diff --git "a/10/10337.json" "b/10/10337.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10337.json" @@ -0,0 +1,5122 @@ +{ + "letter_id": "10337", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10337", + "dominant_topic": 7, + "topic_dist": [ + 0.049657, + 0.056295, + 0.043094, + 0.049141, + 0.045301, + 0.055301, + 0.042684, + 0.064727, + 0.052415, + 0.047622, + 0.044896, + 0.042943, + 0.055471, + 0.04902, + 0.055765, + 0.063976, + 0.039686, + 0.048535, + 0.050554, + 0.042919 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.69542, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_51_53", + "bdc_text": "Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde . mercken lassen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2365", + "psc_text": "Quae tamen omnia per typum haereticorum promissionibus congruunt, qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per Salomonem dicitur: Frustra jactatur rete ante oculos pennatorum (Prov. I, 17). Pennati quippe sunt bonorum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula declinant. Sequitur: CAPUT XXVI [ Rec. XI ]. CAPUT XXIII, VERS. 1, 2.-- Respondens autem Job dixit: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inordinata consolatio dolorem auget. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti", + "candidate_score": 0.69542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_50_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1241", + "psc_text": "Vet. XXV. ] Spiritus multiplex sermonis oris tui. 271 Qui enim multiplicitatem sermonis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris. [ Vet. XXV. ] Pravi autem, cum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungit: CAPUT XXXVI. VERS. 3.-- Nunquid Deus supplantat judicium et Omnipotens subvertit quod justum est? 59. Pravi doctrinae laudem aucupantur. Justitiam Dei laudant ubi eis bene est, ubi male damnant. Haec beatus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari.", + "candidate_score": 0.688703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_51_53", + "bdc_text": "Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde . mercken lassen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1241", + "psc_text": "Vet. XXV. ] Spiritus multiplex sermonis oris tui. 271 Qui enim multiplicitatem sermonis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris. [ Vet. XXV. ] Pravi autem, cum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungit: CAPUT XXXVI. VERS. 3.-- Nunquid Deus supplantat judicium et Omnipotens subvertit quod justum est? 59. Pravi doctrinae laudem aucupantur. Justitiam Dei laudant ubi eis bene est, ubi male damnant. Haec beatus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari.", + "candidate_score": 0.68171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_50_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2365", + "psc_text": "Quae tamen omnia per typum haereticorum promissionibus congruunt, qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per Salomonem dicitur: Frustra jactatur rete ante oculos pennatorum (Prov. I, 17). Pennati quippe sunt bonorum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula declinant. Sequitur: CAPUT XXVI [ Rec. XI ]. CAPUT XXIII, VERS. 1, 2.-- Respondens autem Job dixit: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. 31. Inordinata consolatio dolorem auget. --More suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti", + "candidate_score": 0.670617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_51_53", + "bdc_text": "Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde . mercken lassen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1718", + "psc_text": "sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. [ Vet. X. ] Et plerumque doctor qui docere audet 375 quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur: Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala (Matth. XII, 34; Luc. VI, 45) . Hinc etiam Joannes ait: Ipsi de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens (I Joan. IV, 5) , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum", + "candidate_score": 0.668896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_50_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1987", + "psc_text": "42. Imperfectorum est gloriae perversorum invidere. --Hoc loco innocens necdum perfectus justus accipitur, qui bona adhuc inchoans, etsi nocere aliis non novit, perfecta tamen ipse agere nequaquam valet. Et quia corda parvulorum, dum perversos florere in praesenti vita conspiciunt, invidiae facibus succenduntur; tanto enim quisque plus invidet aliis bona praesentia, quanto ea ipse minus contempserit. Nam quod haberi ab omnibus non valet simul totum, huic desit quod alter habuerit. Succenditur vero contra hypocritam innocens, dum gloriae simulatoris invidet etiam qui nulli nocere solet. Sin vero hoc in loco innocens quilibet in bono perfectus accipitur, contra hypocritam innocens suscitatur quando hunc et florere conspicit, et tamen cum suo eum flore contemnit; et praedicando quae recta sunt, tanto eum despiciendum caeteris esse denuntiat, quanto eum conspicit illa anxie quaerere quae cum eo diu non valeant permanere. In quo adhuc sensu subjungitur: CAPUT XXXVIII [ Vet. XIX ]. VERS. 9.-- Et tenebit justus", + "candidate_score": 0.666234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_102_104", + "bdc_text": "verlorenn und ist ze Baden vonn Berner botten getratztgereizt , verspottet worden ( Grimm XI/I 2 1119f). : Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2107", + "psc_text": "miraculis quiescenti praebere fidem nolebant. Sed quid mirum eum perpeti ista a plebibus, cum ipsi quoque qui legis doctores esse videbantur, qui eum 457 verbis propheticis incarnandum esse perhibebant, et incarnatum viderunt, et ab eo tamen perfidiae interruptione divisi sunt? De quibus subditur: CAPUT XLVIII. VERS. 19.-- Abominati sunt me quondam consiliarii mei et quem maxime diligebam aversatus est me. 56. Abominati sunt eum legis doctores et Pharisaei. --Cunctis liquet quia Deus consiliariis non eget, qui ipsis quoque consiliariis hominum sapientiae consilium praebet. De quo etiam scriptum est: Quis cognovit sensum Domini, aut quis ejus consiliarius fuit (Rom. XI, 34, ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per", + "candidate_score": 0.665829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_102_104", + "bdc_text": "verlorenn und ist ze Baden vonn Berner botten getratztgereizt , verspottet worden ( Grimm XI/I 2 1119f). : Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2108", + "psc_text": "ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore", + "candidate_score": 0.664541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_52_54", + "bdc_text": "Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde . mercken lassen . Der herr WalderBürgermeister Heinrich Walder .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1718", + "psc_text": "sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. [ Vet. X. ] Et plerumque doctor qui docere audet 375 quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur: Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala (Matth. XII, 34; Luc. VI, 45) . Hinc etiam Joannes ait: Ipsi de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens (I Joan. IV, 5) , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum", + "candidate_score": 0.664415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_104_106", + "bdc_text": "Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte . In den Jahren 1523 und 1524 zählte er zu den fünf einflußreichsten Männern Zürichs , ohne doch ein wichtiges Amt zu bekleiden . Im Zweiten Kappelerkrieg lag er mit einem Zürcher Fähnlein in Bremgarten , wo er gewiß Bullinger predigen hörte .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2098", + "psc_text": "--Redemptor etenim noster, dum a synagoga cognitus non est, in domo sua quasi peregrinus exstitit. Quod aperte propheta testatur, dicens: Quare sicut colonus futurus es in terra, et quasi viator declinans ad manendum (Jerem. XIV, 8) ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est creditus. Qui quasi viator ad manendum tantummodo declinavit, quia paucos ex Judaea abstulit, et ad vocationem gentium pergens, iter coeptum peregit. Peregrinus ergo in eorum oculis fuit, quia dum sola quae videre poterant cogitabant, non valuerunt intelligere in Domino quod videre non poterant. Dum enim despiciunt carnem visibilem, non pervenerunt ad invisibilem majestatem. Dicatur igitur recte: Et quasi peregrinus fui in oculis eorum. De quo adhuc populo apte subjungitur: CAPUT XLII. VERS. 16.-- Servum meum vocavi, et non respondit. 50. Christus a suo servo, nimirum a Judaico populo contemptus. --Quid enim Judaicus populus nisi servus fuit, qui non amore filii", + "candidate_score": 0.664009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_51_53", + "bdc_text": "Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde . mercken lassen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2444", + "psc_text": "LXII. VERS. 16.-- Perfodiunt in tenebris domos, sicut in die condixerant sibi, et ignoraverunt lucem. 76. Haeretici in adversitatis nocte justorum conscientiam perfodere tentant. --Quid namque hoc loco domorum nomine nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus cum tractando quid agimus? Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit (Luc. VIII, 39) , id est, a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti saeculo die prosperitatis clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt. Sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum damnationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa", + "candidate_score": 0.662979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_50_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1251", + "psc_text": "corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed", + "candidate_score": 0.662111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_50_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1250", + "psc_text": "jam transacta sunt, ad memoriam reducimus, patenter agnoscimus quam celeriter hoc quoque fugiat quod tenemus. Saepe vero haeretici eosdem 273 nobiscum patres, quos veneramur laudant, sed intellectu depravato, ipsis nos eorum laudibus impugnant. Unde et adhuc subditur: CAPUT XLI. VERS. 10.-- Ipsi docebunt te; loquentur, tibi, et de corde suo proferent eloquia. 65. Pravi bona interdum proferunt, sed non bene. Suo tum se mucrone feriunt. --Notandum quod superius dixerat: Spiritus multiplex sermonis oris tui; nunc vero, reductis ad memoriam patribus, dicit: De corde suo proferent eloquia. Ac si vitam sanctae Ecclesiae haeretici detestantes, dicant: Multiplicitatem spiritus in ore habes, in corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala", + "candidate_score": 0.661785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_51_53", + "bdc_text": "Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde . mercken lassen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1552", + "psc_text": "ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere (Prov. IX, 10) . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam (Ibid., 7) . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjungit: CAPUT IV. VERS. 4.-- Dixisti enim, Purus est sermo meus, et mundus sum in conspectu tuo. 4. Pravi vera in se mala flere renuunt, et aliis falsa", + "candidate_score": 0.660747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_48_50", + "bdc_text": "Uß obgemelltem habend ir jetzund guͦt abzenemmenzu entnehmen , ermessen ( SI IV 732). , wie ir zum teyl die unsern anfangs finden werdent . Aber erschreckend nitt , ich muͦß üch ye gruntlich berichten . Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1258", + "psc_text": "tractus ad odium pejor fiat. 68. Hypocrita in bonis operibus non perseverat. -- Inter haec sciendum est quod justorum bona, quia ex corde incipiunt, usque ad praesentis vitae terminum crescunt; hypocritarum vero opera, quia nequaquam sunt in occulto radicata, saepe ante deficiunt quam praesens vita finiatur. Nam plerumque studio sacrae eruditionis insistunt; et quia hanc non praeparandis meritis, sed promerendis favoribus inquirunt, statim ut judicium humanae laudis arripiunt, et per hoc gratiam transitorii profectus assequuntur, tota mente saecularibus curis inserviunt, atque a sacra funditus eruditione vacuantur; et agendo post indicant quantum temporalia diligant, qui sola prius aeterna praedicabant. Plerumque autem assumptae speciem maturitatis ostendunt; quiete silentii, longanimitate patientiae, continentiae virtute decorantur; sed cum per haec quaesiti culmen honoris attigerint, cumque sibi jam reverentia a cunctis impenditur, protinus se in lasciviam voluptatis fundunt, et bona se non 275 ex corde tenuisse ipsi sibi testes sunt qui haec cito dimiserunt. Nonnunquam vero", + "candidate_score": 0.660595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_50_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2182", + "psc_text": "et in illo si quid habet validum, omni soliditate vacuatur, ut per virtutis arrogantiam hoc quoque perdat, quod in eo potuit esse virtutis. Ossa ergo cum eo in pulvere dormire est cum pravis ejus actibus etiam si qua sunt bene acta deperire. Sequitur: CAPUT XI. VERS. 12.-- Cum enim dulce fuerit in ore ejus malum abscondet illud sub lingua sua. 13. Hypocritae est sermonibus dulcia praetendere, cogitationibus perversa moliri. --In ore hypocritae malum dulce est, quia ei est iniquitas suavis in mente. Os quippe cordis cogitatio est, de qua scriptum est: Labia dolosa in corde, et corde locuta sunt mala (Psal. XI, 3) . Sed hoc malum, quod in ore hypocritae dulce est, sub lingua ejus absconditur, quia asperitas malitiae quae latet in mente, sub tegmine blandae locutionis operitur. Malum namque in lingua, et non sub lingua esset, si loquens hypocrita malitiam suae pravitatis aperiret. Sed sicut plerique justorum, cum", + "candidate_score": 0.659704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_50_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1552", + "psc_text": "ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere (Prov. IX, 10) . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam (Ibid., 7) . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjungit: CAPUT IV. VERS. 4.-- Dixisti enim, Purus est sermo meus, et mundus sum in conspectu tuo. 4. Pravi vera in se mala flere renuunt, et aliis falsa", + "candidate_score": 0.659108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_50_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam . Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_908", + "psc_text": "hujus mundi prospera appetit, 199 eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent (I Reg.", + "candidate_score": 0.658672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_38_40", + "bdc_text": "Da ist jetzund ein ander genus hominum under unß , die medii sint ; vallend zuͦ diser meynung , ee dann zuͦ einem bessernn. So sind demnach tertii , pii quidem et filii lucisSiehe Joh 12 , 36 ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_897", + "psc_text": "meridie. 34. Christi persecutores in die tenebras passi sunt. Et quasi caeci palparunt in meridie. --Per diem tenebras incurrerunt, quia in ipsa veritatis praesentia perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc est quod eos ipsa Lux admonet dicens: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant (Joan. XII, 35) . Hinc est quod de Judaea dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies (Jerem. XV, 9) . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui (Isai. LIX, 10) . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox (Isai. XXI, 11) . De nocte etenim custos", + "candidate_score": 0.65804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_19_21", + "bdc_text": "Nun so aber dise fürgenomne handlung daruff fürnemlich reycht und danäben angehenckszus ätzliche Implikationen ( vgl. SI II 1454 ) . der Bernnern halben hatt , so wirts ettwas rücherhärter ( SI VI 185 ) . zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_144", + "psc_text": "eo purum mundumque non exeat, quo hoc ab origine perturbat. Aliquando vero intentionem boni operis vitiare non praevalet, sed in ipsa actione se quasi in itinere opponit; ut cum per propositum mentis securior quisque egreditur, subjuncto latenter vitio, quasi ex insidiis perimatur. Aliquando vero nec intentionem vitiat, nec in itinere supplantat, sed opus bonum in fine actionis illaqueat; quantoque vel a domo cordis, vel ab itinere operis longius recessisse se simulat, tanto ad decipiendum bonae actionis terminum astutius exspectat; et quo incautum quemque quasi recedendo reddiderit, eo illum repentino nonnunquam vulnere durius insanabiliusque transfigit. 51. Intentionem quippe in bono opere polluit, quia cum facilia ad decipiendum corda hominum conspicit, eorum desideriis auram transitorii favoris apponit; ut in his, quae recta faciunt, ad appetenda ima, fortitudine intentionis inclinentur. Unde recte sub Judaeae specie, de unaquaque anima laqueo miserae intentionis capta, per prophetam dicitur: Facti sunt hostes ejus in capite. Ac si", + "candidate_score": 0.655681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_48_50", + "bdc_text": "Uß obgemelltem habend ir jetzund guͦt abzenemmenzu entnehmen , ermessen ( SI IV 732). , wie ir zum teyl die unsern anfangs finden werdent . Aber erschreckend nitt , ich muͦß üch ye gruntlich berichten . Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_515", + "psc_text": "judicis malorum suorum pondere ad tenebras pressi pertrahuntur. Unde recte per prophetam dicitur: Tollatur impius ne videat gloriam Dei (Isai. XXVI, 10, sec. LXX) . Hinc est quod de hac aurora per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione hominum (Psal. XXX, 21) . Electus enim quisque in judicio per internum visum in vultu Divinitatis absconditur, dum reproborum foris caecitas districta animadversione justitiae repulsa turbatur. 20. Hypocritae justorum opera non intentionem cernentes, lucem eorum non vident. --Quod etiam ad praesens non inconvenienter accipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bonorum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis laudari ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis laudes suscipiant vident; sed quanto studio easdem laudes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae", + "candidate_score": 0.655297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_104_106", + "bdc_text": "Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte . In den Jahren 1523 und 1524 zählte er zu den fünf einflußreichsten Männern Zürichs , ohne doch ein wichtiges Amt zu bekleiden . Im Zweiten Kappelerkrieg lag er mit einem Zürcher Fähnlein in Bremgarten , wo er gewiß Bullinger predigen hörte .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1025", + "psc_text": "in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus (Eccli. XII, 8) . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus dicat: Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit, quia nimirum qui ex adversitate proximum despicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra auctorem erigit, quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit. Intuendum vero est quod beatus Job sic sua loquitur, ut totius quoque electi populi per eum vita signetur. Quia enim ejusdem populi membrum est, cum quae ipse patitur narrat, ea etiam quae sustinet ille denuntiat, dicens:", + "candidate_score": 0.654663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_103_105", + "bdc_text": "Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte . In den Jahren 1523 und 1524 zählte er zu den fünf einflußreichsten Männern Zürichs , ohne doch ein wichtiges Amt zu bekleiden .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1025", + "psc_text": "in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus (Eccli. XII, 8) . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus dicat: Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit, quia nimirum qui ex adversitate proximum despicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra auctorem erigit, quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit. Intuendum vero est quod beatus Job sic sua loquitur, ut totius quoque electi populi per eum vita signetur. Quia enim ejusdem populi membrum est, cum quae ipse patitur narrat, ea etiam quae sustinet ille denuntiat, dicens:", + "candidate_score": 0.653397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_89_91", + "bdc_text": "Jacob 228-230 ; HBLS V 330 . ist obrister meyster , will seer wol , ist aber nunhinfür allt und kindtlich , also m[eister ] BinderRudolf Binder , ca. 1460 /70-1538 , aus Zürich , saß seit 1491 bis zu seinem Tod ununterbrochen im Kleinen Rat und war seit 1495 Zunftmeister der Zimmerleuten .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_85", + "psc_text": "dicit: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus (Proverb. VIII, 12) . Hus ergo terram inhabitat Job, quia Sapientia, quae pro nobis passionis dolorem sustinuit, corda vitae consiliis dedita sibimet habitationem fecit. CAPUT XII [ Vet X ]. IBID.-- Et erat vir ille simplex et rectus. 16. Simplicitatem et rectitudinem tenuit. --In rectitudine justitia, in simplicitate autem mansuetudo signatur. Plerumque nos cum rectitudinem justitiae exsequimur, mansuetudinem relinquimus; et cum mansuetudinem servare cupimus, justitiae rectitudinem declinamus. Incarnatus 22 vero Dominus simplicitatem cum rectitudine tenuit: quia nec in mansuetudine districtionem justitiae, nec rursum in districtione justitiae virtutem mansuetudinis amisit. Unde cum quidam, deducta adultera, hunc tentare voluissent, ut in culpam aut immansuetudinis aut injustitiae laberetur, ad utraque respondit dicens: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat (Joan., VIII, 7) . Dat simplicitatem mansuetudinis qui sine peccato est vestrum; dat zelum justitiae, primus in illam lapidem mittat. Unde", + "candidate_score": 0.65334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_35_37", + "bdc_text": "revera sic habet von Et bis habet am Rande nachgetragen. . Was söllend wir underston , das evange-lium mitt denen zuͦ erhallten , die unß und ander biderb lüt inn nächst verschinnem krieg gar nachbeinahe ( SI IV 636 ) . umb das evangelium , darzuͦ umb lyb und guͦt gepracht habend ! Sölichs alleß ist noch inn fryscher gedächtnuß und zum teyl nun ze vil waar .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_253", + "psc_text": "Prophetia, caeteris pereuntibus, in aeternum manet. --Quid est autem hoc quod nuntius venit, qui diceret: Evasi ego solus? Quis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur (Genes. XXIV, 9), quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam (Isai. V, 13) . Prophetia ergo quasi salvatur, dum captivitas, quam praedixit, ostenditur. Sequitur: CAPUT XXXI [ Vet. XXVI, Rec. XX ]. VERS. 16.-- Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit de", + "candidate_score": 0.653229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_26_28", + "bdc_text": "Sy sehend , daß es unserm glouben ein schaden bringt , daß wir , so ein lyb sin sölltend , tränt sind . Das mag inen nun nitt mißfallen . So muͤßend sy ye besorgenin Sorge sein ( SI VII 1313 ). , wo einige einigheyt under unß gemachet wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1633", + "psc_text": "Et habebis fiduciam, proposita tibi spe. 36. Eo certius in Deum sperat, quo duriora pro illo patitur. --Tanto namque spes in Deum solidior surgit, quanto pro illo quisque graviora pertulerit, quia nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione seminatur. 356 Hinc enim per Psalmistam dicitur: Euntes, ibant et flebant, mittentes semina sua; venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos (Psal. CXXV, 6) . Hinc Paulus ait: Si commorimur, et convivemus; si sustinemus, et conregnabimus (II Tim. II, 11) . Hinc discipulos admonet, dicens: Per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei (Act. XIV, 21) . Hinc sanctorum gloriam Joanni angelus indicans, ait: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni (Apoc. VII, 14) . Quia igitur nunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior", + "candidate_score": 0.653043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_26_28", + "bdc_text": "Sy sehend , daß es unserm glouben ein schaden bringt , daß wir , so ein lyb sin sölltend , tränt sind . Das mag inen nun nitt mißfallen . So muͤßend sy ye besorgenin Sorge sein ( SI VII 1313 ). , wo einige einigheyt under unß gemachet wurde .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1634", + "psc_text": "21) . Hinc sanctorum gloriam Joanni angelus indicans, ait: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni (Apoc. VII, 14) . Quia igitur nunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior pro veritate afflictio angustat. Unde apte protinus adjungitur: CAPUT XX. IBID.-- Et defossus securus dormies. 37. Malis praesens securitas laborem, bonis praesens labor securitatem parit. --Sicut enim malis praesens securitas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Unde et defossum se securum dormire jam noverat, qui dicebat: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat; bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de reliquo reposita mihi est corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in die illa justus judex (II Tim. IV, 6) . