diff --git "a/10/10454.json" "b/10/10454.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10454.json" @@ -0,0 +1,5922 @@ +{ + "letter_id": "10454", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10454", + "dominant_topic": 18, + "topic_dist": [ + 0.055544, + 0.060835, + 0.052661, + 0.051437, + 0.053709, + 0.04266, + 0.042936, + 0.051093, + 0.042403, + 0.047102, + 0.042702, + 0.044334, + 0.045176, + 0.041821, + 0.05083, + 0.056983, + 0.05804, + 0.049669, + 0.065059, + 0.045007 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei", + "max_score": 0.767253, + "ce_confirmed": true, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.767253, + "ce_score": 0.987535 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.74522, + "ce_score": 0.997479 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.72124, + "ce_score": 0.997176 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.719972, + "ce_score": 0.99797 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_5_7", + "bdc_text": "Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse . Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1009", + "psc_text": "Haec et alia multa hujuscemodi, quae omnia commemorare nimis longum est, fiebant ad commendandum unius Dei veri cultum, et multorum falsorumque prohibendum. Fiebant autem simplici fide atque fiducia pietatis, non incantationibus et carminibus nefariae curiositatis arte compositis, quam vel magiam, vel detestabiliore nomine goetiam, vel honorabiliore theurgiam vocant qui quasi conantur ista discernere, et illicitis artibus deditos alios damnabiles, quos et maleficos vulgus appellat (hos enim ad goetiam pertinere dicunt); alios autem laudabiles videri volunt, quibus theurgiam deputant; cum sint utrique ritibus fallacibus daemonum obstricti sub nominibus angelorum. 2. Nam et Porphyrius quamdam quasi purgationem animae per theurgiam, cunctanter tamen et pudibunda quodammodo disputatione promittit; reversionem vero ad Deum hanc artem praestare cuiquam negat: ut videas eum inter vitium sacrilegae curiositatis et philosophiae professionem sententiis alternantibus fluctuare. Nunc enim hanc artem tanquam fallacem et in ipsa actione periculosam et legibus prohibitam, cavendam monet: nunc autem velut ejus laudatoribus cedens, utilem", + "candidate_score": 0.709663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67_69", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.706668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_591", + "psc_text": "Acad.) . Iste igitur vir tam insignis excellentisque peritiae, et quod de illo etiam Terentianus elegantissimo versiculo breviter ait, Vir doctissimus undecumque Varro; ( De metris, in sectione de versibus phalaeciis. ) qui tam multa legit, ut aliquid ei scribere vacasse miremur; tam multa scripsit, quam multa vix quemquam legere potuisse credamus: iste, inquam, vir tantus ingenio, tantusque doctrina, si rerum velut divinarum, de quibus scribit, oppugnator esset atque destructor, easque non ad religionem, sed ad superstitionem diceret pertinere, nescio utrum tam multa in eis ridenda, contemnenda, detestanda conscriberet. Cum vero Deos eosdem ita coluerit, colendosque censuerit, ut in eo ipso opere litterarum suarum dicat se timere ne pereant, non incursu hostili, sed civium negligentia, de qua illos velut ruina liberari a se dicit, et in memoria bonorum per hujusmodi libros recondi atque servari utiliore cura, quam Metellus de incendio sacra Vestalia, et Aeneas de Trojano excidio penates liberasse praedicantur;", + "candidate_score": 0.702215, + "ce_score": 0.993718 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71_73", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita . Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.700054, + "ce_score": 0.995543 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.699172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_809", + "psc_text": "manifestum est in illis: Deus enim illis manifestavit. Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas (Rom. I, 19, 20) . Et ubi Atheniensibus loquens, cum rem magnam de Deo dixisset, et quae a paucis possit intelligi, quod in illo vivimus, movemur et sumus; adjecit et ait, Sicut et vestri quidam dixerunt (Act. XVII, 28) . Novit sane etiam ipsos, in quibus errant, cavere. Ubi enim dictum est quod per ea quae facta sunt, Deus illis manifestavit intellectu conspicienda invisibilia sua; ibi etiam dictum est, non illos ipsum Deum recte coluisse, quia et aliis rebus, quibus non oportebat, divinos honores illi uni tantum debitos detulerunt: Quoniam cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt, et immutaverunt gloriam incorruptibilis Dei", + "candidate_score": 0.697414, + "ce_score": 0.996449 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67_69", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1192", + "psc_text": "inquit, in firmamento coeli, lucere super terram, et praeesse diei et nocti, et separare inter lucem et tenebras. Et vidit Deus quia bonum est. Utrumque enim placuit, quia utrumque sine peccato est. Ubi autem dixit Deus, Fiat lux, et facta est lux. Et vidit Deus lucem, quia bona est; et postmodum infertur, Et separavit Deus inter lucem et tenebras; vocavitque Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem (Gen. I, 3-5, 17, 18) : non hoc loco additum est, Et vidit Deus quia bonum est; ne utrumque appellaretur bonum, cum esset horum alterum malum, vitio proprio, non natura. Et ideo sola ibi lux placuit Conditori: tenebrae autem angelicae, etsi fuerant ordinandae, non tamen fuerant approbandae. CAPUT XXI.-- De aeterna et incommutabili scientia Dei ac voluntate, qua semper illi universa quae fecit, sic placuerunt facienda, quemadmodum facta. Quid est enim aliud intelligendum in eo quod per omnia dicitur, Vidit Deus quia bonum", + "candidate_score": 0.696966, + "ce_score": 0.986471 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67_69", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1188", + "psc_text": "Altissimi, bina et bina, unum contra unum (Eccli. XXXIII, 15.) CAPUT XIX.-- Quid sentiendum videatur de eo quod scriptum est, Divisit Deus inter lucem et tenebras. Quamvis itaque divini sermonis obscuritas etiam ad hoc sit utilis, quod plures sententias veritatis parit et in lucem notitiae producit, dum alius eum sic, alius sic intelligit; ita tamen ut quod in obscuro loco intelligitur, vel attestatione rerum manifestarum, vel aliis locis minime dubiis asseratur; sive cum multa tractantur, ad id quoque perveniatur, quod sensit ille qui scripsit; sive id quidem lateat, sed ex occasione tractandae profundae obscuritatis alia quaedam vera dicantur: non mihi videtur ab operibus Dei absurda sententia, si cum lux illa prima facta est, Angeli creati intelliguntur, et inter sanctos Angelos et immundos fuisse discretum, ubi dictum est, Et divisit Deus inter lucem et tenebras; et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem. Solus quippe ille ista discernere potuit, qui", + "candidate_score": 0.696161, + "ce_score": 0.966932 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67_69", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1189", + "psc_text": "videtur ab operibus Dei absurda sententia, si cum lux illa prima facta est, Angeli creati intelliguntur, et inter sanctos Angelos et immundos fuisse discretum, ubi dictum est, Et divisit Deus inter lucem et tenebras; et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem. Solus quippe ille ista discernere potuit, qui potuit etiam priusquam caderent praescire casuros, et lumine privatos veritatis in tenebrosa superbia remansuros. Nam inter istum nobis notissimum diem et noctem, id est inter hanc lucem et has tenebras, vulgatissima sensibus nostris luminaria coeli ut dividerent, imperavit: Fiant, inquit, luminaria in firmamento coeli, ut luceant super terram, et dividant inter diem et noctem. Et Paulo post: Et fecit, inquit, Deus duo luminaria magna; luminare majus in principia diei, et luminare minus in principia noctis; et stellas: et posuit illa Deus in firmamento coeli, lucere super terram, et praeesse diei et nocti, et dividere inter lucem et tenebras (Gen. I,", + "candidate_score": 0.694995, + "ce_score": 0.704522 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37_39", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri . Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1049", + "psc_text": "Non enim se aliter colendos esse persuaserunt, nisi mirabilium operum effectibus, quorum et historia gentium testis est, quarum dii se ostentare mirabiles potius quam utiles ostendere potuerunt. Unde hoc opere nostro, cujus hunc jam decimum librum habemus in manibus, non eos suscepimus refellendos, qui vel ullam esse vim divinam negant, vel humana non curare contendunt; sed eos qui nostro Deo conditori sanctae et gloriosissimae civitatis deos suos praeferunt, nescientes eum ipsum esse etiam mundi hujus visibilis et mutabilis invisibilem et incommutabilem conditorem, et vitae beatae non de his quae condidit, sed de se ipso verissimum largitorem. Ejus enim propheta veracissimus ait, Mihi autem adhaerere Deo, bonum est (Psal. LXXII, 28) . De fine namque boni inter philosophos quaeritur, ad quod adipiscendum omnia officia referenda sunt. Nec dixit iste, Mihi autem divitiis abundare, bonum est; aut insigniri purpura et sceptro, vel diademate excellere; aut, quod nonnulli etiam philosophorum dicere non erubuerunt,", + "candidate_score": 0.692722, + "ce_score": 0.856062 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37_39", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri . Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2725", + "psc_text": "aeris illius medio inter utrumque lapidem, ignorantibus quid sursum esset ac deorsum, quasi numinis potestate penderet; quale aliquid etiam in illa lucerna Veneris de lapide asbesto ab artifice fieri potuisse jam diximus: si magorum opera, quos nostra Scriptura veneficos et incantatores vocat, in tantum daemones extollere potuerunt, ut congruere hominum sensibus sibi nobilis poeta videretur, de quadam femina, quae tali arte polleret, dicens: Haec se carminibus promittit solvere mentes, Quas velit, ast aliis duras immittere curas; Sistere aquam fluviis, et vertere sidera retro; Nocturnosque ciet manes: mugire videbis. Sub pedibus terram, et descendere montibus ornos: (Virgil. Aeneid. lib. 4, vers. 487-491.) quanto magis Deus potens est facere quae infidelibus sunt incredibilia, sed illius facilia potestati; quandoquidem ipse lapidum aliarumque vim rerum et hominum ingenia, qui ea miris utuntur modis, angelicasque naturas omnibus terrenis potentiores animantibus condidit, universa mirabilia mirabili vincente virtute, et operandi, jubendi, sinendique sapientia, utens omnibus tam mirabiliter,", + "candidate_score": 0.69141, + "ce_score": 0.034513 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1188", + "psc_text": "Altissimi, bina et bina, unum contra unum (Eccli. XXXIII, 15.) CAPUT XIX.-- Quid sentiendum videatur de eo quod scriptum est, Divisit Deus inter lucem et tenebras. Quamvis itaque divini sermonis obscuritas etiam ad hoc sit utilis, quod plures sententias veritatis parit et in lucem notitiae producit, dum alius eum sic, alius sic intelligit; ita tamen ut quod in obscuro loco intelligitur, vel attestatione rerum manifestarum, vel aliis locis minime dubiis asseratur; sive cum multa tractantur, ad id quoque perveniatur, quod sensit ille qui scripsit; sive id quidem lateat, sed ex occasione tractandae profundae obscuritatis alia quaedam vera dicantur: non mihi videtur ab operibus Dei absurda sententia, si cum lux illa prima facta est, Angeli creati intelliguntur, et inter sanctos Angelos et immundos fuisse discretum, ubi dictum est, Et divisit Deus inter lucem et tenebras; et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem. Solus quippe ille ista discernere potuit, qui", + "candidate_score": 0.691298, + "ce_score": 0.995762 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67_69", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1190", + "psc_text": "inter diem et noctem. Et Paulo post: Et fecit, inquit, Deus duo luminaria magna; luminare majus in principia diei, et luminare minus in principia noctis; et stellas: et posuit illa Deus in firmamento coeli, lucere super terram, et praeesse diei et nocti, et dividere inter lucem et tenebras (Gen. I, 4, 5, 14, 16-18) . Inter illam vero lucem, quae sancta societas Angelorum est illustratione veritatis intelligibiliter fulgens, et ei contrarias tenebras, id est malorum angelorum aversorum a luce justitiae teterrimas mentes, ipse dividere potuit, cui etiam futurum, non naturae, sed voluntatis malum, occultum aut incertum esse non potuit. CAPUT XX.-- De eo quod post discretionem lucis atque tenebrarum dictum est, Et vidit Deus lucem, quia bona est. Denique nec illud est praetereundum silentio, quod ubi dixit Deus, Fiat lux, et facta est lux; continuo subjunctum est, Et vidit Deus lucem quia bona est: non posteaquam separavit inter lucem et", + "candidate_score": 0.690208, + "ce_score": 0.990623 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1192", + "psc_text": "inquit, in firmamento coeli, lucere super terram, et praeesse diei et nocti, et separare inter lucem et tenebras. Et vidit Deus quia bonum est. Utrumque enim placuit, quia utrumque sine peccato est. Ubi autem dixit Deus, Fiat lux, et facta est lux. Et vidit Deus lucem, quia bona est; et postmodum infertur, Et separavit Deus inter lucem et tenebras; vocavitque Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem (Gen. I, 3-5, 17, 18) : non hoc loco additum est, Et vidit Deus quia bonum est; ne utrumque appellaretur bonum, cum esset horum alterum malum, vitio proprio, non natura. Et ideo sola ibi lux placuit Conditori: tenebrae autem angelicae, etsi fuerant ordinandae, non tamen fuerant approbandae. CAPUT XXI.-- De aeterna et incommutabili scientia Dei ac voluntate, qua semper illi universa quae fecit, sic placuerunt facienda, quemadmodum facta. Quid est enim aliud intelligendum in eo quod per omnia dicitur, Vidit Deus quia bonum", + "candidate_score": 0.689793, + "ce_score": 0.981638 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1189", + "psc_text": "videtur ab operibus Dei absurda sententia, si cum lux illa prima facta est, Angeli creati intelliguntur, et inter sanctos Angelos et immundos fuisse discretum, ubi dictum est, Et divisit Deus inter lucem et tenebras; et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem. Solus quippe ille ista discernere potuit, qui potuit etiam priusquam caderent praescire casuros, et lumine privatos veritatis in tenebrosa superbia remansuros. Nam inter istum nobis notissimum diem et noctem, id est inter hanc lucem et has tenebras, vulgatissima sensibus nostris luminaria coeli ut dividerent, imperavit: Fiant, inquit, luminaria in firmamento coeli, ut luceant super terram, et dividant inter diem et noctem. Et Paulo post: Et fecit, inquit, Deus duo luminaria magna; luminare majus in principia diei, et luminare minus in principia noctis; et stellas: et posuit illa Deus in firmamento coeli, lucere super terram, et praeesse diei et nocti, et dividere inter lucem et tenebras (Gen. I,", + "candidate_score": 0.689635, + "ce_score": 0.995961 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_809", + "psc_text": "manifestum est in illis: Deus enim illis manifestavit. Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas (Rom. I, 19, 20) . Et ubi Atheniensibus loquens, cum rem magnam de Deo dixisset, et quae a paucis possit intelligi, quod in illo vivimus, movemur et sumus; adjecit et ait, Sicut et vestri quidam dixerunt (Act. XVII, 28) . Novit sane etiam ipsos, in quibus errant, cavere. Ubi enim dictum est quod per ea quae facta sunt, Deus illis manifestavit intellectu conspicienda invisibilia sua; ibi etiam dictum est, non illos ipsum Deum recte coluisse, quia et aliis rebus, quibus non oportebat, divinos honores illi uni tantum debitos detulerunt: Quoniam cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt, et immutaverunt gloriam incorruptibilis Dei", + "candidate_score": 0.686024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1190", + "psc_text": "inter diem et noctem. Et Paulo post: Et fecit, inquit, Deus duo luminaria magna; luminare majus in principia diei, et luminare minus in principia noctis; et stellas: et posuit illa Deus in firmamento coeli, lucere super terram, et praeesse diei et nocti, et dividere inter lucem et tenebras (Gen. I, 4, 5, 14, 16-18) . Inter illam vero lucem, quae sancta societas Angelorum est illustratione veritatis intelligibiliter fulgens, et ei contrarias tenebras, id est malorum angelorum aversorum a luce justitiae teterrimas mentes, ipse dividere potuit, cui etiam futurum, non naturae, sed voluntatis malum, occultum aut incertum esse non potuit. CAPUT XX.-- De eo quod post discretionem lucis atque tenebrarum dictum est, Et vidit Deus lucem, quia bona est. Denique nec illud est praetereundum silentio, quod ubi dixit Deus, Fiat lux, et facta est lux; continuo subjunctum est, Et vidit Deus lucem quia bona est: non posteaquam separavit inter lucem et", + "candidate_score": 0.684933, + "ce_score": 0.995341 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_51_53", + "bdc_text": "Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ? An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ? Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_809", + "psc_text": "manifestum est in illis: Deus enim illis manifestavit. Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas (Rom. I, 19, 20) . Et ubi Atheniensibus loquens, cum rem magnam de Deo dixisset, et quae a paucis possit intelligi, quod in illo vivimus, movemur et sumus; adjecit et ait, Sicut et vestri quidam dixerunt (Act. XVII, 28) . Novit sane etiam ipsos, in quibus errant, cavere. Ubi enim dictum est quod per ea quae facta sunt, Deus illis manifestavit intellectu conspicienda invisibilia sua; ibi etiam dictum est, non illos ipsum Deum recte coluisse, quia et aliis rebus, quibus non oportebat, divinos honores illi uni tantum debitos detulerunt: Quoniam cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt, et immutaverunt gloriam incorruptibilis Dei", + "candidate_score": 0.682299, + "ce_score": 0.991443 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_54_56", + "bdc_text": "Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus . Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1193", + "psc_text": "ibi lux placuit Conditori: tenebrae autem angelicae, etsi fuerant ordinandae, non tamen fuerant approbandae. CAPUT XXI.-- De aeterna et incommutabili scientia Dei ac voluntate, qua semper illi universa quae fecit, sic placuerunt facienda, quemadmodum facta. Quid est enim aliud intelligendum in eo quod per omnia dicitur, Vidit Deus quia bonum est: nisi operis approbatio secundum artem facti, quae Sapientia Dei est? Deus autem usque adeo non cum factum est, tunc didicit bonum, ut nihil eorum fieret, si ei fuisset incognitum. Dum ergo videt quia bonum est, quod nisi vidisset antequam fieret, non utique fieret; docet bonum esse, non discit. Et Plato quidem plus ausus est dicere, elatum esse scilicet Deum gaudio, mundi universitate perfecta ( In Timaeo ). Ubi et ipse non usque adeo desipiebat, ut putaret Deum sui operis novitate factum beatiorem: sed sic ostendere voluit, artifici suo placuisse jam factum, quod placuerat in arte faciendum; non quod ullo", + "candidate_score": 0.681196, + "ce_score": 0.99368 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_901", + "psc_text": "quidam affectiones, vel affectus, quidam vero, sicut iste de graeco expressius, passiones vocant. Has ergo perturbationes, sive affectiones, sive passiones quidam philosophi dicunt etiam in sapientem cadere, sed moderatas rationique subjectas, ut eis leges quodammodo, quibus ad necessarium redigantur modum, dominatio mentis imponat. Hoc qui sentiunt, Platonici sunt sive Aristotelici, cum Aristoteles discipulus Platonis fuerit, qui sectam Peripateticam condidit. Aliis autem, sicut Stoicis, cadere ullas omnino hujuscemodi passiones in sapientem non placet. Hos autem, id est Stoicos, Cicero in libris de Finibus bonorum et malorum, verbis magis quam rebus adversus Platonicos seu Peripateticos certare convincit: quandoquidem Stoici nolunt bona appellare, sed commoda corporis et externa; eo quod nullum bonum volunt esse hominis praeter virtutem, tanquam artem bene vivendi, quae nonnisi in animo est. Haec autem isti simpliciter et ex communi loquendi consuetudine appellant bona; sed in comparatione virtutis, qua recte vivitur, parva et exigua. Ex quo fit, ut ab utrisque", + "candidate_score": 0.680662, + "ce_score": 0.997824 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_61_63", + "bdc_text": "Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_487", + "psc_text": "in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinari. Non est autem consequens, ut, si Deo certus est omnium ordo causarum, ideo nihil sit in nostrae voluntatis arbitrio. Et ipsae quippe nostrae voluntates in causarum ordine sunt, qui certus est Deo ejusque praescientia continetur; quoniam et humanae voluntates humanorum operum causae sunt. Atque ita qui omnes rerum causas praescivit, profecto in eis causis etiam nostras voluntates ignorare non potuit, quas nostrorum operum causas esse praescivit. 4. Nam et illud quod idem Cicero concedit nihil fieri si causa efficiens non praecedat (Libro de Fato, cap. 10, et seqq.), satis est ad eum in hac quaestione redarguendum. Quid enim eum adjuvat, quod dicit, nihil quidem fieri sine causa, sed non omnem causam esse fatalem; quia est causa fortuita, est naturalis, est voluntaria? Sufficit quia omne quod fit, nonnisi causa praecedente fieri confitetur. Nos enim eas causas, quae dicuntur fortuitae, unde etiam", + "candidate_score": 0.676747, + "ce_score": 0.997138 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_809", + "psc_text": "manifestum est in illis: Deus enim illis manifestavit. Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas (Rom. I, 19, 20) . Et ubi Atheniensibus loquens, cum rem magnam de Deo dixisset, et quae a paucis possit intelligi, quod in illo vivimus, movemur et sumus; adjecit et ait, Sicut et vestri quidam dixerunt (Act. XVII, 28) . Novit sane etiam ipsos, in quibus errant, cavere. Ubi enim dictum est quod per ea quae facta sunt, Deus illis manifestavit intellectu conspicienda invisibilia sua; ibi etiam dictum est, non illos ipsum Deum recte coluisse, quia et aliis rebus, quibus non oportebat, divinos honores illi uni tantum debitos detulerunt: Quoniam cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt, et immutaverunt gloriam incorruptibilis Dei", + "candidate_score": 0.676697, + "ce_score": 0.997992 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25_27", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est . Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus . Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2310", + "psc_text": "ubi beatus Stephanus lapidatus est, ubi Jacobus frater Joannis gladio trucidatus est, ubi apostolus Petrus ut occideretur inclusus et per Angelum liberatus, ubi fugati atque dispersi de Jerosolymis fratres, ubi Saulus, qui postea Paulus apostolus factus est, vastabat Ecclesiam; ubi ipse quoque jam fidem, quam persequebatur, evangelizans, qualia faciebat, est passus, sive per Judaeam, sive per alias gentes, quacumque Christum ferventissimus praedicabat? Cur ergo eis a Nerone videtur ordiendum, cum ad Neronis tempora inter atrocissimas persecutiones, de quibus nimis longum est cuncta dicere, Ecclesia crescendo pervenerit? Quod si a regibus factas persecutiones in numero existimant esse debere; rex fuit Herodes, qui etiam post ascensum Domini gravissimam fecit. Deinde quid respondent etiam de Juliano, quem non numerant in decem? An ipse non est Ecclesiam persecutus, qui Christianos liberales litteras docere ac discere vetuit? Sub quo Valentinianus major, qui post eum tertius imperator fuit, fidei christianae confessor exstitit, militiaque privatus est. Ut", + "candidate_score": 0.676491, + "ce_score": 0.991125 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_591", + "psc_text": "Acad.) . Iste igitur vir tam insignis excellentisque peritiae, et quod de illo etiam Terentianus elegantissimo versiculo breviter ait, Vir doctissimus undecumque Varro; ( De metris, in sectione de versibus phalaeciis. ) qui tam multa legit, ut aliquid ei scribere vacasse miremur; tam multa scripsit, quam multa vix quemquam legere potuisse credamus: iste, inquam, vir tantus ingenio, tantusque doctrina, si rerum velut divinarum, de quibus scribit, oppugnator esset atque destructor, easque non ad religionem, sed ad superstitionem diceret pertinere, nescio utrum tam multa in eis ridenda, contemnenda, detestanda conscriberet. Cum vero Deos eosdem ita coluerit, colendosque censuerit, ut in eo ipso opere litterarum suarum dicat se timere ne pereant, non incursu hostili, sed civium negligentia, de qua illos velut ruina liberari a se dicit, et in memoria bonorum per hujusmodi libros recondi atque servari utiliore cura, quam Metellus de incendio sacra Vestalia, et Aeneas de Trojano excidio penates liberasse praedicantur;", + "candidate_score": 0.676462, + "ce_score": 0.995932 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71_73", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita . Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1019", + "psc_text": "Et potius venire extrinsecus conjicit, eo quod lapidibus et herbis adhibitis, et alligent quosdam, et aperiant clausa ostia, vel aliquid ejusmodi mirabiliter operentur. Unde dicit alios opinari esse quoddam genus, cui exaudire sit proprium, natura fallax, omniforme, multimodum, simulans deos et daemones et animas defunctorum; et hoc esse quod efficiat haec omnia quae videntur bona esse vel prava; caeterum circa ea quae vere bona sunt nihil opitulari, imo vero ista nec nosse, sed et male conciliare, et insimulare atque impedire nonnunquam virtutis sedulos sectatores, et plenum esse temeritatis et fastus, gaudere nidoribus, adulationibus capi, et caetera quae de hoc genere fallacium malignorumque spirituum, qui extrinsecus in animam veniunt, humanosque sensus sopitos vigilantesve deludunt, non tanquam sibi persuasa confirmat, sed tam tenuiter suspicatur aut dubitat, ut haec alios asserat opinari. Difficile quippe fuit tanto philosopho cunctam diabolicam societatem vel nosse, vel fidenter arguere, quam quaelibet anicula christiana nec nosse cunctatur, et", + "candidate_score": 0.673588, + "ce_score": 0.996402 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_45_47", + "bdc_text": "Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit . At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia . Sed iidem non prohibuere .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1437", + "psc_text": "de ancilla, alius de libera, quia duo Testamenta in eis figurata dicit Apostolus (Galat. IV, 22-24): aut ideo de nulla petra Moyse percutiente aqua defluxerit (Exod. XVII, 6; Num. XX, 11), quia potest illic figurata significatione etiam Christus intelligi, eodem apostolo dicente, Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . Nemo itaque prohibet intelligere paradisum, vitam beatorum; quatuor ejus flumina, quatuor virtutes, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, atque justitiam; et ligna ejus, omnes utiles disciplinas; et lignorum fructus, mores piorum; et lignum vitae, ipsam bonorum omnium matrem sapientiam; et lignum scientiae boni et mali, transgressi mandati experimentum. Poenam enim peccatoribus bene utique, quoniam juste, constituit Deus, sed non bono suo experitur homo. Possunt haec etiam in Ecclesia intelligi, ut ea melius accipiamus tanquam prophetica indicia praecedentia futurorum: paradisum scilicet ipsam Ecclesiam, sicut de illa legitur in Cantico canticorum (Cant. IV, 13): quatuor autem paradisi flumina, quatuor Evangelia; ligna fructifera, sanctos; fructus", + "candidate_score": 0.668953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_72", + "bdc_text": "At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1049", + "psc_text": "Non enim se aliter colendos esse persuaserunt, nisi mirabilium operum effectibus, quorum et historia gentium testis est, quarum dii se ostentare mirabiles potius quam utiles ostendere potuerunt. Unde hoc opere nostro, cujus hunc jam decimum librum habemus in manibus, non eos suscepimus refellendos, qui vel ullam esse vim divinam negant, vel humana non curare contendunt; sed eos qui nostro Deo conditori sanctae et gloriosissimae civitatis deos suos praeferunt, nescientes eum ipsum esse etiam mundi hujus visibilis et mutabilis invisibilem et incommutabilem conditorem, et vitae beatae non de his quae condidit, sed de se ipso verissimum largitorem. Ejus enim propheta veracissimus ait, Mihi autem adhaerere Deo, bonum est (Psal. LXXII, 28) . De fine namque boni inter philosophos quaeritur, ad quod adipiscendum omnia officia referenda sunt. Nec dixit iste, Mihi autem divitiis abundare, bonum est; aut insigniri purpura et sceptro, vel diademate excellere; aut, quod nonnulli etiam philosophorum dicere non erubuerunt,", + "candidate_score": 0.668648, + "ce_score": 0.997777 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78_80", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat . Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.667638, + "ce_score": 0.995968 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_61_63", + "bdc_text": "Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_778", + "psc_text": "non tamen ab ipsis aerem factum, sed ipsos ex aere ortos credidit. Anaxagoras vero, ejus auditor, harum rerum omnium, quas videmus, effectorem divinum animum sensit; et dixit ex infinita materia, quae constaret similibus inter se particulis, rerum omnium genera pro modulis et speciebus propriis singula fieri, sed animo faciente divino. Diogenes quoque, Anaximenis alter auditor, aerem quidem dixit rerum esse materiam, de qua omnia fierent; sed eum esse compotem divinae rationis, sine qua nihil ex eo fieri posset. Anaxagorae successit auditor ejus Archelaus: etiam ipse de particulis inter se similibus, quibus singula quaeque fierent, ita putavit constare omnia, ut inesse etiam mentem diceret, quae corpora aeterna, id est illas particulas, conjungendo et dissipando ageret omnia. Socrates hujus discipulus fuisse perhibetur, magister Platonis, propter quem breviter cuncta ista recolui. CAPUT III.-- De Socratica disciplina. Socrates ergo primus universam philosophiam ad corrigendos componendosque mores flexisse memoratur; cum ante illum omnes magis physicis,", + "candidate_score": 0.66602, + "ce_score": 0.997274 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_61_63", + "bdc_text": "Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_777", + "psc_text": "Nihil autem huic operi, quod mundo considerato tam admirabile aspicimus, ex divina mente praeposuit. Huic successit Anaximander, ejus auditor, mutavitque de rerum natura opinionem. Non enim ex una re, sicut Thales ex humore, sed ex suis propriis principiis quasque res nasci putavit. Quae rerum principia singularum esse credidit infinita, et innumerabiles mundos gignere, et quaecumque in eis oriuntur; eosque mundos modo dissolvi, modo iterum gigni existimavit, quanta quisque aetate sua manere potuerit; nec ipse aliquid divinae menti in his rerum operibus tribuens. Iste Anaximenem discipulum et successorem reliquit: qui omnes rerum causas infinito aeri dedit: nec deos negavit, aut tacuit; non tamen ab ipsis aerem factum, sed ipsos ex aere ortos credidit. Anaxagoras vero, ejus auditor, harum rerum omnium, quas videmus, effectorem divinum animum sensit; et dixit ex infinita materia, quae constaret similibus inter se particulis, rerum omnium genera pro modulis et speciebus propriis singula fieri, sed animo faciente divino.", + "candidate_score": 0.66552, + "ce_score": 0.997404 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71_73", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita . Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1140", + "psc_text": "nec eosdem mundos, quod etiam de isto sentiunt, ulla causa posse dissolvi? Cum his enim agimus qui et Deum incorporeum, et omnium naturarum quae non sunt quod ipse, creatorem nobiscum sentiunt; alios autem nimis indignum est ad istam disputationem religionis admittere: maxime quod apud eos qui multis diis sacrorum obsequium deferendum putant, isti philosophos caeteros nobilitate atque auctoritate vicerunt, non ob aliud, nisi quia longo quidem intervallo, verumtamen reliquis propinquiores sunt veritati. An forte substantiam Dei, quam nec includunt, nec determinant, nec distendunt loco, sed eam, sicut de Deo sentire dignum est, fatentur incorporea praesentia ubique totam, a tantis locorum extra mundum spatiis absentem esse dicturi sunt, et uno tantum, atque in comparatione illius infinitatis tam exiguo loco, in quo mundus est, occupatam? Non opinor eos in haec vaniloquia progressuros. Cum igitur unum mundum ingenti quidem mole corporea, finitum tamen et loco suo determinatum, et operante Deo factum esse dicant:", + "candidate_score": 0.665165, + "ce_score": 0.996841 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_30_32", + "bdc_text": "Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat . Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus . Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_806", + "psc_text": "non amandas amant, non se beatos amando putant, sed fruendo. Quisquis ergo fruitur eo quod amat, verumque et summum bonum amat, quis eum beatum nisi miserrimus negat? ipsum autem verum ac summum bonum Plato dicit Deum, unde vult esse philosophum amatorem Dei, ut, quoniam philosophia ad beatam vitam tendit fruens Deo sit beatus qui Deum amaverit. CAPUT IX.-- De ea philosophia quae ad veritatem fidei christianae propius accessit. Quicumque igitur philosophi de Deo summo et vero ista senserunt, quod et rerum creatarum sit effector, et lumen cognoscendarum, et bonum agendarum; quod ab illo nobis sit et principium naturae, et veritas doctrinae, et felicitas vitae; sive Platonici accommodatius nuncupentur, sive quodlibet aliud sectae suae nomen imponant; sive tantummodo Ionici generis, qui in eis praecipui fuerunt, ista senserint, sicut idem Plato, et qui eum bene intellexerunt; sive etiam Italici, propter Pythagoram et Pythagoraeos, et si qui forte alii ejusdem sententiae identidem fuerunt;", + "candidate_score": 0.664041, + "ce_score": 0.994478 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56_58", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1354", + "psc_text": "et occulto naturae viventis atque intelligentis arbitrio, quae non solum naturales corporum species, verum etiam ipsas animantium animas, dum non fit, facit: supradicta illa species artificibus quibusque tribuatur; haec autem altera nonnisi uni artifici creatori et conditori Deo, qui mundum ipsum et Angelos sine ullo mundo et sine ullis Angelis fecit. Qua enim vi divina, et, ut ita dicam, effectiva, quae fieri nescit, sed facere, accepit speciem, cum mundus fieret, rotunditas coeli et rotunditas solis; eadem vi divina et effectiva, quae fieri nescit, sed facere, accepit speciem rotunditas oculi et rotunditas pomi, et caeterae figurae naturales quas videmus in rebus quibusque nascentibus non extrinsecus adhiberi, sed intima Creatoris potentia, qui dixit, Coelum et terram ego impleo (Jerem. XXIII, 24) : et cujus sapientia est quae attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter (Sap. VIII, 1) . Proinde, facti primitus Angeli cujusmodi ministerium praebuerint Creatori caetera facienti,", + "candidate_score": 0.663964, + "ce_score": 0.997418 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_6", + "bdc_text": "Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1009", + "psc_text": "Haec et alia multa hujuscemodi, quae omnia commemorare nimis longum est, fiebant ad commendandum unius Dei veri cultum, et multorum falsorumque prohibendum. Fiebant autem simplici fide atque fiducia pietatis, non incantationibus et carminibus nefariae curiositatis arte compositis, quam vel magiam, vel detestabiliore nomine goetiam, vel honorabiliore theurgiam vocant qui quasi conantur ista discernere, et illicitis artibus deditos alios damnabiles, quos et maleficos vulgus appellat (hos enim ad goetiam pertinere dicunt); alios autem laudabiles videri volunt, quibus theurgiam deputant; cum sint utrique ritibus fallacibus daemonum obstricti sub nominibus angelorum. 2. Nam et Porphyrius quamdam quasi purgationem animae per theurgiam, cunctanter tamen et pudibunda quodammodo disputatione promittit; reversionem vero ad Deum hanc artem praestare cuiquam negat: ut videas eum inter vitium sacrilegae curiositatis et philosophiae professionem sententiis alternantibus fluctuare. Nunc enim hanc artem tanquam fallacem et in ipsa actione periculosam et legibus prohibitam, cavendam monet: nunc autem velut ejus laudatoribus cedens, utilem", + "candidate_score": 0.66267, + "ce_score": 0.99736 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57_59", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_473", + "psc_text": "fetentur armenta, et caetera hujusmodi? Si autem propterea valent ad has res dies electi, quia terrenis omnibus corporibus, sive animantibus, sive non animantibus, secundum diversitates temporalium momentorum, siderum positio dominatur; considerent quam innumerabilia sub uno temporis puncto vel nascantur, vel oriantur, vel inchoentur, et tam diversos exitus habeant, ut istas observationes cuivis puero ridendas esse persuadeant. Quis enim est tam excors, ut audeat dicere, omnes arbores, omnes herbas, omnes bestias, serpentes, aves, pisces, vermiculos, momenta nascendi singillatim habere diversa? Solent tamen homines ad tentandam peritiam mathematicorum afferre ad eos constellationes mutorum animalium, quorum ortus propter hanc explorationem domi suae diligenter observant, eosque mathematicos praeferunt caeteris, qui constellationibus inspectis dicunt non esse hominem natum, sed pecus. Audent etiam dicere quale pecus, utrum aptum lanicio, an vectationi, an aratro, an custodiae domus. Nam et ad canina fata tentantur, et cum magnis admirantium clamoribus ista respondent. Sic desipiunt homines, ut existiment, cum homo", + "candidate_score": 0.661901, + "ce_score": 0.995958 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_61_63", + "bdc_text": "Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_491", + "psc_text": "vero causae et faciunt, et fiunt; sicut sunt omnes creati spiritus, maxime rationales. Corporales autem causae, quae magis fiunt, quam faciunt, non sunt inter causas efficientes annumerandae; quoniam hoc possunt, quod ex ipsis faciunt spirituum voluntates. Quomodo igitur ordo causarum, qui praescienti certus est Deo, id efficit, ut nihil sit in nostra voluntate, cum in ipso causarum ordine magnum habeant locum nostrae voluntates? Contendat ergo Cicero cum eis, qui hunc causarum ordinem dicunt esse fatalem, vel potius ipsum fati nomine appellant (Libro de Fato, capp. 11, 12); quod nos abhorremus, praecipue propter vocabulum, quod non in re vera consuevit intelligi. Quod vero negat ordinem omnium causarum esse certissimum et Dei praescientiae notissimum, plus eum quam Stoici detestamur. Aut enim Deum esse negat, quod quidem inducta alterius persona in libris de Deorum Natura facere molitus est: aut si esse confitetur Deum, quem negat praescium futurorum, etiam sic dicit nihil aliud, quam", + "candidate_score": 0.660174, + "ce_score": 0.997564 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_58_60", + "bdc_text": "Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt . Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_777", + "psc_text": "Nihil autem huic operi, quod mundo considerato tam admirabile aspicimus, ex divina mente praeposuit. Huic successit Anaximander, ejus auditor, mutavitque de rerum natura opinionem. Non enim ex una re, sicut Thales ex humore, sed ex suis propriis principiis quasque res nasci putavit. Quae rerum principia singularum esse credidit infinita, et innumerabiles mundos gignere, et quaecumque in eis oriuntur; eosque mundos modo dissolvi, modo iterum gigni existimavit, quanta quisque aetate sua manere potuerit; nec ipse aliquid divinae menti in his rerum operibus tribuens. Iste Anaximenem discipulum et successorem reliquit: qui omnes rerum causas infinito aeri dedit: nec deos negavit, aut tacuit; non tamen ab ipsis aerem factum, sed ipsos ex aere ortos credidit. Anaxagoras vero, ejus auditor, harum rerum omnium, quas videmus, effectorem divinum animum sensit; et dixit ex infinita materia, quae constaret similibus inter se particulis, rerum omnium genera pro modulis et speciebus propriis singula fieri, sed animo faciente divino.", + "candidate_score": 0.659932, + "ce_score": 0.997784 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79_81", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur . Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_590", + "psc_text": "ulla dubitatione doctissimo. Profecto de hac re sic erat certus, ut auferret dubitationem, quam solet in omnibus adhibere, tanquam de hoc uno etiam pro Academicorum dubitatione disputaturus, se Academicum fuisset oblitus. In primo autem libro cum ejusdem Varronis litteraria opera praedicaret, Nos, inquit, in nostra urbe peregrinantes errantesque, tanquam hospites, tui libri quasi domum reduxerunt, ut possemus aliquando qui et ubi essemus agnoscere. Tu aetatem patriae, tu descriptiones temporum, tu sacrorum jura, tu sacerdotum, tu domesticam, tu publicam disciplinam, tu sedem regionum, locorum, tu omnium divinarum humanarumque rerum nomina, genera, officia, causas aperuisti (Cicero lib. 1, c. 3, de Quaest. Acad.) . Iste igitur vir tam insignis excellentisque peritiae, et quod de illo etiam Terentianus elegantissimo versiculo breviter ait, Vir doctissimus undecumque Varro; ( De metris, in sectione de versibus phalaeciis. ) qui tam multa legit, ut aliquid ei scribere vacasse miremur; tam multa scripsit, quam multa vix quemquam legere", + "candidate_score": 0.657929, + "ce_score": 0.994965 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_6", + "bdc_text": "Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_869", + "psc_text": "Multum errabant? Iste ergo multus error et incredulitas non animadvertentium ad cultum religionemque divinam, invenit artem qua efficeret deos. Et tamen quod multus error et incredulitas et a cultu ac religione divina aversio animi invenit, ut homo arte faceret deos, hoc dolet vir sapiens tanquam religionem divinam venturo certo tempore auferri. Vide si non et vi divina majorum suorum errorem praeteritum prodere, et vi diabolica poenam daemonum futuram dolere compellitur. Si enim proavi eorum multum errando circa deorum rationem incredulitate et aversione animi a cultu ac religione divina invenerunt artem qua deos efficerent; quid mirum, si haec ars detestanda quidquid fecit aversa a religione divina, aufertur religione divina, cum veritas emendat errorem, fides redarguit incredulitatem, conversio corrigit aversionem? 2. Si enim tacitis causis dixisset, proavos suos invenisse artem qua deos facerent; nostrum fuit utique, si quid rectum piumque saperemus, attendere et videre nequaquam illos ad hanc artem perventuros fuisse, qua", + "candidate_score": 0.656677, + "ce_score": 0.997844 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78_80", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat . Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2251", + "psc_text": "Patriarcharum nostrorum tempore praevenisse sapientiam. Neque enim quisquam dicere audebit mirabilium disciplinarum eos peritissimos fuisse, antequam litteras nossent, id est, antequam Isis eo venisset, easque ibi docuisset. Ipsa porro eorum memorabilis doctrina, quae appellata est sapientia, quid erat nisi maxime astronomia, et si quid aliud talium disciplinarum magis ad exercenda ingenia, quam ad illuminandas vera sapientia mentes valere solet? Nam quod attinet ad philosophiam, quae se docere profitetur aliquid, unde fiant homines beati, circa tempora Mercurii, quem Trismegistum vocaverunt, in illis terris ejusmodi studia claruerunt: longe quidem ante sapientes vel philosophos Graeciae, sed tamen post Abraham, et Isaac, et Jacob, et Joseph; nimirum etiam post ipsum Moysen. Eo quippe tempore, quo Moyses natus est, fuisse reperitur Atlas ille magnus astrologus, Promethei frater, maternus avus Mercurii majoris, cujus nepos fuit Trismegistus iste Mercurius. CAPUT XL.-- De Aegyptiorum mendacissima vanitate, quae antiquitati scientiae suae centum millia adscribit annorum. Frustra itaque vanissima praesumptione", + "candidate_score": 0.656177, + "ce_score": 0.997871 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62_64", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.653885, + "ce_score": 0.99697 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_26", + "bdc_text": "Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_3037", + "psc_text": "nos visuri sumus: sed nondum ita videmus. Propter quod ait Apostolus, quod paulo ante dixi, Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Praemium itaque fidei nobis visio ista servatur, de qua et Joannes apostolus loquens, Cum apparuerit, inquit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Facies autem Dei manifestatio ejus intelligenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore, atque isto nomine nuncupamus . 2. Quapropter cum ex me quaeritur, quid acturi sint sancti in illo corpore spirituali, non dico quod jam video, sed dico quod credo: secundum illud quod in Psalmo lego, Credidi, propter quod locutus sum (Psal. CXV, 10) . Dico itaque, Visuri sunt Deum in ipso corpore: sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc videmus solem, lunam, stellas, mare, ac terram, et quae sunt in ea, non parva quaestio est. Durum est enim dicere", + "candidate_score": 0.653875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57_59", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1354", + "psc_text": "et occulto naturae viventis atque intelligentis arbitrio, quae non solum naturales corporum species, verum etiam ipsas animantium animas, dum non fit, facit: supradicta illa species artificibus quibusque tribuatur; haec autem altera nonnisi uni artifici creatori et conditori Deo, qui mundum ipsum et Angelos sine ullo mundo et sine ullis Angelis fecit. Qua enim vi divina, et, ut ita dicam, effectiva, quae fieri nescit, sed facere, accepit speciem, cum mundus fieret, rotunditas coeli et rotunditas solis; eadem vi divina et effectiva, quae fieri nescit, sed facere, accepit speciem rotunditas oculi et rotunditas pomi, et caeterae figurae naturales quas videmus in rebus quibusque nascentibus non extrinsecus adhiberi, sed intima Creatoris potentia, qui dixit, Coelum et terram ego impleo (Jerem. XXIII, 24) : et cujus sapientia est quae attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter (Sap. VIII, 1) . Proinde, facti primitus Angeli cujusmodi ministerium praebuerint Creatori caetera facienti,", + "candidate_score": 0.653549, + "ce_score": 0.994373 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_30_32", + "bdc_text": "Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat . Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus . Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_772", + "psc_text": "quaestione naturalis theologiae cum philosophis excellentioris scientiae discutienda. Nunc intentiore nobis opus est animo multo quam erat in superiorum solutione quaestionum et explicatione librorum. De theologia quippe, quam naturalem vocant, non cum quibuslibet hominibus (non enim fabulosa est vel civilis, hoc est vel theatrica vel urbana; quarum altera jactitat deorum crimina, altera indicat deorum desideria criminosiora, ac per hoc malignorum potius daemonum quam deorum); sed cum philosophis est habenda collatio: quorum ipsum nomen si latine interpretemur, amorem sapientiae profitetur. Porro si sapientia Deus est, per quem facta sunt omnia, sicut divina auctoritas veritasque monstravit (Sap. VII, 24-27; et Hebr. 1, 2, 3), verus philosophus est amator Dei. Sed quia res ipsa, cujus hoc nomen est, non est in omnibus qui hoc nomine gloriantur (neque enim continuo verae sapientiae sunt amatores, quicumque appellantur philosophi): profecto ex omnibus, quorum sententias et litteris nosse potuimus, eligendi sunt cum quibus non indigne quaestio ista", + "candidate_score": 0.653479, + "ce_score": 0.997224 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_900", + "psc_text": "exorbitet ab itinere sapientiae et lege justitiae: sed stultis mortalibus et injustis, non corporibus, sed moribus similes (ut non dicam deteriores, eo quo vetustiores et debita poena insanabiles), ipsius quoque mentis, ut iste appellavit, salo fluctuant; nec in veritate atque virtute, qua turbulentis et pravis affectionibus repugnatur, ex ulla animi parte consistunt. CAPUT IV.-- De perturbationibus quae animo accidunt, quae sit Peripateticorum Stoicorumque sententia. 1. Duae sunt sententiae philosophorum, de his animi motibus, quae Graeci πάθη, nostri autem quidam, sicut Cicero (De Finibus, lib. 3, cap. 20; Tuscul. Quaest. lib. 3, cap. 4; lib. 4, capp. 5, 6, alibique), perturbationes, quidam affectiones, vel affectus, quidam vero, sicut iste de graeco expressius, passiones vocant. Has ergo perturbationes, sive affectiones, sive passiones quidam philosophi dicunt etiam in sapientem cadere, sed moderatas rationique subjectas, ut eis leges quodammodo, quibus ad necessarium redigantur modum, dominatio mentis imponat. Hoc qui sentiunt, Platonici sunt sive Aristotelici,", + "candidate_score": 0.651179, + "ce_score": 0.997608 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79_81", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur . Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.650776, + "ce_score": 0.993226 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_6", + "bdc_text": "Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2251", + "psc_text": "Patriarcharum nostrorum tempore praevenisse sapientiam. Neque enim quisquam dicere audebit mirabilium disciplinarum eos peritissimos fuisse, antequam litteras nossent, id est, antequam Isis eo venisset, easque ibi docuisset. Ipsa porro eorum memorabilis doctrina, quae appellata est sapientia, quid erat nisi maxime astronomia, et si quid aliud talium disciplinarum magis ad exercenda ingenia, quam ad illuminandas vera sapientia mentes valere solet? Nam quod attinet ad philosophiam, quae se docere profitetur aliquid, unde fiant homines beati, circa tempora Mercurii, quem Trismegistum vocaverunt, in illis terris ejusmodi studia claruerunt: longe quidem ante sapientes vel philosophos Graeciae, sed tamen post Abraham, et Isaac, et Jacob, et Joseph; nimirum etiam post ipsum Moysen. Eo quippe tempore, quo Moyses natus est, fuisse reperitur Atlas ille magnus astrologus, Promethei frater, maternus avus Mercurii majoris, cujus nepos fuit Trismegistus iste Mercurius. CAPUT XL.-- De Aegyptiorum mendacissima vanitate, quae antiquitati scientiae suae centum millia adscribit annorum. Frustra itaque vanissima praesumptione", + "candidate_score": 0.648801, + "ce_score": 0.997462 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_599", + "psc_text": "deorum naturam praetermittere videtur? Quid est ergo quod ait, Si de omni natura deorum et hominum scriberemus, prius divina absolvissemus, quam humana attigissemus? Aut enim de omni natura deorum scribit, aut de aliqua, aut omnino de nulla. Si de omni, praeponenda est utique rebus humanis: si de aliqua, cur non etiam ipsa res praecedat humanas? an indigna est praeferri etiam universae naturae hominum pars aliqua deorum? Quod si multum est ut aliqua pars divina praeponatur universis rebus humanis, saltem digna est vel Romanis: rerum quippe humanarum libros, non quantum ad orbem terrarum, sed quantum ad solam Romam pertinet, scripsit. Quos tamen rerum divinarum libris se dixit scribendi ordine merito praetulisse, sicut pictorem tabulae pictae, sicut fabrum aedificio; apertissime confitens quod etiam istae res divinae, sicut pictura, sicut structura, ab hominibus institutae sint. Restat ut de nulla deorum natura scripsisse intelligatur; neque hoc aperte dicere voluisse, sed intelligentibus reliquisse. Ubi enim", + "candidate_score": 0.647291, + "ce_score": 0.992615 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1049", + "psc_text": "Non enim se aliter colendos esse persuaserunt, nisi mirabilium operum effectibus, quorum et historia gentium testis est, quarum dii se ostentare mirabiles potius quam utiles ostendere potuerunt. Unde hoc opere nostro, cujus hunc jam decimum librum habemus in manibus, non eos suscepimus refellendos, qui vel ullam esse vim divinam negant, vel humana non curare contendunt; sed eos qui nostro Deo conditori sanctae et gloriosissimae civitatis deos suos praeferunt, nescientes eum ipsum esse etiam mundi hujus visibilis et mutabilis invisibilem et incommutabilem conditorem, et vitae beatae non de his quae condidit, sed de se ipso verissimum largitorem. Ejus enim propheta veracissimus ait, Mihi autem adhaerere Deo, bonum est (Psal. LXXII, 28) . De fine namque boni inter philosophos quaeritur, ad quod adipiscendum omnia officia referenda sunt. Nec dixit iste, Mihi autem divitiis abundare, bonum est; aut insigniri purpura et sceptro, vel diademate excellere; aut, quod nonnulli etiam philosophorum dicere non erubuerunt,", + "candidate_score": 0.644234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_593", + "psc_text": "III.-- Quae sit partitio Varronis librorum suorum, quos de Antiquitatibus rerum humanarum divinarumque composuit. Quadraginta et unum libros scripsit Antiquitatum: hos in res humanas divinasque divisit, rebus humanis viginti quinque, divinis sedecim tribuit: istam secutus in ea partitione rationem, ut rerum humanarum libros senos quatuor partibus daret. Intendit enim qui agant, ubi agant, quando agant, quid agant. In sex itaque primis de hominibus scripsit, in secundis sex de locis, sex tertios de temporibus, sex quartos eosdemque postremos de rebus absolvit. Quater autem seni, viginti et quatuor fiunt. Sed unum singularem, qui communiter prius de omnibus loqueretur, in capite posuit. In divinis identidem rebus eadem ab illo divisionis forma servata est, quantum attinet ad ea quae diis exhibenda sunt: exhibentur enim ab hominibus in locis et temporibus sacra. Haec quatuor, quae dixi, libris complexus est ternis: nam tres priores de hominibus scripsit, sequentes de locis, tertios de temporibus, quartos de sacris;", + "candidate_score": 0.642093, + "ce_score": 0.99421 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_30", + "bdc_text": "Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_818", + "psc_text": "Sed undecumque ille ista didicerit, sive praecedentibus eum veterum libris, sive potius quomodo dicit Apostolus, quia quod notum est Dei, manifestum est in illis; Deus enim illis manifestavit: invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 19, 20) : nunc non immerito me Platonicos philosophos elegisse cum quibus agam, quod in ista quaestione, quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter felicitatem, quae post mortem futura est, uni Deo, an pluribus sacra facere oporteat, satis, ut existimo, exposui. [XII.] Ideo quippe hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo, qui fecit coelum et terram, quanto melius senserunt, tanto caeteris gloriosiores et illustriores habentur: in tantum aliis praelati judicio posterorum, ut cum Aristoteles, Platonis discipulus, vir excellentis ingenii, et eloquio Platoni quidem impar, sed multos facile superans, sectam Peripateticam condidisset, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama", + "candidate_score": 0.640959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_901", + "psc_text": "quidam affectiones, vel affectus, quidam vero, sicut iste de graeco expressius, passiones vocant. Has ergo perturbationes, sive affectiones, sive passiones quidam philosophi dicunt etiam in sapientem cadere, sed moderatas rationique subjectas, ut eis leges quodammodo, quibus ad necessarium redigantur modum, dominatio mentis imponat. Hoc qui sentiunt, Platonici sunt sive Aristotelici, cum Aristoteles discipulus Platonis fuerit, qui sectam Peripateticam condidit. Aliis autem, sicut Stoicis, cadere ullas omnino hujuscemodi passiones in sapientem non placet. Hos autem, id est Stoicos, Cicero in libris de Finibus bonorum et malorum, verbis magis quam rebus adversus Platonicos seu Peripateticos certare convincit: quandoquidem Stoici nolunt bona appellare, sed commoda corporis et externa; eo quod nullum bonum volunt esse hominis praeter virtutem, tanquam artem bene vivendi, quae nonnisi in animo est. Haec autem isti simpliciter et ex communi loquendi consuetudine appellant bona; sed in comparatione virtutis, qua recte vivitur, parva et exigua. Ex quo fit, ut ab utrisque", + "candidate_score": 0.640564, + "ce_score": 0.995371 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1148", + "psc_text": "Facta est vespera, et factum est mane dies unus (Gen. I, 5) . Ita dies secundus, et caeteri. Cognitio quippe creaturae in se ipsa decoloratior est, ut ita dicam, quam cum in Dei Sapientia cognoscitur, velut in arte qua facta est. Ideo vespera congruentius quam nox dici potest: quae tamen, ut dixi, cum ad laudandum et amandum refertur Creatorem, recurrit in mane. Et hoc cum facit in cognitione sui ipsius, dies unus est: cum in cognitione firmamenti, quod inter aquas inferiores et superiores coelum appellatum est, dies secundus: cum in cognitione terrae ac maris omniumque gignentium, quae radicibus continuata sunt terrae, dies tertius: cum in cognitione luminarium majoris et minoris omniumque siderum, dies quartus: cum in cognitione omnium ex aquis animalium natatilium atque volatilium, dies quintus: cum in cognitione omnium animalium terrenorum atque ipsius hominis, dies sextus. CAPUT VIII.-- Quae qualisve intelligenda sit Dei requies, qua post opera sex dierum", + "candidate_score": 0.636901, + "ce_score": 0.990277 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_82", + "bdc_text": "Nam ut membri a corpore resecti , sic nec partis ullius terrarum notitiam habere seorsim possis , nisi prius de situ , facie et habitu corporis totius constiterit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2957", + "psc_text": "nosset? CAPUT XV.-- An ad Dominici corporis modum omnium mortuorum resurrectura sint corpora. Sed utique Christus in ea mensura corporis, in qua est mortuus, reurrexit, nec fas est dicere, cum resurrectionis omnium tempus venerit, accessuram corpori ejus eam magnitudinem, quam non habuit, quando in ea discipulis, in qua illis erat notus, apparuit, ut longissimis fieri possit aequalis. Si autem dixerimus ad Dominici corporis modum etiam quorumque majora corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum periturum esse promiserit. Restat ergo, ut suam recipiat quisque mensuram, quam vel habuit in juventute, etiamsi senex est mortuus; vel fuerat habiturus, si est ante defunctus. Atque illud quod commemoravit Apostolus de mensura aetatis plenitudinis Christi (Ephes. IV, 13), aut propter aliud intelligamus dictum esse, id est, ut illi capiti in populis Christianis accedente omnium perfectione membrorum aetatis ejus mensura compleatur; aut, si hoc de resurrectione corporum dictum est, sic accipiamus dictum,", + "candidate_score": 0.636623, + "ce_score": 0.954644 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_602", + "psc_text": "reliquit pro arbitrio suspicari, et satis probavit homines se praeposuisse institutis hominum, non naturam hominum naturae deorum. Ita se libros rerum divinarum, non de veritate quae pertinet ad naturam, sed de falsitate quae pertinet ad errorem, scripsisse confessus est. Quod apertius alibi posuit, sicut in quarto libro commemoravi (Cap. 31, n. 1), ex naturae formula se scripturum fuisse, si novam ipse conderet civitatem; quia vero jam veterem invenerat, non se potuisse nisi ejus consuetudinem sequi. CAPUT V.-- De tribus generibus theologiae secundum Varronem, scilicet uno fabuloso, altero naturali, tertioque civili. 1. Deinde illud quale est, quod tria genera theologiae dicit esse, id est rationis quae de diis explicatur, eorumque unum mythicon appellari, alterum physicon, tertium civile? Latine si usus admitteret, genus quod primum posuit, fabulare appellaremus; sed fabulosum dicamus: a fabulis enim mythicon dictum est; quoniam μῦθος graece fabula dicitur. Secundum autem ut naturale dicatur, jam et consuetudo locutionis admittit.", + "candidate_score": 0.633913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_600", + "psc_text": "tamen rerum divinarum libris se dixit scribendi ordine merito praetulisse, sicut pictorem tabulae pictae, sicut fabrum aedificio; apertissime confitens quod etiam istae res divinae, sicut pictura, sicut structura, ab hominibus institutae sint. Restat ut de nulla deorum natura scripsisse intelligatur; neque hoc aperte dicere voluisse, sed intelligentibus reliquisse. Ubi enim dicitur, Non omnis, usitate quidem intelligitur aliqua: sed potest intelligi et nulla; quoniam quae nulla est, nec omnis, nec aliqua est. Nam, ut ipse dicit, si omnis esset natura deorum de qua scriberet, scribendi ordine rebus humanis praeponenda esset: ut autem et ipso tacente veritas clamat, praeponenda esset certe rebus Romanis, etiam si non omnis, sed saltem aliqua esset: recte autem postponitur; ergo nulla est. Non itaque rebus divinis anteferre voluit res humanas, sed rebus veris noluit anteferre res falsas. In his enim, quae scripsit de rebus humanis, secutus est historiam rerum gestarum: quae autem de his, quas divinas vocat,", + "candidate_score": 0.630577, + "ce_score": 0.991508 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_598", + "psc_text": "ideo se prius de rebus humanis scripsisse, postea de divinis, quia divinae istae ab hominibus institutae sunt, haec ratio est: Sicut prior est, inquit, pictor quam tabula picta, prior faber quam aedificium; ita priores sunt civitates, quam ea quae a civitatibus sunt instituta. Dicit autem se prius scripturum fuisse de diis, postea de hominibus, si de omni natura deorum scriberet. Quasi hic de aliqua scribat, et non de omni; aut vero etiam aliqua, licet non omnis, deorum natura non prior debeat esse, quam hominum? Quid quod in illis tribus novissimis libris, deos certos et incertos et selectos diligenter explicans, nullam deorum naturam praetermittere videtur? Quid est ergo quod ait, Si de omni natura deorum et hominum scriberemus, prius divina absolvissemus, quam humana attigissemus? Aut enim de omni natura deorum scribit, aut de aliqua, aut omnino de nulla. Si de omni, praeponenda est utique rebus humanis: si de aliqua, cur non", + "candidate_score": 0.628139, + "ce_score": 0.995314 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_901", + "psc_text": "quidam affectiones, vel affectus, quidam vero, sicut iste de graeco expressius, passiones vocant. Has ergo perturbationes, sive affectiones, sive passiones quidam philosophi dicunt etiam in sapientem cadere, sed moderatas rationique subjectas, ut eis leges quodammodo, quibus ad necessarium redigantur modum, dominatio mentis imponat. Hoc qui sentiunt, Platonici sunt sive Aristotelici, cum Aristoteles discipulus Platonis fuerit, qui sectam Peripateticam condidit. Aliis autem, sicut Stoicis, cadere ullas omnino hujuscemodi passiones in sapientem non placet. Hos autem, id est Stoicos, Cicero in libris de Finibus bonorum et malorum, verbis magis quam rebus adversus Platonicos seu Peripateticos certare convincit: quandoquidem Stoici nolunt bona appellare, sed commoda corporis et externa; eo quod nullum bonum volunt esse hominis praeter virtutem, tanquam artem bene vivendi, quae nonnisi in animo est. Haec autem isti simpliciter et ex communi loquendi consuetudine appellant bona; sed in comparatione virtutis, qua recte vivitur, parva et exigua. Ex quo fit, ut ab utrisque", + "candidate_score": 0.626415, + "ce_score": 0.966532 + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.747691, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74_76", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat . Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_70", + "psc_text": "sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem (I Cor. XIII, 12) . Unde et continuo hic sequitur: CAPUT XXVII [Rec. XV]. VERS 9.---Qui tenet vultum solii sui, et expandit super illud nebulam suam. 39. In hac vita gloria Dei ex parte tantum cognoscitur.---In vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita regni ejus gloria non quanta intrinsecus habetur agnoscitur. Super quo recte expandi nebula dicitur, quia sicut est illa coelestis regni gloria non videtur. Nam corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena", + "candidate_score": 0.747691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73_75", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit . Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat . Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_70", + "psc_text": "sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem (I Cor. XIII, 12) . Unde et continuo hic sequitur: CAPUT XXVII [Rec. XV]. VERS 9.---Qui tenet vultum solii sui, et expandit super illud nebulam suam. 39. In hac vita gloria Dei ex parte tantum cognoscitur.---In vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita regni ejus gloria non quanta intrinsecus habetur agnoscitur. Super quo recte expandi nebula dicitur, quia sicut est illa coelestis regni gloria non videtur. Nam corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena", + "candidate_score": 0.732918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75_77", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_487", + "psc_text": "Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non credimus, dum multis jam ejus donis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra infirmitate titubamus. 9. S. Paulus jam ad tertium coelum raptus a timore liber non fuit.---Videamus qualiter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi Dominus 639 loquens, ejusque interius oculos aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat (Act. IX, 4) ; jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis mihi est (Ibid. IX, 15) , jam ad tertium coelum super se raptus fuerat (II Cor. XII, 2) ; jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans", + "candidate_score": 0.73291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75_77", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_70", + "psc_text": "sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem (I Cor. XIII, 12) . Unde et continuo hic sequitur: CAPUT XXVII [Rec. XV]. VERS 9.---Qui tenet vultum solii sui, et expandit super illud nebulam suam. 39. In hac vita gloria Dei ex parte tantum cognoscitur.---In vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita regni ejus gloria non quanta intrinsecus habetur agnoscitur. Super quo recte expandi nebula dicitur, quia sicut est illa coelestis regni gloria non videtur. Nam corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena", + "candidate_score": 0.73021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1297", + "psc_text": "ipsa 819 eadem ad interiora revocamur. Vestigia quippe creatoris nostri sunt mira opera visibilis creaturae. Ipsum namque adhuc videre non possumus; sed jam ad ejus visionem tendimus, si eum in his quae fecit miramur. Ejus ergo vestigia creaturam dicimus, quia per haec quae ab ipso sunt sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque virtus ejus et divinitas (Rom. I, 20) . Unde et in libro Sapientiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem potest intelligibiliter creator videri (Sap. XIII, 5) . Menti enim nostrae peccato suo exterius sparsae necdum Deus sicut est interius innotescit; sed dum facturae suae decus foris proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, et quae intus sequamur ostendit, ae miro modo ipsis formis exterioribus nos ad interiora perducit; innuit immensa admiratione quod est, mira haec exterius ostendendo quae non est. Hinc enim de sapientia scriptum", + "candidate_score": 0.728191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_316", + "psc_text": "Deum dicerent etiam in illa regione beatitudinis in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri. Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas et aliud natura, sed ipsa ei natura sua claritas, ipsa claritas natura est. Quia enim suis dilectoribus haec Dei sapientia se quandoque ostenderet, ipse pollicetur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo me ipsum illi (Joan. XIV, 21) . Ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat, ut in mea me natura videatis. Hinc rursus ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Hinc Paulus dicit: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor. XIII, 12) . [Vet. XXXIX.] 91. Refelluntur et qui angelos divinae visionis expertes somniant.---Sed", + "candidate_score": 0.720884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75_77", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_347", + "psc_text": "Elias quid de Deo acceperat, in istis infirmitatibus quid de se esse poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmitatibus servabatur. 11. Et Pauli mortem declinantis, aut Satanae tentationes patientis.---Sic Paulum video fluminum et latronum, civitatis et solitudinis, maris ac terrae pericula sustinentem (II Cor. XI, 26) , frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum (Ibid., XII, 4) , et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur (Ibid. XII, 7) , orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostendit. Qui lumen corporis ad", + "candidate_score": 0.720812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_70", + "psc_text": "sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem (I Cor. XIII, 12) . Unde et continuo hic sequitur: CAPUT XXVII [Rec. XV]. VERS 9.---Qui tenet vultum solii sui, et expandit super illud nebulam suam. 39. In hac vita gloria Dei ex parte tantum cognoscitur.