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa006.opp-lat1", + "max_score": 0.676424, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa006.opp-lat1_window_106", + "psc_text": "possidebunt. sed quisquis ea sic accipit, ut existimet ita corpus terrenum, quale nunc habemus, in corpus caeleste resurrectione mutari, ut nec membra ista nec carnis sit futura substantia, procul dubio corrigendus est, commonitus de corpore domini, qui post resurrectionem in eisdem membris non solum conspiciendus oculis, uerum etiam manibus tractandus apparuit carnemque se habere etiam sermone firmauit dicens: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. unde constat apostolum non carnis substantiam negasse in dei regno futuram, sed aut homines, qui secundum carnem uiuunt, carnis et sanguinis nomine nuncupasse aut ipsam carnis corruptionem, quae tunc utique nulla erit. nam cum dixisset: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, bene intellegitur tamquam exponendo quid dixerit continuo subdidisse: neque corruptio incorruptionem possidebit. de qua re ad persuadendum infidelibus difficili diligenter, quantum potui, me disseruisse reperiet, quisquis de ciuitate dei legerit uolumen.", + "candidate_score": 0.676424, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei", + "max_score": 0.676005, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_27_29", + "bdc_text": "Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus . Vale cum tuis , Utingero , LeoneLeo Jud. , omnibus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2692", + "psc_text": "Dominum nostrum, judicem vivorum atque mortuorum, ad debitos fines ambae pervenerint civitates, quarum una est Dei, altera diaboli, cujusmodi supplicium sit futurum diaboli et omnium ad eum pertinentium, in hoc libro nobis, quantum ope divina valebimus, diligentius disputandum est. Ideo autem hunc tenere ordinem malui, ut postea disseram de felicitate sanctorum, quoniam utrumque cum corporibus erit; et incredibilius videtur esse in aeternis corpora durare cruciatibus, quam sine dolore ullo in aeterna beatitudine permanere. Ac per hoc cum illam poenam non debere esse incredibilem demonstravero, adjuvabit me plurimum, ut multo facilius omni carens molestia immortalitas corporum in sanctis futura credatur. Nec a divinis ordo iste abhorret eloquiis, ubi aliquando quidem bonorum beatitudo prius ponitur, ut est illud, Qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae; qui autem mala egerunt, in resurrectionem judicii (Joan. V, 29) : sed aliquando et posterius, ut est, Mittet Filius hominis Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia", + "candidate_score": 0.676005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_11", + "bdc_text": "Solatium enim praebet viventibus de mortuo feliciter eum moriturum , qui fidem tali quoque signo testificatus sit in exitu vitaeVgl. Kirchhofer , Myconius 132. .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1981", + "psc_text": "Apostolus, Si mortui estis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens: salubriter utique mortificantur a Domino: quibus adjungit, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram; ut ipsi sint illi, qui esurientes transierunt terram. Mortui enim estis, inquit: ecce quomodo salubriter mortificat Deus. Deinde sequitur, Et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo (Coloss. III, 1-3) : ecce quomodo eosdem ipsos vivificat Deus. Sed numquid eosdem deduxit ad inferos et reduxit? Hoc utrumque sine controversia fidelium in illo potius videmus impletum, Capite scilicet nostro, cum quo vitam nostram in Deo Apostolus dixit absconditam. Nam cum proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 32) , isto modo utique mortificavit cum. Et quia resuscitavit a mortuis, eumdem rursus vivificavit. Et quia in prophetia vox ejus agnoscitur, Non derelinques animam meam in inferno (Psalm. XV, 10) , eumdem deduxit ad inferos", + "candidate_score": 0.664055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_26_28", + "bdc_text": "maior vis . Habuerunt catabaptistas multos , item negantes divinitatem Christi , nullos esse daemones , corpus Christi sepultum maledictum esse sicut et nostra corpora et innumera eiusmodi . Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2787", + "psc_text": "Ab aeterna ergo morte, inquiunt, necesse est istos erui, et ad vitam aeternam quandocumque perduci. CAPUT XX.