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis sine dubietate praesumebat.", + "candidate_score": 0.651961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_89_91", + "bdc_text": "Jacob 228-230 ; HBLS V 330 . ist obrister meyster , will seer wol , ist aber nunhinfür allt und kindtlich , also m[eister ] BinderRudolf Binder , ca. 1460 /70-1538 , aus Zürich , saß seit 1491 bis zu seinem Tod ununterbrochen im Kleinen Rat und war seit 1495 Zunftmeister der Zimmerleuten .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_607", + "psc_text": "a mundo mors interveniens rapuit, quam manifesta mundum Veritas illustravit. [ Vet. XXXVIII.] 65. Job praeterita cernens et futura, ad aeterna anhelat. --Vir igitur sanctus spiritu aeternitatis plenus, manu cordis cuncta labentia ad memoriam astringit; et quia angusta est omnis creatura creatori, per eumdem spiritum, qui nihil in se vel juxta se aliud, nisi semper esse habet, hoc quod erit, hoc quod praeteriit, conspicit; ac infra supraque mentis oculum tendit, et venientia velut transacta considerans, ad aeternum esse medullitus inardescit, dicens: Nunc enim dormiens silerem. Nunc enim praesentis est temporis. Et quid est stantem semper in praesenti quietem quaerere, nisi ad illud, cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis anhelare? Quod nimirum Veritas semper esse suum, ut nobis utcunque infunderet, Moyse mediante insinuat, dicens: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos (Exod. III, 14) . Sed ecce, quia labentia conspicit, quia semper praesens", + "candidate_score": 0.65065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_103_105", + "bdc_text": "Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte . In den Jahren 1523 und 1524 zählte er zu den fünf einflußreichsten Männern Zürichs , ohne doch ein wichtiges Amt zu bekleiden .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_411", + "psc_text": "(I Pet. IV, 15) . Maledicus enim patitur, qui passionis suae tempore in sui salutem injuria persecutoris effrenatur. Sed quia Redemptoris corpus, sancta nimirum Ecclesia, ita pondus dolorum portat, ut humilitatis modum per verba non transeat, recte de hoc dolente dicitur: CAPUT XXII [ Vet. XVII ]. IBID. ET VERS. 11.-- In omnibus his non peccavit Job labiis suis; neque stultum aliquid contra Deum locutus est. Igitur audientes tres amici Job omne malum, quod accidisset ei, venerunt singuli de loco suo: Eliphaz Themanites, et Baldad Suhites, et Sophar Naamathites. 42. In amicis Job adumbrati haeretici. --In praefatione hujus operis diximus, quia amici beati Job, etsi bona ad eum intentione conveniunt, haereticorum tamen idcirco speciem tenent, quia ad culpam indiscrete loquendo dilabuntur. 91 Unde et illis ab eodem beato Job dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum. [Rec. XIII ]. Sancta itaque Ecclesia omni", + "candidate_score": 0.650355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_98_100", + "bdc_text": "HBLS 247. . Sed iis multum potest fidere . M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_829", + "psc_text": "historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam contra eos dicitur: Non estis locuti coram me rectum, et protinus subditur, sicut servus meus Job (Job XLII, 7) , profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensionem quippe ejus incaute dilabuntur; sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde sicut et superius diximus (Lib. V, n. 27), eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job loquitur, dicens: CAPUT II. VERS. 3.-- Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. ALLEGORICUS SENSUS. 3. Judaei sunt stulti, etiam haereticorum maledictioni ob", + "candidate_score": 0.648576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_137_139", + "bdc_text": "Vos videritis , ne effluat . Equidem vago rumore quaedam de hac re nuper audivi , forsan a Berna profectum , equidem nil certi etc. von De bis etc. am Rande nachgetragen . Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_735", + "psc_text": "hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat. Unde et subditur: CAPUT XXIX [ Rec. XX ]. IBID.-- Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. 51. Mentem quaerit a visibilibus abstractam. Quam variis modis eam alloquatur. --Venas susurrii superni auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens et raptim et occulte cognoscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii", + "candidate_score": 0.648197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_19_21", + "bdc_text": "Nun so aber dise fürgenomne handlung daruff fürnemlich reycht und danäben angehenckszus ätzliche Implikationen ( vgl. SI II 1454 ) . der Bernnern halben hatt , so wirts ettwas rücherhärter ( SI VI 185 ) . zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1123", + "psc_text": "gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum caligo densescat. [ Vet. V.] 10. Ex occasione virtutum deterius aliquando ruimus. --Bene ergo dicitur: Tentatio est vita hominis super terram, quando ibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille", + "candidate_score": 0.647399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_46_48", + "bdc_text": "gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus . Also wöllend wir jetzund wyter faaren und von den personen reden . Uß obgemelltem habend ir jetzund guͦt abzenemmenzu entnehmen , ermessen ( SI IV 732). , wie ir zum teyl die unsern anfangs finden werdent .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_312", + "psc_text": "Turpitudo enim nostra tunc cernitur, cum vita reprehensibilis ante justorum oculos in judicio, nequaquam subsequentis boni operis tegmine velatur. Sed quia cum culpa tentamur, ad lamenta accendimur; atque ipsis lamentis excitati, ad perspiciendam lucem justitiae subtilius oculos mentis aperimus, quasi in dolore vestimenta scindimus, quia ex fletu, discretione crescente, cuncta quae agimus, districtius irata manu judicamus. Tunc omnis nostra elatio corruit, tunc cuncta ab animo cogitationum superfluitas cadit. Unde et subditur: CAPUT LII. IBID.-- Et tonso capite corruens in terram adoravit. 82. Elatio et cogitationum vanitas, quomodo resecentur. --Nam quid moraliter per capillos, nisi defluentes animi cogitationes accipimus? Unde et alias Ecclesiae dicitur: Sicut vitta coccinea labia tua, sponsa, et eloquium tuum dulce (Cant. IV, 3) . Vitta quippe crines capitis astringit. Labia ergo sponsae sicut vitta sunt, quia exhortatione sanctae Ecclesiae, cunctae in auditorum mentibus diffusae cogitationes ligantur; ne remissae defluant, ne sese per illicita spargant, ne sparsae cordis", + "candidate_score": 0.64592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_19_21", + "bdc_text": "Nun so aber dise fürgenomne handlung daruff fürnemlich reycht und danäben angehenckszus ätzliche Implikationen ( vgl. SI II 1454 ) . der Bernnern halben hatt , so wirts ettwas rücherhärter ( SI VI 185 ) . zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_314", + "psc_text": "non deficiat (Eccles. IX, 8) . Oleum quippe in capite, est charitas in mente; et a capite deficit oleum, cum charitas a mente discedit. Caput ergo detondere est cogitationes superfluas a mente resecare. Et detonso capite in terram corruit, qui repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter agnoscit. [ Vet. XXXIX.] 83. Difficile magna agere, et de actis fiduciam non habere. --Difficile namque est magna agere, et apud semetipsum quempiam de magnis actibus cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio in corde generatur; et cum mens foras culpas valenter conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum latius patet fovea, quanto de semetipsa elatius gloriatur vita.", + "candidate_score": 0.645703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_50", + "bdc_text": "Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2347", + "psc_text": "eum verba Dei in sensu, sed in ostensione habuisse criminantur. Unde quasi sub quadam specie dulcedinis infundunt virus pestiferae persuasionis, ut verba Dei Ecclesiam in corde suo ponere admoneant. Quae si unquam a corde illius recessissent, ab illis talia nullatenus audiret. Sequitur: CAPUT XVI. VERS. 23.-- Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis, et longe facies iniquitatem a tabernaculo tuo. 21. Quid ad Deum post peccata revertitur, in cogitatione et opere munducatur. --Fidelem populum haeretici a Deo discessisse existimant, quia eum suis praedicationibus resistentem vident. Quem cum malis praesentibus afflictum conspiciunt, quasi per admonitionem ad conditoris gratiam trahere conantur, dicentes: Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris dogmatibus resistendo a Domino recessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est", + "candidate_score": 0.644525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_25_27", + "bdc_text": "mögendkönnen. , so spaarends sy nüt. Alßwie. hierynn : Sy sehend , daß es unserm glouben ein schaden bringt , daß wir , so ein lyb sin sölltend , tränt sind . Das mag inen nun nitt mißfallen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_659", + "psc_text": "gaudii claritas erumpat; et mens, quae in torpore prius caeca jacuerat, ad inspectionem fulgoris intimi suspiriis vegetata convalescat. Unde bene sequitur: CAPUT VIII [ Rec. VII ]. VERS. 24.-- Antequam comedam, suspiro. 14. Lacrymas saepe excipit gaudium contemplationis. --Comedere namque est animae, supernae lucis contemplationibus pasci. Suspirat ergo antequam comedat, quia prius gemitibus tribulationis afficitur, et postmodum contemplationis refectione satiatur. Nisi enim suspiret, non comedit; quia qui se in hoc exsilio per desideriorum coelestium lamenta non humiliat, aeternae patriae gaudia non degustat. A veritatis enim pabulo jejuni sunt, qui in hac peregrinationis inopia laetantur. Suspirat autem qui comedit, quia quos amor veritatis afficit, etiam refectio contemplationis pascit. Suspirans Propheta comedebat, cum diceret: Fuerunt mihi lacrymae meae panes (Psal. XIV, 4) . Luctu enim suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitus tolerat; sed eo refectionis pabulum percipit, quo vis amoris per lacrymas emanat.", + "candidate_score": 0.644009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_103_105", + "bdc_text": "Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte . In den Jahren 1523 und 1524 zählte er zu den fünf einflußreichsten Männern Zürichs , ohne doch ein wichtiges Amt zu bekleiden .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2107", + "psc_text": "miraculis quiescenti praebere fidem nolebant. Sed quid mirum eum perpeti ista a plebibus, cum ipsi quoque qui legis doctores esse videbantur, qui eum 457 verbis propheticis incarnandum esse perhibebant, et incarnatum viderunt, et ab eo tamen perfidiae interruptione divisi sunt? De quibus subditur: CAPUT XLVIII. VERS. 19.-- Abominati sunt me quondam consiliarii mei et quem maxime diligebam aversatus est me. 56. Abominati sunt eum legis doctores et Pharisaei. --Cunctis liquet quia Deus consiliariis non eget, qui ipsis quoque consiliariis hominum sapientiae consilium praebet. De quo etiam scriptum est: Quis cognovit sensum Domini, aut quis ejus consiliarius fuit (Rom. XI, 34, ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per", + "candidate_score": 0.643758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_97_99", + "bdc_text": "Jacob 133-135 ; HBLS 247. . Sed iis multum potest fidere .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1733", + "psc_text": "Simon, et Judas, et sorores ejus nonne omnes apud nos sunt (Matth. XIII, 55) ? recte subjungitur: Et errare eos faciet quasi ebrios. [ Vet. XIV. ] Videbant quippe eum et suscitare mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc esse immortalem Deum. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit, qui posset et divina ostendere, et humana pati, errare eos quasi ebrios fecit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, et intus lucentem Deitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta quia beati Job oculis praesentia per prophetiae spiritum facta sunt, recte subjungitur: CAPUT XX [ Rec. XII ]. CAP. XIII. VERS. 1.-- Ecce omnia. 31. Job prophetiae spiritu pollebat. --In illo enim quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita", + "candidate_score": 0.643575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_103_105", + "bdc_text": "Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte . In den Jahren 1523 und 1524 zählte er zu den fünf einflußreichsten Männern Zürichs , ohne doch ein wichtiges Amt zu bekleiden .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2108", + "psc_text": "ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore", + "candidate_score": 0.642741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_41_43", + "bdc_text": "Eph 5 , 8. , sed imprudentiores ; die ermässend dann ouch nitt gruntlicher , was druff und dran ist . Dann die nüw wunden schmirtzt sy ze seer ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1817", + "psc_text": "per resurrectionis gloriam rursus ad vitae viriditatem venit. Hujus rami pullulant, quia, resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est, quia in corde persequentium, quod perfidiae suae vento levabatur, contemptibilis et despectus est habitus, quia carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis (Act. III, 15) . Quia enim Deus Trinitas est, exstinctam carnem unigeniti Filii sancta Trinitas, 396 id est Pater, et idem Filius, et Spiritus sanctus resuscitavit. Et fecit comam quasi cum primum plantatum est, quia illa apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit, et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem viruit. In cujus ligni comparatione quid omnis homo, nisi pulvis est? Unde et subditur: CAPUT", + "candidate_score": 0.641764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_104_106", + "bdc_text": "Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte . In den Jahren 1523 und 1524 zählte er zu den fünf einflußreichsten Männern Zürichs , ohne doch ein wichtiges Amt zu bekleiden . Im Zweiten Kappelerkrieg lag er mit einem Zürcher Fähnlein in Bremgarten , wo er gewiß Bullinger predigen hörte .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2108", + "psc_text": "ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore", + "candidate_score": 0.641373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_103_105", + "bdc_text": "Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anh��nger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte . In den Jahren 1523 und 1524 zählte er zu den fünf einflußreichsten Männern Zürichs , ohne doch ein wichtiges Amt zu bekleiden .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1024", + "psc_text": "nascitur, sed in affectum crescendo permutatur. 29. Proximi dilectio in ejus aerumnis probatur. Amicum in adversis despicientis quanta iniquitas. --Saepe vero omnipotens Deus ut quantum quisque a charitate ejus ac proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde bene quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus (Eccli. XII, 8) . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus dicat: Qui tollit ab amico suo misericordiam,", + "candidate_score": 0.640757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_155", + "bdc_text": "zum Gebrauch des Wortes in der Mundart s. SI III 1203 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_692", + "psc_text": "capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequitur: CAPUT XIII. VERS. 2.-- Sed conceptum sermonem tenere quis possit? 30. Verba prava alii concipiunt et proferunt, alii concepta reprimunt, alii nec concipiunt. --Tria sunt hominum genera, quae gradatim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in", + "candidate_score": 0.640511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_137_139", + "bdc_text": "Vos videritis , ne effluat . Equidem vago rumore quaedam de hac re nuper audivi , forsan a Berna profectum , equidem nil certi etc. von De bis etc. am Rande nachgetragen . Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2390", + "psc_text": "aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditur: CAPUT XXXVI 518. IBID.-- Et in sinu meo abscondi verba oris ejus. 44. Verba Dei in sinu abscondere, alia justorum sollicitudo. --In sinu etenim cordis verba oris ejus abscondimus, quanto mandata illius non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est quod de ipsa matre Virgine scriptum est: Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo (Luc. II, 19) . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim, beate vir, cur te tanta intentione examines, cur te tanta sollicitudine astringas? Sequitur: CAPUT XXXVII. [ Vet. XVIII ]. VERS. 13.-- Ipse enim solus est, et nemo avertere", + "candidate_score": 0.640418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_145_147", + "bdc_text": "Es wirt ein argwhon enston [ ! ] , man näme vilicht sömlichs für hand , daß man ein krieg anheb. Das sömlichs abgeleynet werde und dargethon , daß man sömlichs ze hand näme , daß man vor kriegen sye etc. Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur . Haec omnia summa fide tibi committo .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_352", + "psc_text": "per eos etiam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende (Eccli. XXXII, 26) . Hinc per prophetam dicitur: Unusquisque se a proximo suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam (Jer. IX, 4) . Hinc rursum scriptum est: Inimici hominis domestici ejus (Matth. X, 36) . Callidus namque adversarius, cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exquirit; et per eorum verba blandiens loquitur, qui plus caeteris amantur; ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina irrumpat. Post damna igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque membrorum, antiquus hostis linguam movit uxoris. 14. In serie tentationum Job quae artes inimici. --Et notandum quo tempore viri mentem studuit", + "candidate_score": 0.640006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_49_51", + "bdc_text": "Aber erschreckend nitt , ich muͦß üch ye gruntlich berichten . Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1865", + "psc_text": "elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse verba bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo (Luc. XVIII, 12) ; sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflictus, ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine, memento, quaeso, quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto (Isai. XXXVIII, 3) . Nec tamen Dominus 406 hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit.", + "candidate_score": 0.639996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_41_43", + "bdc_text": "Eph 5 , 8. , sed imprudentiores ; die ermässend dann ouch nitt gruntlicher , was druff und dran ist . Dann die nüw wunden schmirtzt sy ze seer ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1813", + "psc_text": "pulverem reverteris (Genes. III, 19) . Justi igitur radix in terra senescit, et in pulvere truncus emoritur, 395 quia apud corda pravorum ejus praedicatio despecta cunctisque viribus effeta creditur. Et in pulvere truncus emoritur, quia inter manus persequentium corpus illius exanimatur. Juxta Sapientiae etenim vocem: Visi sunt oculis insipientium mori, et aestimata est afflictio exitus illorum (Sap. III, 2) . Sed iste cujus radix in terra senuit, et in pulvere truncus emortuus est, ad odorem aquae germinat, quia per afflatum sancti Spiritus in electorum cordibus exemplo sui operis germen virtutis facit. Aquae etenim appellatione nonnunquam sancti Spiritus irrigatio designari solet, sicut scriptum est: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum (Joan. VII, 37; IV, 13) . Sequitur: Et faciet comam quasi cum primum plantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis", + "candidate_score": 0.639461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_99_101", + "bdc_text": "Sed iis multum potest fidere . M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. : HBRG III 142 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_829", + "psc_text": "historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam contra eos dicitur: Non estis locuti coram me rectum, et protinus subditur, sicut servus meus Job (Job XLII, 7) , profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensionem quippe ejus incaute dilabuntur; sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde sicut et superius diximus (Lib. V, n. 27), eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job loquitur, dicens: CAPUT II. VERS. 3.-- Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. ALLEGORICUS SENSUS. 3. Judaei sunt stulti, etiam haereticorum maledictioni ob", + "candidate_score": 0.638459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_74_76", + "bdc_text": "hier pleonastisch. wyß und witzig genuͦg , sy hättends angehept ; achtetend wol , sy köndtens wol ußmachen etc. Deß , redt der herr Röyst , wölle er sin läben lang nitt vergässen . Hoc omnium nostrum ulcus est :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1514", + "psc_text": "Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT LXII. [ Rec. XXXVII ]. IBID.-- Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. 93. Lacrymas et doloris sensum tollit nimius moeror. Flere mala nostra nos non sinit vis consuetudinis. --Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse", + "candidate_score": 0.636222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_45_47", + "bdc_text": "Wenn ich inen dann bißhar die grimme ußnemmenausreden ( SI IV 743 ) . gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus . Also wöllend wir jetzund wyter faaren und von den personen reden .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_806", + "psc_text": "nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos (Isa. LXVI, 2) ? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adjunxit. Si ergo ira quietem mentis subtrahit, suam sancto Spiritui habitationem claudit, cujus recessione animus vacuus, ad apertam mox insaniam ducitur, et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. 79. Imago irati optimis coloribus expressa. --Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus quid loquatur ignorat. In quo itaque iste ab arreptitiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exsurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia, factus est potestatis alienae; et eo furor membra foras in ictibus exercet, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis jaculum", + "candidate_score": 0.635154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_45_47", + "bdc_text": "Wenn ich inen dann bißhar die grimme ußnemmenausreden ( SI IV 743 ) . gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus . Also wöllend wir jetzund wyter faaren und von den personen reden .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1102", + "psc_text": "linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. [ Vet. XXVI. ] Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala", + "candidate_score": 0.634871, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_138_140", + "bdc_text": "Equidem vago rumore quaedam de hac re nuper audivi , forsan a Berna profectum , equidem nil certi etc. von De bis etc. am Rande nachgetragen . Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl . Adagia , 4 , 5 , 93 ( LB II 1074 ) ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1747", + "psc_text": "commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui (Isai. XXVIII, 19) . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt quod audierunt. Et Psalmista ait: Cum occideret eos, tunc inquirebant eum (Psal. LXXVII, 34) . Bene itaque dicitur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos, quia reproborum cordibus non timor requiem, sed poena timorem parit. Sequitur: CAPUT XXX [ Rec. XIV ]. VERS. 12.-- Memoria vestra comparabitur cineri. 42. Superborum memoria cineri a vento rapto comparatur, et luto. --Omnes qui cogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique", + "candidate_score": 0.634742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_138_140", + "bdc_text": "Equidem vago rumore quaedam de hac re nuper audivi , forsan a Berna profectum , equidem nil certi etc. von De bis etc. am Rande nachgetragen . Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl . Adagia , 4 , 5 , 93 ( LB II 1074 ) ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_735", + "psc_text": "hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat. Unde et subditur: CAPUT XXIX [ Rec. XX ]. IBID.-- Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. 51. Mentem quaerit a visibilibus abstractam. Quam variis modis eam alloquatur. --Venas susurrii superni auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens et raptim et occulte cognoscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii", + "candidate_score": 0.634613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_45_47", + "bdc_text": "Wenn ich inen dann bißhar die grimme ußnemmenausreden ( SI IV 743 ) . gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus . Also wöllend wir jetzund wyter faaren und von den personen reden .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_455", + "psc_text": "Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit. Unde et sequitur: CAPUT XXXVII. VERS. 13.-- Et nemo loquebatur ei verbum: videbant enim dolorem esse vehementem. 