---In vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita regni ejus gloria non quanta intrinsecus habetur agnoscitur. Super quo recte expandi nebula dicitur, quia sicut est illa coelestis regni gloria non videtur. Nam corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena", + "candidate_score": 0.719929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1710", + "psc_text": "Nec negligenter audiendum est quod additur, Simul, quia nimirum astra matutina etiam cum vespertinis Redemptoris potentiam laudant, dum electi angeli etiam cum redemptis in mundi fine hominibus largitatem gratiae supernae glorificant. Ipse quippe ut nos ad laudem conditoris accenderent, hoc quod superius diximus, orta per carnem luce, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . Simul ergo 910 laudant, quia redemptioni nostrae voces suae exultationis accommodant. Simul laudant; quia dum nos conspiciunt recipi, suum numerum gaudent repleri. Qui et fortasse ideo matutina astra memorantur, quia saepe ad exhortandos homines missi sunt; et dum venturum mane nuntiant, ab humanis cordibus praesentis vitae tenebras fugant. Sed ecce angeli divinam potentiam laudant, quia ipsa eos tantae claritatis visio dilatat. Nos autem qui redimimur, sed tamen corruptione adhuc carnis gravamur, donum quod percipimus, qua virtute laudamus? Quomodo enim valebit lingua dicere, quod non sufficit mens nostra", + "candidate_score": 0.716696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_232", + "psc_text": "plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt, quia ejus dicta et invenientibus multa sunt et quaerentibus plana. Ait ergo: Profunda fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Quia dum suis expositoribus intelligentiae spiritum infudit, antiquas prophetantium obscuritates aperuit. Et hoc jam sancta Ecclesia per spiritum agnoscit, quod Synagoga prius per litteram intelligere omnino non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur (Exod. XXXIV, 33) , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde recte et per Paulum dicitur: Usque in hodiernum enim diem cum legitur Moyses, velamen est positum super eor", + "candidate_score": 0.716347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75_77", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_76", + "psc_text": "Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores (unde et Paulus dicit: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino [Ephes. V, 8]), hoc ipsum quod diximus sentiri nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et quod ipsam quoque angelorum perfectorumque hominum scientiam transeat, intuetur dicens: CAPUT XXIX [Rec. XVII]. VERS. 11.---Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus. 42. Columnae coeli sunt vel angeli, vel summi Ecclesiae praedicatores, vel etiam Ecclesiae ipsae.---Quid aliud columnas coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in", + "candidate_score": 0.716011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74_76", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat . Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1658", + "psc_text": "Hac enim interrogatione Paulus probatus est, qui post perceptam internam sapientiam, post aperta claustra paradisi, post ascensum tertii coeli, post supernae locutionis mysteria, adhuc dicit: Ego me non arbitror comprehendisse (Philip. III, 13) . Et rursum: Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus (I Cor. XV, 9) . Et rursum: Non quia sufficientes sumus aliquid cogitare a nobis, quasi ex nobis; sed sufficientia nostra ex Deo est (II Cor. III, 5) . Apertis ergo palpebris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum et gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum 899 reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles", + "candidate_score": 0.715644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_317", + "psc_text": "corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Hinc Paulus dicit: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor. XIII, 12) . [Vet. XXXIX.] 91. Refelluntur et qui angelos divinae visionis expertes somniant.---Sed quia de Deo per primum Ecclesiae praedicatorem dicitur: In quem desiderant angeli prospicere (I Pet. I, 12) , sunt nonnulli qui nequaquam Deum videre vel angelos suspicantur, et tamen dictum per Veritatis sententiam scimus: Angeli eorum in coelis semper vident faciam Patris mei qui in coelis est (Matth. XVIII, 10) . Nunquid ergo aliud veritas, aliud praedicator insonat veritatis? Sed si sententia utraque confertur, quia sibi nequaquam discordet agnoscitur. Deum 602 quippe angeli et vident, et videre desiderant; et sitiunt intueri et intuentur. Si enim sic videre desiderant ut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et", + "candidate_score": 0.715569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74_76", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat . Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_487", + "psc_text": "Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non credimus, dum multis jam ejus donis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra infirmitate titubamus. 9. S. Paulus jam ad tertium coelum raptus a timore liber non fuit.---Videamus qualiter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi Dominus 639 loquens, ejusque interius oculos aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat (Act. IX, 4) ; jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis mihi est (Ibid. IX, 15) , jam ad tertium coelum super se raptus fuerat (II Cor. XII, 2) ; jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans", + "candidate_score": 0.715288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.710498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75_77", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_45", + "psc_text": "ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Domino, sancta protinus Ecclesia in praedicationis auctoritate roboratur. Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus insinuat, dicens: Stella enim a stella differt in claritate (I Cor. XV, 41) [Vet. IX.] Luna ergo non splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum 544 bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant.", + "candidate_score": 0.70947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73_75", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit . Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat . Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1658", + "psc_text": "Hac enim interrogatione Paulus probatus est, qui post perceptam internam sapientiam, post aperta claustra paradisi, post ascensum tertii coeli, post supernae locutionis mysteria, adhuc dicit: Ego me non arbitror comprehendisse (Philip. III, 13) . Et rursum: Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus (I Cor. XV, 9) . Et rursum: Non quia sufficientes sumus aliquid cogitare a nobis, quasi ex nobis; sed sufficientia nostra ex Deo est (II Cor. III, 5) . Apertis ergo palpebris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum et gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum 899 reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles", + "candidate_score": 0.708082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75_77", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1658", + "psc_text": "Hac enim interrogatione Paulus probatus est, qui post perceptam internam sapientiam, post aperta claustra paradisi, post ascensum tertii coeli, post supernae locutionis mysteria, adhuc dicit: Ego me non arbitror comprehendisse (Philip. III, 13) . Et rursum: Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus (I Cor. XV, 9) . Et rursum: Non quia sufficientes sumus aliquid cogitare a nobis, quasi ex nobis; sed sufficientia nostra ex Deo est (II Cor. III, 5) . Apertis ergo palpebris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum et gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum 899 reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles", + "candidate_score": 0.707978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66_68", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_76", + "psc_text": "Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores (unde et Paulus dicit: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino [Ephes. V, 8]), hoc ipsum quod diximus sentiri nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et quod ipsam quoque angelorum perfectorumque hominum scientiam transeat, intuetur dicens: CAPUT XXIX [Rec. XVII]. VERS. 11.---Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus. 42. Columnae coeli sunt vel angeli, vel summi Ecclesiae praedicatores, vel etiam Ecclesiae ipsae.---Quid aliud columnas coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in", + "candidate_score": 0.705729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73_75", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit . Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat . Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_487", + "psc_text": "Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non credimus, dum multis jam ejus donis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra infirmitate titubamus. 9. S. Paulus jam ad tertium coelum raptus a timore liber non fuit.---Videamus qualiter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi Dominus 639 loquens, ejusque interius oculos aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat (Act. IX, 4) ; jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis mihi est (Ibid. IX, 15) , jam ad tertium coelum super se raptus fuerat (II Cor. XII, 2) ; jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans", + "candidate_score": 0.703413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_487", + "psc_text": "Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non credimus, dum multis jam ejus donis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra infirmitate titubamus. 9. S. Paulus jam ad tertium coelum raptus a timore liber non fuit.---Videamus qualiter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi Dominus 639 loquens, ejusque interius oculos aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat (Act. IX, 4) ; jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis mihi est (Ibid. IX, 15) , jam ad tertium coelum super se raptus fuerat (II Cor. XII, 2) ; jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans", + "candidate_score": 0.703365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_268", + "psc_text": "insania.---Quia enim argento saepe eloquia divina designantur possunt argenti vocabulo etiam ejusdem eloquii scriptores intelligi, quorum vita inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre, non quisquam veterum patrum, non legislator Moyses humani generis redemptor exstitit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae non appenditur, quia quilibet sancti esse potuerunt, in comparatione unigeniti Filii Dei nullius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia in fine saeculorum per semetipsam veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major", + "candidate_score": 0.703173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2495", + "psc_text": "autem eorum longe est a me (Marc. VII, 6, ex Isai. XXIX, 13) . Hinc etiam Psalmista ait: Dilexerunt eum in ore suo, et lingua sua mentiti sunt ei (Psal. LXXVII, 36) . Sed minime mirum fuit quod Behemoth iste ante lavacri undam, ante sacramenta coelestia, ante corpoream praesentiam Redemptoris, humani generis fluvium hiatu profundae persuasionis absorbuit; sed hoc valde mirum, hoc valde terribile est, quia multos aperto ore etiam post cognitionem Redemptoris suscipit, post lavacri undam polluit, post sacramenta coelestia ad inferni profundum rapit. Dicatur ergo, dicatur terribiliter voce Veritatis: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus. Neque enim pro magno diabolus habuit, quod infideles tulit; sed toto nunc annisu in illorum mortem se erigit, quos contra se regeneratos tabescit. Nemo igitur sibi fidem sine operibus sufficere posse confidat, cum scimus quod scriptum sit: Fides sine operibus mortua est (Jac. II, 20)", + "candidate_score": 0.703016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_659", + "psc_text": "Scripturae sacrae seriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quibus dum plerumque intellectum litterae fugimus, quasi corticem subtrahimus, et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur, et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur,", + "candidate_score": 0.702108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_76", + "psc_text": "Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores (unde et Paulus dicit: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino [Ephes. V, 8]), hoc ipsum quod diximus sentiri nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et quod ipsam quoque angelorum perfectorumque hominum scientiam transeat, intuetur dicens: CAPUT XXIX [Rec. XVII]. VERS. 11.---Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus. 42. Columnae coeli sunt vel angeli, vel summi Ecclesiae praedicatores, vel etiam Ecclesiae ipsae.---Quid aliud columnas coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in", + "candidate_score": 0.699168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_40_42", + "bdc_text": "«At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur . Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1498", + "psc_text": "est fides (II Thess. III, 2) . Et quibusdam dicitur: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis (Joan, VIII, 47). Et rursum: Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum (Joan. VI, 44) . Et rursum: Novit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19) . Unde in ipsa quoque sancta Ecclesia plurimi fidem tenent, et vitam fidei non tenent; humilitatis dominicae sacramenta percipiunt, sed humiliari dominica imitatione contemnunt; blanda divini eloquii praedicamenta communicant, sed apud se immanes in tumore perseverant. Unde hic quoque, postquam per cardines maris aggregatae Ecclesiae latitudo signata est, apte subjungitur: CAPUT XIII [Rec. VII]. VERS. 32.--- Immanibus abscondit lucem. 24. Superbientibus veritatis cognitio denegatur.---Immanes quippe sunt, qui se elatis cogitationibus extollunt. Quos contra per Isaiam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes (Isai. V, 21) . Quos contra etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse", + "candidate_score": 0.69907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_51_53", + "bdc_text": "Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ? An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ? Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1530", + "psc_text": "Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit (Act. XXVIII, 8) , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates (I Tim. V, 23) . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris", + "candidate_score": 0.693655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73_75", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit . Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat . Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2312", + "psc_text": "inaccessis rupibus, hoc illic subjicitur: Munimenta saxorum sublimitas ejus. Quod rursus hic subinfertur: Inde contemplatur escam, hoc illic quoque subditur: Panis ei datus est, aquae ejus fideles sunt, Regem in decore suo videbunt oculi ejus. Et quod hic subjungitur: Oculi ejus de longe prospiciunt, hoc illic apte subjicitur: Cernent terram de longe. [Vet. XXXVI.] 103. Paulus quam sublimis aquila.---Consideremus quam sublimis aquila fuerit Paulus, qui usque ad tertium coelum volavit (II Cor. XII, 2) , sed tamen in hac vita positus e longinquo adhuc Deum prospicit, qui ait: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem (I Cor. XIII, 12) . Et rursum: Ego me non arbitror comprehendisse (Philip. III, 13) . Sed quamvis aeterna valde minus quam sunt ipse conspiciat, quamvis ea se cognoscere perfecte non posse cognoscat, infirmis tamen auditoribus ea ipsa infundere praedicando non potest, quae videre saltem per speculum et imaginem potest. De", + "candidate_score": 0.689693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_28_30", + "bdc_text": "Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit . Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent . Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_984", + "psc_text": "in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exterioribus operibus cessant, ad compunctionem erudiuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. [Rec. XIII.] Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit", + "candidate_score": 0.689452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_984", + "psc_text": "in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exterioribus operibus cessant, ad compunctionem erudiuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. [Rec. XIII.] Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit", + "candidate_score": 0.689261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_779", + "psc_text": "ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt, omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt, indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus, dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit: Ego me non arbitror apprehendisse (Philip. III, 13) . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et perseculor, et contumeliosus (I Tim. I, 13) . [Vet. VII.] 13. Quando bona a se facta in memoriam revocari, aut narrare liceat.---Qui et si aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servari (II Tim. IV, 7) ? Intuendum summopere est quia illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit.", + "candidate_score": 0.688923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_27_29", + "bdc_text": "Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est . Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit . Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_984", + "psc_text": "in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exterioribus operibus cessant, ad compunctionem erudiuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. [Rec. XIII.] Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit", + "candidate_score": 0.688228, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37_39", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri . Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2210", + "psc_text": "21.---Terram ungula fodit. 53. Praedicatoris officium est, in auditoribus et in scripto terrenas cogitationes effodere.---Solet in equi ungula laboris fortitudo cognosci. Quid ergo per ungulam nisi in praedicatore sancto virtutum perfectio designatur? Qua videlicet ungula terram fodit, cum de corde audientium exemplo suorum operum terrenas cogitationes ejicit. Ungula terram fodit, quia auditorum corda a saecularibus curis evacuat, cum doctor bonus contemni saeculum opere ostentat. Videamus Paulum terram cordis audientium qua ostensae virtutis ungula fodiat. Ipse namque discipulis dicit: Haec cogitate, quae et didicistis et accepistis et audistis et vidistis in me, haec agite, et Deus pacis erit vobiscum (Philip. IV, 8, 9, 10) . Et rursum: Imitatores mei estote, fratres, sicut et ego Christi (Ibid., III, 17) . Qui igitur exemplo sui operis alios corrigit, nimirum ungula 1021 terram fodit. [Vet. XXII.] Habemus aliud quod adhuc subtilius de hujus ungulae effossione tractemus. Sancti enim viri quamvis intento mentis oculo in", + "candidate_score": 0.687372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_29", + "bdc_text": "Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_981", + "psc_text": "vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis 750 a carnalibus motibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora solerter apprehendo. 39. Nonnisi obscure et quasi visione nocturna, divina et interna contemplamur.---Bene ergo Eliu ait quia per somnium loquitur Deus, atque apte subdidit, In visione nocturna. Nocturna enim visio apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes quandiu in hac vita sunt divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, quia videlicet necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur, bene Eliu, postquam dixit Deum nobis per", + "candidate_score": 0.687367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_376", + "psc_text": "semetipsam Veritas dicit de eo qui illius mandata custodit: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Joan. XIV, 23) . Quod contra perversi quique dum interna non appetunt, in suis se cogitationibus foras fundunt. Unde eis per prophetam dicitur: Redite praevaricatores ad cor (Isai. XLVI, 8) . Et rursum: Vae qui cogitatis inutile (Michae. II, 1) . In actionibus quippe suis verentur homines, quos corporaliter vident, et Deum sibi praesentem non aestimant esse, quem non vident. Quod contra in laude justi dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandatis obediret: Quia invisibilem tanquam videns sustinuit (Hebr. XI, 27) . Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit, quia ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. Sancta itaque Ecclesia in magnis tunc tribulationibus deprehensa, cum multos a Deo conspicit prava cogitatione discedere, videt profecto mentis eorum habitaculum", + "candidate_score": 0.685249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1457", + "psc_text": "ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus", + "candidate_score": 0.684286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_76", + "psc_text": "Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores (unde et Paulus dicit: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino [Ephes. V, 8]), hoc ipsum quod diximus sentiri nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et quod ipsam quoque angelorum perfectorumque hominum scientiam transeat, intuetur dicens: CAPUT XXIX [Rec. XVII]. VERS. 11.---Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus. 42. Columnae coeli sunt vel angeli, vel summi Ecclesiae praedicatores, vel etiam Ecclesiae ipsae.---Quid aliud columnas coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei (Apoc. III, 12) . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in", + "candidate_score": 0.683225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_316", + "psc_text": "Deum dicerent etiam in illa regione beatitudinis in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri. Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas et aliud natura, sed ipsa ei natura sua claritas, ipsa claritas natura est. Quia enim suis dilectoribus haec Dei sapientia se quandoque ostenderet, ipse pollicetur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo me ipsum illi (Joan. XIV, 21) . Ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat, ut in mea me natura videatis. Hinc rursus ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Hinc Paulus dicit: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor. XIII, 12) . [Vet. XXXIX.] 91. Refelluntur et qui angelos divinae visionis expertes somniant.---Sed", + "candidate_score": 0.683136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_5", + "bdc_text": "Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_910", + "psc_text": "periculo innotescunt. Qui sapit, studeat esse sapiens, non videri.---Ut vero apertius ostendamus in elationis jactantia. Eliu quam turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo quam prava sit incurvationis. Sanctae universalis Ecclesiae spiritalis quisque praedicator in cunctis quae dicit solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordet; ne pacem, quam in Ecclesia nuntiat, in seipso, dum bene dicit, et male vivit, amittat. Sed studet summopere contra maledicos rumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus", + "candidate_score": 0.682922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_518", + "psc_text": "Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subditur: CAPUT IX [Rec. XI]. VERS. 3, 4.---Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria; et mandebant herbas, et arborum cortices. 20. Haeretici non medullam Scripturae sacrae comedunt, sed corticem rodunt.---Rodi solet quod comedi non potest. Haeretici autem quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt; quam dum non intelligunt, quasi non edunt. Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad", + "candidate_score": 0.680744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1658", + "psc_text": "Hac enim interrogatione Paulus probatus est, qui post perceptam internam sapientiam, post aperta claustra paradisi, post ascensum tertii coeli, post supernae locutionis mysteria, adhuc dicit: Ego me non arbitror comprehendisse (Philip. III, 13) . Et rursum: Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus (I Cor. XV, 9) . Et rursum: Non quia sufficientes sumus aliquid cogitare a nobis, quasi ex nobis; sed sufficientia nostra ex Deo est (II Cor. III, 5) . Apertis ergo palpebris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum et gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum 899 reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles", + "candidate_score": 0.680691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_27_29", + "bdc_text": "Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est . Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit . Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_518", + "psc_text": "Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subditur: CAPUT IX [Rec. XI]. VERS. 3, 4.---Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria; et mandebant herbas, et arborum cortices. 20. Haeretici non medullam Scripturae sacrae comedunt, sed corticem rodunt.---Rodi solet quod comedi non potest. Haeretici autem quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt; quam dum non intelligunt, quasi non edunt. Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad", + "candidate_score": 0.67921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_27_29", + "bdc_text": "Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est . Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit . Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_521", + "psc_text": "hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis (Matth. XXIII, 23) . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri (Rom. XVI, 18) . Unde recte quoque subjungitur: CAPUT X [Rec. XII] VERS. 4.---Et radix juniperorum erat cibus eorum. 21. Sola temporalia lucra quaerunt.---Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet. Sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem.", + "candidate_score": 0.679029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_51", + "bdc_text": "Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1674", + "psc_text": "extremis temporibus subsequentes, basium appellatione significet, dicat: Super quo bases illius solidatae sunt? subaudis, nisi super me, qui cuncta mirabiliter teneo, et bonis exterioribus intus principaliter originem praesto. Qui enim sibi quod bonum est tribuit, solida basis non est, quia dum fundamento non innititur, ipso suo pondere in ima praecipitatur. Sed cum jam multa de sanctae Ecclesiae constructione referantur, audire mens appetit inimicae nationes qua virtute conjunctae sint, id est diversa hujus domus aedificia qua sibi arte concordent. Sequitur: CAPUT VIII. IBID.---Aut quis dimisit lapidem angularem ejus? 19. Christus lapis angularis, in quo Judaei gentilesque convenerunt.---Jam per divinam gratiam omnibus liquet, quem Scriptura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum (Ephes. II, 14) . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in", + "candidate_score": 0.677641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_5", + "bdc_text": "Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1349", + "psc_text": "verba tacuerit, Eliu tamen de locutione illius, qua amicis responderat, causam invectionis invenit, ut sibi exhibere latius ejus silentium posset, atque ut ipse multa respondeat, illum verba multiplicasse confirmat. Nam et mox initia prolixae locutionis exorditur; et quasi adhuc nil dixerit, inchoare conatur. Unde subditur: CAPUT XXIII [Vet. XX, Rec. XVIII]. CAP. XXXVI, VERS. 1, 2.---Addens quoque Eliu, etiam haec locutus est: Sustine me paululum, et indicabo tibi. 41. Ex multiloquio suam doctrinam metiuntur. Dum sese ostentant, pro Deo loqui fingunt.---Multa jam dixerat, et sustineri adhuc paululum sperat, quia videlicet arrogantes grave se damnum perpeti judicant, si scientiam suam loquendi brevitate constringant. Tanto enim semetipsos credunt doctiores ostendere, quanto se potuerint multiplicitate loquacitatis aperire. Sed quia saepe sibi sentiunt silentii reverentiam non deferri, Domini nonnunquam potentiam de quo quasi loquuntur insinuant, ac sub praetextu illius sibi silentium exigunt, quod minime merentur; et dum specietenus Deum proferunt, auditum sibi ex reverentia", + "candidate_score": 0.677181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_47_49", + "bdc_text": "Sed iidem non prohibuere . Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur . Idem apostolus priore ad Corinth. 12 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_779", + "psc_text": "ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt, omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt, indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus, dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit: Ego me non arbitror apprehendisse (Philip. III, 13) . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et perseculor, et contumeliosus (I Tim. I, 13) . [Vet. VII.] 13. Quando bona a se facta in memoriam revocari, aut narrare liceat.---Qui et si aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servari (II Tim. IV, 7) ? Intuendum summopere est quia illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit.", + "candidate_score": 0.67651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64_66", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1903", + "psc_text": "cuncta ejusdem Spiritus munera nemo pertingit. At vero conditor noster infirma nostra suscipiens, quia per divinitatis suae potentiam simul se habere omnes sancti Spiritus virtutes edocuit, micantes procul dubio Pleiades junxit. Dum vero Pleiades jungit, Arcturi gyrum dissipat, quia dum semetipsum factum hominem habere cunctas sancti Spiritus operationes innotuit, in Testamento Veteri litterae laborem solvit, ut fidelis quisque jam cum libertate spiritus illud intelligat cui prius in formidine inter tot discrimina serviebat. Audiat itaque beatus Job: Nunquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades? Ac si aperte diceretur: Habere quidem lumina quarumdam virtutum potes, sed nunquid exercere simul omnes operationes sancti Spiritus sufficis? Me ergo conjungentem Pleiades in cunctis virtutibus contemplare, et tu de paucis ab elatione compescere. Audi quod dicitur: Aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Ac si ei aperte diceretur: Et si ipse jam quae recta sunt sentis, nunquid virtute tua etiam in alienis cordibus laborem grossioris intelligentiae destruis? 952 Me", + "candidate_score": 0.676444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_28_30", + "bdc_text": "Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit . Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent . Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_981", + "psc_text": "vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis 750 a carnalibus motibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora solerter apprehendo. 39. Nonnisi obscure et quasi visione nocturna, divina et interna contemplamur.---Bene ergo Eliu ait quia per somnium loquitur Deus, atque apte subdidit, In visione nocturna. Nocturna enim visio apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes quandiu in hac vita sunt divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, quia videlicet necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur, bene Eliu, postquam dixit Deum nobis per", + "candidate_score": 0.676289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_45_47", + "bdc_text": "Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit . At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia . Sed iidem non prohibuere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_521", + "psc_text": "hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis (Matth. XXIII, 23) . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri (Rom. XVI, 18) . Unde recte quoque subjungitur: CAPUT X [Rec. XII] VERS. 4.---Et radix juniperorum erat cibus eorum. 21. Sola temporalia lucra quaerunt.---Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet. Sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem.", + "candidate_score": 0.676134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_29", + "bdc_text": "Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_976", + "psc_text": "viderunt? Nec tamen aliquid perfectum fuit, quod videre clausi potuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio qualiter ad nos fiat insinuat, dicens: CAPUT XX [Vet. XX, Rec. XII]. VERS. 15.---Per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. 37. Vox Dei auditur quando tranquilla mente ab operibus saecularibus quiescitur.---Quid est quod per somnium nobis locutio divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilemus? In somnio enim exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volumus, ab externa implicatione dormiamus. Vox", + "candidate_score": 0.675018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_54_56", + "bdc_text": "Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus . Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1581", + "psc_text": "sit Dei miracula stando, quid jacendo considerare.---Quasi in comparatione sui jacentem vidit, quem ad verba tantae praedicationis ut staret admonuit. Quamvis et per hoc quod dicit Ausculta, gravem beato Job contumeliam irrogat, quia, sicut jam de illo et superius diximus (Lib. XII, n. 38, et saepe deinceps) , arrogantia minoris est auditum sibi velle extorquere majoris. Sed licet Eliu bona quae dicit nesciat pensare cui dicat, nos qui erudiri ab omnibus quaerimus, indagare verba doctrinae illius subtiliter debemus. Nam magna fortassis virtutis arte dicitur: Sta, et considera miracula Dei. Sunt nonnulli quippe qui Dei miracula jacentes considerant, quia operationis ejus potentiam non sequentes admirantur. Stare quippe est recte agere. Unde et per Paulum dicitur: Qui se existimat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 12) . Et saepe quidem superna judicia mirantur, praedicamenta coelestis patriae cum audiunt diligunt, mira opera internae dispositionis obstupescunt, sed tamen amando et vivendo ad haec", + "candidate_score": 0.672898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_47_49", + "bdc_text": "Sed iidem non prohibuere . Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur . Idem apostolus priore ad Corinth. 12 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1227", + "psc_text": "ignorans feci in incredulitate (I Tim. I, 13) . Petrus vero infirmitate peccavit, quando in eo omne robur fidei quod Domino perhibuit una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit voce denegavit (Luc. XXII, 57) . Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant ii de quibus ipse magister dicebat: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccato suo (Joan. XV, 22) . Et paulo post: Et viderunt, et oderunt me et Patrem meum (Ibid., 24) . Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione, committitur, quod tamen consilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque solet accidere amare bonum, sed", + "candidate_score": 0.671976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_316", + "psc_text": "Deum dicerent etiam in illa regione beatitudinis in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri. Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas et aliud natura, sed ipsa ei natura sua claritas, ipsa claritas natura est. Quia enim suis dilectoribus haec Dei sapientia se quandoque ostenderet, ipse pollicetur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo me ipsum illi (Joan. XIV, 21) . Ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat, ut in mea me natura videatis. Hinc rursus ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Hinc Paulus dicit: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor. XIII, 12) . [Vet. XXXIX.] 91. Refelluntur et qui angelos divinae visionis expertes somniant.---Sed", + "candidate_score": 0.671799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_518", + "psc_text": "Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subditur: CAPUT IX [Rec. XI]. VERS. 3, 4.---Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria; et mandebant herbas, et arborum cortices. 20. Haeretici non medullam Scripturae sacrae comedunt, sed corticem rodunt.---Rodi solet quod comedi non potest. Haeretici autem quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt; quam dum non intelligunt, quasi non edunt. Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad", + "candidate_score": 0.67124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_1", + "bdc_text": "Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_518", + "psc_text": "Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subditur: CAPUT IX [Rec. XI]. VERS. 3, 4.---Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria; et mandebant herbas, et arborum cortices. 20. Haeretici non medullam Scripturae sacrae comedunt, sed corticem rodunt.---Rodi solet quod comedi non potest. Haeretici autem quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt; quam dum non intelligunt, quasi non edunt. Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad", + "candidate_score": 0.669768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_51", + "bdc_text": "Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1663", + "psc_text": "et pro prima ostensione ornamenti lapides sunt in pectore, et pro prima soliditate aedificii in solo fundamenta. Unde David propheta cum sanctam Ecclesiam in sublimibus apostolorum mentibus poni aedificarique conspiceret: Fundamenta ejus, inquit, in montibus sanctis (Psal. LXXXVI, 1) . Cum vero in sacro eloquio non fundamenta, sed singulari numero fundamentum dicitur, nullus alius nisi ipse Dominus designatur, per cujus divinitatis potentiam, nutantia infirmitatis nostrae corda solidantur. De quo et Paulus ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Ipse quippe fundamentum fundamentorum est, quia et origo est inchoantium, et constantia 900 robustorum. Quia igitur fundamenta nostra sunt hi qui iniquitatum nostrarum pondera portaverunt, ne beatus Job in superbiam de virtutum suarum potentia sublevetur, in ipsa dominici prima parte sermonis de sanctorum praedicatorum commemoratione discutitur, ut quanto illos admirabiles venire conspiceret, tanto in eorum comparatione de se vilius", + "candidate_score": 0.669746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_38", + "bdc_text": "Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1232", + "psc_text": "Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas (Psal. CXVIII, 15) . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus cupit nimis (Psal. XXXVI, 23) [Vet. XVII]. Quia ergo superbi quique humiliatis dominicae facta contemnunt, recte dicitur: Vias ejus intelligere noluerunt. Viae enim istae visione despectae sunt, sed intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei,", + "candidate_score": 0.66868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25_27", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est . Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus . Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1927", + "psc_text": "Vadunt enim fulgura cum praedicatores miraculis coruscant et superna reverentia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero dicunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hoc verbo obsequium declaratur. Revertentes itaque praedicatores sanctos dicere est, adsumus, illi laudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura operando possunt, sed reverti superbiendo non possunt. 7. Id praestitit Petrus.---Videamus itaque fulgur vadens; claudo cuidam ait Petrus: Argentum et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula. Et apprehensa ejus manu dextera allevavit eum, et protinus consolidatae sunt bases ejus et plantae, et exiliens stetit, et ambulabat (Act. III, 6) . Sed cum de hoc facto Judaeorum fuisset turba commota, videamus nunc fulgur rediens, quod ait: Viri Israelitae, quid admiramini", + "candidate_score": 0.667496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_38", + "bdc_text": "Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_259", + "psc_text": "quippe eam plene recipit, nisi qui ab omni se abstrahere actionum carnalium fluctuatione contendit. Unde et alias dicitur: Sapientiam scribe in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam (Eccli. XXXVIII, 25) . Et rursum: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus (Psal. LV, 11) . [Vet. XXIX.] 69. Nisi eis non terreno studio serviatur.---Sed quid est quod plerosque antiquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse (Genes. XLII, 43, etc.) ? An perceptione hujus sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus (Dan. II, 48) ? Cum igitur constet plerumque etiam bonos non terreno studio terrenis curis", + "candidate_score": 0.666793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_518", + "psc_text": "Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subditur: CAPUT IX [Rec. XI]. VERS. 3, 4.---Qui rodebant in solitudine, squalentes calamitate et miseria; et mandebant herbas, et arborum cortices. 20. Haeretici non medullam Scripturae sacrae comedunt, sed corticem rodunt.---Rodi solet quod comedi non potest. Haeretici autem quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt; quam dum non intelligunt, quasi non edunt. Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad", + "candidate_score": 0.664967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2760", + "psc_text": "ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is qui sine aestimatione 1141 magnus est, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditioni nostrae superbia praebuit diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster magnus inter omnia conditus, videri super omnia voluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. 55. Quid mortis auctor doceat, quid vitae conditor.---Sed melius et elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi commemoratione perstringimus quid mortis auctor, quid vitae conditor dicat. Ille namque ait: In coelum ascendam (Isa. XIV, 13) ; iste autem per Prophetam dicit: Repleta est malis anima mea, et vita mea inferno appropinquavit (Psal. LXXXVII, 4) . Ille dicit: Supra astra coeli exaltabo solium meum (Isai. XVI, 13) ; iste humano generi a paradisi sedibus expulso dicit: Ecce venio cito, et habitabo in medio tui (Zach. II, 10)", + "candidate_score": 0.664716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1812", + "psc_text": "ista occultorum judiciorum nubila mentis suae radium mittat, ut aliqua consideratione discernat, vel quis perduret in malo, vel quis perseveret in bono, vel quis ab infimis 932 convertatur ad summa, vel quis a summis revertatur ad infima? Latent haec sensus hominum, nec quidquam de cujuslibet fine cognoscitur, quia divinorum judiciorum abyssus humanae mentis oculo nullatenus penetratur. Videmus namque quod illa adversa Deo gentilitas justitiae luce perfusa est, et Judaea dudum dilecta perfidiae est nocte caecata. Scimus etiam quod latro de patibulo transivit ad regnum (Luc. XXIII, 43) , Judas de apostolatus gloria est lapsus in tartarum (Matth. XXVII, 5) . Rursumque quia aliquando sortes quae coeperint non mutantur, et latronem novimus alium pervenisse ad supplicium, et apostolos scimus percepisse propositum quod desideraverant regnum. Quis ergo discutiat in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit, ut ducat unumquodque ad terminos suos, et intelligat semitas domus ejus? Video Paulum ex", + "candidate_score": 0.663708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_58_60", + "bdc_text": "Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt . Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1328", + "psc_text": "jumenta terrae edocti sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super voluores coeli eruditi sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmitatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt. Nostra autem conversatio in coelis est (Philip. III, 18, 19) . Et rursum super volucres coeli eruditum se noverat, cum dicebat: Nescitis quoniam angelos judicabimus (I Cor. VI, 3) ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum volatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis immundorum infima, in istis superborum summa 826 calcabat. [Vet. XIV.] Mentes quippe sanctorum transitoria cuncta despiciunt, et sub se labi quidquid superbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi", + "candidate_score": 0.660667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_7", + "bdc_text": "Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1252", + "psc_text": "debriato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt (Genes. IX, 21) . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre quod tegunt. [Rec. XVI.] 38. Pastores temporalibus vacantes contemnere, est Deum accusare. Potestas regiminis ministrari non potest sine studio curae temporalis.---Sunt vero nonnulli qui si parum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum suorum 809 reprehensione negligunt, culpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris excedunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur.", + "candidate_score": 0.660076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1581", + "psc_text": "sit Dei miracula stando, quid jacendo considerare.---Quasi in comparatione sui jacentem vidit, quem ad verba tantae praedicationis ut staret admonuit. Quamvis et per hoc quod dicit Ausculta, gravem beato Job contumeliam irrogat, quia, sicut jam de illo et superius diximus (Lib. XII, n. 38, et saepe deinceps) , arrogantia minoris est auditum sibi velle extorquere majoris. Sed licet Eliu bona quae dicit nesciat pensare cui dicat, nos qui erudiri ab omnibus quaerimus, indagare verba doctrinae illius subtiliter debemus. Nam magna fortassis virtutis arte dicitur: Sta, et considera miracula Dei. Sunt nonnulli quippe qui Dei miracula jacentes considerant, quia operationis ejus potentiam non sequentes admirantur. Stare quippe est recte agere. Unde et per Paulum dicitur: Qui se existimat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 12) . Et saepe quidem superna judicia mirantur, praedicamenta coelestis patriae cum audiunt diligunt, mira opera internae dispositionis obstupescunt, sed tamen amando et vivendo ad haec", + "candidate_score": 0.659431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_45", + "bdc_text": "Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_521", + "psc_text": "hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis (Matth. XXIII, 23) . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri (Rom. XVI, 18) . Unde recte quoque subjungitur: CAPUT X [Rec. XII] VERS. 4.---Et radix juniperorum erat cibus eorum. 21. Sola temporalia lucra quaerunt.---Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet. Sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem.", + "candidate_score": 0.657207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_58_60", + "bdc_text": "Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt . Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1327", + "psc_text": "elatio spirituum superborum, ut per jumenta quidem terreni homines, per volucres vero daemonia designentur. Unde cum semina Dominus juxta viam diceret cecidisse, subjungit: Venerunt volucres coeli, et comederunt ea (Matth. XIII, 4) , nimirum per volucres signans aereas potestates. 31. Sancti dum Deo se subdunt, cuncta transitoria superant et despiciunt.---Sancti autem viri, quia nec infima hominum exempla appetunt, nec rursum daemoniaca subtilitate falluntur, et super jumenta terrae, et super coeli volucres virtute eruditionis excrescunt. Super jumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt, quia omnes immundorum spirituum insidias comprehendunt. Super jumenta terrae edocti sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super voluores coeli eruditi sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmitatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum finis interitus, quorum deus venter", + "candidate_score": 0.657144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1927", + "psc_text": "Vadunt enim fulgura cum praedicatores miraculis coruscant et superna reverentia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero dicunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hoc verbo obsequium declaratur. Revertentes itaque praedicatores sanctos dicere est, adsumus, illi laudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura operando possunt, sed reverti superbiendo non possunt. 7. Id praestitit Petrus.---Videamus itaque fulgur vadens; claudo cuidam ait Petrus: Argentum et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula. Et apprehensa ejus manu dextera allevavit eum, et protinus consolidatae sunt bases ejus et plantae, et exiliens stetit, et ambulabat (Act. III, 6) . Sed cum de hoc facto Judaeorum fuisset turba commota, videamus nunc fulgur rediens, quod ait: Viri Israelitae, quid admiramini", + "candidate_score": 0.657113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_93", + "psc_text": "caesis denuntiaverunt ne loquerentur in nomine Jesu, et dimiserunt eos (Ibid., V, 40) . Sed quia apostolorum virtutem premere nec flagella valuerunt, patenter ostenditur, cum protinus subinfertur: Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati (Ibid., 41) . Mox etiam post flagellorum gaudia quid agerent indicatur: Omni autem die in templo et circa domos non cessabant docentes et evangelizantes Christum Jesum. Ecce ille paulo ante timidus, jam linguis loquitur, coruscat miraculis, infidelitatem sacerdotum ac principum libera voce increpat, ad praedicandum Jesum, exemplum auctoritatis caeteris praestat, ne in nomine ejus loqui debeat verberibus prohibetur, nec tamen compescitur. Contemnit flagella caedentium, qui paulo ante requirentium verba timuerat; et qui ancillae vires requisitus expavit, vires principum caesus premit. Sancti enim Spiritus jam virtute solidatus, hujus mundi altitudines libertatis calce deprimebat, ut in imo esse cerneret quidquid contra creatoris gratiam altum tumeret. [Vet. XVIII.] 50.", + "candidate_score": 0.654823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57_59", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1328", + "psc_text": "jumenta terrae edocti sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super voluores coeli eruditi sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmitatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt. Nostra autem conversatio in coelis est (Philip. III, 18, 19) . Et rursum super volucres coeli eruditum se noverat, cum dicebat: Nescitis quoniam angelos judicabimus (I Cor. VI, 3) ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum volatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis immundorum infima, in istis superborum summa 826 calcabat. [Vet. XIV.] Mentes quippe sanctorum transitoria cuncta despiciunt, et sub se labi quidquid superbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi", + "candidate_score": 0.654646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_46_48", + "bdc_text": "At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia . Sed iidem non prohibuere . Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1227", + "psc_text": "ignorans feci in incredulitate (I Tim. I, 13) . Petrus vero infirmitate peccavit, quando in eo omne robur fidei quod Domino perhibuit una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit voce denegavit (Luc. XXII, 57) . Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant ii de quibus ipse magister dicebat: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccato suo (Joan. XV, 22) . Et paulo post: Et viderunt, et oderunt me et Patrem meum (Ibid., 24) . Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione, committitur, quod tamen consilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque solet accidere amare bonum, sed", + "candidate_score": 0.65173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_84", + "bdc_text": "Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2460", + "psc_text": "His namque cum gloria augetur elatio, cum elatione vero additur cura, huc illucque animus tenditur, quia et desideria cum rebus crescunt. Cumque cogitationes innumeras quasi agri fenum proferunt, eisdem cogitationibus velut desiderato pabulo Behemoth istius famem pascunt. Unde nunc recte dicitur: CAPUT PRIMUM. VERS. 15.---Huic montes herbas ferunt 2. Quid mons, quidve montes in sacra Scriptura significent.---In Scriptura sacra cum numero singulari mons ponitur, aliquando incarnatus Dominus, aliquando sancta Ecclesia, aliquando testamentum Dei, aliquando apostata angelus, aliquando quilibet haereticus designatur. Cum vero montes plurali numero nominantur, aliquando celsitudo apostolorum atque prophetarum, aliquando vero saecularium potestatum tumor exprimitur. Mons namque Dominum designat, sicut scriptum est: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium (Isai. II, 2) . Mons quippe est in vertice montium incarnatus Dominus, transcendens celsitudinem prophetarum. Rursum per montem sancta designatur Ecclesia, sicut scriptum est: Qui confidunt in Domino, sicut mons Sion (Psal. CXXIV, 1)", + "candidate_score": 0.651502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1486", + "psc_text": "bene de his nubibus dicitur: Quae praetexunt cuncta desuper. More enim nubium extensa super nos patrum vita tegimur, ut ad fructum fecundi germinis infundamur. Et quasi intuentes coelum prius nubes aspicimus, quia ante bonorum facta admirando cernimus, et post illa quae sunt coelestia experiendo penetramus. Sed quia nequaquam harum nubium, id est antiquorum patrum, vita nobis virtusque patesceret, nisi eam nubes aliae, id est sancti apostoli lumine suae praedicationis aperirent, ad has nubes quae praedicando mundum circumeunt sermo redeat, et quid per illas Dominus in mundo egerit ostendat. Sequitur: CAPUT XI [Rec. VI]. VERS. 29, 30.---Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, et fulgurare lumine suo desuper, cardines quoque maris operiet. 19. Sancti Dei tentoria sunt, in quibus apud nos habitat et ambulat. Paulo Romam petente, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus.---Extendit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudinem circumquaque diffundit. Bene", + "candidate_score": 0.650603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2759", + "psc_text": "Immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum (Prov. XVI, 5, juxta text. Hebr. et LXX) . Audiant omnes: Quid superbis, terra et cinis (Eccli. X, 9) ? Contra hujus languoris pestem audiamus cuncti quod magistra Veritas docet dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 29) . [Vet. XXII.] 54. Hominem superbum non esse, docet Deus humilis.---Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit, ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit, ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionumque tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is qui sine aestimatione 1141 magnus est, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditioni nostrae superbia praebuit diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster magnus inter omnia conditus, videri super omnia voluit elatus. Redemptor", + "candidate_score": 0.649017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_95", + "psc_text": "alii gratia sanitatum in uno spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum (I Cor. XII, 8, 9, 10) . Quae mox generali definitione concludens, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. De his etiam coelis in psalmo dictum est: Verbo Domini coeli firmati sunt (Psal. XXXII, 6) . De his quoque ornamentis spiritus subditur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Bene itaque dicitur: Spiritus ejus ornavit coelos, quia praedicatores sancti nisi promissa Paracliti dona perciperent, nullo fortitudinis decore claruissent. Sed quia sanctis apostolis virtutum gratia decoratis, vitae praedicatio contra infidelium corda convaluit, et antiquus hostis obsessas infidelium mentes praedicatorum vocibus expulsus reliquit, post ornamenta coelorum apte subjungitur. CAPUT XXXII [Rec. XX]. Ibid.---Et obstetricante manu ejus, eductus est coluber tortuosus. 51. Serpens antiquus Dei manu ex peccatorum cordibus quasi ex cavernis suis, ejectus est.---Quis enim colubri", + "candidate_score": 0.647191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_46_48", + "bdc_text": "At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia . Sed iidem non prohibuere . Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1272", + "psc_text": "Deus etiam perhibuit frustra percussum (Job. II, 3) . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles (22, q. 2, c. Incaute) , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit (I Tim. II, 7; Act. XX, 18, 19) Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non sonasse. [Vet. III.] Quia vero saepe asperitas superborum usque ad duritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba,", + "candidate_score": 0.643384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1478", + "psc_text": "itaque gurgites de nubibus fluunt, quia profundae praedicationes sequentium intelligentiae originem a sanctis apostolis acceperunt. De quibus adhuc nubibus apte subjungitur: CAPUT X. IBID.---Quae praetexunt cuncta desuper. 16. Nubes cur apostoli dicantur.---Nubes cum desuper aerem praetexunt, si in coelum oculos attollimus, non coelum, sed ipsas intuemur; nec visus noster aethereas plagas penetrat, quia ei illas ipsa sua infirmitas occultat; et cum de coelo sol rutilat, prius interfuso aere pascitur, ut post in coelo solis radios contempletur. Quia ergo carnales homines sumus, cum superna appetere nitimur, quasi in coelum oculos levamus, et velut in coelum aciem intendimus, quia, pressi usu rerum corporalium, docere spiritalia conamur. Sed quia transire intellectus noster ad divina non sinitur, nisi prius per sanctorum praecedentium exempla formetur, quasi jam coetum noster oculus suscipit, sed nubes videt, quia comprehendere ea quae Dei sunt appetit, sed vix mirari ea quae hominibus collata sunt potest. Unde et alias dicitur: Illuminans", + "candidate_score": 0.642487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1903", + "psc_text": "cuncta ejusdem Spiritus munera nemo pertingit. At vero conditor noster infirma nostra suscipiens, quia per divinitatis suae potentiam simul se habere omnes sancti Spiritus virtutes edocuit, micantes procul dubio Pleiades junxit. Dum vero Pleiades jungit, Arcturi gyrum dissipat, quia dum semetipsum factum hominem habere cunctas sancti Spiritus operationes innotuit, in Testamento Veteri litterae laborem solvit, ut fidelis quisque jam cum libertate spiritus illud intelligat cui prius in formidine inter tot discrimina serviebat. Audiat itaque beatus Job: Nunquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades? Ac si aperte diceretur: Habere quidem lumina quarumdam virtutum potes, sed nunquid exercere simul omnes operationes sancti Spiritus sufficis? Me ergo conjungentem Pleiades in cunctis virtutibus contemplare, et tu de paucis ab elatione compescere. Audi quod dicitur: Aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Ac si ei aperte diceretur: Et si ipse jam quae recta sunt sentis, nunquid virtute tua etiam in alienis cordibus laborem grossioris intelligentiae destruis? 952 Me", + "candidate_score": 0.642381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2733", + "psc_text": "VERS. 25.---Omne sublime videt. 42. Diaboli ejusque membrorum immensa superbia. Saul propter elationem reprobatus. Davidis in suprema dignitate humilitas.---Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui per tumorem cordis elati cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt; et si quando exterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni sunt, cunctorum sibi vitam meritumque postponunt, eosque infra se esse respiciunt, quia per elatam cogitationem cordis in cujusdam se altitudinis arce posuerunt. Quibus bene per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes (Isai. V, 21) . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos (Rom. XII, 16) . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel", + "candidate_score": 0.641368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_48", + "bdc_text": "Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1272", + "psc_text": "Deus etiam perhibuit frustra percussum (Job. II, 3) . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles (22, q. 2, c. Incaute) , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit (I Tim. II, 7; Act. XX, 18, 19) Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non sonasse. [Vet. III.] Quia vero saepe asperitas superborum usque ad duritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba,", + "candidate_score": 0.639997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2742", + "psc_text": "membra sunt, de quo superna voce dicitur, [Rec. XVIII.] Omne sublime videt, quia non sotum per semetipsum, sed per eorum quoque corda quos ceperit quasi de sublimi cunctos inferius despicit. [Vet. XVII.] 46. Superbia per oculos quasi per quasdam fenestras se ostendit.---Notandum vero quod Leviathan iste, qui per corpoream bestiam designatur, sublime videre describitur, quia videlicet cordis superbia cum exterius usque ad corpus extenditur, prius per oculos indicatur. Ipsi quippe per fastum tumoris inflati, quasi ex sublimi respiciunt, et quo se deprimunt, altius extollunt. Nisi enim superbia per oculos quasi per quasdam se fenestras ostenderet, nequaquam Deo Psalmista dixisset: Populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis (Psal. XVII, 28) . Nisi se superbia per oculos funderet, Salomon quoque de Judaeae elatione non diceret: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae (Prov. XXX, 13) . Quia ergo per corporeum animal Leviathan iste signatur, et superbia usque", + "candidate_score": 0.639404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1232", + "psc_text": "Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas (Psal. CXVIII, 15) . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus cupit nimis (Psal. XXXVI, 23) [Vet. XVII]. Quia ergo superbi quique humiliatis dominicae facta contemnunt, recte dicitur: Vias ejus intelligere noluerunt. Viae enim istae visione despectae sunt, sed intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei,", + "candidate_score": 0.638385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2031", + "psc_text": "oppressione liberemur.---Sciendum vero est quia nequaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens figuravit (Ibid.) , de cujus mox latere mulier processit, quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit; et tunc in semetipso vel quae praeesse viriliter debeant, vel quae subesse possint infirma distinguit, ut aliud in illo sit quod regere valeat tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur. In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium non prematur. [Vet. XXV.] 55. Sancti quandiu vivunt, desiderio supernae patriae aestuant.---Sequitur:", + "candidate_score": 0.634853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1603", + "psc_text": "eadem lux qualiter ab hominibus videatur, insinuat, cum protinus subdit: IBID.---Subito aer cogetur in nubes. Aer quippe ita ipsa sua tenuitate spargitur, ut nulla firmitate solidetur. Nubes autem tanto firmiores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem nisi mentes saecularium designantur, quae, innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucque more aeris fluidae disperguntur? Sed aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur, ut intra sinum cordis recta sentiendo se colligant, et in vanis cogitationibus non liquescant. 69. Petrus et caeteri apostoli per gratiam in nubes solidati.---Aer Petrus fuerat, cum per terrena desideria sparsus, eum quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat (Matth. IV, 18) . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant (Ibid.) . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda piscantium in soliditatem versa", + "candidate_score": 0.634425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_2", + "bdc_text": "Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2027", + "psc_text": "cordis et corporis. Haec sine alia non prodest.---Hoc loco solitudinem debemus intelligere corporis, an solitudinem cordis? Sed quid prodest solitudo corporis, si solitudo defuerit cordis? Qui enim corpore remotus vivit, sed tumultibus conversationis humanae terrenorum desideriorum cogitationibus se inserit, non est in solitudine. Si vero prematur aliquis corporaliter popularibus turbis, et tamen nullos curarum saecularium tumultus in corde patiatur, non est in urbe. Itaque bene conversantibus primum solitudo mentis tribuitur, ut exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premant, ut ebullientes ab infimis curas cordis per superni gratiam restringant amoris, omnesque motus importune se offerentium levium cogitationum, quasi quasdam circumvolantes muscas ab oculis mentis abigant manu gravitatis, et quoddam sibi cum Domino intra se secretum quaerant, ubi cum illo exteriori cessante strepitu per interna desideria silenter loquantur. [Vet. XXIV.] 53. Silentium contemplationis, hac in vita non potest esse perfectum.---De hoc secreto cordis alias dictum est: Factum est silentium in coelo, quasi dimidia", + "candidate_score": 0.632421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1528", + "psc_text": "ut tamen haec eadem cura regiminis non praepediatur a parvis. Qui enim ubique praesens, et ubique aequalis est, etiam in dissimilibus sibi ipsi dissimilis non est. Aeque ergo omnia respicit, aeque cuncta disponit, qui in omnibus locis praesens, nec localiter tenetur, nec varia curando variatur. Si autem coelos sanctos praedicatores accipimus, Propheta attestante qui ait: Coeli enarrant gloriam Dei (Psal. XVIII, 1) , postquam per sonum oris adventus Spiritus sancti designatur, recte subjungitur: Subter omnes coelos ipse considerat, et lumen illius super terminos terrae. 36. Miracula cur in Ecclesiae exordiis concessa.---Sunt namque nonnulli qui cum mira apostolorum opera audiunt, quod accepto Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amoverent (Act. V, 12, seq.) , ventura quaeque prophetando praedicerent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent (Act. II, 4) , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur,", + "candidate_score": 0.631654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2298", + "psc_text": "Christo in coelestibus testaretur. Sed ibi erat, ubi ardentem jam mentem fixerat, non illic ubi illum necessario pigra adhuc caro retinebat. 96. Electi terrena omnia despiciunt.---Hoc namque esse speciale specimen electorum solet, quod sic sciunt praesentis vitae iter carpere, ut per spei certitudinem noverint jam se ad alta pervenisse, quatenus cuncta quae praeterfluunt sub se esse videant, atque omne quod in hoc mundo eminet amore aeternitatis calcent. Hinc est enim quod sequenti se animae per prophetam Dominus dicit: Sustollam te super altitudines terrae (Isai. LVIII, 14) . Quasi quaedam namque inferiora terrae sunt, damna, contumeliae, egestas, abjectio, quae ipsi quoque amatores saeculi dum per latae viae planitiem ambulant, vitando calcare non cessant. Altitudines autem terrae sunt, lucra rerum, blandimenta subditorum, divitiarum abundantia, honor, et sublimitas dignitatum; quae quisquis per ima adhuc desideria incedit, eo ipso alta aestimat, quo magna putat. At si semel cor in coelestibus figitur, mox quam abjecta", + "candidate_score": 0.631612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_23", + "psc_text": "ad modicum, et non subsistent. De quibus adhuc subditur: CAPUT IX. IBID.---Et humiliabuntur sicut omnia, et auferentur. 11. Terra in essentia semper stabit, licet in imagine continuo transeat.---Sic provectus esse contemplationis debet, ut ex paucis ad multa, ad omnia consideranda rapiatur, quatenus gradatim educta proficiat, et transitoria omnia dijudicans, ipsa comprehendendo pene incomprehensibiliter excrescat. Unde sanctus vir cum pravorum gloriam defectumque discuteret, ad cuncta protinus mentis oculum tetendit, dicens: Humiliabuntur sicut omnia, et auferentur. Omnia profecto terrena. Ac si aperte dicat: Stare ullo modo nequeunt, quia ipsa quoque fugiunt quibus innituntur; dumque temporalia diligunt, cum his ex temporis volubilitate percurrunt. Sed quaeri potest cum per Salomonem dicitur: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat (Eccle. I, 4) , cur beatus Job omnia humiliari asserat et auferri? Quod tamen facile discutimus, si terra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter maneat distinguamus. Utraque namque haec per eam quam", + "candidate_score": 0.631417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_48", + "bdc_text": "Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_779", + "psc_text": "ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt, omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt, indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus, dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit: Ego me non arbitror apprehendisse (Philip. III, 13) . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et perseculor, et contumeliosus (I Tim. I, 13) . [Vet. VII.] 13. Quando bona a se facta in memoriam revocari, aut narrare liceat.---Qui et si aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servari (II Tim. IV, 7) ? Intuendum summopere est quia illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit.", + "candidate_score": 0.631058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_24", + "psc_text": "Sed quaeri potest cum per Salomonem dicitur: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat (Eccle. I, 4) , cur beatus Job omnia humiliari asserat et auferri? Quod tamen facile discutimus, si terra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter maneat distinguamus. Utraque namque haec per eam quam nunc habent imaginem transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit enim figura hujus mundi (I Cor. VII. 31) . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt (Matth. XXIV, 35) . Hinc ad Joannem angelica voce perhibetur: Erit coelum novum, et terra nova (Apac, XXI, 4). Quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra et transit et erit quia et ab ea, quam nunc habet, specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis", + "candidate_score": 0.630895, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2215", + "psc_text": "rerum visibilium apud nosmetipsos in corde subtrahimur, ut cum pravae cogitationis terra ejicitur, mens apud semetipsam tanto tutius quanto et humilius abscondatur (Deut. XXIII, 12) . Hinc Israelitico populo per Moysen a Domino jubetur, ut cum egreditur ad requisita naturae, mittat paxillum in balteo, et fossa humo abscondat quae egesta fuerint. Naturae enim corruptibilis pondere gravati, a mentis nostrae utero quaedam cogitationum superflua quasi ventris gravamina erumpunt. Sed portare paxillum sub balteo debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, 1022 acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis fetidum erumpit abscondat. Ventris quippe egestio fossa humo per paxillum tegitur, cum mentis nostrae superfluitas subtili redargutione discussa, ante Dei oculos, per compunctionis suae stimulum celatur. Quia igitur sancti viri quaecunque inutilia cogitant reprehendere ac dijudicare non cessant, de equo suo Dominus dicat: Terram ungula fodit, id est quidquid in", + "candidate_score": 0.630496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1605", + "psc_text": "Irrigato praedicatione Evangelii mundo, nubes illae a nostris oculis fugatae.---Ventus quippe transiens est vita praesens. Ventus ergo transiens nubes fugat, quia mortalis vita percurrens praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verborum pluvia excurrunt, quid eorum laboribus in sancta Ecclesia agatur adjungit, cum protinus subdit: CAPUT XLIII [Rec. XXVI]. VERS. 22.---Ab Aquilone aurum veniet. 71. A gentilibus Christiana religio potissimum propagata.---Quid per Aquilonem, nisi peccati frigore constricta gentilitas designatur? quam ille sub jugo suae tyrannidis tenuit qui superbiens dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo (Isai. XIV, 13, 14) . Quid vero auri nomine, nisi animae fideles exprimuntur? De quibus per Jeremiam", + "candidate_score": 0.629227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1359", + "psc_text": "subditi si qua bene gesta sunt laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod objurgare debuerunt, seductus ab his quae infra subduntur, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur; atque oblitus sui, in voces se spargit alienas; talemque se credit, qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit; subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit; cunctis se aestimat amplius sapere, quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum; et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, 833 ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae (Job. XLI, 25) . Et de cujus corpore dicitur: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta", + "candidate_score": 0.629202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1604", + "psc_text": "quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat (Matth. IV, 18) . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant (Ibid.) . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda piscantium in soliditatem versa sunt praedicatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae caperent, et subter jacentem terram verbis praedicationis irrigarent, quo peracto ministerio, ad coeli secreta recurrerent, atque ad aeternam requiem finito labore pervenirent. Unde 886 et bene mox subditur: CAPUT XLII. IBID.---Et ventus transiens fugabit eas. 70. Irrigato praedicatione Evangelii mundo, nubes illae a nostris oculis fugatae.---Ventus quippe transiens est vita praesens. Ventus ergo transiens nubes fugat, quia mortalis vita percurrens praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta", + "candidate_score": 0.629096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_84_86", + "bdc_text": "Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 . kalend[as ] august[i ] anno 1534 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2467", + "psc_text": "de vitio in vitium rotare.---Quid per bestias nisi immundi spiritus, quid per agrum nisi praesens saeculum designatur? Unde de ipso malignorum spirituum principe contra Ephraim dicitur: Bestia agri scindet eos (Osee XIII, 8). Vel sicut Isaias ait: Et mala bestia non ascendet per eam (Isai. XXXV, 9) . Quia autem agri nomine mundus accipiatur, dominicus per Evangelium sermo testatur, qui ait: Ager autem est mundus (Matth. XIII, 38) . Agri ergo bestiae in herbis montium ludunt, 1077 quia projecta de superioribus in hoc mundo daemonia pravis superborum operibus delectantur. Bestiae in herbis ludunt cum reprobi spiritus humana corda in illicitas cogitationes pertrahunt. An non immundis spiritibus ludere est mentes hominum ad imaginem Dei conditas, modo ficta promissione decipere, modo vacuis terroribus irridere, modo eis transitoria gaudia quasi mansura imprimere, modo mansuras poenas quasi transitorias levigare? Harum procul dubio bestiarum illusionem pertimuerat, qui dicebat: Deus meus, in te confido, non erubescam;", + "candidate_score": 0.627555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1231", + "psc_text": "vocem suam, in summis excelsisque verticibus super viam in mediis stans semitis (Prov. VIII, 1) ? Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia in semitae angulis constitisset. 30. Viae divinae sapientiae per Incarnationem omnibus patent. Vias Dei intelligere, quid sit. Lumen intelligentiae humilitas aperit, superbia claudit.---Investiganda fuerat, si occultari voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negligimus, tangamus offendentes. Dicatur itaque: Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. Via quippe est incarnatae sapientiae omnis actio quam temporaliter gessit. Viae ejus sunt vivendi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejus vias Propheta aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas (Psal.", + "candidate_score": 0.620685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1298", + "psc_text": "necdum Deus sicut est interius innotescit; sed dum facturae suae decus foris proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, et quae intus sequamur ostendit, ae miro modo ipsis formis exterioribus nos ad interiora perducit; innuit immensa admiratione quod est, mira haec exterius ostendendo quae non est. Hinc enim de sapientia scriptum est: In viis ostendit se illis hilariter, et omni providentia occurrit illis (Sap. VI, 17) . 18. Vitae sunt ad Creatorem. Per visibilia a Deo recessimus; per eadem ad Deum reverti debemus.---Viae quippe ad Creatorem sunt opera considerata creaturae. Quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur. In istis viis a sapientia omni nobis providentia occurritur, quia factoris nobis virtus inquirenda proponitur in omne quod mirabiliter factum videtur; et quocumque se verterit anima, si vigilanter intendit, in iisdem ipsis Deum invenit, per quae reliquit; ejusque potentiam ex eorum rursus consideratione cognoscit, quorum amore deseruit; et per quae perversa cecidit, per haec", + "candidate_score": 0.619934, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc", + "max_score": 0.747524, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_125", + "psc_text": ". Aut certe juxta illud, quod coelos et terras, maria et universum mundum (Virg. VI Aeneid.): Spiritus intus alit; totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet: mundus omnis qui coelo constat, et terra, et coelorum circulis clauditur, Dei domus esse perhibetur. Unde et Apostolus confidenter: In ipso enim, ait, vivimus, et movemur, et sumus (Act. XVII, 28) . Quod si quis opposuerit, quomodo spiritus in idolis non esse dicatur, cum omnibus simulacris assideant immundi spiritus, discat Scripturae sanctae consuetudinem, numquam spiritum perversum absolute, sed cum additamento aliquo spiritum nuncupari: sicut ibi: Spiritu fornicationis seducti sunt (Osee IV, 12). Et in Evangelio: Cum autem spiritus immundus exierit de homine (Luc. XI, 24) , et caetera his similia. Spiritus autem ubicumque solus et absolute sine aliquo additamento legitur, semper refertur ad bonam partem, id est, ad Spiritum sanctum, ut est illud Apostoli: Qui seminat in Spiritu, de", + "candidate_score": 0.747524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_125", + "psc_text": ". Aut certe juxta illud, quod coelos et terras, maria et universum mundum (Virg. VI Aeneid.): Spiritus intus alit; totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet: mundus omnis qui coelo constat, et terra, et coelorum circulis clauditur, Dei domus esse perhibetur. Unde et Apostolus confidenter: In ipso enim, ait, vivimus, et movemur, et sumus (Act. XVII, 28) . Quod si quis opposuerit, quomodo spiritus in idolis non esse dicatur, cum omnibus simulacris assideant immundi spiritus, discat Scripturae sanctae consuetudinem, numquam spiritum perversum absolute, sed cum additamento aliquo spiritum nuncupari: sicut ibi: Spiritu fornicationis seducti sunt (Osee IV, 12). Et in Evangelio: Cum autem spiritus immundus exierit de homine (Luc. XI, 24) , et caetera his similia. Spiritus autem ubicumque solus et absolute sine aliquo additamento legitur, semper refertur ad bonam partem, id est, ad Spiritum sanctum, ut est illud Apostoli: Qui seminat in Spiritu, de", + "candidate_score": 0.737669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64_66", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_125", + "psc_text": ". Aut certe juxta illud, quod coelos et terras, maria et universum mundum (Virg. VI Aeneid.): Spiritus intus alit; totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet: mundus omnis qui coelo constat, et terra, et coelorum circulis clauditur, Dei domus esse perhibetur. Unde et Apostolus confidenter: In ipso enim, ait, vivimus, et movemur, et sumus (Act. XVII, 28) . Quod si quis opposuerit, quomodo spiritus in idolis non esse dicatur, cum omnibus simulacris assideant immundi spiritus, discat Scripturae sanctae consuetudinem, numquam spiritum perversum absolute, sed cum additamento aliquo spiritum nuncupari: sicut ibi: Spiritu fornicationis seducti sunt (Osee IV, 12). Et in Evangelio: Cum autem spiritus immundus exierit de homine (Luc. XI, 24) , et caetera his similia. Spiritus autem ubicumque solus et absolute sine aliquo additamento legitur, semper refertur ad bonam partem, id est, ad Spiritum sanctum, ut est illud Apostoli: Qui seminat in Spiritu, de", + "candidate_score": 0.724715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66_68", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_125", + "psc_text": ". Aut certe juxta illud, quod coelos et terras, maria et universum mundum (Virg. VI Aeneid.): Spiritus intus alit; totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet: mundus omnis qui coelo constat, et terra, et coelorum circulis clauditur, Dei domus esse perhibetur. Unde et Apostolus confidenter: In ipso enim, ait, vivimus, et movemur, et sumus (Act. XVII, 28) . Quod si quis opposuerit, quomodo spiritus in idolis non esse dicatur, cum omnibus simulacris assideant immundi spiritus, discat Scripturae sanctae consuetudinem, numquam spiritum perversum absolute, sed cum additamento aliquo spiritum nuncupari: sicut ibi: Spiritu fornicationis seducti sunt (Osee IV, 12). Et in Evangelio: Cum autem spiritus immundus exierit de homine (Luc. XI, 24) , et caetera his similia. Spiritus autem ubicumque solus et absolute sine aliquo additamento legitur, semper refertur ad bonam partem, id est, ad Spiritum sanctum, ut est illud Apostoli: Qui seminat in Spiritu, de", + "candidate_score": 0.724215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75_77", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_46", + "psc_text": "Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, 604 et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis (Rom. VII, 23) . Et quasi incipiens sit: Fratres ego non arbitror me comprehendisse: et ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus (Philipp. III, 13) . Ac rursum quasi perfectus sit: Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus (I Cor. XIII, 9) , cum utique non sit unius atque ejusdem, dicere se ex parte cognoscere, et esse perfectum. Ac ne forsitan putes non Apostolicae consuetudinis, sed nostri hoc esse argumenti quod ipse loquitur ad Corinthios: Haec autem, fratres, transfiguravi me et Apollo propter vos, ut in nobis discatis (I Cor. IV, 6). Alioquin quomodo potest sic habere Deus homines quasi pisces maris, et velut reptilia quae non habent principem: cum angeli singulorum quotidie videant faciem Patris qui in coelis est (Matth. XVIII): et circumdet angelus Domini in circuitu timentium", + "candidate_score": 0.718384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64_66", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_124", + "psc_text": "quod argentum, aurum, gemmas et sericum, quibus vel obvoluta, vel operta sunt idola, prae fulgore materiae deos aestimant, cum formam quidem potuerit artifex dare: animam autem, qua vegetantur artus, nequiverit. Et econtrario Dominus dicitur in templo sancto suo (Psal. X): non in templo manufacto, sed vel in coelis, vel in unoquoque sanctorum, juxta apostolum dicentem: An nescitis, quoniam templum Dei estis, et spiritus Dei habitat in vobis (I Cor. III, 16) ? Et alibi: Corpora vestra templum Dei sunt (I Cor. VI, 19) ; vel in Filio, sicut ipse ait: Pater in me manens, ipse facit opera (Joan. XIV, 10) . Aut certe juxta illud, quod coelos et terras, maria et universum mundum (Virg. VI Aeneid.): Spiritus intus alit; totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet: mundus omnis qui coelo constat, et terra, et coelorum circulis clauditur, Dei domus esse perhibetur. Unde et Apostolus confidenter:", + "candidate_score": 0.688464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_124", + "psc_text": "quod argentum, aurum, gemmas et sericum, quibus vel obvoluta, vel operta sunt idola, prae fulgore materiae deos aestimant, cum formam quidem potuerit artifex dare: animam autem, qua vegetantur artus, nequiverit. Et econtrario Dominus dicitur in templo sancto suo (Psal. X): non in templo manufacto, sed vel in coelis, vel in unoquoque sanctorum, juxta apostolum dicentem: An nescitis, quoniam templum Dei estis, et spiritus Dei habitat in vobis (I Cor. III, 16) ? Et alibi: Corpora vestra templum Dei sunt (I Cor. VI, 19) ; vel in Filio, sicut ipse ait: Pater in me manens, ipse facit opera (Joan. XIV, 10) . Aut certe juxta illud, quod coelos et terras, maria et universum mundum (Virg. VI Aeneid.): Spiritus intus alit; totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet: mundus omnis qui coelo constat, et terra, et coelorum circulis clauditur, Dei domus esse perhibetur. Unde et Apostolus confidenter:", + "candidate_score": 0.681041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_10", + "bdc_text": "Qui suam quandam telam in Christo tentando orsus mox et cum ipsis apostolis ut olim cum Mose congressus miraculorum fidem magicis praestigiis suis subvertere conatus est , prius quidem in Simone Samaritano , deinde in Elyma Cyprio , quorum utriusque scriptura meminit .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_206", + "psc_text": "Et post modicum: Haec scripsi vobis de his qui seducunt vos: et chrisma quod accepistis ab eo, maneat in vobis: et non necesse habetis ut aliquis doceat vos; sed ipsum chrisma docebit vos de omnibus, et verum est, et non est mendacium, et sicut vos docuit, manete in eo (Ibid., 26, 27) . Ac ne forte qui 655 chrisma baptismi perdiderunt, desperent de chrismate reparando, scriptum est in Levitico: Quod leprosus extra castra projectus cum ad sacerdotem venerit, et lepra ipsius fuerit emundata, mittat sibi sacerdos oleum in manu sinistra, et intincto digito septies aspergat oleum coram Domino, et tangat eodem oleo auriculam ejus qui leprosus fuerat, et dextram manum, et dextrum pedem, et quod remanserit de unguento totum mittat in caput ejus (Levit. XIV). Cumque omnia haec rite compleverit: tunc immolet holocaustum pro eo, et ipse christus vocetur Dei. Volo aliquid dicere; sed timeo ne negligentibus occasionem ruinae tribuam:", + "candidate_score": 0.665148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_23", + "bdc_text": "Sed nihilominus interim est de regno , de agris urbibusque possidendis laboratum , nec sine artibus , quas hoc loco dicere non attinet .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Abacuc_window_123", + "psc_text": "qui dicit ligno, expergiscere; surge, lapidi tacenti (Al. jacenti) : numquid ipse docere poterit? 629 Ecce iste coopertus est auro et argento, et omnis spiritus non est in visceribus ejus. Dominus autem in templo sancto suo: sileat a facie ejus omnis terra. LXX: Vae qui dicit ligno, evigila et exsurge: et lapidi, elevare; et ipsum est imago, et est productio auri et argenti, et omnis spiritus non est in eo. Dominus autem in templo sancto suo: revereatur a facie ejus omnis terra. Et hoc similiter vel adversum Nabuchodonosor, vel adversum omnes qui venerantur idola, accipi potest. Et describitur error humanus, quod argentum, aurum, gemmas et sericum, quibus vel obvoluta, vel operta sunt idola, prae fulgore materiae deos aestimant, cum formam quidem potuerit artifex dare: animam autem, qua vegetantur artus, nequiverit. Et econtrario Dominus dicitur in templo sancto suo (Psal. X): non in templo manufacto, sed vel in coelis, vel in", + "candidate_score": 0.60628, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem", + "max_score": 0.741461, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1519", + "psc_text": "1) , ut intra omnia esse credendus sit: juxta illud Virgilianum (Aeneid. lib. VI): 486 Principio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque Astra, Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Cumque per arma justitiae a dextris et sinistris, per gloriam et ignominiam, per bonam et malam famam, per laudes et vituperationes, victoriam de isto saeculo ceperimus (II Cor. VI): tunc palmae nobis dantur ex utroque latere, quos nec gaudia mutavere, nec moeror, nec prospera, nec adversa superarunt: et nequaquam per septem [ Al. octo] gradus, sicut in Aquilonis plaga, nec per septem et octo, sicut in meridie continetur: sed per octo ( Al. septem) tantum gradus ad summa conscendimus: eo quod sufficiat nobis octonarii numeri, id est, Evangelicum sacramentum; ut possimus juxta Apostolum dicere: Et si noveramus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus eum (II Cor. V,", + "candidate_score": 0.741461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1519", + "psc_text": "1) , ut intra omnia esse credendus sit: juxta illud Virgilianum (Aeneid. lib. VI): 486 Principio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque Astra, Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Cumque per arma justitiae a dextris et sinistris, per gloriam et ignominiam, per bonam et malam famam, per laudes et vituperationes, victoriam de isto saeculo ceperimus (II Cor. VI): tunc palmae nobis dantur ex utroque latere, quos nec gaudia mutavere, nec moeror, nec prospera, nec adversa superarunt: et nequaquam per septem [ Al. octo] gradus, sicut in Aquilonis plaga, nec per septem et octo, sicut in meridie continetur: sed per octo ( Al. septem) tantum gradus ad summa conscendimus: eo quod sufficiat nobis octonarii numeri, id est, Evangelicum sacramentum; ut possimus juxta Apostolum dicere: Et si noveramus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus eum (II Cor. V,", + "candidate_score": 0.740907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66_68", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1519", + "psc_text": "1) , ut intra omnia esse credendus sit: juxta illud Virgilianum (Aeneid. lib. VI): 486 Principio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque Astra, Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Cumque per arma justitiae a dextris et sinistris, per gloriam et ignominiam, per bonam et malam famam, per laudes et vituperationes, victoriam de isto saeculo ceperimus (II Cor. VI): tunc palmae nobis dantur ex utroque latere, quos nec gaudia mutavere, nec moeror, nec prospera, nec adversa superarunt: et nequaquam per septem [ Al. octo] gradus, sicut in Aquilonis plaga, nec per septem et octo, sicut in meridie continetur: sed per octo ( Al. septem) tantum gradus ad summa conscendimus: eo quod sufficiat nobis octonarii numeri, id est, Evangelicum sacramentum; ut possimus juxta Apostolum dicere: Et si noveramus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus eum (II Cor. V,", + "candidate_score": 0.730675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1518", + "psc_text": "et eadem mensura longitudinis, et latitudinis: quinquaginta videlicet, et viginti quinque cubitorum sacramenta conservans, et vestibulum ejus portae sive atrii interioris, quod juxta Hebraicum exterius ponitur, ut Orientali lumine omnia teneantur inclusa, secundum illud quod scriptum est: Nec est qui se abscondat a calore ejus (Psal. XVIII, 7) . Sin autem et exterius, et interius accipimus atrium: sic intelligendum est, quod Deus et circumfusus sit et infusus, dicens per prophetam: Qui tenet coelum palmo, et terram pugillo (Isa. XL, 12) : ut omnia ab illo videantur includi. Et rursum: Coelum mihi thronus est: terra autem scabellum pedum meorum (Isa. LXVI, 1) , ut intra omnia esse credendus sit: juxta illud Virgilianum (Aeneid. lib. VI): 486 Principio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque Astra, Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Cumque per arma justitiae a dextris et sinistris, per", + "candidate_score": 0.722736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64_66", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1519", + "psc_text": "1) , ut intra omnia esse credendus sit: juxta illud Virgilianum (Aeneid. lib. VI): 486 Principio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque Astra, Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Cumque per arma justitiae a dextris et sinistris, per gloriam et ignominiam, per bonam et malam famam, per laudes et vituperationes, victoriam de isto saeculo ceperimus (II Cor. VI): tunc palmae nobis dantur ex utroque latere, quos nec gaudia mutavere, nec moeror, nec prospera, nec adversa superarunt: et nequaquam per septem [ Al. octo] gradus, sicut in Aquilonis plaga, nec per septem et octo, sicut in meridie continetur: sed per octo ( Al. septem) tantum gradus ad summa conscendimus: eo quod sufficiat nobis octonarii numeri, id est, Evangelicum sacramentum; ut possimus juxta Apostolum dicere: Et si noveramus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus eum (II Cor. V,", + "candidate_score": 0.70246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1518", + "psc_text": "et eadem mensura longitudinis, et latitudinis: quinquaginta videlicet, et viginti quinque cubitorum sacramenta conservans, et vestibulum ejus portae sive atrii interioris, quod juxta Hebraicum exterius ponitur, ut Orientali lumine omnia teneantur inclusa, secundum illud quod scriptum est: Nec est qui se abscondat a calore ejus (Psal. XVIII, 7) . Sin autem et exterius, et interius accipimus atrium: sic intelligendum est, quod Deus et circumfusus sit et infusus, dicens per prophetam: Qui tenet coelum palmo, et terram pugillo (Isa. XL, 12) : ut omnia ab illo videantur includi. Et rursum: Coelum mihi thronus est: terra autem scabellum pedum meorum (Isa. LXVI, 1) , ut intra omnia esse credendus sit: juxta illud Virgilianum (Aeneid. lib. VI): 486 Principio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque Astra, Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Cumque per arma justitiae a dextris et sinistris, per", + "candidate_score": 0.697321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_38_40", + "bdc_text": "Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri . Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_33", + "psc_text": "11.) Et facies eorum et pennae eorum extentae desuper, duae pennae singulorum jungebantur, et duae tegebant corpora eorum. Et supra diximus juncta sibi esse Evangelia et tempora, et omnes rationales creaturas, quatuorque virtutes, ita ut qui una caruerit, omnibus careat. Quodque duae extentae sunt, et in altum se elevant, praedicationem coelestem significat, et omnia ad Dei tendere majestatem. Duae autem quibus teguntur corpora, humana excluditur scientia, nec perfectus praebetur intuitus, dicente Apostolo: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, destruentur ea quae ex parte sunt (I Cor. XIII, 9) . (Vers. 12.) Et unumquodque coram facie sua gradiebatur. Ubi erant impetus spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur, cum ambularent. Qui aratri stivam tenet, non debet respicere post tergum (Luc. IX, 62), nec imitari uxorem Loth (Genes. XIX), ne incidat in plagam Deuteronomii (Cap. XIX), et pereat ὁπιστοτόνῳ insanabili, quo cecidit et Heli, quia vitio filiorum", + "candidate_score": 0.695396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57_59", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_24", + "psc_text": "quatuor animalibus, juxta Hippocratis sententiam, quatuor arbitrantur elementa mundi monstrari, de quibus constant omnia: ignem, aerem, aquam, terram. Quae quomodo sibi misceantur, et cum singula sint, sibi juncta videantur, invicemque se tangant, et in una persona animantium quatuor species habeant ac figuras, non est propositi operis. Quatuor quoque rotas de terrenis ad sublimia consurgentes, singulis et quadriformibus junctas animalibus, vel eorumdem elementorum commixtionem aestimant, vel quatuor temporum circulum, qui ternis conficitur mensibus, annumque vertentem, qui ab eo quod semper vertatur et in se redeat, nomen acceperit. De quibus pulchre uno versiculo dictum est: Ver, aestas, autumnus, hyems, et mensis, et annus. Quodque dicitur: Erat rota in rota, annum in anno significari putant. De quo alius poeta (Virgil. II Georg.): Atque in se sua per vestigia volvitur annus. Firmamenti etiam similitudinem crystallo comparatam, coelum hoc quod suspicimus intelligi volunt: sub quo volvuntur et transeunt quatuor animantia. Thronumque coloris sapphiri, et sedentem", + "candidate_score": 0.668431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_44_46", + "bdc_text": "Recte sane . Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit . At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_33", + "psc_text": "11.) Et facies eorum et pennae eorum extentae desuper, duae pennae singulorum jungebantur, et duae tegebant corpora eorum. Et supra diximus juncta sibi esse Evangelia et tempora, et omnes rationales creaturas, quatuorque virtutes, ita ut qui una caruerit, omnibus careat. Quodque duae extentae sunt, et in altum se elevant, praedicationem coelestem significat, et omnia ad Dei tendere majestatem. Duae autem quibus teguntur corpora, humana excluditur scientia, nec perfectus praebetur intuitus, dicente Apostolo: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, destruentur ea quae ex parte sunt (I Cor. XIII, 9) . (Vers. 12.) Et unumquodque coram facie sua gradiebatur. Ubi erant impetus spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur, cum ambularent. Qui aratri stivam tenet, non debet respicere post tergum (Luc. IX, 62), nec imitari uxorem Loth (Genes. XIX), ne incidat in plagam Deuteronomii (Cap. XIX), et pereat ὁπιστοτόνῳ insanabili, quo cecidit et Heli, quia vitio filiorum", + "candidate_score": 0.668113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_38", + "bdc_text": "Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_33", + "psc_text": "11.) Et facies eorum et pennae eorum extentae desuper, duae pennae singulorum jungebantur, et duae tegebant corpora eorum. Et supra diximus juncta sibi esse Evangelia et tempora, et omnes rationales creaturas, quatuorque virtutes, ita ut qui una caruerit, omnibus careat. Quodque duae extentae sunt, et in altum se elevant, praedicationem coelestem significat, et omnia ad Dei tendere majestatem. Duae autem quibus teguntur corpora, humana excluditur scientia, nec perfectus praebetur intuitus, dicente Apostolo: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, destruentur ea quae ex parte sunt (I Cor. XIII, 9) . (Vers. 12.) Et unumquodque coram facie sua gradiebatur. Ubi erant impetus spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur, cum ambularent. Qui aratri stivam tenet, non debet respicere post tergum (Luc. IX, 62), nec imitari uxorem Loth (Genes. XIX), ne incidat in plagam Deuteronomii (Cap. XIX), et pereat ὁπιστοτόνῳ insanabili, quo cecidit et Heli, quia vitio filiorum", + "candidate_score": 0.667221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57_59", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_310", + "psc_text": "mortuorum, sed viventium (Matth. XXII, 32) . Unde et omnia corpora rotarum plena sunt oculis (Supra I). Et in psalmo dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam (Ps. XVIII, 1, 2) . Sol quoque et luna, 104 mare et flumina, montes et colles laudant Deum, et in suum circulum per annos singulos elementa volvuntur, coelorumque rationem in terris deprehendimus, ut antiquae legis ordinem conservantes volvantur et currant; et nihil novum cernamus super terram. Quod autem dicitur: Ipsum est animal, quod videram juxta fluvium Chobar (Eccles. I) , Scriptura demonstrat eadem nos debere intelligere in expositione animalis, quae supra intelleximus. (Vers. 18 seqq.) Et egressa est gloria Domini a limine Templi, et stetit super Cherubim. Et elevantes [Al. elevantia et exaltata] Cherubim alas suas, exaltati sunt a terra coram me. Et illis egredientibus, rotae quoque subsecutae sunt. Et", + "candidate_score": 0.666715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_82_84", + "bdc_text": "Nam ut membri a corpore resecti , sic nec partis ullius terrarum notitiam habere seorsim possis , nisi prius de situ , facie et habitu corporis totius constiterit . Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1342", + "psc_text": "Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam cum regressi fuerint in Ecclesia, semper requirant Dominum, et inveniant cum: ut multiplicentur redeuntium turbis greges Domini: non jumentorum et brutorum animantium, sed greges hominum, qui fidei rationisque sint pleni, greges sancti, greges urbis Jerusalem, in cunctis solemnitatibus, quas Dei clementia receperunt; ut postquam civitates Domini hujuscemodi gregum multitudo compleverit, tunc sciant omnes, quod ipse sit Dominus. (CAP. XXXVII) (Cap. XXXVII.--Vers. 1 seqq.) 431 Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini: et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus, et circumduxit me per ea in gyrum [Vulg. in gyro]. Erant autem multa valde", + "candidate_score": 0.666311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_55", + "bdc_text": "Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1456", + "psc_text": "Dei intrare non possumus, ut dignos suscipiat, indignos abjiciat. In porta quoque judicium est. Unde et propheta dicit: Oderunt arguentes in porta (Isa. XXIX, 21). Et in alio loco: Non confundetur cum loquetur inimicis suis in porta (Ps. CXXVI, 5). Hic vir locutus est ad prophetam, in cujus manu erat funiculus, et cujus erat species quasi aeris, et qui calamum tenebat manu. Locutus est ad Ezechielem verus architectus, quem imitabatur et Paulus apostolus, dicens: Quasi sapiens architectus fundamentum posui (I Cor. III, 10). Sapientem autem vocat architectum, ad distinctionem illius qui stultus est, et in Zacharia pastor insipiens appellatur; locutus est autem quae sequuntur: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi (Zach. XI): non oculis carnis, sed spiritus; nec auribus corporis, sed animae. Levate, inquit, oculos vestros, et videte, quia messes jam albae sunt ad metendum (Joan. IV, 35). Et: Qui habet aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8).", + "candidate_score": 0.664435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_43_45", + "bdc_text": "Hic autem , inquiunt , in omnem veritatem nos ducit . Recte sane . Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1519", + "psc_text": "1) , ut intra omnia esse credendus sit: juxta illud Virgilianum (Aeneid. lib. VI): 486 Principio coelum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque Astra, Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Cumque per arma justitiae a dextris et sinistris, per gloriam et ignominiam, per bonam et malam famam, per laudes et vituperationes, victoriam de isto saeculo ceperimus (II Cor. VI): tunc palmae nobis dantur ex utroque latere, quos nec gaudia mutavere, nec moeror, nec prospera, nec adversa superarunt: et nequaquam per septem [ Al. octo] gradus, sicut in Aquilonis plaga, nec per septem et octo, sicut in meridie continetur: sed per octo ( Al. septem) tantum gradus ad summa conscendimus: eo quod sufficiat nobis octonarii numeri, id est, Evangelicum sacramentum; ut possimus juxta Apostolum dicere: Et si noveramus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus eum (II Cor. V,", + "candidate_score": 0.664291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56_58", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_310", + "psc_text": "mortuorum, sed viventium (Matth. XXII, 32) . Unde et omnia corpora rotarum plena sunt oculis (Supra I). Et in psalmo dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam (Ps. XVIII, 1, 2) . Sol quoque et luna, 104 mare et flumina, montes et colles laudant Deum, et in suum circulum per annos singulos elementa volvuntur, coelorumque rationem in terris deprehendimus, ut antiquae legis ordinem conservantes volvantur et currant; et nihil novum cernamus super terram. Quod autem dicitur: Ipsum est animal, quod videram juxta fluvium Chobar (Eccles. I) , Scriptura demonstrat eadem nos debere intelligere in expositione animalis, quae supra intelleximus. (Vers. 18 seqq.) Et egressa est gloria Domini a limine Templi, et stetit super Cherubim. Et elevantes [Al. elevantia et exaltata] Cherubim alas suas, exaltati sunt a terra coram me. Et illis egredientibus, rotae quoque subsecutae sunt. Et", + "candidate_score": 0.663467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_44_46", + "bdc_text": "Recte sane . Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit . At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1904", + "psc_text": "ut interpretatus est Aquila, pro liliis, Symmachusque pro floribus, Ecclesiae, quae urbs Domini est, continet sacramenta, de qua scribitur in eodem psalmo: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate (Psal. XLIV, 10). Et iterum: Omnis gloria filiae regis intrinsecus (Ibid., 14): ut non sit similis sepulcris forinsecus dealbatis, sed et intus et foris omnia lavet paropsidis (Matth. XXIII). Cumque recesserimus ab Aquilone, vento frigidissimo, transimus ad meridiem, et post ortum in nobis lumen scientiae, occasum fortitudinum formidamus, nequaquam 609 praeterita, sed futura considerantes, nec habentes certam virtutis possessionem, sed quotidie in oratione dicentes: Ne inducas nos in tentationem, quam ferre non possumus (Matth. LXXXVI, 13) . (Vers. 17.) Erunt autem suburbana civitatis ad Aquilonem, ducenti quinquaginta: et ad meridiem, ducenti quinquaginta: et ad Orientem, ducenti quinquaginta: et ad mare, ducenti quinquaginta. Pro suburbanis, quae Hebraice dicuntur MAGRAS , rursum LXX διάστημα, id est, spatium transtulerunt. Quod autem", + "candidate_score": 0.663374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83_85", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1342", + "psc_text": "Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam cum regressi fuerint in Ecclesia, semper requirant Dominum, et inveniant cum: ut multiplicentur redeuntium turbis greges Domini: non jumentorum et brutorum animantium, sed greges hominum, qui fidei rationisque sint pleni, greges sancti, greges urbis Jerusalem, in cunctis solemnitatibus, quas Dei clementia receperunt; ut postquam civitates Domini hujuscemodi gregum multitudo compleverit, tunc sciant omnes, quod ipse sit Dominus. (CAP. XXXVII) (Cap. XXXVII.--Vers. 1 seqq.) 431 Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini: et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus, et circumduxit me per ea in gyrum [Vulg. in gyro]. Erant autem multa valde", + "candidate_score": 0.658679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_45", + "bdc_text": "Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_79", + "psc_text": "Domini vera, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum; et dulciora super mel et favum (Psal. XVIII, 10, 11) . Et Samson favum mellis in ore leonis invenit (Judic. XIV); et Dominus post resurrectionem partem assi piscis comedit et favum (Luc. II). Et in Proverbiis de ape dicitur, quamquam hoc Hebraea non habeant exemplaria: Vade ad apem, et disce quomodo operatrix sit, et opus suum castum faciat: cujus laboribus reges et imperiti pro sanitate abutuntur (Prov. VI, 8, sec. LXX) : quod operati sunt Moyses et prophetae, et evangelistae, et apostoli; ut quicumque rex fieret, cujus cor in manu Dei est, dulcibus fruatur cibis. Qui vero simplex et absque serpentis astutia habet innocentiam columbarum, simplici fide credat atque salvetur: quia ubique insidiae sunt, et saepe diabolus transfigurat se in angelum lucis (II Cor. II): melque distillat de labiis mulieris meretricis, dulcia repromittens ut venena interserat (Prov. V). (Vers. 5.) Et", + "candidate_score": 0.657182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83_85", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1457", + "psc_text": "est autem quae sequuntur: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi (Zach. XI): non oculis carnis, sed spiritus; nec auribus corporis, sed animae. Levate, inquit, oculos vestros, et videte, quia messes jam albae sunt ad metendum (Joan. IV, 35). Et: Qui habet aures audiendi, audiat (Luc. VIII, 8). Videtur autem aedificatio civitatis, et auditur ordo caeremoniarum et sacerdotum, terraeque descriptio. Nec sufficit praecepisse ut cerneret oculis, et audiret auribus; sed adjecit: Et pone cor tuum in omnia; sive, et pone in corde tuo omnia quae ego ostendam tibi. Nihil enim prodest vidisse et audisse, nisi ea quae videris et audieris, in memoriae reposueris thesauro. Quando autem dicit, omnia quae ego ostendam tibi, intentum facit auditorem, facit et cordis oculis praeparatum, ut memoriter teneat quae sibi ostendenda sunt, quia ut omnia ostendantur tibi, adductus es huc. Quo dicto ostendit specialiter nihil theoria et scientia dulcius, quam propheta desiderat, dicens:", + "candidate_score": 0.653367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83_85", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1316", + "psc_text": "in extrema dicitur prophetia: Et opprobrium populorum nequaquam portabis, et gentem tuam non amittes amplius. Et quia longum est nunc adversum dogma Judaicum, et beatitudinem ventri, et gutturi Judaico servientem, qui omnia terrena desiderant, et dicunt: Manducemus et bibamus, de quibus et Apostolus loquitur: Esca ventri et venter escis: Deus autem et hunc et illam destruet (I Cor. VI, 13), in brevi explanatione dicere: nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus, juxta quam et Isaiae extremas partes interpretati sumus. Neque enim juxta Judaicas fabulas, quas illi δευτερώσεις appellant, gemmatam, et auream de coelo exspectamus Jerusalem: nec rursum passuri circumcisionis injuriam, nec oblaturi taurorum et arietum victimas, nec sabbati otio dormiemus. Quod et multi nostrorum, et praecipue Tertulliani liber, qui inscribitur, de Spe fidelium, et Lactantii Institutionum volumen septimum pollicetur, et Victorini Petabionensis episcopi crebrae expositiones, et nuper Severus noster in dialogo cui Gallo nomen imposuit. Et ut Graecos nominem, et primum extremumque", + "candidate_score": 0.650725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_81_83", + "bdc_text": "Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur . Nam ut membri a corpore resecti , sic nec partis ullius terrarum notitiam habere seorsim possis , nisi prius de situ , facie et habitu corporis totius constiterit . Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1003", + "psc_text": "In multitudine divitiarum tuarum, et populorum ditasti reges multos. Nunc contrita es a mari ( sive in mari) in profundis aquarum opes tuae ( sive negotiatio tua) et omnis multitudo tua, quae erat in medio tui ceciderunt. Universi habitatores insularum obstupuerunt ( sive contriti sunt) super te, et reges earum omnes tempestate perculsi (sive versi in amentiam) mutaverunt vultus ( vel fleverunt). Negotiatores gentium ( sive populorum) sibilaverunt super te, ad nihilum deducta es ( sive facta perditio es: et non eris 324 ultra [Vulg. tacet ultra ] usque in saeculum ( sive in perpetuum). Gubernatores, remiges, proretae, atque vectores, in planctu Tyri ista memorabunt, quae alia civitatum ita conticuit, ut loquendi fiduciam non haberet; et audiret illud Evangelicum, Tace, et obmutesce (Marc. IV, 39). Et de Psalmis: Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Ps. XLVI, 16)? Quantis mercibus, o", + "candidate_score": 0.646488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_310", + "psc_text": "mortuorum, sed viventium (Matth. XXII, 32) . Unde et omnia corpora rotarum plena sunt oculis (Supra I). Et in psalmo dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam (Ps. XVIII, 1, 2) . Sol quoque et luna, 104 mare et flumina, montes et colles laudant Deum, et in suum circulum per annos singulos elementa volvuntur, coelorumque rationem in terris deprehendimus, ut antiquae legis ordinem conservantes volvantur et currant; et nihil novum cernamus super terram. Quod autem dicitur: Ipsum est animal, quod videram juxta fluvium Chobar (Eccles. I) , Scriptura demonstrat eadem nos debere intelligere in expositione animalis, quae supra intelleximus. (Vers. 18 seqq.) Et egressa est gloria Domini a limine Templi, et stetit super Cherubim. Et elevantes [Al. elevantia et exaltata] Cherubim alas suas, exaltati sunt a terra coram me. Et illis egredientibus, rotae quoque subsecutae sunt. Et", + "candidate_score": 0.639944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_84", + "bdc_text": "Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_169", + "psc_text": "Jonae percussit umbraculum (Jon. IV). Et de eadem terra scriptum est: Qui respicit terram, et facit eam tremere (Ps. CIII, 32) . Ad quos Propheta loquitur indicans idola destruenda et aras, universasque caeremonias 57 quibus prius idolis servierant conterendas. Possumus montes Israel et principes accipere eos, qui potentia, sapientiaque, et scientia ac divitiis praecellebant. Et hoc animadvertendum, quod obfirmatur quidem facies, et ponitur contra montes: sed nequaquam solis montibus, sed et collibus loquitur, et rupibus et vallibus, in quibus inferior dignitas, et gradus prudentiae scientiaeque cognoscitur. Videntur mihi tropologice montes esse, qui ad perfectam scientiam pervenerunt; colles, qui paulo inferiores sunt; rupes, qui nullam habentes scientiam, et tantum in conversatione fidentes, aliqua sibi de Scripturarum interpretatione praesumunt, habentes juxta Apostolum zelum Dei, sed non secundum scientiam (Rom. X; Jacob. III); valles autem appellari novissimos in Ecclesia, qui et vita et scientia inferiores, tamen de conventu familiae Dominicae non recedunt. Qui", + "candidate_score": 0.636078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_59", + "psc_text": "omnium quae perspecta sunt. Et haec visio gloriae similitudinis Dei: non quo gloriam Domini viderit, sed similitudinem gloriae ejus. Visio autem omnis haec est: Spiritus elevans, et nubes magna, et quatuor animalia, et rotae totidem sequentes animalia, et spiritum, quae sub firmamento Dei esse meruerunt. Quae postquam elevata sunt, et audierunt vocem quasi aquarum multarum, et quasi verbi sublimis Dei, vocemque castrorum et exercitus, demiserunt alas, et stuporem silentio demonstrarunt: apparuitque sedens super similitudinem sapphiri quasi similitudo hominis, qui a lumbis supra habebat speciem electri, et a lumbis deorsum speciem ignis in circuitu. Post quem terrorem datur signum misericordiae; velut aspectus arcus cum fuerit in nube in die pluviae. De hac visione prolixius diximus quia et obscura est, et a multis varie exponitur. In reliquis quantum fieri potest absque damno sensuum, propter magnitudinem voluminis brevitati studebimus. (CAP. II) (Cap. II.--Vers. 1.) 23 Et vidi, et cecidi in faciem meam, et", + "candidate_score": 0.634577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1342", + "psc_text": "Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam cum regressi fuerint in Ecclesia, semper requirant Dominum, et inveniant cum: ut multiplicentur redeuntium turbis greges Domini: non jumentorum et brutorum animantium, sed greges hominum, qui fidei rationisque sint pleni, greges sancti, greges urbis Jerusalem, in cunctis solemnitatibus, quas Dei clementia receperunt; ut postquam civitates Domini hujuscemodi gregum multitudo compleverit, tunc sciant omnes, quod ipse sit Dominus. (CAP. XXXVII) (Cap. XXXVII.--Vers. 1 seqq.) 431 Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini: et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus, et circumduxit me per ea in gyrum [Vulg. in gyro]. Erant autem multa valde", + "candidate_score": 0.633503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_84_86", + "bdc_text": "Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 . kalend[as ] august[i ] anno 1534 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_169", + "psc_text": "Jonae percussit umbraculum (Jon. IV). Et de eadem terra scriptum est: Qui respicit terram, et facit eam tremere (Ps. CIII, 32) . Ad quos Propheta loquitur indicans idola destruenda et aras, universasque caeremonias 57 quibus prius idolis servierant conterendas. Possumus montes Israel et principes accipere eos, qui potentia, sapientiaque, et scientia ac divitiis praecellebant. Et hoc animadvertendum, quod obfirmatur quidem facies, et ponitur contra montes: sed nequaquam solis montibus, sed et collibus loquitur, et rupibus et vallibus, in quibus inferior dignitas, et gradus prudentiae scientiaeque cognoscitur. Videntur mihi tropologice montes esse, qui ad perfectam scientiam pervenerunt; colles, qui paulo inferiores sunt; rupes, qui nullam habentes scientiam, et tantum in conversatione fidentes, aliqua sibi de Scripturarum interpretatione praesumunt, habentes juxta Apostolum zelum Dei, sed non secundum scientiam (Rom. X; Jacob. III); valles autem appellari novissimos in Ecclesia, qui et vita et scientia inferiores, tamen de conventu familiae Dominicae non recedunt. Qui", + "candidate_score": 0.632805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_81", + "bdc_text": "Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1891", + "psc_text": "plagam maris, erunt primitiae quas separabitis, viginti quinque millia latitudinis et longitudinis: sicut singulae partes a plaga Orientali usque ad plagam maris, et erit sanctuarium in medio ejus. Primitiae quas separabitis Domino, longitudo viginti quinque millibus, et latitudo decem millibus. Superfluum est disserta disserere, et in quibus supra laboravimus, quasi non sint dicta, iterum laborare. Post septem tribuum terminos, ab Oriente usque ad Occidentem describuntur primitiae; quarum latitudo teneat vigintiquinque millia calamorum: longitudo vero sicuti tenent singulae tribus ab Oriente, usque ad mare, cujus longitudinis incertus est numerus. Neque enim in singularum descriptione tribuum, mensura descripta est. Sin autem latitudo habet vigintiquinque millium calamorum, conjici datur, multo majorem esse numerum longitudinis, quae semper major est latitudine. In medio autem sanctuarium ponitur juxta primitias, quae sunt Domino separatae, longitudinis viginti quinque millium calamorum, et latitudinis decem millium: quae legens nihil aliud possum dicere, nisi illud Apostoli: O profundum divitiarum sapientiae et", + "candidate_score": 0.615531, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf030", + "work_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I", + "max_score": 0.740914, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_30", + "psc_text": "ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra, Spiritus intus alit; totamque infusa per artus Meus agitat molem, et magno se corpore miscet. Ac ne quis forte ignoret quisnam esset ille spiritus, qui tantum haberet potestatis, declaravit alio loco, dicens: Deum namque ire per omnes Terrasque, tractusque maris, coelumque profundum. Hinc pecudes, armenta, viros, genus omne ferarum, Quemque sibi tenues nascentem arcessere vitas. Ovidius quoque in principio praeclari operis, sine ulla nominis dissimulatione, a Deo, quem fabricatorem mundi, quem rerum opificem vocat, mundum fatetur instructum. Quod si vel Orpheus, vel hi nostri, quae natura ducente senserunt, in perpetuum defendissent, eamdem quam nos sequimur, doctrinam comprehensa veritate tenuissent. Sed hactenus de poetis. Ad philosophos veniamus, quorum gravior est auctoritas, certiusque judicium; quia non rebus commentitiis, sed investigandae veritati studuisse creduntur. Thales Milesius, qui unus e septem sapientium numero fuit, quique primus omnium quaesisse de causis naturalibus traditur, aquam esse dixit,", + "candidate_score": 0.740914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66_68", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_30", + "psc_text": "ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra, Spiritus intus alit; totamque infusa per artus Meus agitat molem, et magno se corpore miscet. Ac ne quis forte ignoret quisnam esset ille spiritus, qui tantum haberet potestatis, declaravit alio loco, dicens: Deum namque ire per omnes Terrasque, tractusque maris, coelumque profundum. Hinc pecudes, armenta, viros, genus omne ferarum, Quemque sibi tenues nascentem arcessere vitas. Ovidius quoque in principio praeclari operis, sine ulla nominis dissimulatione, a Deo, quem fabricatorem mundi, quem rerum opificem vocat, mundum fatetur instructum. Quod si vel Orpheus, vel hi nostri, quae natura ducente senserunt, in perpetuum defendissent, eamdem quam nos sequimur, doctrinam comprehensa veritate tenuissent. Sed hactenus de poetis. Ad philosophos veniamus, quorum gravior est auctoritas, certiusque judicium; quia non rebus commentitiis, sed investigandae veritati studuisse creduntur. Thales Milesius, qui unus e septem sapientium numero fuit, quique primus omnium quaesisse de causis naturalibus traditur, aquam esse dixit,", + "candidate_score": 0.732478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64_66", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_30", + "psc_text": "ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra, Spiritus intus alit; totamque infusa per artus Meus agitat molem, et magno se corpore miscet. Ac ne quis forte ignoret quisnam esset ille spiritus, qui tantum haberet potestatis, declaravit alio loco, dicens: Deum namque ire per omnes Terrasque, tractusque maris, coelumque profundum. Hinc pecudes, armenta, viros, genus omne ferarum, Quemque sibi tenues nascentem arcessere vitas. Ovidius quoque in principio praeclari operis, sine ulla nominis dissimulatione, a Deo, quem fabricatorem mundi, quem rerum opificem vocat, mundum fatetur instructum. Quod si vel Orpheus, vel hi nostri, quae natura ducente senserunt, in perpetuum defendissent, eamdem quam nos sequimur, doctrinam comprehensa veritate tenuissent. Sed hactenus de poetis. Ad philosophos veniamus, quorum gravior est auctoritas, certiusque judicium; quia non rebus commentitiis, sed investigandae veritati studuisse creduntur. Thales Milesius, qui unus e septem sapientium numero fuit, quique primus omnium quaesisse de causis naturalibus traditur, aquam esse dixit,", + "candidate_score": 0.731014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_30", + "psc_text": "ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra, Spiritus intus alit; totamque infusa per artus Meus agitat molem, et magno se corpore miscet. Ac ne quis forte ignoret quisnam esset ille spiritus, qui tantum haberet potestatis, declaravit alio loco, dicens: Deum namque ire per omnes Terrasque, tractusque maris, coelumque profundum. Hinc pecudes, armenta, viros, genus omne ferarum, Quemque sibi tenues nascentem arcessere vitas. Ovidius quoque in principio praeclari operis, sine ulla nominis dissimulatione, a Deo, quem fabricatorem mundi, quem rerum opificem vocat, mundum fatetur instructum. Quod si vel Orpheus, vel hi nostri, quae natura ducente senserunt, in perpetuum defendissent, eamdem quam nos sequimur, doctrinam comprehensa veritate tenuissent. Sed hactenus de poetis. Ad philosophos veniamus, quorum gravior est auctoritas, certiusque judicium; quia non rebus commentitiis, sed investigandae veritati studuisse creduntur. Thales Milesius, qui unus e septem sapientium numero fuit, quique primus omnium quaesisse de causis naturalibus traditur, aquam esse dixit,", + "candidate_score": 0.721328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64_66", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_29", + "psc_text": "exordium, sed a chao, quod est rudis inordinataeque materiae confusa congeries: cum explanare ante debuerit, chaos ipsum unde, quando, quomodo esse, aut constare coepisset. Nimirum sicut ab aliquo artifice disposita, ordinata, effecta sunt omnia: sic ipsam materiam fictam esse ab aliquo necesse est. Quis igitur hanc, nisi Deus, fecit, cujus potestati subjacent omnia? sed refugit hoc ille dum horret incognitam, veritatem. Non enim Musarum instinctu, sicut videri volebat, in Helicone carmen illud effudit; sed meditatus venerat et paratus. Nostrorum primus Maro non longe fuit a veritate; cujus de summo Deo, quem mentem ac spiritum nominavit, haec verba sunt: Principio coelum, ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra, Spiritus intus alit; totamque infusa per artus Meus agitat molem, et magno se corpore miscet. Ac ne quis forte ignoret quisnam esset ille spiritus, qui tantum haberet potestatis, declaravit alio loco, dicens: Deum namque ire per omnes Terrasque, tractusque maris, coelumque", + "candidate_score": 0.705987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_63_65", + "bdc_text": "«Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur :", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_33", + "psc_text": "divina lex, sive quid aliud dixeris; idem est, quod a nobis dicitur Deus. Nec obstat appellationum diversitas, cum ipsa significatione ad unum omnia revolvantur. Aristoteles, quamvis secum ipse dissideat, ac repugnantia sibi et dicat et sentiat, in summum tamen unam mentem mundo praeesse testatur. Plato, qui omnium sapientissimus judicatur, monarchiam plane aperteque defendit; nec aethera, aut rationem, aut naturam, sed, ut est, Deum nominat; ab eo mundum hunc perfectum atque mirabilem esse fabricatum. Quem Cicero secutus atque imitatus in plurimis, Deum frequenter confitetur, ac supremum vocat in iis libris, quos de Legibus scripsit; ab eoque regi mundum argumentatur, cum disputat de Natura deorum, hoc modo: « Nihil est praestantius Deo; ab eo igitur mundum regi necesse est. Nulli igitur est naturae obediens aut subjectus Deus; omnem ergo regit ipse naturam. » Quid autem sit Deus, in Consolatione definit: « Nec vero Deus ipse, qui intelligitur a nobis, alio modo intelligi", + "candidate_score": 0.684883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_63_65", + "bdc_text": "«Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur :", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_34", + "psc_text": "de Natura deorum, hoc modo: « Nihil est praestantius Deo; ab eo igitur mundum regi necesse est. Nulli igitur est naturae obediens aut subjectus Deus; omnem ergo regit ipse naturam. » Quid autem sit Deus, in Consolatione definit: « Nec vero Deus ipse, qui intelligitur a nobis, alio modo intelligi potest, nisi mens soluta quaedam et libera, segregata ab omni concretione mortali, omnia sentiens ac movens. » Annaeus quoque Seneca, qui ex Romanis vel acerrimus Stoicus fuit, quam saepe summum Deum merita laude prosequitur! Nam cum de immatura morte dissereret: « Non intelligis, inquit, auctoritatem ac majestatem judicis tui, rectorem orbis terrarum, coelique et deorum omnium Deum, a quo ista numina, quae singula adoramus, et colimus, suspensa sunt. » Item in Exhortationibus: « Hic, cum prima fundamenta molis pulcherrimae jaceret, et hoc ordiretur, quo neque majus quidquam novit natura, nec melius; ut omnia sub ducibus suis irent, quamvis ipse per", + "candidate_score": 0.684047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_63_65", + "bdc_text": "«Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur :", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_28", + "psc_text": "ἔκτισεν ἀθανάτοις δόμον ἄφθιτον. Natura igitur et ratione ducente, intellexit esse praestantissimam potestatem coeli ac terrae conditricem. Non poterat enim dicere Jovem esse principem rerum, qui erat Saturno genitus; neque Saturnum ipsum, qui coelo natus ferebatur: coelum autem tamquam Deum primum constituere non audebat, quod videbat elementum esse mundi, quod ipsum eguerit auctore. Haec eum ratio perduxit ad illum Deum primogenitum, cui assignat et tribuit principatum. Homerus nihil nobis dare potuit, quod pertineat ad veritatem, qui humana potius quam divina conscripsit. Potuit Hesiodus, qui deorum generationem unius libri opere complexus est. Sed tamen nihil dedit, non a Deo conditore sumens exordium, sed a chao, quod est rudis inordinataeque materiae confusa congeries: cum explanare ante debuerit, chaos ipsum unde, quando, quomodo esse, aut constare coepisset. Nimirum sicut ab aliquo artifice disposita, ordinata, effecta sunt omnia: sic ipsam materiam fictam esse ab aliquo necesse est. Quis igitur hanc, nisi Deus, fecit, cujus", + "candidate_score": 0.675347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_63_65", + "bdc_text": "«Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur :", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_29", + "psc_text": "exordium, sed a chao, quod est rudis inordinataeque materiae confusa congeries: cum explanare ante debuerit, chaos ipsum unde, quando, quomodo esse, aut constare coepisset. Nimirum sicut ab aliquo artifice disposita, ordinata, effecta sunt omnia: sic ipsam materiam fictam esse ab aliquo necesse est. Quis igitur hanc, nisi Deus, fecit, cujus potestati subjacent omnia? sed refugit hoc ille dum horret incognitam, veritatem. Non enim Musarum instinctu, sicut videri volebat, in Helicone carmen illud effudit; sed meditatus venerat et paratus. Nostrorum primus Maro non longe fuit a veritate; cujus de summo Deo, quem mentem ac spiritum nominavit, haec verba sunt: Principio coelum, ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra, Spiritus intus alit; totamque infusa per artus Meus agitat molem, et magno se corpore miscet. Ac ne quis forte ignoret quisnam esset ille spiritus, qui tantum haberet potestatis, declaravit alio loco, dicens: Deum namque ire per omnes Terrasque, tractusque maris, coelumque", + "candidate_score": 0.67124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62_64", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_33", + "psc_text": "divina lex, sive quid aliud dixeris; idem est, quod a nobis dicitur Deus. Nec obstat appellationum diversitas, cum ipsa significatione ad unum omnia revolvantur. Aristoteles, quamvis secum ipse dissideat, ac repugnantia sibi et dicat et sentiat, in summum tamen unam mentem mundo praeesse testatur. Plato, qui omnium sapientissimus judicatur, monarchiam plane aperteque defendit; nec aethera, aut rationem, aut naturam, sed, ut est, Deum nominat; ab eo mundum hunc perfectum atque mirabilem esse fabricatum. Quem Cicero secutus atque imitatus in plurimis, Deum frequenter confitetur, ac supremum vocat in iis libris, quos de Legibus scripsit; ab eoque regi mundum argumentatur, cum disputat de Natura deorum, hoc modo: « Nihil est praestantius Deo; ab eo igitur mundum regi necesse est. Nulli igitur est naturae obediens aut subjectus Deus; omnem ergo regit ipse naturam. » Quid autem sit Deus, in Consolatione definit: « Nec vero Deus ipse, qui intelligitur a nobis, alio modo intelligi", + "candidate_score": 0.666097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62_64", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_12", + "psc_text": "ratione regeretur. Sed et M. Tullius, quamvis Academicae disciplinae defensor esset, de providentia gubernatrice rerum et multa et saepe disseruit, Stoicorum argumenta confirmans, et nova ipse afferens plurima: quod facit tum in omnibus philosophiae suae libris, tum maxime in iis qui sunt de Natura deorum. Nec difficile sane fuit paucorum hominum prave sentientium redarguere mendacia testimonio populorum atque gentium in hac una re non dissidentium. Nemo est enim tam rudis, tam feris moribus, qui oculos suos in coelum tollens, tametsi nesciat cujus Dei providentia regatur hoc omne quod cernitur, non aliquam tamen esse intelligat ex ipsa rerum magnitudine, motu, dispositione, constantia, utilitate, pulchritudine, temperatione: nec posse fieri quin id, quod mirabili ratione constat, consilio majori aliquo sit instructum. Et nobis utique facillimum est exequi hanc partem quamlibet copiose. Sed quia multum inter philosophos agitata res est, et providentiam tollentibus satis responsum videtur ab hominibus argutis et eloquentibus, et de solertia", + "candidate_score": 0.66281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62_64", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_11", + "psc_text": "II. Quod providentia sit in rebus humanis. Suscepto igitur illustrandae veritatis officio, non putavi adeo necessarium ab illa quaestione principium sumere, quae videtur prima esse natura: sitne providentia, quae rebus omnibus consulat; an fortuitu vel facta sint omnia vel regantur. Cujus sententiae auctor est Democritus, confirmator Epicurus. Sed et antea Protagoras, qui deos in dubium vocavit; et postea Diagoras, qui exclusit; et alii nonnulli qui non putaverunt deos esse; quid aliud effecerunt, nisi ut nulla esse providentia putaretur? quos tamen et caeteri philosophi, ac maxime Stoici acerrime retuderunt, docentes, nec fieri mundum sine divina ratione potuisse, nec constare, nisi summa ratione regeretur. Sed et M. Tullius, quamvis Academicae disciplinae defensor esset, de providentia gubernatrice rerum et multa et saepe disseruit, Stoicorum argumenta confirmans, et nova ipse afferens plurima: quod facit tum in omnibus philosophiae suae libris, tum maxime in iis qui sunt de Natura deorum. Nec difficile sane fuit paucorum", + "candidate_score": 0.660729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62_64", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_32", + "psc_text": "vitam capiunt. » Anaxagoras Deum esse dixit infinitam mentem, quae per seipsam moveatur, Antisthenes multos quidem esse populares deos, unum tamen naturalem, summae totius artificem. Cleanthes et Anaximenes aethera dicunt esse summum Deum; cui opinioni poeta noster assensit: Tum pater omnipotens foecundis imbribus aether Conjugis in gremium laetae descendit, et omnes Magnus alit magno permixtus corpore foetus. Chrysippus naturalem vim divina ratione praeditam, interdum divinam necessitatem Deum nuncupat. Item Zeno divinam naturalemque legem. Horum omnium sententia, quamvis sit incerta, eodem tamen spectat, ut providentiam unam esse consentiant. Sive enim natura, sive aether, sive ratio, sive mens, sive fatalis necessitas, sive divina lex, sive quid aliud dixeris; idem est, quod a nobis dicitur Deus. Nec obstat appellationum diversitas, cum ipsa significatione ad unum omnia revolvantur. Aristoteles, quamvis secum ipse dissideat, ac repugnantia sibi et dicat et sentiat, in summum tamen unam mentem mundo praeesse testatur. Plato, qui omnium sapientissimus judicatur, monarchiam", + "candidate_score": 0.656166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62_64", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_34", + "psc_text": "de Natura deorum, hoc modo: « Nihil est praestantius Deo; ab eo igitur mundum regi necesse est. Nulli igitur est naturae obediens aut subjectus Deus; omnem ergo regit ipse naturam. » Quid autem sit Deus, in Consolatione definit: « Nec vero Deus ipse, qui intelligitur a nobis, alio modo intelligi potest, nisi mens soluta quaedam et libera, segregata ab omni concretione mortali, omnia sentiens ac movens. » Annaeus quoque Seneca, qui ex Romanis vel acerrimus Stoicus fuit, quam saepe summum Deum merita laude prosequitur! Nam cum de immatura morte dissereret: « Non intelligis, inquit, auctoritatem ac majestatem judicis tui, rectorem orbis terrarum, coelique et deorum omnium Deum, a quo ista numina, quae singula adoramus, et colimus, suspensa sunt. » Item in Exhortationibus: « Hic, cum prima fundamenta molis pulcherrimae jaceret, et hoc ordiretur, quo neque majus quidquam novit natura, nec melius; ut omnia sub ducibus suis irent, quamvis ipse per", + "candidate_score": 0.655091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78_80", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat . Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_11", + "psc_text": "II. Quod providentia sit in rebus humanis. Suscepto igitur illustrandae veritatis officio, non putavi adeo necessarium ab illa quaestione principium sumere, quae videtur prima esse natura: sitne providentia, quae rebus omnibus consulat; an fortuitu vel facta sint omnia vel regantur. Cujus sententiae auctor est Democritus, confirmator Epicurus. Sed et antea Protagoras, qui deos in dubium vocavit; et postea Diagoras, qui exclusit; et alii nonnulli qui non putaverunt deos esse; quid aliud effecerunt, nisi ut nulla esse providentia putaretur? quos tamen et caeteri philosophi, ac maxime Stoici acerrime retuderunt, docentes, nec fieri mundum sine divina ratione potuisse, nec constare, nisi summa ratione regeretur. Sed et M. Tullius, quamvis Academicae disciplinae defensor esset, de providentia gubernatrice rerum et multa et saepe disseruit, Stoicorum argumenta confirmans, et nova ipse afferens plurima: quod facit tum in omnibus philosophiae suae libris, tum maxime in iis qui sunt de Natura deorum. Nec difficile sane fuit paucorum", + "candidate_score": 0.65426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_28", + "psc_text": "ἔκτισεν ἀθανάτοις δόμον ἄφθιτον. Natura igitur et ratione ducente, intellexit esse praestantissimam potestatem coeli ac terrae conditricem. Non poterat enim dicere Jovem esse principem rerum, qui erat Saturno genitus; neque Saturnum ipsum, qui coelo natus ferebatur: coelum autem tamquam Deum primum constituere non audebat, quod videbat elementum esse mundi, quod ipsum eguerit auctore. Haec eum ratio perduxit ad illum Deum primogenitum, cui assignat et tribuit principatum. Homerus nihil nobis dare potuit, quod pertineat ad veritatem, qui humana potius quam divina conscripsit. Potuit Hesiodus, qui deorum generationem unius libri opere complexus est. Sed tamen nihil dedit, non a Deo conditore sumens exordium, sed a chao, quod est rudis inordinataeque materiae confusa congeries: cum explanare ante debuerit, chaos ipsum unde, quando, quomodo esse, aut constare coepisset. Nimirum sicut ab aliquo artifice disposita, ordinata, effecta sunt omnia: sic ipsam materiam fictam esse ab aliquo necesse est. Quis igitur hanc, nisi Deus, fecit, cujus", + "candidate_score": 0.65401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_63", + "bdc_text": "«Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_21", + "psc_text": "plus noceant, quam prosint: sic in hoc rerum naturae imperio, nisi unus fuerit, ad quem totius summae cura referatur, universa solventur et corruent. Dicere autem, multorum arbitrio regi mundum, tale est, quale si quis affirmet in uno corpore multas esse mentes: quoniam multa et varia sunt ministeria membrorum; ut singulos corporis sensus singulae mentes regere credantur, item multi affectus, quibus commoveri solemus vel ad iram, vel ad cupiditatem, vel ad laetitiam, vel ad metum, vel ad miserationem; ut in his omnibus totidem mentes putentur operari: quod si quis profecto dicat, ne ipsam quidem, quae una est, habere videatur. Quod si in uno corpore tantarum rerum gubernationem mens una possidet, et universis simul intenta est; cur aliquis existimet mundum non posse ab uno regi, a pluribus posse? Quod quia intelligunt isti assertores deorum, ita eos praeesse singulis rebus ac partibus dicunt, ut tamen unus sit rector eximius. Jam ergo caeteri dii", + "candidate_score": 0.653606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78_80", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat . Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_12", + "psc_text": "ratione regeretur. Sed et M. Tullius, quamvis Academicae disciplinae defensor esset, de providentia gubernatrice rerum et multa et saepe disseruit, Stoicorum argumenta confirmans, et nova ipse afferens plurima: quod facit tum in omnibus philosophiae suae libris, tum maxime in iis qui sunt de Natura deorum. Nec difficile sane fuit paucorum hominum prave sentientium redarguere mendacia testimonio populorum atque gentium in hac una re non dissidentium. Nemo est enim tam rudis, tam feris moribus, qui oculos suos in coelum tollens, tametsi nesciat cujus Dei providentia regatur hoc omne quod cernitur, non aliquam tamen esse intelligat ex ipsa rerum magnitudine, motu, dispositione, constantia, utilitate, pulchritudine, temperatione: nec posse fieri quin id, quod mirabili ratione constat, consilio majori aliquo sit instructum. Et nobis utique facillimum est exequi hanc partem quamlibet copiose. Sed quia multum inter philosophos agitata res est, et providentiam tollentibus satis responsum videtur ab hominibus argutis et eloquentibus, et de solertia", + "candidate_score": 0.649046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_28", + "bdc_text": "Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_2", + "psc_text": "aperuit oculos ejus aliquando, et notionem veritatis munus suum fecit: ut et humanam sapientiam nullam esse monstraret, et erranti ac vago viam consequendae immortalitatis ostenderet. Verum quoniam pauci utuntur hoc coelesti beneficio ac munere; quod obvoluta in obscuro veritas latet; eaque vel contemptui doctis est, quia idoneis assertoribus eget, vel odio indoctis, ob insitam sibi austeritatem, quam natura hominum proclivis in vitia pati non potest (nam quia virtutibus amaritudo permixta est, vitia vero voluptate condita sunt; illa offensi, hac deliniti feruntur in praeceps, et bonorum specie falsi, mala pro bonis amplectuntur) succurrendum esse his erroribus credidi: ut et docti ad veram sapientiam dirigantur et indocti ad veram religionem. Quae professio multo melior, utilior, gloriosior putanda est, quam illa oratoria, in qua diu versati, non ad virtutem, sed plane ad argutam malitiam juvenes erudiebamus. Multo quippe nunc rectius de praeceptis coelestibus disseremus, quibus ad cultum verae majestatis mentes hominum instruere possimus:", + "candidate_score": 0.641241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_11", + "psc_text": "II. Quod providentia sit in rebus humanis. Suscepto igitur illustrandae veritatis officio, non putavi adeo necessarium ab illa quaestione principium sumere, quae videtur prima esse natura: sitne providentia, quae rebus omnibus consulat; an fortuitu vel facta sint omnia vel regantur. Cujus sententiae auctor est Democritus, confirmator Epicurus. Sed et antea Protagoras, qui deos in dubium vocavit; et postea Diagoras, qui exclusit; et alii nonnulli qui non putaverunt deos esse; quid aliud effecerunt, nisi ut nulla esse providentia putaretur? quos tamen et caeteri philosophi, ac maxime Stoici acerrime retuderunt, docentes, nec fieri mundum sine divina ratione potuisse, nec constare, nisi summa ratione regeretur. Sed et M. Tullius, quamvis Academicae disciplinae defensor esset, de providentia gubernatrice rerum et multa et saepe disseruit, Stoicorum argumenta confirmans, et nova ipse afferens plurima: quod facit tum in omnibus philosophiae suae libris, tum maxime in iis qui sunt de Natura deorum. Nec difficile sane fuit paucorum", + "candidate_score": 0.637726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_28", + "bdc_text": "Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_3", + "psc_text": "veram sapientiam dirigantur et indocti ad veram religionem. Quae professio multo melior, utilior, gloriosior putanda est, quam illa oratoria, in qua diu versati, non ad virtutem, sed plane ad argutam malitiam juvenes erudiebamus. Multo quippe nunc rectius de praeceptis coelestibus disseremus, quibus ad cultum verae majestatis mentes hominum instruere possimus: nec tam de rebus humanis bene meretur, qui scientiam bene dicendi affert, quam qui pie atque innocenter docet vivere: idcirco apud Graecos majore in gloria philosophi, quam oratores fuerunt. Illi enim recte vivendi doctores sunt existimati: quod est longe praestabilius: quoniam bene dicere, ad paucos pertinet, bene autem vivere ad omnes. Multum tamen nobis exercitatio illa fictarum litium contulit, ut nunc majore copia et facultate dicendi causam veritatis peroremus: quae licet possit sine eloquentia defendi, ut est a multis saepe defensa; tamen claritate ac nitore sermonis illustranda, et quodammodo disserenda est, ut potentius in animos influat et vi sua instructa,", + "candidate_score": 0.636735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_111", + "psc_text": "coelum tollenda fama fuit, huic idem honos certe dicandus est. Quod quidem faciam, teque omnium optimam doctissimamque, approbantibus diis immortalibus ipsis, in eorum coetu locatam, ad opinionem omnium mortalium consecrabo. » Fortasse dicat aliquis, prae nimio luctu delirasse Ciceronem. Atqui omnis illa oratio, et doctrina, et exemplis, et ipso loquendi genere perfecta, non aegri, sed constantis animi ac judicii fuit; et haec ipsa sententia nullum praefert indicium doloris. Neque enim puto illum tam varie, tam copiose, tam ornate scribere potuisse, nisi luctum ejus et ratio ipsa, et consolatio amicorum, et temporis longitudo mitigasset. Quid, quod idem dicit in libris de Republica? idem de Gloria? Nam de Legibus, quo in opere Platonem secutus, leges voluit ponere, quibus putaret usuram esse justam et sapienetm civitatem, de Religione ita sanxit: « Divos, et eos qui coelestes semper habiti sunt, colunto; et illos, quos in coelo merita locaverunt, Herculem, Liberum, Aesculapium, Pollucem, Castorem, Quirinum.", + "candidate_score": 0.625962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia .", + "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-I_window_33", + "psc_text": "divina lex, sive quid aliud dixeris; idem est, quod a nobis dicitur Deus. Nec obstat appellationum diversitas, cum ipsa significatione ad unum omnia revolvantur. Aristoteles, quamvis secum ipse dissideat, ac repugnantia sibi et dicat et sentiat, in summum tamen unam mentem mundo praeesse testatur. Plato, qui omnium sapientissimus judicatur, monarchiam plane aperteque defendit; nec aethera, aut rationem, aut naturam, sed, ut est, Deum nominat; ab eo mundum hunc perfectum atque mirabilem esse fabricatum. Quem Cicero secutus atque imitatus in plurimis, Deum frequenter confitetur, ac supremum vocat in iis libris, quos de Legibus scripsit; ab eoque regi mundum argumentatur, cum disputat de Natura deorum, hoc modo: « Nihil est praestantius Deo; ab eo igitur mundum regi necesse est. Nulli igitur est naturae obediens aut subjectus Deus; omnem ergo regit ipse naturam. » Quid autem sit Deus, in Consolatione definit: « Nec vero Deus ipse, qui intelligitur a nobis, alio modo intelligi", + "candidate_score": 0.619619, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.739686, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1356", + "psc_text": "Austri sunt occulti illi angelorum ordines, et secretissimi patriae coelestis sinus, quos implet calor Spiritus sancti. Illuc quippe sanctorum animae et nunc corporibus exutae et post corporibus restitutae perveniunt, et quasi astra in abditis occultantur. Ibi per diem, quasi in meridiano tempore, ardentius solis ignis accenditur, quia conditoris claritas, mortalitatis nostrae jam pressa caligine, manifestius videtur; et velut sphaerae radius ad spatia altiora se elevat, quia de semetipsa nos veritas subtilius illustrat. Ibi lumen intimae contemplationis sine interveniente cernitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminis sine ulla obscuritate corporis; ibi invisibiles angelorum chori quasi astra in abditis emicant, quae eo nunc ab hominibus videri nequeunt, quo flamma veri luminis altius perfunduntur. Valde itaque mirum est quod, missis apostolis, Dominus coelos tetendit; quod, temperatis persecutionum tumoribus, maris fluctus gradiens repressit; quod solidata Ecclesia, Arcturum statuit; quod, roboratis contra adversa martyribus, Orionas misit; quod, repletis in tranquillitate doctoribus, Hyadas praebuit; sed post", + "candidate_score": 0.739686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75_77", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1594", + "psc_text": "infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis (Rom. VII, 23) . Quid ergo in hujus tanti praedicatoris pectore nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum gemitus stravit. 18. Terra et mare simul, fidei certitudo cum aliquantula dubietate. --Et saepe contingit ut fides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula", + "candidate_score": 0.729311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558", + "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.", + "candidate_score": 0.722437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_7_9", + "bdc_text": "Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur . Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur . Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2327", + "psc_text": "cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus (I Tim. IV, 3) . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius", + "candidate_score": 0.720607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66_68", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1356", + "psc_text": "Austri sunt occulti illi angelorum ordines, et secretissimi patriae coelestis sinus, quos implet calor Spiritus sancti. Illuc quippe sanctorum animae et nunc corporibus exutae et post corporibus restitutae perveniunt, et quasi astra in abditis occultantur. Ibi per diem, quasi in meridiano tempore, ardentius solis ignis accenditur, quia conditoris claritas, mortalitatis nostrae jam pressa caligine, manifestius videtur; et velut sphaerae radius ad spatia altiora se elevat, quia de semetipsa nos veritas subtilius illustrat. Ibi lumen intimae contemplationis sine interveniente cernitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminis sine ulla obscuritate corporis; ibi invisibiles angelorum chori quasi astra in abditis emicant, quae eo nunc ab hominibus videri nequeunt, quo flamma veri luminis altius perfunduntur. Valde itaque mirum est quod, missis apostolis, Dominus coelos tetendit; quod, temperatis persecutionum tumoribus, maris fluctus gradiens repressit; quod solidata Ecclesia, Arcturum statuit; quod, roboratis contra adversa martyribus, Orionas misit; quod, repletis in tranquillitate doctoribus, Hyadas praebuit; sed post", + "candidate_score": 0.718743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1701", + "psc_text": "Subtracta praedicatione aut gratia, cor arescit. -- Si aqua scientia praedicationis accipitur, sicut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae (Prov. XVIII, 4) , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Joan. VII, 38, 39) ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis", + "candidate_score": 0.714699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75_77", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1218", + "psc_text": "nimirum saepe cum mentem nostram concessis 266 virtutibus respectus intimae largitatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immmenso munere exsultat, etiam tentatione pulsata quid sit inveniat. Sic Elias et visitatus diluculo, sermone coelos aperuit; et tamen probatus subito, infirmus per deserta fugiens, unam mulierem expavit (III Reg. XIX, 3). Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat (II Cor. XII, 2); et tamen, ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat, legem aliam in membris sustinet, cujus in se rebellione fatigari spiritus legem dolet (Rom. VII, 21). Diluculo ergo Deus visitat, sed subito post visitationem probat, quia et collato munere sublevat, et abstracto ad paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo, detersa funditus labe peccati, ad promissae incorruptionis substantiam reformemur. Unde adhuc apte subditur: CAPUT XXX [ Vet. XXI, Rec. XVIII ]. VERS. 19.-- Usquequo non parcis mihi, nec dimittis", + "candidate_score": 0.71397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_279", + "psc_text": "inventus est in ore ejus (I Pet. II, 22) . Dolus quippe in ore, quanto apud homines prudentius callet, tanto apud Deum stultius desipit, Paulo attestante, qui ait: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum (I Cor. III, 19) . Quia ergo dolus in ore ejus non fuit, stultum proculdubio nihil dixit. Hunc contra Deum sacerdotes et principes locutum stulte crediderunt, cum interrogatus passionis tempore, Dei se Filium testaretur. Unde et conquirentes dicunt: Quid adhuc egemus testibus? ecce ipsi audivimus blasphemiam (Matth. XXVI, 65) . Sed contra Deum stulte nihil dixit: quia vera loquens, hoc de se infidelibus etiam moriendo intulit, quod paulo post redemptis omnibus resurgendo monstravit. [ Vet. XXXII. ] 63. SENSUS MORALIS.-- Satan Deo cum sanctis angelis assistit, cogitationes malas bonis interserendo. --Haec in significationem nostri capitis breviter tractata transcurrimus: nunc in aedificationem ejus corporis, ea moraliter tractanda replicemus, ut quod actum foris narratur in opere, sciamus", + "candidate_score": 0.713346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558", + "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.", + "candidate_score": 0.706928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2327", + "psc_text": "cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus (I Tim. IV, 3) . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius", + "candidate_score": 0.692604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74_76", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat . Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus . Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1594", + "psc_text": "infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis (Rom. VII, 23) . Quid ergo in hujus tanti praedicatoris pectore nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum gemitus stravit. 18. Terra et mare simul, fidei certitudo cum aliquantula dubietate. --Et saepe contingit ut fides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula", + "candidate_score": 0.692425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_6_8", + "bdc_text": "Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse . Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur . Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2327", + "psc_text": "cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus (I Tim. IV, 3) . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius", + "candidate_score": 0.692391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_750", + "psc_text": "per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire (Matth. VI, 24) . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit (II Tim. II, 4) . Hinc per Prophetam Dominus admonens dicit: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus (Psal. XLV, 11) . Quia igitur nequaquam notitia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et apte subditur: CAPUT XXXII [ Rec. XXIII ]. VERS. 14.-- Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. 56. Quo altius Dei rectitudinem contemplamur, eo de", + "candidate_score": 0.6912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558", + "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.", + "candidate_score": 0.689516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_1", + "bdc_text": "Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2327", + "psc_text": "cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus (I Tim. IV, 3) . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius", + "candidate_score": 0.684839, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_61_63", + "bdc_text": "Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1612", + "psc_text": "ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur. [ Vet. XVII. ] 27. Haec munditia fiduciam praestat in oratione; secus, si desit. --Quae si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine", + "candidate_score": 0.68438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_55_57", + "bdc_text": "Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1612", + "psc_text": "ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur. [ Vet. XVII. ] 27. Haec munditia fiduciam praestat in oratione; secus, si desit. --Quae si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine", + "candidate_score": 0.683761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1594", + "psc_text": "infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae considerat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis (Rom. VII, 23) . Quid ergo in hujus tanti praedicatoris pectore nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum gemitus stravit. 18. Terra et mare simul, fidei certitudo cum aliquantula dubietate. --Et saepe contingit ut fides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula", + "candidate_score": 0.681709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558", + "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.", + "candidate_score": 0.681547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_72_74", + "bdc_text": "At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita . Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit . Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1360", + "psc_text": "numerus. 19. Dei opera facundius obstupescendo quam loquendo laudamus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene per Psalmistam dicitur: Laudate eum in potentatibus ejus, laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus (Psal. CL, 2) . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte subjungitur: CAPUT XIII [ Rec VII. ] VERS. 11.--", + "candidate_score": 0.680092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_61", + "bdc_text": "Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1612", + "psc_text": "ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur. [ Vet. XVII. ] 27. Haec munditia fiduciam praestat in oratione; secus, si desit. --Quae si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine", + "candidate_score": 0.678377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0_2", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S. Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2327", + "psc_text": "cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus (I Tim. IV, 3) . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius", + "candidate_score": 0.675648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_29", + "bdc_text": "Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_728", + "psc_text": "Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnunquam vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, semetipsos simulant timere quod dicunt. Unde subditur: CAPUT XXV. VERS. 14.-- Pavor tenuit me et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. 47. Modo pavidos se simulant. --Quia enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subditur: CAPUT XXVI. VERS. 15, 16.-- Et cum spiritus me praesente transiret, inhorruerunt pili carnis meae; stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. 48. Modo fingunt in se incomprehensibilia novisse. --Ut", + "candidate_score": 0.674877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_54_56", + "bdc_text": "Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus . Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1612", + "psc_text": "ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur. [ Vet. XVII. ] 27. Haec munditia fiduciam praestat in oratione; secus, si desit. --Quae si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine", + "candidate_score": 0.674764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_38", + "bdc_text": "Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2353", + "psc_text": "Sequitur: CAPUT XIX [ Vet. X, Rec. IX ]. VERS. 26.-- Tunc super Omnipotentem deliciis afflues. 24. Deliciis affluunt qui multiplices in sacris Scripturis sensus discernere sciunt. --Super Omnipotentem deliciis affluere est in amore illius Scripturae sacrae epulis satiari. In cujus nimirum verbis tot delicias invenimus, quot ad profectum nostrum intelligentiae diversitates accipimus, ut modo nuda nos pascat historia, modo sub textu litterae velata medullitus nos reficiat moralis allegoria, modo ad altiora suspendat contemplatio, in praesentis vitae tenebris jam de lumine aeternitatis 510 intermicans. Et sciendum quod quisquis deliciis affluit in quadam sui remissione solvitur, atque a laboris studio quasi ex lassitudine relaxatur, quia nimirum anima cum internis deliciis abundare coeperit, terrenis jam operibus incubare minime consentit; sed amore conditoris capta, et sua captivitate jam libera, ad contemplandam ejus speciem deficiendo suspirat, et quasi lassescendo convalescit, quia dum sordida onera portare jam non valet, ad illum per quietem properat, quem", + "candidate_score": 0.671124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1581", + "psc_text": "Qui pro eo quod beati Job merita non agnoscit, ex imperita adhuc irrisione subjungit, dicens: CAPUT VIII [ Rec. VI ]. VERS. 7.-- Forsitan vestigia Dei comprehendes, et usque ad perfectum, Omnipotentem reperies. 13. Dei vestigia sunt ejus dona quibus ad superna provocamur. Deus hic non videtur manifeste. Contemplationis vis. Dei essentiam angelica vel humana mens non plene contuetur. --Quid Dei vestigia nisi benignitatem illius visitationis vocat? Quibus nimirum progredi ad superna provocamur cum ejus Spiritus afflatu tangimur, et, extra carnis angustias sublevati, per amorem agnoscimus auctoris nostri contemplandam speciem, quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritalis patriae amor inflammat, quasi sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per", + "candidate_score": 0.670209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_72_74", + "bdc_text": "At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita . Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit . Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1359", + "psc_text": "intrinsecus latet. Magna quippe gloria aperti operis, sed longe incomparabilis occultae remunerationis. Quod ergo per beatum Job astrorum nomine, hoc Salomonis vocibus oculorum appellatione signatur; et quod per Salomonem dicitur: Absque eo quod intrinsecus latet, hoc nobis beatus Job intimat, cum Austri interiora commendat. Sed ecce vir sanctus exteriora mirans, interiora considerans, aperta narrans, occulta penetrans, omne quod interius exteriusque agitur dicere conatur; sed opera summae magnitudinis quando explicet lingua carnis? Unde et apte mox haec eadem opera melius deficiendo comprehendit dicens: CAPUT XII [ Vet. X ]. VERS. 10.-- Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus. 19. Dei opera facundius obstupescendo quam loquendo laudamus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec", + "candidate_score": 0.668902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_55", + "bdc_text": "Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1612", + "psc_text": "ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur. [ Vet. XVII. ] 27. Haec munditia fiduciam praestat in oratione; secus, si desit. --Quae si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine", + "candidate_score": 0.667605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_21", + "bdc_text": "Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2327", + "psc_text": "cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus (I Tim. IV, 3) . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius", + "candidate_score": 0.666706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71_73", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita . Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_763", + "psc_text": "Si necdum quid Deus sit, certe quid non sit percipit. --Hoc autem modo quasi quamdam scalam sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommutabilitatis distat, quae semper, ut est, idem est: ubique praesens, ubique invisisibilis, ubique tota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit.", + "candidate_score": 0.665662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59_61", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt . Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1612", + "psc_text": "ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur. [ Vet. XVII. ] 27. Haec munditia fiduciam praestat in oratione; secus, si desit. --Quae si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine", + "candidate_score": 0.662349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ?", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_851", + "psc_text": "torpent, in pravis 187 actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur? Ad quam citius respondetur, dum protinus subditur: CAPUT XI. VERS. 6.-- Nihil in terra sine causa. 13. Cur ingenium studio tardum, negligenti acre tribuatur. --Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium crescit. [ Vet. V. ] Ad", + "candidate_score": 0.661889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_7", + "bdc_text": "Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2327", + "psc_text": "cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus (I Tim. IV, 3) . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius", + "candidate_score": 0.659995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_58_60", + "bdc_text": "Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt . Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1684", + "psc_text": "terram et pisces maris significetur. --Quid per jumenta, nisi sensu pigriores, quid per coeli volatilia nisi summa atque sublimia sapientes intelligere debemus? De jumentis quippe, id est sensu pigrioribus, scriptum est: Animalia tua habitabunt in ea (Psal. LXVII, 11) . Et quia sublimia sapientes, in verbis nostri Redemptoris evolant, scriptum est: Ita ut volucres coeli veniant, et habitent in ramis ejus (Matth. XIII, 32) . Quid vero per terram, nisi terrena sapientes? Unde et primo homini coelestia deserenti dictum est, Terra es, et in terram ibis (Genes. III, 19) . Quid per pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? De quibus Psalmista ait: Pisces maris, qui perambulant semitas maris (Psal. VIII, 9) . Qui in magnis rerum inquisitionibus quasi in abditis fluctibus latent. Quid autem cuncta haec inquisita doceant, adjungit, dicens: CAPUT IV. VERS. 9.-- Quis ignorat quod omnia haec manus Domini fecerit? 6. Deum omnium creatorem cuncta praedicant.", + "candidate_score": 0.658245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57_59", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1356", + "psc_text": "Austri sunt occulti illi angelorum ordines, et secretissimi patriae coelestis sinus, quos implet calor Spiritus sancti. Illuc quippe sanctorum animae et nunc corporibus exutae et post corporibus restitutae perveniunt, et quasi astra in abditis occultantur. Ibi per diem, quasi in meridiano tempore, ardentius solis ignis accenditur, quia conditoris claritas, mortalitatis nostrae jam pressa caligine, manifestius videtur; et velut sphaerae radius ad spatia altiora se elevat, quia de semetipsa nos veritas subtilius illustrat. Ibi lumen intimae contemplationis sine interveniente cernitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminis sine ulla obscuritate corporis; ibi invisibiles angelorum chori quasi astra in abditis emicant, quae eo nunc ab hominibus videri nequeunt, quo flamma veri luminis altius perfunduntur. Valde itaque mirum est quod, missis apostolis, Dominus coelos tetendit; quod, temperatis persecutionum tumoribus, maris fluctus gradiens repressit; quod solidata Ecclesia, Arcturum statuit; quod, roboratis contra adversa martyribus, Orionas misit; quod, repletis in tranquillitate doctoribus, Hyadas praebuit; sed post", + "candidate_score": 0.657519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2327", + "psc_text": "cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur. De quibus per Paulum dicitur: Prohibentium nubere, jubentium abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus (I Tim. IV, 3) . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius", + "candidate_score": 0.657261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1558", + "psc_text": "suae illustrationis illuminat, et tamen, permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultate nos nostrae imbecillitatis angustat. [ Vet. V.] 7. Haec non inveniendo invenit, qui comprehendi non posse didicit. Lex Dei et Christi charitas. --Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitione deficimus, deficiendo tamen verius discimus quem timeamus. Ad haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat, cum dicebat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensus Domini? vel quis consiliarius ejus fuit (Rom.", + "candidate_score": 0.656386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_60_62", + "bdc_text": "Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_860", + "psc_text": "mirabilia absque numero. 18. Mira Dei opera humanis oculis usu viluerunt. --Quis omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas ac visibilibus existit, quod hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his 189 itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant, et quotidie homo qui non erat nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat, quam reparari quod erat. Quia arida Aaron virga floruit, cuncti mirati sunt; quotidie ex arente", + "candidate_score": 0.656221, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_750", + "psc_text": "per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire (Matth. VI, 24) . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit (II Tim. II, 4) . Hinc per Prophetam Dominus admonens dicit: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus (Psal. XLV, 11) . Quia igitur nequaquam notitia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et apte subditur: CAPUT XXXII [ Rec. XXIII ]. VERS. 14.-- Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. 56. Quo altius Dei rectitudinem contemplamur, eo de", + "candidate_score": 0.655834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_60_62", + "bdc_text": "Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1612", + "psc_text": "ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur. [ Vet. XVII. ] 27. Haec munditia fiduciam praestat in oratione; secus, si desit. --Quae si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine", + "candidate_score": 0.65374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_82_84", + "bdc_text": "Nam ut membri a corpore resecti , sic nec partis ullius terrarum notitiam habere seorsim possis , nisi prius de situ , facie et habitu corporis totius constiterit . Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_763", + "psc_text": "Si necdum quid Deus sit, certe quid non sit percipit. --Hoc autem modo quasi quamdam scalam sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommutabilitatis distat, quae semper, ut est, idem est: ubique praesens, ubique invisisibilis, ubique tota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit.", + "candidate_score": 0.653006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_61", + "bdc_text": "Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1359", + "psc_text": "intrinsecus latet. Magna quippe gloria aperti operis, sed longe incomparabilis occultae remunerationis. Quod ergo per beatum Job astrorum nomine, hoc Salomonis vocibus oculorum appellatione signatur; et quod per Salomonem dicitur: Absque eo quod intrinsecus latet, hoc nobis beatus Job intimat, cum Austri interiora commendat. Sed ecce vir sanctus exteriora mirans, interiora considerans, aperta narrans, occulta penetrans, omne quod interius exteriusque agitur dicere conatur; sed opera summae magnitudinis quando explicet lingua carnis? Unde et apte mox haec eadem opera melius deficiendo comprehendit dicens: CAPUT XII [ Vet. X ]. VERS. 10.-- Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus. 19. Dei opera facundius obstupescendo quam loquendo laudamus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec", + "candidate_score": 0.652439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_72", + "bdc_text": "At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1359", + "psc_text": "intrinsecus latet. Magna quippe gloria aperti operis, sed longe incomparabilis occultae remunerationis. Quod ergo per beatum Job astrorum nomine, hoc Salomonis vocibus oculorum appellatione signatur; et quod per Salomonem dicitur: Absque eo quod intrinsecus latet, hoc nobis beatus Job intimat, cum Austri interiora commendat. Sed ecce vir sanctus exteriora mirans, interiora considerans, aperta narrans, occulta penetrans, omne quod interius exteriusque agitur dicere conatur; sed opera summae magnitudinis quando explicet lingua carnis? Unde et apte mox haec eadem opera melius deficiendo comprehendit dicens: CAPUT XII [ Vet. X ]. VERS. 10.-- Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus. 19. Dei opera facundius obstupescendo quam loquendo laudamus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec", + "candidate_score": 0.649315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1102", + "psc_text": "linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. [ Vet. XXVI. ] Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala", + "candidate_score": 0.646761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat.", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_51", + "psc_text": "justos exhibuit, quasi tot astra super peccantium tenebras coelum misit, quousque verus lucifer surgeret, qui aeternum nobis mane nuntians, stellis caeteris clarius ex divinitate radiaret. 14. Cuncti Christum praenuntiarunt, maxime Job. --Quem electi omnes dum bene vivendo praeeunt, et rebus et vocibus prophetando promiserunt. Nullus etenim justus fuit, qui non ejus per figuram nuntius exstiterit. Dignum quippe erat ut in semetipsis bonum omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et quod prodesse omnibus scirent. Unde et sine cessatione promitti debuit quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri; ut simul omnia saecula dicerent quid in redemptione communi saeculorum finis exhiberet. Unde et necesse fuit ut etiam beatus Job, qui tanta incarnationis ejus mysteria protulit, eum quem voce diceret ex conversatione signaret; et per ea quae pertulit, quae passurus esset ostenderet; tantoque verius passionis illius sacramenta praediceret, quanto haec non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo prophetaret. [ Vet.", + "candidate_score": 0.643568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1356", + "psc_text": "Austri sunt occulti illi angelorum ordines, et secretissimi patriae coelestis sinus, quos implet calor Spiritus sancti. Illuc quippe sanctorum animae et nunc corporibus exutae et post corporibus restitutae perveniunt, et quasi astra in abditis occultantur. Ibi per diem, quasi in meridiano tempore, ardentius solis ignis accenditur, quia conditoris claritas, mortalitatis nostrae jam pressa caligine, manifestius videtur; et velut sphaerae radius ad spatia altiora se elevat, quia de semetipsa nos veritas subtilius illustrat. Ibi lumen intimae contemplationis sine interveniente cernitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminis sine ulla obscuritate corporis; ibi invisibiles angelorum chori quasi astra in abditis emicant, quae eo nunc ab hominibus videri nequeunt, quo flamma veri luminis altius perfunduntur. Valde itaque mirum est quod, missis apostolis, Dominus coelos tetendit; quod, temperatis persecutionum tumoribus, maris fluctus gradiens repressit; quod solidata Ecclesia, Arcturum statuit; quod, roboratis contra adversa martyribus, Orionas misit; quod, repletis in tranquillitate doctoribus, Hyadas praebuit; sed post", + "candidate_score": 0.635918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1360", + "psc_text": "numerus. 19. Dei opera facundius obstupescendo quam loquendo laudamus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene per Psalmistam dicitur: Laudate eum in potentatibus ejus, laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus (Psal. CL, 2) . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte subjungitur: CAPUT XIII [ Rec VII. ] VERS. 11.--", + "candidate_score": 0.633989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2256", + "psc_text": "voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, vapulabit multis (Luc. XII, 47, 48) ; nolunt scire quod faciant, et quasi minus se vapulaturos existimant, si nesciant quod operari debuerunt. Sed aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescit namque qui apprehendere vult, et non valet. Qui autem ut nesciat aurem a voce veritatis avertit, iste non nesciens, sed contemptor addicitur. [ Vet XX. ] Via autem Dei pax, via Dei humilitas, via Dei patientia est. Sed quia haec omnia iniqui despiciunt, dicunt: Scientiam viarum tuarum nolumus. Dum enim in praesenti vita superbiunt, dum honoribus inflantur, dum etiam si non habent appetunt, vias Dei in sua cogitatione contemnunt. Quia enim via Dei in hac vita humilitas fuit, ipse hic Deus et Dominus redemptor noster ad probra, ad contumelias, ad passionem venit, et adversa hujus mundi aequanimiter pertulit, prospera fortiter vitavit, ut et prospera doceret aeternae vitae appeti, et adversa praesentis vitae", + "candidate_score": 0.6257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2381", + "psc_text": "nostris actibus quando et quid decernat ignoratur. Quae tamen verba intelligi et aliter possunt. Ad Orientem quippe imus, cum mentem in consideratione majestatis ejus attollimus. Sed non apparet, quia qualis in natura sua est a cogitatione mortali videri non praevalet. Si ad Occidentem non intelligam eum. [Vet. XVI. ] Ad Occidentem imus cum sublevatum in Deo cordis oculum, sed ipsa immensitate luminis reverberatum, ad nosmetipsos reducimus, et lassati discimus valde super nos esse quod quaerebamus, nostramque mortalitatem considerantes, indignos nos adhuc esse deprehendimus qui immortalem videre valeamus. Si ad sinistram, quid agam non apprehendam eum. Ad sinistram ire est peccatorum delectationibus consentire. Et nimirum constat quia Deum apprehendere non valet qui adhuc in delectatione peccati per sinistram jacet. Si me vertam ad dexteram, non videbo illum. In dexteram procul dubio vertitur qui de virtutibus elevatur. Sed Deum videre non valet qui privata laetitia de bonis actibus gaudet, quia in eo", + "candidate_score": 0.623082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_654", + "psc_text": "CAPUT VII [ Rec. VI ]. VERS. 23.-- Viro, cujus abscondita est via, et circumdedit eum Deus tenebris. 11. Ignorat recte agens utrum perseveraturus sit. --Via enim sua viro abscondita est, quia etsi jam in qua sit vitae qualitate considerat, adhuc tamen ad quem finem tendat, ignorat. Etsi jam superna appetit, etsi plenis haec desideriis quaerit, adhuc tamen si in eisdem desideriis permaneat, nescit. Peccata quippe deserentes, ad justitiam tendimus; et unde venimus, novimus; sed quo perveniamus, ignoramus. Quid hesterna die fuimus, scimus; sed quid contingat crastina nos esse, nescimus. Via ergo sua viro abscondita est, quia sic pedem ponit operis, ut tamen praevidere nequeat exitum consummationis ejus. [ Vet. IV.] 12. Ignorat utrum quod rectum putat, Deus non damnet. Circumdatur tenebris. --Est autem et alia viae nostrae absconsio; quia nonnunquam ea ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine recta sint, ignoramus. Saepe enim, sicut et", + "candidate_score": 0.61812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_31", + "bdc_text": "Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_865", + "psc_text": "colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc subditur: CAPUT XVI [ Vet. VII ]. VERS. 10, 11.-- Qui dat pluviam super faciem terrae, et irrigat aquis universa. Qui ponit humiles in sublimi, et maerentes erigit sospitate. SENSUS MYSTICUS.--20. Aquis gratiae Deus universa irrigat. Universitatis nomine homo signatur. --Quia amicos beati Job eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem", + "candidate_score": 0.617446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_27", + "bdc_text": "Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1489", + "psc_text": "factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur: CAPUT LV [ Rec. XXXI ]. VERS. 14.-- Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab 325 iniquitate mea mundum me esse non pateris? 83. Peccata deleta qui memoriam inficiant, et bellum reparent. Quid tum agendum. --Ad horam Dominus peccatum parcit, cum reatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delectatione toleramus. Saepe namque hoc quod a conspectu jam judicis fletu interveniente deletum est ad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur; ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in", + "candidate_score": 0.592534, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.737703, + "ce_confirmed": true, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_77_79", + "bdc_text": "Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat . Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.737703, + "ce_score": 0.996033 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_76_78", + "bdc_text": "Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.732932, + "ce_score": 0.994415 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36_38", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant . Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.710427, + "ce_score": 0.984758 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_5_7", + "bdc_text": "Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse . Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2699", + "psc_text": "neque in solo rerum corporearum nitore atque pompa, ut ait S. Augustinus (Lib. II de Serm. Domini in monte cap. 12), sed etiam in ipsis sordibus luctuosis esse jactantiam, et eo periculosiorem quo sub nomine servitutis Dei decipit: » id quod S. Benedictum haudquaquam latere potuit, qui propterea loquens de artificibus monasterii, jubet (Cap. 57) ut, « si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis erigatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat. » Nono. Ex omnium pene auctorum consensu constat ignorantiam omnem penitus in monasteriis enervasse regulae vigorem, adeo ut mirum sit quosdam lapsum observantiae regularis in scientiam litterarum refundere; qua in re non levem viris sanctissimis inurunt injuriam, qui ut eversam inter monachos disciplinam redintegrarent, nullum salubrius adhiberi 645 posse remedium existimarunt, quam si monachos sacris litterarum studiis informarent; id quod feliciter in Galliis exsecutus est Benedictus", + "candidate_score": 0.701116, + "ce_score": 0.996144 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_77_79", + "bdc_text": "Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat . Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2661", + "psc_text": "dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin. Inst., cap. 23): « Et ut vobis in regulis fidei nulla possit nocere subreptio, legite quas habetis in promptu synodum Ephesinam et Chalcedonensem, nec non et Encyclia, id est epistolas confirmationis supradicti concilii. » Deinde postquam docuit quo studio Scriptura sacra cum expositoribus illius legenda sit, subjungit (Cap. 25): « Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud", + "candidate_score": 0.700175, + "ce_score": 0.989757 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_5_7", + "bdc_text": "Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse . Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2625", + "psc_text": "hac nostra aetate qui sic eos quotidiano manuum labori occupatos velint, ut nulla penitus sit eis studendi licentia. Id quod tanta animorum contentione propugnant, ut quasi pro aris et focis illis decertandum esse diceres. Horum libros, pietate licet et eruditione plurima refertos, ut primum prodierunt in lucem, improbaverunt hac in re viri doctissimi pene omnes, qui quantum ex monachorum et maxima Benedictinorum doctrina utilitatis accesserit Ecclesiae recolentes, tam necessario eos interdicere exercitio piaculum duxerunt. Ego vero etsi persuasum habeam instituta a S. Benedicto in suis monasteriis scientiarum gymnasia, nec posse studia ex claustris monachorum expelli, quin simul et a sancti Patris mente et ab ejus Regula discedatur: hanc tamen in hoc scripto quaestionem ita agitabo, ut litem absolute non dirimam; sed quia utraque sententia suas habet rationes, suos patronos et defensores, quorum et religioni et virtuti non deferre minime possum, utriusque etiam hic argumenta depromere contentus ero, liberum cedens aequis", + "candidate_score": 0.69976, + "ce_score": 0.996141 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_6_8", + "bdc_text": "Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse . Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur . Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2704", + "psc_text": "amplexi, Adelfi et Euchitarum falsas novitates tuiti sunt, Nestorii, ac Severi impia dogmata propugnarunt, aut Anthropomorphitis adhaeserunt, studiis litterarum attribuunt. Nam qui id ita asserunt, ipsi sibi manifeste contradicunt, cum ignota antiquis monachis studia fuisse doceant. Melius sane et veritati magis consentanee dixissent, si monachorum illorum qui tot in Oriente turbas et scandala excitarunt, casum non in studia, sed in eorum imperitiam refudissent. Et certe si studuissent, adeo stolidos errores tam caeco furore haud secuti fuissent. Unde et magni Euthymii discipuli, qui, ut supra demonstratum est, studiis 646 operam navabant, soli etiam fere ex omnibus Palaestinae monachis rectae fidei adhaeserunt. Absit ergo, absit ut scientiis coenobiorum inordinationes imputemus; absit ut propensionem ad sacras litteras, quas summi pontifices et concilia monachis commendant, relictam in monasteriis esse a daemone dicamus ad regularis observantiae subversionem. Longe aliter sentiebat videratque Adalbero, Augustensis Ecclesiae episcopus, qui rediens e monasterio S. Galli, ubi omnes tunc scientiae", + "candidate_score": 0.699455, + "ce_score": 0.996656 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2704", + "psc_text": "amplexi, Adelfi et Euchitarum falsas novitates tuiti sunt, Nestorii, ac Severi impia dogmata propugnarunt, aut Anthropomorphitis adhaeserunt, studiis litterarum attribuunt. Nam qui id ita asserunt, ipsi sibi manifeste contradicunt, cum ignota antiquis monachis studia fuisse doceant. Melius sane et veritati magis consentanee dixissent, si monachorum illorum qui tot in Oriente turbas et scandala excitarunt, casum non in studia, sed in eorum imperitiam refudissent. Et certe si studuissent, adeo stolidos errores tam caeco furore haud secuti fuissent. Unde et magni Euthymii discipuli, qui, ut supra demonstratum est, studiis 646 operam navabant, soli etiam fere ex omnibus Palaestinae monachis rectae fidei adhaeserunt. Absit ergo, absit ut scientiis coenobiorum inordinationes imputemus; absit ut propensionem ad sacras litteras, quas summi pontifices et concilia monachis commendant, relictam in monasteriis esse a daemone dicamus ad regularis observantiae subversionem. Longe aliter sentiebat videratque Adalbero, Augustensis Ecclesiae episcopus, qui rediens e monasterio S. Galli, ubi omnes tunc scientiae", + "candidate_score": 0.695403, + "ce_score": 0.982816 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_5", + "bdc_text": "Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_808", + "psc_text": "his verbis (Lib. III contra Cresc. cap. 1): « Multiloquium 189 est superflua locutio, vitium scilicet loquendi amore contractum. Plerumque autem loqui amant etiam qui nesciunt quid loquantur, vel quomodo loquantur. » Et alibi (Lib. I Retract., in prol.): « Absit ut multiloquium deputem, quando necessaria dicuntur, quantalibet sermonum prolixitate dicantur. » Ostendens cum solum multiloquii vitio laborare, qui multa sine necessitate; non eum qui justa ex causa, ratione sui officii, aut alterius necessitatis loquitur multa. Et alibi: Mors et vita in manibus linguae. ] Potest enim occidere, aut vivificare, et eum qui loquitur, et eum cui loquitur, et eum de quo loquitur. Nam loqui et docere magistrum condecet. ] Illi enim per Prophetam dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam, et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum (Isai. LVIII) . Apposite autem S. Benedictus ait loqui et docere: « Id est ad hoc", + "candidate_score": 0.69404, + "ce_score": 0.989164 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_1_3", + "bdc_text": "Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur . Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3699", + "psc_text": "Idem etiam docent S. Basilius in Regul. brev., interr. 115; S. Dorotheus doctr. 19; Regula Cujusdam ad monachos, cap. 3, et S. Bernardus sermone II, in Cant. Scientes se per hanc obedientiae viam ituros ad Deum. ] Praeclara sane, et digna S. Benedicto sententia, quae multos, si quibus excitari possimus stimulis, animos addere debet; neque sub dubio aliquo obedientem ad Deum iturum promittit, sed constanter, certissimeque affirmat dicens: SCIENTES se per hanc obedientiae viam ituros ad Deum; quia « solis obedientibus aeterna salus haereditario jure debetur, » ut ait Petrus Damiani (Serm. de S. Bened.), seu quivis alius: unde et S. Fructuosus in Regula monastica communi dicit (Cap. 5): « Qui per Christum ad Deum ire desiderant, . . . obedientes sint abbati usque ad mortem, in tantum ut nullam propriam faciant voluntatem, sed Patris. » Praemisso ergo abbatis et praepositorum qui ab eo constituuntur imperio. ] Praepositorum nomine S.", + "candidate_score": 0.692265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2709", + "psc_text": "imperitia 647 multa facit non intelligi, translate ac mystice posita in Scripturis. » Et post pauca: « Non pauca etiam claudit atque obtegit nonnullarum rerum musicarum ignorantia. » Deinde ubi nonnulla dixit de iis quae Christiano fugiendae sunt scientiis, de utilibus et necessariis ad intelligendam Scripturam subjungit hoc modo (Cap. 28): « Quidquid igitur de ordine temporum transactorum indicat ea quae appellatur historia, plurimum nos adjuvat ad sanctos libros intelligendos, etiamsi praeter Ecclesiam puerili eruditione discatur; nam et per olympiadas, et per consulum nomina multa quaeruntur a nobis, et ignorantia consulatus quo natus est Dominus, et quo passus est nonnullos coegit errare, etc. » Et narratis nonnullis in gratiam et laudem historiae: « Est etiam, inquit (Cap. 29), narratio demonstrationi similis, qua non praeterita, sed praesentia indicantur ignaris. In quo genere sunt quaecunque de locorum situ, naturisque animalium, lignorum, herbarum, lapidum, aliorumque corporum scripta sunt. De quo genere superius egimus,", + "candidate_score": 0.689468, + "ce_score": 0.996324 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0_2", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S. Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1159", + "psc_text": "et Gregorius, sive Ambrosius, et caeteri alii Patres catholici. » Nicolao de Fractura doctores nominatissimi sunt Gregorius, Augustinus, Hieronymus, Ambrosius. Addit tamen: « Alii enim doctores, ut est Hilarius, Basilius, Joannes Chrysost., Gregorius Nazianzenus, Beda presbyter, nominatissimi similiter possunt dici, ex eo quod eorum dicta sunt ab Ecclesia approbata, etc. » Hujusmodi expositiones in Ecclesia legi, dummodo sincerus et optimus fiat earum delectus, tanquam pium et utile satis approbat S. Gregorius, Joanni Ravennensis Ecclesiae subdiacono sic scribens (Lib. X, ep. 22): « Illud quod ad me quorumdam relatione perlatum est, quia reverendissimus frater et coepiscopus meus Marianus legi commenta B. Job publice ad vigilias faciat, non grate suscepi; quia non est illud opus populare, et rudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Psalmorum legi ad vigilias faciat, quae mentes saecularium ad bonos mores praecipue informant. » Ex quibus verbis observare licet nondum in Ecclesia ordinata", + "candidate_score": 0.686811, + "ce_score": 0.996735 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79_81", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur . Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.686494, + "ce_score": 0.997564 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_3", + "bdc_text": "Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_253", + "psc_text": "inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus, dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi Ps. XXXIX : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est omnia bona et sancta factis amplius quam verbis ostendat; ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat: duris vero corde et simplicioribus, factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda, ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur I Cor. IX, nequando dicat illi Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te Psal. XLIX", + "candidate_score": 0.685494, + "ce_score": 0.980541 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_63_65", + "bdc_text": "«Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1374", + "psc_text": "regi, » ex Chronico S. Benigni Divionensis. Sed de his, quae obiter dicta sunt, satis: venio ad Regulae textum. Ubique credimus divinam esse praesentiam. ] Licet Deum ubique praesentem esse sit res per se nota, ut vix Deum concipiamus quin eum ubique praesentem intelligamus, non defuere tamen qui vel ipso naturae lumine destituti, divinam immensitatem limitibus circumscribere voluerunt. De Platonicis et Stoicis ita scribit Tertullianus ( In Apolog. ): « Deum posuerunt extra mundum Stoici, qui figuli modo extrinsecus torqueat molem hanc; intra mundum Platonici, qui gubernatoris exemplo intra mundum remaneat, quem regat. » Judaei quoque, referente S. Hieronymo (In Isai. c. LXVI), aut saltem rudiores inter ipsos, Deum concludebant in templo Jerosolymitano. Haeretici quoque non pauci divinam immensitatem impugnarunt, scilicet Valentiniani, Gnostici, Manichaei, et alii, ut referunt Irenaeus, Tertullianus, Epiphanius, Augustinus; nostra vero aetate Vorstius Calvinianus in eumdem scopulum impegit, Deumque voluit substantialiter solo in coelo esse; in aliis", + "candidate_score": 0.685051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36_38", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant . Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.68484, + "ce_score": 0.051953 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_27_29", + "bdc_text": "Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est . Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit . Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2697", + "psc_text": "horae non tam opus dixerim quam operis simulacrum; totum fere quotidianum spiritualis operis exercitium redditur insipidum, impeditum, et nonnulla suimet particula mutilatum, etc. » Hinc vulgata illa abbatis Irenaei narratio de quodam sene commorante in Scete (Joan. Mosch. in Prat. spir., cap. 55), quod scilicet « diabolum viderit noctu sarculos, rastra et cophinos praebentem fratribus: » qui a sene interrogatus, quid haec essent, respondit: « Distractionem praeparo fratribus, ut his occupati fiant negligentiores ad orandum et glorificandum Deum. » Octavo. Cum humilitas sit virtus qua homo propria sui ipsius cognitione sibi ipsi vilescit; nec aliunde cognitionem illam nisi studiorum beneficio, aut singulari Dei dono perfecte possit acquirere, longe majorem, aiunt, scientias parere humilitatem, quam ignorantia queat adipisci. Et certe, quos in monasteriis humiliores reperi, hos omnium doctissimos, aut studiis scientiisque faventes deprehendi: ut merito de his dici posset, quod in Dionysio Exiguo suo tempore doctissimo laudavit Cassiodorus (De Institut. divin.", + "candidate_score": 0.684513, + "ce_score": 0.996367 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0_2", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S. Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3509", + "psc_text": "doctum lege divina. ] Etsi « constet neminem prorsus ob imperitiam litterarum a perfectione cordis excludi, nec rusticitatem obesse ad capessendam cordis atque animae puritatem, » ut loquitur Cassianus (Collat. 10, cap. 14); imo cum saepe « scientia saecularis, teste S. Bernardo (Serm. 9, in Cant.), inebriet curiositate, non charitate, impleus, non nutriens, inflans, non aedificans, ingurgitans, non confortans; » necessariam esse nihilominus abbati, et omni animarum pastori, si non saecularem, saltem divinae legis scientiam nemo jure dubitaverit: quin et saecularem, si ea recte utatur, omnino perutilem. Divinae vero legis scientiam Hildemarus interpretatur Veteris et Novi Testamenti cognitionem: ego autem praeterea sanctiones tam ecclesiasticas quam monasticas, sanctorumque Patrum scripta. Ut sciat et sit unde proferat nova et vetera. ] Quod Richardus de S. Angelo exponit dicta Novi et Veteris Testamenti. Verum Hildemaro « ille scit nova et vetera proferre, qui cognoscit dicere poenam perpetuam, et gaudium patriae coelestis. Quid enim,", + "candidate_score": 0.682972, + "ce_score": 0.997802 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0_2", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S. Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_124", + "psc_text": "appellare; nam et S. Hieronymus, referente Boherio, in epist. ad Evagrium librum Exodi vocat scholam medici, ubi leges datae a Deo populo Israel sunt descriptae; et interrogatus apud Cassianum Joannes abbas, cur, relicta anachoresi, coenobitarem instituta esset amplexus, respondit, « velut imparem se anachoreticae disciplinae, et sublimitate tantae perfectionis indignum ad juniorum scholas revertisse, si tamen vel ipsorum instituta secundum professionis meritum posset implere. » Porro haec schola dicitur dominici schola servitii, quia tota est in ediscendo supremae majestati debito obsequio, unde et discipulos alloquens ait: Sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus. In qua institutione nihil asperum, nihilque grave nos constituturos speramus. ] Hic aliquem audire mihi videor S. P. Benedictum ita adorientem: Siccine, sancte Pater, nihil asperum, nihilque grave vocas, corpus castigate, delicias non amplecti, jejunium amare, voluntatem propriam odire, usque ad impossibilia obedire? Ubi est quod capite 58 de disciplina suscipiendorum fratrum dictutus es: Probetur in omni", + "candidate_score": 0.682472, + "ce_score": 0.987984 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36_38", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant . Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2707", + "psc_text": "Ecclesiae praescripto sacerdotio initientur, et praecipuum tam sacerdotum quam monachorum studium, circa sacram Scripturam versari debeat, ad perfectam ejus intelligentiam consequendam, necessarias esse etiam aliarum disciplinarum scientias asserunt, probantque imprimis auctoritate S. Augustini, qui in libris de Doctrina Christiana totus in eo versatur. Supponit enim sanctus doctor duabus ex causis solere non intelligi Scripturas (Lib. II, c. 10), « si aut ignotis, aut ambiguis signis, » id est verbis obteguntur. Deinde, facta distinctione inter signa propria et translata seu metaphorica (Cap. 11): « Contra ignota signa propria, inquit, magnum remedium est linguarum cognitio. Et Latinae quidem linguae homines quos nunc instruendos suscepimus, duabus aliis ad Scripturarum divinarum cognitionem opus habent, Hebraea scilicet et Graeca, ut ad exemplaria praecedentia recurratur, si quam dubitationem attulerit Latinorum interpretum infinita varietas. » Et postea (Cap. 16): « In translatis vero signis, si qua forte ignota cogunt haerere lectorem, partim linguarum notitia, partim rerum, investiganda", + "candidate_score": 0.681768, + "ce_score": 0.08579 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36_38", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant . Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2661", + "psc_text": "dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin. Inst., cap. 23): « Et ut vobis in regulis fidei nulla possit nocere subreptio, legite quas habetis in promptu synodum Ephesinam et Chalcedonensem, nec non et Encyclia, id est epistolas confirmationis supradicti concilii. » Deinde postquam docuit quo studio Scriptura sacra cum expositoribus illius legenda sit, subjungit (Cap. 25): « Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud", + "candidate_score": 0.681666, + "ce_score": 0.713492 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_54_56", + "bdc_text": "Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus . Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_749", + "psc_text": ": « Sicut faber aut aedificator unoquoque artis suae instrumento pro suo utitur arbitrio, nec dicit instrumentum quod nolit implere usum ad quem ab artifice usurpatur, sed obsequitur manui ducentis; ita addecet religiosum velut instrumentum suo artifici ad consummationem spiritalis aedificii in omnibus obedire, quae praeceptor bene ab ipso administrari posse arbitrabitur. » Et alibi Reg. fus. c. 28 : « Detrectare, et contradicere multorum malorum specimen habet, ut pote fidei morbidae, spei haesitantis, fastus, ac morum arrogantium. » Quia obedientia quae majoribus praebetur. Deo exhibetur, etc.] « Quidquid ergo (verba sunt Bernardi [De Praecepto et disp. cap. 9] vice Dei praecipit homo, quod non sit certum tamen displicere Deo, haud secus accipiendum est, quam si praecipiat Deus. Quid enim interest utrum per se, an per suos ministros, sive homines, sive angelos, hominibus innotescat suum placitum Deus? » etc. Et cum bono animo a discipulis praeberi oportet, quia hilarem datorem", + "candidate_score": 0.681281, + "ce_score": 0.997421 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_28_30", + "bdc_text": "Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit . Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent . Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1078", + "psc_text": "in claustro sese recipiebant, ex cap. 84; unde S. Bernardus singularem monachum describens (De Grad. humil.), aliis in claustro quiescentibus, inquit, solus remanet in oratorio: ubi quod dicit quiescentibus non de corporea, sed de spiritali quiete intelligendum est, ut patet ex Aelredo abbate hom. de duobus discipulis euntibus in Emmaus, et ex Gilberto de Hoillandia Serm. 23, in Cant. Denique apud primos B. Stephani abbatis Obazinensis discipulos (Tom. IV Misc. Baluz.), « illud quod post vigilias intervallum restabat, non quieti aut somno deputabatur sed peculiaribus orationibus aut operibus manuum inserviebat, » ut legitur in ejus Vita, n. 7. Istud autem institutum antiquis monachis, ut vidimus hactenus, inviolabile 254 duplici ex causa commendat Joannes Cassianus: 1º ne purificationem nostram nocturnis orationibus acquisitam invidus hostis illusione somni contaminet; 2º ne somnus ille inertiam in monacho parturiat, ac per totum diem vigorem ejus obtundat, cordis pinguedinem exhauriat, et debilem reddat eum adversus insidias", + "candidate_score": 0.680508, + "ce_score": 0.992881 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_29_31", + "bdc_text": "Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent . Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat . Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2697", + "psc_text": "horae non tam opus dixerim quam operis simulacrum; totum fere quotidianum spiritualis operis exercitium redditur insipidum, impeditum, et nonnulla suimet particula mutilatum, etc. » Hinc vulgata illa abbatis Irenaei narratio de quodam sene commorante in Scete (Joan. Mosch. in Prat. spir., cap. 55), quod scilicet « diabolum viderit noctu sarculos, rastra et cophinos praebentem fratribus: » qui a sene interrogatus, quid haec essent, respondit: « Distractionem praeparo fratribus, ut his occupati fiant negligentiores ad orandum et glorificandum Deum. » Octavo. Cum humilitas sit virtus qua homo propria sui ipsius cognitione sibi ipsi vilescit; nec aliunde cognitionem illam nisi studiorum beneficio, aut singulari Dei dono perfecte possit acquirere, longe majorem, aiunt, scientias parere humilitatem, quam ignorantia queat adipisci. Et certe, quos in monasteriis humiliores reperi, hos omnium doctissimos, aut studiis scientiisque faventes deprehendi: ut merito de his dici posset, quod in Dionysio Exiguo suo tempore doctissimo laudavit Cassiodorus (De Institut. divin.", + "candidate_score": 0.680438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83_85", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.680149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0_2", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S. Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.678717, + "ce_score": 0.995758 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0_2", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S. Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_773", + "psc_text": "« Dicebant etiam Tom. I Mon. Eccl. Graec, pag. 377 de abbate Agathone per tres annos illum lapidem ore gestasse donec silere didicisset. » Sed hos omnes superavit Joannes cognomento Silentiarius, qui ex episcopo factus monachus, totos quadraginta septem annos in silentio exegit. Quid de Virgine Deipara loquar, quae, ut notat doctor mellifluus ( Serm. in Dominic. infra oct. Assumpt. ), non nisi quater in toto Evangeliorum decursu locuta legitur? Hujusmodi exempla ad imitationem proposita discipulis haud dubium voluit esse sanctus Pater, cum nullum in Regula tempus loquendi proposuit: cujus votis ut obsecundarent dilectissimi filii continuum pene in coenobiis silentium observare studuerunt. Hos inter enituere prae omnibus Cluniacenses monachi, qui sibi quasi in perpetuum ore praecluso, manus in linguas commutasse videbantur, adinventis signis quibus, dum lingua taceret, quae necessario requirenda erant invicem exprimebant. At non sine admiratione legere possumus quod de Cisterciensium silentio scribit Guillelmus abbas S. Theoderici in libro", + "candidate_score": 0.678707, + "ce_score": 0.997357 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0_2", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S. Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2651", + "psc_text": "eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in scriptis Romanis, Graecis et Aegyptiacis. » His, praeter Basilium Magnum, Gregorium Theologum, Joannem Chrysostomum, Ephrem Diaconum, qui non minus doctrina quam vitae sanctimonia eremum illustrarunt, addere possemus etiam insignem et admirabilem Orabbatem montis Nitriae (Ibid., cap. 9), qui a fratribus visitatus « statim convertebatur ad doctrinam, erat enim valde peritus litterarum; » celebrem Evagrium Diaconum (Ibid., c. 86), qui composuit tres libros sacros monachorum; sed praesertim illustrem Silvaniam virginem, quae, ut scribit Palladius (Ibid., c. 143), « erat doctissima, doctrinam amore complexa, noctes uberi oleo a se illuminatas mutabat in dies, omnia antiquorum qui commentarios ediderunt scripta percurrens, Origenis tricies", + "candidate_score": 0.6756, + "ce_score": 0.997396 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0_2", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S. Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2649", + "psc_text": "solari valeret, tradit ejusdem Vitae scriptor. Quin et ipse Ammonius episcopus ad Theophilum Alexandrinum archiepiscopum scribens (Ammonius, epistol. ad Theoph., n. 4, apud Boll. Maii 14), testatur se annos decem et septem natum a Theodoro Pachomii discipulo in monasterio susceptum, ab eodem magistris et moderatoribus traditum fuisse, Theodoro scilicet Alexandrino, et Ausonio cuidam, qui secundas ab eo tenebat, ut ab ipso in divinarum Scripturarum intelligentia praeclare erudiretur: quod certe non de simplici sacrae Scripturae notitia, quam ex sola lectione sine magistris acquirere posset, sed de perfecta et integra scientia, quam nisi aliorum adjutus magisterio haudquaquam valeret adipisci, intelligere necessum est. Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio", + "candidate_score": 0.67378, + "ce_score": 0.996647 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_52_54", + "bdc_text": "An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ? Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent . Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.668211, + "ce_score": 0.994593 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71_73", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita . Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2709", + "psc_text": "imperitia 647 multa facit non intelligi, translate ac mystice posita in Scripturis. » Et post pauca: « Non pauca etiam claudit atque obtegit nonnullarum rerum musicarum ignorantia. » Deinde ubi nonnulla dixit de iis quae Christiano fugiendae sunt scientiis, de utilibus et necessariis ad intelligendam Scripturam subjungit hoc modo (Cap. 28): « Quidquid igitur de ordine temporum transactorum indicat ea quae appellatur historia, plurimum nos adjuvat ad sanctos libros intelligendos, etiamsi praeter Ecclesiam puerili eruditione discatur; nam et per olympiadas, et per consulum nomina multa quaeruntur a nobis, et ignorantia consulatus quo natus est Dominus, et quo passus est nonnullos coegit errare, etc. » Et narratis nonnullis in gratiam et laudem historiae: « Est etiam, inquit (Cap. 29), narratio demonstrationi similis, qua non praeterita, sed praesentia indicantur ignaris. In quo genere sunt quaecunque de locorum situ, naturisque animalium, lignorum, herbarum, lapidum, aliorumque corporum scripta sunt. De quo genere superius egimus,", + "candidate_score": 0.667438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_52_54", + "bdc_text": "An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ? Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent . Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.665344, + "ce_score": 0.997353 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.661837, + "ce_score": 0.919638 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2661", + "psc_text": "dubium parebant institutis. His imprimis commendat sacrae Scripturae studium, historiae ecclesiasticae lectionem, SS. Patrum, maxime Hilarii, Cypriani, Ambrosii. Hieronymi et Augustini scripta; tum hortatur eos ad Dionysii Exigui monachi canones ecclesiasticos assidue legendos. « ne videamini, inquit, tam salutares ecclesiasticas 636 regulas culpabiliter ignorare. » Et paulo post addit (Divin. Inst., cap. 23): « Et ut vobis in regulis fidei nulla possit nocere subreptio, legite quas habetis in promptu synodum Ephesinam et Chalcedonensem, nec non et Encyclia, id est epistolas confirmationis supradicti concilii. » Deinde postquam docuit quo studio Scriptura sacra cum expositoribus illius legenda sit, subjungit (Cap. 25): « Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud", + "candidate_score": 0.658415, + "ce_score": 0.996311 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3727", + "psc_text": "Caeterum qui festinant ad perfectionem, sunt doctrinae sanctorum, sive Collationes, et Instituta Patrum, etc.; quae quoniam vobis notissima novimus, hic apponere superfluum judicamus. » Porro doctrinae SS. Patrum, secundum Bernardum Cassinensem et Nicolaum de Fractura (In 2 comm.), « Magis intelligendae sunt per exempla factorum quam per scripta verborum: » unde acute observat Boherius S. Benedictum non in singulari, sed in plurali numero dixisse doctrinae; « quia, inquit, quaedam doctrina est verbalis, quaedam autem exemplaris. » Sed Richardus de S. Angelo, nulla facta utriusque doctrina distinctione, doctrinas hic intelligit eas « quae recipiuntur ab Ecclesia Romana; et sunt istae, inquit, in primis Opuscula B. Cypriani martyris et Carthaginiensis episcopi, item Opuscula B. Athanasii Alexandrini episcopi, item Opuscula B. Basilii Cappadoceni episcopi, item Opuscula B. Gregorii Nazianzeni episcopi, item Opuscula B. Joannis Constantinopolitani episcopi, item Opuscula B. Hilarii Pictaviensis episcopi, item Opuscula B. Ambrosii Mediolanensis episcopi, item Opuscula B. Theophili episcopi", + "candidate_score": 0.65734, + "ce_score": 0.996876 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1158", + "psc_text": "cum septuaginta episcopis, quod probant ex Gratiani decreto dist. 15, cap. Sancta Romana Ecclesia. Ea tamen quae hac de re habentur in dicto Gratiani decreto, in ejus mss. haud reperiuntur; scribitque Theodemarus ante Gregorium papam in Ecclesia Romana Scripturas non esse lectas. Sed et expositiones earum quae a nominatissimis doctoribus orthodoxis et catholicis Patribus factae sunt. ] « Non dixit a nominatis, inquit Hildemarus, sed a nominatissimis; quia fuerunt multi nominati, et tamen in eorum libris inventus est error; et ideo dixit a nominatissimis, ac si diceret, illorum doctorum legant expositiones quorum in libris non invenitur error, sicut est Augustinus, et Gregorius, sive Ambrosius, et caeteri alii Patres catholici. » Nicolao de Fractura doctores nominatissimi sunt Gregorius, Augustinus, Hieronymus, Ambrosius. Addit tamen: « Alii enim doctores, ut est Hilarius, Basilius, Joannes Chrysost., Gregorius Nazianzenus, Beda presbyter, nominatissimi similiter possunt dici, ex eo quod eorum dicta sunt ab Ecclesia approbata, etc.", + "candidate_score": 0.657062, + "ce_score": 0.996817 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.654808, + "ce_score": 0.995925 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62_64", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1374", + "psc_text": "regi, » ex Chronico S. Benigni Divionensis. Sed de his, quae obiter dicta sunt, satis: venio ad Regulae textum. Ubique credimus divinam esse praesentiam. ] Licet Deum ubique praesentem esse sit res per se nota, ut vix Deum concipiamus quin eum ubique praesentem intelligamus, non defuere tamen qui vel ipso naturae lumine destituti, divinam immensitatem limitibus circumscribere voluerunt. De Platonicis et Stoicis ita scribit Tertullianus ( In Apolog. ): « Deum posuerunt extra mundum Stoici, qui figuli modo extrinsecus torqueat molem hanc; intra mundum Platonici, qui gubernatoris exemplo intra mundum remaneat, quem regat. » Judaei quoque, referente S. Hieronymo (In Isai. c. LXVI), aut saltem rudiores inter ipsos, Deum concludebant in templo Jerosolymitano. Haeretici quoque non pauci divinam immensitatem impugnarunt, scilicet Valentiniani, Gnostici, Manichaei, et alii, ut referunt Irenaeus, Tertullianus, Epiphanius, Augustinus; nostra vero aetate Vorstius Calvinianus in eumdem scopulum impegit, Deumque voluit substantialiter solo in coelo esse; in aliis", + "candidate_score": 0.653256, + "ce_score": 0.991885 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3689", + "psc_text": "coram omnibus emendanda: unde et hanc periodum cum hac interpunctione scribit: Peccantes coram omnibus, arguantur, supple: coram omnibus. Ita quoque S. Augustinus hunc Apostoli locum: Peccantes coram omnibus arguantur, conciliat cum illa Matthaei sententia: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum (Serm. 82, de Script.) . « Ipsa, inquit, corripienda sunt coram omnibus, quae peccantur coram omnibus. Ipsa corripienda sunt secrete, quae peccantur secretius. Distribuite tempora, et concordat Scriptura. » Hunc etiam Regulae locum de peccatis publicis interpretantur Smaragdus, Richardus de S. Angelo, Boherius, Turrecremata, Matthias Lambertus. Atque ita in Regula Tarnatensi decernitur (Cap. 8), ut « quaecunque absque testibus admittuntur, si ad abbatis notitiam pervenerit, secretius emendetur; si omnibus innotuerit, coram omnibus est reus admissi criminis arguendus. » 886 Ejus rei praxim videre est in antiquis Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, auctore Udalrico, ubi haec leguntur: « Sunt adhuc apud nos alia genera correctionis, quae", + "candidate_score": 0.652685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78_80", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat . Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2709", + "psc_text": "imperitia 647 multa facit non intelligi, translate ac mystice posita in Scripturis. » Et post pauca: « Non pauca etiam claudit atque obtegit nonnullarum rerum musicarum ignorantia. » Deinde ubi nonnulla dixit de iis quae Christiano fugiendae sunt scientiis, de utilibus et necessariis ad intelligendam Scripturam subjungit hoc modo (Cap. 28): « Quidquid igitur de ordine temporum transactorum indicat ea quae appellatur historia, plurimum nos adjuvat ad sanctos libros intelligendos, etiamsi praeter Ecclesiam puerili eruditione discatur; nam et per olympiadas, et per consulum nomina multa quaeruntur a nobis, et ignorantia consulatus quo natus est Dominus, et quo passus est nonnullos coegit errare, etc. » Et narratis nonnullis in gratiam et laudem historiae: « Est etiam, inquit (Cap. 29), narratio demonstrationi similis, qua non praeterita, sed praesentia indicantur ignaris. In quo genere sunt quaecunque de locorum situ, naturisque animalium, lignorum, herbarum, lapidum, aliorumque corporum scripta sunt. De quo genere superius egimus,", + "candidate_score": 0.652009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1145", + "psc_text": "consonum est intentioni S. Benedicti, ut dicit Bernardus Cassinensis. De non sedendo ad opus Dei integrum edidit Petrus Damiani opusculum 39; quod, si lubet, consule. Legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones. ] Cum S. P. Benedictus lectiones in codice legi praecipiat, recte ex hoc loco Haeftenus infert psalmos sine libro memoriter ex mente S. legislatoris esse cantandos: optime enim distinxit inter duos hosce loquendi modos; legantur, et dicantur. Priori utitur S. Pater cum de psalmis, posteriori cum de lectionibus agit. Et sane id evincit antiqua veterum monachorum consuetudo, psalterium aliosque sacrae paginae libros memoriae commendandi: « Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est,", + "candidate_score": 0.65124, + "ce_score": 0.617581 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1894", + "psc_text": "jejuni perciperent. Atque ita docet praefatus Boherius in secundo commentario ad verbum ad missas sic scribens: « Ut integre ipsas jejuni audiant, et in eis pure communicent, ac devote. » Quod confirmatur ex cap. 38, quo praescribitur ut lector mensae dominica post missas et communionem ingrediatur ad legendum. Ex quibus duobus locis haud obscure colligitur antiquos ordinis Benedictini monachos saltem diebus dominicis festisque, ut vocant, de praecepto sacram percepisse eucharistiam. De Augiensibus res absque controversia est ex capitulo 4 Monachorum ad Augiam directorum: « Ut in dominicis diebus omnes pariter secundum quo ingressi sunt ordine in monasterium, sic accedant ad pacem, ad communionem, praeter illos qui pro nimia senectute, vel infirmitate, inter illos stare non possunt, qui tamen separatim communicant. Si quis vero hoc spiritali dono, id est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi se privaverit, Pater monasterii, qui praesens semper esse debet dum communicant, 454 cur hoc illi", + "candidate_score": 0.648751, + "ce_score": 0.954307 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2112", + "psc_text": "qui panem cum sale et aqua percipiunt, ubi autem praeter haec aliud aliquid additur, perfectum jejunium non vocatur. » Omnibus mensis. ] Hanc lectionem, quam vulgatae retinent editiones, et in quibusdam codicibus reperiri docent Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius, reprobat idem Hildemarus, et cum eo praefati commentatores, cujus loco substituunt omnibus mensibus, sicuti exstat in Regula Magistri cap. 26. Quam lectionem sequuntur antiquae versiones Gallicae, inter alias vetus ex ms. Conch., quae hunc locum ita reddit: en tous les moys de l' an; versio Joannis de Précis cum alia antiqua monasterii S. Remigii Rhemensis: en tout temps; Guidonis Juvenalis: en tout le temps de l' an; Matthiae Lamberti: tous les mois de l' an; altera recentioris auctoris: en tous les mois de l' année. Quam lectionem praefert Menardus, aitque S. Benedictum hic occurrere pravae quorumdam consuetudini, qui ob calores plura fercula in aestate quam in hieme quotidie apponi volebant; quod", + "candidate_score": 0.64793, + "ce_score": 0.344283 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1260", + "psc_text": "Hieronymo (Epist. 17): « Quocunque te verteris, arator stivam tenens alleluia decantat. » Hoc signo sanctimoniales ad collectam vocabantur, ut scribit idem S. Hieronymus (Epist. 27). Quin et ipsi infantes in hanc vocem linguam primum solvere docebantur, ut ex eodem colligitur (Epist. 7). Quid autem sit alleluia, quidve significet, paucis docet S. Augustinus (Serm. 243, in append.) seu quivis alius: « Quid est alleluia? inquit, verbum Hebraeum est. Alleluia, Laudate Dominum; alleluia, Laudate Deum. » Hebraicam tamen vocem retinuit Ecclesia, idque « propter sanctiorem auctoritatem quamvis interpretari potuisset, » ut loquitur idem S. doctor (Lib. II de Doct. Chr. cap. 11). Quae quamvis adeo celebris apud Christianos exstiterit, atque a SS. Patribus tantopere commendata, perversorum tamen jacula non latuit, suos passa adversarios, maxime vero Vigilantium, qui, ut scribit S. Hieronymus (Advers. Vigil.), nunquam nisi in Pascha alleluia cantandum esse dicebat; cujus fortassis in erroris odium toto fere anno alleluia decantari", + "candidate_score": 0.646581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_26_28", + "bdc_text": "Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus . Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est . Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_538", + "psc_text": "3º Quia saeculares actus in habitu religioso viventibus in saeculo viris probis virtutis fastidium generant, atque a recto proposito retrahunt. Qua de re vide Petri Damiani lib. VI, epist. 32. 4º Quia implicitus actibus saeculi monachus contemptui se praebet mundo; nam, ut dicit S. Ambrosius Epist. 6, « quomodo potest observari a populo qui nihil habet discretum a populo, dispar a multitudine? Quid enim in te miretur, si sua in te recognoscit? si nihil in te aspiciat quod ultra se inveniat? si quae in se erubescit, in te quem reverendum arbitratur offendat? » 5º Quia, ut dicit S. Joannes Climacus Grad. 3, « per fugam patriae nos coelestium rerum studio vendidimus. » Non ergo decet actibus coelestibus venditos actibus saeculi mancipari. Vide Cassianum lib. IV de Institutis Renunt. cap. 34 et sequentibus, et Vitam S. Theresiae cap. 37. Nihil amori Christi praeponere. ] Istud instrumentum necessariam habet cum primo connexionem;", + "candidate_score": 0.644571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1050", + "psc_text": "libri testantur, artificialem diem, hoc est totum illud spatium temporis quod ab ortu solis ad occasum intercipitur et noctem, sive tempus illud quod solis inter occasum et ortum elabitur, in horas sive partes duodecim aequales partirentur, modo breviores, modo prolixiores, pro brevitate aut prolixitate noctis aut diei: nam aestate, qua breviores sunt noctes, horae diurnae prolixissimae, nocturnae brevissimae, et e converso hiemis tempore; unde horas illas vocabant inaequales, non quod inter se non essent aequales, sed quod respectu diei sequentis vel praecedentis, aut diurnae horae respectu nocturnarum, excepto aequinoctio, essent inaequales: quam consuetudinem per saecula duodecim in Ecclesia viguisse scribit Paulus Lefort, Cisterciensis monachus, eo in libello quem de antiquis et modernis horis conscripsit cap. 2, § 3 (De prima vivendi ratione Cisterc. part. III, cap. 1, § 1). Imo auctor est Julianus Parisius horis inaequalibus usos fuisse Cistercienses usque ad annum 1429, quo in generali capitulo constituerunt ut in", + "candidate_score": 0.64427, + "ce_score": 0.83118 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1159", + "psc_text": "et Gregorius, sive Ambrosius, et caeteri alii Patres catholici. » Nicolao de Fractura doctores nominatissimi sunt Gregorius, Augustinus, Hieronymus, Ambrosius. Addit tamen: « Alii enim doctores, ut est Hilarius, Basilius, Joannes Chrysost., Gregorius Nazianzenus, Beda presbyter, nominatissimi similiter possunt dici, ex eo quod eorum dicta sunt ab Ecclesia approbata, etc. » Hujusmodi expositiones in Ecclesia legi, dummodo sincerus et optimus fiat earum delectus, tanquam pium et utile satis approbat S. Gregorius, Joanni Ravennensis Ecclesiae subdiacono sic scribens (Lib. X, ep. 22): « Illud quod ad me quorumdam relatione perlatum est, quia reverendissimus frater et coepiscopus meus Marianus legi commenta B. Job publice ad vigilias faciat, non grate suscepi; quia non est illud opus populare, et rudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Psalmorum legi ad vigilias faciat, quae mentes saecularium ad bonos mores praecipue informant. » Ex quibus verbis observare licet nondum in Ecclesia ordinata", + "candidate_score": 0.643841, + "ce_score": 0.99298 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_53", + "bdc_text": "Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", + "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", + "candidate_score": 0.642405, + "ce_score": 0.957575 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2675", + "psc_text": "in Agaliensi monasterio imbibisse necessum est. Intactum etiam hoc saeculo Orientem relinquere non decet; in quo S. Theodorus Siceota defunctus est anno 613; de quo item Georgius ejus discipulus, vitam illius scribens ita loquitur (Bolland. 22 Aprilis): « Infans ipsi oblatus sum, qui et in ejus sancto monasterio enutritus a religiosissimo praefecto litteras didici. » Circa idem tempus Joannes Moschus presbyter et monachus in monasterio S. Theodosii abbatis et archimandritae, omnium quae Jerosolymis erant coenobiorum, varia peragravit loca, lustravitque monasteria; quo in itinere viros etiam doctissimos et philosophos disciplinae et studiorum gratia visitavit, uti ipse testatur in eo quod adornavit, Prato spiritali cap. 171 et 172. Et haec sufficere debent pro saeculo septimo. Saeculo VIII. S. Bonifacius in Nutscellense coenobium commigrans, sub Wimberto abbate piissimo eum in virtutibus ac litteris progressum fecit, ut docendi quoque munus paulo post ipse obierit. Postea transmittens in Germaniam, cum eum populum ad verum Christi", + "candidate_score": 0.640956, + "ce_score": 0.955468 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2649", + "psc_text": "solari valeret, tradit ejusdem Vitae scriptor. Quin et ipse Ammonius episcopus ad Theophilum Alexandrinum archiepiscopum scribens (Ammonius, epistol. ad Theoph., n. 4, apud Boll. Maii 14), testatur se annos decem et septem natum a Theodoro Pachomii discipulo in monasterio susceptum, ab eodem magistris et moderatoribus traditum fuisse, Theodoro scilicet Alexandrino, et Ausonio cuidam, qui secundas ab eo tenebat, ut ab ipso in divinarum Scripturarum intelligentia praeclare erudiretur: quod certe non de simplici sacrae Scripturae notitia, quam ex sola lectione sine magistris acquirere posset, sed de perfecta et integra scientia, quam nisi aliorum adjutus magisterio haudquaquam valeret adipisci, intelligere necessum est. Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio", + "candidate_score": 0.639601, + "ce_score": 0.990377 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1376", + "psc_text": "« Deus autem ubique esse dicitur, quia ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia. Et superior per potentiam, et inferior per sustentationem: exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem. Sursum regens, deorsum continens, extra circumdans, interius penetrans. Nec alia ex parte superior, alia inferior; aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior; sed unus idemque totus ubique, praesidendo sustinens, circumdando penetrans, penetrando circumdans, unde superius praesidens, inferius inde sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior, et superior sine loco, est amplus sine latitudine, est subtilis sine attenuatione. » 328 Et oculos Domini. ] « Oculus Dei, inquit Hildemarus, dicitur illa vis divina qua cuncta videt, sicut auris dicitur illa vis divina qua cuncta audit. » Sive, ut ait Bern. Cass., « Oculorum", + "candidate_score": 0.639346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_0", + "bdc_text": "Vere pio et erudito viro d. Henricho Bullingero , amplissimae ecclesiae Tigurinae episcopo , Ioachimus Vadianus S.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_773", + "psc_text": "« Dicebant etiam Tom. I Mon. Eccl. Graec, pag. 377 de abbate Agathone per tres annos illum lapidem ore gestasse donec silere didicisset. » Sed hos omnes superavit Joannes cognomento Silentiarius, qui ex episcopo factus monachus, totos quadraginta septem annos in silentio exegit. Quid de Virgine Deipara loquar, quae, ut notat doctor mellifluus ( Serm. in Dominic. infra oct. Assumpt. ), non nisi quater in toto Evangeliorum decursu locuta legitur? Hujusmodi exempla ad imitationem proposita discipulis haud dubium voluit esse sanctus Pater, cum nullum in Regula tempus loquendi proposuit: cujus votis ut obsecundarent dilectissimi filii continuum pene in coenobiis silentium observare studuerunt. Hos inter enituere prae omnibus Cluniacenses monachi, qui sibi quasi in perpetuum ore praecluso, manus in linguas commutasse videbantur, adinventis signis quibus, dum lingua taceret, quae necessario requirenda erant invicem exprimebant. At non sine admiratione legere possumus quod de Cisterciensium silentio scribit Guillelmus abbas S. Theoderici in libro", + "candidate_score": 0.638033, + "ce_score": 0.899967 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_610", + "psc_text": "« legerat juvenis libros antiquorum philosophorum, Virgiliique mendacia, quae nolebat jam nec audire, nec discipulos suos legere, Sufficiunt, inquiens, divini poetae vobis, nec egetis luxuriosa sermonis Virgilii vos pollui facundia; » quae totidem verbis de S. Maiolo scribit Syrus in ejus Vita lib. I, c. 14. Vide Vitam S. Odonis, saec. V Bened., et S. Hugonis abbatis Cluniac., auctore Hildeberto Coenoman., n. 18, apud Bollandum 29 April.; et Regul. S. Isid. cap. 9. Orationi frequenter incumbere. ] Exemplo S. Martini, de quo Severus Sulpitius scribit In ejus Vitae lib. I , quod « nunquam hora ulla vel momentum praeteriit, quo non aut orationibus incumberet, aut insisteret lectioni; quanquam etiam inter legendum, aut si quid aliud forte agebat, nunquam animum ab oratione laxabat; nimirum, ut fabriferrariis mos est, qui inter operandum pro quodam laboris levamine incudem suam feriunt, ita Martinus etiam, dum aliud agere videretur, semper 144 orabat. » Et certe,", + "candidate_score": 0.630385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2700", + "psc_text": "adeo ut mirum sit quosdam lapsum observantiae regularis in scientiam litterarum refundere; qua in re non levem viris sanctissimis inurunt injuriam, qui ut eversam inter monachos disciplinam redintegrarent, nullum salubrius adhiberi 645 posse remedium existimarunt, quam si monachos sacris litterarum studiis informarent; id quod feliciter in Galliis exsecutus est Benedictus abbas Anianensis, et in Anglia Dunstanus, Athelvoldus et Oswaldus pontifices sanctissimi, illuc ad id advocatis ex alienis regnis et provinciis doctissimis monachis. Porro qui asserunt octavo nonoque saeculo scientias in monasteriis tantum florere coepisse, easque ruinae observantiae regularis, quae circa medium saeculum nonum contigit, causas faciunt, a vero longe aberrant. Nam primo litteras longe ante saeculum octavum in monasteriis floruisse supra luce clarius demonstratum est. Secundo, nec verum est, quod lapsum observantiae ex studiis litterarum provenisse docent; qui si legissent historias, non studiis, hujusce rei causam attribuissent, sed bellis civilibus et incursionibus Normannorum, qui spoliatis incensisque monasteriis, monachos omnes sparsim", + "candidate_score": 0.626839, + "ce_score": 0.995488 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_605", + "psc_text": "exsequendo: quid enim prodest multa legere, multaque discere, nisi multa faciamus? Scienti bonum, et non facienti, peccatum est illi. Hic autem non quaslibet S. Benedictus monachis lectiones permittit, sed sanctas, hoc est sacram Scripturam, passiones SS. martyrum, vitas et collationes Patrum, scripta SS. doctorum, quae ad morum aedificationem conducunt, quorum omnium lectio monachis summae est utilitatis, maxime juvenibus, quibus eam commendat Guillelmus abbas S. Theoderici ad fratres de Monte Dei scribens in haec verba De Vit. solit. cap. 14: « Tutius proponuntur legenda et meditanda Redemptoris nostri exteriora, et ostenditur in eis exemplum humilitatis, provocatio charitatis, et affectus pietatis; et de Scripturis sanctis, et SS. tractatibus Patrum moralia quaeque et planiora. Proponenda sunt ei gesta et passiones sanctorum, ubi nec laborandum sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat, quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem dum leguntur, sed non aedificant, quin", + "candidate_score": 0.621032, + "ce_score": 0.985737 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_604", + "psc_text": "Trithemius quatuor praesertim hominum genera risum dedecere: virgines propter verecundiam; mulieres propter honestatem; infirmos propter defectum, quia validus risus eos offendit; et monachos propter eminentiam status. Lectiones sanctas libenter audire. ] Non dixit libenter legere; sed libenter audire, quia, ut notat Bernardus Cassinensis, nonnulli sunt qui propter defectum visus, aut aliam infirmitatem non possunt legere. Vel etiam, ut ait Trithemius, quia tempore S. P. Benedicti aliqui admittebantur ad habitum, litterarum penitus ignari, qui omnes ne sacrae lectionis fructu privarentur, eas saltem aliis legentibus jubentur audire. Vel etiam libenter audire, liberum et voluntarium cordis assensum his quae leguntur praebendo, eaque opere exsequendo: quid enim prodest multa legere, multaque discere, nisi multa faciamus? Scienti bonum, et non facienti, peccatum est illi. Hic autem non quaslibet S. Benedictus monachis lectiones permittit, sed sanctas, hoc est sacram Scripturam, passiones SS. martyrum, vitas et collationes Patrum, scripta SS. doctorum, quae ad morum aedificationem conducunt, quorum", + "candidate_score": 0.612508, + "ce_score": 0.994038 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2703", + "psc_text": "non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu' encore de son temps quantité de moines extoient sortis de leur voye, les uns par un dessein formé, les autres par pure négligence, et la pluspart fante d' avoir seulement de quoy vivre et se vêtir. Nec magis audiendi videntur cum eorum monachorum lapsum qui Origenis errores secuti, Eutychetis haereses amplexi, Adelfi et Euchitarum falsas novitates tuiti sunt, Nestorii, ac Severi impia dogmata propugnarunt, aut Anthropomorphitis adhaeserunt, studiis litterarum attribuunt. Nam qui id ita asserunt, ipsi sibi manifeste contradicunt, cum ignota antiquis monachis studia fuisse doceant. Melius sane et veritati magis consentanee dixissent, si monachorum illorum qui tot in Oriente", + "candidate_score": 0.611384, + "ce_score": 0.981981 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_46", + "bdc_text": "At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_609", + "psc_text": "Apostolum volueris esse sapiens, stultus esto ut sis sapiens, neque te logicae garrulitatem, physicae curiositatem, vel aliud quodlibet scire glorieris, nisi Christum et hunc crucifixum. Vel cum Paschasio Ratberto ad Odilmannum Praef. lib. III, super Thren. Jeremiae : « Non nostri operis est, frater et consenex, falsas poetarum fabulas jam volvere, vel milesias, quoniam nostra institutio alios reposcit mores; neque philosophorum perscrutari libros, quia in altero ludus et oblectatio est, in altero vero difficultas et sudoribus admixtus labor; verum magis threnis nos decet, et lamentis indesinenter insistere. » Sane de B. Alcuino referunt In ejus Vita n. 19 , quod « legerat juvenis libros antiquorum philosophorum, Virgiliique mendacia, quae nolebat jam nec audire, nec discipulos suos legere, Sufficiunt, inquiens, divini poetae vobis, nec egetis luxuriosa sermonis Virgilii vos pollui facundia; » quae totidem verbis de S. Maiolo scribit Syrus in ejus Vita lib. I, c. 14. Vide Vitam S. Odonis,", + "candidate_score": 0.608518, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", + "max_score": 0.737057, + "ce_confirmed": true, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_3_5", + "bdc_text": "Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur . Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_509", + "psc_text": "Scriptura: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem, inquit Evangelista, dicebat de Spiritu sancto, quem credentes in eum accepturi erant. Et in alio ipse loquitur Evangelii loco: Qui biberit de aqua quam ego dedero ei, non sitiet in aeternum: sed aqua quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam (Joan. VII, 8; IV, 13, 14) . Fontes Salvatoris, doctrinam intelligamus Evangelicam, de qua in sexagesimo septimo psalmo legimus, In Ecclesiis benedicite Deo Domino de fontibus Israel (Psal. LXVII, 27) . (Vers. 4, 5.) Et dicetis in illa die, confitemini Domino et invocate nomen ejus: notas facite in populis adinventiones ejus: mementote, quoniam excelsum est nomen ejus. Cantate Domino, quoniam magnifice fecit: annuntiate hoc in universa terra. Haec praecipiuntur ab Apostolis et reliquiis Israel his qui de gentibus crediderunt: ut soli confiteantur Domino, et idolis derelictis, invocent nomen ejus: et cuncta opera ejus praedicent", + "candidate_score": 0.737057, + "ce_score": 0.997187 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_523", + "psc_text": "Nos generaliter sequentes Symmachum, stellam [Al. stellas ] diximus. Est autem sensus, quod cum dies Domini crudelis advenerit, et furor ejus universa vastarit, prae timoris magnitudine mortalibus cuncta tenebrescant, et sol ipse et luna astraque rutilantia suum videantur negare fulgorem. Unde et coelum sacco induitur, quod scilicet tenebrae cuncta operiant, et prementibus malis, nihil aliud sentiant homines, nisi quod mens videre compellit. (Vers. 11.) Et visitabo super orbis mala, et contra impios iniquitatem eorum: et quiescere faciam superbiam infidelium, et arrogantiam fortium humiliabo. Ex hoc loco et ex superiore, ubi scriptum est, quod obtenebrescat sol in ortu suo, et luna caligine compleatur, et stellae fulgorem retrabant, et totius orbis iniquitas visitetur, quidam putant non de Babylonis ruina, sed de mundi consummatione praedici: cum utique secundum superiora et orbis, qui Hebraice dicitur THEBEL ( ), et Graece οἰκουμένη, Babylon intelligenda sit. Οἰκουμένη enim lingua nostra habitatam sonat; et habitata propter ingentem", + "candidate_score": 0.736279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2156", + "psc_text": "ait (Virgil. VI Aeneid.): Principio coelum ac terras camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. 681 et reliqua. Alii vero sanctum Spiritum intelligunt, qui in principio ferebatur super aquas, et vivificabat omnia: qui de Patre egreditur, et propter societatem naturae, a Filio mittitur dicente, Expedit vobis ut ego vadam. Nisi enim ego iero, Paracletus non veniet ad vos: sin autem ego iero, mittam eum ad vos (Joan. XVI, 7) . De quo rursum ait: Cum venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui de Patre egreditur (Joan. XV, 26) . Ne scandalizet quempiam, si Spiritus egredi dicatur ex Patre, cum etiam Filius de se dixerit: Ego de Patre exivi, et veni; neque enim a meipso exivi, sed ille me misit (Joan. XVI, 28) . De hoc Spiritu loquebatur: Rogabo Patrem, et alium", + "candidate_score": 0.730078, + "ce_score": 0.997819 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2156", + "psc_text": "ait (Virgil. VI Aeneid.): Principio coelum ac terras camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. 681 et reliqua. Alii vero sanctum Spiritum intelligunt, qui in principio ferebatur super aquas, et vivificabat omnia: qui de Patre egreditur, et propter societatem naturae, a Filio mittitur dicente, Expedit vobis ut ego vadam. Nisi enim ego iero, Paracletus non veniet ad vos: sin autem ego iero, mittam eum ad vos (Joan. XVI, 7) . De quo rursum ait: Cum venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui de Patre egreditur (Joan. XV, 26) . Ne scandalizet quempiam, si Spiritus egredi dicatur ex Patre, cum etiam Filius de se dixerit: Ego de Patre exivi, et veni; neque enim a meipso exivi, sed ille me misit (Joan. XVI, 28) . De hoc Spiritu loquebatur: Rogabo Patrem, et alium", + "candidate_score": 0.728176, + "ce_score": 0.066086 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_509", + "psc_text": "Scriptura: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem, inquit Evangelista, dicebat de Spiritu sancto, quem credentes in eum accepturi erant. Et in alio ipse loquitur Evangelii loco: Qui biberit de aqua quam ego dedero ei, non sitiet in aeternum: sed aqua quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam (Joan. VII, 8; IV, 13, 14) . Fontes Salvatoris, doctrinam intelligamus Evangelicam, de qua in sexagesimo septimo psalmo legimus, In Ecclesiis benedicite Deo Domino de fontibus Israel (Psal. LXVII, 27) . (Vers. 4, 5.) Et dicetis in illa die, confitemini Domino et invocate nomen ejus: notas facite in populis adinventiones ejus: mementote, quoniam excelsum est nomen ejus. Cantate Domino, quoniam magnifice fecit: annuntiate hoc in universa terra. Haec praecipiuntur ab Apostolis et reliquiis Israel his qui de gentibus crediderunt: ut soli confiteantur Domino, et idolis derelictis, invocent nomen ejus: et cuncta opera ejus praedicent", + "candidate_score": 0.723058, + "ce_score": 0.996254 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1533", + "psc_text": "virtutum. Educit autem juxta numerum coelorum militiam: ut et sol, et luna, et astra caetera, quae Abraham numerare non potuit, illi numerata sint, et serviant officio delegato (Gen. XV): dum eumdem coeli cursum sol uno anno, lucifer vesperque biennio, luna singulis explet mensibus, omnesque stellae certis temporibus peragunt, et quaedam ex iis vocantur errantes, atque inaequales earum motus oculis, non mente conspicimus, nec tam intelligimus, quam miramur. Magnitudo enim fortitudinis Dei suo facit ordine cuncta servire. Sive juxta Septuaginta a multitudine gloriae et potentiae virtutis ejus, nihil eum latere potest: sed omnium vias rationesque et cursus Creatoris majestate cognoscit. LIBER DUODECIMUS. Nullus tam imperitus scriptor est, qui lectorem non inveniat similem sui: multoque pars major est Milesias fabellas revolventium, quam Platonis libros. In altero enim ludus et oblectatio est, in altero difficultas et sudor mixtus labori. Denique Timaeum de mundi harmonia 493-494 astrorumque cursu et numeris disputantem, ipse qui interpretatus", + "candidate_score": 0.722743, + "ce_score": 0.508431 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_2_4", + "bdc_text": "Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur . Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur . Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_509", + "psc_text": "Scriptura: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem, inquit Evangelista, dicebat de Spiritu sancto, quem credentes in eum accepturi erant. Et in alio ipse loquitur Evangelii loco: Qui biberit de aqua quam ego dedero ei, non sitiet in aeternum: sed aqua quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam (Joan. VII, 8; IV, 13, 14) . Fontes Salvatoris, doctrinam intelligamus Evangelicam, de qua in sexagesimo septimo psalmo legimus, In Ecclesiis benedicite Deo Domino de fontibus Israel (Psal. LXVII, 27) . (Vers. 4, 5.) Et dicetis in illa die, confitemini Domino et invocate nomen ejus: notas facite in populis adinventiones ejus: mementote, quoniam excelsum est nomen ejus. Cantate Domino, quoniam magnifice fecit: annuntiate hoc in universa terra. Haec praecipiuntur ab Apostolis et reliquiis Israel his qui de gentibus crediderunt: ut soli confiteantur Domino, et idolis derelictis, invocent nomen ejus: et cuncta opera ejus praedicent", + "candidate_score": 0.722111, + "ce_score": 0.99496 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1660", + "psc_text": "et: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus virtus eorum (Psal. XXXII, 6) . Haec frequenter ingerimus, ne ulla blasphemandi Christum haereticis occasio relinquatur. In stabilitate quoque terrae, quando illius fundamenta solidabat, nullus erat cum Deo, praeter eum qui erat in eo. Iste igitur tantus ac talis, cum praefiniti mysterii tempus advenerit, ut cuncta idola destruantur, et Dei solius notitia praedicetur in mundo, omnia vaticinia divinorum, et pythonum, et hariolorum signa atque portenta, quibus humanum deceperunt genus, destruet atque subvertet; et sapientiam philosophorum, quae et ipsa erroris pars maxima est, stultam esse monstrabit: dum nequaquam humanis cogitationibus, Dei probantur comprehendisse sapientiam. Qui etiam verbum pueri, sive servi sui, de quo supra diximus, et consilium nuntiorum ejus, rebus explebit: Apostolorum scilicet omniumque doctorum, qui voluntatem magistri sui gentibus nuntiabunt. Ipse ergo qui est tanta facturus, cujus potentiam brevi sermone descripsi, etiam ad Jerusalem, quae destruenda erit a Babyloniis, nunc", + "candidate_score": 0.721664, + "ce_score": 0.995662 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_509", + "psc_text": "Scriptura: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem, inquit Evangelista, dicebat de Spiritu sancto, quem credentes in eum accepturi erant. Et in alio ipse loquitur Evangelii loco: Qui biberit de aqua quam ego dedero ei, non sitiet in aeternum: sed aqua quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam (Joan. VII, 8; IV, 13, 14) . Fontes Salvatoris, doctrinam intelligamus Evangelicam, de qua in sexagesimo septimo psalmo legimus, In Ecclesiis benedicite Deo Domino de fontibus Israel (Psal. LXVII, 27) . (Vers. 4, 5.) Et dicetis in illa die, confitemini Domino et invocate nomen ejus: notas facite in populis adinventiones ejus: mementote, quoniam excelsum est nomen ejus. Cantate Domino, quoniam magnifice fecit: annuntiate hoc in universa terra. Haec praecipiuntur ab Apostolis et reliquiis Israel his qui de gentibus crediderunt: ut soli confiteantur Domino, et idolis derelictis, invocent nomen ejus: et cuncta opera ejus praedicent", + "candidate_score": 0.719048, + "ce_score": 0.993628 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_29_31", + "bdc_text": "Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent . Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat . Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_4", + "psc_text": "David: Qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit (Apoc. III, 7) . Neque vero, ut Montanus cum insanis feminis somniat, Prophetae in ecstasi sunt locuti, ut nescierint quid loquerentur, et cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerent. De quibus Apostolus ait: Nescientes quae loquantur, neque de quibus affirment (I Tim. I, 7) : sed juxta Salomonem qui loquitur in Proverbiis: Sapiens intelligit quae profert de ore suo; et in labiis suis portabit scientiam (Prov. XVI, 23) , etiam ipsi sciebant quid dicerent. Si enim sapientes erant Prophetae, quod negare non possumus; et Moses omni eruditus sapientia loquebatur ad Dominum, et Dominus respondebat ei; et de Daniele ad principem Tyri dicitur: Numquid sapientior es Daniele (Ezech. XXVIII, 3)? et David sapiens erat qui gloriabatur in Psalmo: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi (Ps. L, 8) , quomodo sapientes Prophetae instar brutorum animantium quid dicerent, ignorabant? Legimus et", + "candidate_score": 0.717786, + "ce_score": 0.997662 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_523", + "psc_text": "Nos generaliter sequentes Symmachum, stellam [Al. stellas ] diximus. Est autem sensus, quod cum dies Domini crudelis advenerit, et furor ejus universa vastarit, prae timoris magnitudine mortalibus cuncta tenebrescant, et sol ipse et luna astraque rutilantia suum videantur negare fulgorem. Unde et coelum sacco induitur, quod scilicet tenebrae cuncta operiant, et prementibus malis, nihil aliud sentiant homines, nisi quod mens videre compellit. (Vers. 11.) Et visitabo super orbis mala, et contra impios iniquitatem eorum: et quiescere faciam superbiam infidelium, et arrogantiam fortium humiliabo. Ex hoc loco et ex superiore, ubi scriptum est, quod obtenebrescat sol in ortu suo, et luna caligine compleatur, et stellae fulgorem retrabant, et totius orbis iniquitas visitetur, quidam putant non de Babylonis ruina, sed de mundi consummatione praedici: cum utique secundum superiora et orbis, qui Hebraice dicitur THEBEL ( ), et Graece οἰκουμένη, Babylon intelligenda sit. Οἰκουμένη enim lingua nostra habitatam sonat; et habitata propter ingentem", + "candidate_score": 0.714754, + "ce_score": 0.994685 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66_68", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1533", + "psc_text": "virtutum. Educit autem juxta numerum coelorum militiam: ut et sol, et luna, et astra caetera, quae Abraham numerare non potuit, illi numerata sint, et serviant officio delegato (Gen. XV): dum eumdem coeli cursum sol uno anno, lucifer vesperque biennio, luna singulis explet mensibus, omnesque stellae certis temporibus peragunt, et quaedam ex iis vocantur errantes, atque inaequales earum motus oculis, non mente conspicimus, nec tam intelligimus, quam miramur. Magnitudo enim fortitudinis Dei suo facit ordine cuncta servire. Sive juxta Septuaginta a multitudine gloriae et potentiae virtutis ejus, nihil eum latere potest: sed omnium vias rationesque et cursus Creatoris majestate cognoscit. LIBER DUODECIMUS. Nullus tam imperitus scriptor est, qui lectorem non inveniat similem sui: multoque pars major est Milesias fabellas revolventium, quam Platonis libros. In altero enim ludus et oblectatio est, in altero difficultas et sudor mixtus labori. Denique Timaeum de mundi harmonia 493-494 astrorumque cursu et numeris disputantem, ipse qui interpretatus", + "candidate_score": 0.714363, + "ce_score": 0.947563 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67_69", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_523", + "psc_text": "Nos generaliter sequentes Symmachum, stellam [Al. stellas ] diximus. Est autem sensus, quod cum dies Domini crudelis advenerit, et furor ejus universa vastarit, prae timoris magnitudine mortalibus cuncta tenebrescant, et sol ipse et luna astraque rutilantia suum videantur negare fulgorem. Unde et coelum sacco induitur, quod scilicet tenebrae cuncta operiant, et prementibus malis, nihil aliud sentiant homines, nisi quod mens videre compellit. (Vers. 11.) Et visitabo super orbis mala, et contra impios iniquitatem eorum: et quiescere faciam superbiam infidelium, et arrogantiam fortium humiliabo. Ex hoc loco et ex superiore, ubi scriptum est, quod obtenebrescat sol in ortu suo, et luna caligine compleatur, et stellae fulgorem retrabant, et totius orbis iniquitas visitetur, quidam putant non de Babylonis ruina, sed de mundi consummatione praedici: cum utique secundum superiora et orbis, qui Hebraice dicitur THEBEL ( ), et Graece οἰκουμένη, Babylon intelligenda sit. Οἰκουμένη enim lingua nostra habitatam sonat; et habitata propter ingentem", + "candidate_score": 0.713674, + "ce_score": 0.960555 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2604", + "psc_text": "esset in homine (Joan. II, 24, 25) . Cui et illud congruit: Sciens autem Jesus cogitationes eorum (Luc. VI, 8) . Et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum (Matth. XXII, 18) . Ac ne aliqua sit dubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, quod noverit omnia, in Epistola quae ad Hebraeos scribitur, prolixius dicitur: Vivens est enim sermo Dei, et evidens et acutus super omnem gladium bicipitem, et dividens usque ad partitionem animae et spiritus, artuum quoque et medullarum, et judex cogitationum et sensuum cordis. Nullaque est creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nuda et aperta sunt oculis illius, de quo nobis sermo est (Hebr. IV, 12) . Postquam autem omnes cogitationes in unum fuerint congregatae, accusantes nos vel defendentes: tunc omnes gentes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in medium. Linguas autem juxta apostolum Paulum, 819 non solum hominum legimus, sed et Angelorum (I Cor.", + "candidate_score": 0.711767, + "ce_score": 0.99177 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_40_42", + "bdc_text": "«At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur . Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1", + "psc_text": "juxta apostolum Paulum (II Cor. I, 24) Christus Dei virtus est, Deique sapientia; et qui nescit Scripturas, nescit Dei virtutem ejusque sapientiam: ignoratio Scripturarum, ignoratio Christi est. Unde orationum tuarum fultus auxilio, quae diebus ac noctibus in Dei lege meditaris, et templum es Spiritus sancti, imitabor patremfamilias, qui de thesauro suo profert nova et vetera; et sponsam dicentem in Cantico Canticorum: Nova et vetera, fratruelis meus, servavi tibi (Cant. VII, 13) ; 3-4 sicque exponam Isaiam, ut illum non solum Prophetam, sed evangelistam et Apostolum doceam. Ipse enim de se et de caeteris evangelistis ait: Quam speciosi pedes evangelizantium bona, evangelizantium pacem (Isa. LII, 7) . Et ad ipsum quasi ad Apostolum loquitur Deus: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et ille respondit: Ecce ego, mitte me (Isa. VI, 8) . Nullusque putet, me voluminis istius argumentum brevi cupere sermone comprehendere: cum universa Domini sacramenta praesens Scriptura contineat;", + "candidate_score": 0.709178, + "ce_score": 0.997767 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66_68", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2156", + "psc_text": "ait (Virgil. VI Aeneid.): Principio coelum ac terras camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. 681 et reliqua. Alii vero sanctum Spiritum intelligunt, qui in principio ferebatur super aquas, et vivificabat omnia: qui de Patre egreditur, et propter societatem naturae, a Filio mittitur dicente, Expedit vobis ut ego vadam. Nisi enim ego iero, Paracletus non veniet ad vos: sin autem ego iero, mittam eum ad vos (Joan. XVI, 7) . De quo rursum ait: Cum venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui de Patre egreditur (Joan. XV, 26) . Ne scandalizet quempiam, si Spiritus egredi dicatur ex Patre, cum etiam Filius de se dixerit: Ego de Patre exivi, et veni; neque enim a meipso exivi, sed ille me misit (Joan. XVI, 28) . De hoc Spiritu loquebatur: Rogabo Patrem, et alium", + "candidate_score": 0.708964, + "ce_score": 0.551899 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_5_7", + "bdc_text": "Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse . Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2110", + "psc_text": "Contritio et infelicitas in viis eorum: Et viam pacis non cognoverunt: Non est timor Dei ante oculos eorum (Rom. III, 13 seqq.) . Quod cum audissem, quasi a fortissimo pugile percussus essem, coepi tacitus aestuare, et stuporem mentis vultus pallore signare. Hebraeus, inquam, ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, eruditusque ad pedes Gamalielis, aut ignoravit haec, aut eorum, qui lecturi erant, abusus est 667-668 ignorantia (Philipp. VI, Act. XXII, 3). Quorum alterum ineruditi, alterum callidi est ad malitiam, nec ejus qui dixerit: Et si imperitus sermone, non tamen scientia (II Cor. XI, 6) ; et iterum: in simplicitate et sinceritate annuntiavi vobis verbum (II Cor. I, 12) . Tandem in memet reversus, unius diei spatium postulavi, ut responsio mea nequaquam argumentum humani esset ingenii, sed fructus assiduae lectionis. Itaque omnem Scripturam mente perlustrans, animadverti, sicut omnis pene ad Romanos Epistola de veteri structa est Instrumento, sic et hoc testimonium de Psalmis,", + "candidate_score": 0.707642, + "ce_score": 0.994795 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_76_78", + "bdc_text": "Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1534", + "psc_text": "DUODECIMUS. Nullus tam imperitus scriptor est, qui lectorem non inveniat similem sui: multoque pars major est Milesias fabellas revolventium, quam Platonis libros. In altero enim ludus et oblectatio est, in altero difficultas et sudor mixtus labori. Denique Timaeum de mundi harmonia 493-494 astrorumque cursu et numeris disputantem, ipse qui interpretatus est Tullius, se non intelligere confitetur. Testamentum autem Grunnii Corocottae Porcelli decantant in scholis puerorum agmina cachinnantium. Igitur et noster Luscius Lanuinus fruatur testibus, immo fautoribus suis; vincatque multitudine, quia forsitan vincit ingenio. Mihi sufficit paucorum testimonium, et amicorum laude contentus sum, qui in expetendis opusculis meis, amore nostri labuntur, et studio Scripturarum; ac nonnullos fore arbitror qui hoc ipsum quod ad te, Eustochium, sermonem facio, obtrectationi patere contendant, non considerantes, Holdam et Annam ac Debboram, viris tacentibus, prophetasse: et in servitute Christi nequaquam differentiam sexuum valere, sed mentium. Duodecimus ergo in Isaiam explanationum liber hoc habebit exordium. 493 (Vers.", + "candidate_score": 0.706083, + "ce_score": 0.947785 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_9_11", + "bdc_text": "Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet . Qui suam quandam telam in Christo tentando orsus mox et cum ipsis apostolis ut olim cum Mose congressus miraculorum fidem magicis praestigiis suis subvertere conatus est , prius quidem in Simone Samaritano , deinde in Elyma Cyprio , quorum utriusque scriptura meminit . Mox paulo , quum hac a parte parum profecisset , facile persuasit philosophiae , ne ad humilis doctrinae famam sese submitteret , sed cristis erectis stultitiam crucis haberet contemptui .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2396", + "psc_text": "Patre Filioque naturae est. Quamobrem Apostolus praecipit: Nolite contristare Spiritum sanctum, in quo signati estis (Ephes. IV, 30) . Qui Spiritus sanctus recedit a corpore subdito peccatis: et in perversam animam non ingreditur sapientia (Sap. I). Unde et David conscientia peccatorum, ne Spiritum sanctum perderet, precabatur dicens: Et Spiritum sanctum tuum ne auferas a me (Ps. L, 13) . Ut autem sciamus, omnem qui exasperat Spiritum sanctum, Deum offendere, et de amico inimicum et hostem fieri, Petrus apostolus significantius in Apostolorum Actibus loquitur: Quare convenit vobis mentiri Spiritui sancto? non estis hominibus mentiti, sed Deo (Act. V, 9) . Iste est Spiritus sanctus, de quo in Evangelio Dominus dicebat: Si diligitis me, mandata mea servate: et ego petam Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut sit vobiscum in sempiternum, Spiritum veritatis (Joan. XIV, 15, 16) . De quo et in Sapientia reperimus, quae nomine Salomonis scribitur: Sanctus enim Spiritus disciplinae", + "candidate_score": 0.704072, + "ce_score": 0.997754 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1334", + "psc_text": "Apparebit enim gentilium populo, qui prius veritatis patiebatur sitim; et rigabit arva sitientia fluvius 429 Dei, de quo scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei (Psal. XLV, 4) . Et in alio loco: Flumen Dei repletum est aquis (Psal. LXIV, 10) . Ipse enim loquitur in Evangelio: Qui sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Joan. VII, 38) . Tunc nequaquam habebunt fiduciam in magistris; sed praebebunt aures suas ad audiendum Dominum; et tam corde quam lingua pacem Domini fatebuntur, deserentes stultos principes et ministros eorum, qui credentibus in Jesum, imperabant silentium. Quae sequuntur, eumdem prope sensum, quem et Hebraicum, continent; et possunt haereticis coaptari. Hi enim loquuntur contra Dominum mendacium, et pervertunt animas esurientes atque sitientes, et vacuas abire faciunt; ut etiam si quid naturaliter boni habeant, magistrorum amittant vitio, quorum omne consilium est, ut perdant", + "candidate_score": 0.704053, + "ce_score": 0.994069 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_40_42", + "bdc_text": "«At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur . Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_0", + "psc_text": "Prologus. 1-2 Expletis longo vix tempore in duodecim Prophetas viginti explanationum libris, et in Danielem Commentariis, cogis me, virgo Christi Eustochium, transire ad Isaiam: et quod sanctae matri tuae Paulae, dum viveret, pollicitus sum, tibi reddere. Quod quidem et eruditissimo viro fratri tuo Pammachio promisisse me memini; cumque in affectu par sis, vincis praesentia. Itaque et tibi et illi per te reddo quod debeo, obediens Christi praeceptis, qui ait: Scrutamini Scripturas (Joan. V, 39) ; et, Quaerite, et invenietis (Matth. VII, 76) . Ne illud audiam cum Judaeis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei (Matth. XXII, 29) . Si enim juxta apostolum Paulum (II Cor. I, 24) Christus Dei virtus est, Deique sapientia; et qui nescit Scripturas, nescit Dei virtutem ejusque sapientiam: ignoratio Scripturarum, ignoratio Christi est. Unde orationum tuarum fultus auxilio, quae diebus ac noctibus in Dei lege meditaris, et templum es Spiritus sancti, imitabor patremfamilias, qui de thesauro", + "candidate_score": 0.701038, + "ce_score": 0.997514 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1287", + "psc_text": "tempore tanta beatitudo sit populi Israel, ut non solum valles atque campestria, sed omnes montes et colles aquis fluentibus irrigentur. Nos autem montes et colles, eos intelligamus, qui in excelsum virtutibus elevati sunt, qui esuriunt et sitiunt justitiam (Matth. V), quos Dominus provocat ad bibendum. Qui enim biberit de aquis ejus, non sitiet in aeternum (Joan. IV). Unde et in psalmo legimus: Benedicite Dominum de fontibus Israel (Ps. LXVII, 27) . Et in Evangelio dicitur, quod omnis qui biberit de aquis Jesu, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus (Joan. VII). Et ad Deum Sanctus loquitur: Quoniam apud te est fons vitae (Ps. XXXV, 10) , de quo purissimum flumen egreditur, super quo rursum Scriptura commemorat: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei (Ps. XLV, 4) . Et in alio loco: Fluvius Dei repletus est aquis (Ps. LXIV, 10) ; ille videlicet, qui loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae (Jer.", + "candidate_score": 0.698656, + "ce_score": 0.993989 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_75", + "bdc_text": "Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1953", + "psc_text": "Et qui novit Patrem et Filium, utique et generationis potest enarrare mysterium. Audiat aliud esse nosse, aliud eloqui, quia frequenter quae mente concipimus, sermone explicare non possumus. Ergo et mysterium divinae nativitatis in corpore, possunt sancti, fide magis nosse quam dicere. Alioquin et Apostolus raptus in tertium coelum et in paradisum, audivit verba quae nequaquam valet humana lingua proferre (II Cor. XII). Sed et Spiritus interpellat pro nobis gemitibus ineffabilibus. Istius igitur, cujus generationem aut nullus, aut rarus enarrare potest, sublata est vita de terra; ut nequaquam in terra, sed in coelo viveret. Sive abscissus est de terra viventium, ut impleretur de eo quod scriptum est in Apocalypsi Joannis: Ego sum primus et novissimus: qui vivebam, et sum mortuus: et ecce vivo in aeternum (Apoc. XVII, 18) ; ut post vitam quam vixit in terra mortuus terrae, coelis viveret in aeternum. Quodque jungitur, Propter scelus populi mei percussit eos; sive,", + "candidate_score": 0.698483, + "ce_score": 0.983708 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_2_4", + "bdc_text": "Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur . Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur . Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2031", + "psc_text": "ut bibant aquas de fontibus Salvatoris, qui loquitur ad Samaritanam: Si scires gratiam Dei, et quis est, qui dicit tibi, da mihi bibere: tu petisses ab eo, et dedisset tibi aquam. Aqua quam ego dedero ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam (Joan. IV, 10, 14) . De his aquis clamabat in Templo: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui biberit de aqua, quam ego dedero ei, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Ibid., 37, 38) , significans Spiritum sanctum, quem credentes accepturi erant, et de quo Propheta mystico sermone resonabat: Sitivit anima mea ad Deum viventem (Psal. XLI, 2) ; et iterum: Apud te fons est vitae (Psal. XXXV, 10) . Qui ipse de se loquebatur: Me dereliquerunt fontem aquae vivae: et foderunt sibi lacus contritos, qui non possunt aquas continere (Jerem. II, 13) . Has aquas spargunt nubes, ad quas pervenit veritas", + "candidate_score": 0.697931, + "ce_score": 0.995436 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67_69", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_730", + "psc_text": "lingua non exprimit. Scriptum est de Deo in alio loco: Qui numerat multitudinem stellarum: et omnibus eis nomina vocat. Quando igitur dies Domini venerit ad ponendum orbem terrarum in solitudinem, et peccatores de ea penitus auferendos (Ps. CXLVI, 4); tunc ad comparationem divinae majestatis, stellae coeli, et omnis splendor earum retrahent lumen suum. Nec mirum est hoc de minoribus stellis dicere, cum etiam sol obtenebrescat in ortu suo, et luna splendorem solitum non habeat. Illud autem quod LXX transtulerunt, quod stellae et Orion, et omnis ornatus coeli obtenebrentur sole oriente, non habet quid signi, sive miraculi [ Al. signi miraculum]; hoc enim omni fit tempore, ut orto sole, stellae quae in coelo sunt non appareant. Nec mirum hoc dixisse de sole, cum etiam plena luna, et tota nocte fulgente, pleraque astra non luceant. Esse autem etiam per diem stellas in coelo, probat solis deliquium, quod quando umbra terrae, ut philosophi", + "candidate_score": 0.69701, + "ce_score": 0.912185 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64_66", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2156", + "psc_text": "ait (Virgil. VI Aeneid.): Principio coelum ac terras camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. 681 et reliqua. Alii vero sanctum Spiritum intelligunt, qui in principio ferebatur super aquas, et vivificabat omnia: qui de Patre egreditur, et propter societatem naturae, a Filio mittitur dicente, Expedit vobis ut ego vadam. Nisi enim ego iero, Paracletus non veniet ad vos: sin autem ego iero, mittam eum ad vos (Joan. XVI, 7) . De quo rursum ait: Cum venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui de Patre egreditur (Joan. XV, 26) . Ne scandalizet quempiam, si Spiritus egredi dicatur ex Patre, cum etiam Filius de se dixerit: Ego de Patre exivi, et veni; neque enim a meipso exivi, sed ille me misit (Joan. XVI, 28) . De hoc Spiritu loquebatur: Rogabo Patrem, et alium", + "candidate_score": 0.696871, + "ce_score": 0.997728 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_41_43", + "bdc_text": "Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur . Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] . Hic autem , inquiunt , in omnem veritatem nos ducit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_0", + "psc_text": "Prologus. 1-2 Expletis longo vix tempore in duodecim Prophetas viginti explanationum libris, et in Danielem Commentariis, cogis me, virgo Christi Eustochium, transire ad Isaiam: et quod sanctae matri tuae Paulae, dum viveret, pollicitus sum, tibi reddere. Quod quidem et eruditissimo viro fratri tuo Pammachio promisisse me memini; cumque in affectu par sis, vincis praesentia. Itaque et tibi et illi per te reddo quod debeo, obediens Christi praeceptis, qui ait: Scrutamini Scripturas (Joan. V, 39) ; et, Quaerite, et invenietis (Matth. VII, 76) . Ne illud audiam cum Judaeis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei (Matth. XXII, 29) . Si enim juxta apostolum Paulum (II Cor. I, 24) Christus Dei virtus est, Deique sapientia; et qui nescit Scripturas, nescit Dei virtutem ejusque sapientiam: ignoratio Scripturarum, ignoratio Christi est. Unde orationum tuarum fultus auxilio, quae diebus ac noctibus in Dei lege meditaris, et templum es Spiritus sancti, imitabor patremfamilias, qui de thesauro", + "candidate_score": 0.696556, + "ce_score": 0.993973 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2031", + "psc_text": "ut bibant aquas de fontibus Salvatoris, qui loquitur ad Samaritanam: Si scires gratiam Dei, et quis est, qui dicit tibi, da mihi bibere: tu petisses ab eo, et dedisset tibi aquam. Aqua quam ego dedero ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam (Joan. IV, 10, 14) . De his aquis clamabat in Templo: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui biberit de aqua, quam ego dedero ei, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Ibid., 37, 38) , significans Spiritum sanctum, quem credentes accepturi erant, et de quo Propheta mystico sermone resonabat: Sitivit anima mea ad Deum viventem (Psal. XLI, 2) ; et iterum: Apud te fons est vitae (Psal. XXXV, 10) . Qui ipse de se loquebatur: Me dereliquerunt fontem aquae vivae: et foderunt sibi lacus contritos, qui non possunt aquas continere (Jerem. II, 13) . Has aquas spargunt nubes, ad quas pervenit veritas", + "candidate_score": 0.691976, + "ce_score": 0.992464 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_730", + "psc_text": "lingua non exprimit. Scriptum est de Deo in alio loco: Qui numerat multitudinem stellarum: et omnibus eis nomina vocat. Quando igitur dies Domini venerit ad ponendum orbem terrarum in solitudinem, et peccatores de ea penitus auferendos (Ps. CXLVI, 4); tunc ad comparationem divinae majestatis, stellae coeli, et omnis splendor earum retrahent lumen suum. Nec mirum est hoc de minoribus stellis dicere, cum etiam sol obtenebrescat in ortu suo, et luna splendorem solitum non habeat. Illud autem quod LXX transtulerunt, quod stellae et Orion, et omnis ornatus coeli obtenebrentur sole oriente, non habet quid signi, sive miraculi [ Al. signi miraculum]; hoc enim omni fit tempore, ut orto sole, stellae quae in coelo sunt non appareant. Nec mirum hoc dixisse de sole, cum etiam plena luna, et tota nocte fulgente, pleraque astra non luceant. Esse autem etiam per diem stellas in coelo, probat solis deliquium, quod quando umbra terrae, ut philosophi", + "candidate_score": 0.68997, + "ce_score": 0.990879 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1563", + "psc_text": "aquas de fontibus Salvatoris. De quibus et in Psalmis canitur: Benedicite Dominum Deum de fontibus Israel (Ps. LXVII, 27) . Et posuit, inquit, desertum in stagnum aquarum, et terram inviam in rivos aquarum. De quibus aquis et Salvator in Evangelio mystico sermone dicebat (Joan. IV, 13, 14): Qui biberit de 502 aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum: sed aqua quam ego dedero ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam. Et iterum: Si quis sitit, veniat ad me et bibat. Qui biberit de aqua quam ego dabo ei, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Idem. VII, 37, 38, 39) . Hoc autem, inquit Evangelista, dicebat de Spiritu Sancto, quem credentes in eo accepturi erant. Quia igitur deserta quondam Ecclesiae multitudo, aquis vitalibus fuerat irrigata, propterea juxta LXX nascuntur in ea cedrus, et buxus, et myrtus, et cyparissus, et populus: juxta Hebraicum, et caeteros Interpretes,", + "candidate_score": 0.689801, + "ce_score": 0.991251 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_35", + "bdc_text": "Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2325", + "psc_text": "qui erant in synagoga, attendebant eum, coepitque ad eos dicere: Hodie completa est Scriptura haec in auribus vestris, et omnes testimonium prabebant ei, et mirabantur super sermonibus gratiae, qui egrediebantur de ore ejus. Si ergo illo completa est tempore prophetia, quomodo quidam ad consummationis referunt tempora quae dicuntur: nisi forte possumus hoc dicere, quod tunc ex parte completum sit, plenius esse complendum, quando omnis populus Dei fuerit justus? Nunc enim ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus: Cum autem venerit quod perfectum est, ea quae ex parte sunt, destruentur (I Cor. XIII). Unctus est igitur Spiritu sancto, ut annuntiaret pauperibus, sive mansuetis, dicens eis in Evangelio: Beati pauperes spiritu, quoniam eorum est regnum coelorum (Matth. V, 3) . Et: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram (Ibid. 4) . Et missus est ad sanandos eos, qui corde contriti sunt (Luc. IV), et dicunt: Cor contritum et humiliatum Deus non despicit (Ps.", + "candidate_score": 0.689519, + "ce_score": 0.997271 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2604", + "psc_text": "esset in homine (Joan. II, 24, 25) . Cui et illud congruit: Sciens autem Jesus cogitationes eorum (Luc. VI, 8) . Et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum (Matth. XXII, 18) . Ac ne aliqua sit dubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, quod noverit omnia, in Epistola quae ad Hebraeos scribitur, prolixius dicitur: Vivens est enim sermo Dei, et evidens et acutus super omnem gladium bicipitem, et dividens usque ad partitionem animae et spiritus, artuum quoque et medullarum, et judex cogitationum et sensuum cordis. Nullaque est creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nuda et aperta sunt oculis illius, de quo nobis sermo est (Hebr. IV, 12) . Postquam autem omnes cogitationes in unum fuerint congregatae, accusantes nos vel defendentes: tunc omnes gentes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in medium. Linguas autem juxta apostolum Paulum, 819 non solum hominum legimus, sed et Angelorum (I Cor.", + "candidate_score": 0.688795, + "ce_score": 0.996113 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_522", + "psc_text": "solitudinem, et peccatores ejus conterendos de ea. Crudelem diem vocat, non merito sui, sed populi. Non est enim crudelis qui crudeles jugulat: sed quod crudelis patientibus esse videatur. Nam et latro suspensus patibulo, crudelem judicem putat. Simulque solitudo et vastitas terrae Babyloniae nuntiatur: et causa vastitatis exponitur [ Al. ponitur], quod propter accolas ejus haec omnia fiant. (Vers. 10.) Quoniam stellae coeli et splendor earum non expandent lumen suum: obtenebratus est sol in ortu suo, et lunae non splendebit 172 in lumine suo. Verbum Hebraicum CHISILE ( ) LXX ὠρίωνα transtulerunt. Hebraeus, quo ego praeceptore usus sum, Arcturum interpretatus est. Nos generaliter sequentes Symmachum, stellam [Al. stellas ] diximus. Est autem sensus, quod cum dies Domini crudelis advenerit, et furor ejus universa vastarit, prae timoris magnitudine mortalibus cuncta tenebrescant, et sol ipse et luna astraque rutilantia suum videantur negare fulgorem. Unde et coelum sacco induitur, quod scilicet tenebrae cuncta operiant,", + "candidate_score": 0.688196, + "ce_score": 0.915167 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37_39", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri . Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1524", + "psc_text": "argentarius Deum sibi faciant, et laminis clavisque compingant ac fortiter statuant, ne ventorum flatibus detrudatur. Quodque intulit: forte lignum et imputribile elegit artifex sapiens, in Hebraico dicitur AMSUCHAN ( ); quod genus ligni est imputribile, quo vel maxime idola fiunt. Haec autem dicit, ut idolis reprobatis, Evangelicae doctrinae paret viam, et omnia prava dirigantur in rectum; exaltentur valles, et colles humilientur; et reveletur gloria Domini, ut omnis caro videat salutare Dei. Juxta tropologiam possumus dicere, quod increpentur principes haereticorum, diversa idola de suo corde fingentes; vel eloquii venustate, quod interpretatur argentum; vel splendore auri, quod refertur ad sensum; vel ligno imputribili, quae viliora sunt dogmata: et perpetua putentur a fingentibus, et dialectica arte firmentur, ne moveantur et corruant, sed solida radice consistant. (Vers. 21 seqq.) Numquid non scietis? numquid non audietis? numquid non annuntiatum est ab initio vobis? numquid non intellexistis fundamenta terrae? Qui sedet super gyrum terrae: et habitatores", + "candidate_score": 0.687451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_73_75", + "bdc_text": "Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit . Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat . Ipse Paulus in tertium raptus coelum tradit nos in res coelestes ceu per speculum et aenigma intueri nec visuros de facie ad faciem nisi permutatos et indutos melioribus .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1953", + "psc_text": "Et qui novit Patrem et Filium, utique et generationis potest enarrare mysterium. Audiat aliud esse nosse, aliud eloqui, quia frequenter quae mente concipimus, sermone explicare non possumus. Ergo et mysterium divinae nativitatis in corpore, possunt sancti, fide magis nosse quam dicere. Alioquin et Apostolus raptus in tertium coelum et in paradisum, audivit verba quae nequaquam valet humana lingua proferre (II Cor. XII). Sed et Spiritus interpellat pro nobis gemitibus ineffabilibus. Istius igitur, cujus generationem aut nullus, aut rarus enarrare potest, sublata est vita de terra; ut nequaquam in terra, sed in coelo viveret. Sive abscissus est de terra viventium, ut impleretur de eo quod scriptum est in Apocalypsi Joannis: Ego sum primus et novissimus: qui vivebam, et sum mortuus: et ecce vivo in aeternum (Apoc. XVII, 18) ; ut post vitam quam vixit in terra mortuus terrae, coelis viveret in aeternum. Quodque jungitur, Propter scelus populi mei percussit eos; sive,", + "candidate_score": 0.686398, + "ce_score": 0.96617 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_731", + "psc_text": "hoc enim omni fit tempore, ut orto sole, stellae quae in coelo sunt non appareant. Nec mirum hoc dixisse de sole, cum etiam plena luna, et tota nocte fulgente, pleraque astra non luceant. Esse autem etiam per diem stellas in coelo, probat solis deliquium, quod quando umbra terrae, ut philosophi disputant, et objecto orbe lunae fuerit obscuratus, clariora in coelo astra videantur. (Vers. 11.) Et visitabo super orbis mala, et contra impios iniquitates eorum. Quando visitat et percutit Deus; ad hoc percutit ut emendet. Denique quando vehementer irascitur super eos qui non agunt poenitentiam: Non visitabo, inquit, super filias vestras, cum fuerint fornicatae: et super nurus vestras, cum adulteraverint (Osee IV, 14) . E contrario de his qui in Christo credituri sunt, dicitur (Ps. LXXXVIII, 33): Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis 241 peccata eorum: misericordiam autem meam non auferam ab eis. Et requiescere faciam superbiam infidelium: et", + "candidate_score": 0.68511, + "ce_score": 0.978711 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1562", + "psc_text": "medicos comsumpserat (Luc. VIII); et a cruore idololatriae, et sanguine victimarum non poterat liberari. Propterea Dominus Deus Israel non eos penitus dereliquit, nec in aeternum perire passus est; sed aperuit in supinis collibus, sive in montibus flumina, et in medio camporum fontes. Quae flumina ex illo fluvio duxere principium, qui in Psalmis legitur: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei (Ps. XLV, 4) . Et in alio loco: Fluvius Dei repletus est aquis. Quae aquae et fontes de illo fonte manarunt, qui per Jeremiam loquitur: Me dereliquerunt fontem aquae vivae (Jerem. II, 13) . Et supra in hoc eodem Propheta dicitur: Bibent aquas de fontibus Salvatoris. De quibus et in Psalmis canitur: Benedicite Dominum Deum de fontibus Israel (Ps. LXVII, 27) . Et posuit, inquit, desertum in stagnum aquarum, et terram inviam in rivos aquarum. De quibus aquis et Salvator in Evangelio mystico sermone dicebat (Joan. IV, 13, 14): Qui biberit de", + "candidate_score": 0.682652, + "ce_score": 0.994395 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_20_22", + "bdc_text": "Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum . Quae sane ambitio clarissimas illas orientis et primaevae religionis altrices ecclesias cum Romana ecclesia miserabili clade commisit , et cum nullus esset contentionis finis , post simultates ultro citroque nullapa ce omnium dixerim - moderatione exercitas , perpetuo schismate sint ii dissociatae .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_959", + "psc_text": "transferam, ita apud eos legitur: Omnes primates tui migraverunt simul, ab arcu ligati sunt: quam editionem, et alii interpretes secuti sunt. Migraverunt enim omnes haereticorum principes ad synagogam Satanae 312 a Christi Ecclesia, et transierunt simul discordes in perfidia, in transitu concordes, et ligati sunt ab arcu, de quo in Psalmo scriptum est: Ecce peccatores intenderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde (Ps. X, 2) , et mittant ignita diaboli jacula quae vulnerent pariter, et ligent. Ideoque dure ligati sunt, quia obturaverunt aures suas sicut aspides surdae, et obturantes aures, quae non exaudient voces incantantium, nec venefici incantantis sapienter. Ob quam causam, et Apostolus Paulus haereticum post unam commonitionem, perversitati suae praecipit relinquendum (Tit. III), quia perversus est, et proprio judicio condemnatus. Et nobis enim exierunt, sed non erant ex nobis: si enim ex nobis fuissent, mansissent utique nobiscum (I Joan. II, 19) .", + "candidate_score": 0.678654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_45_47", + "bdc_text": "Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit . At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia . Sed iidem non prohibuere .