-- De his qui non omnibus, sed iis tantum qui apud Catholicos sunt renati, etiamsi postea in multa crimina erroresque proruperint, indulgentiam pollicentur. Item sunt qui hoc nec omnibus habentibus Baptismatis Christi et ejus corporis sacramentum, sed solis Catholicis, quamvis male viventibus pollicentur; quia non solo sacramento, sed re ipsa manducaverunt corpus Christi, in ipso ejus corpore constituti, de quo dicit Apostolus, Unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) : ut etiamsi postea in aliquam haeresim vel etiam in gentilium idololatriam lapsi fuerint, tantum quia in corpore Christi, id est in Ecclesia catholica, sumpserunt Baptismum Christi et manducaverunt corpus Christi, non moriantur in aeternum, sed vitam quandoque consequantur aeternam; atque illa omnis impietas quanto major fuerit, non eis valeat ad aeternitatem, sed ad diuturnitatem magnitudinemque poenarum. CAPUT XXI.-- De his qui", + "candidate_score": 0.660378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14_16", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2494", + "psc_text": "Haec justitia Dei ad novum pertinet Testamentum, et testimonium habet a veteribus Libris, hoc est, a Lege et Prophetis. Prius ergo ipsa causa ponenda est, et postea testes introducendi. Hunc et ipse Jesus Christus ordinem servandum esse demonstrans, Scriba, inquit, eruditus in regno Dei, similis est viro patrifamilias, proferenti de thesauro suo nova et vetera (Matth. XIII, 52) . Non dixit, Vetera et nova: quod utique dixisset, nisi maluisset meritorum ordinem servare quam temporum. CAPUT V.-- Quibus sententiis Domini Salvatoris divinum judicium futurum in fine saeculi declaretur. 1. Ergo ipse Salvator cum objurgaret civitates, in quibus virtutes magnas fecerat, neque crediderant, et eis alienigenas anteponeret, Verumtamen, inquit, dico vobis, Tyro et Sidoni remissius erit in die judicii quam vobis. Et paulo post alteri civitati, Amen, inquit, dico vobis, quia terrae Sodomorum remissius erit in die judicii quam tibi (Matth. XI, 22, 24) . Hic evidentissime praedicat diem judicii esse venturum.", + "candidate_score": 0.633062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_13_15", + "bdc_text": "Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. . Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2496", + "psc_text": "Salomon hic (Id. XII, 41, 42) . Duas hoc loco res discimus, et venturum esse judicium, et cum mortuorum resurrectione venturum. De Ninivitis enim et regina Austri quando ista dicebat, de mortuis sine dubio loquebatur, quos tamen in die judicii resurrecturos esse praedixit. Nec ideo dixit, condemnabunt, quia ipsi judicabunt: sed quia ex ipsorum comparatione isti merito damnabuntur. 2. Rursus alio loco, cum de hominum bonorum et malorum nunc permixtione, postea separatione, quae utique die judicii futura est, loqueretur, adhibuit similitudinem de tritico seminato et superseminatis zizaniis, eamque suis exponens discipulis: Qui seminat, inquit, bonum semen, est Filius hominis: ager autem est mundus: bonum vero semen hi sunt filii regni; zizania autem filii sunt nequam: inimicus autem qui seminavit ea, est diabolus: messis autem consummatio saeculi est, messores vero Angeli sunt. Sicut ergo colliguntur zizania, et igni comburuntur; sic erit in consummatione saeculi. Mittet Filius hominis Angelos suos, et colligent", + "candidate_score": 0.626657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_4", + "bdc_text": "Video enim id displicere Bernensibus Hinter dieser streng zwinglischen Ablehnung stand möglicher weise Megander mit seinen Anhängern .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_52", + "psc_text": "barbarae, tamen humanae, qui prophetam non deseruit nec in visceribus belluae (Jonae II). Haec quoque illi, cum quibus agimus, malunt irridere, quam credere: qui tamen in suis litteris credunt Arionem Methymnaeum, nobilissimum citharistam, cum esset dejectus e navi, exceptum delphini dorso, et ad terras esse pervectum. Verum illud nostrum de Jona propheta incredibilius est. Plane incredibilius, quia mirabilius; et mirabilius, quia potentius. CAPUT XV.-- De Regulo, in quo captivitatis, ob religionem etiam sponte tolerandae, exstat exemplum: quod tamen illi deos colenti prodesse non potuit. 