70. Qui vitia ad virtutis usum possunt famulari. --Si enim cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa", + "candidate_score": 0.634548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_155", + "bdc_text": "zum Gebrauch des Wortes in der Mundart s. SI III 1203 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1549", + "psc_text": "(Isai. XXXII, 17) . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum (Prov. XXV, 28) . Hinc rursum dicit: In multiloquio peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Psalmista testatur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suam perdit, et eo retusa resilit, quo illud est forte quod ferit. [ Vet. et Rec. III. ]? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit: CAPUT III. VERS. 3.-- Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? 3. Ad", + "candidate_score": 0.634464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_45_47", + "bdc_text": "Wenn ich inen dann bißhar die grimme ußnemmenausreden ( SI IV 743 ) . gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus . Also wöllend wir jetzund wyter faaren und von den personen reden .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1391", + "psc_text": "vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra (Job. II, 3). Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuationem exprimit, cum subjungit: CAPUT XXII [ Vet. XVII ]. VERS. 18.-- Non concedit quiescere spiritum meum, et implet me amaritudinibus. 34. Job intus et foris affligitur. --Saepe justis exercitium virtutis est sola exterius 304 adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, hos nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis.", + "candidate_score": 0.632006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_139_141", + "bdc_text": "Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl . Adagia , 4 , 5 , 93 ( LB II 1074 ) ; Otto 355 , Nr. 1820. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_981", + "psc_text": "formidamus. Vir igitur sanctus, perpendens mala quae tolerat, dicat: Sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat: Et terrores militani contra me. Ac si aperte diceret: Percussus quidem de praesentibus doleo; 215 sed hoc in dolore fit gravius, quia et in poena positus, adhuc supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in gentili natione positus, munere tamen prophetici spiritus plenus; quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis sequentibus demonstrat, dicens: CAPUT VII [ Rec. IV ]. VERS. 5.-- Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? 7. Gentilitatis et Judaeae in Redemptoris adventum desideria. --Quid namque per onagrum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per", + "candidate_score": 0.631769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_140_142", + "bdc_text": "Adagia , 4 , 5 , 93 ( LB II 1074 ) ; Otto 355 , Nr. 1820. . Ich will ouch zum herr Röysten et parabo mentem eius .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_745", + "psc_text": "desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur (Genes. XXVIII, 11), qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere quippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri (Genes. III, 5, 6) . Unde et paulo post subditur: Tulit de fructu illius, et comedit; deditque viro suo, qui comedit,", + "candidate_score": 0.630516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_153_155", + "bdc_text": "decembris 1533 . Achtend nitt , daß ich ein so lange legendGeschichte ; zum Gebrauch des Wortes in der Mundart s. SI III 1203 .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_25", + "psc_text": "An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? Hinc est quod angelus qui Moysi apparuisse describitur, modo angelus, modo Dominus memoratur: angelus videlicet, propter hoc, quod exterius loquendo serviebat; Dominus autem dicitur, quia interius praesidens loquendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens ab interiori regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei (Psal. LXXVII, 1) . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob (Exod. III, 6) . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet,", + "candidate_score": 0.630126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_44_46", + "bdc_text": "so hatt der den sun , der den vatter , der den bruͦder verloren . Wenn ich inen dann bißhar die grimme ußnemmenausreden ( SI IV 743 ) . gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1391", + "psc_text": "vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra (Job. II, 3). Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuationem exprimit, cum subjungit: CAPUT XXII [ Vet. XVII ]. VERS. 18.-- Non concedit quiescere spiritum meum, et implet me amaritudinibus. 34. Job intus et foris affligitur. --Saepe justis exercitium virtutis est sola exterius 304 adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, hos nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis.", + "candidate_score": 0.630022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_136_138", + "bdc_text": "am Rande nachgetragen. taciturnitate ne sis sollicitus . Vos videritis , ne effluat . Equidem vago rumore quaedam de hac re nuper audivi , forsan a Berna profectum , equidem nil certi etc. von De bis etc. am Rande nachgetragen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_735", + "psc_text": "hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest, sed strepitu locutionis exprimi non potest. Cum igitur divina aspiratio sine strepitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat. Unde et subditur: CAPUT XXIX [ Rec. XX ]. IBID.-- Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. 51. Mentem quaerit a visibilibus abstractam. Quam variis modis eam alloquatur. --Venas susurrii superni auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens et raptim et occulte cognoscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii", + "candidate_score": 0.629146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_44_46", + "bdc_text": "so hatt der den sun , der den vatter , der den bruͦder verloren . Wenn ich inen dann bißhar die grimme ußnemmenausreden ( SI IV 743 ) . gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_809", + "psc_text": "causae examine posita durius exaperata respondet; quod Salomon breviter insinuat, dicens: Praestolatio impiorum furor (Prov. XI, 23) . Sicque fit ut perturbatus animus majorem strepitum sui silentii sentiat, eumque gravius clausae irae flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationes, mentem comedunt matrem suam. [ Vet. XXXII. ] 80. Gradus quatuor quibus ad iram sumus affecti. --Sciendum vero est quo nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed diutius tenet. Alii namque accensis calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius exstinguuntur, et quia se tardius in asperitatem concitant, furoris, sui diutius ignem 177 servant. Alii autem, quod est nequius, et citius iracundiae flammas accipiunt, et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde", + "candidate_score": 0.626819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_139_141", + "bdc_text": "Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl . Adagia , 4 , 5 , 93 ( LB II 1074 ) ; Otto 355 , Nr. 1820. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_979", + "psc_text": "Negavi consolari animam meam, memor fui Dei, et delectatus sum, exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus meus (Psal. LXXVI, 4) . Sagittarum ergo indignatio justi spiritum ebibit, quia supernae sententiae electos, quos in peccatis inveniunt, dum vulnerant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atque ex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pensant namque unde, quo lapsi sunt, pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis suae tormenta ceciderunt; et non solum gemunt in his quae sustinent, sed insuper metuunt hoc quod districtus judex delinquentibus de gehennae ignibus minatur. Unde recte subjungitur: CAPUT VI. IBID.-- Et terrores Domini militant contra me. 6. Deum praesentes poenas dolent, pavent futuras. --Justorum mens non solum perpendit quod tolerat, sed etiam pavet quod restat; videt qualia in hac vita patitur; metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit; timet ne et cum exsilium relinquetur, mors aeterna subsequatur. Jam", + "candidate_score": 0.626777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_139", + "bdc_text": "Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1384", + "psc_text": "fervor spiritus Quos alternantes cogitationum motus in animo bene Psalmista intuens, ait: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos (Psal. CVI, 26) . Usque ad coelos quippe ascendimus cum summa penetramus; sed ad abyssos usque descendimus, cum repente a contemplationis culmine per turpia tentamenta dejicimur. Motus itaque animi dum inter vota et vitia alternant, nimirum sibi certitudinem exauditionis obnubilant. Recte ergo dicitur: Et cum invocantem me exaudierit, non credo quod exaudierit vocem meam, quia mens ex ipsa sua mutabilitate fit trepida; et per hoc quod nolens patitur, repulsam se abjectamque suspicatur. 30. Judicii extremi severitas. Maxime in eos quos diu Dei patientia toleravit. --Libet intueri vir sanctus quanta se subtilitate dijudicat, ne quid in illo divina judicia reprehendant. Infirmitatem namque suam intuens, ait: Quantus ergo sum ego qui respondeam ei, et loquar verbis meis cum eo? [Rec. XII. ] De justitiae suae meritis non confidens, sed ad solam", + "candidate_score": 0.62556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_44_46", + "bdc_text": "so hatt der den sun , der den vatter , der den bruͦder verloren . Wenn ich inen dann bißhar die grimme ußnemmenausreden ( SI IV 743 ) . gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_805", + "psc_text": "XVIII, 14.) Quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas. Et vir iracundus effodit peccata (Prov. XV, 18) . Iracundus quippe peccata effodit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, pejores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram (Ephes. IV, 26) ; quia cum menti iracundia confusionis tenebras incutit, huic Deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti Spiritus splendor excluditur; quo contra, juxta vetustam translationem scriptum est: Super quem 176 requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos (Isa. LXVI, 2) ? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adjunxit. Si ergo ira quietem mentis subtrahit, suam sancto Spiritui habitationem claudit, cujus recessione animus vacuus, ad apertam mox insaniam ducitur, et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. 79.", + "candidate_score": 0.624865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_143_145", + "bdc_text": "Sed interim ne hic vel alius ex legatis vestris discat me huius pactionis esse conscium ! Plura cum legato vestro . Und das insonderheyt : Es wirt ein argwhon enston [ ! ] , man näme vilicht sömlichs für hand , daß man ein krieg anheb. Das sömlichs abgeleynet werde und dargethon , daß man sömlichs ze hand näme , daß man vor kriegen sye etc.", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_923", + "psc_text": "multiformem adversarium se pugnare considerant, semetipsos in certamine multipliciter parant. Habent enim contra famem divini verbi pabulum, contra belli gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae, protectionem patientiae; contra exterioris calamitatis damnum, interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi quique dum praesentis vitae certamina fortiter tolerant, in terrore sibi venturi judicii securitatem parant, recte subjungitur: CAPUT XXX [ Vet. XX, Rec. XVI ]. VERS. 22.-- In vastitate et fame ridebis. 47. Reprobi interius exteriusque torquebuntur. --Tunc quippe reprobi vastitatem famemque passuri sunt, cum damnati in extremo judicio ab aeterni panis visione separantur. Scriptum namque est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei (Isai. XXVI, 10, sec. LXX) . Et per semetipsum Dominus dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Simul ergo eos vastitas famesque cruciat, qui non solum foras", + "candidate_score": 0.621916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_54_56", + "bdc_text": "Der herr WalderBürgermeister Heinrich Walder . beladt sich gheiner sachen ze vil . Der herr RöystBürgermeister Diethelm Röist . will dem evangelio wol , aber Bernn ist imm bitter , ursachdenn ( SI VII 119f). , wie die find uff HorgenHorgen ( Kt .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_467", + "psc_text": "vir juxta litteram nihil dicat. CAPUT IV [ Vet. III ]. Nec David nec Jeremiae imprecationes ad litteram accipiendae. --Sed si prius in sacro eloquio alia maledicta discutimus, hoc quod beati Job ore prolatum est, subtilius indagamus. Quid est enim, quod David, qui retribuentibus sibi mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, Gelboe montibus maledicit, dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus est clypeus Saul, quasi non esset unctus oleo (II Reg. I, 21) ? [ Rec. IV. ] Quid est quod Jeremias, cum praedicationem suam cerneret audientium difficultate praepediri, maledicit dicens: Maledictus vir qui annuntiavit patri meo, dicens: Natus est tibi puer masculus (Jerem. XX, 15) ? Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per", + "candidate_score": 0.62176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_155_157", + "bdc_text": "zum Gebrauch des Wortes in der Mundart s. SI III 1203 . geschryben . Ich habs mitt trüwen gemeindt . Hein. tuus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1752", + "psc_text": "Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro (Cant. IV, 2) . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca (Act. X, 13) ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent Jeremias propheta testatur, dicens: Fregit ad numerum dentes meos (Thren. III, 10) . Per dentes etenim cibus frangitur, ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas generatur in sensibus, et secundum quod quisque egit exterius, in eo obstupescit quod de internis atque invisibilibus intelligere potuit. Unde recte etiam scriptum est: Omnis homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus (Ezech. XVIII, 2; Jerem. XXX, 30) . Quid namque uva acerba nisi peccatum", + "candidate_score": 0.621002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_152_154", + "bdc_text": "etc. Zürych , 22 . decembris 1533 . Achtend nitt , daß ich ein so lange legendGeschichte ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2408", + "psc_text": "quod de divinae naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae per experientiam scimus. Omne enim quod coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut finiatur, longum dicitur; in qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper et quid abiit retro, quod retineatur in memoria, et quid ante restat, quod exspectetur ex intentione. 55. In aeternitate nihil praeteritum aut futurum. --Sed quoties in aeternitate ista cogitamus, aeternitatem necdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi neque exspectatur quod veniet, neque percurrit quod debeat recordari, sed est unum quod 522 semper esse est. Quod etsi nos et angeli cum initio esse videre incipimus, esse tamen hoc sine initio videmus, ubi sic", + "candidate_score": 0.617884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_54_56", + "bdc_text": "Der herr WalderBürgermeister Heinrich Walder . beladt sich gheiner sachen ze vil . Der herr RöystBürgermeister Diethelm Röist . will dem evangelio wol , aber Bernn ist imm bitter , ursachdenn ( SI VII 119f). , wie die find uff HorgenHorgen ( Kt .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1898", + "psc_text": "Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loco terram aeternae vitae retributionem accipimus, de qua Propheta ait: Portio mea in terra viventium (Psal. CXLI, 6) , iniquus iste in terra radicem suam non mittit, quia nunquam ad aeternae vitae desiderium cordis sui cogitationes plantat. [ Vet. XXIV. ] Quod enim radix arbori, hoc unicuique hominum cogitatio sua est, quia in hoc quod exterius videtur, per illud tenetur quod exterius non videtur. Unde et per prophetam dicitur: Mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum (Isai. XXXVII, 31) . Cum enim cogitationem nostram ad compatiendum indigenti proximo tendimus, 413 quasi radicem deorsum mittimus, ut retributionis fructum superius faciamus. Sequitur: CAPUT XLVIII. VERS. 30.-- Non recedet de tenebris. 54. Quia lucem justitiae", + "candidate_score": 0.616416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_146", + "bdc_text": "Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_299", + "psc_text": "studio quam decet elaborat. Recta autem mens cum curas dispensationis suscipit, quid sibi, quid proximis debeat attendit; et nec per alienae sollicitudinis immoderationem sua studia negligit, nec per suae utilitatis vigilantiam aliena postponit. Sed tamen plerumque dum ad utraque mens solerter invigilat, dum magnis erga se, et ea quae sibi commissa sunt, circumspectionibus vacat, repentino turbata cujuslibet causae emergentis articulo, ita in praeceps rapitur, ut ab ea subito cunctae circumspectiones ejus obruantur. Unde et custodes camelorum pueros Chaldaei gladio feriunt. Sed tamen unus redit; quia inter haec discretionis ratio mentis nostrae oculis occurrit, et sollicita sibimet anima quid subito impulsu tentationis intrinsecus amittat, intelligit. Sequitur. CAPUT XLIX [ Rec. XXVII ]. VERS. 18, 19.-- Loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti, repentè ventus vehemens irruit a regione deserti, et concussit quatuor angulos domus, quae corruens oppressit", + "candidate_score": 0.615554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_155_157", + "bdc_text": "zum Gebrauch des Wortes in der Mundart s. SI III 1203 . geschryben . Ich habs mitt trüwen gemeindt . Hein. tuus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1751", + "psc_text": "silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per sensum spiritus 382 audio quae per ministerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dicens: CAPUT XXXIII [ Vet. XVIII, Rec. XV ]. VERS. 14.-- Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? 45. Justi leviora delicta magnis cruciatibus in se puniunt. --In Scriptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro (Cant. IV, 2) . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca (Act. X, 13) ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent", + "candidate_score": 0.614939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_146", + "bdc_text": "Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_363", + "psc_text": "nostrum, si unum quodlibet vulnus tantae hujus percussionis acciperet, non mox ab intimis prostratus jaceret? Ecce stratus foris vulneribus carnis, erectus intrinsecus munimine permanet mentis; et sub semetipso omne jaculum transvolare conspicit, quod in se exterius districta manu saeviens hostis figit, vigilanter deprehendit jacula, modo vulneribus contra se a facie, modo verbis quasi ex latere intorta. Et bellator noster circumvallantium certaminum fervore deprehensus, ubique patientiae suae clypeum opponit; undique venientibus spiculis obviat, et per cuncta virtutum latera circumspectam contra irruentia vulnera mentem rotat. [ Vet. VIII.] 18. Tentatur per amicos. --Sed antiquus hostis quo valentius vincitur, eo 81 adhuc ad insidias ardentius instigatur. Nam quia uxor increpata reticuit, protinus alios qui increpandi ad contumelias surgerent, excitavit. Sicut enim damna rerum studuit crebrius nuntiando percutere; ita nunc robustum pectus satagit verborum contumeliis saepius feriendo penetrare. Sequitur: CAPUT XI [ Rec. IX ]. VERS. 11.-- Igitur audientes tres amici Job omne malum", + "candidate_score": 0.614896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_46", + "bdc_text": "gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2109", + "psc_text": "prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore praedicationis serviens, maxime diligebatur; quem non solum ad non credendum, sed usque ad persequendum quoque Dominum populorum turba secuta est, et usque ad passionem illius saevitiae facibus accensa. In qua videlicet passione discipulorum corda turbata sunt. Unde et nunc subditur: CAPUT XLIX [ Rec XXIII ]. VERS. 20.-- Pelli meae, consumptis carnibus, adhaesit os meum. 57. Christo patienti, fugientibus apostolis, sanctae mulieres tanquam pellis adhaeserunt. --In osse fortitudo, in carnibus vero infirmitas corporis designatur. Quia igitur Christus et Ecclesia una persona est, quid per os nisi ipse Dominus designatur? Quid per carnem nisi discipuli, qui passionis ejus tempore infirma sapuerunt?", + "candidate_score": 0.613228, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_152_154", + "bdc_text": "etc. Zürych , 22 . decembris 1533 . Achtend nitt , daß ich ein so lange legendGeschichte ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2410", + "psc_text": "et ultra) , more sacri eloquii, humano modo spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi exspectatio non inesset. Adhuc enim aeternitas non habet, quae semper esse habet, in qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia succedat, sed totum simul esse est, ut nil deesse videatur quod non cernat; in qua omne quod est animus videt et tardum non esse, et longum esse. Sed haec de aeternitatis diebus loquentes, conamur magis videre aliquid quam videmus. Dicatur igitur recte: Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius, quia etsi jam Deum per fidem novimus, qualiter tamen sit ejus aeternitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit,", + "candidate_score": 0.612074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_146", + "bdc_text": "Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_143", + "psc_text": "initio, in progressu, in fine. --Filii in cordibus maledicunt, cum recta nostra opera a non rectis cogitationibus prodeunt; cum bona in aperto exerunt, sed in occulto noxia moliuntur. Deo quippe maledicunt, cum mentes nostrae se de se aestimant habere quod sunt. Deo maledicunt, cum se et ab illo accepisse vires intelligunt, sed tamen de ejus muneribus propriam laudem quaerunt. [ Vet. XXXVIII. ] Sciendum vero est, quod bona nostra tribus modis antiquus hostis insequitur, ut videlicet hoc, quod rectum coram hominibus agitur, in interni judicis conspectu vitietur. Aliquando namque in bono opere intentionem polluit, ut omne, quod in actione sequitur, eo purum mundumque non exeat, quo hoc ab origine perturbat. Aliquando vero intentionem boni operis vitiare non praevalet, sed in ipsa actione se quasi in itinere opponit; ut cum per propositum mentis securior quisque egreditur, subjuncto latenter vitio, quasi ex insidiis perimatur. Aliquando vero nec intentionem vitiat, nec in itinere", + "candidate_score": 0.611966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_146", + "bdc_text": "Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1504", + "psc_text": "quia sanctus vir crebro accidere hominibus conspicit, nostri in se periculi vocem sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis sunt flenda discamus. Sed cum mentem nostram elatio erigit, summi a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte subjungitur: CAPUT LVIII [ Rec. XXXIV ]. IBID.-- Reversusque mirabiliter me crucias. 88. Mentis a Deo desertae obduratio, visitatae compunctio. --Cum ab auctore relinquimur, nec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evigilat,", + "candidate_score": 0.610137, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_51", + "bdc_text": "Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1552", + "psc_text": "ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere (Prov. IX, 10) . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam (Ibid., 7) . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjungit: CAPUT IV. VERS. 4.-- Dixisti enim, Purus est sermo meus, et mundus sum in conspectu tuo. 4. Pravi vera in se mala flere renuunt, et aliis falsa", + "candidate_score": 0.609577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_46", + "bdc_text": "gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2368", + "psc_text": "Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. Manus quippe plagae est fortitudo percussionis. Primam namque percussionem suam electi considerant, quia a conditoris sui visione divisi sunt, quia nequaquam illuminationis intimae claritate perfruuntur, sed in praesentis vitae exsilio quasi in caecitatis loco relegati gemunt. Semper ergo habent in hac manu plagae gemitum suum. Sed cum adhuc etiam adversa in hac vita accidunt, manus plagae eorum etiam super gemitum gravatur. Erat enim plagae gemitus etiam cum praesentis vitae adversa deessent. Sed amaritudo primae percussionis etiam ex tentatione crescit adversitatis. Dicit ergo: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum: quia justum quemque in hac vita adversitas non laetum perculit, sed in eo dolorem vulneris multiplicavit. Fit tamen miro omnipotentis Dei moderamine ut cum in hoc mundo mens justi adversitatibus plus laborat, auctoris sui contemplandam faciem amplius sitiat. Unde hic apte subjungitur: CAPUT XXVII [ Rec. XII ]. VERS. 3.