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_186", + "psc_text": "Evangelio: Et qui misit me, ipse mihi dixit: Super quem videris Spiritum sanctum descendentem et manentem in eo, ipse est (Joan. I, 33) . In Zacharia quoque legimus super lapidem unum septem oculos, et in uno aureo candelabro septem lucernas, et septem suffusoria, ac duas olivas ex utraque parte lampadis, firma radice fundatas (Zach. III). Quod autem gratia sancti Spiritus cuncta possideat, expositione non indiget. Sed quia in hominibus semper patiebatur opprobrium, nullo vivente, ut Spiritus sancti dona poscebant: propterea Jesu nomen sibi cupiunt invocari, ut quod in Lege imperfectum erat, in Evangelio compleatur. (Vers. 2, 3.) In die illa erit germen Domini in magnificentia et in gloria: et fructus terrae sublimis, et exultatio his qui salvati fuerint de Israel. Et erit, omnis qui relictus fuerit in Sion, et residuus in Jerusalem, sanctus vocabitur, omnis qui scriptus est in vita in Jerusalem. Cum filiae Sion propter superbiam omnem ornatum perdiderint:", + "candidate_score": 0.674569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_6", + "bdc_text": "Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2110", + "psc_text": "Contritio et infelicitas in viis eorum: Et viam pacis non cognoverunt: Non est timor Dei ante oculos eorum (Rom. III, 13 seqq.) . Quod cum audissem, quasi a fortissimo pugile percussus essem, coepi tacitus aestuare, et stuporem mentis vultus pallore signare. Hebraeus, inquam, ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, eruditusque ad pedes Gamalielis, aut ignoravit haec, aut eorum, qui lecturi erant, abusus est 667-668 ignorantia (Philipp. VI, Act. XXII, 3). Quorum alterum ineruditi, alterum callidi est ad malitiam, nec ejus qui dixerit: Et si imperitus sermone, non tamen scientia (II Cor. XI, 6) ; et iterum: in simplicitate et sinceritate annuntiavi vobis verbum (II Cor. I, 12) . Tandem in memet reversus, unius diei spatium postulavi, ut responsio mea nequaquam argumentum humani esset ingenii, sed fructus assiduae lectionis. Itaque omnem Scripturam mente perlustrans, animadverti, sicut omnis pene ad Romanos Epistola de veteri structa est Instrumento, sic et hoc testimonium de Psalmis,", + "candidate_score": 0.674108, + "ce_score": 0.992046 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_44_46", + "bdc_text": "Recte sane . Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit . At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_186", + "psc_text": "Evangelio: Et qui misit me, ipse mihi dixit: Super quem videris Spiritum sanctum descendentem et manentem in eo, ipse est (Joan. I, 33) . In Zacharia quoque legimus super lapidem unum septem oculos, et in uno aureo candelabro septem lucernas, et septem suffusoria, ac duas olivas ex utraque parte lampadis, firma radice fundatas (Zach. III). Quod autem gratia sancti Spiritus cuncta possideat, expositione non indiget. Sed quia in hominibus semper patiebatur opprobrium, nullo vivente, ut Spiritus sancti dona poscebant: propterea Jesu nomen sibi cupiunt invocari, ut quod in Lege imperfectum erat, in Evangelio compleatur. (Vers. 2, 3.) In die illa erit germen Domini in magnificentia et in gloria: et fructus terrae sublimis, et exultatio his qui salvati fuerint de Israel. Et erit, omnis qui relictus fuerit in Sion, et residuus in Jerusalem, sanctus vocabitur, omnis qui scriptus est in vita in Jerusalem. Cum filiae Sion propter superbiam omnem ornatum perdiderint:", + "candidate_score": 0.673441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_50", + "bdc_text": "capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_477", + "psc_text": "in prudentia (Prov. III, 19) . Et quomodo idem sermo Dei vocatur lux, et vita, et resurrectio: sic spiritus sapientiae et intellectus, et consilii et fortitudinis, et scientiae, et pietatis, ac timoris Domini nuncupatur: non quod diversus sit 157 juxta differentias nominum, sed unus atque idem cunctarum virtutum fons sit atque principium. Absque Christo igitur nec sapiens quis esse potest, nec intelligens, nec consiliarius, nec fortis, nec eruditus, nec pius, nec plenus timoris Dei. Et hoc notandum quod Spiritus Domini, sapientiae, et intellectus, consilii, et fortitudinis, et scientiae, et pietatis, et timoris Domini, id est, septenarius numerus, qui septem oculi in uno lapide dicuntur in Zacharia (Cap. III), requiescat super virgam et florem, qui de Jesse, ac per hoc David stirpe surrexit. Specialiter autem spiritus timoris Domini impleverit eum propter eos qui timore Domini indigent: quia parvuli sunt, quem foras mittit perfecta dilectio. Qui enim timet, poenam habet, et non", + "candidate_score": 0.673395, + "ce_score": 0.995249 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_22_24", + "bdc_text": "Quae sane ambitio clarissimas illas orientis et primaevae religionis altrices ecclesias cum Romana ecclesia miserabili clade commisit , et cum nullus esset contentionis finis , post simultates ultro citroque nullapa ce omnium dixerim - moderatione exercitas , perpetuo schismate sint ii dissociatae . Sed nihilominus interim est de regno , de agris urbibusque possidendis laboratum , nec sine artibus , quas hoc loco dicere non attinet . Demum nescio qua philosophia eo deventum audaciae , ut homini palam arrogarentur , quae solius dei sunt , quodque Christi erat et servatoris et vindicis salutis , idipsum operibus unctorum et sanctorum meritis e penuario Pelagii denuo depromptis attributum fuerit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_92", + "psc_text": "labores manuum nostrarum manducemus, quando venientes venient in exultatione, portantes manipulos suos (Psal. CXXV, 6) . 34 Non levabit gens contra gentem gladium, neque exercebuntur ultra ad praelium. Veteres revolvamus historias, et inveniemus usque ad vicesimum octavum annum Caesaris Augusti (cujus quadragesimo primo anno Christus natus est in Judaea) in toto orbe terrarum fuisse discordiam, et singulas nationes contra vicinas gentes arsisse studio praeliandi, ita ut caederent et caederentur. Orto autem Domino Salvatore, quando sub Praeside Syriae Cyrino prima est in orbe terrarum facta descriptio, et Evangelicae doctrinae pax Romani imperii [ Sup. pace] praeparata; tunc omnia bella cessaverunt, et nequaquam per oppida et vicos exercebantur ad praelia; sed ad agrorum cultum, militibus tantum legionibusque Romanis contra barbaras nationes bellandi studio delegato: quando impletus est Angelorum ille concentus: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) ; et in diebus ejus orta est justitia", + "candidate_score": 0.672253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_54_56", + "bdc_text": "Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus . Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1229", + "psc_text": "opus dicat figulo et factori suo, non me fecisti, vel non me bene fecisti, nec intelligis facturam tuam. Hoc testimonio aliis verbis Apostolus utitur ad Romanos ubi de Dei profunda scientia disputat, et hominum vult calumniam confutare: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum fictori suo, quare me fecisti sic? An non habet potestatem figulus de eodem luto aliud vas facere in honorem, aliud in contumeliam (Rom. IX, 20, 21) . In quibus cunctis illa semper observanda est regula: Evangelistas et Apostolos absque damno sensuum interpretatos in Graecum ex Hebraeo, ut sibi visum fuerit. (Vers. 17 seqq.) Nonne adhuc in modico et in brevi convertetur Libanus in Charmel: et Charmel in saltum reputabitur? Et audient in die illa surdi verba libri; et de tenebris et caligine oculi caecorum videbunt. Et addent mites in Domino laetitiam: et pauperes homines in Sancto Israel exsultabunt: quoniam defecit qui praevalebat.", + "candidate_score": 0.670608, + "ce_score": 0.977388 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_41", + "bdc_text": "Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1220", + "psc_text": "enim illos, et perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium abscondam. Hoc testimonio abusus est Dominus contra Pharisaeos in Evangelio Matthaei, dicens: Quare et vos praeteritis mandatum Dei propter traditiones vestras (Matth. XXV, 5) . Et iterum: Hypocritae, bene prophetavit de vobis Isaias, dicens: Populus iste labiis me honorat, cor autem ejus longe est a me. Frustra autem colunt me docentes doctrinas et praecepta hominum (Ibid., 6-9) . In quo notare debemus illud quod plerumque 394 admonuimus, Evangelistas et Apostolos, non verbum interpretatos esse de verbo; nec LXX Interpretum auctoritatem secutos, quorum editio illo jam tempore legebatur; sed quasi Hebraeos et instructos in Lege, absque damno sensuum suis usos esse sermonibus. Appropinquat autem populus Judaeorum ore et labiis suis Deo; quia unius Dei cultum habere se gloriatur et respuere idola; sed cor ejus longe est ab eo, quia non recipit Dominum Jesum Christum. Qui enim non recipit Filium, non recipit Patrem.", + "candidate_score": 0.66764, + "ce_score": 0.969524 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_44_46", + "bdc_text": "Recte sane . Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit . At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2360", + "psc_text": "Salvator, qui juxta Apostolum, Dei virtus est Deique sapientia (I Cor. I). Jurat autem quod triticum et vinum Jerusalem nequaquam cedat in hostium cibos, nec alienigenae labore illius pertruantur; sed quicumque in lacrymis seminaverint, in gaudio metant, et qui messuerint, abjectisque paleis, purum frumentum in horrea congregaverint, ipsi comedant labores manuum suarum, et Dominum aeterna laude sustollant, et bibant vinum in atriis sanctis ejus. Quod vel multas apud Patrem intelligimus mansiones, si de futura in regno coelorum accipimus beatitudine, vel certe 743 Ecclesias in toto orbe divisas, in quibus plantati, postea in domo Domini florebimus. Quando autem dicit: Nequaquam ultra dabo triticum tuum inimicis tuis: et vinum tuum alienigenae non bibent, in quo laborasti, ostendit laborem antea Judaeorum, et omnia opera eorum a daemonibus fuisse possessa, quando inter Deum et idola fluctuabant, quando eis dicebat Elias: Usquequo claudicatis utroque pede? si Dominus est Deus, sequimini illum (III Reg. XVIII, 21)", + "candidate_score": 0.665622, + "ce_score": 0.997341 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2155", + "psc_text": "laudat Dominum (Ps. CL, 6) . De quo spiritu et flatu in principio Geneseos scriptum est: Insufflavit Deus flatum vitae, et factus est homo in animam viventem. Tale quid et Job loquitur: Spiritus Domini qui est in naribus meis, et flatus omnipotentis qui docet me (Job. XXVII, 3) . Cum ergo a me egrediatur spiritus, et flatu atque inspiratione mea cuncta vegetentur et vivant, non est justum perire eos in aeternum, qui meo flatu ac spiritu sustentantur. Quidam nostrorum hunc esse aiunt spiritum, quo omnis mundus inspiratur et regitur; et cuncta habent notitiam Dei, quem juxta Stoicos insignis poeta scribens, ait (Virgil. VI Aeneid.): Principio coelum ac terras camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra Spiritus intus alit: totamque infusa per artus, Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. 681 et reliqua. Alii vero sanctum Spiritum intelligunt, qui in principio ferebatur super aquas, et vivificabat omnia: qui de Patre", + "candidate_score": 0.662229, + "ce_score": 0.997696 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83_85", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1053", + "psc_text": "super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit 341 mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid autem voluerint pro hoc loco Septuaginta dicere: Trade omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue", + "candidate_score": 0.661573, + "ce_score": 0.995592 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_45", + "bdc_text": "Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_186", + "psc_text": "Evangelio: Et qui misit me, ipse mihi dixit: Super quem videris Spiritum sanctum descendentem et manentem in eo, ipse est (Joan. I, 33) . In Zacharia quoque legimus super lapidem unum septem oculos, et in uno aureo candelabro septem lucernas, et septem suffusoria, ac duas olivas ex utraque parte lampadis, firma radice fundatas (Zach. III). Quod autem gratia sancti Spiritus cuncta possideat, expositione non indiget. Sed quia in hominibus semper patiebatur opprobrium, nullo vivente, ut Spiritus sancti dona poscebant: propterea Jesu nomen sibi cupiunt invocari, ut quod in Lege imperfectum erat, in Evangelio compleatur. (Vers. 2, 3.) In die illa erit germen Domini in magnificentia et in gloria: et fructus terrae sublimis, et exultatio his qui salvati fuerint de Israel. Et erit, omnis qui relictus fuerit in Sion, et residuus in Jerusalem, sanctus vocabitur, omnis qui scriptus est in vita in Jerusalem. Cum filiae Sion propter superbiam omnem ornatum perdiderint:", + "candidate_score": 0.659917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57_59", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1375", + "psc_text": "Praeterit enim figura hujus mundi. Quidam de his stellis dici putant. quae in coelo rutilant, ut in parte monstretur et totum, quod scilicet per stellarum ruinam etiam coelorum interitus ostendatur (II Cor. VII). Alii vero 442 has stellas putant esse ruituras, de quibus et Paulus Apostolus scribit: Non est nobis certamen adversus sanguinem et carnem, sed adversus principatus, adversus potestates, adversus rectores tenebrarum istarum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus (Ephes. VI, 12) . Nec mirum si daemones qui in aere habitant, dicantur esse coelestes, cum etiam volucres coeli, quae utique non in coelo, sed in aere volitant, Scriptura cognominet. Nam et Satanas transfiguratur in Angelum lucis (II Cor. XI), stellam se esse simulans. Et Salvator vidit eum quasi fulgur de coelo cadentem (Luc. X). Et tropologice de eo quasi de stella magna dicitur: Quomodo cecidit Lucifer qui mane oriebatur (Isa. XIV, 12) ? Haec universa fient, quia inebriatus est in", + "candidate_score": 0.656361, + "ce_score": 0.994018 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83_85", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_89", + "psc_text": "Venite, ascendamus ad montem Domini, et caetera quae sequuntur: Quia de Sion egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem: nequaquam de Sinai, et de solitudine, et de monte Oreb: sed de monte Sion, in quo aedificata est Jerusalem: et de Jerusalem, in qua Templum est et religio Dei. Legimus quod saepe Dominus docuerit in Templo (Matth. 13): et quod non oportuerit mori Prophetam extra Jurusalem: et supra verbum et legem pariter nominata. Verbum principes jubentur audire: legem populus auribus percipere. Qui enim prius legem fecerit, postea venit ad sermonem Dei. Sed et in Jerusalem primum fundata Ecclesia totius orbis Ecclesias seminavit. Et hoc dicendum quod quicumque in specula et in visione pacis fuerit, in hoc et lex et verbum Domini constitutum sit. Et pulchre non dixit: in Sion et in Jerusalem erit, et manebit verbum et lex Domini; sed egredietur, ut de illo fonte omnes nationes doctrina Dei significet irrigandas.", + "candidate_score": 0.655858, + "ce_score": 0.997958 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_41", + "bdc_text": "Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2110", + "psc_text": "Contritio et infelicitas in viis eorum: Et viam pacis non cognoverunt: Non est timor Dei ante oculos eorum (Rom. III, 13 seqq.) . Quod cum audissem, quasi a fortissimo pugile percussus essem, coepi tacitus aestuare, et stuporem mentis vultus pallore signare. Hebraeus, inquam, ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, eruditusque ad pedes Gamalielis, aut ignoravit haec, aut eorum, qui lecturi erant, abusus est 667-668 ignorantia (Philipp. VI, Act. XXII, 3). Quorum alterum ineruditi, alterum callidi est ad malitiam, nec ejus qui dixerit: Et si imperitus sermone, non tamen scientia (II Cor. XI, 6) ; et iterum: in simplicitate et sinceritate annuntiavi vobis verbum (II Cor. I, 12) . Tandem in memet reversus, unius diei spatium postulavi, ut responsio mea nequaquam argumentum humani esset ingenii, sed fructus assiduae lectionis. Itaque omnem Scripturam mente perlustrans, animadverti, sicut omnis pene ad Romanos Epistola de veteri structa est Instrumento, sic et hoc testimonium de Psalmis,", + "candidate_score": 0.654134, + "ce_score": 0.975215 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_82_84", + "bdc_text": "Nam ut membri a corpore resecti , sic nec partis ullius terrarum notitiam habere seorsim possis , nisi prius de situ , facie et habitu corporis totius constiterit . Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1053", + "psc_text": "super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit 341 mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid autem voluerint pro hoc loco Septuaginta dicere: Trade omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue", + "candidate_score": 0.654001, + "ce_score": 0.998149 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83_85", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_873", + "psc_text": "regio quae habitatur [Al. habitabitur]: habitabitur regio eorum, quomodo si signum de monte elevetur, et tubae vox audiatur. Utramque editionem posui in prophetia obscurissima ne quid volentibus intelligere quod scriptum est, deesse videatur. Simulque vehementer admiror eos, qui fidem nostram, et spem Christianam arbitrantur, simplicitate contentam, quia scriptum est: Mandatum Dei lucidum illuminans oculos (Ps. XVIII, 9) : nec plus debere nos quaerere, quam ut fiant, quae praecepta sunt: cum idcirco et omnis Scriptura, et Prophetae specialiter futurorum mysteriis involuti sint, ut provocent 285 nos ad intelligentiam, et ad illud quod in Evangelio dicitur: Petite, et accipietis: quaerite, et invenietis: pulsate, et aperietur vobis. Quia ergo juxta historiam et id quod in Hebraeo continetur, in quinto libro exposui, nunc quid mihi juxta anagogen videatur, edisseram. Prudens forsitan lector inquirat, quid sibi velit in Visione, vel Onere Damasci, alarum cymbalum et caetera quae sequuntur. Postquam de vocatione gentium dictum est, de", + "candidate_score": 0.653121, + "ce_score": 0.996022 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79_81", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur . Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_9", + "psc_text": "viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius locutus fuero; cum Isaias duodecim Prophetis juxta numerum versuum, aut aequalis, aut major sit. Sicubi autem praetermissis LXX de Hebraico disputavi, illud in causa est quod aut eadem, aut similia sunt pleraque cum caeteris, et duplici editione proposita, nolui libros explanationis extendere, qui etiam in simplici explanatione modum brevitatis excedunt. Sed jam propositum exsequamur. LIBER PRIMUS. Cap. I 7 (Cap. I.--Vers. 1.) Visio Isaiae, filii Amos, quam vidit super Judam et Jerusalem, in diebus Oziae, Joatham, Achaz et Ezechiae, regum Juda. Pro Juda, in quo significantur duae tribus, LXX et Theodotio posuere, Judaeam, quae totam terram duodecim tribuum ostendit. Et pro eo quod nos ex Hebraeo vertimus, super Judam et", + "candidate_score": 0.652802, + "ce_score": 0.994212 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79_81", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur . Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1534", + "psc_text": "DUODECIMUS. Nullus tam imperitus scriptor est, qui lectorem non inveniat similem sui: multoque pars major est Milesias fabellas revolventium, quam Platonis libros. In altero enim ludus et oblectatio est, in altero difficultas et sudor mixtus labori. Denique Timaeum de mundi harmonia 493-494 astrorumque cursu et numeris disputantem, ipse qui interpretatus est Tullius, se non intelligere confitetur. Testamentum autem Grunnii Corocottae Porcelli decantant in scholis puerorum agmina cachinnantium. Igitur et noster Luscius Lanuinus fruatur testibus, immo fautoribus suis; vincatque multitudine, quia forsitan vincit ingenio. Mihi sufficit paucorum testimonium, et amicorum laude contentus sum, qui in expetendis opusculis meis, amore nostri labuntur, et studio Scripturarum; ac nonnullos fore arbitror qui hoc ipsum quod ad te, Eustochium, sermonem facio, obtrectationi patere contendant, non considerantes, Holdam et Annam ac Debboram, viris tacentibus, prophetasse: et in servitute Christi nequaquam differentiam sexuum valere, sed mentium. Duodecimus ergo in Isaiam explanationum liber hoc habebit exordium. 493 (Vers.", + "candidate_score": 0.649674, + "ce_score": 0.996793 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83_85", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet . Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2283", + "psc_text": "in eo qui ortus est in Ecclesia, et veri regis Christi fidei colla submittant (Rom. VI). Quod quotidie videmus expleri quando idololatriae errore sublato, et persecutionis rabie, ad fidem ac tranquillitatem Christi, Romani principes transeunt. Sunt qui haec omnia quae nos post primum Salvatoris adventum usque ad consummationem mundi, et ex parte completa, et penitus explenda memoramus, futuro tempore praestolentur, quando subintrante plenitudine gentium, salvandus sit omnis Israel (Rom. XI). Quorum nequaquam sententia reprobanda est, dummodo spiritualiter haec complenda, et non carnaliter noverimus. Porro nomen Jerusalem et gentium, quod hic a LXX ponitur, in Hebraico non habetur, et obelo praenotandum est, 720 adversum eos, qui asserunt omnia quae dicuntur dici ad Jerusalem. (Vers. 4.) Leva in circuitu oculos tuos et vide: omnes isti congregati venerunt tibi. Filii tui de longe venient et filiae tuae in latere sugent. LXX: Leva in circuitu oculos tuos: et vide omnes congregatos filios tuos. Venerunt", + "candidate_score": 0.649623, + "ce_score": 0.994283 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79_81", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur . Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1405", + "psc_text": "qui pro tenuitate ingenioli invidorum morsibus pateo? Sin autem supradictos viros, magistros Ecclesiae nominavi, illud intelligant, me non omnium probare fidem, qui certe inter se contrarii sunt; sed ad distinctionem Josephi, Porphyriique dixisse, qui de hac quaestione plurima disputarunt. Quod si in expositione statuae pedumque ejus, et digitorum discrepantia, ferrum et testam super Romano regno interpretatus sum, quod primum forte, dein imbecillum Scriptura portendit, non mihi imputent, sed Prophetae. Neque enim sic adulandum est principibus, ut sanctarum Scripturarum veritas negligatur, nec generalis disputatio unius personae injuria est. Quae cum benigno meorum studio caveretur, Dei judicio repente sublata est: ut amicorum in me studia, et aemulorum insidiae monstrarentur. Sed haec alias: nunc quod coepimus exequamur. Undecimus in Isaiam liber, o virgo Christi Eustochium, quia magnam partem historiae disserturus est, facilior erit in principiis, et usque ad duas sui partes, reliqua simili more dictanda sunt: et sic studendum brevitati, ut nullum damnum", + "candidate_score": 0.646289, + "ce_score": 0.99417 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_6", + "bdc_text": "Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_899", + "psc_text": "mundi, et quid in consummatione facturus sit. Stulti sunt approbati principes Taneos qui humile haereticorum habuere mandatum. Emarcuerunt omnes principes Mempheos, qui eloquentiae et oris polluere jactantia. Memphis enim, os, vel, ex ore, interpretatur, et μεταφορικῶς sermonem sonat. Quodque sequitur: Deceperunt Aegyptum angulum populorum ejus, sive juxta LXX: decipient Aegyptum per tribus, hoc significat, quod regnum sapientiae saecularis stultum esse monstretur, et singulorum dogmatum principes, qui interpretantur tribus, arguantur stultos habuisse doctores. Dominus enim miscuit eis spiritum vertiginis, sive errorum, juxta illud quod scriptum est: Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobum sensum (Rom. I, 24) . Et quomodo qui sanctus est, cum Isaia dicere potest: Spiritum 294 salutis tuae faciemus super terram? sic qui peccator est, faciet spiritum erroris, hoc est, malitiae spiritum: secundum quod et in Jeremia legimus: Arguet te praevaricatio tua, et malitia tua corripiet te (Jerem. II, 19) . Sin", + "candidate_score": 0.645647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_84", + "bdc_text": "Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_8", + "psc_text": "in deserto, Origenes triginta volumina, e quibus vicesimus sextus liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine ejus de Visione τετραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur; et vigintiquinque Homiliae, et Σημειώσεις, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus amicitiis nuper usi sumus, ab eo loco ubi scriptum est: Consolamini, consolamini populum meum, sacerdotes: loquimini ad cor Jerusalem (Isai. XL, 1) , usque ad finem voluminis, decem et octo edidit tomos. Apollinaris autem more suo sic exponit omnia, ut universa transcurrat, et punctis quibusdam atque intervallis, immo compendiis grandis viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius locutus fuero; cum Isaias duodecim Prophetis juxta numerum versuum, aut", + "candidate_score": 0.639429, + "ce_score": 0.992085 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_80_82", + "bdc_text": "Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur . Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur . Nam ut membri a corpore resecti , sic nec partis ullius terrarum notitiam habere seorsim possis , nisi prius de situ , facie et habitu corporis totius constiterit .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_9", + "psc_text": "viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius locutus fuero; cum Isaias duodecim Prophetis juxta numerum versuum, aut aequalis, aut major sit. Sicubi autem praetermissis LXX de Hebraico disputavi, illud in causa est quod aut eadem, aut similia sunt pleraque cum caeteris, et duplici editione proposita, nolui libros explanationis extendere, qui etiam in simplici explanatione modum brevitatis excedunt. Sed jam propositum exsequamur. LIBER PRIMUS. Cap. I 7 (Cap. I.--Vers. 1.) Visio Isaiae, filii Amos, quam vidit super Judam et Jerusalem, in diebus Oziae, Joatham, Achaz et Ezechiae, regum Juda. Pro Juda, in quo significantur duae tribus, LXX et Theodotio posuere, Judaeam, quae totam terram duodecim tribuum ostendit. Et pro eo quod nos ex Hebraeo vertimus, super Judam et", + "candidate_score": 0.638777, + "ce_score": 0.983477 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_2", + "bdc_text": "Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2152", + "psc_text": "coelum coeli (Deut. X) ; quod utique non more Judaico debemus accipere, ut Deus ullo claudatur loco et in coelo tantum habitet, qui ubique diffusus est, et a quo omnia continentur: sed excelsa et coelos, Sanctos merito intelligamus atque Virtutes. Iste est enim qui habitat in coelo, de quo in Evangelio scriptum est: Nemo ascendit in coelum nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo (Joan. III, 13) . Iste requiescit in sanctis et habitat in humilibus et in his qui contriti sunt spiritu. De quibus dicitur: Sacrificium Deo, spiritus 680 contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non despicit (Ps. L, 19) . Ipse pusillanimis dat patientiam, ut in angustiis constituti, spe futurorum, tribulationem sustineant. Ipse dat vitam, utique his qui peccato mortui erant. De quo dicitur: Apud te est fons vitae (Ps. XXXV, 10) . Qui loquitur in Evangelio: Ego sum via, veritas et vita (Joan.", + "candidate_score": 0.632767, + "ce_score": 0.030161 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_84_86", + "bdc_text": "Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur . Vale. Sangalli , 7 . kalend[as ] august[i ] anno 1534 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1053", + "psc_text": "super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit 341 mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid autem voluerint pro hoc loco Septuaginta dicere: Trade omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue", + "candidate_score": 0.631518, + "ce_score": 0.104456 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1029", + "psc_text": "Dominus in gloria Patris sui, cum Angelis sanctis, et eum [ Al. cum] viderint in majestate regnantem, tunc hinnient in equorum similitudinem, laetitiae magnitudine gestientes, et hinnient de mari hujus saeculi. Propterea qui nunc in Scripturis sanctis eruditi estis, et scitis vobis tantum gaudium tantaque praemia reservari, in doctrinis glorificate Dominum, audientes illud quod scriptum est: Qui gloriatur, in Domino glorietur (II Cor. X, 17) . Nequaquam in terra Judaeae, sed in insulis, id est, in Ecclesiis hujus maris et saeculi, in quibus benedicitur atque laudatur nomen Domini Dei quondam Israel, sive, hominis videntis Deum. Juxta LXX, omnia quae de sanctis intelleximus, referri possunt ad impios, quod cum fuerit finita vindemia, tunc illi clament in suppliciis constituti. Qui autem evaserint impiorum numerum laetentur in gloria Domini, et conturbentur aquae populorum hujus [ Al. ejus] saeculi. 334 (Vers. 16.) A finibus terrae laudes audivimus, gloriam Justi, et dixi: Secretum meum mihi,", + "candidate_score": 0.630106, + "ce_score": 0.987407 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_84", + "bdc_text": "Ante omnia autem admonebam nihil esse in hoc doctrinae genere , quod in tam perplexa nominum locorumque varietate et multitudine memoriam fidelius iuvaret , quam usum tabularum veterum , maxime autem generalium , quae sic nobis urbes , amnes , montes , regiones ob oculos ponunt , ut coram intueri et contemplari res ipsas videamur .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_667", + "psc_text": "aquis, ut cibo augerent sitim. Cap. XXII (Cap. XXII.--Vers. 1.) Onus vallis Visionis. LXX, licet non habeatur in Hebraeo, manifestius transtulerunt, verbum vallis Sion. Haec enim civitas seminarium prophetarum est, in qua exstructum Templum, et Visiones Domini multiplicatae sunt. Quia ergo inter caeteras gentes ponitur, 220 et reputatur una de plurimis, nequaquam mons appellatur, juxta illud propheticum: Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob (Ps. LXXXVI, I) ; sed vallis, ex eo quod humiliata sit. Aliis verbis hoc ipsum Jeremias loquitur: quando accepit calicem plenum vini, et dat universis gentibus, ac novissime porrigit Jerusalem, ut bibat, et vomat, et ruat, et insaniat: significans a Babyloniis, et hanc esse vastandam (Jerem. XXV). Quod plenius Regum et Jeremiae narrat historia. Ex quo intelligimus omnium creatorem aequaliter esse Deum, et eodem cuncta dispensare judicio, juxta illud quod ipse loquitur per Amos: Numquid non ut filii Aethiopum vos", + "candidate_score": 0.629967, + "ce_score": 0.015306 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1053", + "psc_text": "super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit 341 mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid autem voluerint pro hoc loco Septuaginta dicere: Trade omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue", + "candidate_score": 0.628206, + "ce_score": 0.986394 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_23", + "bdc_text": "Sed nihilominus interim est de regno , de agris urbibusque possidendis laboratum , nec sine artibus , quas hoc loco dicere non attinet .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1228", + "psc_text": "3.) . Unde quamvis aliquis sapiens sit et ferventioris ingenii, si non habuerit Dei sapientiam atque doctrinam, dicamus de eo: Nis Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverum qui aedificant eam. Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabit qui custodit eam (Ps. XII, 1 et 2) . Cui nos faciamus simile: Nisi Dominus adjuverit scientiam, in vanum laborat qui se putat esse sapientem. Nisi Dominus omni custodia servaverit cor nostrum, in vanum vigilat qui putat illud sua diligentia posse servari. Perversa est, inquit, haec vestra cogitatio, ut factorem putetis nescire quod fecit, et Creatorem ignorare creaturam suam, quasi si lutum et opus dicat figulo et factori suo, non me fecisti, vel non me bene fecisti, nec intelligis facturam tuam. Hoc testimonio aliis verbis Apostolus utitur ad Romanos ubi de Dei profunda scientia disputat, et hominum vult calumniam confutare: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum fictori suo,", + "candidate_score": 0.612884, + "ce_score": 0.784769 + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum", + "max_score": 0.735941, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_42_44", + "bdc_text": "Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] . Hic autem , inquiunt , in omnem veritatem nos ducit . Recte sane .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_168", + "psc_text": "nos debet, quod nominatus non est hoc loco Spiritus sanctus, tanquam non sit Deus, aut non sit verus Deus. Tale est enim hoc quale si quis dicat, nescire Christum ea quae Dei sunt; quoniam dixit Apostolus sic: Et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei (I Cor. II, 11) . Hoc est enim, Nemo scit, nisi Spiritus Dei; quod est, Solus ea scit Spiritus Dei. Sicut ergo ab hac scientia, quam non habere nisi Spiritus Dei dictus est, non excluditur Christus; sic ab eo quod Pater et Christus dictus est solus verus Deus, non excluditur Spiritus sanctus. Sic et nomen illud quod in Apocalypsi nemo nosse dictus est, nisi ipse qui hoc habebat scriptum (Apoc. XIX, 12), id est Christus, noverat utique et Pater, quod negare non potestis; noverat et Spiritus sanctus, etiamsi negatis. Spiritus enim omnia scrutatur, etiam altitudines Dei (I Cor. II, 10) . Nisi forte quia", + "candidate_score": 0.735941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_185", + "psc_text": "Nam utique majus aliquid sunt virtutes coelorum, quae firmatae sunt Spiritu oris Domini, i3d est Spiritu sancto, quam coeli, qui firmati sunt Verbo Domini, hoc est, unigentio Filio. Sed si consulas veritatem, res utraque ab utroque firmata est; et id quod de uno dicitur et de altero tacetur, de utroque intelligitur. Quid est autem inconsideratius, quam negare esse creatorem Spiritum Dei, cum Domino dicatur: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur: emittes Spiritum tuum, et creabuntur; et innovabis faciem terrae (Psal. CIII, 29, 30) . Nisi forte minus idoneus erat Spiritus sanctus creandis rebus quae fuerant defecturae, cum sit idoneus creandis quae sunt sine fine mansurae. Paulo ante dixi: Quid est excellentius in creaturis quam virtutes coelorum? Quid dicam de carne Creatoris? Quandoquidem Creator ipse per quem facta sunt omnia, Panis, inquit, quem ego dedero, caro mea est pro mundi vita (Joan. VI, 52) . Quid ergo?", + "candidate_score": 0.729988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_41_43", + "bdc_text": "Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur . Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] . Hic autem , inquiunt , in omnem veritatem nos ducit .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_168", + "psc_text": "nos debet, quod nominatus non est hoc loco Spiritus sanctus, tanquam non sit Deus, aut non sit verus Deus. Tale est enim hoc quale si quis dicat, nescire Christum ea quae Dei sunt; quoniam dixit Apostolus sic: Et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei (I Cor. II, 11) . Hoc est enim, Nemo scit, nisi Spiritus Dei; quod est, Solus ea scit Spiritus Dei. Sicut ergo ab hac scientia, quam non habere nisi Spiritus Dei dictus est, non excluditur Christus; sic ab eo quod Pater et Christus dictus est solus verus Deus, non excluditur Spiritus sanctus. Sic et nomen illud quod in Apocalypsi nemo nosse dictus est, nisi ipse qui hoc habebat scriptum (Apoc. XIX, 12), id est Christus, noverat utique et Pater, quod negare non potestis; noverat et Spiritus sanctus, etiamsi negatis. Spiritus enim omnia scrutatur, etiam altitudines Dei (I Cor. II, 10) . Nisi forte quia", + "candidate_score": 0.726596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_42", + "bdc_text": "Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_168", + "psc_text": "nos debet, quod nominatus non est hoc loco Spiritus sanctus, tanquam non sit Deus, aut non sit verus Deus. Tale est enim hoc quale si quis dicat, nescire Christum ea quae Dei sunt; quoniam dixit Apostolus sic: Et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei (I Cor. II, 11) . Hoc est enim, Nemo scit, nisi Spiritus Dei; quod est, Solus ea scit Spiritus Dei. Sicut ergo ab hac scientia, quam non habere nisi Spiritus Dei dictus est, non excluditur Christus; sic ab eo quod Pater et Christus dictus est solus verus Deus, non excluditur Spiritus sanctus. Sic et nomen illud quod in Apocalypsi nemo nosse dictus est, nisi ipse qui hoc habebat scriptum (Apoc. XIX, 12), id est Christus, noverat utique et Pater, quod negare non potestis; noverat et Spiritus sanctus, etiamsi negatis. Spiritus enim omnia scrutatur, etiam altitudines Dei (I Cor. II, 10) . Nisi forte quia", + "candidate_score": 0.726594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_40_42", + "bdc_text": "«At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur . Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_168", + "psc_text": "nos debet, quod nominatus non est hoc loco Spiritus sanctus, tanquam non sit Deus, aut non sit verus Deus. Tale est enim hoc quale si quis dicat, nescire Christum ea quae Dei sunt; quoniam dixit Apostolus sic: Et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei (I Cor. II, 11) . Hoc est enim, Nemo scit, nisi Spiritus Dei; quod est, Solus ea scit Spiritus Dei. Sicut ergo ab hac scientia, quam non habere nisi Spiritus Dei dictus est, non excluditur Christus; sic ab eo quod Pater et Christus dictus est solus verus Deus, non excluditur Spiritus sanctus. Sic et nomen illud quod in Apocalypsi nemo nosse dictus est, nisi ipse qui hoc habebat scriptum (Apoc. XIX, 12), id est Christus, noverat utique et Pater, quod negare non potestis; noverat et Spiritus sanctus, etiamsi negatis. Spiritus enim omnia scrutatur, etiam altitudines Dei (I Cor. II, 10) . Nisi forte quia", + "candidate_score": 0.717314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_42", + "bdc_text": "Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_183", + "psc_text": "scientia de qua dictum est, Quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei (I Cor. II, 11) . Si autem quia non est nominatus, quod etiam per illum facta sit creatura, quando de Filio dictum est, Omnia per ipsum facta sunt; ideo putas Dei Spiritum non esse creatorem: procul dubio, nec in ejus nomine poteris baptizatos dicere, quibus ait Petrus, Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu Christi (Act. II, 38) ; quia non ait, Et Spiritus sancti: nec in Patris nomine, quia nec ipse ibi est nominatus. Si autem etiam non nominatis Patre et Spiritu sancto, in nomine Jesu Christi jussi sunt baptizari; et tamen intelliguntur non baptizati nisi in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: cur non sic audis de Filio Dei, Omnia per ipsum facta sunt; ut et non nominatum intelligas ibi etiam Spiritum sanctum? 2. Nam quid excellentius in creaturis quam virtutes", + "candidate_score": 0.687939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_9", + "bdc_text": "Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_223", + "psc_text": "Ananiae dixit apostolus Petrus, Ausus es mentiri Spiritui sancto? atque ostendens Deum esse Spiritum sanctum, Non es, inquit, hominibus mentitus, sed Deo (Act. V, 3, 4) . 2. Miror autem cor vestrum, quantum sermone explicare non possum, quomodo cum sic laudetis Spiritum sanctum, ut eum sanctificandis fidelibus ubique asseratis esse praesentem, tamen negare audeatis Deum. Itane Deus non est, qui replevit orbem terrarum? Scriptura enim dicit: Spiritus Domini replevit orbem terrarum (Sap. I, 7) . Sed quid dicamus quod replevit orbem, qui replevit orbis etiam Redemptorem? Dominus enim Jesus plenus Spiritu sancto regressus est a Jordane (Luc. IV, 1) : et praesumitis dicere, quia ipse Dominus Jesus Deus erat, et Spiritus sanctus quo plenus erat, non erat Deus; tam male sentientes de Spiritu sancto, ut non ei tribuatis saltem quod tributum est Moysi famulo Dei, qui non munera gratiarum, sed plagarum prodigia in eodem Spiritu sancto, quia ipse est digitus", + "candidate_score": 0.681844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_9", + "bdc_text": "Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_185", + "psc_text": "Nam utique majus aliquid sunt virtutes coelorum, quae firmatae sunt Spiritu oris Domini, i3d est Spiritu sancto, quam coeli, qui firmati sunt Verbo Domini, hoc est, unigentio Filio. Sed si consulas veritatem, res utraque ab utroque firmata est; et id quod de uno dicitur et de altero tacetur, de utroque intelligitur. Quid est autem inconsideratius, quam negare esse creatorem Spiritum Dei, cum Domino dicatur: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur: emittes Spiritum tuum, et creabuntur; et innovabis faciem terrae (Psal. CIII, 29, 30) . Nisi forte minus idoneus erat Spiritus sanctus creandis rebus quae fuerant defecturae, cum sit idoneus creandis quae sunt sine fine mansurae. Paulo ante dixi: Quid est excellentius in creaturis quam virtutes coelorum? Quid dicam de carne Creatoris? Quandoquidem Creator ipse per quem facta sunt omnia, Panis, inquit, quem ego dedero, caro mea est pro mundi vita (Joan. VI, 52) . Quid ergo?", + "candidate_score": 0.67975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64_66", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Maximinum-episcopum-Arianorum_window_185", + "psc_text": "Nam utique majus aliquid sunt virtutes coelorum, quae firmatae sunt Spiritu oris Domini, i3d est Spiritu sancto, quam coeli, qui firmati sunt Verbo Domini, hoc est, unigentio Filio. Sed si consulas veritatem, res utraque ab utroque firmata est; et id quod de uno dicitur et de altero tacetur, de utroque intelligitur. Quid est autem inconsideratius, quam negare esse creatorem Spiritum Dei, cum Domino dicatur: Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur: emittes Spiritum tuum, et creabuntur; et innovabis faciem terrae (Psal. CIII, 29, 30) . Nisi forte minus idoneus erat Spiritus sanctus creandis rebus quae fuerant defecturae, cum sit idoneus creandis quae sunt sine fine mansurae. Paulo ante dixi: Quid est excellentius in creaturis quam virtutes coelorum? Quid dicam de carne Creatoris? Quandoquidem Creator ipse per quem facta sunt omnia, Panis, inquit, quem ego dedero, caro mea est pro mundi vita (Joan. VI, 52) . Quid ergo?", + "candidate_score": 0.673777, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron", + "max_score": 0.735374, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.735374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_55", + "psc_text": "Spiritus sanctus qui ferebatur super aquas, aliaque declarant: sed vel maxime quod malitia non nisi a nobis oriatur. 28. Fecit ergo Deus primo coelum et terram, ea tamen non quasi perpetua, sed quasi corruptibilis creaturae consummationi voluit subjacere. Unde in Esaiae libro ait: Tollite in coelum oculos vestros, et aspicite terram deorsum; quia coelum ut fumus solidatum est, terra autem ut vestimentum veterascet (Esa. LI, 6) . Haec terra est, quae ante erat incomposita. Nondum enim erant 16 maria suo fine distincta, et ideo vago fluctu, et profundo gurgite terra inundabatur. Considera, quia etiam nunc palustri uligine terra inhorrere consuevit, nec patiens est vomeris, ubi infusus terris humor exundat. Erat ergo incomposita; ut pote solertis agricolae inarata culturis, quia adhuc deerat cultor. Erat incomposita; quia nuda gignentium, nec thoris herbosa riparum, nec opaca nemoribus, nec laeta segetibus, nec umbrosa superciliis montium, nec odora floribus, nec grata vinetis. Merito incomposita, quae", + "candidate_score": 0.720668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.719469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66_68", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.71751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_256", + "psc_text": "aer. Unde liquet quod noctem faciat umbra terrarum. CAPUT IV. Luminaria facta sunt in signa, sed non nativitatum. Mathematicorum scientia inutilis est, ac impossibilis. Quam inepte proprietates animalium terrestrium ad coelestia, et horum ad homines transferat. Quam ridicule stabilem vitae statum e signis erraticis pendere asserat. Quam impie illis qualitates, quae noceant innocentibus, attribuat. Quam stulte tandem proponat manifeste falsa, et malitiae ac inertiae excusationem suppeditet. 12. Fecit ergo solem, et lunam, et stellas, et praestituit illis mensuras temporum, soli diurnas, lunae stellisque nocturnas; ut iste augeat diei gratiam, illae umbram tenebrasque illuminent. Et sint in signa, et in tempora, et in dies, et in annos (Gen., I, 14) . Divisa tempora habent paresque mensuras pro mensium vicibus sol et luna cum stellis, et sunt in signa. Non possumus negare quod ex sole et luna signa aliqua colligantur; nam et Dominus dixit: Et erunt signa in sole, et luna, et", + "candidate_score": 0.71741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37_39", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri . Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_456", + "psc_text": "inviolabiles acervi. Spectat 119 custos, furtaque prohibere non audet: aspicit sua damna possessor, nec vindicat. Nigro convectatur agmine praeda per campos, fervent semitae comitatu viantium, et quae comprehendi augusto ore non possunt, humeris grandia frumenta truduntur. Spectat haec dominus messis, et erubescit tam parca piae industriae negare compendia. 17. Quid autem de canibus loquar, quibus insitum est natura quadam referre gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere? Unde ad immemores beneficii, et desides atque ignavos clamat Scriptura: Canes muti, nescientes latrare (Esai., LVI, 10) . Sunt ergo canes qui noverint latrare pro dominis, noverint sua tecta defendere. Unde et tu disce vocem tuam exercere pro Christo, quando ovile Ecclesiae incursant lupi graves. Disce in ore tuo verbum tenere; ne quasi mutus canis commissam tibi fidei custodiam quodam praevaricationis silentio deseruisse videaris. Talis canis viator et comes angeli est, quem Raphael in libro prophetico non otiose sibi et Tobiae filio", + "candidate_score": 0.713167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67_69", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_256", + "psc_text": "aer. Unde liquet quod noctem faciat umbra terrarum. CAPUT IV. Luminaria facta sunt in signa, sed non nativitatum. Mathematicorum scientia inutilis est, ac impossibilis. Quam inepte proprietates animalium terrestrium ad coelestia, et horum ad homines transferat. Quam ridicule stabilem vitae statum e signis erraticis pendere asserat. Quam impie illis qualitates, quae noceant innocentibus, attribuat. Quam stulte tandem proponat manifeste falsa, et malitiae ac inertiae excusationem suppeditet. 12. Fecit ergo solem, et lunam, et stellas, et praestituit illis mensuras temporum, soli diurnas, lunae stellisque nocturnas; ut iste augeat diei gratiam, illae umbram tenebrasque illuminent. Et sint in signa, et in tempora, et in dies, et in annos (Gen., I, 14) . Divisa tempora habent paresque mensuras pro mensium vicibus sol et luna cum stellis, et sunt in signa. Non possumus negare quod ex sole et luna signa aliqua colligantur; nam et Dominus dixit: Et erunt signa in sole, et luna, et", + "candidate_score": 0.69571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37_39", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri . Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.692282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.692243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_54_56", + "bdc_text": "Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus . Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_121", + "psc_text": "16) . 20. Hoc mysticum est, illud morale. Vidit mihi, probavit mihi. Quod Deus probavit, tu reprehensibile ne dixeris; quoniam quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris (Act. X, 15) , scriptum tibi esse meministi; ergo bonum Dei nemo blasphemet. Si firmamentum bonum, quanto magis bonus ejus creator; etiamsi Ariani nolint, Eunomiani reclament, radicis degeneris fructus deterior. 21. Vidit, inquit, Deus quia bonum. Solent artifices singula prius facere, et postea habili commissione connectere: ut qui vultus hominum vel corpora excudunt de marmore, vel aere fingunt, vel ceris exprimunt, non tamen sciunt quemadmodum sibi possint membra singula convenire, et quid gratiae afferat futura connexio; et ideo aut laudare non audent, aut pro parte laudant. Deus vero tamquam aestimator universitatis, praevidens quae futura sunt, quasi perfecta jam laudat, quae adhuc in primi operis exordio sunt, finem operis cognitione praeveniens. Nec mirum si apud quem rerum perfectio, non in consummatione operis, sed in", + "candidate_score": 0.689184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_55_57", + "bdc_text": "Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_121", + "psc_text": "16) . 20. Hoc mysticum est, illud morale. Vidit mihi, probavit mihi. Quod Deus probavit, tu reprehensibile ne dixeris; quoniam quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris (Act. X, 15) , scriptum tibi esse meministi; ergo bonum Dei nemo blasphemet. Si firmamentum bonum, quanto magis bonus ejus creator; etiamsi Ariani nolint, Eunomiani reclament, radicis degeneris fructus deterior. 21. Vidit, inquit, Deus quia bonum. Solent artifices singula prius facere, et postea habili commissione connectere: ut qui vultus hominum vel corpora excudunt de marmore, vel aere fingunt, vel ceris exprimunt, non tamen sciunt quemadmodum sibi possint membra singula convenire, et quid gratiae afferat futura connexio; et ideo aut laudare non audent, aut pro parte laudant. Deus vero tamquam aestimator universitatis, praevidens quae futura sunt, quasi perfecta jam laudat, quae adhuc in primi operis exordio sunt, finem operis cognitione praeveniens. Nec mirum si apud quem rerum perfectio, non in consummatione operis, sed in", + "candidate_score": 0.688875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_55_57", + "bdc_text": "Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_40", + "psc_text": "decidat terra; quia secundum naturam in medio regionem possideat suam, eo quod necesse sit eam manere in regione sua, nec in partem alteram inclinari, quando contra naturam non movetur, sed secundum naturam. Praedicent artificis divini et operatoris aeterni excellentiam; quis enim artificum non ab illo accepit? aut quis dedit mulieribus texturae sapientiam, aut varietatis disciplinam? Ego tamen, qui profundum majestatis ejus, et artis excellentiam non queo comprehendere, non disputationis me libramentis committo atque mensuris: sed omnia reposita in ejus existimo voluntate, quod voluntas ejus fundamentum sit universorum, et propter eum adhuc mundus hic maneat. Quod Apostolicae quoque licet astruere auctoritatis exemplo. Scriptum est enim: Quia vanitati creatura subjecta est non sponte, sed propter eum qui subjecit in spe (Rom. VIII, 20) . Liberabitur autem et ipsa creatura a servitute corruptionis, cum divinae remunerationis gratia affulserit. 23. De natura autem et qualitate substantiae coeli quid enumerem ea quae disputationibus suis philosophi", + "candidate_score": 0.687764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59_61", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt . Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.68706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_67", + "bdc_text": "Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_256", + "psc_text": "aer. Unde liquet quod noctem faciat umbra terrarum. CAPUT IV. Luminaria facta sunt in signa, sed non nativitatum. Mathematicorum scientia inutilis est, ac impossibilis. Quam inepte proprietates animalium terrestrium ad coelestia, et horum ad homines transferat. Quam ridicule stabilem vitae statum e signis erraticis pendere asserat. Quam impie illis qualitates, quae noceant innocentibus, attribuat. Quam stulte tandem proponat manifeste falsa, et malitiae ac inertiae excusationem suppeditet. 12. Fecit ergo solem, et lunam, et stellas, et praestituit illis mensuras temporum, soli diurnas, lunae stellisque nocturnas; ut iste augeat diei gratiam, illae umbram tenebrasque illuminent. Et sint in signa, et in tempora, et in dies, et in annos (Gen., I, 14) . Divisa tempora habent paresque mensuras pro mensium vicibus sol et luna cum stellis, et sunt in signa. Non possumus negare quod ex sole et luna signa aliqua colligantur; nam et Dominus dixit: Et erunt signa in sole, et luna, et", + "candidate_score": 0.686834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.685825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_55_57", + "bdc_text": "Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_37", + "psc_text": "Dei voluntatis suae eam lege constringit; ut supra instabile atque inane stabilis perseveret, sicut David quoque propheta testatur dicens: Fundavit terram super firmamentum ejus, non inclinabitur in saeculum saeculi (Ps. CIII, 5) . Non utique hic quasi tantummodo artifex Deus: sed quasi omnipotens praedicatur, qui non centro quodam terram, sed praecepti sui suspenderit firmamento, nec eam inclinari patiatur. Non ergo mensuram centri, sed judicii divini accipere debemus; quia non artis mensura est, sed potestatis: mensura justitiae, mensura cognitionis; quia omnia non tamquam immensa praetereant ejus scientiam, sed cognitioni ejus tamquam dimensa subjaceant. Neque enim cum legimus: Ego confirmavi columnas ejus (Ps. LXXIV, 4) , vere columnis eam subnixam possumus aestimare, sed ea virtute quae suffulciat substantiam terrae atque sustineat. Denique quod in potestate Dei sit terrae constitutio, etiam hinc collige, quia scriptum est: Qui aspicit terram, et facit eam tremere (Ps. CIII, 32) . Et alibi: Adhuc ego semel concutio", + "candidate_score": 0.684711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_55_57", + "bdc_text": "Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.682945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56_58", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.679573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_54_56", + "bdc_text": "Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus . Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_40", + "psc_text": "decidat terra; quia secundum naturam in medio regionem possideat suam, eo quod necesse sit eam manere in regione sua, nec in partem alteram inclinari, quando contra naturam non movetur, sed secundum naturam. Praedicent artificis divini et operatoris aeterni excellentiam; quis enim artificum non ab illo accepit? aut quis dedit mulieribus texturae sapientiam, aut varietatis disciplinam? Ego tamen, qui profundum majestatis ejus, et artis excellentiam non queo comprehendere, non disputationis me libramentis committo atque mensuris: sed omnia reposita in ejus existimo voluntate, quod voluntas ejus fundamentum sit universorum, et propter eum adhuc mundus hic maneat. Quod Apostolicae quoque licet astruere auctoritatis exemplo. Scriptum est enim: Quia vanitati creatura subjecta est non sponte, sed propter eum qui subjecit in spe (Rom. VIII, 20) . Liberabitur autem et ipsa creatura a servitute corruptionis, cum divinae remunerationis gratia affulserit. 23. De natura autem et qualitate substantiae coeli quid enumerem ea quae disputationibus suis philosophi", + "candidate_score": 0.677175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_55", + "bdc_text": "Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_121", + "psc_text": "16) . 20. Hoc mysticum est, illud morale. Vidit mihi, probavit mihi. Quod Deus probavit, tu reprehensibile ne dixeris; quoniam quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris (Act. X, 15) , scriptum tibi esse meministi; ergo bonum Dei nemo blasphemet. Si firmamentum bonum, quanto magis bonus ejus creator; etiamsi Ariani nolint, Eunomiani reclament, radicis degeneris fructus deterior. 21. Vidit, inquit, Deus quia bonum. Solent artifices singula prius facere, et postea habili commissione connectere: ut qui vultus hominum vel corpora excudunt de marmore, vel aere fingunt, vel ceris exprimunt, non tamen sciunt quemadmodum sibi possint membra singula convenire, et quid gratiae afferat futura connexio; et ideo aut laudare non audent, aut pro parte laudant. Deus vero tamquam aestimator universitatis, praevidens quae futura sunt, quasi perfecta jam laudat, quae adhuc in primi operis exordio sunt, finem operis cognitione praeveniens. Nec mirum si apud quem rerum perfectio, non in consummatione operis, sed in", + "candidate_score": 0.674897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_54_56", + "bdc_text": "Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus . Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum . Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_120", + "psc_text": "Evangelio suo Filius, dicens ad Patrem: Sciebam quia semper me audis (Joan., XI, 42) . Imago est enim invisibilis Dei Filius. Omnia Patris quasi imago exprimit, omnia ejus quasi splendor gloriae illuminat, atque nobis manifestat. Videt et Filius Patris opus, sicut et Pater Filii; sicut et ipse Dominus declaravit: Non potest Filius facere a se quidquam, nisi quod viderit facientem Patrem (Joan. V, 19). Videt ergo facientem Patrem, et videt per secretum invisibilis naturae, et audit similiter. Denique ait: Sicut audio, judico, et judicium meum verum est; quia non sum solus, sed ego, et qui misit me Pater (Joan. VIII, 16) . 20. Hoc mysticum est, illud morale. Vidit mihi, probavit mihi. Quod Deus probavit, tu reprehensibile ne dixeris; quoniam quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris (Act. X, 15) , scriptum tibi esse meministi; ergo bonum Dei nemo blasphemet. Si firmamentum bonum, quanto magis bonus ejus creator; etiamsi Ariani", + "candidate_score": 0.673301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ?", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_15", + "psc_text": "atque inaccessibili naturae divinae conjungendum putant, cum praesertim secundum suam sententiam non possint negare, quoniam cujus partes corruptioni et mutabilitati subjacent, hujus necesse est universitatem iisdem passionibus, quibus propriae portiones ejus sunt obnoxiae, subjacere? CAPUT IV. Principiorum varia genera: et in quo Deus fecisse coelum ac terram intelligendus. 12. Principium igitur esse docet qui dicit: In principio fecit Deus coelum et terram. Principium autem ad tempus refertur, aut ad numerum, aut ad fundamentum; quomodo in aedificanda domo initium fundamentum est. Principium quoque conversionis et depravationis dici posse Scripturarum cognoscimus auctoritate. Est et principium artis ars ipsa, ex qua artificum diversorum deinceps coepit operatio. Est etiam principium bonorum operum finis optimus, ut misericordiae principium est, Deo placere quod facias. Eo enim ad conferendum hominibus subsidium maxime provocamur. Est etiam virtus divina, quae hac exprimitur appellatione. Ad tempus refertur, si velis dicere in quo tempore Deus fecit coelum et terram, id est,", + "candidate_score": 0.671072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_38", + "bdc_text": "Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_339", + "psc_text": "dum nota non praecavent, et saxum opinantur, cassibus furtivae artis includit, et sinu quodam suae carnis intercipit. Sic spontanea venit praeda, et talibus capitur argumentis, qualia sunt eorum qui ingenium suum saepe commutant, et diversas nocendi artes movent; ut singulorum mentes sensusque pertentent, cum continentibus positi continentiam praedicantes, in coetu intemperantium tamquam devii ab studio castitatis, et demersi intemperantiae volutabris; ut qui eos audiunt aut vident, incauta facilitate se credant; eoque citius labuntur, dum declinare non norunt, nec cavere quod noceat, cum gravior sit et magis noxia improbitas benignitatis obumbrata velamine. Et ideo cavendi sunt qui crines suae fraudis, et brachia longe lateque dispergunt, vel speciem induunt multiformem. Et isti enim polypi sunt nexus plurimos habentes, et callidorum ingeniorum vestigia, quibus irretire possint quidquid in scopulos suae fraudis inciderit. 22. Cancer quoque quas cibi gratia praestigias instruit! Namque et ipse ostreo delectatur, et carnis ejus epulum sibi quaerit. Sed quia", + "candidate_score": 0.670933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59_61", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt . Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_121", + "psc_text": "16) . 20. Hoc mysticum est, illud morale. Vidit mihi, probavit mihi. Quod Deus probavit, tu reprehensibile ne dixeris; quoniam quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris (Act. X, 15) , scriptum tibi esse meministi; ergo bonum Dei nemo blasphemet. Si firmamentum bonum, quanto magis bonus ejus creator; etiamsi Ariani nolint, Eunomiani reclament, radicis degeneris fructus deterior. 21. Vidit, inquit, Deus quia bonum. Solent artifices singula prius facere, et postea habili commissione connectere: ut qui vultus hominum vel corpora excudunt de marmore, vel aere fingunt, vel ceris exprimunt, non tamen sciunt quemadmodum sibi possint membra singula convenire, et quid gratiae afferat futura connexio; et ideo aut laudare non audent, aut pro parte laudant. Deus vero tamquam aestimator universitatis, praevidens quae futura sunt, quasi perfecta jam laudat, quae adhuc in primi operis exordio sunt, finem operis cognitione praeveniens. Nec mirum si apud quem rerum perfectio, non in consummatione operis, sed in", + "candidate_score": 0.669026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_60_62", + "bdc_text": "Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_25", + "psc_text": "Latine quasi summam operis; quia rerum visibilium summa coelum et terra est, quae non solum ad mundi hujus spectare videntur ornatum, sed etiam ad indicium rerum invisibilium, et quoddam argumentum eorum quae non videntur, ut est istud propheticum: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum (Ps. XVIII, 1) . Quod secutus Apostolus aliis verbis in eamdem conclusit sententiam, dicens: Quia invisibilia ejus per ea quae facta sunt, intelliguntur (Rom. I, 20) . Auctorem enim Angelorum et Dominationum et Potestatum facile intelligimus eum, qui momento imperii sui hanc tantam pulchritudinem mundi ex nihilo fecit esse, quae non erat; et non de exstantibus aut rebus, aut causis donavit habere substantiam. CAPUT V. Mundum divinae operationis specimen esse: a gentilibus eum Dei umbram non recte dici: Filio enim soli, ut imago Dei sit, convenire. 17. Est ergo hic mundus divinae specimen operationis; quia dum opus videtur, 9 praefertur operator. Namque", + "candidate_score": 0.667432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56_58", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_40", + "psc_text": "decidat terra; quia secundum naturam in medio regionem possideat suam, eo quod necesse sit eam manere in regione sua, nec in partem alteram inclinari, quando contra naturam non movetur, sed secundum naturam. Praedicent artificis divini et operatoris aeterni excellentiam; quis enim artificum non ab illo accepit? aut quis dedit mulieribus texturae sapientiam, aut varietatis disciplinam? Ego tamen, qui profundum majestatis ejus, et artis excellentiam non queo comprehendere, non disputationis me libramentis committo atque mensuris: sed omnia reposita in ejus existimo voluntate, quod voluntas ejus fundamentum sit universorum, et propter eum adhuc mundus hic maneat. Quod Apostolicae quoque licet astruere auctoritatis exemplo. Scriptum est enim: Quia vanitati creatura subjecta est non sponte, sed propter eum qui subjecit in spe (Rom. VIII, 20) . Liberabitur autem et ipsa creatura a servitute corruptionis, cum divinae remunerationis gratia affulserit. 23. De natura autem et qualitate substantiae coeli quid enumerem ea quae disputationibus suis philosophi", + "candidate_score": 0.66509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_60_62", + "bdc_text": "Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_121", + "psc_text": "16) . 20. Hoc mysticum est, illud morale. Vidit mihi, probavit mihi. Quod Deus probavit, tu reprehensibile ne dixeris; quoniam quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris (Act. X, 15) , scriptum tibi esse meministi; ergo bonum Dei nemo blasphemet. Si firmamentum bonum, quanto magis bonus ejus creator; etiamsi Ariani nolint, Eunomiani reclament, radicis degeneris fructus deterior. 21. Vidit, inquit, Deus quia bonum. Solent artifices singula prius facere, et postea habili commissione connectere: ut qui vultus hominum vel corpora excudunt de marmore, vel aere fingunt, vel ceris exprimunt, non tamen sciunt quemadmodum sibi possint membra singula convenire, et quid gratiae afferat futura connexio; et ideo aut laudare non audent, aut pro parte laudant. Deus vero tamquam aestimator universitatis, praevidens quae futura sunt, quasi perfecta jam laudat, quae adhuc in primi operis exordio sunt, finem operis cognitione praeveniens. Nec mirum si apud quem rerum perfectio, non in consummatione operis, sed in", + "candidate_score": 0.663494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_58_60", + "bdc_text": "Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt . Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_447", + "psc_text": "Animantibus inditam Dei verbo generationis legem in specierum successionibus perseverare. Minime negandam naturae eorum quae genita sunt, veritatem: at homini belluinam imitari vitam, flagitiosum esse. Demum sequitur vitiorum quorumdam certis animalibus familiarium atque adeo fugiendorum expositio. 9. Inhaereamus igitur propheticis dictis, nec Spiritus sancti quasi vilia despectui habeamus alloquia. Producat, inquit, terra animam viventem pecorum et bestiarum et reptilium. Quid argumentamur alia, ubi evidenter creaturarum terrestrium natura formatur? Currit enim in constitutione mundi per omnem creaturam Dei Verbum; ut subito de terris omnia quae statuit Deus, animantium genera producantur, et in futurum lege praescripta, secundum genus sibi, similitudinemque universa succedant, ut leo leonem generet, tigris tigridem, bos bovem, cygnus cygnum, aquila aquilam. Semel praeceptum in perpetuum inolevit naturae. Et ideo ministerii sui obsequium praebere terra non 117 desinit; ut priscae animantium species reparabili generis successione in novas reparentur aetates. 10. Sed vis ad usum hominis derivare quae genita sunt? Noli", + "candidate_score": 0.650676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_60_62", + "bdc_text": "Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_154", + "psc_text": "alienum: suum, quod arida; alienum, quod humida. Auctor itaque naturae quod primo donavit, hoc tenuit; quia istud ex natura, illud ex causa. Ex principalibus igitur, non ex accidentibus terrae debuit proprietas definiri; ut secundum praerogativam qualitatis ejus informaretur nostra cognitio. 41 CAPUT V. Quaedam hoc Scripturae loco addita esse nonnullos arbitrari. Maris commendatio a pulchritudine ac multiplici utilitate, sed praecipue quod insulanos anachoretas undis amplectatur, et coetus ecclesiastici figuram referat: quae claudit pia auctoris precatiuncula. 20. Et vidit Deus quia bonum (Gen., I, 10) . Non praeterimus quia aliqui nec in Hebraeo putant esse, nec in caeteris interpretationibus: quia congregata est aqua in collectiones suas, et apparuit arida, et vocavit Deus aridam terram, et collectiones aquarum vocavit maria. Cum enim dixerit Deus quia factum est sic, satis esse putant vocem operatoris ad celebratae operationis indicium. Sed quia in aliis quoque creaturis habet et definitionem praeceptionis, et repetitum operationis vel indicium,", + "candidate_score": 0.650054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_61", + "bdc_text": "Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_121", + "psc_text": "16) . 20. Hoc mysticum est, illud morale. Vidit mihi, probavit mihi. Quod Deus probavit, tu reprehensibile ne dixeris; quoniam quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris (Act. X, 15) , scriptum tibi esse meministi; ergo bonum Dei nemo blasphemet. Si firmamentum bonum, quanto magis bonus ejus creator; etiamsi Ariani nolint, Eunomiani reclament, radicis degeneris fructus deterior. 21. Vidit, inquit, Deus quia bonum. Solent artifices singula prius facere, et postea habili commissione connectere: ut qui vultus hominum vel corpora excudunt de marmore, vel aere fingunt, vel ceris exprimunt, non tamen sciunt quemadmodum sibi possint membra singula convenire, et quid gratiae afferat futura connexio; et ideo aut laudare non audent, aut pro parte laudant. Deus vero tamquam aestimator universitatis, praevidens quae futura sunt, quasi perfecta jam laudat, quae adhuc in primi operis exordio sunt, finem operis cognitione praeveniens. Nec mirum si apud quem rerum perfectio, non in consummatione operis, sed in", + "candidate_score": 0.649685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_284", + "psc_text": "in potestatem noctis (Ps. CXXXV, 8) . Circumferunt enim lumen. 74 In annos quoque ordinati sunt sol et luna: luna per trecentos dies duodenis vicibus suum cursum conficiens, consummat annum, secundum Hebraeos, aliquibus diebus adjectis; secundum Romanos, bis sexto semel intra quinquennium unius diei adjectione celebrato. Solstitialis quoque annus est, cum sol expleto per omnia signa circuitu, in id unde principium cursus sui sumpsit, recurrit. Annua enim fertur ei totius spatii esse perfunctio. CAPUT VI. Solis ac lunae magnitudo hinc probatur, quod omnibus eadem appareat. Solvitur objectio et de remotorum aspectu pulchre disputatur: tum asserta solis magnitudine, nonnihil de temperamento ejusdem adjicitur. 25. Fecit ergo Deus haec duo luminaria magna. Possumus accipere non tam aliorum comparatione magna, quam suo munere, ut est coelum magnum, et mare magnum. Nam et magnus sol, qui complet orbem terrarum suo calore, vel luna suo lumine, nec solum terras, sed etiam aerem hunc et mare,", + "candidate_score": 0.647438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_58", + "bdc_text": "Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_447", + "psc_text": "Animantibus inditam Dei verbo generationis legem in specierum successionibus perseverare. Minime negandam naturae eorum quae genita sunt, veritatem: at homini belluinam imitari vitam, flagitiosum esse. Demum sequitur vitiorum quorumdam certis animalibus familiarium atque adeo fugiendorum expositio. 