1. Habent tamen isti de captivitate religionis causa etiam sponte toleranda et in suis praeclaris viris nobilissimum exemplum. Marcus Attilius Regulus, imperator populi Romani, captivus apud Carthaginenses fuit. Qui cum sibi mallent a Romanis suos reddi, quam eorum tenere captivos, ad hoc impetrandum etiam istum praecipue Regulum cum legatis suis Romam miserunt, prius juratione constrictum, si quod volebant minime peregisset, rediturum esse Carthaginem. Perrexit ille, atque", + "candidate_score": 0.622634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_12_14", + "bdc_text": "Alterum , an ordinatio de reditibus frumentariis emptis pecunia sit abolita . Ita enim est omnino relatum ad nos causa adiecta , quod agrestes ita petiverintEs handelt sich um ein Gerücht , das sich als falsch erwies , s. unten [Nr. 243 ] S. 155 , 9-15. . Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2496", + "psc_text": "Salomon hic (Id. XII, 41, 42) . Duas hoc loco res discimus, et venturum esse judicium, et cum mortuorum resurrectione venturum. De Ninivitis enim et regina Austri quando ista dicebat, de mortuis sine dubio loquebatur, quos tamen in die judicii resurrecturos esse praedixit. Nec ideo dixit, condemnabunt, quia ipsi judicabunt: sed quia ex ipsorum comparatione isti merito damnabuntur. 2. Rursus alio loco, cum de hominum bonorum et malorum nunc permixtione, postea separatione, quae utique die judicii futura est, loqueretur, adhibuit similitudinem de tritico seminato et superseminatis zizaniis, eamque suis exponens discipulis: Qui seminat, inquit, bonum semen, est Filius hominis: ager autem est mundus: bonum vero semen hi sunt filii regni; zizania autem filii sunt nequam: inimicus autem qui seminavit ea, est diabolus: messis autem consummatio saeculi est, messores vero Angeli sunt. Sicut ergo colliguntur zizania, et igni comburuntur; sic erit in consummatione saeculi. Mittet Filius hominis Angelos suos, et colligent", + "candidate_score": 0.620882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14_16", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2496", + "psc_text": "Salomon hic (Id. XII, 41, 42) . Duas hoc loco res discimus, et venturum esse judicium, et cum mortuorum resurrectione venturum. De Ninivitis enim et regina Austri quando ista dicebat, de mortuis sine dubio loquebatur, quos tamen in die judicii resurrecturos esse praedixit. Nec ideo dixit, condemnabunt, quia ipsi judicabunt: sed quia ex ipsorum comparatione isti merito damnabuntur. 2. Rursus alio loco, cum de hominum bonorum et malorum nunc permixtione, postea separatione, quae utique die judicii futura est, loqueretur, adhibuit similitudinem de tritico seminato et superseminatis zizaniis, eamque suis exponens discipulis: Qui seminat, inquit, bonum semen, est Filius hominis: ager autem est mundus: bonum vero semen hi sunt filii regni; zizania autem filii sunt nequam: inimicus autem qui seminavit ea, est diabolus: messis autem consummatio saeculi est, messores vero Angeli sunt. Sicut ergo colliguntur zizania, et igni comburuntur; sic erit in consummatione saeculi. Mittet Filius hominis Angelos suos, et colligent", + "candidate_score": 0.619276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14_16", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2664", + "psc_text": "gratia mea, ego non mutor. Testem vero se dicit futurum, quia in judicio suo non indiget testibus: eumque velocem, sive quia repente venturus est, eritque judicium ipso inopinato ejus adventu celerrimum, quod tardissimum videbatur; sive quia ipsas convincet sine ulla sermonis prolixitate conscientias. In cogitationibus enim, sicut scriptum est, impii interrogatio erit (Sap. I, 9) . Et Apostolus, Cogitationibus, inquit, accusantibus, vel etiam excusantibus in die qua judicabit Deus occulta hominum, secundum Evangelium meum per Jesum Christum (Rom. II, 15, 16) . Etiam sic ergo Dominus futurus testis intelligendus est velox, cum sine mora revocaturus est in memoriam, unde convincat puniatque conscientiam. CAPUT XXVII.