--", + "candidate_score": 0.609559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_146", + "bdc_text": "Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_292", + "psc_text": "discunt quomodo stare debuerint, aliquando melius concussa solidantur. Sed antiquus hostis, dum tolerantiae cogitationes vel ad momentum turbat, quasi abstulisse se ab agro cordis asinas exsultat. In his autem quae agere disponimus, rationabili custodia quid quibus rebus congruat, sollicite 66 pensamus. Sed plerumque hostis, dum subita ad nos perturbatione tentationis irruit, circumspectiones cordis inopinate praeveniens, quasi ipsos custodes pueros gladio occidit. Sed tamen unus fugit, qui alia periisse nuntiet, quia in eo quod mens ab hoste patitur, rationis discretio semper ad animum redit; et quasi solam se evasisse indicat, quae apud semetipsam fortiter quidquid pertulerit pensat. Aliis ergo pereuntibus unus ad domum redit, dum turbatis in tentatione motibus discretio ad conscientiam recurrit; ut quod repentinis incursibus praeoccupata mens perdidisse se pensat, hoc compunctionis studio afflicta recipiat. CAPUT XLVII. VERS. 16.-- Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves puerosque consumpsit; et effugi", + "candidate_score": 0.607697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_29", + "bdc_text": "Dorumb wo nun die dise sach mercken , werdent sy zahlen und weerren . Nitt daß sy ( all�� sy redent ) wider gotswort sin wellent , sunder daß sy sich vor den Bernern goumenhüten ( SI II 300f ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2390", + "psc_text": "aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditur: CAPUT XXXVI 518. IBID.-- Et in sinu meo abscondi verba oris ejus. 44. Verba Dei in sinu abscondere, alia justorum sollicitudo. --In sinu etenim cordis verba oris ejus abscondimus, quanto mandata illius non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est quod de ipsa matre Virgine scriptum est: Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo (Luc. II, 19) . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim, beate vir, cur te tanta intentione examines, cur te tanta sollicitudine astringas? Sequitur: CAPUT XXXVII. [ Vet. XVIII ]. VERS. 13.-- Ipse enim solus est, et nemo avertere", + "candidate_score": 0.60746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_146", + "bdc_text": "Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_352", + "psc_text": "per eos etiam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende (Eccli. XXXII, 26) . Hinc per prophetam dicitur: Unusquisque se a proximo suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam (Jer. IX, 4) . Hinc rursum scriptum est: Inimici hominis domestici ejus (Matth. X, 36) . Callidus namque adversarius, cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exquirit; et per eorum verba blandiens loquitur, qui plus caeteris amantur; ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina irrumpat. Post damna igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque membrorum, antiquus hostis linguam movit uxoris. 14. In serie tentationum Job quae artes inimici. --Et notandum quo tempore viri mentem studuit", + "candidate_score": 0.606719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_146", + "bdc_text": "Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1986", + "psc_text": "prophetae, ante ora convivantium in disco deferatur (Marc. VI, 27)? Sed cum justi ad indignationem caligant, infirmi plerumque usque ad infidelitatem corruunt. Unde subditur: Et membra mea quasi in nihilum sunt redacta. Membrorum quippe nomine teneritudo exprimitur infirmorum, qui dum perversos prospiciunt florere justosque cruciari, ad hoc nonnunquam perveniunt, ut se bona vel inchoasse poeniteant; atque ita ad agenda mala citius recedunt, ac si eorum vitae nocuerit bonum quod inchoaverunt. Hoc autem quod ait: Caligavit ad indignationem oculus meus, verbis planioribus aperit, adjungens: CAPUT XXXVII [ Rec. XIV ]. VERS. 8. Stupebunt justi super hoc, et innocens contra hypocritam suscitabitur. 42. Imperfectorum est gloriae perversorum invidere. --Hoc loco innocens necdum perfectus justus accipitur, qui bona adhuc inchoans, etsi nocere aliis non novit, perfecta tamen ipse agere nequaquam valet. Et quia corda parvulorum, dum perversos florere in praesenti vita conspiciunt, invidiae facibus succenduntur; tanto enim quisque plus invidet aliis bona praesentia,", + "candidate_score": 0.606666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_61", + "bdc_text": "wider den zuͦsag der schidlüten , die paner von Zürych ze BremgartenBremgarten ( Kt.", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1705", + "psc_text": "acceptis contra Christum epistolis, Damascum pergeret, sancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum pro vita sanctorum suae carnis sacrificium immolare (I Tim. I, 13). Illae crudelitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator (Act. IX, 1). Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum (Philip. I, 21). Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam accepit, statum suae immobilitatis atque crudelitatis immutavit. Quod contra per prophetam Dominus contra Ephraim queritur, dicens: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur (Osee VII, 8) . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem", + "candidate_score": 0.606205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_146", + "bdc_text": "Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_809", + "psc_text": "causae examine posita durius exaperata respondet; quod Salomon breviter insinuat, dicens: Praestolatio impiorum furor (Prov. XI, 23) . Sicque fit ut perturbatus animus majorem strepitum sui silentii sentiat, eumque gravius clausae irae flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationes, mentem comedunt matrem suam. [ Vet. XXXII. ] 80. Gradus quatuor quibus ad iram sumus affecti. --Sciendum vero est quo nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed diutius tenet. Alii namque accensis calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius exstinguuntur, et quia se tardius in asperitatem concitant, furoris, sui diutius ignem 177 servant. Alii autem, quod est nequius, et citius iracundiae flammas accipiunt, et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde", + "candidate_score": 0.606088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_31_33", + "bdc_text": "Da thuͦnd sy dann ire probenBe weise ( SI V 304 ) . herzuͦ : Bernn hatt unß nitt nun einist , sunder allwäg gefälltzu Fall gebracht ( SI I 758f). , und sunderlich imm ZürychkriegIn der Auseinandersetzung zwischen Zürich und Schwyz 1439-1444 stand Bern von Anfang an auf der Seite der Schwyzer , s. HBLS II 138 . und jetzundIm Zweiten Kappelerkrieg. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2011", + "psc_text": "callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia et dolores verberum aequanimiter sustinuit, et stultitiam male suadentium sapienter frenavit. Sed quia in ipsis passionibus doctisque 437 locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra mentem inexpugnabilem ipsa sua percussione fatigantur. Nos igitur subtili debemus discretione distinguere, et quid sit in eorum verbis quod vere de reprobis sentiunt, et quid quod contra beatum Job fatuum sonant. CAPUT II. CAP. XVIII, VERS. 1, 2.-- Respondens autem Balda: Suhites, dixit: Usque ad quem", + "candidate_score": 0.604443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_146", + "bdc_text": "Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_280", + "psc_text": "intulit, quod paulo post redemptis omnibus resurgendo monstravit. [ Vet. XXXII. ] 63. SENSUS MORALIS.-- Satan Deo cum sanctis angelis assistit, cogitationes malas bonis interserendo. --Haec in significationem nostri capitis breviter tractata transcurrimus: nunc in aedificationem ejus corporis, ea moraliter tractanda replicemus, ut quod actum foris narratur in opere, sciamus quomodo intus agatur in mente. Nam cum filii Dei assistunt coram Deo, inter eos quoque assistit et Satan, quia plerumque bonis nostris cogitationibus, quae in corde nostro, adventu sancti Spiritus operante, seminantur, antiquus ille callide se interserit et subjungit inimicus, ut bene cogitata perturbet, maleque perturbata dilaniet. Sed nequaquam nos in tentatione deserit, qui creavit. Nam hostem nostrum, qui se contra nos in insidiis contegit, illustratione sui luminis nobis deprehensibilem reddit; propter quod ei mox dicit: CAPUT XXXIX. VERS. 7.-- Unde venis? 64. Cui dicendum unde venis? --Callidum namque hostem requirere, est ejus nobis insidias declarare, ut quo eum subintrare", + "candidate_score": 0.603743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_51", + "bdc_text": "Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1553", + "psc_text": "ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjungit: CAPUT IV. VERS. 4.-- Dixisti enim, Purus est sermo meus, et mundus sum in conspectu tuo. 4. Pravi vera in se mala flere renuunt, et aliis falsa impingunt. --Qui beati Job dictorum meminit, quam falso hoc voci illius impingatur agnoscit. Quomodo enim mundum se dicere potuit, qui ait: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me (Job. IX, 20) ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripientis inquinetur. [ Vet. IV. ] Sciendum vero est quod plerumque perversi verbotenus bona optant, ut mala esse quae in praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus subjicit, dicens: CAPUT V. VERS. 5.--", + "candidate_score": 0.600232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_51", + "bdc_text": "Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1251", + "psc_text": "corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed", + "candidate_score": 0.597568, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios", + "max_score": 0.691568, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_40", + "bdc_text": "So sind demnach tertii , pii quidem et filii lucisSiehe Joh 12 , 36 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_321", + "psc_text": "lux vera est, filii quoque ejus ad quos joquitur, dicens: Filioli mei, adhuc modicum vobiscum sum (Joan. XIII, 33) , filii verae lucis sunt. Ex quo colligitur eosdem filios esse Dei Patris, qui sunt filii Christi Jesu. (Vers. 9.) Fructus enim lucis est in omni bonitate et justitia et veritate. Adversus Marcionem (qui justum Deum a bono separat, et putat Creatorem esse ustum; 646 alium vero ne cio quem, cujus Christus iste qui venit, filius sit, bonum tantummodo esse Deum) hoc testimonium proferamus. Siquidem fructus lucis, non solum est in bonitate; sed in justitia et in veritate. Ubi itaque bonitas est, ibi et justitia: ubi justitia, ibi consequenter et veritas. Apud bonum ergo Christi Patrem, ut ipsi quoque fatentur, est veritas et bonitas. Ubi autem bonitas et veritas, apud ipsum, et non apud alium, ut nunc Apostolus docet, justitia est. Intelligat quoque Marcion ipsum Christum, bonitatem, veritatem, et justitiam nuncupari.", + "candidate_score": 0.691568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_39_41", + "bdc_text": "vallend zuͦ diser meynung , ee dann zuͦ einem bessernn. So sind demnach tertii , pii quidem et filii lucisSiehe Joh 12 , 36 ; Eph 5 , 8. , sed imprudentiores ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_319", + "psc_text": "in Domino. Sicut autem justi sunt lumen mundi, sic impii consequenter tenebrae vocabuntur; et justi quidem cum sint lumen, videbunt lumen in lumine; injusti autem cum sint tenebrae, populus sunt sedens in tenebris, et nihil videns. Quorum differentiam inter se atque distantiam, ex fructibus intelligimus. Omnis enim qui operatur malum, odit lucem, et non veniens ad lucem, tenebrosus est, et filius noctis atque tenebrarum. Qui vero operatur veritatem, et in lucem venit, lux est, et filius lucis et diei (Joan. III, 20, 21). Lucentes autem sive tenebrosi, de cordis vel lumine, vel tenebris cognoscuntur. Super haec quaeres, ne forte ob distinctionem eorum qui lux sunt; sed non sunt lux in Domino, de justis dicatur; nunc autem lux in Domino. Decenter quoque Ephesiis, qui ad scientiae summam conscenderant, scribitur quod sint lux in Domino. Neque vero tenebrae ipsae vertuntur in lucem; aut lux in tenebras commutatur; sed hi qui ab eo", + "candidate_score": 0.671203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_102_104", + "bdc_text": "verlorenn und ist ze Baden vonn Berner botten getratztgereizt , verspottet worden ( Grimm XI/I 2 1119f). : Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_95", + "psc_text": "nequam (Galat. I, 4) . Et in hac eadem Epistola: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt (Infra, V, 16). Et dies Jacob modici dicuntur et pessimi (Gen. XLVII), sive quod tempus vitae istius per quod clausi tenemur in saeculo, grave sit et laboriosum, sive quod ipse Satanas mundi hujus, ut supra diximus, et saeculi vocabulo nuncupetur. De quo statim in sequentibus: Secundum 572 principem, inquit, potestatis aeris, spiritus qui nunc operatur in filiis diffidentiae. Princeps quippe aeris, et spiritus potestatis, qui in aere isto est, diabolus intelligitur, qui nunc operatur in filiis diffidentiae. In his enim qui Domino credunt, non potest operari. De quo et infra ait: Non est nobis pugna adversus carnem et sanguinem, sed adversum principatus et potestates, adversus rectores tenebrarum istarum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus. Non quo diabolus, et satellites ejus, qui per mundum istum vagantes, peccata hominibus insinuant, in coelo versari queant, de quo ob", + "candidate_score": 0.668393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_17_19", + "bdc_text": "tuto possit colloqui , wüssend also , ermässend ouch eigentlichgründlich , genau ( SI I 146f). , was ich schryb. Wenn der handel alein anträffe das evangelium , und daß man styff darby wider mencklichs anfachten bestande , anträffe , were ring ze handlen ; es möchtend üch ouch vil angezeygt werden . Nun so aber dise fürgenomne handlung daruff fürnemlich reycht und danäben angehenckszus ätzliche Implikationen ( vgl. SI II 1454 ) .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_436", + "psc_text": "mysterium Evangelii. Nequaquam in parabolis et proverbiis: sicut et prophetae, et ipse Dominus adhuc constitutus in corpore loquebatur dicens: Venit hora quando nequaquam vobis in proverbiis loquar, sed confidenter de Patre annuntiabo vobis (Joan. XVI, 25) . Hunc confidentiae sermonem, solus poterit 682 obtinere, qui non habuerit cor se reprehendens: Si enim cor nostrum nos non reprehenderit, confidentiam habemus ad Deum, et quodcumque petierimus, accipiemus ab eo (I Joan. III) . Rarus itaque est qui in confidentia notum faciat mysterium Evangelii: quia rarus est qui confidentiam habeat ad Deum. Quis enim gloriabitur castum se habere cor: aut quis stabit dicens mundum se esse a peccatis (Prov. XX, 9) . Post haec quid sit hoc quod ait: Pro quo legatione fungor in catena, ut notum videlicet facerem mysterium Evangelii, breviter perstringendum. Et quidem qui simpliciter intelligit, dicet propter testimonium Christi eum de carcere, et de catenis haec Romae positum scripta misisse.", + "candidate_score": 0.664528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_38_40", + "bdc_text": "Da ist jetzund ein ander genus hominum under unß , die medii sint ; vallend zuͦ diser meynung , ee dann zuͦ einem bessernn. So sind demnach tertii , pii quidem et filii lucisSiehe Joh 12 , 36 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_319", + "psc_text": "in Domino. Sicut autem justi sunt lumen mundi, sic impii consequenter tenebrae vocabuntur; et justi quidem cum sint lumen, videbunt lumen in lumine; injusti autem cum sint tenebrae, populus sunt sedens in tenebris, et nihil videns. Quorum differentiam inter se atque distantiam, ex fructibus intelligimus. Omnis enim qui operatur malum, odit lucem, et non veniens ad lucem, tenebrosus est, et filius noctis atque tenebrarum. Qui vero operatur veritatem, et in lucem venit, lux est, et filius lucis et diei (Joan. III, 20, 21). Lucentes autem sive tenebrosi, de cordis vel lumine, vel tenebris cognoscuntur. Super haec quaeres, ne forte ob distinctionem eorum qui lux sunt; sed non sunt lux in Domino, de justis dicatur; nunc autem lux in Domino. Decenter quoque Ephesiis, qui ad scientiae summam conscenderant, scribitur quod sint lux in Domino. Neque vero tenebrae ipsae vertuntur in lucem; aut lux in tenebras commutatur; sed hi qui ab eo", + "candidate_score": 0.65956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_40", + "bdc_text": "So sind demnach tertii , pii quidem et filii lucisSiehe Joh 12 , 36 ;", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_319", + "psc_text": "in Domino. Sicut autem justi sunt lumen mundi, sic impii consequenter tenebrae vocabuntur; et justi quidem cum sint lumen, videbunt lumen in lumine; injusti autem cum sint tenebrae, populus sunt sedens in tenebris, et nihil videns. Quorum differentiam inter se atque distantiam, ex fructibus intelligimus. Omnis enim qui operatur malum, odit lucem, et non veniens ad lucem, tenebrosus est, et filius noctis atque tenebrarum. Qui vero operatur veritatem, et in lucem venit, lux est, et filius lucis et diei (Joan. III, 20, 21). Lucentes autem sive tenebrosi, de cordis vel lumine, vel tenebris cognoscuntur. Super haec quaeres, ne forte ob distinctionem eorum qui lux sunt; sed non sunt lux in Domino, de justis dicatur; nunc autem lux in Domino. Decenter quoque Ephesiis, qui ad scientiae summam conscenderant, scribitur quod sint lux in Domino. Neque vero tenebrae ipsae vertuntur in lucem; aut lux in tenebras commutatur; sed hi qui ab eo", + "candidate_score": 0.653199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_21", + "bdc_text": "zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_70", + "psc_text": "4) . Et alibi: Sapientes oculi in capite ejus (Eccles. II, 14) . Si enim simpliciter oculos carnis accipimus, utique non solum sapientis, sed etiam insipientis oculi in capite ejus sunt. Caput itaque sapientis, sensus accipitur: quia alio verbo mens, et animus, et principale cordis appellatur. Quod vero ait, in agnitione ejus, id est, ἐπιγνώσει αὐτοῦ, quidam sic intelligunt, ut inter γνῶσιν et ἐπίγνωσιν, hoc est, inter notionem et agnitionem, illud intersit: quod notio eorum sit quae ante non scivimus, et ea postea scire coepimus. Agnitio vero eorum quae prius scientes deinceps scire desivimus, eorumque postea recordamur, et priorem quamdam vitam in coelestibus suspicantur, postquam in corpora ista dejecti et obliti Dei Patris, nunc eum per revelationem cognovimus, secundum illud: Reminiscentur et convertentur ad Dominum omnes fines terrae (Ps. XXI, 28) , et caetera his similia replicantes [ Al. replicantur]. (Vers. 18 seqq.) Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus,", + "candidate_score": 0.650786, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_145_147", + "bdc_text": "Es wirt ein argwhon enston [ ! ] , man näme vilicht sömlichs für hand , daß man ein krieg anheb. Das sömlichs abgeleynet werde und dargethon , daß man sömlichs ze hand näme , daß man vor kriegen sye etc. Ubi hostes viderint nos scindi , acrius irruent in alteros , ubi coniunctos viderint , tardius aggredientur . Haec omnia summa fide tibi committo .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_429", + "psc_text": "hoc praeparetur, ut pergat, et pergens veniat ad finem. 680 (Vers. 16.) Super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis omnia jacula maligni ignita exstinguere. Quasi dixerit: In omni opere portate clypeum fidei, ut possitis tecti atque muniti excipere venientes sagittas, et huc atque illuc arte eas bellica declinare. Haec est fides super qua et Abraham post multa opera atque virtutes vix potuit promereri, ut de eo Scriptura diceret: Credidit autem Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam (Gen. XV, 8) . Perspicua sunt autem jacula maligni, quae vult mittere in corda nostra per cogitationes pessimas: de quibus unum jecit in cor Judae, ut traderet Salvatorem. Itaque ne principium quidem habere poterit inimicus animae vulnerandae, si tenuerimus scutum fidei: in quo non solum venientia tela tranguntur, sed etiam telorum ipse ignis exstinguitur, de quo et propheta complorat dicens: Omnes adulterantes, quasi clibanus corda eorum (Ose. VII, 4) . Qui", + "candidate_score": 0.640942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_44_46", + "bdc_text": "so hatt der den sun , der den vatter , der den bruͦder verloren . Wenn ich inen dann bißhar die grimme ußnemmenausreden ( SI IV 743 ) . gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_272", + "psc_text": "desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem qui legerit, puto ei ad irae intellectum 629 satis abundeque posse sufficere. Sol non occidat super iracundiam vestram. Si simpliciter hunc solem intelligimus, qui oculis carnis aspicitur, peccamus, quando irascimur, et occidente sole, iracundia perseverat. Non peccamus autem, quando (verbi gratia) a prima hora usque ad undecimam irascentes, facimus quod indignatio, furor, ira suggesserint. Quo sensu nihil mihi videtur absurdius, quasi non queat quispiam ab ortu solis usque ad occasum, in tanta scelera debacchari, quanta tota vita sua non possit lacrymis expiare? Aut non magis ira locum in die habeat, cum utique nox requies sit furoris, et succedente somno, etiam", + "candidate_score": 0.637758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_69_71", + "bdc_text": "von inen , so muͤssind sy dann ein fryden annemmen , der ungöttlich. Sust , wenn die lantschafft säch , daß der ruggenR ückhalt , Unterstützung ( SI VI 783-785 ) . Bernn noch in der statt Zürych , hoffind sy , zuo einem erlichen fryden ze kummen . Das redt der herr Röyst mitt sölchem ernst , daß er zeletst anfieng vor inen weynen , und ander mitt imm. Das beschooßnützte , half ( SI VIII 1414-1418 ) .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Epistolam-ad-Ephesios_window_206", + "psc_text": "sufferre invicem in charitate, et eos complere dicamus, qui divites sunt, et inopiam pauperum sublevant. Si quis aegrotanti fratri praebet obsequium, suffert eum in charitate. Si quis in coelibatu beatam transigens vitam, alium qui et uxorem habet et liberos, et seipsum vix potest pascere, adjuverit, et utcumque potest, fuerit consolatus, alienum onus portasse 608 laudabitur. Est qui matrem vel sororem viduam cernens egestate tabescere, non potest adjuvare: huic si quis porrexerit manum, sustinuit eum in charitate. Sive autem superiorem sensum, sive posteriorem sequamur: nec peccantem fratrem, nec inopem consolatur, qui non habet charitatem, et contemnit verba Apostoli commonentis: Debemus autem nos, qui fortiores sumus, infirmitates imbecilliorum portare, et non nobismetipsis placere (Rom. XV, 1) . (Vers. 3, 4.) Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Unum corpus, et unus spiritus, sicut et vocati estis in una spe vocationis vestrae. Ephesiis qui jam unitatem Spiritus sancti fuerant consecuti, recte dicitur: solliciti", + "candidate_score": 0.636271, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae", + "max_score": 0.687536, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_21_23", + "bdc_text": "zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat . Dann erstlich habend wir lüt , die dem evangelio nitt günstig und baßlieber , eher . den allten yrrthumb lyden möchtind , dörffend sich aber nitt lassen mercken .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_106", + "psc_text": "dicuntur, graviter auditur: ab eo vero, qui intelligit eam, non solum auditur non graviter, sed potius acute. Unde et qui fit intelligens, fit auditor. VII. Est et aliud autem quod prophetatur de populo Judaeorum, et de omnibus nobis si peccaverimus: Et oculos suos clauserunt, nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant. Eorum qui non vident, quidam caeci sunt, et propter caecitatem non vident: quidam in tenebris sunt, et propterea non vident: alii autem neque in tenebris sunt, neque caeci sunt, sed quia claudunt oculos, non vident. Et scit has differentias, quae principales cordis nostri sunt, Scriptura divina. Dicit enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, donec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicite. Et ideo isti non viderunt ante,", + "candidate_score": 0.687536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_21_23", + "bdc_text": "zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat . Dann erstlich habend wir lüt , die dem evangelio nitt günstig und baßlieber , eher . den allten yrrthumb lyden möchtind , dörffend sich aber nitt lassen mercken .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.679882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_40_42", + "bdc_text": "So sind demnach tertii , pii quidem et filii lucisSiehe Joh 12 , 36 ; Eph 5 , 8. , sed imprudentiores ; die ermässend dann ouch nitt gruntlicher , was druff und dran ist .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_113", + "psc_text": "venias: Petrum, cui portae inferi non invalescent: vel Paulum, qui raptus est usque ad tertium coelum, et audivit indicibilia verba (II Cor. XII): non deponis eorum gloriam, dicens, quia et ipsi in eis quae intellexerunt comparatione eorum, quae non intellexerunt, parvulorum disciplinis eruditi sunt, quae hominibus traduntur. Dicit ergo Salvator non de his, quos Paulus in Christo parvulos nuncupat, et asserit lacte potandos, et non forti cibo, sed de omnibus simul hominibus: Ecce ego et parvuli mei, quos mihi dedit Deus (I Cor. III) . Verum quomodo in pueris alii sunt aliis acriores, et ea quae eis sunt tradita velocius consequuntur: sic, inquam, similem ingeniosis pueris 1135 factum Moysen, et Prophetas, sed et Domini nostri Jesu Christi Apostolos. Propterea sentientes semetipsos, qui etiamsi profecerint, puerorum profecerint profectu, dixerunt: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus (I Cor. III) . Nec enim adhuc veritatis negotia, sed umbras negotiorum conspiciebant; nec plenam", + "candidate_score": 0.672074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_39_41", + "bdc_text": "vallend zuͦ diser meynung , ee dann zuͦ einem bessernn. So sind demnach tertii , pii quidem et filii lucisSiehe Joh 12 , 36 ; Eph 5 , 8. , sed imprudentiores ;", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_113", + "psc_text": "venias: Petrum, cui portae inferi non invalescent: vel Paulum, qui raptus est usque ad tertium coelum, et audivit indicibilia verba (II Cor. XII): non deponis eorum gloriam, dicens, quia et ipsi in eis quae intellexerunt comparatione eorum, quae non intellexerunt, parvulorum disciplinis eruditi sunt, quae hominibus traduntur. Dicit ergo Salvator non de his, quos Paulus in Christo parvulos nuncupat, et asserit lacte potandos, et non forti cibo, sed de omnibus simul hominibus: Ecce ego et parvuli mei, quos mihi dedit Deus (I Cor. III) . Verum quomodo in pueris alii sunt aliis acriores, et ea quae eis sunt tradita velocius consequuntur: sic, inquam, similem ingeniosis pueris 1135 factum Moysen, et Prophetas, sed et Domini nostri Jesu Christi Apostolos. Propterea sentientes semetipsos, qui etiamsi profecerint, puerorum profecerint profectu, dixerunt: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus (I Cor. III) . Nec enim adhuc veritatis negotia, sed umbras negotiorum conspiciebant; nec plenam", + "candidate_score": 0.669765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_39_41", + "bdc_text": "vallend zuͦ diser meynung , ee dann zuͦ einem bessernn. So sind demnach tertii , pii quidem et filii lucisSiehe Joh 12 , 36 ; Eph 5 , 8. , sed imprudentiores ;", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_114", + "psc_text": "consequuntur: sic, inquam, similem ingeniosis pueris 1135 factum Moysen, et Prophetas, sed et Domini nostri Jesu Christi Apostolos. Propterea sentientes semetipsos, qui etiamsi profecerint, puerorum profecerint profectu, dixerunt: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus (I Cor. III) . Nec enim adhuc veritatis negotia, sed umbras negotiorum conspiciebant; nec plenam lucem, sed obscuram imaginem. Ideoque repetebant, dicentes: Videmus nunc per speculum, et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem (I Cor. XIII) . Quis ergo haec legens et intelligens inflabitur, et erigetur super scientiam, seu super quodcumque donorum? Etenim cuncta, quae ad pueros devenerunt, multo inferiora sunt his, quae reposita sunt viris. Debent ergo non elevari et superbire ii, qui videntur inter pueros acrioris ingenii, et velocioris. Istos autem pueros homines dicit omnes, quos et Salvator demonstrabat: Ecce, inquiens, ego, et pueri mei quos mihi dedit Deus. Donum accepit et Salvator a Deo. Nemo enim venit ad eum, si non", + "candidate_score": 0.660465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_48_50", + "bdc_text": "Uß obgemelltem habend ir jetzund guͦt abzenemmenzu entnehmen , ermessen ( SI IV 732). , wie ir zum teyl die unsern anfangs finden werdent . Aber erschreckend nitt , ich muͦß üch ye gruntlich berichten . Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin :", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.658077, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_36_38", + "bdc_text": "Was söllend wir underston , das evange-lium mitt denen zuͦ erhallten , die unß und ander biderb lüt inn nächst verschinnem krieg gar nachbeinahe ( SI IV 636 ) . umb das evangelium , darzuͦ umb lyb und guͦt gepracht habend ! Sölichs alleß ist noch inn fryscher gedächtnuß und zum teyl nun ze vil waar . Da ist jetzund ein ander genus hominum under unß , die medii sint ;", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_93", + "psc_text": "corpus, non videbatur juxta rationem: ab his vero, qui intelligebant, videbatur quidem juxta oculos, videbatur autem et juxta intellectum, ita ut non compleretur super beate 1129 videntes, hoc quod dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, sed super peccatores. Sed et cuncta Evangeliorum oremus videntes dupliciter videre, quomodo facta sint juxta corpus, quando Salvator noster venit ad terras. Etenim similitudo erat, et typus futurorum unumquodque, quod fiebat in corpore. Veluti nescio quis a nativitate caecus visum recuperavit (Joan. IX): vere autem caecus iste a nativitate erat gentilium populus, cui Salvator reddidit visum, saliva sua ungens oculos ejus, et mittens ad Siloam, quod interpretatur missus. Mittebat quippe eos, quos spiritu unxit ut crederent, ad Siloam, id est ad Apostolos et magistros, propter quod scriptum est de Siloa, quia interpretatur missus. Et quotiescumque incipimus a Jesu visitari, ut recipiamus animae oculos, mittit nos ad Siloam, hoc est missus. Et unusquisque ergo nostrum,", + "candidate_score": 0.655065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_35_37", + "bdc_text": "revera sic habet von Et bis habet am Rande nachgetragen. . Was söllend wir underston , das evange-lium mitt denen zuͦ erhallten , die unß und ander biderb lüt inn nächst verschinnem krieg gar nachbeinahe ( SI IV 636 ) . umb das evangelium , darzuͦ umb lyb und guͦt gepracht habend ! Sölichs alleß ist noch inn fryscher gedächtnuß und zum teyl nun ze vil waar .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_116", + "psc_text": "II. Deinde in reliquis prophetat Salvator in Propheta dicens futurum esse ut cum acceperit pueros, signa et prodigia fiant in Israel. Habet autem ita: Et erunt signa et prodigia a Israel in Domino Sabaoth, qui habitat in monte Sion. Qui enim habitat in speculatorio, et in omni anima potest conspicere veritatem, iste facit signa et prodigia per Salvatorem, et post Salvatorem per Apostolos, et ubicumque invenitur anima apta ministerio signorum et prodigiorum Dei, sive juxta spiritalem curationem, sive sensibiliter exhortando eos, qui veniunt ad fidem, non est otiosus Deus, qui tunc fecit signa et prodigia, etiam nunc operari ea. Et si dixerint ad vos: Quaerite ventriloquos et eos qui de terra clamant, qui inania loquuntur, qui de ventre clamant, non gentes ad Deum suum requirunt, qui exquirunt de viventibus mortuos (Isa. VIII, 19) . Attendite quoniam obscure dicta sunt, et debet sensus, Deo ipso largiente et revelante, cohaerere superioribus. Docet", + "candidate_score": 0.651826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_153_155", + "bdc_text": "decembris 1533 . Achtend nitt , daß ich ein so lange legendGeschichte ; zum Gebrauch des Wortes in der Mundart s. SI III 1203 .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_86", + "psc_text": "III. Sed videamus etiam ea, quae praecipit Dominus ut populo diceret: Vade, et dic populo: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes cernetis, et non videbitis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale, aut ad populum prophetizans de his quae in adventu Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non intelligerent ea. Siquidem cum audirent Dominum meum Jesum Christum, vocem tantum dictorum audiere, non sensum. Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis (Matth. XIII) . Porro quod de Adventu Domini hoc sit populo prophetatum, ipse Salvator dicit: Bene prophetizavit de vobis Isaias dicens:", + "candidate_score": 0.65084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_137_139", + "bdc_text": "Vos videritis , ne effluat . Equidem vago rumore quaedam de hac re nuper audivi , forsan a Berna profectum , equidem nil certi etc. von De bis etc. am Rande nachgetragen . Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.64978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_26_28", + "bdc_text": "Sy sehend , daß es unserm glouben ein schaden bringt , daß wir , so ein lyb sin sölltend , tränt sind . Das mag inen nun nitt mißfallen . So muͤßend sy ye besorgenin Sorge sein ( SI VII 1313 ). , wo einige einigheyt under unß gemachet wurde .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_141", + "psc_text": "Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia. Ista sunt enim, quibus cor incrassatur. Propter hoc sermo subtilis erat, ut in Exodo scribitur de eo, quod ait: Quicumque fuerint propter 1143 tenuitatem cordis ejusmodi, isti Deum videbunt (Exod. XXIV). Talibus enim oculis Deus videtur. Tria sunt quae dicuntur. Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes", + "candidate_score": 0.646954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_40_42", + "bdc_text": "So sind demnach tertii , pii quidem et filii lucisSiehe Joh 12 , 36 ; Eph 5 , 8. , sed imprudentiores ; die ermässend dann ouch nitt gruntlicher , was druff und dran ist .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_114", + "psc_text": "consequuntur: sic, inquam, similem ingeniosis pueris 1135 factum Moysen, et Prophetas, sed et Domini nostri Jesu Christi Apostolos. Propterea sentientes semetipsos, qui etiamsi profecerint, puerorum profecerint profectu, dixerunt: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus (I Cor. III) . Nec enim adhuc veritatis negotia, sed umbras negotiorum conspiciebant; nec plenam lucem, sed obscuram imaginem. Ideoque repetebant, dicentes: Videmus nunc per speculum, et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem (I Cor. XIII) . Quis ergo haec legens et intelligens inflabitur, et erigetur super scientiam, seu super quodcumque donorum? Etenim cuncta, quae ad pueros devenerunt, multo inferiora sunt his, quae reposita sunt viris. Debent ergo non elevari et superbire ii, qui videntur inter pueros acrioris ingenii, et velocioris. Istos autem pueros homines dicit omnes, quos et Salvator demonstrabat: Ecce, inquiens, ego, et pueri mei quos mihi dedit Deus. Donum accepit et Salvator a Deo. Nemo enim venit ad eum, si non", + "candidate_score": 0.643877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_141", + "psc_text": "Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia. Ista sunt enim, quibus cor incrassatur. Propter hoc sermo subtilis erat, ut in Exodo scribitur de eo, quod ait: Quicumque fuerint propter 1143 tenuitatem cordis ejusmodi, isti Deum videbunt (Exod. XXIV). Talibus enim oculis Deus videtur. Tria sunt quae dicuntur. Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes", + "candidate_score": 0.641189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_157_159", + "bdc_text": "Hein. tuus . [ Adresse darunter : ] An herren Oßwalden Myconien , predicanten ze Basel , sinen insonders lieben herren und guͦten fründ.", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_116", + "psc_text": "II. Deinde in reliquis prophetat Salvator in Propheta dicens futurum esse ut cum acceperit pueros, signa et prodigia fiant in Israel. Habet autem ita: Et erunt signa et prodigia a Israel in Domino Sabaoth, qui habitat in monte Sion. Qui enim habitat in speculatorio, et in omni anima potest conspicere veritatem, iste facit signa et prodigia per Salvatorem, et post Salvatorem per Apostolos, et ubicumque invenitur anima apta ministerio signorum et prodigiorum Dei, sive juxta spiritalem curationem, sive sensibiliter exhortando eos, qui veniunt ad fidem, non est otiosus Deus, qui tunc fecit signa et prodigia, etiam nunc operari ea. Et si dixerint ad vos: Quaerite ventriloquos et eos qui de terra clamant, qui inania loquuntur, qui de ventre clamant, non gentes ad Deum suum requirunt, qui exquirunt de viventibus mortuos (Isa. VIII, 19) . Attendite quoniam obscure dicta sunt, et debet sensus, Deo ipso largiente et revelante, cohaerere superioribus. Docet", + "candidate_score": 0.637767, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_138_140", + "bdc_text": "Equidem vago rumore quaedam de hac re nuper audivi , forsan a Berna profectum , equidem nil certi etc. von De bis etc. am Rande nachgetragen . Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl . Adagia , 4 , 5 , 93 ( LB II 1074 ) ;", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_140", + "psc_text": "paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter hoc praedicat eis, et per Prophetam futura praefatur dicens: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enim cor populi hujus. Quid sit hoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenuatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia.", + "candidate_score": 0.635402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_159", + "bdc_text": "] An herren Oßwalden Myconien , predicanten ze Basel , sinen insonders lieben herren und guͦten fründ.", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_116", + "psc_text": "II. Deinde in reliquis prophetat Salvator in Propheta dicens futurum esse ut cum acceperit pueros, signa et prodigia fiant in Israel. Habet autem ita: Et erunt signa et prodigia a Israel in Domino Sabaoth, qui habitat in monte Sion. Qui enim habitat in speculatorio, et in omni anima potest conspicere veritatem, iste facit signa et prodigia per Salvatorem, et post Salvatorem per Apostolos, et ubicumque invenitur anima apta ministerio signorum et prodigiorum Dei, sive juxta spiritalem curationem, sive sensibiliter exhortando eos, qui veniunt ad fidem, non est otiosus Deus, qui tunc fecit signa et prodigia, etiam nunc operari ea. Et si dixerint ad vos: Quaerite ventriloquos et eos qui de terra clamant, qui inania loquuntur, qui de ventre clamant, non gentes ad Deum suum requirunt, qui exquirunt de viventibus mortuos (Isa. VIII, 19) . Attendite quoniam obscure dicta sunt, et debet sensus, Deo ipso largiente et revelante, cohaerere superioribus. Docet", + "candidate_score": 0.635271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_106", + "bdc_text": "Im Zweiten Kappelerkrieg lag er mit einem Zürcher Fähnlein in Bremgarten , wo er gewiß Bullinger predigen hörte .", + "psc_chunk_id": "024_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-homiliarum-in-visiones-Isaiae_window_105", + "psc_text": "pennas columbae Spiritus sancti. Dicit autem rursus Salomon de divite: Componet autem sibi pennas quomodo aquila, et convertitur in domo ejus qui praeest illi. Si accipiamus igitur pennas, leviter audiemus (Prov. XXIII). Si autem peccaverimus, et negligentes fuerimus circa alas, et defluxerint pennae nostrae, gravabimur, et graviter audiemus. Auribus ergo suis peccatores graviter audierunt. Omnes quidem Judaei, qui tunc audierunt Salvatorem, graviter eum audierunt, ideo non crediderunt. Usque hodie autem quotquot audientes Scripturas, non audiunt sermonem spiritaliter, qui levis est, sed litteram, quae est gravis et occidens, graviter audiunt. Atque ita dupliciter auditur Scriptura. Ab eo qui non intelligit quae dicuntur, graviter auditur: ab eo vero, qui intelligit eam, non solum auditur non graviter, sed potius acute. Unde et qui fit intelligens, fit auditor. VII. Est et aliud autem quod prophetatur de populo Judaeorum, et de omnibus nobis si peccaverimus: Et oculos suos clauserunt, nequando videant oculis, et auribus audiant,", + "candidate_score": 0.623141, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.686181, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_102_104", + "bdc_text": "verlorenn und ist ze Baden vonn Berner botten getratztgereizt , verspottet worden ( Grimm XI/I 2 1119f). : Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_147", + "psc_text": "Norunt fideles quid accipiunt; quia per carnem benedicuntur; et sciunt quia non essent benedicti, nisi caro illa crucifixa daretur pro saeculi vita. Quomodo autem benedicitur? Quia praevaluit Deo, quia tenuit fortiter, et perseveravit, et de manibus non dimisit, quod amisit Adam. Teneamus ergo fideles quod accepimus, ut benedici mereamur. 8. Jacob et benedictus et claudicans. Pars arida Jacob Christianos malos significat; ut in ipso Jacob et benedictio sit, et claudicatio. Benedictus est ex parte bene viventium, claudicat ex parte male viventium. Sed adhuc in uno homine est utrumque: erit autem diremptio et discretio postea; quod optat in Psalmo Ecclesia, dicens: Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta (Psal. XLII, 1) . Ita sane, quia dicit Evangelium, Si scandalizaverit te pes tuus, abscinde eum et projice abs te. Expedit enim tibi unum pedem habentem intrare in regnum Dei, quam cum duobus pedibus ire in ignem aeternum (Matth.", + "candidate_score": 0.686181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_20_22", + "bdc_text": "der Bernnern halben hatt , so wirts ettwas rücherhärter ( SI VI 185 ) . zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat . Dann erstlich habend wir lüt , die dem evangelio nitt günstig und baßlieber , eher .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1331", + "psc_text": "prudentioribus; intueantur quanti oratores; quanti periti, quanti philosophi hujus mundi ab illis piscatoribus irretiti sint, ut ad salutem de profundo attraherentur; cogitantes eum qui magnum malum animae humanae, id est, superbiam, suae humilitatis exemplo sanare descendens, infirma mundi elegit, ut confunderet fortia; et stulta hujus mundi elegit, ut confunderet sapientes; non qui essent, sed qui esse viderentur: et ignobilia hujus mundi elegit, et ea quae non sunt, ut ea quae sunt evacuaret (I Cor. I, 27). CAPUT IV. 5. Dissonantia Evangeliorum nulla esse secure creditur, donec intelligatur. Utilitas secreti. Vela appensa in domo. Quidquid velis dicas, inquiunt, nos deprehendimus ubi legitis natum Christum, dissonare inter se Evangelia, et non posse utrumque verum esse quod dissonat. Cum enim ostendero, inquit, dissonantiam, recte improbo fidem, aut tu qui accipis fidem, ostende concordiam. Quam quaeso dissonantiam demonstrabis? Apertam, inquit, cui nemo potest contradicere. Quam securi auditis, quia fideles estis. Attendite, dilectissimi, et videte", + "candidate_score": 0.669178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_20_22", + "bdc_text": "der Bernnern halben hatt , so wirts ettwas rücherhärter ( SI VI 185 ) . zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat . Dann erstlich habend wir lüt , die dem evangelio nitt günstig und baßlieber , eher .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1075", + "psc_text": "ab illo pastore qui pacit Israel. Illi enim dictum est, Potabis eos in lacrymis, in mensura (Psal. LXXIX, 6) . Quod enim ait Apostolus, Non sinit tentari supra quam ferre potestis; hoc ait Propheta, In mensura. Tantum tu noli dimittere corripientem et hortantem, terrentem et consolantem, percutientem et sanantem. CAPUT VI. 13. Infirmus et aegrotus, in quo differrant. Christiana firmitas.--Quod infirmum est, inquit, non confortastis. Pastoribus malis dicit, pastoribus falsis, pastoribus sua quaerentibus, non quae Jesu Christi, ex commodo lactis et lanae gaudentibus, oves omnino non curantibus, et quod male habuit non corroborantibus. Inter infirmum, id est, non firmum: nam dicuntur infirmi etiam aegrotantes: sed inter infirmum et aegrotum, id est, male habentem, hoc mihi videtur interesse. Etenim ista, fratres, quae distinguere utcumque conamur; forte et nos possumus majore diligentia melius distinguere, et alius peritior vel lumine cordis plenior: interim ne fraudemini, quantum ad verba attinet Scripturae, quod sentio loquor.", + "candidate_score": 0.667858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_102_104", + "bdc_text": "verlorenn und ist ze Baden vonn Berner botten getratztgereizt , verspottet worden ( Grimm XI/I 2 1119f). : Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2099", + "psc_text": "ducere, bonam eligis; filios tibi vis nasci, bonos optas; caligas locas, et non vis malas: et vitam amas malam! Quid te offendit vita tua, quam solam vis malam, ut inter omnia bona tua tu solus sis malus? CAPUT XII. 15. Pastoris onus non abjiciendum. Ergo, fratres mei, si aliquem vestrum vellem in parte corripere, forte audiret me: multos vestrum publice corripio; omnes me laudant; audiat me aliquis. Non amo in voce laudatorem, et in corde contemptorem. Cum enim laudas, et non te corrigis, contra te testis es. Si malus es, et quod dico placet tibi, displice tibi: quia si malus displicueris tibi, correctus placebis tibi, quod nudiustertius, nisi fallor, dixi. In omnibus verbis meis speculum propono. Nec mea ista sunt verba: sed Domino jubente loquor, quo terrente non taceo. Nam quis non eligeret tacere, et rationem de vobis non reddere? Sed jam suscepimus onus, quod ab humeris nostris excutere non", + "candidate_score": 0.667487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_48_50", + "bdc_text": "Uß obgemelltem habend ir jetzund guͦt abzenemmenzu entnehmen , ermessen ( SI IV 732). , wie ir zum teyl die unsern anfangs finden werdent . Aber erschreckend nitt , ich muͦß üch ye gruntlich berichten . Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2340", + "psc_text": "enim cor eorum accusavit, Accusator autem cordis esse non posset, nisi cordis inspector. Oportet enim ut servo Dei habenti aliquem honorem in Ecclesia deferatur primus locus: quia si non deferatur, malum est illi qui non defert: non tamen bonum est illi cui defertur. Oportet itaque ut in congregatione Christianorum praepositi plebis eminentius sedeant, ut ipsa sede distinguantur, et eorum officium satis appareat: non tamen ut inflentur de sede; sed ut cogitent sarcinam unde sunt reddituri rationem. Quis autem novit, utrum hoc ament, aut non ament? Res ista cordis est, judicem habere non potest nisi Deum. Ipse autem Dominus admonebat suos, ne inciderent in tale fermentum: quod alio loco dicit, Cavete a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum. Et cum putarent illi propterea hoc eum dicere, quia panes non intulerant; respondit eis: Excidit vobis, quot millia saturati sunt ex quinque panibus? Tunc intellexerunt, inquit, quia fermentum doctrinam eorum dicebat. (Matth. XVI, 6-12) .", + "candidate_score": 0.663494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_98_100", + "bdc_text": "HBLS 247. . Sed iis multum potest fidere . M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_42", + "psc_text": "pro Domino moriturum (Matth. XXVI, 69-75, 31-35). Nondum autem poterat, quia infirmus erat. At ubi venit postea Spiritus sanctus missus de coelo, et confirmavit eos in quos venit; impletus ille fiducia spirituali, coepit jam vere paratus esse mori pro eo quem ante negaverat. Hac fiducia repleti omnes martyres, tenentes rectam fidem, non morientes nec patientes pro falsa fide, pro vano phantasmate, pro spe inani, pro re incerta; sed pro veritatis pollicitatione, certum habentes eum qui promisit, potentem esse qui exhibeat; omnia praesentia contempserunt, in futura exarserunt, quae cum fuerint illis praesentia, non erunt praeterita. CAPUT III. 3. Esau carnales, Jacob spirituales figurat. Spiritualis vitam Angelorum exspectat. Recordamini ergo, qui interfuistis hesterno die, duos filios Isaac, Esau et Jacob, quomodo majori praeponitur minor (Gen. XXV et XXVII): ut ad Jacob pertineatis, Esau non ametis. Erit autem Esau, qui vult carnaliter vivere, vel carnalia in futuro saeculo sperare. Sive ergo carnaliter vivens,", + "candidate_score": 0.659364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_21", + "bdc_text": "zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_207", + "psc_text": "illud vos ad videndum commemoro, septenariam istam rationem inveniri proprie sancto Spiritui deputatam; quia septimo die sonat sanctificatio. Et unde probamus sancto Spiritui deputari septenariam numeri rationem? Dicit Isaias Spiritum Dei venire super fidelem, super christianum, super Christi membrum, sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, Spiritum timoris Dei (Id. XI, 2, 3). Si secuti estis, septem res percucurri, tanquam descendentem ad nos Spiritum Dei a sapientia usque ad timorem, ut nos ascendamus a timore ad sapientiam: Initium sapientiae timor Dei (Prov. I, 7) . Ita ergo septenarius Spiritus et unus Spiritus, septenaria operatione unus. An aliquid evidentius vultis? Pentecosten diem festum Scriptura sancta de septimanis factum commemorat. Habetis in scriptura Tobiae, ubi evidenter dicitur istum diem factum de septimanis (Tob. II, 1, secund. LXX). Septies enim septem, quadraginta novem in summa redeunt. Sed tanquam ut redeatur ad caput: Spiritu enim sancto ad unitatem colligimur, non ab unitate", + "candidate_score": 0.652487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_103_105", + "bdc_text": "Ja , gott laß unß den tag nitt läben , daß Bernn ein fryden hab wie Zürych. Ist aber böser , daß er ouch ettwas verbitteret . Die WerdmüllerJakob und hier in erster Linie Heinrich Werdmüller , 1480-1548 , seit 1515 Zwölfer der Weggenzunft , 1532 in den Kleinen Rat gewählt. Von Anfang an war er ein Freund Zwinglis und Anhänger der Reformation , für die er sich tatkräftig einsetzte . In den Jahren 1523 und 1524 zählte er zu den fünf einflußreichsten Männern Zürichs , ohne doch ein wichtiges Amt zu bekleiden .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_147", + "psc_text": "Norunt fideles quid accipiunt; quia per carnem benedicuntur; et sciunt quia non essent benedicti, nisi caro illa crucifixa daretur pro saeculi vita. Quomodo autem benedicitur? Quia praevaluit Deo, quia tenuit fortiter, et perseveravit, et de manibus non dimisit, quod amisit Adam. Teneamus ergo fideles quod accepimus, ut benedici mereamur. 