-- De separatione bonorum et malorum, per quam novissimi judicii discretio declaratur. Illud etiam, quod aliud agens in octavo decimo libro ex isto propheta posui ( capite 35, fine ), ad judicium novissimum pertinet, ubi ait: Erunt mihi, dicit Dominus omnipotens, in die qua ego facio in", + "candidate_score": 0.618372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_190", + "psc_text": "ea fuit vera justitia. Secundum probabiliores autem definitiones, pro suo modo quodam respublica fuit: et melius ab antiquioribus Romanis, quam a posterioribus administrata est. Vera autem justitia non est, nisi in ea republica, cujus conditor rectorque Christus est; si et ipsam rempublicam placet dicere, quoniam eam rem populi esse negare non possumus. Si autem hoc nomen, quod alibi aliterque vulgatum est, ab usu nostrae locutionis est forte remotius; in ea certe civitate est vera justitia, de qua Scriptura sancta dicit, Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei (Psal. LXXXVI, 3) . CAPUT XXII.-- Quod diis Romanorum nulla unquam cura fuerit, ne malis moribus respublica deperiret. 1. Sed quod pertinet ad praesentem quaestionem, quamlibet laudabilem dicant istam fuisse vel esse rempublicam, secundum eorum auctores doctissimos jam longe ante Christi adventum pessima ac flagitiosissima facta erat: imo vero nulla erat, atque omnino perierat perditissimis moribus. Ut ergo non periret, dii custodes ejus", + "candidate_score": 0.614053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14_16", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2676", + "psc_text": "illud ultimum judicium Dominus Deus dicitur esse venturus, possit Jesus Christus intelligi. Est locus apud Isaiam prophetam, qui hoc quod dico evidenter ostendit. Deus enim per prophetam, Audi me, inquit, Jacob et Israel quem ego voco. Ego sum primus, et ego in sempiternum: et manus mea fundavit terram, et dextera mea firmavit coelum. Vocabo eos, et stabunt simul, et congregabuntur omnes, et audient. Quis eis nuntiavit haec? Diligens te, feci voluntatem tuam super Babylonem, ut auferrem semen Chaldaeorum Et locutus sum, et ego vocavi: adduxi eum, et prosperam feci viam ejus. Accedite ad me, et audite haec. Non a principio in abscondito locutus sum: quando fiebant, ibi eram. Et nunc Dominus Deus misit me, et Spiritus ejus (Isai. XLVIII, 12-16) . Nempe ipse est, qui loquebatur sicut Dominus Deus: nec tamen intelligeretur Jesus Christus, nisi addidisset, Et nunc Dominus Deus misit me, et Spiritus ejus. Hoc enim dixit secundum formam", + "candidate_score": 0.61391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_14_16", + "bdc_text": "Hisce si adieceris iudicium tuum de usuraZu Bullingers Auffassung über das Problem des Zinses , die als besonders fortschrittlich gilt ( s . Joachim Staedtke , Bullingers Bedeutung für die protestantische Welt , in : Zwa XI 385f ) s. seinen kurzen Aufsatz :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2675", + "psc_text": "quod et novis et veteribus Litteris sacris hoc praenuntiatum esse probavimus. Sed veteribus per Christum futurum esse judicium, id est, judicem Christum de coelo esse venturum, non tam, quam novis, evidenter expressum est: propterea quia cum ibi dicit Dominus Deus se esse venturum, vel Dominum Deum dicitur esse venturum, non consequenter intelligitur Christus. Dominus enim Deus et Pater est, et Filius, et Spiritus sanctus: neque hoc tamen intestatum relinquere nos oportet. Primo itaque demonstrandum est, quemadmodum Jesus Christus tanquam Dominus Deus loquatur in propheticis libris, et tamen Jesus Christus evidenter appareat: ut et quando sic non apparet, et tamen ad illud ultimum judicium Dominus Deus dicitur esse venturus, possit Jesus Christus intelligi. Est locus apud Isaiam prophetam, qui hoc quod dico evidenter ostendit. Deus enim per prophetam, Audi me, inquit, Jacob et Israel quem ego voco. Ego sum primus, et ego in sempiternum: et manus mea fundavit terram, et dextera", + "candidate_score": 0.612479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2208", + "psc_text": "Apparet quippe id esse completum, cum resalvati ex monte Sion, id est ex Judaea, credentes in Christum, qui praecipue agnoscuntur Apostoli, ascenderunt, ut defenderent montem Esau. Quomodo defenderent, nisi per Evangelii praedicationem salvos faciendo eos qui crediderunt, ut cruerentur de potestate tenebrarum, et transferrentur in regnum Dei? Quod consequenter expressit addendo, Et erit Domino regnum. Mons enim Sion Judaeam significat, ubi futura praedicta est salus, et sanctum, quod est Christus Jesus: mons vero Esau Idumaea est, per quam significata est Ecclesia gentium, quam defenderunt, sicut exposui, resalvati ex monte Sion, ut esset Domino regnum. Hoc obscurum erat, antequam fieret; sed factum quis non fidelis agnoscat? 