8. Jacob et benedictus et claudicans. Pars arida Jacob Christianos malos significat; ut in ipso Jacob et benedictio sit, et claudicatio. Benedictus est ex parte bene viventium, claudicat ex parte male viventium. Sed adhuc in uno homine est utrumque: erit autem diremptio et discretio postea; quod optat in Psalmo Ecclesia, dicens: Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta (Psal. XLII, 1) . Ita sane, quia dicit Evangelium, Si scandalizaverit te pes tuus, abscinde eum et projice abs te. Expedit enim tibi unum pedem habentem intrare in regnum Dei, quam cum duobus pedibus ire in ignem aeternum (Matth.", + "candidate_score": 0.65236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_99_101", + "bdc_text": "Sed iis multum potest fidere . M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. : HBRG III 142 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_42", + "psc_text": "pro Domino moriturum (Matth. XXVI, 69-75, 31-35). Nondum autem poterat, quia infirmus erat. At ubi venit postea Spiritus sanctus missus de coelo, et confirmavit eos in quos venit; impletus ille fiducia spirituali, coepit jam vere paratus esse mori pro eo quem ante negaverat. Hac fiducia repleti omnes martyres, tenentes rectam fidem, non morientes nec patientes pro falsa fide, pro vano phantasmate, pro spe inani, pro re incerta; sed pro veritatis pollicitatione, certum habentes eum qui promisit, potentem esse qui exhibeat; omnia praesentia contempserunt, in futura exarserunt, quae cum fuerint illis praesentia, non erunt praeterita. CAPUT III. 3. Esau carnales, Jacob spirituales figurat. Spiritualis vitam Angelorum exspectat. Recordamini ergo, qui interfuistis hesterno die, duos filios Isaac, Esau et Jacob, quomodo majori praeponitur minor (Gen. XXV et XXVII): ut ad Jacob pertineatis, Esau non ametis. Erit autem Esau, qui vult carnaliter vivere, vel carnalia in futuro saeculo sperare. Sive ergo carnaliter vivens,", + "candidate_score": 0.651214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_69_71", + "bdc_text": "von inen , so muͤssind sy dann ein fryden annemmen , der ungöttlich. Sust , wenn die lantschafft säch , daß der ruggenR ückhalt , Unterstützung ( SI VI 783-785 ) . Bernn noch in der statt Zürych , hoffind sy , zuo einem erlichen fryden ze kummen . Das redt der herr Röyst mitt sölchem ernst , daß er zeletst anfieng vor inen weynen , und ander mitt imm. Das beschooßnützte , half ( SI VIII 1414-1418 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2526", + "psc_text": "mulier quaedam Martha nomine excepit illum in domum suam. etc. Cap. X, V\\. 38-42. CAPUT PRIMUM. 1. Unitas commendatur. Verba Domini nostri Jesu Christi, quae modo ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione tendamus, ut aliquando pervenire valeamus. 2. Christus pascendum se praebere dignatur. Martha et Maria duae sorores erant, ambae non solum carne, sed etiam religione germanae; ambae Domino cohaeserunt, ambae Domino in carne praesenti concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere", + "candidate_score": 0.650088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_26_28", + "bdc_text": "Sy sehend , daß es unserm glouben ein schaden bringt , daß wir , so ein lyb sin sölltend , tränt sind . Das mag inen nun nitt mißfallen . So muͤßend sy ye besorgenin Sorge sein ( SI VII 1313 ). , wo einige einigheyt under unß gemachet wurde .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1158", + "psc_text": "cura de ovibus. Deinde jam et tunc diximus Charitati vestrae, duo quaedam in nobis esse consideranda: unum, quod christiani sumus; alterum quod praepositi sumus. Quod ergo praepositi sumus, inter pastores deputamur, si boni sumus: quod autem christiani sumus, et nos vobiscum oves sumus (In superiore sermone, n. 2). Sive ergo Dominus pastoribus loquatur, sive ovibus, nos omnia cum tremore oportet audire: nec recedat sollicitudo de cordibus nostris, ut ploremus ante Dominum qui fecit nos. CAPUT II. 3. Gregis Dei securitas. Audiamus itaque, fratres, unde Dominus oves improbas corripiat, et quid promittat ovibus suis. Et vos, inquit, oves meae, haec dicit Dominus Deus. Primo, quanta felicitas est, esse gregem Dei, si quis cogitet, fratres, etiam in istis lacrymis et in istis tribulationibus magnum gaudium concipit. Neque enim in ejus grege est, quem lupi possunt flagellare, aut cujus somnum possunt captare praedones. Illi enim dictum est, Qui pascis Israel (Psal. LXXIX, 2)", + "candidate_score": 0.649178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_98_100", + "bdc_text": "HBLS 247. . Sed iis multum potest fidere . M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_72", + "psc_text": "quasi per consortium peccatorum in unitate maculentur, et per haereses et schismata pereant. CAPUT XV. 15. Quomodo Jacob sine dolo, et cum dolo. Quid ergo dicitur huic piloso Esau, qui non bene conversatus est in domo? Nam et hoc de illis dicitur: Erat ille agrestis venator, Jacob autem sine dolo conversabatur in domo (Gen. XXV, 27) . Ideoque eum amabat mater, cujus conversationem dulcem sentiebat. Ipse est Jacob, qui postea appellatus est Israel, cum luctaretur cum Angelo: et hoc in magno mysterio. Benedictus, appellatus est Israel (Id. XXXII, 28): ideoque quia sine dolo erat. Intendite, fratres mei, et videte quam sine dolo fuerit. Nathanaelem Dominus quando vidit, quia noverat qualis esset, ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est (Joan. I, 47) . Si ergo ideo iste Israelita, quia non est in eo dolus; in ipso Israel utique non erat dolus. Quid sibi ergo vult, quod dicitur, Venit frater", + "candidate_score": 0.648441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_26_28", + "bdc_text": "Sy sehend , daß es unserm glouben ein schaden bringt , daß wir , so ein lyb sin sölltend , tränt sind . Das mag inen nun nitt mißfallen . So muͤßend sy ye besorgenin Sorge sein ( SI VII 1313 ). , wo einige einigheyt under unß gemachet wurde .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1159", + "psc_text": "Dominus Deus. Primo, quanta felicitas est, esse gregem Dei, si quis cogitet, fratres, etiam in istis lacrymis et in istis tribulationibus magnum gaudium concipit. Neque enim in ejus grege est, quem lupi possunt flagellare, aut cujus somnum possunt captare praedones. Illi enim dictum est, Qui pascis Israel (Psal. LXXIX, 2) ; de quo dictum est, Non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel (Psal. CXX, 4) . Vigilat ergo ille super nos vigilantibus nobis, vigilat et dormientibus nobis. Si ergo de pastore homine securum est pecus hominis; quanta debet esse nostra securitas pascente Deo, non tantum quia pascit nos, sed etiam quia fecit nos? CAPUT III. 4. Vox pastoris nunc temporis audienda. Una est nostra sollicitudo, quae nobis imponitur, audire vocem pastoris: et est nunc tempus audiendi, quia ille nondum assumpsit tempus judicandi. Qui loquitur, modo tacet. Loquitur enim in praecepto, tacet in judicio. Ideo dicit quodam in loco: Tacui; numquid", + "candidate_score": 0.648064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_100", + "bdc_text": "M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_72", + "psc_text": "quasi per consortium peccatorum in unitate maculentur, et per haereses et schismata pereant. CAPUT XV. 15. Quomodo Jacob sine dolo, et cum dolo. Quid ergo dicitur huic piloso Esau, qui non bene conversatus est in domo? Nam et hoc de illis dicitur: Erat ille agrestis venator, Jacob autem sine dolo conversabatur in domo (Gen. XXV, 27) . Ideoque eum amabat mater, cujus conversationem dulcem sentiebat. Ipse est Jacob, qui postea appellatus est Israel, cum luctaretur cum Angelo: et hoc in magno mysterio. Benedictus, appellatus est Israel (Id. XXXII, 28): ideoque quia sine dolo erat. Intendite, fratres mei, et videte quam sine dolo fuerit. Nathanaelem Dominus quando vidit, quia noverat qualis esset, ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est (Joan. I, 47) . Si ergo ideo iste Israelita, quia non est in eo dolus; in ipso Israel utique non erat dolus. Quid sibi ergo vult, quod dicitur, Venit frater", + "candidate_score": 0.647904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_100_102", + "bdc_text": "M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. : HBRG III 142 . verlorenn und ist ze Baden vonn Berner botten getratztgereizt , verspottet worden ( Grimm XI/I 2 1119f). :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2820", + "psc_text": "IX, 16) . Si Filius Dei est, descendat de cruce (Matth. XXVII, 40) . Insane, jacet lapis, et ideo rides. Sed cum rides, caecus es: cum caecus es, offendis: cum offendis, conquassaris: cum quassatus fueris illo modo jacente, postea veniente desuper contereris. Ergo unxit lapidem Jacob. Numquid idolum fecit? Significavit, non adoravit. Modo ergo audite, Nathanaelem istum attendite, per cujus occasionem Dominus Jesus exponere nobis voluit visionem Jacob. CAPUT III. 3. De duplici nomine et de lucta Jacob. Nostis qui in schola Christi eruditi estis, Jacob ipsum esse et Israel. Duo sunt nomina: nam homo unus fuit. Primum nomen Jacob, quando natus est, accepit, quod interpretatur Supplantator. Quando autem illi gemini nati sunt, prior natus est frater Esau, et inventa est manus illius minoris in pede majoris. Tenebat pedem fratri suo praecedenti nascendo, postea et ipse secutus est. Et propter hoc factum, quia plantam tenuit fratri suo appellatus est Jacob", + "candidate_score": 0.647849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_813", + "psc_text": "hauries mala; non etiam illi, quibus et hoc bonum est de tua malitia constristari. SERMO XXXVI . De eo quod scriptum est in Proverbiis Salomonis, Sunt qui se divites affectant, nihil habentes; et sunt qui se humiliant, cum sint divites. Redemptio animae viri divitiae ejus: pauper autem non suffert minas. Cap. XIII, V\\ V\\. 7, 8. CAPUT PRIMUM. 1. Expositio verborum Scripturae. Sancta Scriptura, quae modo in auribus vestris lecta est, admonuit nos, imo per illam Deus qui jubet nobis loqui ad vos, quaerere vobiscum et pertractare quid sit, et quid sibi velit quod lectum est: Sunt qui se divites affectant, nihil habentes; et sunt qui se humiliant, cum sint divites. Non enim arbitrandum est, neque omnino credendum, quod de istis divitiis, quibus inflantur superbi, de visibilibus istis dico atque terrenis, curaverit Scriptura sancta nos admonere, ut vel eas pro magno habeamus, vel non habere timeamus. Quid enim prodest homini,", + "candidate_score": 0.647547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_22", + "bdc_text": "Dann erstlich habend wir lüt , die dem evangelio nitt günstig und baßlieber , eher .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2012", + "psc_text": "Prophetiae et Evangelii nondum sciebat? Denique nube emendatus est. Haec eo loquente, inquit, ecce nubes lucida obumbravit eos. Ecce unum tabernaculum nubes fecit: tu tria quare quaerebas? Et vox de nube: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui; hunc audite. Loquitur Elias; sed hunc audite. Loquitur Moyses: sed hunc audite. Loquuntur Prophetae, loquitur Lex: sed hunc audite, vocem Legis, et linguam Prophetarum. Ipse in illis sonuit, ipse in se ipso quando est dignatus apparuit. Hunc audite: hunc audiamus. Quando Evangelium loquebatur, putate quia nubes erat: inde nobis vox sonuit. Hunc audiamus: quod dicit faciamus, quod promisit speremus. SERMO LXXX . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XVII, 18-20, Nos quare eum non potuimus ejicere? etc. Ubi de oratione. CAPUT PRIMUM. 1. Apostolorum incredulitas. Dominus noster Jesus Christus etiam in discipulis suis redarguit incredulitatem, sicut modo Evangelium cum legeretur, audivimus. Cum enim dixissent, Nos quare eum non potuimus ejicere? respondit,", + "candidate_score": 0.647345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_97_99", + "bdc_text": "Jacob 133-135 ; HBLS 247. . Sed iis multum potest fidere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_137", + "psc_text": "Et extorsit, et accepit benedictionem prope similem, a rore coeli et fertilitate terrae omnem abundantiam. Et subjecit statim, Et servies fratri tuo. Et erit tibi sic, cum solveris jugum ejus a cervice tua. Quid est illud quod dictum est, Et erit tibi sic, cum solveris jugum ejus a cervice tua; nisi quia ostendit illos, quos Esau praefigurabat, sic esse peccatores, ut in potestate haberent, et in libero arbitrio, mutari et fratri conjungi? 5. Judaei Christianorum servi. Attendite mysterium. Ecce Judaeus servus est Christiani. Et hoc manifestum est, et implevit orbem terrarum, sicut videtis, Jacob. Et ut noveritis quia de futuro dicebantur ista, considerate ipsam historiam, et videte quia non sunt impleta in ipsis duobus, Major serviet minori (Id. XXV, 23) . Ditatus enim legitur Esau multum, et regnare coepit in tota abundantia (Id. XXXVI, 7). Ille autem Jacob, ut pasceret oves alienas. Et cum coepisset redire, et timere fratrem suum,", + "candidate_score": 0.647224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_828", + "psc_text": "in corde divites, pleni fortitudine, opimi pietate, abundantes charitate, secum sunt divites, interiores sunt divites. Sunt autem qui se divites affectant, cum sint pauperes: justi sibi videntur, cum sint iniqui. Divitias quippe illas intelligere debemus: quoniam aperuit Scriptura quid dixerit, Redemptio animae viri divitiae ipsius, Intellige, inquit, quas tibi divitias commendem. Quoniam dixi, Sunt qui se divites affectant, nihil habentes; et sunt qui se humiliant, cum sint divites; illas temporales et terrenas et visibiles divitias cogitabas: ego autem non ipsas dico, sed quas dicam consequenter admoneo; Redemptio animae viri, divitiae ipsius sunt. Ergo qui non habent animae redemptionem, quia iniqui sunt, et justos se videri affectant, quia hypocritae sunt, ipsi sunt de quibus ait, Sunt qui se divites affectant, nihil habentes: justos se volunt videri, cum in cella conscientiae non habeant aurum justitiae. Et sunt pleni, tanto humiliores, quanto ditiores: de quibus dictum est, Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est", + "candidate_score": 0.646643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_97_99", + "bdc_text": "Jacob 133-135 ; HBLS 247. . Sed iis multum potest fidere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_42", + "psc_text": "pro Domino moriturum (Matth. XXVI, 69-75, 31-35). Nondum autem poterat, quia infirmus erat. At ubi venit postea Spiritus sanctus missus de coelo, et confirmavit eos in quos venit; impletus ille fiducia spirituali, coepit jam vere paratus esse mori pro eo quem ante negaverat. Hac fiducia repleti omnes martyres, tenentes rectam fidem, non morientes nec patientes pro falsa fide, pro vano phantasmate, pro spe inani, pro re incerta; sed pro veritatis pollicitatione, certum habentes eum qui promisit, potentem esse qui exhibeat; omnia praesentia contempserunt, in futura exarserunt, quae cum fuerint illis praesentia, non erunt praeterita. CAPUT III. 3. Esau carnales, Jacob spirituales figurat. Spiritualis vitam Angelorum exspectat. Recordamini ergo, qui interfuistis hesterno die, duos filios Isaac, Esau et Jacob, quomodo majori praeponitur minor (Gen. XXV et XXVII): ut ad Jacob pertineatis, Esau non ametis. Erit autem Esau, qui vult carnaliter vivere, vel carnalia in futuro saeculo sperare. Sive ergo carnaliter vivens,", + "candidate_score": 0.646457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_100_102", + "bdc_text": "M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. : HBRG III 142 . verlorenn und ist ze Baden vonn Berner botten getratztgereizt , verspottet worden ( Grimm XI/I 2 1119f). :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_72", + "psc_text": "quasi per consortium peccatorum in unitate maculentur, et per haereses et schismata pereant. CAPUT XV. 15. Quomodo Jacob sine dolo, et cum dolo. Quid ergo dicitur huic piloso Esau, qui non bene conversatus est in domo? Nam et hoc de illis dicitur: Erat ille agrestis venator, Jacob autem sine dolo conversabatur in domo (Gen. XXV, 27) . Ideoque eum amabat mater, cujus conversationem dulcem sentiebat. Ipse est Jacob, qui postea appellatus est Israel, cum luctaretur cum Angelo: et hoc in magno mysterio. Benedictus, appellatus est Israel (Id. XXXII, 28): ideoque quia sine dolo erat. Intendite, fratres mei, et videte quam sine dolo fuerit. Nathanaelem Dominus quando vidit, quia noverat qualis esset, ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est (Joan. I, 47) . Si ergo ideo iste Israelita, quia non est in eo dolus; in ipso Israel utique non erat dolus. Quid sibi ergo vult, quod dicitur, Venit frater", + "candidate_score": 0.646033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_70_72", + "bdc_text": "Bernn noch in der statt Zürych , hoffind sy , zuo einem erlichen fryden ze kummen . Das redt der herr Röyst mitt sölchem ernst , daß er zeletst anfieng vor inen weynen , und ander mitt imm. Das beschooßnützte , half ( SI VIII 1414-1418 ) . alleß nitt so vil , dann daß Bernn inen weder radten noch hälffen wollt , ja sprach , sy werend immsich ( Dativ ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2526", + "psc_text": "mulier quaedam Martha nomine excepit illum in domum suam. etc. Cap. X, V\\. 38-42. CAPUT PRIMUM. 1. Unitas commendatur. Verba Domini nostri Jesu Christi, quae modo ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione tendamus, ut aliquando pervenire valeamus. 2. Christus pascendum se praebere dignatur. Martha et Maria duae sorores erant, ambae non solum carne, sed etiam religione germanae; ambae Domino cohaeserunt, ambae Domino in carne praesenti concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere", + "candidate_score": 0.64524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_100_102", + "bdc_text": "M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. : HBRG III 142 . verlorenn und ist ze Baden vonn Berner botten getratztgereizt , verspottet worden ( Grimm XI/I 2 1119f). :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_75", + "psc_text": "Jacob transit ad Christum post aliena peccata, id est, haedinas pelles. Et quid est dolus? 17. Venit enim ille sero, et affert quod jussit pater; et invenit fratrem suum benedictum pro se: et non benedicitur altera benedictione. Quia duo illi homines, duo populi erant: una benedictio unitatem significat Ecclesiae. Duo autem populi ipsi sunt, qui est et Jacob. Sed alio modo figurati duo populi pertinentes ad Jacob. Etenim Dominus noster Jesus Christus, qui ad Judaeos et Gentes venerat, repudiatus est a Judaeis, qui pertinebant ad filium majorem: elegit tamen quosdam, qui pertinebant ad filium minorem, qui spiritualiter coeperant desiderare et intelligere promissa Domini, non carnaliter illam terram, quam desiderabant accipientes; sed spiritualem illam civitatem desiderantes, ubi nemo nascitur carnaliter; quia nemo ibi carnaliter, nemo spiritualiter moritur. CAPUT XVII. 18. Duo haedi, duo populi. Hanc ergo cum coepissent desiderare, coeperunt pertinere ad Jacob, qui crediderunt in Christo, et factus est grex", + "candidate_score": 0.643948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_111_113", + "bdc_text": "Jacob 294f . habend ein sonHans Georg Werdmüller , ältester Sohn Heinrichs , fiel im Alter von 19 Jahren in der Schlacht bei Kappel. - Lit. : HBRG III 143 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2820", + "psc_text": "IX, 16) . Si Filius Dei est, descendat de cruce (Matth. XXVII, 40) . Insane, jacet lapis, et ideo rides. Sed cum rides, caecus es: cum caecus es, offendis: cum offendis, conquassaris: cum quassatus fueris illo modo jacente, postea veniente desuper contereris. Ergo unxit lapidem Jacob. Numquid idolum fecit? Significavit, non adoravit. Modo ergo audite, Nathanaelem istum attendite, per cujus occasionem Dominus Jesus exponere nobis voluit visionem Jacob. CAPUT III. 3. De duplici nomine et de lucta Jacob. Nostis qui in schola Christi eruditi estis, Jacob ipsum esse et Israel. Duo sunt nomina: nam homo unus fuit. Primum nomen Jacob, quando natus est, accepit, quod interpretatur Supplantator. Quando autem illi gemini nati sunt, prior natus est frater Esau, et inventa est manus illius minoris in pede majoris. Tenebat pedem fratri suo praecedenti nascendo, postea et ipse secutus est. Et propter hoc factum, quia plantam tenuit fratri suo appellatus est Jacob", + "candidate_score": 0.641793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_81_83", + "bdc_text": "alles gut hätten verhindern können. . Pergimus . M [ eister ] OchsnerHans Ochsner , geb. zwischen 1480 und 1490 , gest. 1535 , seit 1519 als Zunftmeister der Meisen Mitglied des Kleinen Rates , war entscheidend an der zürcherischen Innenpolitik beteiligt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1207", + "psc_text": "crescere utrumque usque ad messem: non crescere zizania, et decrescere frumenta; sed utrumque crescere usque ad messem. Quam messem? Ipsum audi: Messis est finis saeculi (Matth. XIII, 38, 39) . Audit haec plane, et recte judicans quid dicit? Non ero in illa concisione; hac ero, et bonus ero in nomine ejus cujus ero: et bonus ero, non me ipsum bonum faciens, sed ab illo fieri exspectans; non me ipsum bonum et justum dicens, sed ab illo dici desiderans. Intrat, fit catholicus. Ecce ipse abluit ingressum suum, ablue et tu exitum tuum. Non potes: Filius enim malus ipse se justum dicit, exitum autem suum non abluit. CAPUT XI. 19. Oves audita pastoris voce salvantur.--Lateribus et humeris vestris impellebatis, et cornibus vestris percutiebatis, et omne quod deficiebat comprimebatis, quoadusque dispergeretis eas foras. Et salvabo oves meas. Sicut detestanda illorum iniquitas et crudelitas; ita laudanda pastoris nostri, vere Dei nostri, misericordia: salvabit oves", + "candidate_score": 0.641383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_100", + "bdc_text": "M [ eister ] HabHans Haab. ist redlich , hatt aber sinen bruͦderUrs Haab , seit 1530 Mitglied des Kleinen Rates , Befürworter der Reformation , fiel in der Schlacht bei Kappel. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2820", + "psc_text": "IX, 16) . Si Filius Dei est, descendat de cruce (Matth. XXVII, 40) . Insane, jacet lapis, et ideo rides. Sed cum rides, caecus es: cum caecus es, offendis: cum offendis, conquassaris: cum quassatus fueris illo modo jacente, postea veniente desuper contereris. Ergo unxit lapidem Jacob. Numquid idolum fecit? Significavit, non adoravit. Modo ergo audite, Nathanaelem istum attendite, per cujus occasionem Dominus Jesus exponere nobis voluit visionem Jacob. CAPUT III. 3. De duplici nomine et de lucta Jacob. Nostis qui in schola Christi eruditi estis, Jacob ipsum esse et Israel. Duo sunt nomina: nam homo unus fuit. Primum nomen Jacob, quando natus est, accepit, quod interpretatur Supplantator. Quando autem illi gemini nati sunt, prior natus est frater Esau, et inventa est manus illius minoris in pede majoris. Tenebat pedem fratri suo praecedenti nascendo, postea et ipse secutus est. Et propter hoc factum, quia plantam tenuit fratri suo appellatus est Jacob", + "candidate_score": 0.641007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_69_71", + "bdc_text": "von inen , so muͤssind sy dann ein fryden annemmen , der ungöttlich. Sust , wenn die lantschafft säch , daß der ruggenR ückhalt , Unterstützung ( SI VI 783-785 ) . Bernn noch in der statt Zürych , hoffind sy , zuo einem erlichen fryden ze kummen . Das redt der herr Röyst mitt sölchem ernst , daß er zeletst anfieng vor inen weynen , und ander mitt imm. Das beschooßnützte , half ( SI VIII 1414-1418 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2527", + "psc_text": "concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant (Matth. IV, 11)? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit. Quid autem mirum, si et de sancto Elia praestitit viduae, quem prius corvo ministrante pascebat (III Reg. XVII, 6)? Numquid pascendo defecerat, quando ad viduam mittebat? Nequaquam. Non pascendo defecerat, quando ad viduam mittebat: sed religiosam viduam, per obsequium exhibitum servo suo, benedicere disponebat. Sic ergo susceptus est Dominus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri (Joan. I, 11);", + "candidate_score": 0.640979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_97_99", + "bdc_text": "Jacob 133-135 ; HBLS 247. . Sed iis multum potest fidere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_140", + "psc_text": "Libros servent. Major ergo minori servit. Videte enim cum quanta dignitate sit populus Christianus, et in quanta defectione sit populus Judaeorum. Quando forte ausi sunt vel modicum movere se contra Christianos, quae illis contigerint audistis in recenti tempore. Ergo modo verum est, Major serviet minori. Quomodo ergo illa benedictio, Erit tibi a rore coeli et a fertilitate terrae? Quomodo minorem, sic et majorem benedixit. Sed majori dictum est, Et eris servus fratris tui. Et erit hoc, cum solveris jugum ejus a cervice tua. Quanti sunt qui solverunt jugum a cervice sua, et facti sunt fratres nostri. Quanti Judaei crediderunt, attendite. Et modo, si quem Judaeum inveneris, et evangelizaveris illi Dominum Jesum Christum, et crediderit, nonne solvit jugum a cervice sua? Et quanta hoc fecerunt primis temporibus fidei millia? Omnino qui tunc crediderunt, sicut legimus, ex servis facti sunt fratres et cohaeredes. 6. Lucta Jacob cum angelo. Non ergo Ecclesia quae", + "candidate_score": 0.640883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_125_127", + "bdc_text": "Dezember. angadt , daß er burgermeisterDiethelm Röist war Burgermeister Natalis , regierte also jeweils vom 27 . Dezember bis Johannistag im Sommer ( 24 . Juni ). , und näme inn zum ersten für handnähme ihn als ersten vor ( SI II 1381). , bitte und ermane inn , daß er wölle das best thuͦn und demnach imm die rädt und burger wol versammlen , und da thuͤyge er dann sin meynung mitt ernst dar.