2. Naum vero propheta, imo per illum Deus: Exterminabo, inquit, sculptilia et conflatilia: ponam sepulturam tuam: quia veloces esse super montes pedes evangelizantis, et annuntiantis pacem. Celebra, Juda, dies festos tuos, redde vota tua: quia jam non adjicient ultra, ut transeant in vetustatem. Consummatum est,", + "candidate_score": 0.611946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1122", + "psc_text": "purgatio et liberatio ab omni malo, judicii dies, resurrectio mortuorum, societatis impiorum aeterna damnatio, regnumque aeternum gloriosissimae civitatis Dei conspectu ejus immortaliter perfruentis, in hujus viae Scripturis praedicta atque promissa sunt: quorum tam multa impleta conspicimus, ut recta pietate futura esse caetera confidamus. Hujus viae rectitudinem usque ad Deum videndum eique in aeternum cohaerendum, in sanctarum Scripturarum, qua praedicatur atque asseritur, veritate, quicumque non credunt, et ob hoc nec intelligunt, oppugnare possunt, sed expugnare non possunt. 4. Quapropter in decem libris istis, etsi minus quam nonnullorum de nobis exspectabat intentio, tamen quorumdam studio, quantum verus Deus et Dominus adjuvare dignatus est, satisfecimus, refutando contradictiones impiorum, qui Conditori sanctae civitatis, de qua disputare instituimus, deos suos praeferunt. Quorum decem librorum quinque superiores adversus eos conscripti sunt, qui propter bona vitae hujus deos colendos putant; quinque autem posteriores adversus eos qui cultum deorum propter vitam, quae post mortem futura est, servandum existimant.", + "candidate_score": 0.60965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_114", + "psc_text": "creandae multitudinem civitatis. Mirandum in honorem Christi praecessit exemplum. Hoc constituerunt eversores Urbis, quod constituerant antea conditores. Quid autem magnum, si hoc fecerunt illi, ut civium suorum numerus suppleretur, quod fecerunt isti, ut suorum hostium numerositas servaretur? CAPUT XXXV.-- De latentibus inter impios Ecclesiae filiis, et de falsis intra Ecclesiam christianis. Haec et talia, si qua uberius et commodius potuerit, respondeat inimicis suis redempta familia Domini Christi, et peregrina civitas regis Christi. [XXXV.] Meminerit sane, in ipsis inimicis latere cives futuros, ne infructuosum vel apud ipsos putet quod, donec perveniat ad confessos, portat infensos sicut ex illorum numero etiam Dei civitas habet secum, quamdiu peregrinatur in mundo, connexos communione Sacramentorum, nec secum futuros in aeterna sorte sanctorum; qui partim in occulto, partim in aperto sunt; qui etiam cum ipsis inimicis adversus Deum, cujus sacramentum gerunt, murmurare non dubitant, modo cum illis theatra, modo ecclesias nobiscum replentes. De correctione autem quorumdam", + "candidate_score": 0.608111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10268_sent_28", + "bdc_text": "Spero futurum , ut repurgata civitas illa maiori sit usui reipublicae Christi quam hactenus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1957", + "psc_text": "praedicta de Christo, cum moriendo decedentibus et nascendo succedentibus suis membris civitas Dei per ista curreret tempora, si omnia velim commemorare, in immensum pergitur. Primum quia ipsa Scriptura, quae per ordinem Reges eorumque facta et eventa digerens, videtur tanquam historica diligentia rebus gestis occupata esse narrandis, si adjuvante Dei Spiritu considerata tractetur, vel magis, vel certe non minus praenuntiandis futuris, quam praeteritis enuntiandis, invenietur intenta. Et hoc perscrutando indagare ac disserendo monstrare, quam sit operosum atque prolixum, et quam multis indiguum voluminibus, quis ignorat, qui haec vel mediocriter cogitat? Deinde quia ea ipsa quae ad prophetiam non ambigitur pertinere, ita sunt multa de Christo regnoque coelorum, quae civitas Dei est, ut ad hoc aperiendum major sit disputatio necessaria, quam hujus operis modus flagitat. Proinde ita, si potuero, stilo moderabor meo, ut huic operi in Dei voluntate peragendo, nec ea quae supersint dicam, nec ea quae satis sint praetermittam. CAPUT II.--", + "candidate_score": 0.607924, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file