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2293", + "psc_text": "De verbis Evangelii Matthaei, cap. XXII, 1-14, ubi de nuptiis filii regis. Contra Donatistas, de charitate. Habitus Carthagine in Restituta. 1. Convivium dominicum duplex: aliud hic, fidelium; aliud in coelis, beatorum. Nuptias filii regis ejusque convivium norunt omnes fideles, et apparatus mensae dominicae omnium est voluntati propositus. Interest autem quomodo quis accedat, cum accedere non vetatur. Scripturae quippe sanctae docent nos dominica duo esse convivia; unum quo veniunt boni et mali, alterum quo non accedunt mali. Ergo convivium Domini, unde modo cum Evangelium legeretur audivimus, habet utique bonos et malos. Omnes qui ab hoc convivio excusaverunt, mali sunt: sed non omnes qui intraverunt, boni sunt. Alloquor ergo vos, qui in hoc convivio boni discumbitis, quicumque attenditis quod dictum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) . Omnes qui tales estis, alloquor vos, ut foris non quaeratis bonos, intus toleretis malos. 2. Justi", + "candidate_score": 0.640199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_25_27", + "bdc_text": "mögendkönnen. , so spaarends sy nüt. Alßwie. hierynn : Sy sehend , daß es unserm glouben ein schaden bringt , daß wir , so ein lyb sin sölltend , tränt sind . Das mag inen nun nitt mißfallen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1159", + "psc_text": "Dominus Deus. Primo, quanta felicitas est, esse gregem Dei, si quis cogitet, fratres, etiam in istis lacrymis et in istis tribulationibus magnum gaudium concipit. Neque enim in ejus grege est, quem lupi possunt flagellare, aut cujus somnum possunt captare praedones. Illi enim dictum est, Qui pascis Israel (Psal. LXXIX, 2) ; de quo dictum est, Non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel (Psal. CXX, 4) . Vigilat ergo ille super nos vigilantibus nobis, vigilat et dormientibus nobis. Si ergo de pastore homine securum est pecus hominis; quanta debet esse nostra securitas pascente Deo, non tantum quia pascit nos, sed etiam quia fecit nos? CAPUT III. 4. Vox pastoris nunc temporis audienda. Una est nostra sollicitudo, quae nobis imponitur, audire vocem pastoris: et est nunc tempus audiendi, quia ille nondum assumpsit tempus judicandi. Qui loquitur, modo tacet. Loquitur enim in praecepto, tacet in judicio. Ideo dicit quodam in loco: Tacui; numquid", + "candidate_score": 0.639896, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_137_139", + "bdc_text": "Vos videritis , ne effluat . Equidem vago rumore quaedam de hac re nuper audivi , forsan a Berna profectum , equidem nil certi etc. von De bis etc. am Rande nachgetragen . Interim ego parabo animos eorum , qui in senatu humeros admoveantVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1714", + "psc_text": "De lectione recentissima sancti Evangelii, donante Domino, alloquor vos, et in illo exhortor, ut contra tempestates et fluctus saeculi hujus non dormiat fides in cordibus vestris. Non enim revera Dominus Christus mortem habuit in potestate, somnum non habuit in potestate; et forte Omnipotentem navigantem somnus pressit invitum. Hoc si credideritis, dormit in vobis: si autem in vobis vigilat Christus, vigilat fides vestra. Apostolus dicit, Habitare Christum per fidem in cordibus vestris (Ephes. III, 17) . Ergo et somnus Christi signum est sacramenti. Navigantes sunt animae in ligno saeculum transeuntes. Etiam navis illa Ecclesiam figurabat. Et singuli quippe templa sunt Dei, et unusquisque in corde suo navigat: nec facit naufragium, si bona cogitat. 2. Excitandus Christus inter irae tempestates. Audisti convicium, ventus est: iratus es, fluctus est. Vento igitur flante, fluctu surgente, periclitatur navis, periclitatur cor tuum, fluctuat cor tuum. Audito convicio vindicari desideras: et ecce vindicatus es, et malo alieno", + "candidate_score": 0.635643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_49_51", + "bdc_text": "Aber erschreckend nitt , ich muͦß üch ye gruntlich berichten . Die dem evangelio nitt von hertzen günstig , hypocritae , werdent widerwertig sin : Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_186", + "psc_text": "CAPUT II. 3. Secundum praeceptum, Non accipies nomen Domini Dei tui in vanum (Exod. XX, 7) . Qui enim accipit nomen Domini Dei sui in vanum, non mundabitur. Nomen Domini Dei nostri Jesu Christi veritas est: ipse enim dixit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) . Veritas ergo mundat, vanitas inquinat. Et quoniam qui loquitur veritatem, de Deo loquitur, qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur (Id. VIII, 44): veritatem loqui, est rationabiliter loqui; vanitatem autem loqui, est strepere potius, quam loqui: merito, quia secundum praeceptum est dilectio veritatis, cui contraria est dilectio vanitatis; loquitur autem veritas, perstrepit vanitas: huic praecepto secundo contrariam videte secundam plagam. Quae est illa secunda plaga? Ranarum abundantia (Exod. VIII, 6). Habes expressam significatam vanitatem, si attendas ranarum loquacitatem. Vide amatores veritatis, non accipientes in vanum nomen Domini Dei sui, loqui sapientiam inter perfectos (I Cor. II, 6), etiam inter imperfectos. Non quidem loqui quod", + "candidate_score": 0.635504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_142_144", + "bdc_text": "Ich will ouch zum herr Röysten et parabo mentem eius . Sed interim ne hic vel alius ex legatis vestris discat me huius pactionis esse conscium ! Plura cum legato vestro . Und das insonderheyt :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2082", + "psc_text": "Sed intelligamus esse ibi summam concordiam, non quemadmodum quidam vani sapiamus, qui errantes opinantur contraria sibi esse duo Testamenta in Libris veteribus et novis: ut ideo putemus hoc esse contrarium, quoniam illud est in Salomonis libro, hoc in Evangelio. Si enim aliquis imperitus et calumniator divinarum Scripturarum diceret, Ecce ubi sibi contradicunt duo Testamenta. Dominus dicit, Corripe illum inter te et ipsum solum. Salomon dicit, Qui arguit palam, pacem facit. Ergo nescit Dominus quid praecepit? Salomon vult contundi frontem peccantis: Christus parcit pudori erubescentis. Ibi enim scriptum est, Qui arguit palam, pacem facit: hic autem, Corripe illum inter te et ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et", + "candidate_score": 0.629085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_44_46", + "bdc_text": "so hatt der den sun , der den vatter , der den bruͦder verloren . Wenn ich inen dann bißhar die grimme ußnemmenausreden ( SI IV 743 ) . gewellen , so überwand sy allwäg der vehementior affectus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2070", + "psc_text": "ergo ante omnia vitandum est, trabes de oculo ejicienda est. Multum quippe aliud est, quando quisque irascens in aliquo verbi modum excedit, quod postea deleat poenitendo; et aliud est, servare insidias inclusas in corde. Multum postremo interest inter haec verba Scripturae, Turbatus est prae ira oculus meus (Psal. VI, 8) . De illo autem quid dictum est? Qui odit fratrem suum, homicida est (I Joan. III, 15) . Multum interest inter turbatum oculum, et exstinctum. Festuca turbat, trabes exstinguit. 3. Odium ei qui odit gravius nocet, quam alteri. Hoc ergo primum nobis persuadeamus, ut quod hodie admoniti sumus, bene facere atque implere possimus, ante omnia non odisse. Tunc enim quando trabes non est in oculo tuo, vides recte quidquid fuerit in oculo fratris tui; et vim pateris, donec ejicias de oculo fratris tui, quod vides nocere oculo fratris tui. Lumen quod in te est, non te permittit negligere lumen fratris", + "candidate_score": 0.626043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_70_72", + "bdc_text": "Bernn noch in der statt Zürych , hoffind sy , zuo einem erlichen fryden ze kummen . Das redt der herr Röyst mitt sölchem ernst , daß er zeletst anfieng vor inen weynen , und ander mitt imm. Das beschooßnützte , half ( SI VIII 1414-1418 ) . alleß nitt so vil , dann daß Bernn inen weder radten noch hälffen wollt , ja sprach , sy werend immsich ( Dativ ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4067", + "psc_text": "occupatissima circa ministerium, a germana sua desertam se esse quereretur, ab interpellato Domino audivit: Martha, Martha, circa multa es occupata; porro unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea (Id. X, 38-42) . Numquid malum erat quod Martha agebat? Quis nostrum satis explicet verbis, quantum sit bonum hospitalitatem ministrare sanctis? Si quibuslibet sanctis, quanto magis capiti et praecipuis membris, Christo et Apostolis? Nonne unusquisque vestrum habens hoc hospitalitatis bonum, quando audit quid Martha faciebat, dicit apud se ipsum: O beata, o felix, quae suscipere Dominum meruit; cujus hospites Apostoli facti sunt ambulantes in carne! Nec tu deficias, quia non potes quod Martha, suscipere Christum in domum tuam cum Apostolis suis: facit te ipse securum: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) . Opus ergo magnum est, valde magnum, quod praecipit Apostolus dicens: Necessitatibus sanctorum communicantes, hospitalitatem sectantes (Rom. XII, 13) . Quam", + "candidate_score": 0.625897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_148_150", + "bdc_text": "Scis , quid facto opus sit . Lectis his exurito . Gruͤtzend mir minen besondern geliepten herren burg[ermeister ] Jac .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4072", + "psc_text": "qui talem suis praeparat mensam, ipsum interrogemus. Beati, inquit, qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6) . De isto fonte, de isto horreo justitiae sancta Maria sedens ad pedes Domini, quasdam esuriens micas accipiebat. Tantum enim Dominus tunc dabat, quantum illa capiebat. Totum autem tantum quantum in illa sua futura mensa daturus est, nec ipsi discipuli, nec ipsi Apostoli capere tunc poterant, quando illis dicebat: Adhuc habeo vobis multa dicere; sed non potestis illa audire modo (Joan. XVI, 12) . Unde ergo Maria, ut dixi, delectabatur? Quid manducabat, quid bibebat avidissimis cordis faucibus? Justitiam, veritatem. Veritate delectabatur, veritatem audiebat: veritati inhiabat, veritati suspirabat. Veritatem esuriens manducabat, sitiens bibebat: et ipsa reficiebatur, et unde pascebatur non minuebatur. Unde Maria delectabatur? quid manducabat? Immoror, quia delector. Audeo dicere, ipsum manducabat quem audiebat. Si enim veritatem manducabat, nonne ipse dixit, Ego sum veritas (Id. XIV, 6) ? Et quid", + "candidate_score": 0.623156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_109_111", + "bdc_text": "Schicksale eines alten Zürcher Geschlechtes . Bd. I , Zürich 1949 , S. 9-15 ; Jacob 294f .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1393", + "psc_text": "cognatis secundum carnem, qui sunt Israelitae: quorum est, inquit, adoptio, et gloria, et Testamentum, et Legis constitutio; quorum patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula (Id. IX, 3-5) . Ubi ostendit vetustum apud Judaeos fuisse vel nomen adoptionis, vel ipsam rem; sicut Testamentum et Legis constitutio, quae simul commemorat. CAPUT XIX. 29. Filii proprio quodam modo apud Judaeos. Generationes Domini varie ab Evangelistis sine mendacio numeratae. Huc accedit, quia erat alius modus proprius Judaeorum, quo fieret aliquis filius ejus de quo non esset carnaliter natus. Propinqui enim propinquorum suorum sine liberis defunctorum ducebant uxores, ut semen defuncti suscitarent (Deut. XXV, 5, 6; Matth. XXII, 24). Ita ille qui nascebatur, et illius erat filius de quo nascebatur, et illius in cujus successione nascebatur. Haec dicta sunt, ne quisquam existimans fieri non posse, ut recte unius hominis duo patres commemorentur, quemlibet Evangelistarum qui generationes", + "candidate_score": 0.622558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_116", + "bdc_text": "In der Schlacht bei Kappel zeichnete er sich durch besondere Tapferkeit aus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3976", + "psc_text": "erant, ibi saeviebant: de his erant qui reprehendebant eum, et dicebant, Ecce cum publicanis et peccatoribus convescitur (Marc. II, 16) . Erant in ipso populo, a quo ipse medicus occidebatur, et in ejus sanguine etiam ipsis antidotum parabatur. Cum enim Dominus non solum sanguinem funderet, verum etiam ipsam suam mortem ad medicamenti confectionem impenderet; resurrexit ad demonstrandum resurrectionis exemplum. Patientia sua passus est, ut doceret patientiam nostram; et in resurrectione sua praemium patientiae demonstravit. Item, ut nostis, et omnes confitemur, ascendit in coelum, deinde ab eo Spiritus sanctus est missus, ante promissus. Dixerat enim discipulis suis: Sedete in civitate, donec induamini virtute ex alto (Luc. XXIV, 49) . Venit ergo et promissio ipsius, venit Spiritus sanctus, implevit discipulos, coeperunt loqui linguis omnium gentium: signum in illis procedebat unitatis. Loquebatur enim tunc unus homo omnibus linguis; quia locutura erat unitas Ecclesiae in omnibus linguis. Expaverunt qui audiebant. Noverant enim homines idiotas", + "candidate_score": 0.621607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_61_63", + "bdc_text": "wider den zuͦsag der schidlüten , die paner von Zürych ze BremgartenBremgarten ( Kt. Aargau) . lag , by nacht uffhuͦb und mitt jomer uff Horgen zog , das iro ze redten , ward genampter herr Röyst gen Bremgarten zu den Bernnern gesandtZum Folgenden s. HBRG III 236. , dann sy noch da mitt iro paner unverletzt mitt macht lagend .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1103", + "psc_text": "spinarum, sed non surgit de radice spinarum. Tu si esurieris, et aliud non habes unde sumas, caute manum mitte, ne lacereris ab spinis, id est, ne facta imiteris malorum; et lege uvam inter spinas pendentem, sed de vite nascentem. Ad te perveniat botri alimentum: spinis servatur ignis tormentum. CAPUT XI. 23. Ovium curam Deus ipse suscipit.--Et extraham oves meas, inquit, de ore eorum, et de manibus eorum: et non erunt eis adhuc in cibum. Hoc et in Psalmo dicitur: Nonne cognoscent omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibum panis? Et non erunt eis adhuc in cibum: quoniam haec dicit Dominus Deus, Ecce ego ipse. Abstuli a malis pastoribus oves meas, monendo, ut dixi, ne quod faciunt, faciant; id est, ne quod faciunt mali pastores, faciant incautae et negligentes oves. Et quid ait? Cui dat quod illis abstulit? Forte bonis pastoribus? Non hoc sequitur. Et quid dicemus, fratres?", + "candidate_score": 0.618032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_152_154", + "bdc_text": "etc. Zürych , 22 . decembris 1533 . Achtend nitt , daß ich ein so lange legendGeschichte ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_218", + "psc_text": "Qui testis est operum nostrorum, ipse testis est vocum istarum: non sint inanes, convertantur ad gemitum. Tempus est concordandi cum adversario tuo cito. Tam longanimis est Deus videndo iniqua et non puniendo, ut tamen cito sit futurum judicium. More quippe humanae vitae prolixum est, quod Deo breve est. Sed et ipsi saeculo et humano generi quod longe videtur, quid consolatur? Numquid si totius generis humani ultimus dies longe est, uniuscujusque dies ultimus longe est? Hoc dico, ex Adam multi anni evoluti sunt, multi anni fluxerunt, et deinceps fluent; non quidem tam multi, sed tamen usque in finem saeculi transibunt anni, sicut et illi transierunt: longum videtur quod restat (quanquam non erit tantum, quantum transactum est), et tamen ex transacto praeterito tempore, sperandus est reliqui temporis finis. Fuit tunc quidam dies qui diceretur hodiernus, ex illo usque ad hunc hodiernum; nonne quidquid futurum fuit, praeteritum factum est? Tale habetur, ac si", + "candidate_score": 0.615595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_150", + "bdc_text": "Gruͤtzend mir minen besondern geliepten herren burg[ermeister ] Jac .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_141", + "psc_text": "Et modo, si quem Judaeum inveneris, et evangelizaveris illi Dominum Jesum Christum, et crediderit, nonne solvit jugum a cervice sua? Et quanta hoc fecerunt primis temporibus fidei millia? Omnino qui tunc crediderunt, sicut legimus, ex servis facti sunt fratres et cohaeredes. 6. Lucta Jacob cum angelo. Non ergo Ecclesia quae dicit, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta, ab Esau se vult discerni, a quo jam discreta est, sed a Christianis malis. Iste enim Jacob, in quo figuratur populus Christianus, audistis quemadmodum luctatus sit cum Domino. Dominus enim illi apparuit, id est, angelus gestans personam Dei: luctatus est cum illo, et volebat illum tenere et comprehendere. Luctabatur ille; praevaluit, et tenuit; cum teneret, non dimisit nisi benedictus. Dominus det, fratres, explicare tantum mysterium. Luctatur, praevalet; et vult benedici ab eo cui praevaluit. Quid est ergo quod luctatur, et vult tenere? Ait Dominus in Evangelio, Regnum coelorum", + "candidate_score": 0.613502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_76_78", + "bdc_text": "Hoc omnium nostrum ulcus est : Achtend kleinsie ( die Zürcher ) halten es nicht für so wichtig. , daß sydie Berner . amm bergam Gubel , s. oben Anm. 4 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_377", + "psc_text": "Voluit subveniri fratribus suis, semper vecors, sero misericors: nihil omnino quod postulavit, accepit (Luc. XVI, 19-31). CAPUT III. 4. Pauper et dives in eadem sorte felicitatis, si uterque humilis. Sinus Abrahae. Discernamus ergo, inquit mihi, pauperes et divites: quid me ad alia intelligenda exhortaris? Aperti sunt pauperes, aperti sunt divites. Audi ergo me de hoc quod proposuisti, domne pauper. Cum enim illum sanctum ulcerosum te esse dicis, timeo ne superbiendo non sis quod dicis. Noli contemnere divites misericordes, divites humiles; et ut citius dicam, quod paulo ante dixi, divites pauperes noli contemnere. O pauper, esto et tu pauper; pauper, id est, humilis. Si enim dives factus est humilis, quanto magis pauper esse debet humilis? Pauper non habet unde infletur, dives habet cum quo luctetur. Audi ergo me. Esto verus pauper, esto pius, esto humilis. Nam si de ista pannosa et ulcerosa paupertate gloriaris, quia talis fuit ille qui ante domum", + "candidate_score": 0.611712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_63", + "bdc_text": "lag , by nacht uffhuͦb und mitt jomer uff Horgen zog , das iro ze redten , ward genampter herr Röyst gen Bremgarten zu den Bernnern gesandtZum Folgenden s. HBRG III 236. , dann sy noch da mitt iro paner unverletzt mitt macht lagend .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2010", + "psc_text": "Servabat tibi hoc, Petre, post mortem. Nunc autem ipse dicit: Descende laborare in terra, servire in terra, contemni, crucifigi in terra. Descendit vita, ut occideretur; descendit panis, ut esuriret; descendit via, ut in itinere lassaretur; descendit fons, ut sitiret: et tu recusas laborare? Noli tua quaerere. Habe charitatem, praedica veritatem: tunc pervenies ad aeternitatem, ubi invenies securitatem. SERMO LXXIX . Rursum de verbis Evangelii Matthaei, ubi se Jesus demonstravit in monte tribus discipulis. Cap. XVII, V\\. 1-8. Visionem magnam in monte, ubi se Dominus Jesus tribus discipulis demonstravit, Petro, Jacobo et Joanni, cum sanctum Evangelium legeretur, audivimus. Splenduit vultus ejus sicut sol; hoc significat Evangelii claritatem. Vestimenta ejus facta sunt candida sicut nix: hoc significat Ecclesiae mundationem, cui dictum est per prophetam, Et si fuerint peccata vestra sicut phoenicium, tanquam nivem dealbabo (Isai. I, 18) . Elias et Moyses colloquebantur ei: quia Evangelii gratia testimonium habet a Lege et Prophetis.", + "candidate_score": 0.611009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_150", + "bdc_text": "Gruͤtzend mir minen besondern geliepten herren burg[ermeister ] Jac .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_142", + "psc_text": "luctatus est cum illo, et volebat illum tenere et comprehendere. Luctabatur ille; praevaluit, et tenuit; cum teneret, non dimisit nisi benedictus. Dominus det, fratres, explicare tantum mysterium. Luctatur, praevalet; et vult benedici ab eo cui praevaluit. Quid est ergo quod luctatur, et vult tenere? Ait Dominus in Evangelio, Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud (Matth. XI, 12) . Hoc est quod dicebamus jamdudum: Luctare, ut teneas Christum, ut diligas inimicum (Supra, n. 3). Tenes enim Christum hic, si inimicum dilexeris. Et quid dicit ipse Dominus, id est, angelus in persona Domini, cum praevaleret, et teneret eum? Tetigit latitudinem femoris ejus, et exaruit, et ideo claudicabat Jacob. Dicit ei: Dimitte me, jam enim mane est. Et ille: Non te dimitto, nisi benedixeris me. Et benedixit illum: quomodo? Mutando illi nomen. Non vocaberis Jacob, sed Israel: quoniam praevaluisti cum Deo, praevalebis et cum hominibus (Gen. XXXII, 24-28) .", + "candidate_score": 0.606002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_51", + "bdc_text": "Revera ne salva sit veritas , at praetexent Bernen [sium ] perfidiam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_186", + "psc_text": "CAPUT II. 3. Secundum praeceptum, Non accipies nomen Domini Dei tui in vanum (Exod. XX, 7) . Qui enim accipit nomen Domini Dei sui in vanum, non mundabitur. Nomen Domini Dei nostri Jesu Christi veritas est: ipse enim dixit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) . Veritas ergo mundat, vanitas inquinat. Et quoniam qui loquitur veritatem, de Deo loquitur, qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur (Id. VIII, 44): veritatem loqui, est rationabiliter loqui; vanitatem autem loqui, est strepere potius, quam loqui: merito, quia secundum praeceptum est dilectio veritatis, cui contraria est dilectio vanitatis; loquitur autem veritas, perstrepit vanitas: huic praecepto secundo contrariam videte secundam plagam. Quae est illa secunda plaga? Ranarum abundantia (Exod. VIII, 6). Habes expressam significatam vanitatem, si attendas ranarum loquacitatem. Vide amatores veritatis, non accipientes in vanum nomen Domini Dei sui, loqui sapientiam inter perfectos (I Cor. II, 6), etiam inter imperfectos. Non quidem loqui quod", + "candidate_score": 0.604983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_30", + "bdc_text": "wellend. Ecce sic transferunt statum caussae , ut facilius vincant .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3588", + "psc_text": "est ille, si nihil operamini. Sic vos tamen scitote agere bona, ut sit rector Spiritus adjutor: qui si defuerit, nihil boni omnino agere valeatis. Non sicut quidam dicere coeperunt, qui coarctati sunt aliquando gratiam confiteri: et benedicimus Deum, quia vel hoc aliquando dixerunt; accedendo enim proficere poterunt, et ad id quod vere rectum est pervenire. Jam ergo dicunt adjutricem esse gratiam Dei, ad facilius facienda. Ista sunt enim verba eorum: Ad hoc dedit, inquiunt, Deus gratiam suam hominibus, ut quod facere jubentur per liberum arbitrium, facilius possint implere per gratiam. Velo facilius, remo difficilius: tamen et remo itur. Jumento facilius, pedibus difficilius: sed tamen et pedibus pervenitur. Non est sic. Magister enim verus qui neminem palpat, neminem fallit, verax doctor idemque Salvator, ad quem nos duxit molestissimus paedagogus; cum de bonis operibus, id est, de sarmentorum et palmitum fructibus loqueretur, non ait, Sine me quidem potestis facere aliquid, sed facilius", + "candidate_score": 0.604765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_72", + "bdc_text": "alleß nitt so vil , dann daß Bernn inen weder radten noch hälffen wollt , ja sprach , sy werend immsich ( Dativ ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_963", + "psc_text": "mea levis est (Matth. XI, 28, 29) . Sarcina Christi pennae sunt. His pennis ille pauper in sinum Abrahae volavit. Dives ergo hoc audire noluit. Adulantium enim linguas audivit. His linguis adversus Prophetas obsurduit: linguis male laudantium et dicentium, Soli estis, soli vivitis. Ergo, Percepisti bona tua in vita tua. Haec enim bona tua existimasti; alia non credidisti, non sperasti: percepisti illa in vita tua. Illam enim solam vitam tuam putasti, quando post mortem nihil futurum sperasti, nihil triste timuisti. Percepisti ergo bona tua in vita tua, Lazarus autem mala. Non dixit, Sua; sed, mala, quae homines putant, quae homines timent, quae homines pro magno devitant. Per cepit hic Lazarus mala. Bona tua tunc non percepit: nec tamen perdidit. Sicut autem non additum est, Sua; sic nec hoc additum est, In vita sua. Alia enim erat vita ipsius, quam sperabat in sinu Abrahae. Nam hic mortuus erat, hic non vivebat:", + "candidate_score": 0.604503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_150", + "bdc_text": "Gruͤtzend mir minen besondern geliepten herren burg[ermeister ] Jac .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2822", + "psc_text": "Magna significatio. Et cum praevaluisset angelo homo, tenuit illum; tamen ipse homo eum, quem vicerat, tenuit. Et ait illi, Non te dimitto, nisi benedixeris mihi. Quando victor a victo benedicebatur, Christus figurabatur. Angelus ergo ille, qui intelligitur Dominus Jesus, ait ad Jacob, Jam non vocaberis Jacob, sed erit nomen tuum Israel: quod interpretatur, Videns Deum. Deinde tetigit nervum femoris ejus, id est latitudinem Jacob femoris, et aruit ei: et factus est claudus Jacob (Gen. XXXII, 24-32). Ipse est ille victus. Tantum potuit ille victus, ut et femur tangeret, et claudum faceret. Ergo volens victus est. Potestatem enim habuit ponendi virtutem suam, et potestatem habuit assumendi eam (Joan. X, 18). Non irascitur victus, quia non irascitur crucifixus. Nam et benedixit eum, dicens, Non vocaberis Jacob, sed Israel. Tunc supplantator factus est videns Deum. Et tetigit, sicut dixi, femur ejus, et fecit eum claudicare. Attende in Jacob populum Judaeorum, illa millia sequentium", + "candidate_score": 0.603726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_75", + "bdc_text": "achtetend wol , sy köndtens wol ußmachen etc. Deß , redt der herr Röyst , wölle er sin läben lang nitt vergässen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_215", + "psc_text": "minatur judicium in futuro saeculo. Verba quae dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors, et verax (Psal. CI, 8, et CXLIV, 8) . Multum delectat omnes peccatores et amatores saeculi hujus, quia misericors et miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors. Sed si amas tam multa mitia, time ibi et ultimum quod ait, Et verax. Si enim nihil aliud diceret, nisi, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors; quasi jam converteres te ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro?", + "candidate_score": 0.603676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_33_35", + "bdc_text": "und jetzundIm Zweiten Kappelerkrieg. . Etvon Et bis habet am Rande nachgetragen . revera sic habet von Et bis habet am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2495", + "psc_text": "dexteras sibi datas fuisse, et signum concordiae, signum consonantiae, quod ab se ipsi didicerant, eis in nihilo discrepabat. Deinde placuisse dicit inter se et ipsos, ut ipse ad Gentes, illi autem in circumcisionem irent (Galat. II, 1-9); ille seminator, illi messores. Merito etiam Athenienses, quamvis nescientes, nomen suum ei dixerunt. Audientes enim ab eo verbum: Quis est, inquiunt, hic seminator verborum (Act. XVII, 18) . CAPUT II. 2. Messes duae, Judaeorum et Gentium. Attendite ergo, et delectet vos mecum inspicere agriculturam Dei, et in ea messes duas, unam transactam, aliam futuram: transactam in populo Judaeorum, futuram in populis Gentium. Probemus hoc: et unde nisi de Scriptura Dei Domini messis? Ecce habemus ibi praesenti capitulo dictum esse, Messis multa, operarii autem pauci. Rogate Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Sed quia in illa messe futuri erant contradictores et persecutores Judaei: Ecce, inquit, mitto vos sicut agnos in medio luporum.", + "candidate_score": 0.602319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_150", + "bdc_text": "Gruͤtzend mir minen besondern geliepten herren burg[ermeister ] Jac .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_75", + "psc_text": "Jacob transit ad Christum post aliena peccata, id est, haedinas pelles. Et quid est dolus? 17. Venit enim ille sero, et affert quod jussit pater; et invenit fratrem suum benedictum pro se: et non benedicitur altera benedictione. Quia duo illi homines, duo populi erant: una benedictio unitatem significat Ecclesiae. Duo autem populi ipsi sunt, qui est et Jacob. Sed alio modo figurati duo populi pertinentes ad Jacob. Etenim Dominus noster Jesus Christus, qui ad Judaeos et Gentes venerat, repudiatus est a Judaeis, qui pertinebant ad filium majorem: elegit tamen quosdam, qui pertinebant ad filium minorem, qui spiritualiter coeperant desiderare et intelligere promissa Domini, non carnaliter illam terram, quam desiderabant accipientes; sed spiritualem illam civitatem desiderantes, ubi nemo nascitur carnaliter; quia nemo ibi carnaliter, nemo spiritualiter moritur. CAPUT XVII. 18. Duo haedi, duo populi. Hanc ergo cum coepissent desiderare, coeperunt pertinere ad Jacob, qui crediderunt in Christo, et factus est grex", + "candidate_score": 0.601635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_33_35", + "bdc_text": "und jetzundIm Zweiten Kappelerkrieg. . Etvon Et bis habet am Rande nachgetragen . revera sic habet von Et bis habet am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2561", + "psc_text": "Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu (Philipp. III, 13, 14) . Nihil ergo tam inimicum est spei, quam retro respicere, id est, in eis rebus, quae praeterlabuntur et transeunt, spem ponere: sed in his quae nondum datae sunt, sed dandae quandoque nunquam transibunt. Quando autem scatet tentationibus mundus, velut pluvia Sodomae sulfurea, metuendum est exemplum uxoris Loth. Retro enim respexit; et ubi respexit, ibi remansit. In salem conversa est (Gen. XIX, 26), ut prudentes condiret exemplo. Apostolus Paulus de hac spe ita loquitur: Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 24, 25) . Quod enim videt quis, quid sperat? ovum est. Est ovum, et pullus nondum est. Et testudine tectum est: non", + "candidate_score": 0.595816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_47", + "bdc_text": "Also wöllend wir jetzund wyter faaren und von den personen reden .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3375", + "psc_text": "trepidaret mittere semina, ne aliud caderet in via, aliud inter spinas, aliud in loca petrosa; nunquam semen posset etiam ad terram optimam pervenire. Et nos seminemus, spargamus: corda praeparate, fructum date. 3. Epicurei et Stoici cum Apostolo conferentes. Hoc quoque, si meminit Charitas vestra, cum legeretur audivimus, quod quidam ex philosophis Epicureis et Stoicis conferebant cum Apostolo. Qui sint vel fuerint philosophi Epicurei et Stoici, id est, quid senserint, quid verum esse putaverint, quid philosophando sectati sint, procul dubio multi vestrum nesciunt: sed quoniam Carthagini loquimur, multi sciunt. Adjuvent ergo modo nos dicturos vobis. Ad rem quippe valde pertinet, quod puto esse dicendum. Audiant nos et nescientes et scientes: nescientes instruantur, scientes commoneantur; illi cognoscant, illi recognoscant. CAPUT III. 4. Beata vita ab omnibus appetitur. Primo generaliter audite omnium philosophorum commune studium, in quo studio communi habuerunt quinque divisiones et differentias sententiarum propriarum. Communiter omnes philosophi studendo, quaerendo, disputando, vivendo", + "candidate_score": 0.594672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_33_35", + "bdc_text": "und jetzundIm Zweiten Kappelerkrieg. . Etvon Et bis habet am Rande nachgetragen . revera sic habet von Et bis habet am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4039", + "psc_text": "gravis sarcina, clivus arduus. Sed sperabo, inquit, in Deum, quoniam ipse liberabit me de laqueo venantium, et a verbo aspero (Psal. XC, 2, 3) . Nulla enim causa est, quae magis faciat hominem dispensatorem Dei pigriorem ad redarguendos contradicentes, quam timor verbi asperi. CAPUT II. 2. Avarus suorum reconditor damnatur. Prius ergo quid sit, contradicentes redarguere, ut Dominus donaverit, exponam vobis. Contradicentes non uno modo intelligendi sunt. Paucissimi enim nobis contradicunt loquendo: sed multi male vivendo. Quando mihi audet dicere christianus, bonum esse rapere res alienas; quandoquidem non audet dicere, bonum esse tenaciter servare res suas? Numquid enim dives ille, cui successerat regio, et non inveniebat ubi poneret fructus suos, et se consilium invenisse gaudebat destruendi veteres apothecas, et construendi novas ampliores, ut impleret eas, et diceret animae suae, Anima, habes multa bona in multum tempus, laetare, jucundare, satiare: numquid ergo iste dives aliena quaerebat? Fructus suos colligere disponebat, ubi", + "candidate_score": 0.592608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_33_35", + "bdc_text": "und jetzundIm Zweiten Kappelerkrieg. . Etvon Et bis habet am Rande nachgetragen . revera sic habet von Et bis habet am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2423", + "psc_text": "licitum elegit, et retro respexit. Ergo damnandae sunt nuptiae? Non. Non sunt damnandae nuptiae: sed ille qui eas elegit, quo accesserat vide. Jam ante ierat. Quando vivebat lascive adolescens, nuptiae ante illum erant; ad eas se tendebat: cum vero elegit continentiam, nuptiae post illum sunt. Memores estote, ait Dominus, uxoris Lot (Luc. XVII, 32) . Uxor Lot retro respiciendo remansit (Gen. XIX, 26). Quisque ergo quo potuit pervenire, inde timeat retro respicere: et ambulet in via, sequatur Christum: quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem intus sequatur ad palmam vocationis Dei in Christo Jesu (Philipp. III, 13, 14). Conjugati praeponant sibi innuptos; fateantur eos esse meliores: in eis diligant quod ipsi non habent; et in illis Christum ament. SERMO XCVII . De verbis Evangelii Marci, cap. XIII, 32, De die autem illo vel hora nemo scit, neque Angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater. CAPUT PRIMUM.", + "candidate_score": 0.592045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_35", + "bdc_text": "revera sic habet von Et bis habet am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2561", + "psc_text": "Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu (Philipp. III, 13, 14) . Nihil ergo tam inimicum est spei, quam retro respicere, id est, in eis rebus, quae praeterlabuntur et transeunt, spem ponere: sed in his quae nondum datae sunt, sed dandae quandoque nunquam transibunt. Quando autem scatet tentationibus mundus, velut pluvia Sodomae sulfurea, metuendum est exemplum uxoris Loth. Retro enim respexit; et ubi respexit, ibi remansit. In salem conversa est (Gen. XIX, 26), ut prudentes condiret exemplo. Apostolus Paulus de hac spe ita loquitur: Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 24, 25) . Quod enim videt quis, quid sperat? ovum est. Est ovum, et pullus nondum est. Et testudine tectum est: non", + "candidate_score": 0.589072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_23", + "bdc_text": "den allten yrrthumb lyden möchtind , dörffend sich aber nitt lassen mercken .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_682", + "psc_text": "Modo autem sermonem profero, verba inter vos et syllabas non dividitis, nec secatis sermonem meum, ut alius tollat istam partem, alius illam, et sic minutatim et particulatim ad singulos quosque quod dico perveniat: sed totum audit unus, totum audiunt duo, totum audiunt plures, et quotquot venerint totum audiunt; et omnibus sufficit, et singulis integrum est: praeparatur ad audiendum auris tua, nec eam fraudat vicina auris aliena. Si hoc fit de verbo sonante, quid fit de Verbo omnipotente? Quomodo enim vox ista nostra auribus omnium audientium singulis tota est et apud singulos tota est; nec tot sunt meae voces quot vestrae aures, sed una vox multas aures implet, non divisa, sed omnibus tota: sic cogitate Verbum Dei totum in coelis, totum in terris, totum in Angelis, totum apud Patrem, totum apud Virginem, totum in aeternitate, totum in carne, totum ad inferos, cum visitaret, totum in paradiso, quo latronem transtulit. Haec dixi", + "candidate_score": 0.586559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_35", + "bdc_text": "revera sic habet von Et bis habet am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2407", + "psc_text": "de ipso filio, qui omnia effudit in meretricibus, qui habere voluit in potestate quae bene illi apud patrem servabantur; habere illa voluit in arbitrio suo, effudit ea, factus est inops? quid de illo dicitur? Et reversus ad semetipsum. Si reversus est ad se, exierat a se. Quia ceciderat a se, et exierat a se, redit prius ad se, ut redeat in illo unde ceciderat a se. Sicut enim cadendo a se, remansit in se: sic redeundo ad se, non debet remanere in se, ne iterum exeat a se. Reversus ad semetipsum, ut non remaneret in semetipso, quid dixit? Surgam, et ibo ad patrem meum (Luc. XV, 12-18) . Ecce unde ceciderat a se, ceciderat a patre suo: ceciderat a se, ad ea quae foris sunt exiit a se. Redit ad se, et pergit ad patrem, ubi tutissime servet se. Si ergo exierat a se, et a quo exierat; redeundo ad", + "candidate_score": 0.583825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_35", + "bdc_text": "revera sic habet von Et bis habet am Rande nachgetragen. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3388", + "psc_text": "Nemo dicat: Quis huc inde reversus est? Dives ille purpuratus sero redire voluit, et permitti non potuit. Stillam sitiens inquisivit, qui esurientem pauperem fastidivit (Luc. XVI, 19-24). Nemo ergo dicat, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur. Si vultis dicere, Cras enim moriemur: non prohibeo; sed aliud ante dicite. Epicurei quippe velut non victuri post mortem, quasi aliud nihil habentes nisi quod delectat carnem, dicunt, Manducemus et bibamus; cras enim moriemur. Christiani vero post mortem victuri, et felices potius victuri post mortem, non dicant, Manducemus et bibamus; cras enim moriemur: sed tenete quod dicitur, Cras enim moriemur; et dicite, Jejunemus et oremus; cras enim moriemur. Addo plane aliud, addo tertium, nec quod praecipue observandum est praetermitto, ut de jejunio tuo fames pauperis satietur, aut si jejunare non potes, magis pascas, cujus saturitate tibi venia concedatur. Dicant ergo Christiani, Jejunemus et oremus et donemus; cras enim moriemur. Aut si duas res volunt", + "candidate_score": 0.582124, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1", + "max_score": 0.685107, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_21_23", + "bdc_text": "zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat . Dann erstlich habend wir lüt , die dem evangelio nitt günstig und baßlieber , eher . den allten yrrthumb lyden möchtind , dörffend sich aber nitt lassen mercken .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_890", + "psc_text": "uirtutem sermonis agnoscere. denique nolebat talem suum apostolus esse sermonem, qui in mfirmitateinfirmitate ueniebat, ut alios faceret fortiores, in timore et tremore, ut timentes nihil metuerent nisi dominum Iesum, trementes . pacem eius tranquillitatemque seruarent. audi ergo, qualem apostolus sermonem habebat: et sermo, inquit, meus et praedicatio meanon in persuasione sapientiae uerborum, sed in ostensione spiritus et uirtutis, quia fides non forensi sermone sapientiae, sed dei uirtute firmatur. § 3 ergo in sermone sanctorum uirtus est, in sermone autem forensi isto ac philosophico uanitas mundi. uirtutem autem esse in sermone sanctorum etiam iste propheta te doceat, qui ait: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute mulamulta, hoc est ut multa possint uirtute euangelium 4 Luc. 10, 40 6*Luc. 10, 41—42 11*1 Cor. 4, 20 17 cf. I Cor. 2, 3 20*1 Cor. 2, 4 27 Ps. 67,12 1 est uerbum 0 3 dicendi Mml 4 cura Mml 5 reliquerit AGMR 7 bonum", + "candidate_score": 0.685107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_1_3", + "bdc_text": "Üwer schrybenSiehe Nr. 304 , oben S. 263f. , geliepter herr und bruͦder , hatt mich seer und uß der maassen wol erfröwt . Gott wölle es zuͦ guͦtem end bringen. Was ich nunnur . hierinnGemeint ist die Verständigung zwischen Bern und Zürich mit Basels Hilfe , wie sie von Myconius vorgeschlagen wurde .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_402", + "psc_text": "m e dominus deus, quoniam loquetur pacem in plebem suam et super sanctos suos et in eos qui conuertunt ad ipsum cor suum. uerumtamen prope timentes eum salutare ipsius, ut inhabitet gloria in terra nostra. § 2 totus hic locus IesimiIesum dominum sonat, qui uiuificauitmortuos, Lazarum ante passionem, plurimos tempore propriae passionis. ipse est misericordia, utpote remissio peccatorum. ideo dicit 'ostende', quem uidere possit in corpore; nam deum in maiestate sua uidere non poterat, quia deum nemo uidit umquam. auidus propheta desiderat uidere quem sperat tenere, quem si uiderit desiderat propriis manibus conprehendere. § 3 ideoque ait: et sa1utare tuum da 4 cf. Ps. 84, 8 5 cf. Ps. 84,2 7*Gen. 3. 19 12*Ps. 81, 7—10 21 cf. loh. 11, 43—44 22 cf. Matth. 27, 52 25 Ioh. 1,18 27 Ps. 84, 8 2 quem] quin Mm2 hoc est om. GmlMNOPB 3 pr. et] est 0, om. MNT ueniae 0", + "candidate_score": 0.670532, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_20_22", + "bdc_text": "der Bernnern halben hatt , so wirts ettwas rücherhärter ( SI VI 185 ) . zuͦgon und sinnes Aufmerksam keit , Überlegung ( SI VII 1047f ) . bedörffenn , quid cui fidat . Dann erstlich habend wir lüt , die dem evangelio nitt günstig und baßlieber , eher .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_352", + "psc_text": "recte; quod enim putamus lucmmlucrum esse pecuniae, damnum est animae, quia uirtutis est detrimentum. ergo secundum eos, qui ita acceperunt, ut optet propheta inclinari cor suum in testimonia et non in auaritiam, et nos congruimus ad sensum. atque utinam precem § 3 sancti sequentes et oremus quod ille orauit et quod oramus imitemur affectu! quid enim mihi prodest, si orem ut auertat cor meum dominus ab auaritia et ipse diebus ac noctibus pecuniae quaeram conpendia? si oramus sermone, conpatiamur et mente; audit sensum nostnimnostrum iesusIesus et cognoscens duobus istis non conuenire, sermoni et cupiditati, non exaudit loquentem. et ideo, qui bene uolebat orare, 6 cf. EsaL 50. 6 8 Ioh. 21, 22 9 cf. II Tim. 4, 7 10 Ps. 118. 36 ll*Ps. 118, 36 17 cf. Phil. 3, 8 2 uiarum est 0 3 prius GNPRa irgressns] add. est Gm2Mm20av uia] uiam GJla in uia 0 ut in hac", + "candidate_score": 0.666306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_22_24", + "bdc_text": "Dann erstlich habend wir lüt , die dem evangelio nitt günstig und baßlieber , eher . den allten yrrthumb lyden möchtind , dörffend sich aber nitt lassen mercken . Wo sy aber sust anlaaß findent , daß sy irrenhindern , belästigen , stören ( SI I 408f ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_802", + "psc_text": "Sequitur uersus secundus: qui timent te uidebunt me et laetabuntur, quia in uerba tua supersperaui. fortasse aliquibus uideatur hoc esse contrarium, quia iustus dicit: qui timent te uidebunt me et laetabuntur; multis enim iustus grauis est cum uidetur. denique in euangelio plerique dominum Iesum uidere non poterant, sicut Geraseni rogabant eum, ut abiret de regionibus eorum, et alii ei transitum denegabant, quando tamen per eos transire nolebat. § 2 unde puto quod, sicut illic Iudaicae forma impietatis exprimitur, ita hic ecclesiae gratia reueletur. prophetat enim totum orbem repienaum esse timore diuino et ideo quasi timentes deum sanctorum aicitdicit cogmtionecognitione laetanlaetari; qui enim uidet iustum et gaudet, etiam ipse uult esse iustus. pulchrum est enim ut in aliis delectetur, quod 4 ci. Matth. 13; 36 7Matth.5,3 8*Matth. 7,24 15.18 Ps. 118,74 21 cf. Luc. 8, 37 ef. Luc. 9, 52—53 dej. A 1 dari sibi OR 5 postulabat 0 postolabant Rml", + "candidate_score": 0.660457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_52", + "bdc_text": "Die dem evangelio günstig , boni et pii viri , werdent ouch den schaden imm hertzen und die untrü w inen bewysendie ihnen erwiesen wurde .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_352", + "psc_text": "recte; quod enim putamus lucmmlucrum esse pecuniae, damnum est animae, quia uirtutis est detrimentum. ergo secundum eos, qui ita acceperunt, ut optet propheta inclinari cor suum in testimonia et non in auaritiam, et nos congruimus ad sensum. atque utinam precem § 3 sancti sequentes et oremus quod ille orauit et quod oramus imitemur affectu! quid enim mihi prodest, si orem ut auertat cor meum dominus ab auaritia et ipse diebus ac noctibus pecuniae quaeram conpendia? si oramus sermone, conpatiamur et mente; audit sensum nostnimnostrum iesusIesus et cognoscens duobus istis non conuenire, sermoni et cupiditati, non exaudit loquentem. et ideo, qui bene uolebat orare, 6 cf. EsaL 50. 6 8 Ioh. 21, 22 9 cf. II Tim. 4, 7 10 Ps. 118. 36 ll*Ps. 118, 36 17 cf. Phil. 3, 8 2 uiarum est 0 3 prius GNPRa irgressns] add. est Gm2Mm20av uia] uiam GJla in uia 0 ut in hac", + "candidate_score": 0.65403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_78_80", + "bdc_text": "amm bergam Gubel , s. oben Anm. 4 . nitt xin , oder anderschwo nüt thon etc. , sunder daß grad daruff die lantschafft abfiel und sy ein frydenDen Zweiten Landfrieden , den Zürich vor allem auf Verlangen und unter dem Druck seiner Untertanen auf dem Land so rasch akzeptieren mußte , s. Maeder , Unruhe 113 . annemmen muͤstend , der nüt sollt und erst umb lyb und guͦt pracht hatt und täglich pringt , darvor sy allem wol hättind mögen sinwas sie ( die Berner )", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_950", + "psc_text": "Gm2Mml unitur Mm2NT oboedientiam AG, add. est s. LP discretis muneribus indiscretam praescriptae constitutionis tenere concordiam. cap. 10 § 1 In caelo ergo permanet uerbum, quia satanas de caelo cecidit. non habebat in caelo locum, propterea cecidit. quo cecidit nisi in terras ? ideo hic adulteria homicidia ebrietates abundare coeperunt. inde exclusus acrior ad nos uenit et temptationes solito asperiores tamquam iratus exercet. § 2 in caelo igitur permanet uerbum, quia inde deiectus est diabolus; in terris non permanet, quia huc totus aduenit. et uide utrum hic permanere uerbum possit in nobis, ubi tantos laqueos diabolus aspersit, qui dum esset in caelo, nec ibi uerbum poterat permanere. denique quia et ipse uerbum non tenuit, cecidit e caelo. cap. 11 § 1 In caelo ergo uerbum permanet, quod secundum uerbi dispositionem regitur et gubernatur. sed quia et ipsum caelum praeterit, ideo non dixit 'in saecula' permanere, sed 'in saeculum', quamquam propterea", + "candidate_score": 0.652639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_22_24", + "bdc_text": "Dann erstlich habend wir lüt , die dem evangelio nitt günstig und baßlieber , eher . den allten yrrthumb lyden möchtind , dörffend sich aber nitt lassen mercken . Wo sy aber sust anlaaß findent , daß sy irrenhindern , belästigen , stören ( SI I 408f ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_890", + "psc_text": "uirtutem sermonis agnoscere. denique nolebat talem suum apostolus esse sermonem, qui in mfirmitateinfirmitate ueniebat, ut alios faceret fortiores, in timore et tremore, ut timentes nihil metuerent nisi dominum Iesum, trementes . pacem eius tranquillitatemque seruarent. audi ergo, qualem apostolus sermonem habebat: et sermo, inquit, meus et praedicatio meanon in persuasione sapientiae uerborum, sed in ostensione spiritus et uirtutis, quia fides non forensi sermone sapientiae, sed dei uirtute firmatur. § 3 ergo in sermone sanctorum uirtus est, in sermone autem forensi isto ac philosophico uanitas mundi. uirtutem autem esse in sermone sanctorum etiam iste propheta te doceat, qui ait: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute mulamulta, hoc est ut multa possint uirtute euangelium 4 Luc. 10, 40 6*Luc. 10, 41—42 11*1 Cor. 4, 20 17 cf. I Cor. 2, 3 20*1 Cor. 2, 4 27 Ps. 67,12 1 est uerbum 0 3 dicendi Mml 4 cura Mml 5 reliquerit AGMR 7 bonum", + "candidate_score": 0.651136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_92", + "bdc_text": "Als Anhänger der Reformation wurde er zu zahlreichen innen- und außenpolitischen Aufträgen verordnet , die meist in direktem Zusammenhang mit der Durchführung der Reformation standen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_916", + "psc_text": "offerebat. § 5 sciebat hoc sibi ad gloriam fructuosum, hoc ad custodiam salutis tutum, ut frequentibus exercitiis iusti pietas confirmaretur; cito enim fides inexercitata languescit et crebris otiosa temptatur incommodis. remissas excubias callidus insidiator inrumpit, adsuetum autem bello uirum externa fraus instruit et ad gloriosae prouehit palmam uictoriae. pax ergo fideli corruptelae materia est. cap. 22 § 1 Quam pulchre nobis persecutionis processere tempora! intentus sicut medicus erat intimae ad deum mentis affectus. illi adhaerebat nec ullas cogitationes obstrepentes sibi precantis animus sentiebat. totis uisceribus fundebatur oratio et quidam miscebatur 2 cf. Eph. 6, 12 8*11 Tim. 3, 12 12*Ps. 118, 86 13 Ioh. 15, 20 24 persecutwnis] Iustinae anno 386 2 persecuntur NORa 3 omnis Rml persecutoribus] add. sunt Mm2 4 persecutionibus b persecutoribus codd. af.i 5 persecationibus Rml 7 uolumus a definitum (om. sententia) 0 8 pie uiuere uolunt M 9 pr. persecutionem 0 his P alt. persecutiones", + "candidate_score": 0.649275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10337_sent_122_124", + "bdc_text": "Diewyl der handel also by unß , so beduͤchte mich ghein fuͦglichersnichts Passenderes ( SI I 703 ) . und nutzbarers sin , dann üwer pott kaarte haarwürde herkommen ( vgl. SI III 435 ) . und gienge za niemands dann zu dem herr Röysten , deß ampt jetzund Ioannis27 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1060", + "psc_text": "es tibi. de tuo pretio tracta, considera quid sis, quod nomen habeas, quudquid adquiras tibi: non agrum, non pecuniam, non gemmarum monilia, § 2 sed Christum Iesum, cui nulla possint pretia, nulla ornamenta conferri. adhibe tibi consiliarios Moysen Esaiam Hieremiam Petrum Paulum Iohannem, ipsum magnum consiliarium Iesum dei filium, ut adquiras patrem. cum his tractandum, cum his tota conferendum est tibi, tota meditandum die, sicut meditabatur Dauid et haec erat 5 ci Gal. 4, 4-5 12 cf. Hebr. 4, 12 24 cf. Esai. 9, 6 1 legiGMm1 2 ille AOv 3 enim orn.N 4 in om.GMm10Pm1Rm1 ueibo Pml 5 ideo om. NT 6 quo] quod GMmlNPR et om. MNOPR 8 iUi uulnus 0 ffle PmlRml 9 aurrexit Rv sarcire NPm1Rm1 10 subuculam Pm2 quod} quo GMNPm2Ta quem Ov pro om.GMNPRTa nomen Ta 11 distingat AR 12 uerbum dei N accutum G 13 per scriptum MNPm1 legis