9. Inhaereamus igitur propheticis dictis, nec Spiritus sancti quasi vilia despectui habeamus alloquia. Producat, inquit, terra animam viventem pecorum et bestiarum et reptilium. Quid argumentamur alia, ubi evidenter creaturarum terrestrium natura formatur? Currit enim in constitutione mundi per omnem creaturam Dei Verbum; ut subito de terris omnia quae statuit Deus, animantium genera producantur, et in futurum lege praescripta, secundum genus sibi, similitudinemque universa succedant, ut leo leonem generet, tigris tigridem, bos bovem, cygnus cygnum, aquila aquilam. Semel praeceptum in perpetuum inolevit naturae. Et ideo ministerii sui obsequium praebere terra non 117 desinit; ut priscae animantium species reparabili generis successione in novas reparentur aetates. 10. Sed vis ad usum hominis derivare quae genita sunt? Noli", + "candidate_score": 0.635627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_58", + "bdc_text": "Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant.", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_439", + "psc_text": "quidem creaturas providentiam penetrare divinam, sed cum caeteris vobis commune corporeae fragilitatis esse consortium, prae caeteris tamen vos animi virtute constare, quae sola nihil habet commune cum caeteris. CAPUT II. Ad tractandum de bestiarum natura Ambrosius accedit: Scripturam simpliciter accipiendam docet: instituit sui cum paupere conviva comparationem: curiosas quaestiones fugiendas monet; eamque rem Moysis exemplo confirmat. 3. Nunc age, naturas bestiarum dicamus, et hominis generationem. Audio enim jamdudum aliquos insusurrare dicentes: Quamdiu aliena discimus, et nostra nescimus? Quamdiu de reliquis animantibus docemur scientiam, et nosmetipsos ignoramus? Illud dicat quod mihi prosit, unde me ipsum noverim. Et justa est conquestio: sed ordo servandus est quem Scriptura contexuit; simul quia non possumus plenius nos cognoscere, nisi prius quae sit omnium natura animantium cognoverimus. 4. Producat, inquit, terra animam viventem secundum genus, quadrupedes, et serpentes, et bestias terrae, et pecora secundum genus, et omnia reptilia. Et fecit Deus bestias terrae, et omnia pecora", + "candidate_score": 0.63154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_81", + "bdc_text": "Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_350", + "psc_text": "Quibus oculis intuentur possessiones eorum! Quemadmodum dies noctesque excogitant, ut aliquid proximi auferant! Numquid soli habitabitis super terram (Isai. V, 9) ? clamat propheta. Cognoscit haec Dominus, et vindictae reservat. 28. Quantum aliena a piscibus aviditatis rapina! Illi naturalia captant secreta, et ultra terminos orbis terrarum mare norunt, quod nullae interpolant insulae, nec terra aliqua interjacet, vel ulterius ulla sit posita. Illic igitur ubi diffusum late mare omnem spectandi usum, utilitatis gratia navigandi intercludat audaciam, condere se feruntur cete, illa immensa genera piscium, aequalia montibus corpora, ut tradiderunt nobis, qui videre potuerunt: illic quietum aevum exigunt discreta ab insulis, et ab omnibus maritimarum urbium contagiis separata habent suas regiones et habitacula distributa. Manent in his inoffenso vicinorum limite, nec vago transitu mutationes quaerunt locorum: sed tamquam patrium solum diligunt, et in his immorari dulce arbitrantur. Quae ideo elegerunt, ut solitariam vitam remota possint arbitrorum interpellatione transigere. 29. Sunt tamen aliqua", + "candidate_score": 0.629483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_81", + "bdc_text": "Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_147", + "psc_text": "suppetere. 15. Primum quia potuit creator omnium et ipsarum terrarum spatia diffundere; quod aliqui ante nos confirmantes, propria posuerunt sententia. Ego quid facere potuerit, non praetermitto: quid fecerit quod aperte Scripturarum auctoritate non didici, quasi secretum praetereo, ne forte etiam hinc alias sibi quaestiones requirant. Assero tamen secundum Scripturas, quia potuit locorum humilia, et camporum aperta diffundere, sicut ipse ait: Ego ante te ambulabo, et montes planos faciam (Esa. XLV, 2) . Potuit etiam ipsa aquarum vis profundiora ea facere, quae insederat: tanto fluctuum motu, tantoque aestu concitatioris elementi, qui quotidie ima pelagi torquere, et arenas, vertere soleat de profundo. Quis deinde sciat, in quantum se illud magnum et inausum navigantibus atque intentatum nautis fundat mare, quod Britannias frementi includit aequore, atque in ulteriora et ipsis fabulis inaccessa secreta se porrigit? Quis deinde non colligat quantum Lucrino et Averno in Italia, Tiberiadi quoque in Palaestina, et ei lacui qui inter", + "candidate_score": 0.623238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_81", + "bdc_text": "Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Hexaemeron_window_144", + "psc_text": "continua congregatio est, sed diversi sinus maris, ut quidam de Scriptoribus forensibus ait (Plat. in Timaeo). Namque pontus maris nostri sinus amplissimus, meritoque in diversis locis diversa sunt nomina, quia vocabula aquis, ex regionum vocabulis adhaeserunt. Una autem congregatio aquarum, eo quod jugis unda atque continua ab Indico mari usque ad Gaditani oram littoris, et inde in mare Rubrum extremo circumfusa orbem terrarum includit Oceano: interius quoque Tyrrheno Adrias, Adriae caetera maria miscentur, nominibus distincta non fluctibus. Unde pulchre habes, quia Deus congregationes aquarum vocavit maria (Gen. I, 10). Ita et una est generalis collectio, quae dicitur mare, et multae collectiones quae maria pro regionibus nuncupantur. Sicut enim multae terrae, ut Africa, Hispania, Thracia, Macedonia, Syria, Aegyptus, Gallia, atque Italia pro regionum appellantur vocabulis, et una est terra: ita multa dicuntur pro locorum appellationibus maria, et unum est mare, sicut ait propheta, dicens: Tui sunt coeli, et tua est terra,", + "candidate_score": 0.618249, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "077_Gregorius-I_Epistolae", + "max_score": 0.735307, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_1_3", + "bdc_text": "Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare . Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur . Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1334", + "psc_text": "Sed et hoc curae vobis sit, ut quia, sicut nostis, 938 neophytum egregius praedicator ad sacerdotii regimen omnino vetat accedere, nullum ex laico patiamini episcopum consecrari. Nam qualis magister erit, qui discipulus non fuit? Aut quemadmodum ducatum gregi dominico praebeat, qui disciplinae pastoris subditus ante non fuit? Si cujus ergo vita talis constiterit ut ad hunc dignus sit ordinem promoveri, prius ministerio debet Ecclesiae deservire, quatenus longae exercitationis usu videat quod imitetur, et discat quod doceat, ne forte onus regiminis conversionis novitas non ferat, et ruinae occasio de provectus immaturitate consurgat. Qualiter autem se excellentia vestra erga fratrem et coepiscopum nostrum Augustinum exhibuerit, quantamque illi sibi Deo aspirante charitatem impenderit, diversorum fidelium relatione cognovimus: pro quo gratias referentes, divinae potentiae misericordiam deprecamur ut et hic vos sua protectione custodiat, et sicut inter homines, ita quoque et post multorum annorum tempora in aeterna faciat vita regnare. Praeterea hos quos ab unitate", + "candidate_score": 0.735307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_1", + "bdc_text": "Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1334", + "psc_text": "Sed et hoc curae vobis sit, ut quia, sicut nostis, 938 neophytum egregius praedicator ad sacerdotii regimen omnino vetat accedere, nullum ex laico patiamini episcopum consecrari. Nam qualis magister erit, qui discipulus non fuit? Aut quemadmodum ducatum gregi dominico praebeat, qui disciplinae pastoris subditus ante non fuit? Si cujus ergo vita talis constiterit ut ad hunc dignus sit ordinem promoveri, prius ministerio debet Ecclesiae deservire, quatenus longae exercitationis usu videat quod imitetur, et discat quod doceat, ne forte onus regiminis conversionis novitas non ferat, et ruinae occasio de provectus immaturitate consurgat. Qualiter autem se excellentia vestra erga fratrem et coepiscopum nostrum Augustinum exhibuerit, quantamque illi sibi Deo aspirante charitatem impenderit, diversorum fidelium relatione cognovimus: pro quo gratias referentes, divinae potentiae misericordiam deprecamur ut et hic vos sua protectione custodiat, et sicut inter homines, ita quoque et post multorum annorum tempora in aeterna faciat vita regnare. Praeterea hos quos ab unitate", + "candidate_score": 0.706411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36_38", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant . Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_359", + "psc_text": "Ecclesiae, Hilarius, Ambrosius, Augustinus, Gregorius Nazianzenus; hi omnes testimonium tibi praebent, sicut apostolis praebuerunt prophetae. Hilarius sanctus dicit, exponens verba Apostoli doctoris gentium: « Ita etenim quae propriae disciplinae et morum sunt, ad sacerdotii meritum utilia esse significat, si etiam haec 621 quae ad docendae ac tuendae fidei scientiam necessaria sunt, inter reliqua non deerunt; quia non statim boni atque utilis sacerdotis est, aut tantummodo scienter agere, aut tantummodo scienter praedicare, cum et innocens tantum sui sufficiat si doctus sit, et doctus nisi doctrina vivendo. Attestatur huic libro tuo sanctus Ambrosius in illis libris quos fecit de Officiis. Attestatur sanctus Augustinus, dicens: In actione non amandus est honor in hac vita, sine [ Lege sive] potentia, quoniam omnia vana sub sole; sed opus ipsum quod per eumdem honorem vel potentiam fit, si recte atque utiliter fit, id est ut valeat ad eam salutem subditorum, quae secundum Deum est . .", + "candidate_score": 0.692397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_51", + "bdc_text": "Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ?", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1407", + "psc_text": "a sacris ordinibus simoniacos. Gregorius Anastasio episcopo Antiocheno. Fraternitatis tuae scripta suscepi, professionem fidei recte servantia; magnasque omnipotenti Deo gratias retuli, qui et, immutatis gregis sui pastoribus, fidem quam semel sanctis Patribus tradidit, etiam post eos immutabilem custodit. Praedicator autem egregius dicit: Fundamentum aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Quisquis ergo cum dilectione Dei et proximi fidei quae in Christo est, firmitatem tenet, eumdem Jesum Christum Dei et hominis filium apud se posuit fundamentum (Grat. 1, q. 1, c. 26). Sperandum ergo est quod ubi Christus fundamentum est, bonorum quoque operum sequatur aedificium. Ipsa quoque per se Veritas dicit: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro; qui autem per ostium intrat, 963 pastor est ovium (Joan. X, 8) . Qui paulo post subjicit, dicens: Ego sum ostium. Ille ergo", + "candidate_score": 0.690381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_838", + "psc_text": "AD VIRGILIUM EPISCOPUM. Vices illi suas in regno Childeberti concedit. Monet ut simoniacam labem prohibeat, et ne ex laicis repente fiant episcopi. De pallii usu, et quatenus vices apostolicas obire debeat. Gregorius Virgilio episcopo Arelatensi. O quam bona est charitas, quae absentia per imaginem praesentia sibimetipsis exhibet per amorem, divisa unit, confusa ordinat, inaequalia 781 sociat, imperfecta consummat. Quam recte praedicator egregius vinculum perfectionis vocat, quia virtutes quidem caeterae perfectionem generant, sed tamen eas charitas etiam ligat, ut ab amantis mente dissolvi jam nequeant. Hac itaque virtute, frater charissime, plenum te esse reperio, sicut mihi de te, et hi qui ex Gallicanis partibus veniunt, et epistolae tuae ad me directae verba testantur. Quod vero in eis, juxta antiquum morem, usum pallii ac vices sedis apostolicae postulasti, absit ne aut transitoriae potestatis culmen, aut exterioris cultus ornatum in vicibus nostris ac pallio quaesisse te suspicer. Sed quia cunctis liquet unde in", + "candidate_score": 0.687425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25_27", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est . Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus . Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1553", + "psc_text": "Nam quia grave omnino sit facinus Dei donum velle pretio comparare vel vendere, evangelica est testis auctoritas (Matth. XXI). Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit. Quid aliud est columbas vendere, nisi pretium de mannum impositione percipere, et Sanctum Spiritum, quem omnipotens Deus hominibus tribuit, venundare? Quorum sacerdotium ante Dei oculos cadere, cathedrarum utique patenter eversione signatum est. Et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas. Nam cogit vendere quos decipit ut emerent. Et dum non attenditur quod divina voce praecipitur: Gratis accepistis, gratis date (Matth. X, 8) agitur ut crescat, 1008 et geminata fiat in uno eodemque delicti contagio ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat (Grat. I, q. I, c. 13) hanc haeresim in Ecclesia ante omnes radice pestifera subrepsisse, atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione damnatam, cur non cavetur, cur non perpenditur quia benedictio (Grat. I q. I. c. 4) illi", + "candidate_score": 0.677798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_3", + "bdc_text": "Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1334", + "psc_text": "Sed et hoc curae vobis sit, ut quia, sicut nostis, 938 neophytum egregius praedicator ad sacerdotii regimen omnino vetat accedere, nullum ex laico patiamini episcopum consecrari. Nam qualis magister erit, qui discipulus non fuit? Aut quemadmodum ducatum gregi dominico praebeat, qui disciplinae pastoris subditus ante non fuit? Si cujus ergo vita talis constiterit ut ad hunc dignus sit ordinem promoveri, prius ministerio debet Ecclesiae deservire, quatenus longae exercitationis usu videat quod imitetur, et discat quod doceat, ne forte onus regiminis conversionis novitas non ferat, et ruinae occasio de provectus immaturitate consurgat. Qualiter autem se excellentia vestra erga fratrem et coepiscopum nostrum Augustinum exhibuerit, quantamque illi sibi Deo aspirante charitatem impenderit, diversorum fidelium relatione cognovimus: pro quo gratias referentes, divinae potentiae misericordiam deprecamur ut et hic vos sua protectione custodiat, et sicut inter homines, ita quoque et post multorum annorum tempora in aeterna faciat vita regnare. Praeterea hos quos ab unitate", + "candidate_score": 0.674598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_51", + "bdc_text": "Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ?", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1983", + "psc_text": "positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Quisquis igitur cum dilectione Dei et proximi, fidei, quae est in Christo, firmitatem tenet, eumdem Jesum Christum Dei et hominis filium apud se a Patre posuit fundamentum. Sperandum ergo est quia ubi Christus fundamentum est, bonorum quoque operum sequatur aedificium. Ipsa quoque Veritas per se dicit: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium (Joan. X, 1) . Et paulo post subjicit, dicens: Ego sum ostium. Ille ergo ad ovile ovium intrat per ostium, 1134 qui intrat per Christum. Ipse autem per Christum ingreditur, qui de eodem Creatore ac Redemptore humani generis vera sentit et praedicat, praedicata custodit, culmen regiminis ad officium portandi oneris suscipit, non ad appetitum gloriae transitorii honoris. Curae quoque suscepti ovilis solerter invigilat, ne oves Dei aut perversi homines", + "candidate_score": 0.672165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_52_54", + "bdc_text": "An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ? Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent . Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1892", + "psc_text": "propensior, voluntas pronior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum divino jutus auxilio hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris, studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compensante recipias. Datum mense Decembri, indictione 4. (Cf. Joan. Diac. l. II, c. 51.) EPISTOLA XXVIII. AD AUGUSTINUM ANGLORUM EPISCOPUM. De Anglis conversis laetari Romanos omnes. Laetandum et Augustino de dono Dei; sed cavendam ex operatione virtutum cordis elationem. Miracula, tum a Moyse nondum culpa soluto, tum a reprobis ipsis edita. In his non suam, sed Dei gloriam quaerat et animarum salutem. De uno in nobis signo gaudendum, scilicet dilectione. Gregorius Augustino episcopo Anglorum. Gloria excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14; Joan. XII) , quia granum frumenti 1110 mortuum est cadens in terram, ne solum regnaret in coelo, cujus morte vivimus, cujus infirmitate roboramur,", + "candidate_score": 0.670826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_52_54", + "bdc_text": "An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ? Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent . Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2027", + "psc_text": "Augustinum proficiscentem ad Anglorum gentem adjuverit, nec ante silentio fama conticuit, et postea quidam ab eo ad nos monachi redeuntes subtiliter retulerunt. Et quidem haec de Christianitate vestra mirentur alii, quibus adhuc beneficia vestra minus sunt cognita; nam nobis, quibus experimentis jam nota sunt, non mirandum est, sed gaudendum, quia per hoc quod aliis impenditis, vos juvatis. Qualia igitur, quantaque in conversione suprascriptae gentis Redemptor noster fuerit miracula operatus, excellentiae vestrae jam notum est. Ex qua re magnam vos oportet habere laetitiam, quia majorem sibi partem hac in re praestitorum vestrorum solatia vindicant, cujus post Deum auxiliis verbum illic praedicationis innotuit. Nam qui alterius bonum adjuvat, suum facit. Sed ut mercedis vestrae magis magisque sit fructus uberior, petimus ut monachis praesentium portitoribus, quos cum dilectissimis filiis nostris Laurentio presbytero, et Mellito abbate ad praedictum reverendissimum fratrem et coepiscopum nostrum, pro eo quod illos qui secum sunt sufficere sibi dicit non", + "candidate_score": 0.667295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_714", + "psc_text": "factus est parvus? Quia enim originem perditionis nostrae se praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri supra omnia voluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Quid ergo nos episcopi dicimus, qui honoris locum ex Redemptoris nostri humilitate suscepimus, et tamen superbiam hostis ipsius imitamur? Ecce novimus Creatorem nostrum de suae celsitudinis culmine, ut humano generi daret gloriam, descendisse, et nos de infimis creati, de fratrum minoratione gloriamur. Humiliavit se usque ad nostrum pulverem Deus, et in coelo os suum ponit, et super terram lingua pertransit pulvis humanus, et non erubescit, non metuit extolli homo 745 putredo, et filius hominis vermis (Job. XXV). Reducamus ad animum frater charissime, hoc quod per sapientissimum Salomonem dicitur: Ante tonitruum praeibit coruscatio, et ante ruinam exaltabitur cor (Eccli. XXXII, 14) . Ubi e diverso subjungitur: Ante gloriam", + "candidate_score": 0.666379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_359", + "psc_text": "Ecclesiae, Hilarius, Ambrosius, Augustinus, Gregorius Nazianzenus; hi omnes testimonium tibi praebent, sicut apostolis praebuerunt prophetae. Hilarius sanctus dicit, exponens verba Apostoli doctoris gentium: « Ita etenim quae propriae disciplinae et morum sunt, ad sacerdotii meritum utilia esse significat, si etiam haec 621 quae ad docendae ac tuendae fidei scientiam necessaria sunt, inter reliqua non deerunt; quia non statim boni atque utilis sacerdotis est, aut tantummodo scienter agere, aut tantummodo scienter praedicare, cum et innocens tantum sui sufficiat si doctus sit, et doctus nisi doctrina vivendo. Attestatur huic libro tuo sanctus Ambrosius in illis libris quos fecit de Officiis. Attestatur sanctus Augustinus, dicens: In actione non amandus est honor in hac vita, sine [ Lege sive] potentia, quoniam omnia vana sub sole; sed opus ipsum quod per eumdem honorem vel potentiam fit, si recte atque utiliter fit, id est ut valeat ad eam salutem subditorum, quae secundum Deum est . .", + "candidate_score": 0.659763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_713", + "psc_text": "semetipsam Veritas dicit: Omnis qui se exaltat, humiliabitur (Luc. XIV, 11) . Quae ut nos ad viam vitae per humilitatem reduceret, in semetipsa dignata est quod nos admonet demonstrare, dicens: Discite a me, quia milis sum et humilis corde (Matth. XI, 29) . Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit: ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, illusionum probra, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta igitur humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam, is qui sine aestimatione magnus est, usque ad passionem mortis factus est parvus? Quia enim originem perditionis nostrae se praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri supra omnia voluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Quid ergo nos episcopi dicimus, qui honoris", + "candidate_score": 0.654086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1553", + "psc_text": "Nam quia grave omnino sit facinus Dei donum velle pretio comparare vel vendere, evangelica est testis auctoritas (Matth. XXI). Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit. Quid aliud est columbas vendere, nisi pretium de mannum impositione percipere, et Sanctum Spiritum, quem omnipotens Deus hominibus tribuit, venundare? Quorum sacerdotium ante Dei oculos cadere, cathedrarum utique patenter eversione signatum est. Et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas. Nam cogit vendere quos decipit ut emerent. Et dum non attenditur quod divina voce praecipitur: Gratis accepistis, gratis date (Matth. X, 8) agitur ut crescat, 1008 et geminata fiat in uno eodemque delicti contagio ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat (Grat. I, q. I, c. 13) hanc haeresim in Ecclesia ante omnes radice pestifera subrepsisse, atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione damnatam, cur non cavetur, cur non perpenditur quia benedictio (Grat. I q. I. c. 4) illi", + "candidate_score": 0.653873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_22", + "bdc_text": "Quae sane ambitio clarissimas illas orientis et primaevae religionis altrices ecclesias cum Romana ecclesia miserabili clade commisit , et cum nullus esset contentionis finis , post simultates ultro citroque nullapa ce omnium dixerim - moderatione exercitas , perpetuo schismate sint ii dissociatae .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2417", + "psc_text": "Patrum nostrorum teneamus, nihil videlicet per contentionem agentes, sed, ad omne studium bonae devotionis unanimes, divinis et apostolicis constitutionibus auxiliante Domino pareamus, (Vide. l. XI, ep. 64.) O quam bona est charitas, quae absentia per imaginem praesentia sibimetipsis exhibet per amorem, divisa unit, confusa ordinat, inaequalia sociat, imperfecta consummat! quam recte praedicator egregius vinculum perfectionis vocat (Coloss. III), quia virtutes quidem caeterae perfectionem generant, sed tamen eas ita charitas ligat, ut ab amantis mente dissolvi jam nequeant. His rite perpensis, charitative jam dictis indulsi, nec praeceptum dedi, sed consilium; nec regulam in his posteris ullis tenendam tradidi, sed de duobus periculis quod facilius sit vitandum ostendi. Si igitur in rebus saecularibus suum cuique jus et proprius ordo servandus est, quanto magis in ecclesiasticis dispositionibus nulla debet induci confusio, ne ibi discordia locum inveniat, unde pacis debent bona procedere? Quod hac ratione servabitur, si nihil potestati, sed totum aequitati tribuitur. Quapropter", + "candidate_score": 0.646774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_26_28", + "bdc_text": "Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus . Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est . Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2430", + "psc_text": "quia si toto corde praeceptis salutaribus nos occupamus, omnem vitiorum labem effugimus, quia dum his quibus aedificamur innitimur, locum sine dubio deceptionis excludimus. Quapropter oportet ut enixius in cunctis studiosos vos circa fratres atque subjectos ostendatis. ut omnes cum quibus aliti estis, atque didicistis sanctae Romanae Ecclesiae praeceptionibus parere, apostolicae sedis praecepta multiplicare, apertissimeque nota facere agnoscant; quia quod specialiter tibi tuisque et fratrum tuorum charitati, ut tuae litterae innotuerunt, consultis scribimus, generaliter omnibus tenere mandamus. Circa subjectorum autem 1282 actus fraternitas tua sit vigilans, ut vestrum illis exemplum instructio et vita magistra sit; linguae vestrae exhortatione discant quod metuant, et doceantur quod diligant; ut dum talenta credita cum lucro multiplicantur, in diem retributionis annuente divina gratia audire mereamini: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui (Matth. XXV, 21, 25.) Curam praeterea de omnibus quae vobis aliisque fratribus nostris, et generaliter cunctis, pro illicitarum rerum prohibitione scripsimus,", + "candidate_score": 0.64383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_18", + "bdc_text": "Cuius errorem ex Pythagora et principe Stoicorum Zenone manasse contra Pelagianos scribens divus Hierony-mus testatur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1478", + "psc_text": "984 civitatis Antistitem contra Deum, contra pacem Ecclesiae, in omnium despectu et injuria sacerdotum, modestiae ac mensurae suae terminos excessisse, et illicite in synodo superbum ac pestiferum oecumenici, hoc est universalis sibi vocabulum usurpasse. Quod beatae recordationis Pelagius decessor noster agnoscens, omnia gesta ejusdem synodi, praeter illa quae illic de causa venerandae memoriae Gregorii episcopi Antiocheni sunt habita, valida omnino districtione cassavit, districtissima illum increpatione corripiens, ut se a novo et temerario superstitionis nomine cohiberet; adeo ut suum illi diaconum, nisi tantum nefas emendaret, procedere prohiberet. Cujus nos rectitudinis zelo per omnia inhaerentes, statuta ipsius sine refragatione Deo protegente servamus, quia dignum est ut rectam decessoris sui viam gressibus inoffensis incedat, quem de eodem loco ad reddendam rationem aeterni judicis tribunal exspectat. In qua re ne quid omittere quod ad pacem Ecclesiae pertinet videremur, nostris eumdem sanctissimum Joannem scriptis semel iterumque convenimus, ut amoto superbiae nomine cordis sui elationem ad", + "candidate_score": 0.641163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_28", + "bdc_text": "Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1029", + "psc_text": "nos studuit pro satisfactione transmittere, priores ejus partes sollicita lectione percurrimus. Et 843 quoniam manifesta in eo haereticae pravitatis venena reperimus, ne denuo debuisset legi vetuimus. Sed quia hunc te simpliciter testatus es legisse, et ad amputandam ambiguae suspicionis materiam libellum nobis manu tua porrexisti perscriptum, in quo, fidem tuam exponens, omnes generaliter haereses, vel quidquid adversus catholicae fidei vel professionis integritatem est apertissime condemnasti, et cuncta quae sanctae quatuor universales synodi recipiunt te semper recepisse ac recipere, et quae condemnant condemnasse condemnareque professus es; eam quoque synodum quae Justiniani imperatoris temporibus de tribus capitulis facta est et suscipere et custodire promisisti; et prohibitus a nobis codicem ipsum legere in quo pestiferae fraudis virus innexum est libentissime consensisti; reprobans etiam atque condemnans ea omnia quae contra catholicae fidei integritatem in eo 844 dicta vel latenter inserta sunt, nec eum te legere denuo promisisti; hac ratione permoti, postquam etiam ex probati", + "candidate_score": 0.634593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_80", + "bdc_text": "Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1042", + "psc_text": "ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi. Per activam igitur vitam prodesse proximis cupiens Isaias, officium praedicationis appetit, per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe contradicat. Magno autem desiderio vos in epistolis vestris invenio serenitatem mentis quaerere, et repulsa perturbatione ad tranquillitatem cogitationis anhelare. Sed qua ratione ad hoc vestra fraternitas 849 pertingere possit ignoro. Qui enim", + "candidate_score": 0.616627, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Epistola-seu-libellus", + "max_score": 0.73032, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_65_67", + "bdc_text": "Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Epistola-seu-libellus_window_14", + "psc_text": "postremum habere primum aliquid, ne in omnibus jaceret extrema 85, et primis secunda conjunxit, ne prima inferiora contemnerent 86. Sic Dei filius Deus artifex Patre jubente moderatus est 87, ut ordinem mutando, dispositionem melius ordinaret. Namque terras omnia pabula, lignaque cum suis seminibus redivivis imperavit educere (Gen. I, 11, 12), coelumque luminaribus, id est Sole, et Luna, et Stellis ornavit (Gen. I, 14), quibus aut diei, aut noctis fines ostenderet, aut signis rusticos, aut nauticos erudiret (Ib. et vers. 16). Maria quaeque inclusa in terrae limitibus (Job. XXXVIII, 8, etc.) sua animalia procreare mandavit (Gen. I, 20, 21): anima videlicet ipsas materias animaverat, ut nascentibus postmodum animantibus animas commodarent 88. Sed quo foecundiorem faceret ( Codex ms. habet fecerat) terram (Gen. I, 24, 25), post pabula, post ligna fructifera, post universa semina, quadrupedum genus, ferarum, et serpentium viva omnia et animata jussit ejicere (Ibid.) 89. Nec mora in his omnibus:", + "candidate_score": 0.73032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66_68", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. » Aristoteles autem ita censuit , ut «si qui essent qui sub terra semper habitavissent , deinde aliquo tempore patefactis terrae faucibus ex illis abditis sedibus evadere in haec loca , quae nos incolimus , atque exire potuissent , quum repente terram et maria coelumque vidissent , nubium magnitudinem ventorumque vim cognovissent aspexissentque solem , eiusque tum magnitudinem pulchritudinemque , tum etiam efficientiam cognovissent , quod is diem efficeret toto coelo luce difusa , cum autem terras nox occupasset , tunc totum coelum cernerent astris distinctum et ornatum lunaeque luminum varietatem tum crescentis , tum senescentis eorumque omnium ortus et occasus atque in omni aeternitate ratos innumerabilesque cursus - quae cum viderent , profecto et esse deos et haec tanta opera deorum esse arbitrarentur . » Ea re factum est , ut apostolus principio epistolae ad Romanos sapientes ex gentibus hac maxime de caussa et irae et damnationis reos faciat , quod deus illis sui cognoscen-di semitam aperuit , ipsi vero apprehensum et cognitum ut deum non glorificaverint , sed mutata gloria pro uno multos deos fecerint imaginibus non solum mortalis hominis similitudine effictis , verumetiam volatilium et quadrupedum et reptilium etc. Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Epistola-seu-libellus_window_14", + "psc_text": "postremum habere primum aliquid, ne in omnibus jaceret extrema 85, et primis secunda conjunxit, ne prima inferiora contemnerent 86. Sic Dei filius Deus artifex Patre jubente moderatus est 87, ut ordinem mutando, dispositionem melius ordinaret. Namque terras omnia pabula, lignaque cum suis seminibus redivivis imperavit educere (Gen. I, 11, 12), coelumque luminaribus, id est Sole, et Luna, et Stellis ornavit (Gen. I, 14), quibus aut diei, aut noctis fines ostenderet, aut signis rusticos, aut nauticos erudiret (Ib. et vers. 16). Maria quaeque inclusa in terrae limitibus (Job. XXXVIII, 8, etc.) sua animalia procreare mandavit (Gen. I, 20, 21): anima videlicet ipsas materias animaverat, ut nascentibus postmodum animantibus animas commodarent 88. Sed quo foecundiorem faceret ( Codex ms. habet fecerat) terram (Gen. I, 24, 25), post pabula, post ligna fructifera, post universa semina, quadrupedum genus, ferarum, et serpentium viva omnia et animata jussit ejicere (Ibid.) 89. Nec mora in his omnibus:", + "candidate_score": 0.711527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64_66", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat . Unde et Maronianum illud deductum videtur : «Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Epistola-seu-libellus_window_14", + "psc_text": "postremum habere primum aliquid, ne in omnibus jaceret extrema 85, et primis secunda conjunxit, ne prima inferiora contemnerent 86. Sic Dei filius Deus artifex Patre jubente moderatus est 87, ut ordinem mutando, dispositionem melius ordinaret. Namque terras omnia pabula, lignaque cum suis seminibus redivivis imperavit educere (Gen. I, 11, 12), coelumque luminaribus, id est Sole, et Luna, et Stellis ornavit (Gen. I, 14), quibus aut diei, aut noctis fines ostenderet, aut signis rusticos, aut nauticos erudiret (Ib. et vers. 16). Maria quaeque inclusa in terrae limitibus (Job. XXXVIII, 8, etc.) sua animalia procreare mandavit (Gen. I, 20, 21): anima videlicet ipsas materias animaverat, ut nascentibus postmodum animantibus animas commodarent 88. Sed quo foecundiorem faceret ( Codex ms. habet fecerat) terram (Gen. I, 24, 25), post pabula, post ligna fructifera, post universa semina, quadrupedum genus, ferarum, et serpentium viva omnia et animata jussit ejicere (Ibid.) 89. Nec mora in his omnibus:", + "candidate_score": 0.681605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_Epistola-seu-libellus_window_14", + "psc_text": "postremum habere primum aliquid, ne in omnibus jaceret extrema 85, et primis secunda conjunxit, ne prima inferiora contemnerent 86. Sic Dei filius Deus artifex Patre jubente moderatus est 87, ut ordinem mutando, dispositionem melius ordinaret. Namque terras omnia pabula, lignaque cum suis seminibus redivivis imperavit educere (Gen. I, 11, 12), coelumque luminaribus, id est Sole, et Luna, et Stellis ornavit (Gen. I, 14), quibus aut diei, aut noctis fines ostenderet, aut signis rusticos, aut nauticos erudiret (Ib. et vers. 16). Maria quaeque inclusa in terrae limitibus (Job. XXXVIII, 8, etc.) sua animalia procreare mandavit (Gen. I, 20, 21): anima videlicet ipsas materias animaverat, ut nascentibus postmodum animantibus animas commodarent 88. Sed quo foecundiorem faceret ( Codex ms. habet fecerat) terram (Gen. I, 24, 25), post pabula, post ligna fructifera, post universa semina, quadrupedum genus, ferarum, et serpentium viva omnia et animata jussit ejicere (Ibid.) 89. Nec mora in his omnibus:", + "candidate_score": 0.664166, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1", + "max_score": 0.729746, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34_36", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant . In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_463", + "psc_text": "consensisse, uerum etiam contra scripsisse adque praecepisse. qui utique Stephanus non propterea communicauit haereticis, quia baptisma Christi, quod in eorum peruersitate integrum mansisse cognouit, inprobare non ausus est. nam si non habent baptismum qui de deo praua sentiunt, hoc posse et intus accidere iam satis ut arbitror disputatum est. apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt, sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae uniuersa tenet ecclesia et ob hoc ab apostolis praecepta bene creduntur, quamquam scripta non repperiantur. § 32 'At enim scriptum est de haereticis quod a semet ipsis damnati sunt.' quid ergo? et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum furaris et cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti,", + "candidate_score": 0.729746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_7_9", + "bdc_text": "Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur . Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur . Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_608", + "psc_text": "quorum caritatem non imitantur et quorum exemplo considerato iure damnantur. si consuetudo erat, sicut haec sententia testis est, ut haeretici uenientes ad ecclesiam cum baptismate quod habebant susciperentur, aut hoc recte fiebat aufr mali bonos in unitate non maculant. si recte fiebat, cur orbem terrarum, quia sic recipiuntur, accusant? si autem mali bonos in unitate aonnon maculant, quomodo se a crimine sacrilegae separationis excusant? § 69 Eucratitfs a Thenis dixit: Fidem nostram et baptismatis gratiam et legis ecclesiasticae regulam deus et dominus noster Jesits Christus suo ore apostolos docens perimpleuit dicens: ite, docete gentes, haptixantesbaptizantes eos in 11 cf. Cypr. sentent. episc. praef. 23 Cypr. sentent. episc. 29 26 Matth. 28, 19 2 est om. Cypr. 3 si] nisi Jinl 4 etiam] add. in L totus (totius _Vml) orbis postea (to? 5 contempneret Mml contemneret v-ç 6 debemus KmlVml illo L 7 a om. c, reperiatur LNm2 8 si om.", + "candidate_score": 0.712619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_7_9", + "bdc_text": "Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur . Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur . Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_607", + "psc_text": "68 Iste si conuinceret eos qui diuersa sentiebant et hoc tenebant, quod etiam postea totus orbis christiano concilio confirmatus optinuit, ita consuetudinem sequi ut contemnerent ueritatem, haec uerba formidare deberemus; cum uero illa consuetudo et a ueritate propagata et ueritate roborata repperiatur, nihil in hac sententia pertimescimus. et tamen si illi circa fratres inuidi erant et maligni aut circa deum ingrati, ecce qualibus communicabant, ecce quales diuersa sentientes, sicut Cyprianus praedixit, a iure communionis non amouebant, ecce a quibus non polluebantur in conseruatione unitatis, ecce quantum amandum sit uinculum pacis, ecce quid considerent qui nobis de praecessorum episcoporum concilio calumniantur, quorum caritatem non imitantur et quorum exemplo considerato iure damnantur. si consuetudo erat, sicut haec sententia testis est, ut haeretici uenientes ad ecclesiam cum baptismate quod habebant susciperentur, aut hoc recte fiebat aufr mali bonos in unitate non maculant. si recte fiebat, cur orbem terrarum, quia sic recipiuntur, accusant? si", + "candidate_score": 0.71243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8_10", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur . Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet . Qui suam quandam telam in Christo tentando orsus mox et cum ipsis apostolis ut olim cum Mose congressus miraculorum fidem magicis praestigiis suis subvertere conatus est , prius quidem in Simone Samaritano , deinde in Elyma Cyprio , quorum utriusque scriptura meminit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_463", + "psc_text": "consensisse, uerum etiam contra scripsisse adque praecepisse. qui utique Stephanus non propterea communicauit haereticis, quia baptisma Christi, quod in eorum peruersitate integrum mansisse cognouit, inprobare non ausus est. nam si non habent baptismum qui de deo praua sentiunt, hoc posse et intus accidere iam satis ut arbitror disputatum est. apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt, sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae uniuersa tenet ecclesia et ob hoc ab apostolis praecepta bene creduntur, quamquam scripta non repperiantur. § 32 'At enim scriptum est de haereticis quod a semet ipsis damnati sunt.' quid ergo? et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum furaris et cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti,", + "candidate_score": 0.709637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_7_9", + "bdc_text": "Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur . Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur . Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_473", + "psc_text": "abstinendos putauerat qui de suscipiendis haereticis priscam consuetudinem conuellere conarentur, iste autem quaestionis ipsius difficultate permotus et sanctis caritatis uisceribus largissime praeditus in unitate cum eis mauendummanendum qui diuersa sentirent. ita quamuis commotius sed tamen fraterne indignetur, uicit tamen pax Christi in cordibus eorum, ut in tali disceptatione nullum inter eos malum schismatis oreretur. non autem hinc uberius excreuerunt haereses et schismata, quia id quod in eis Christi est adprobatur, quod autem ipsorum est inprobatur. magis enim qui hanc legem rebaptizandi tenuerunt in plura frusta concisi sunt. § 37 Iam uero cum dicit episcopum docibilem esse debere et adiungit: docibilis autem ille est qui est ad discendi patientiam lenis et mitis. oportet enim episcopos non tantum docere, sed et discere, quia et ille melius docet qui cotidie crescit et proficit discendo meliora, his utique uerbis satis indicat uir sanctus et pia caritate praeditus non esse metuendum sic eius epistulas legere,", + "candidate_score": 0.705777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_51_53", + "bdc_text": "Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ? An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ? Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_630", + "psc_text": "sacramenta erant in utrisque integra adque diuina. § 87 Nam et ipsi gentiles si quid diuinum et rectum in doctrinis suis habere potuerunt, non inprobauerunt sancti nostri, quamuis illi per suas superstitiones et idolatriam et superbiam ceterosque perditos mores detestandi essent et, nisi corrigerentur, diuino iudicio puniendi. nam et Paulus apostolus . aput Athenienses, cum de deo quaedam diceret, perhibuit testimonium, quod quidam eorum tale aliquid dixerint, quod utique, si ad Christum uenirent, agnosceretur in eis, non inprobaretur, et sanctus Cyprianus talibus aduersus eosdem ethnicos utitur testibus. nam cum de magis loqueretur, quorum tamen, inquit, praecipuus Ostanes et formam ueri dei negat conspici posse et angelos ueros sedi eius dicit adsistere. in quod et Plato pari ratione consentit et unum deum seruans ceteros angelos uel daemonas dicit. Hermes quoque Trimegistus unum deum loquitur et eum inconprehensibilem adque 2 cf. Luc. 17, 14 3 cf. Luc. 1, 11-13 13 cf. Act.", + "candidate_score": 0.696859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_35", + "bdc_text": "Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_630", + "psc_text": "sacramenta erant in utrisque integra adque diuina. § 87 Nam et ipsi gentiles si quid diuinum et rectum in doctrinis suis habere potuerunt, non inprobauerunt sancti nostri, quamuis illi per suas superstitiones et idolatriam et superbiam ceterosque perditos mores detestandi essent et, nisi corrigerentur, diuino iudicio puniendi. nam et Paulus apostolus . aput Athenienses, cum de deo quaedam diceret, perhibuit testimonium, quod quidam eorum tale aliquid dixerint, quod utique, si ad Christum uenirent, agnosceretur in eis, non inprobaretur, et sanctus Cyprianus talibus aduersus eosdem ethnicos utitur testibus. nam cum de magis loqueretur, quorum tamen, inquit, praecipuus Ostanes et formam ueri dei negat conspici posse et angelos ueros sedi eius dicit adsistere. in quod et Plato pari ratione consentit et unum deum seruans ceteros angelos uel daemonas dicit. Hermes quoque Trimegistus unum deum loquitur et eum inconprehensibilem adque 2 cf. Luc. 17, 14 3 cf. Luc. 1, 11-13 13 cf. Act.", + "candidate_score": 0.685223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_43_45", + "bdc_text": "Hic autem , inquiunt , in omnem veritatem nos ducit . Recte sane . Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_243", + "psc_text": "suorum, cum quibus uolutari delectatur, carnalis anima conuertit omnia sacramenta et uerba sanctorum librorum. nec tamen, quia illae imagines falsae sunt et doctrinae sunt daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum, propterea et illa sacramenta et diuina eloquia sic exhonoranda sunt, ut eorum illa esse deputentur, cum dominus dicat 'de auro meo et de argento meo et ueste mea uersicoloria et oleo meo et incenso et panibus meis' et cetera. an, quia illi errantes eorum esse ista putant a quibus seducuntur, propterea non debemus agnoscere cuius sint, cum ipse dicat: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi? non enim dixit eam non habuisse ista quia fornicaria erat, sed et habuisse dicitur et non sua nec amatorum suorum, sed dei cuius unius ista sunt. quamuis ergo habuerit fornicationem suam, illa tamen, quibus eandem fornicationem ornabat uel seducta uel seducens, non erant eius, sed dei.", + "candidate_score": 0.681157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_45_47", + "bdc_text": "Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit . At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia . Sed iidem non prohibuere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_243", + "psc_text": "suorum, cum quibus uolutari delectatur, carnalis anima conuertit omnia sacramenta et uerba sanctorum librorum. nec tamen, quia illae imagines falsae sunt et doctrinae sunt daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum, propterea et illa sacramenta et diuina eloquia sic exhonoranda sunt, ut eorum illa esse deputentur, cum dominus dicat 'de auro meo et de argento meo et ueste mea uersicoloria et oleo meo et incenso et panibus meis' et cetera. an, quia illi errantes eorum esse ista putant a quibus seducuntur, propterea non debemus agnoscere cuius sint, cum ipse dicat: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi? non enim dixit eam non habuisse ista quia fornicaria erat, sed et habuisse dicitur et non sua nec amatorum suorum, sed dei cuius unius ista sunt. quamuis ergo habuerit fornicationem suam, illa tamen, quibus eandem fornicationem ornabat uel seducta uel seducens, non erant eius, sed dei.", + "candidate_score": 0.679863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_44_46", + "bdc_text": "Recte sane . Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit . At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_243", + "psc_text": "suorum, cum quibus uolutari delectatur, carnalis anima conuertit omnia sacramenta et uerba sanctorum librorum. nec tamen, quia illae imagines falsae sunt et doctrinae sunt daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum, propterea et illa sacramenta et diuina eloquia sic exhonoranda sunt, ut eorum illa esse deputentur, cum dominus dicat 'de auro meo et de argento meo et ueste mea uersicoloria et oleo meo et incenso et panibus meis' et cetera. an, quia illi errantes eorum esse ista putant a quibus seducuntur, propterea non debemus agnoscere cuius sint, cum ipse dicat: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi? non enim dixit eam non habuisse ista quia fornicaria erat, sed et habuisse dicitur et non sua nec amatorum suorum, sed dei cuius unius ista sunt. quamuis ergo habuerit fornicationem suam, illa tamen, quibus eandem fornicationem ornabat uel seducta uel seducens, non erant eius, sed dei.", + "candidate_score": 0.677707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_45", + "bdc_text": "Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_243", + "psc_text": "suorum, cum quibus uolutari delectatur, carnalis anima conuertit omnia sacramenta et uerba sanctorum librorum. nec tamen, quia illae imagines falsae sunt et doctrinae sunt daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum, propterea et illa sacramenta et diuina eloquia sic exhonoranda sunt, ut eorum illa esse deputentur, cum dominus dicat 'de auro meo et de argento meo et ueste mea uersicoloria et oleo meo et incenso et panibus meis' et cetera. an, quia illi errantes eorum esse ista putant a quibus seducuntur, propterea non debemus agnoscere cuius sint, cum ipse dicat: et haec non cognouit, quod ego ei dederim frumentum et uinum, et oleum et pecuniam multiplicaui illi? non enim dixit eam non habuisse ista quia fornicaria erat, sed et habuisse dicitur et non sua nec amatorum suorum, sed dei cuius unius ista sunt. quamuis ergo habuerit fornicationem suam, illa tamen, quibus eandem fornicationem ornabat uel seducta uel seducens, non erant eius, sed dei.", + "candidate_score": 0.671886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_278", + "psc_text": "9 Non ergo inuenimus ab apostolis aliquem, cum aput haereticos baptizatus esset, in eodem baptismo admissum esse et communicasse. sed neque hoc inuenimus, ab haereticis aliquem uenientem, qui aput illos fuerit baptizatus, ab apostolis denuo baptizatum. sed illa consuetudo, quam etiam tunc homines sursum uersus respicientes non uidebant a posterioribus institutam, recte ab apostolis tradita creditur, et talia multa sunt, quae longum est repetere. quapropter si non nihil dicebant, quibus id quod ei uisum est uolens persuadere Cyprianus ait: nec quisquam dicat: 'quod accepimus ab apostolis hoc sequimur', quanto robustius nunc dicimus: 'quod ecclesiae consuetudo semper tenuit et quod haec disputatio dissuadere non potuit et quod plenarium concilium confirmauit, hoc sequimur'! huc accedit, quia bene perspectis ex utroque latere disputationis rationibus et scripturarum testimoniis potest etiam dici: 'quod ueritas declarauit, hoc sequimur.' § 10 Nam reuera illud, quod quidam Cypriani disputationibus opponebant, quod ait apostolus: uerumtamen omni modo siue per", + "candidate_score": 0.671592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_599", + "psc_text": "omnes haercticihaeretici qui ad sinum matris ecclesiae adcurrunt bapthenturbaptizentur, ut mens haeretica quae diuturna tabe polluta est sanctificatione lauacri purgata in melius reformetur. 8 Cypr. sentent. episc. 25 19 ibid. 26 2 dei Cypr. 4 ad KL 6 seruanda Mmlp. 8 Uictoricos L thabraca MVp. Gypr. thabra q scilicet Nmlqml 9 remissam Mv remissl K (in fine lin.) remissa cet. 10 haereticos] iniquos Mp. illos ovi. NVçv 11 si ibi alius N scilicet Nmlç baptizare iniquis N 12 remissa JKLNps 14 ille ppr. 15 quo] quod LN qui s quisquis] ouis quis J 17 conuersione v 19 Uthina v Cypr. dubitum L 21 praesumtionem K quam] qua N quantum v Cypr. cod. S Iesu Christi LNmlqv 23 uerum] ut N 25 occurrunt çlnl 26 sanctificationi Nml reformemur (3 § 64 Fortassis iste, qui in diuturna tabe purganda causam posuit cur deberent haeretici baptizari, parceret eis qui in aliquam haeresem inruentes", + "candidate_score": 0.67073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_463", + "psc_text": "consensisse, uerum etiam contra scripsisse adque praecepisse. qui utique Stephanus non propterea communicauit haereticis, quia baptisma Christi, quod in eorum peruersitate integrum mansisse cognouit, inprobare non ausus est. nam si non habent baptismum qui de deo praua sentiunt, hoc posse et intus accidere iam satis ut arbitror disputatum est. apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt, sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae uniuersa tenet ecclesia et ob hoc ab apostolis praecepta bene creduntur, quamquam scripta non repperiantur. § 32 'At enim scriptum est de haereticis quod a semet ipsis damnati sunt.' quid ergo? et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum furaris et cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti,", + "candidate_score": 0.670628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25_27", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est . Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus . Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_100", + "psc_text": "— si potuit, inquam, Petrus contra regulam ueritatis quam postea ecclesia tenuit cogere gentes iudaizare, cur non potuit Cyprianus contra regulam ueritatis quam postea tota ecclesia tenuit cogere haereticos uel schismaticos denuo baptizari? puto quod sine ulla sui contumelia Cyprianus episcopus Petro apostolo conparatur, quantum adtinet ad martyrii coronam. ceterum magis uereri debeo ne in Petrum contumeliosus existam. quis enim nescit illum apostolatus principatum cuilibet episcopatui praeferendum? sed etiamsi distat cathedrarum gratia, una est tamen martyrum gloria, et si forte se inuicem in aliquo praecedunt corda confitentium ac pro uera fide in unitate caritatis morientium, dominus nouerit, cuius occulta et mirabili dispensatione gratiarum latro in cruce pendens semel eum conSteturconfitetur et die ipso in paradisum mittitur, Petrus dominum sequens ter eum negat et a corona differtur; nobis hinc iudicare temerarium est. uerumtamen si quisquam nunc cogat circumcidi aliquem more iudaico et sic baptizari, multo amplius detestatur hoc genus humanum quam", + "candidate_score": 0.669473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_47_49", + "bdc_text": "Sed iidem non prohibuere . Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur . Idem apostolus priore ad Corinth. 12 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_278", + "psc_text": "9 Non ergo inuenimus ab apostolis aliquem, cum aput haereticos baptizatus esset, in eodem baptismo admissum esse et communicasse. sed neque hoc inuenimus, ab haereticis aliquem uenientem, qui aput illos fuerit baptizatus, ab apostolis denuo baptizatum. sed illa consuetudo, quam etiam tunc homines sursum uersus respicientes non uidebant a posterioribus institutam, recte ab apostolis tradita creditur, et talia multa sunt, quae longum est repetere. quapropter si non nihil dicebant, quibus id quod ei uisum est uolens persuadere Cyprianus ait: nec quisquam dicat: 'quod accepimus ab apostolis hoc sequimur', quanto robustius nunc dicimus: 'quod ecclesiae consuetudo semper tenuit et quod haec disputatio dissuadere non potuit et quod plenarium concilium confirmauit, hoc sequimur'! huc accedit, quia bene perspectis ex utroque latere disputationis rationibus et scripturarum testimoniis potest etiam dici: 'quod ueritas declarauit, hoc sequimur.' § 10 Nam reuera illud, quod quidam Cypriani disputationibus opponebant, quod ait apostolus: uerumtamen omni modo siue per", + "candidate_score": 0.669366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_463", + "psc_text": "consensisse, uerum etiam contra scripsisse adque praecepisse. qui utique Stephanus non propterea communicauit haereticis, quia baptisma Christi, quod in eorum peruersitate integrum mansisse cognouit, inprobare non ausus est. nam si non habent baptismum qui de deo praua sentiunt, hoc posse et intus accidere iam satis ut arbitror disputatum est. apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt, sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae uniuersa tenet ecclesia et ob hoc ab apostolis praecepta bene creduntur, quamquam scripta non repperiantur. § 32 'At enim scriptum est de haereticis quod a semet ipsis damnati sunt.' quid ergo? et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum furaris et cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti,", + "candidate_score": 0.666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_7", + "bdc_text": "Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_266", + "psc_text": "persecutor et iniuriosus, sed misericordiam merui, quia ignoransfeci' postinspirationem uero et reuelationem factam, qui in eo quod errauerat perseueratprudensetsciens, sineueniaignorantiaepeccat. praesumptione enim adque obstinatione quadam nititur, cum ratione superetur. hoc uerissimum est longe grauius esse peccatum eius qui sciens quam eius qui nesciens peccauerit. et ideo uir sanctus Cyprianus, non solum doctus sed etiam docibilis, quod in laude episcopi quem designat apostolus sic ipse intellexit, ut diceret etiam hoc in episcopo esse diligendum, ut non solum scienter doceat, sed etiam patienter discat, non dubito quod, si istam quaestionem in ecclesia diu multumque uersatam cum uiris sanctissimis doctissimisque tractaret, per quos postea factum est, ut antiqua illa consuetudo etiam plenario concilio firmaretur, sine dubitatione demonstraret non solum quam doctus esset in his quae 1. 8 Cypr. ep. 73, 13 10 I Tim. 1, 13 19 cf. II Tim. 2, 24. Cypr. ep. 74, 10 1 inquid Vç rationem ppr. 2 opponunt", + "candidate_score": 0.663794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_308", + "psc_text": "mirum est, quod accidere posse inuenit qui diligenter aduertit, quosdam salua caritate docere aliquid inutile, sicut Petrus gentes iudaizare cogebat, sicut ipSeipse Cyprianus haereticos denuo baptizari — unde talibus bonis membris in caritate radicatis et in aliquo non recte ingredientibus dicit apostolus: si quid aliter sapitis, id quoque deus uobis reuelabit —, et quosdam rursus sine caritate docere aliquid salubre, de qualibus dominus ait: cathedram Moysi sedent. quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. unde et apostolus de illis inuidis et maliuolis, christianam tamen salutem adnuntiantibus: siue occasione, inquit, siue ueritate Christus adnuntietur. quapropter et intus et foris peruersitas hominum corrigenda est, diuina 8 cf. Luc. 9, 49-50 10 Matth. 12, 30 16 cf. Gal. 2, 14 19 Phil. 3, 15 22 Matth. 23, 2-3 25 Phil. 1, 18 2 baptizare Mv Cypr. baptizari cet., cf, p. 233, 18 molti Jml 4 in om.", + "candidate_score": 0.658603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_474", + "psc_text": "autem ille est qui est ad discendi patientiam lenis et mitis. oportet enim episcopos non tantum docere, sed et discere, quia et ille melius docet qui cotidie crescit et proficit discendo meliora, his utique uerbis satis indicat uir sanctus et pia caritate praeditus non esse metuendum sic eius epistulas legere, ut, si quid postea pluribus et diuturnioribus inquisitionibus conpertum ecclesia confirmauit, non ambigamus, quia, sicut multa erant quae doctus Cyprianus doceret, sic erat et aliquid quod Cyprianus docibilis disceret. quod autem nos ammonet, ut ad fontem recurramus, id est ad apostolicam traditionem, et inde canalem in nostra tempora dirigamus, optimum est et sine dubitatione faciendum. traditum est 10 cf. Cypr. ep. 74, 8 14 cf. II Tim. 2, 24 15 Cypr. ep. 74, 10 25 cf. Cypr. ep. 74, 10 27 Cypr. ep. 74, 11 2 staphanus L enim JK et in ras. L autem cet. v 6 deuersa Ntnl", + "candidate_score": 0.657464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_46_48", + "bdc_text": "At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia . Sed iidem non prohibuere . Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_278", + "psc_text": "9 Non ergo inuenimus ab apostolis aliquem, cum aput haereticos baptizatus esset, in eodem baptismo admissum esse et communicasse. sed neque hoc inuenimus, ab haereticis aliquem uenientem, qui aput illos fuerit baptizatus, ab apostolis denuo baptizatum. sed illa consuetudo, quam etiam tunc homines sursum uersus respicientes non uidebant a posterioribus institutam, recte ab apostolis tradita creditur, et talia multa sunt, quae longum est repetere. quapropter si non nihil dicebant, quibus id quod ei uisum est uolens persuadere Cyprianus ait: nec quisquam dicat: 'quod accepimus ab apostolis hoc sequimur', quanto robustius nunc dicimus: 'quod ecclesiae consuetudo semper tenuit et quod haec disputatio dissuadere non potuit et quod plenarium concilium confirmauit, hoc sequimur'! huc accedit, quia bene perspectis ex utroque latere disputationis rationibus et scripturarum testimoniis potest etiam dici: 'quod ueritas declarauit, hoc sequimur.' § 10 Nam reuera illud, quod quidam Cypriani disputationibus opponebant, quod ait apostolus: uerumtamen omni modo siue per", + "candidate_score": 0.652201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_101", + "psc_text": "mirabili dispensatione gratiarum latro in cruce pendens semel eum conSteturconfitetur et die ipso in paradisum mittitur, Petrus dominum sequens ter eum negat et a corona differtur; nobis hinc iudicare temerarium est. uerumtamen si quisquam nunc cogat circumcidi aliquem more iudaico et sic baptizari, multo amplius detestatur hoc genus humanum quam si aliquis cogatur rebaptizari. quapropter cum Petrus illud faciens a Paulo posteriore corrigitur et pacis adque unitatis uinculo custoditus ad martyrium promouetur, quanto facilius et fortius, quod per uniuersae ecclesiae statuta firmatum est, uel unius episcopi auctoritati uel unius prouinciae concilio praeferendum est, cum idem ipse Cyprianus ita dixerit quid ei uideretur, ut in pace unitatis esse uoluerit etiam cum eis, qui de hac re diuersa sentirent! quod indicat ipsius primus sermo in eiusdem concilii quod ab istis profertur exordio. nam ita se habet. 14 cf. Luc. 23, 40 sqq. 15 cf. Matth. 26, 69 sqq. 1 quemammodum Mp. iudaeizare", + "candidate_score": 0.649618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_22", + "bdc_text": "Quae sane ambitio clarissimas illas orientis et primaevae religionis altrices ecclesias cum Romana ecclesia miserabili clade commisit , et cum nullus esset contentionis finis , post simultates ultro citroque nullapa ce omnium dixerim - moderatione exercitas , perpetuo schismate sint ii dissociatae .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa033a.opp-lat1_window_375", + "psc_text": "obesse cuiquam in unitate permanenti aliena etiam nota peccata. illud autem quia dicere non possunt, perisse tunc ecclesiam contagione communionis eorum qui sine baptismo ad eam, sicut Cyprianus dicit, admissi sunt — alioquin nec originem suam poterunt adserere, si tunc periit ecclesia, quoniam plus quadraginta anni sunt inter Cypriani passionem et diuinorum codicum exustionem, unde isti calumniarum suarum fumos iactantes occasionem faciendi schismatis inuenerunt, sicut consulum ordo declarat —,*restat ut fateantur nulla malorum etiam cognitorum tali communione contaminari unitatem Christi. quod cum fassi fuerint, non inuenient causam, cur se ab ecclesiis orbis terrarum, quas per apostolos institutas pariter legimus. separare debuisse contendant, quia neque illae quorumlibet malorum commixtione perire potuerunt et isti, qui non perirent si cum illis in unitate mansissent, separando se ab eis et rumpendo uinculum pacis utique in schismate perierunt. apertissimum enim sacrilegium eminet schismatis, si nulla fuit causa separationis. nullam uero fuisse causam separationis apparet, si", + "candidate_score": 0.635855, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf052", + "work_id": "045_Prosper-Aquitanus_De-gratia-et-libero-arbitrio", + "max_score": 0.728129, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_3_5", + "bdc_text": "Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur . Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent .", + "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_28", + "psc_text": "liberari; et omnipotentissimam Domini bonitatem omnes salvare, et omnes ad agnitionem veritatis imbuere, quos vult omnes salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire. Nisi enim ipso vocante, docente, salvante, nemo venit, nemo eruditur, nemo salvatur. Quia etsi indifferenter omnibus hominibus jubentur praedicare doctores, et semen verbi ubique disserere; tamen neque qui plantat, neque qui rigat est aliquid, sed qui incrementum dat Deus (I Cor. III, 7) . CAPUT XIV. 15. Unde cum Apostoli gentibus Evangelium praedicare coepissent, de parte quadam eorum qui audierant, Scriptura commemorat, dicens: Audientes autem gentes gavisae sunt, et glorificabant verbum Domini, et crediderunt quotquot erant praeordinati ad vitam aeternam (Act. XIII, 48) . Et alibi, cum multae mulieres audirent Paulum docentem: Quaedam, inquit, mulier nomine Lydia, purpuraria civitatis Thyatirorum, colens Deum, audivit, cujus Dominus aperuit cor ut intenderet his quae dicebantur a Paulo (Id. XVI, 14) . Et rursum eo ipso tempore, quo ad omnes gentes", + "candidate_score": 0.728129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_5", + "psc_text": "non solum istam adhuc in suis detruncationibus palpitantem, sed etiam multas prius haereses invicto verbi gladio debellaret. Cui inter tot certaminum palmas, inter tot triumphorum coronas, ad illuminationem Ecclesiae, et ad gloriam Christi, qua ipse illustratus est, perfulgenti, quidam nostrorum (quod de ipsis multum dolendum est) occultis, sed non incognitis susurrationibus obloquuntur: et prout sibi obnoxias aliquorum aures opportunasque repererint, scripta ejus, quibus error Pelagianorum impugnatur, infamant, dicentes, eum liberum arbitrium penitus submovere, et sub gratiae nomine necessitatem praedicare fatalem. Adjicientes etiam, duas illum humani generis massas, et duas credi velle naturas: ut scilicet tantae pietatis viro Paganorum et Manichaeorum adscribatur impietas. Quae si vera sunt, cur ipsi tam negligentes, ne dicam, tam impii sunt ut tam abruptam perniciem ab Ecclesia non repellant, tam insanis praedicationibus non resistant, nec saltem aliquibus scriptis eum, a quo talis emanat doctrina, conveniant? Magna enim gloria sua humano generi consuluerint, si Augustinum ab errore", + "candidate_score": 0.688034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_18_20", + "bdc_text": "Cuius errorem ex Pythagora et principe Stoicorum Zenone manasse contra Pelagianos scribens divus Hierony-mus testatur . Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum :", + "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_5", + "psc_text": "non solum istam adhuc in suis detruncationibus palpitantem, sed etiam multas prius haereses invicto verbi gladio debellaret. Cui inter tot certaminum palmas, inter tot triumphorum coronas, ad illuminationem Ecclesiae, et ad gloriam Christi, qua ipse illustratus est, perfulgenti, quidam nostrorum (quod de ipsis multum dolendum est) occultis, sed non incognitis susurrationibus obloquuntur: et prout sibi obnoxias aliquorum aures opportunasque repererint, scripta ejus, quibus error Pelagianorum impugnatur, infamant, dicentes, eum liberum arbitrium penitus submovere, et sub gratiae nomine necessitatem praedicare fatalem. Adjicientes etiam, duas illum humani generis massas, et duas credi velle naturas: ut scilicet tantae pietatis viro Paganorum et Manichaeorum adscribatur impietas. Quae si vera sunt, cur ipsi tam negligentes, ne dicam, tam impii sunt ut tam abruptam perniciem ab Ecclesia non repellant, tam insanis praedicationibus non resistant, nec saltem aliquibus scriptis eum, a quo talis emanat doctrina, conveniant? Magna enim gloria sua humano generi consuluerint, si Augustinum ab errore", + "candidate_score": 0.681622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_3", + "psc_text": "Intellectum est enim, saluberrimeque perspectum, hoc tantum eos de gratia confiteri, quod quaedam libero arbitrio sit magistra, seque per cohortationes, per legem, per doctrinam, per creaturarum contemplationem, per miracula, perque terrores extrinsecus judicio ejus ostendet, quo unusquisque secundum voluntatis suae motum si quaesierit, inveniat; si petierit, recipiat; si pulsaverit, introeat. Quia scilicet gratiae ipsius vocatio, hoc primum circa nos agat, ut nostrae facultatis arbitrium admoneat; nec aliud sit gratia, quam lex, quam propheta, quam doctor, cui circa omnes homines per universum mundum commune et generale sit studium, ut qui voluerint credant; et qui crediderint, justificationem merito fidei et bonae voluntatis accipiant: ac sic gratia Dei secundum hominum meritum tribuatur; atque hoc modo gratia non sit gratia: quia si meritis redditur, et non ipsa est bonorum creatrix, frustra gratia nominatur. CAPUT III. 4. Has autem versutias, quibus se filii tenebrarum in similitudinem filiorum lucis transfigurare voluerunt, cum et orientalium episcoporum judicia,", + "candidate_score": 0.679475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25_27", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est . Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus . Ac mihi quidem hoc in loco nec errata temporum istorum persequi nec mores stringere animus est .", + "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_34", + "psc_text": "concorporales, et comparticipes promissionis in Christo Jesu (Ephes. III, 5, 6) . Et in Actibus Apostolorum: Obstupuerunt, inquit, ex circumcisione fideles, qui venerant cum Petro, quia et in nationes gratia Spiritus sancti effusa est (Act. X, 45) . Si enim hoc consilium vocationis suae Dominus, quamdiu voluit, abscondit ac distulit; et quando voluit, revelavit; sanctisque ejus ignorantia ista non nocuit: cur spei nostrae obesse credimus, si in quo numero, quibusve hominibus vasa misericordiae in gloriam praeparantur, occulitur? Cum tamen constet, regnum coelorum omnes ingressuros bonos, hoc eis donante Dei gratia: et nullos ingressuros malos, hoc ipsorum merente nequitia. CAPUT XVII. 18. Nimium vero inepte, nimiumque inconsiderate ab adversantibus dicitur, quod per hanc Dei gratiam libero nihil relinquatur arbitrio. Quamvis enim in parvulis Baptismum transeuntibus, manifestissime nullum opus nullusque appetitus eorum voluntatis existat, et plerosque utentes quidem libero arbitrio, sed aversos a vero Deo, vitamque in flagitiis exigentes, liberatrix regeneratio in", + "candidate_score": 0.667393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_40", + "bdc_text": "«At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] .", + "psc_chunk_id": "045_Prosper-Aquitanus_De-gratia-et-libero-arbitrio_window_11", + "psc_text": "si voluissent, potuerant obtinere. Sed audiant et dictum a Domino libero arbitrio utentibus, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) ; et, Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, attraxerit eum; et, Nemo potest venire ad me, nisi datum ei fuerit a Patre meo (Id. VI, 44, 66) ; et, Sicut Pater vivificat mortuos, ita et Filius quos vult vivificat (Id. V, 21) ; et, Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare (Luc. X, 22) . Quae omnia cum sint immutabilia, et nequeant ulla interpretatione in sensum alium detorqueri; quis ambigat tunc liberum arbitrium cohortationi vocantis obedire, cum in illo gratia Dei affectum credendi obediendique generaverit? Alioquin sufficeret moneri hominem, non etiam in ipso novam fieri voluntatem; sicut scriptum est, Praeparatur voluntas a Domino (Prov. VIII, 35, juxta LXX) ; et sicut ait Apostolus, Deus est enim qui", + "candidate_score": 0.665328, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae", + "max_score": 0.727911, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_43", + "psc_text": "et ipse Paulus quomodo non est sibimetipsi contrarius in eo quod ait, evangelizare investigabiles divitias Christi? RESPONSIO. Et narrantur ergo omnia mirabilia Domini, et investigabiles sunt divitiae Christi, quia et narrando omnia in brevi simul complectuntur, et tamen in aenigmate videntibus ex parte cognoscuntur. Nam cum de Deo aut de praesenti saeculo, vel de futuro aliquid narratur, omnia in brevi simul sermone complectuntur, et haec quia sunt, ab auditoribus audiuntur. Quomodo autem aut qualia sint, etiam a praedicatoribus non intelliguntur. Hinc praedicator egregius ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius (Rom. XI, 33) . Psalmista autem ut omnia simul narraret, de Domino ait: Omnia quaecunque voluit fecit: non solum de Creatore, sed etiam de ipsis creaturis quales sunt, narravit. XXIII. Ad Philip. III (Vers. 13): Unum autem quae quidem retro sunt obliviscens, et in futurum convalescens. II ad Timoth. IV", + "candidate_score": 0.727911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_42", + "psc_text": "quod natura est, bona est. Mos namque confirmatus longo tempore vim quodammodo obtinet naturae. Hinc Paulus ait: Eramus natura filii irae; ac si aperte diceret: Cum eramus sani, devenimus aegroti, et ex ipsa pessima consuetudine, eramus quasi ex natura filii irae. XXII. Ad Ephes. III (Vers. 8): Mihi minimo omnium sanctorum data est gratia haec inter Gentes, evangelizare investigabiles divitias Christi. In Psalm. IX (Vers. 1): Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo, narrabo omnia mirabilia tua. INTERROGATIO. Quid est hoc? Nunquid omnia mirabilia Dei poterant ab ipso etiam propheta narrari, cum Paulus apostolus scripserit investigabiles esse divitias Christi? Sed et ipse Paulus quomodo non est sibimetipsi contrarius in eo quod ait, evangelizare investigabiles divitias Christi? RESPONSIO. Et narrantur ergo omnia mirabilia Domini, et investigabiles sunt divitiae Christi, quia et narrando omnia in brevi simul complectuntur, et tamen in aenigmate videntibus ex parte cognoscuntur. Nam cum de Deo aut de", + "candidate_score": 0.715648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_43", + "psc_text": "et ipse Paulus quomodo non est sibimetipsi contrarius in eo quod ait, evangelizare investigabiles divitias Christi? RESPONSIO. Et narrantur ergo omnia mirabilia Domini, et investigabiles sunt divitiae Christi, quia et narrando omnia in brevi simul complectuntur, et tamen in aenigmate videntibus ex parte cognoscuntur. Nam cum de Deo aut de praesenti saeculo, vel de futuro aliquid narratur, omnia in brevi simul sermone complectuntur, et haec quia sunt, ab auditoribus audiuntur. Quomodo autem aut qualia sint, etiam a praedicatoribus non intelliguntur. Hinc praedicator egregius ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius (Rom. XI, 33) . Psalmista autem ut omnia simul narraret, de Domino ait: Omnia quaecunque voluit fecit: non solum de Creatore, sed etiam de ipsis creaturis quales sunt, narravit. XXIII. Ad Philip. III (Vers. 13): Unum autem quae quidem retro sunt obliviscens, et in futurum convalescens. II ad Timoth. IV", + "candidate_score": 0.712199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_43", + "psc_text": "et ipse Paulus quomodo non est sibimetipsi contrarius in eo quod ait, evangelizare investigabiles divitias Christi? RESPONSIO. Et narrantur ergo omnia mirabilia Domini, et investigabiles sunt divitiae Christi, quia et narrando omnia in brevi simul complectuntur, et tamen in aenigmate videntibus ex parte cognoscuntur. Nam cum de Deo aut de praesenti saeculo, vel de futuro aliquid narratur, omnia in brevi simul sermone complectuntur, et haec quia sunt, ab auditoribus audiuntur. Quomodo autem aut qualia sint, etiam a praedicatoribus non intelliguntur. Hinc praedicator egregius ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius (Rom. XI, 33) . Psalmista autem ut omnia simul narraret, de Domino ait: Omnia quaecunque voluit fecit: non solum de Creatore, sed etiam de ipsis creaturis quales sunt, narravit. XXIII. Ad Philip. III (Vers. 13): Unum autem quae quidem retro sunt obliviscens, et in futurum convalescens. II ad Timoth. IV", + "candidate_score": 0.692033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_66", + "psc_text": "Nulla enim creatura firme intelligit Deum quemadmodum Deus intelligit semetipsum. XXXIII. II ad Timoth. I (Vers. 11): In quo positus sum ego praedicator, et apostolus et magister gentium. Secundum Matth. XXIII (Vers. 10): Vos autem nolite vocari Rabbi, unus est enim magister vester, qui in coelis est. INTERROGATIO. Cum Dominus apostolis suis dixerit: Nolite vocari nomine magistrorum, quid Paulus apostolus Christi confitetur se magistrum fuisse gentium? RESPONSIO. Nunquid sermo Domini prohibentis a Paulo apostolo contemnebatur? Sed ab eo omnibus credentibus insinuabatur ne sub nomine apostolorum a pseudoapostolis seduceretur, sed eum magistrum in quo Christus loquebatur sequeretur. XXXIV. II ad Timoth. IV (Vers. 14): Alexander aerarius multa mala mihi ostendit; reddat illi Dominus secundum opera sua. Et post pauca (Vers. 16): In prima mea, inquit, defensione nemo mihi adfuit, sed omnes me dereliquerunt; non illis imputetur. INTERROGATIO. Quid Paulus de Alexandro scribens optando dixit, reddat illi Dominus secundum opera sua. Et", + "candidate_score": 0.690882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_42", + "psc_text": "quod natura est, bona est. Mos namque confirmatus longo tempore vim quodammodo obtinet naturae. Hinc Paulus ait: Eramus natura filii irae; ac si aperte diceret: Cum eramus sani, devenimus aegroti, et ex ipsa pessima consuetudine, eramus quasi ex natura filii irae. XXII. Ad Ephes. III (Vers. 8): Mihi minimo omnium sanctorum data est gratia haec inter Gentes, evangelizare investigabiles divitias Christi. In Psalm. IX (Vers. 1): Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo, narrabo omnia mirabilia tua. INTERROGATIO. Quid est hoc? Nunquid omnia mirabilia Dei poterant ab ipso etiam propheta narrari, cum Paulus apostolus scripserit investigabiles esse divitias Christi? Sed et ipse Paulus quomodo non est sibimetipsi contrarius in eo quod ait, evangelizare investigabiles divitias Christi? RESPONSIO. Et narrantur ergo omnia mirabilia Domini, et investigabiles sunt divitiae Christi, quia et narrando omnia in brevi simul complectuntur, et tamen in aenigmate videntibus ex parte cognoscuntur. Nam cum de Deo aut de", + "candidate_score": 0.689099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_66", + "psc_text": "Nulla enim creatura firme intelligit Deum quemadmodum Deus intelligit semetipsum. XXXIII. II ad Timoth. I (Vers. 11): In quo positus sum ego praedicator, et apostolus et magister gentium. Secundum Matth. XXIII (Vers. 10): Vos autem nolite vocari Rabbi, unus est enim magister vester, qui in coelis est. INTERROGATIO. Cum Dominus apostolis suis dixerit: Nolite vocari nomine magistrorum, quid Paulus apostolus Christi confitetur se magistrum fuisse gentium? RESPONSIO. Nunquid sermo Domini prohibentis a Paulo apostolo contemnebatur? Sed ab eo omnibus credentibus insinuabatur ne sub nomine apostolorum a pseudoapostolis seduceretur, sed eum magistrum in quo Christus loquebatur sequeretur. XXXIV. II ad Timoth. IV (Vers. 14): Alexander aerarius multa mala mihi ostendit; reddat illi Dominus secundum opera sua. Et post pauca (Vers. 16): In prima mea, inquit, defensione nemo mihi adfuit, sed omnes me dereliquerunt; non illis imputetur. INTERROGATIO. Quid Paulus de Alexandro scribens optando dixit, reddat illi Dominus secundum opera sua. Et", + "candidate_score": 0.682956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_43", + "psc_text": "et ipse Paulus quomodo non est sibimetipsi contrarius in eo quod ait, evangelizare investigabiles divitias Christi? RESPONSIO. Et narrantur ergo omnia mirabilia Domini, et investigabiles sunt divitiae Christi, quia et narrando omnia in brevi simul complectuntur, et tamen in aenigmate videntibus ex parte cognoscuntur. Nam cum de Deo aut de praesenti saeculo, vel de futuro aliquid narratur, omnia in brevi simul sermone complectuntur, et haec quia sunt, ab auditoribus audiuntur. Quomodo autem aut qualia sint, etiam a praedicatoribus non intelliguntur. Hinc praedicator egregius ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius (Rom. XI, 33) . Psalmista autem ut omnia simul narraret, de Domino ait: Omnia quaecunque voluit fecit: non solum de Creatore, sed etiam de ipsis creaturis quales sunt, narravit. XXIII. Ad Philip. III (Vers. 13): Unum autem quae quidem retro sunt obliviscens, et in futurum convalescens. II ad Timoth. IV", + "candidate_score": 0.682204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_63", + "psc_text": "ergo peccata possunt occulte corripi, et publica peccata coram omnibus debent argui, ut et caeteri timorem habeant. Quidquid enim mentem movet aliorum, nequaquam reticendum est, sed cum magna humilitate proferendum est. XXXII. I ad Timoth. VI (Vers. 16): Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. Et I Joan. III (Vers. 2): Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum siculi est. INTERROGATIO. Cum Paulus apostolus dixerit quod nullus hominum Deum vidit, sed nec videre potest, quomodo sanctus Joannes scripsit: quoniam videbimus eum sicuti est? RESPONSIO. In his duobus testimoniis sancti duo apostoli omnino dissonant, sed dissonando veraciter concordant. Sed inter hoc sciendum est, quia omnipotens Deus antiquis patribus non in sua propria natura monstrabatur, sed etiam per creaturam cum Moyse, quasi amicus cum amico loquebatur. Nemo enim, inquit, videbit me, et vivet (Exod. XXXIII, 20) . Hoc utique congruenter convenit ad illud quod Paulus apostolus ait: Quem", + "candidate_score": 0.680642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_52", + "bdc_text": "An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ?", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_11", + "psc_text": "INTERROGATIO. Ista dissona videntur, sed scire volumus quomodo intelligantur. Nam ibi dixit, Omnis: Hic dixit, Non omnis. Si ergo omnis quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit, quomodo non omnis, qui ingeminat nomen Domini, salvus erit? RESPONSIO. Aliud est invocare nomen Domini, aliud ingeminare. Nam illud semper invocant boni, ingeminant autem mali, quia eamdem fidei vocem quam loquendo proferunt, moribus destruunt. Hinc de quibusdam Paulus ait: Deum se confitentur nosse, factis autem negant (Tit. I, 16) . Bonis nomen Domini invocare, est in omnibus illi placere. Idcirco omnis quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. VI. Ad Rom. IV (Vers. 2): Si Abraham ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non apud Deum. In epistola Jacobi II (Vers. 21): Abraham, pater noster, nonne ex operibus justificatus est? INTERROGATIO. Etsi Abraham ex operibus justificatus est, apud quem habet gloriam, si non apud Deum, cujus amicus per Jacobum dictus est? et si nulla vera", + "candidate_score": 0.67992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_51_53", + "bdc_text": "Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ? An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ? Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_44", + "psc_text": "(Rom. XI, 33) . Psalmista autem ut omnia simul narraret, de Domino ait: Omnia quaecunque voluit fecit: non solum de Creatore, sed etiam de ipsis creaturis quales sunt, narravit. XXIII. Ad Philip. III (Vers. 13): Unum autem quae quidem retro sunt obliviscens, et in futurum convalescens. II ad Timoth. IV (Vers. 7): Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi. INTERROGATIO. Et dum ista praeterita Apostolus ad memoriam reduxit quomodo ea quae retro sunt oblivisci se dixit? RESPONSIO. Quo magis temporibus et rationi congruunt, quae proferuntur, eo celerius ab auditoribus intelliguntur. Nam Paulus apostolus causa confirmationis suae ista enumeravit, quia tempus resolutionis suae propius instabat. Scriptum quippe est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum (Eccli. XI, 27) . Paulus ergo praeterita obliviscens, non erat immemor malorum, quando dixit: Non sum dignus vocari apostolus, quoniam persecutus sum Ecclesiam Dei (I Corinth. XV, 9)", + "candidate_score": 0.677406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_66", + "psc_text": "Nulla enim creatura firme intelligit Deum quemadmodum Deus intelligit semetipsum. XXXIII. II ad Timoth. I (Vers. 11): In quo positus sum ego praedicator, et apostolus et magister gentium. Secundum Matth. XXIII (Vers. 10): Vos autem nolite vocari Rabbi, unus est enim magister vester, qui in coelis est. INTERROGATIO. Cum Dominus apostolis suis dixerit: Nolite vocari nomine magistrorum, quid Paulus apostolus Christi confitetur se magistrum fuisse gentium? RESPONSIO. Nunquid sermo Domini prohibentis a Paulo apostolo contemnebatur? Sed ab eo omnibus credentibus insinuabatur ne sub nomine apostolorum a pseudoapostolis seduceretur, sed eum magistrum in quo Christus loquebatur sequeretur. XXXIV. II ad Timoth. IV (Vers. 14): Alexander aerarius multa mala mihi ostendit; reddat illi Dominus secundum opera sua. Et post pauca (Vers. 16): In prima mea, inquit, defensione nemo mihi adfuit, sed omnes me dereliquerunt; non illis imputetur. INTERROGATIO. Quid Paulus de Alexandro scribens optando dixit, reddat illi Dominus secundum opera sua. Et", + "candidate_score": 0.676121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_31_33", + "bdc_text": "Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus . Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ?", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Concordia-testimoniorum-S.-Scripturae_window_43", + "psc_text": "et ipse Paulus quomodo non est sibimetipsi contrarius in eo quod ait, evangelizare investigabiles divitias Christi? RESPONSIO. Et narrantur ergo omnia mirabilia Domini, et investigabiles sunt divitiae Christi, quia et narrando omnia in brevi simul complectuntur, et tamen in aenigmate videntibus ex parte cognoscuntur. Nam cum de Deo aut de praesenti saeculo, vel de futuro aliquid narratur, omnia in brevi simul sermone complectuntur, et haec quia sunt, ab auditoribus audiuntur. Quomodo autem aut qualia sint, etiam a praedicatoribus non intelliguntur. Hinc praedicator egregius ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae illius (Rom. XI, 33) . Psalmista autem ut omnia simul narraret, de Domino ait: Omnia quaecunque voluit fecit: non solum de Creatore, sed etiam de ipsis creaturis quales sunt, narravit. XXIII. Ad Philip. III (Vers. 13): Unum autem quae quidem retro sunt obliviscens, et in futurum convalescens. II ad Timoth. IV", + "candidate_score": 0.666566, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini", + "max_score": 0.727728, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.727728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_12_14", + "bdc_text": "Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant . Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.724334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8_10", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur . Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet . Qui suam quandam telam in Christo tentando orsus mox et cum ipsis apostolis ut olim cum Mose congressus miraculorum fidem magicis praestigiis suis subvertere conatus est , prius quidem in Simone Samaritano , deinde in Elyma Cyprio , quorum utriusque scriptura meminit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_172", + "psc_text": "cognosci, et ingrati sunt in magistrum, idcirco simplices ab illius lectione deterrent? Nominatim debes dicere, et ipsos homines denotare. Ergo beati episcopi Anastasius, et Theophilus, et Venerius ( Mediolani ), et Chromatius ( Aquileiae ), et omnis tam Orientis quam Occidentis Catholicorum synodus, qui pari sententia, quia pari et spiritu, illum haereticum denuntiant populis, fures librorum illius judicandi sunt: et quando in Ecclesiis praedicant, non Scripturarum mysteria, sed Origenis furta commemorant? Non tibi sufficit passim contra omnes detrectatio, nisi specialiter contra beatum et insignem Ecclesiae Sacerdotem styli tui lanceam dirigas? Quis est ille, qui velut necessitatem evangelizandi per omnes gentes, et per omnes linguas habere se putat, de Origene male loquendi? qui sex millia librorum ejus se legisse, quam plurima fratrum multitudine audiente, confessus est? In qua multitudine et caterva fratrum tu quoque medius eras, quando ille in sua Epistola queritur, pro Origenis haeresi nefaria a te dogmata esse prolata?", + "candidate_score": 0.717329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8_10", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur . Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet . Qui suam quandam telam in Christo tentando orsus mox et cum ipsis apostolis ut olim cum Mose congressus miraculorum fidem magicis praestigiis suis subvertere conatus est , prius quidem in Simone Samaritano , deinde in Elyma Cyprio , quorum utriusque scriptura meminit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.715987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_76_78", + "bdc_text": "Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.714869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_15_17", + "bdc_text": "Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis : Post Eunomium negantem spiritui sancto quicquam cum patre et filio esse commune Pelagius ille Britto , qui Augustino iam seni tantum negotii peperit , itidem e suo latibulo emergens asserebat hominem posse , modo vellet , sine peccato esse et ex sous meritis absque gratia salutem assequi .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.714516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34_36", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant . In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_243", + "psc_text": "nec auribus obturatis, voces recipis incantantis. Nos in Commentariis, et illis et aliis, et 541 nostram et aliorum sententiam explicavimus, aperte confitentes quae sunt haeretica, quae catholica. Hic est enim Commentariorum mos, et explanantium regula, ut opiniones in expositione varias persequantur, et quod vel sibi, vel aliis videatur, edisserant. Et hoc non solum sanctarum interpretes Scripturarum, sed saecularium quoque litterarum, explanatores faciunt, tam Latinae linguae, quam Graecae. Tu in libris περὶ Ἀρχῶν, idipsum obtendere non potes. Arguet enim te Praefatiuncula tua, in qua polliceris, detruncatis malis, et quae ab haereticis addita fuerant, optima remansisse: ut quidquid ibi vel bonum, vel malum dixeris, jam non ei imputetur, quem transfers, sed tibi qui interpretatus es; nisi forte haereticorum errores emendare debueras, et Origenis mala proferre in medium. Sed de hoc, quia nos remittis ad codicem, ante tibi respondimus, quam tua scripta legeremus. 12. Ridiculosa res et ridicula. Fides Romana praestigias non recepit.", + "candidate_score": 0.713893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_209", + "psc_text": "venenum. » Quid nocet ecclesiis nostra translatio? Magnis, ut scio, sumptibus redemisti Aquilae, et Symmachi, et Theodotionis, quintaeque et sextae editionis Judaicos translatores. Origenes tuus, et (ne forte queraris figurata te laude percussum) Origenes noster (nostrum voco ob eruditionem ingenii, non ob dogmatum veritatem) in omnibus libris suis post Septuaginta interpretes, Judaeorum translationes explanat et edisserit. Eusebius quoque et Didymus idem faciunt. Praetermitto Apollinarium, qui bono quidem studio, sed non secundum scientiam, de omnium translationibus in unum vestimentum pannos assuere conatus est, et consequentiam Scripturae, non ex regula veritatis, sed ex suo judicio texere: apostolici viri Scripturis utuntur Hebraicis: ipsos apostolos et evangelistas hoc fecisse perspicuum est. Dominus atque Salvator ubicumque veteris Scripturae meminit, de Hebraicis voluminibus ponit exempla, ut est illud: Qui credit in me, sicut Scriptura dicit: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Et in ipsa cruce, ELI, ELI, LEMA AZABATHANI, quod interpretatur: Deus meus, Deus meus,", + "candidate_score": 0.709418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_321", + "psc_text": "Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae educere libertatem: μαθήσεις ἀναμνήσεις ; id est, discentias reminiscentias esse; et multa alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur. Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam, ibique ab Archyta Tarentino et Timaeo Locrensi, Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, quae omnia nomine commutato, Origenes in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens dixi, me ea putasse in Apostolis, quae in Pythagora et Platone et Empedocle legeram? Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae", + "candidate_score": 0.708983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_4_6", + "bdc_text": "Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_194", + "psc_text": "Septuaginta interpretes noverant. Et unde eis hoc dicere, quod in Septuaginta non habetur? Et Christus Dominus noster, utriusque Testamenti conditor, in Evangelio secundum Joannem: Qui credit, 523 inquit, in me sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Joan. VII, 38) . Utique scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent, apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum: unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes, legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent, quod in me reprobant, quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini editionem Septuaginta translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris, nec inimicum debere existimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM id est, Verba Dierum,", + "candidate_score": 0.70889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_77_79", + "bdc_text": "Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat . Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.708152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_11_13", + "bdc_text": "Mox paulo , quum hac a parte parum profecisset , facile persuasit philosophiae , ne ad humilis doctrinae famam sese submitteret , sed cristis erectis stultitiam crucis haberet contemptui . Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant . Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.707126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_76_78", + "bdc_text": "Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_144", + "psc_text": "Cujus diversitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus in libris suis scripsit, edidimus brevissimo libello superaddito, in quo evidentibus, ut arbitror, probamentis, corruptos esse in quamplurimis ab haereticis et malevolis libros ejus ostendimus, et praecipue istos, quos nunc exigis ut interpreter, id est, περὶ Ἀρχῶν. » Non tibi suffecerat Eusebii, vel certe ut tu vis, Pamphili pro Origene defensio, nisi quod ab illis minus dictum putabas, tu quasi sapientior et doctior adderes? Longum est, si velim totum librum tuum huic operi inserere, et propositis capitulis ad singula respondere, quid in his vitiorum sermo habeat, quid mendaciorum assertio, quid inconsequens textus ipse verborum. Unde laciniosae disputationis fastidia fugiens, et in arctum verba compingens, tantum sensibus respondebo. Statim de portu egrediens, navem impegit. Referens enim de Apologia Pamphili martyris (quam nos Eusebii, Arianorum principis, probavimus) de qua dixerat, Prout potuimus, 506 vel res poposcit, Latino sermone digessimus, intulit: « Illud est,", + "candidate_score": 0.704573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_15_17", + "bdc_text": "Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis : Post Eunomium negantem spiritui sancto quicquam cum patre et filio esse commune Pelagius ille Britto , qui Augustino iam seni tantum negotii peperit , itidem e suo latibulo emergens asserebat hominem posse , modo vellet , sine peccato esse et ex sous meritis absque gratia salutem assequi .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_151", + "psc_text": "Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in quamplurimis exponatur: in aliquibus ita Eunomii dogma inseritur, ut nihil aliud quam ipse Eunomius disputare credatur, Filium Dei creatum 508 de nullis exstantibus asseverans. » Et post alia, quae prolixum est, scribere: « Quid, quaeso, ait, de his sentiendum est, quod Apostolicus vir haeretica scripserit? An id potius credendum, quod perversi homines ad assertionem dogmatum suorum sub virorum sanctorum nomine, tamquam facilius credenda, interseruerint ea, quae illi nec sensisse, nec scripsisse credendi sunt? » Clementem quoque Alexandrinae Ecclesiae presbyterum, virum catholicum, scribit in libris suis interdum Dei Filium dicere creatum: et Dionysium Alexandrinae urbis episcopum, virum eruditissimum, contra Sabellium quatuor", + "candidate_score": 0.704506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_77_79", + "bdc_text": "Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat . Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_61", + "psc_text": "Illud quoque in Praefatione commoneo, ut sciatis Originem tria volumina in hanc Epistolam conscripsisse, quem et nos ex parte secuti sumus: Apollinarium etiam, et Didymum quosdam Commentariolos edidisse. Ex quibus licet pauca, decerpsimus; et nonnulla quae nobis videbantur, adjecimus, sive subtraximus: ut studiosus statim in principio lector agnoscat, hoc opus vel alienum esse, vel nostrum ( Prologus Comment. in Epist. ad Ephes. ). » Quidquid ergo in explanatione hujus Epistolae vitii potuerit demonstrari, si ego illud in Graecis voluminibus, unde in Latinum vertisse me dixi, ostendere non potuero, crimen agnoscam, et meum erit, quod alienum non fuerit. Tamen ne rursus videar cavillari, et hac excusationis stropha, gradum non audere conferre, ponam ipsa testimonia, quae vocantur in crimen. 22. Commentatoris officium. Tempus scriptionis Commentariorum in Epistolam ad Ephes. --In primo statim volumine testimonium Pauli, in quo loquitur: Sicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi: ut essemus sancti et immaculati coram", + "candidate_score": 0.704267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_76_78", + "bdc_text": "Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_61", + "psc_text": "Illud quoque in Praefatione commoneo, ut sciatis Originem tria volumina in hanc Epistolam conscripsisse, quem et nos ex parte secuti sumus: Apollinarium etiam, et Didymum quosdam Commentariolos edidisse. Ex quibus licet pauca, decerpsimus; et nonnulla quae nobis videbantur, adjecimus, sive subtraximus: ut studiosus statim in principio lector agnoscat, hoc opus vel alienum esse, vel nostrum ( Prologus Comment. in Epist. ad Ephes. ). » Quidquid ergo in explanatione hujus Epistolae vitii potuerit demonstrari, si ego illud in Graecis voluminibus, unde in Latinum vertisse me dixi, ostendere non potuero, crimen agnoscam, et meum erit, quod alienum non fuerit. Tamen ne rursus videar cavillari, et hac excusationis stropha, gradum non audere conferre, ponam ipsa testimonia, quae vocantur in crimen. 22. Commentatoris officium. Tempus scriptionis Commentariorum in Epistolam ad Ephes. --In primo statim volumine testimonium Pauli, in quo loquitur: Sicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi: ut essemus sancti et immaculati coram", + "candidate_score": 0.70133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_76_78", + "bdc_text": "Sed in re propemodum manifesta sum longior , quam aut ferat ratio aut ego instituerim . Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant . De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_322", + "psc_text": "Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae legi apud Platonem et alios Socraticos illum habuisse. Et rursum, imitati volui gesta, quae in Alexandro et Scipione legeram. Non quod ipsa sua gesta descripserint; sed quod apud alios legerim, quae illos gessisse mirabar. Igitur etiam si docere non possem, ipsius Pythagorae exstare monumenta, nec a filio ejus ac filia, aliisque discipulis probata convincerem, me non teneres mendacii, quia non libros, sed dogmata legisse me dixi: et te frustra errare, me tuum protegere mendacium voluisse, ut nisi ego unum librum Pythagorae protulero, tu sex millia Origenis libros perdideris. 41. Minabatur Hieronymo interitum Rufinus. --Veniam ad epilogos, id est, maledicta tua,", + "candidate_score": 0.700803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.700271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_77", + "bdc_text": "Libuit autem mihi , Bullingere , hac de re contra quorundam insolentiam ceu praefari , ut quoniam tu pro singulari tua qua es a domino donatus eruditione post aliquot apostolorum epistolas summa dexteritate expositas in alterum librum evangeliorum Lucae , qui acta apostolorum inscribitur , commentarios adornares et simul literis tuis suavissimis efflagitares , ut quae nuper fratribus meis , ministris verbi , pro Lucae historia illustranda , cum eam una revolverimus , adiuncta generalium tabularum orbis demonstratione dictassem , in Epitomen redacta ad te mitterem , quo tuis commodum connexa prodirent in lucem , ego primum omnium istorum calumniis contrairem , qui quod non intelligunt , damnant et sub praetextu pietatis ipsam vere pietatem oppugnant nec vident hoc se maxime quaerere neque aliud assequi , si succedat votis , quam ut inertia illa , quae tot saeculis christianum orbem ceu barbaris captivum miserrime afflixit , denuo revocata solidam pietatem tot illustribus disciplinis veterum exemplo comitatam funditus evertant et conficiant .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.698141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_151", + "psc_text": "Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in quamplurimis exponatur: in aliquibus ita Eunomii dogma inseritur, ut nihil aliud quam ipse Eunomius disputare credatur, Filium Dei creatum 508 de nullis exstantibus asseverans. » Et post alia, quae prolixum est, scribere: « Quid, quaeso, ait, de his sentiendum est, quod Apostolicus vir haeretica scripserit? An id potius credendum, quod perversi homines ad assertionem dogmatum suorum sub virorum sanctorum nomine, tamquam facilius credenda, interseruerint ea, quae illi nec sensisse, nec scripsisse credendi sunt? » Clementem quoque Alexandrinae Ecclesiae presbyterum, virum catholicum, scribit in libris suis interdum Dei Filium dicere creatum: et Dionysium Alexandrinae urbis episcopum, virum eruditissimum, contra Sabellium quatuor", + "candidate_score": 0.69734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_316", + "psc_text": "recognosco, et vera in nos debaccharis insania. Nisi enim ego quod non est, audacter exigerem, tu videbaris habere quod non habes. Pythagorae a me libros flagitas. Quis enim tibi dixit illius exstare volumina? Nonne in epistola mea, quam criminaris, haec verba sunt? « Sed fac me errasse in adolescentia, et philosophorum, id est, Gentilium studiis eruditum, in principio fidei ignorasse dogmata Christiana, et hoc putasse in Apostolis, quod in Pythagora et Platone et Empedocle legeram. » De dogmatibus eorum, non de libris locutus sum, quae potui in Cicerone, Bruto, ac Seneca discere. Lege pro Vatinio oratiunculam, et alias ubi sodalitiorum mentio fit. Revolve dialogos Tullii. Respice omnem oram Italiae, quae quondam magna Graecia dicebatur: et Pythagoricorum dogmatum incisa publicis litteris aera cognosces. Cujus enim sunt illa χρυσᾶ παραγγέλματα? nonne Pythagorae? in quibus omnia ejus breviter dogmata continentur, et in quae latissimo opere philosophus commentatus est Jamblichus, imitatus ex parte Moderatum", + "candidate_score": 0.697187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36_38", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant . Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.695008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_15_17", + "bdc_text": "Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis : Post Eunomium negantem spiritui sancto quicquam cum patre et filio esse commune Pelagius ille Britto , qui Augustino iam seni tantum negotii peperit , itidem e suo latibulo emergens asserebat hominem posse , modo vellet , sine peccato esse et ex sous meritis absque gratia salutem assequi .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_146", + "psc_text": "Spiritu sancto nisus sit commutare; tamen multa in illo scandala reperiuntur, et apertissimae blasphemiae, quae iste sua negare non poterit, catholica esse pronuntians. Dicit Eusebius, immo (ut tu vis) Pamphilus, in isto volumine, Filium Patris ministrum: Spiritum sanctum non de eadem Patris Filiique substantia: animas hominum lapsas esse de coelo: et in hoc quod sumus de Angelis commutati, in restitutione omnium aequales et Angelos, et daemones, et homines fore; et multa alia tam impia, et nefaria, quae etiam replicare sit criminis. Quid faciet assertor Origenis, et interpres Pamphili? Si in his, quae emendavit, tanta blasphemia est; in illis, quae ab haereticis falsata confingit, quanta sacrilegia continentur? Cujus opinionis causam hanc suspicatur, quod vir neque stultus, neque insanus dicere sibi repugnantia non potuerit. Et ne forsitan putaremus diversis eum varia scripsisse temporibus, et pro aetatibus edidisse contraria, addidit: « Quid facimus, quod interdum in eisdem locis, atque, ut ita dixerim, in", + "candidate_score": 0.694534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_151", + "psc_text": "Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in quamplurimis exponatur: in aliquibus ita Eunomii dogma inseritur, ut nihil aliud quam ipse Eunomius disputare credatur, Filium Dei creatum 508 de nullis exstantibus asseverans. » Et post alia, quae prolixum est, scribere: « Quid, quaeso, ait, de his sentiendum est, quod Apostolicus vir haeretica scripserit? An id potius credendum, quod perversi homines ad assertionem dogmatum suorum sub virorum sanctorum nomine, tamquam facilius credenda, interseruerint ea, quae illi nec sensisse, nec scripsisse credendi sunt? » Clementem quoque Alexandrinae Ecclesiae presbyterum, virum catholicum, scribit in libris suis interdum Dei Filium dicere creatum: et Dionysium Alexandrinae urbis episcopum, virum eruditissimum, contra Sabellium quatuor", + "candidate_score": 0.69391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.693351, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_15_17", + "bdc_text": "Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis : Post Eunomium negantem spiritui sancto quicquam cum patre et filio esse commune Pelagius ille Britto , qui Augustino iam seni tantum negotii peperit , itidem e suo latibulo emergens asserebat hominem posse , modo vellet , sine peccato esse et ex sous meritis absque gratia salutem assequi .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.690695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_15_17", + "bdc_text": "Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis : Post Eunomium negantem spiritui sancto quicquam cum patre et filio esse commune Pelagius ille Britto , qui Augustino iam seni tantum negotii peperit , itidem e suo latibulo emergens asserebat hominem posse , modo vellet , sine peccato esse et ex sous meritis absque gratia salutem assequi .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_19", + "psc_text": "fessi rerum (Aeneid. lib. I) , quare περὶ Ἀρχῶν libros Origenis noxios, et Ecclesiasticae fidei repugnantes, in Latinum sermonem verterim. Ad quos brevis et succincta responsio est: Tuae me, frater Pammachi, et tuorum litterae compulerunt, dicentes illos ab alio fraudulenter esse translatos, et interpolata nonnulla, et vel addita vel mutata. Ac ne parvam Epistolis haberem fidem, misistis exemplaria ejusdem translationis, cum praefatiuncula laudatrice mea. Quae cum legissem, contulissemque cum Graeco, illico animadverti quae Origenes de Patre et Filio et Spiritu Sancto impie dixerat: et quae Romanae aures ferre non poterant, in meliorem partem ab interprete commutata. Caetera autem dogmata, de Angelorum ruina, de animarum lapsu, de resurrectionis praestigiis, de mundo, vel intermundiis Epicuri, de restitutione omnium in aequalem statum, et multo his deteriora: quae longum esset retexere, vel ita vertisse, ut in Graeco invenerat, vel de Commentariolis Didymi, qui Origenis apertissimus propugnator est, exaggerata et firmiora posuisse: ut qui in", + "candidate_score": 0.687225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_321", + "psc_text": "Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae educere libertatem: μαθήσεις ἀναμνήσεις ; id est, discentias reminiscentias esse; et multa alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur. Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam, ibique ab Archyta Tarentino et Timaeo Locrensi, Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, quae omnia nomine commutato, Origenes in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens dixi, me ea putasse in Apostolis, quae in Pythagora et Platone et Empedocle legeram? Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae", + "candidate_score": 0.683784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_29_31", + "bdc_text": "Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent . Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat . Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.681998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_322", + "psc_text": "Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae legi apud Platonem et alios Socraticos illum habuisse. Et rursum, imitati volui gesta, quae in Alexandro et Scipione legeram. Non quod ipsa sua gesta descripserint; sed quod apud alios legerim, quae illos gessisse mirabar. Igitur etiam si docere non possem, ipsius Pythagorae exstare monumenta, nec a filio ejus ac filia, aliisque discipulis probata convincerem, me non teneres mendacii, quia non libros, sed dogmata legisse me dixi: et te frustra errare, me tuum protegere mendacium voluisse, ut nisi ego unum librum Pythagorae protulero, tu sex millia Origenis libros perdideris. 41. Minabatur Hieronymo interitum Rufinus. --Veniam ad epilogos, id est, maledicta tua,", + "candidate_score": 0.677954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_15", + "bdc_text": "Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.675003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_249", + "psc_text": "Apostolica voce laudatam, istiusmodi praestigias non recipere: etiam si Angelus aliter annuntiet, quam semel praedicatum est, Pauli auctoritate munitam non posse mutari. Ergo, frater, sive a te falsatus est 543 liber, ut multi putant: sive ab altero, ut forsitan persuadere conaberis, et temere credidisti, haeretici hominis σύνταγμα ( opus ) esse martyris, muta titulum, et Romanam simplicitatem tanto periculo libera. Non tibi expedit, ut per te clarissimus martyr haereticus judicetur; ut qui effudit pro Christo sanguinem, contrarius fidei Christi approbetur. Dic potius, Inveni librum, putavi illum martyris: ne timeas poenitentiam. Jam te non urgebo, non quaeram a quo acceperis: vel mortuorum aliquem nominato, vel in platea ab ignoto homine te emisse dicito. Non enim damnationem tuam quaerimus, sed conversionem. Melius est, ut tu erraveris, quam ut Martyr haereticus fuerit. Interim de praesenti compede, utcumque erue pedem. In futuro judicio tu videris, quid ad martyris contra te respondeas querimonias. 13. De", + "candidate_score": 0.674592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.674092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.673197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_248", + "psc_text": "discrepet, Latinus lector inveniat; nunc eosdem libros, haereticos criminaris: et verso stylo, quem praedicaveras, quia consortem putabas, accusas, quoniam [ Al. additur modo] perfidiae tuae cernis inimicum. Quis e duobus calumniator est martyris? Ego qui illum dico haereticum non fuisse, nec scripsisse librum, qui ab omnibus reprehenditur: an tu, qui volumen hominis Ariani, titulo commutato, sub nomine Martyris edidisti? Non tibi sufficit scandalum Graeciae, nisi illud et Latinorum auribus ingeras, et inclytum Martyrem tua quantum in te est translatione deformes. Tu quidem alia mente fecisti, non ut me accusares, sed ut Origenis per nos scripta defenderes. Attamen scito Romanam fidem, Apostolica voce laudatam, istiusmodi praestigias non recipere: etiam si Angelus aliter annuntiet, quam semel praedicatum est, Pauli auctoritate munitam non posse mutari. Ergo, frater, sive a te falsatus est 543 liber, ut multi putant: sive ab altero, ut forsitan persuadere conaberis, et temere credidisti, haeretici hominis σύνταγμα ( opus )", + "candidate_score": 0.672478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_53_55", + "bdc_text": "Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent . Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus . Iam ut fructum id genus studiorum propius indicemus , non negabunt , arbitror , de architecti peritia neminem certius et melius iudicare posse , quam qui fabricae , quam is est architectatus , artificium novit , nec laudare illum aut admirari ullum verius posse , quam qui artis fecit periculum .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.668657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_15", + "bdc_text": "Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_151", + "psc_text": "Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in quamplurimis exponatur: in aliquibus ita Eunomii dogma inseritur, ut nihil aliud quam ipse Eunomius disputare credatur, Filium Dei creatum 508 de nullis exstantibus asseverans. » Et post alia, quae prolixum est, scribere: « Quid, quaeso, ait, de his sentiendum est, quod Apostolicus vir haeretica scripserit? An id potius credendum, quod perversi homines ad assertionem dogmatum suorum sub virorum sanctorum nomine, tamquam facilius credenda, interseruerint ea, quae illi nec sensisse, nec scripsisse credendi sunt? » Clementem quoque Alexandrinae Ecclesiae presbyterum, virum catholicum, scribit in libris suis interdum Dei Filium dicere creatum: et Dionysium Alexandrinae urbis episcopum, virum eruditissimum, contra Sabellium quatuor", + "candidate_score": 0.666998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_15", + "bdc_text": "Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.666673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_52_54", + "bdc_text": "An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ? Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent . Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.666663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_15", + "bdc_text": "Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_19", + "psc_text": "fessi rerum (Aeneid. lib. I) , quare περὶ Ἀρχῶν libros Origenis noxios, et Ecclesiasticae fidei repugnantes, in Latinum sermonem verterim. Ad quos brevis et succincta responsio est: Tuae me, frater Pammachi, et tuorum litterae compulerunt, dicentes illos ab alio fraudulenter esse translatos, et interpolata nonnulla, et vel addita vel mutata. Ac ne parvam Epistolis haberem fidem, misistis exemplaria ejusdem translationis, cum praefatiuncula laudatrice mea. Quae cum legissem, contulissemque cum Graeco, illico animadverti quae Origenes de Patre et Filio et Spiritu Sancto impie dixerat: et quae Romanae aures ferre non poterant, in meliorem partem ab interprete commutata. Caetera autem dogmata, de Angelorum ruina, de animarum lapsu, de resurrectionis praestigiis, de mundo, vel intermundiis Epicuri, de restitutione omnium in aequalem statum, et multo his deteriora: quae longum esset retexere, vel ita vertisse, ut in Graeco invenerat, vel de Commentariolis Didymi, qui Origenis apertissimus propugnator est, exaggerata et firmiora posuisse: ut qui in", + "candidate_score": 0.663725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.663145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62_64", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_320", + "psc_text": "Et quia Pythagorica dogmata legisse me dixeram: audi quid apud Graecos Pythagoras primus invenerit. Immortales esse animas, et de aliis corporibus transire in alia. Quod quidem et Virgilius in sexto Aeneidos volumine sequens loquitur: Has omnes, ubi mille rotam volvere per annos, Lethaeum ad fluvium Deus evocat agmine magno; Scilicet immemores supera ut convexa revisant, Rursus et incipiant in corpora velle reverti. 40. Pythagorae alia dogmata. Origenes in libros suos Platonem transtulit. --Se primum fuisse Euphorbum, secundo Callidem, tertio Hermotimum, quarto Pyrrhum, ad extremum Pythagoram: et post certos temporum circulos, ea quae fuerant, rursum fieri: nihilque in mundo videri novum. Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae educere libertatem: μαθήσεις ἀναμνήσεις ; id est, discentias reminiscentias esse; et multa alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur. Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam,", + "candidate_score": 0.659412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_62_64", + "bdc_text": "Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia . «Ut si quis» , inquit , «in domum aliquam aut gymnasium aut in forum venerit , quum videat omnium rerum rationem , modum , disciplinam , non possit ea sine caussa fieri iudicare , sed esse aliquem intelligat , qui praesit et cui pareatur , multo magis in tantis motibus tantisque vicissitudinibus , tam multarum rerum atque tantarum ordinibus statuat necesse ab aliqua mente tantos naturae motus gubernari. » Haec Cicero . Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_321", + "psc_text": "Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae educere libertatem: μαθήσεις ἀναμνήσεις ; id est, discentias reminiscentias esse; et multa alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur. Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam, ibique ab Archyta Tarentino et Timaeo Locrensi, Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, quae omnia nomine commutato, Origenes in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens dixi, me ea putasse in Apostolis, quae in Pythagora et Platone et Empedocle legeram? Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae", + "candidate_score": 0.658126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79_81", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari . Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur . Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_59", + "psc_text": "de Origenis libris haereticorum adulteria mentiaris: mihi non licebit disputare de verbis, et in Commentariorum opere Latinos docere, quod ab Hebraeis didici? Nisi enim et prolixum esset, et redoleret gloriolam, jam nunc tibi ostenderem, quid utilitatis habeat magistrorum limina terere, et artem ab artificibus discere: et videres quanta silva sit apud Hebraeos ambiguorum nominum atque verborum. Quae res diversae interpretationi materiam praebuit: dum unusquisque inter dubia, quod sibi consequentius [ Al. convenientius] videtur, hoc transfert. Quid ad peregrina te mitto? Revolve Aristotelem, et Alexandrum Aristotelis volumina disserentem; et quanta ambiguorum sit copia, eorum lectione cognosces: ut tandem desinas amicum tuum in eo reprehendere, quod ne per somnium quidem aliquando didicisti. 21. Commentar. ad Ephesios. Sed quia Paulinianus frater meus, de Commentariis ad Ephesios quaedam ab eo reprehensa narravit, et pauca ex his memoriae tradidit, mihique ipsa demonstravit loca, non debeo subterfugere: quaesoque lectorem, ut si paululo in proponendis et diluendis", + "candidate_score": 0.649955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_321", + "psc_text": "Philosophiam meditationem esse mortis: 567 quotidie de corporis carcere nitentem animae educere libertatem: μαθήσεις ἀναμνήσεις ; id est, discentias reminiscentias esse; et multa alia, quae Plato in libris suis, et maxime in Phaedone, Timaeoque prosequitur. Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam, ibique ab Archyta Tarentino et Timaeo Locrensi, Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, quae omnia nomine commutato, Origenes in libros suos περὶ Ἀρχῶν transtulisse convincitur. In quo igitur erravi, si adolescens dixi, me ea putasse in Apostolis, quae in Pythagora et Platone et Empedocle legeram? Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae", + "candidate_score": 0.646164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_0", + "psc_text": "IN LIBROS CONTRA RUFINUM ADMONITIO, Dissensionis Hieronymum inter ac Rufinum longe notior historia est, quam nostra explicatione ut indigeat. Causa mali tanti Latina versio librorum Origenis περὶ Ἀρχῶν fuit, quam presbyter Aquileiensis, sublesta utique fide, elaboraverat Romae circa annum 398. Nam ut Origeniani dogmatis venena, subdolae interpretationis fuco oblita, Latinis auribus tutius propinaret, praefationem operi praefixit, in qua Hieronymum figuratis laudibus praedicabat, veluti Adamantii opinionum fautorem, suaeque sententiae socium: ipsum vero librum ab ascriptis erroribus expurgatum opera sua jactabat. Sed cum multa essent adhuc quae christianas aures moverent, et minus catholice dicta existimarentur, Pammachius et Oceanus Hieronymo auctores fuerunt, ut germanam ipse ejus libri interpretationem vulgaret, nequaquam dissimulatis erroribus, quo se manifesto proderent; purgaretque adeo suspicionem favoris in Origenem ab aemulo injectam, ne si criminantem convincere differret, consentire illi videretur. S. Doctor datis primum Rufino litteris, amice conquestus est: deinde anno 400 Origenis ipsum librum ita ad finem vertit, ut", + "candidate_score": 0.645928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_53", + "bdc_text": "Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_149", + "psc_text": "phaleras, ego te intus, et in cute novi. (Persius, Sat. 3.) Vir doctissimus Eusebius (doctissimum dixi, non catholicum, ne more solito, mihi et in hoc calumniam struas) per sex volumina nihil aliud agit, nisi ut Origenem suae ostendat fidei, id est, Arianae perfidiae. Et multa ponit exempla, et hoc constanter probat. Tibi ergo in quo somnio Alexandrini carceris revelatum est, ut quae ille vera profitetur, falsata confingas? Sed forsitan hic, ut Arianus, ab haereticis addita, in occasionem sui traxit erroris, ne solus male sensisse contra Ecclesiam putaretur. Quid respondebis pro Didymo, qui certe in Trinitate catholicus est? Cujus etiam nos de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed", + "candidate_score": 0.633821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_53", + "bdc_text": "Ut interim non referam , quantopere sit a veteribus laboratum , ut ostenderent multa esse in ethnicorum libris , quae nostram religionem palam confirmarent .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_144", + "psc_text": "Cujus diversitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus in libris suis scripsit, edidimus brevissimo libello superaddito, in quo evidentibus, ut arbitror, probamentis, corruptos esse in quamplurimis ab haereticis et malevolis libros ejus ostendimus, et praecipue istos, quos nunc exigis ut interpreter, id est, περὶ Ἀρχῶν. » Non tibi suffecerat Eusebii, vel certe ut tu vis, Pamphili pro Origene defensio, nisi quod ab illis minus dictum putabas, tu quasi sapientior et doctior adderes? Longum est, si velim totum librum tuum huic operi inserere, et propositis capitulis ad singula respondere, quid in his vitiorum sermo habeat, quid mendaciorum assertio, quid inconsequens textus ipse verborum. Unde laciniosae disputationis fastidia fugiens, et in arctum verba compingens, tantum sensibus respondebo. Statim de portu egrediens, navem impegit. Referens enim de Apologia Pamphili martyris (quam nos Eusebii, Arianorum principis, probavimus) de qua dixerat, Prout potuimus, 506 vel res poposcit, Latino sermone digessimus, intulit: « Illud est,", + "candidate_score": 0.631291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_48", + "bdc_text": "Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_68", + "psc_text": "mihi displiceret, ostendi. Ex quo etiam si in caeteris aliquid haereticum monstrare potuisset inimicus, non tam dogmatum perversorum, quae hic et in aliis libris saepe damnavi, quam improvidi tenerer erroris. 23. Ecclesiae fides. --Secundum locum quem mihi ab eo reprehensum frater ostendit, quia valde frivolus est, et apertam sui praefert calumniam, ponam breviter. In eo testimonio ubi Paulus loquitur: Sedere eum faciens ad dexteram suam in coelestibus, super omnem principatum et potestatem et virtutem et dominationem, et omne nomen quod nominatur, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro (Ephes. I, 20, 21) ; post multiplicem expositionem, cum ad ministrorum Dei officia pervenissem, et de principatibus ac potestatibus et virtutibus ac dominationibus dicerem, etiam hoc addidi: « Necesse est, ut subjectos habeant, et timentes se, et servientes sibi, et eos qui a sua fortitudine roborentur. Quae distributiones officiorum, non solum in praesentiarum, sed etiam in futuro saeculo erunt: ut", + "candidate_score": 0.628734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_54", + "bdc_text": "Qua in re multus est Lactantius Firmianus et eius imitator divus Augustinus .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_126", + "psc_text": "sed e tribus quas posuit, quae sit illarum sententia vera, nescire se dicit. Vide ne statim tibi objiciatur, idcirco te trium ignorantiam confiteri, ne unum damnare cogaris: et Tertulliano et Lactantio ideo parcere, ne Origenem cum illis jugules. Quantum memoria suggerit, nisi tamen fallor, nescio me legisse Lactantium συσπειρομένην animam dicere. Caeterum qui legisse te scribis, dic in quo libro legeris, ne ut me dormientem, sic illum mortuum calumniatus esse videaris. Sed et in hoc cunctabundus incedis et cautus. Dicis enim: « Puto inter Latinos Tertullianum sensisse, vel Lactantium, fortassis et alios nonnullos. » Non solum de animarum statu dubitas, sed et de auctorum sententiis putas: et tamen aliquid interest. De animabus autem aperte nescis, et inscitiam confiteris: de auctoribus sic nosse te dicis, ut putes potius quam praesumas. In solo Origene non ambigis. Dicis quippe, « Hoc sentit Origenes. » Interrogabo te: bene 500 sentit, an male? Nescio, inquis.", + "candidate_score": 0.625302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_322", + "psc_text": "Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae legi apud Platonem et alios Socraticos illum habuisse. Et rursum, imitati volui gesta, quae in Alexandro et Scipione legeram. Non quod ipsa sua gesta descripserint; sed quod apud alios legerim, quae illos gessisse mirabar. Igitur etiam si docere non possem, ipsius Pythagorae exstare monumenta, nec a filio ejus ac filia, aliisque discipulis probata convincerem, me non teneres mendacii, quia non libros, sed dogmata legisse me dixi: et te frustra errare, me tuum protegere mendacium voluisse, ut nisi ego unum librum Pythagorae protulero, tu sex millia Origenis libros perdideris. 41. Minabatur Hieronymo interitum Rufinus. --Veniam ad epilogos, id est, maledicta tua,", + "candidate_score": 0.625204, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_79", + "bdc_text": "Sed et frequens consensus eruditorum tantum huic facultati tribuit , ut fateantur studiosos nec locorum notitiam nec rerum gestarum seriem recte posse vel in scripturis accipere , qui illius prorsus sint ignari .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_322", + "psc_text": "Non ut tu calumniaris et fingis, in Pythagorae et Platonis et Empedoclis libris, sed quae in illis fuisse legeram, et aliorum me scripta eos habuisse docuerunt. Et hoc genus elocutionis frequentissimum est: ut si dicam, quae in Socrate legi dogmata, putavi vera. Non quod Socrates libros ullos scripserit; sed quae legi apud Platonem et alios Socraticos illum habuisse. Et rursum, imitati volui gesta, quae in Alexandro et Scipione legeram. Non quod ipsa sua gesta descripserint; sed quod apud alios legerim, quae illos gessisse mirabar. Igitur etiam si docere non possem, ipsius Pythagorae exstare monumenta, nec a filio ejus ac filia, aliisque discipulis probata convincerem, me non teneres mendacii, quia non libros, sed dogmata legisse me dixi: et te frustra errare, me tuum protegere mendacium voluisse, ut nisi ego unum librum Pythagorae protulero, tu sex millia Origenis libros perdideris. 41. Minabatur Hieronymo interitum Rufinus. --Veniam ad epilogos, id est, maledicta tua,", + "candidate_score": 0.61764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_46", + "bdc_text": "At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_150", + "psc_text": "de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus ( Vid. supra ). Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus de adulteratione librorum Origenis. --Videamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discipulus, qui Romanae Ecclesiae post Apostolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in", + "candidate_score": 0.609827, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf038", + "work_id": "003_Novatianus_De-trinitate", + "max_score": 0.727396, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_18", + "psc_text": "excitans animos, aiebat (Isa. XLV, 7): Ego sum Dominus, qui feci lucem et creavi tenebras; ut vicissitudinum istarum quibus noctes diesque moderantur, non Naturam, nescio quam, putaremus artificem; sed Deum agnosceremus potius (quod erat verius) conditorem. Quem quoniam obtutu oculorum videre non possumus, de operum magnitudine et virtute et majestate condiscimus: Invisibilia enim ipsius, inquit apostolus Paulus, a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 20) : ut animus humanus ex manifestis occulta condiscens, de operum magnitudine quae videret, mentis oculis artificis magnitudinem cogitaret. De quo idem Apostolus (I Tim. I, 17): Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria. Evasit enim oculorum contemplationem, qui cogitationis vicit magnitudinem: Quoniam, inquit, ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33) . Nam et imperio ejus omnia, ut ex ipso sint: et verbo ejus digesta, ut", + "candidate_score": 0.727396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34_36", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant . In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_159", + "psc_text": "Ut et cum dicit Scriptura sanctum, Christum filium hominis hominem intelligamus; et cum Filium Dei proponit, non hominem, sed Deum percipere debeamus. Sed enim Scriptura divina, haereticorum et fraudes et furta facile convincit et detegit. Si enim sic esset tantummodo, Spiritus veniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, propterea quod nascetur es te sanctum, vocabitur Filius Dei; fortasse alio esset nobis genere adversus illos reluctandum, et alia nobis essent argumenta quaerenda et arma sumenda, quibus illorum et insidias et praestigias vinceremus: cum autem ipsa Scriptura coelesti abundans plenitudine sese haereticorum istorum calumniis exuat; facile ipso quod scriptum est nitimur, et errores istos sine ulla dubitatione superamus. Non enim dixit, ut jam expressimus, propterea quod ex te nascetur sanctum; sed adjecit conjunctionem: ait enim, propterea et quod ex te nascetur sanctum; ut illud ostenderet, non principaliter hoc sanctum quod ex illa nascitur, id est istam carnis corporisque substantiam Filium Dei", + "candidate_score": 0.707482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_18", + "psc_text": "excitans animos, aiebat (Isa. XLV, 7): Ego sum Dominus, qui feci lucem et creavi tenebras; ut vicissitudinum istarum quibus noctes diesque moderantur, non Naturam, nescio quam, putaremus artificem; sed Deum agnosceremus potius (quod erat verius) conditorem. Quem quoniam obtutu oculorum videre non possumus, de operum magnitudine et virtute et majestate condiscimus: Invisibilia enim ipsius, inquit apostolus Paulus, a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 20) : ut animus humanus ex manifestis occulta condiscens, de operum magnitudine quae videret, mentis oculis artificis magnitudinem cogitaret. De quo idem Apostolus (I Tim. I, 17): Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria. Evasit enim oculorum contemplationem, qui cogitationis vicit magnitudinem: Quoniam, inquit, ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33) . Nam et imperio ejus omnia, ut ex ipso sint: et verbo ejus digesta, ut", + "candidate_score": 0.698814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_18", + "psc_text": "excitans animos, aiebat (Isa. XLV, 7): Ego sum Dominus, qui feci lucem et creavi tenebras; ut vicissitudinum istarum quibus noctes diesque moderantur, non Naturam, nescio quam, putaremus artificem; sed Deum agnosceremus potius (quod erat verius) conditorem. Quem quoniam obtutu oculorum videre non possumus, de operum magnitudine et virtute et majestate condiscimus: Invisibilia enim ipsius, inquit apostolus Paulus, a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 20) : ut animus humanus ex manifestis occulta condiscens, de operum magnitudine quae videret, mentis oculis artificis magnitudinem cogitaret. De quo idem Apostolus (I Tim. I, 17): Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria. Evasit enim oculorum contemplationem, qui cogitationis vicit magnitudinem: Quoniam, inquit, ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33) . Nam et imperio ejus omnia, ut ex ipso sint: et verbo ejus digesta, ut", + "candidate_score": 0.685376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56_58", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant.", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_44", + "psc_text": "Nam et (Ezech. X, 12) rotae subjacent, tempora scilicet, quibus omnia semper mundi membra volvuntur (Ezech. I, 18) talibus pedibus adjectis quibus non in perpetuum stant ista, sed transeunt. Sed et per omnes artus stellata sunt oculis: Dei enim opera pervigili obtutu contemplanda sunt, in quorum sinu carbonum medius est ignis; sive quoniam (II Pet. III) ad igneum diem judicii mundus iste festinat; sive quoniam omnia opera Dei ignea, nec sunt tenebrosa sed vigent; sive etiam, ne, quia ex terrenis ista fuerant orta principiis, naturaliter de originis suae rigore torperent, addita est omnibus interioris spiritus calida natura, quae frigidis concreta corporibus, ad usuram vitae aequalia omnibus libramenta monstraret. Hic est igitur currus, secundum David, Dei, Currus enim, inquit, Dei decies millies multiplicatus (Psal. LXVII, 18) , id est, innumerus, infinitus, immensus. Sub jugo enim naturalis legis omnibus datae, alia quasi frenis revocata retrahuntur, alia quasi effusis habenis excitata impelluntur. Mundum", + "candidate_score": 0.676999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_43_45", + "bdc_text": "Hic autem , inquiunt , in omnem veritatem nos ducit . Recte sane . Dabunt igitur nobis , velint nolint , neminem maiore cum fructu studiorum atque artium ceu prata quaedam floribus plena perambulaturum , quam eum ipsum , qui dextro domini spiritu praeditus instar apis reiectis noxiis ea tantum , quae sunt mellea , decerpit nec alia legit quam quorum indicatura maiestas , potentia et gloria illius , a quo sunt condita , orbi exhiberi quam amplissimo praeconio possit .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_197", + "psc_text": "omnem veritatem (Joan. XVI, 13) . Et quoniam Dominus in coelos esset abiturus, Paraclitum discipulis necessario dabat, ne illos quodammodo pupillos, quod minime decebat, relinqueret, et sine advocato et quodam tutore desereret. Hic est enim qui ipsorum animos mentesque firmavit, qui Evangelica Sacramenta distinxit, qui in ipsis illuminator rerum Divinarum fuit, qui confirmati pro nomine Domini nec carceres nec vincula timuerunt; quin immo ipsas saeculi potestates et tormenta calcaverunt, armati jam scilicet per ipsum atque firmati, habentes in se dona, quae hic idem Spiritus Ecclesiae Christi sponsae quasi quaedam ornamenta distribuit et dirigit. Hic est enim qui Prophetas in Ecclesia constituit, Magistros erudit, linguas dirigit, virtutes et sanitates facit, opera mirabilia gerit, discretiones spirituum porrigit, gubernationes contribuit, consilia suggerit, quaeque alia sunt charismatum dona componit et digerit; et ideo Ecclesiam Domini undique, et in omnibus perfectam et consummatam facit. Hic est qui in modum columbae, posteaquam Dominus baptizatus est, super", + "candidate_score": 0.676488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_18", + "psc_text": "excitans animos, aiebat (Isa. XLV, 7): Ego sum Dominus, qui feci lucem et creavi tenebras; ut vicissitudinum istarum quibus noctes diesque moderantur, non Naturam, nescio quam, putaremus artificem; sed Deum agnosceremus potius (quod erat verius) conditorem. Quem quoniam obtutu oculorum videre non possumus, de operum magnitudine et virtute et majestate condiscimus: Invisibilia enim ipsius, inquit apostolus Paulus, a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 20) : ut animus humanus ex manifestis occulta condiscens, de operum magnitudine quae videret, mentis oculis artificis magnitudinem cogitaret. De quo idem Apostolus (I Tim. I, 17): Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria. Evasit enim oculorum contemplationem, qui cogitationis vicit magnitudinem: Quoniam, inquit, ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33) . Nam et imperio ejus omnia, ut ex ipso sint: et verbo ejus digesta, ut", + "candidate_score": 0.676083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_159", + "psc_text": "Ut et cum dicit Scriptura sanctum, Christum filium hominis hominem intelligamus; et cum Filium Dei proponit, non hominem, sed Deum percipere debeamus. Sed enim Scriptura divina, haereticorum et fraudes et furta facile convincit et detegit. Si enim sic esset tantummodo, Spiritus veniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, propterea quod nascetur es te sanctum, vocabitur Filius Dei; fortasse alio esset nobis genere adversus illos reluctandum, et alia nobis essent argumenta quaerenda et arma sumenda, quibus illorum et insidias et praestigias vinceremus: cum autem ipsa Scriptura coelesti abundans plenitudine sese haereticorum istorum calumniis exuat; facile ipso quod scriptum est nitimur, et errores istos sine ulla dubitatione superamus. Non enim dixit, ut jam expressimus, propterea quod ex te nascetur sanctum; sed adjecit conjunctionem: ait enim, propterea et quod ex te nascetur sanctum; ut illud ostenderet, non principaliter hoc sanctum quod ex illa nascitur, id est istam carnis corporisque substantiam Filium Dei", + "candidate_score": 0.674912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57_59", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant. Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_44", + "psc_text": "Nam et (Ezech. X, 12) rotae subjacent, tempora scilicet, quibus omnia semper mundi membra volvuntur (Ezech. I, 18) talibus pedibus adjectis quibus non in perpetuum stant ista, sed transeunt. Sed et per omnes artus stellata sunt oculis: Dei enim opera pervigili obtutu contemplanda sunt, in quorum sinu carbonum medius est ignis; sive quoniam (II Pet. III) ad igneum diem judicii mundus iste festinat; sive quoniam omnia opera Dei ignea, nec sunt tenebrosa sed vigent; sive etiam, ne, quia ex terrenis ista fuerant orta principiis, naturaliter de originis suae rigore torperent, addita est omnibus interioris spiritus calida natura, quae frigidis concreta corporibus, ad usuram vitae aequalia omnibus libramenta monstraret. Hic est igitur currus, secundum David, Dei, Currus enim, inquit, Dei decies millies multiplicatus (Psal. LXVII, 18) , id est, innumerus, infinitus, immensus. Sub jugo enim naturalis legis omnibus datae, alia quasi frenis revocata retrahuntur, alia quasi effusis habenis excitata impelluntur. Mundum", + "candidate_score": 0.673811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_72_74", + "bdc_text": "At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita . Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit . Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_18", + "psc_text": "excitans animos, aiebat (Isa. XLV, 7): Ego sum Dominus, qui feci lucem et creavi tenebras; ut vicissitudinum istarum quibus noctes diesque moderantur, non Naturam, nescio quam, putaremus artificem; sed Deum agnosceremus potius (quod erat verius) conditorem. Quem quoniam obtutu oculorum videre non possumus, de operum magnitudine et virtute et majestate condiscimus: Invisibilia enim ipsius, inquit apostolus Paulus, a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 20) : ut animus humanus ex manifestis occulta condiscens, de operum magnitudine quae videret, mentis oculis artificis magnitudinem cogitaret. De quo idem Apostolus (I Tim. I, 17): Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria. Evasit enim oculorum contemplationem, qui cogitationis vicit magnitudinem: Quoniam, inquit, ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33) . Nam et imperio ejus omnia, ut ex ipso sint: et verbo ejus digesta, ut", + "candidate_score": 0.672462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56_58", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant.", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_43", + "psc_text": "nam si hic omnia complexus est omnia continens, (omnia autem et totum ex singulis constant) pertinget consequenter ejus ad usque singula quaeque cura, cujus ad totum, quidquid est, pervenit providentia. Hinc est quod et desuper Cherubim sedet (Ezech. I, 10; Psal. XCVIII, 1), id est, praeest super operum suorum varietatem, subjectis throno ejus animalibus prae caeteris principatum tenentibus, cuncta desuper crystallo contegente, id est, coelo omnia operiente: quod (Gen. I, 6) in firmamentum de aquarum fluente materia fuerat Deo jubente solidatum, ut glacies robusta, aquarum terram pridem contegentium dividens medietatem, dorso quodam pondera aquae superioris, corroboratis de gelu viribus, sustineret. Nam et (Ezech. X, 12) rotae subjacent, tempora scilicet, quibus omnia semper mundi membra volvuntur (Ezech. I, 18) talibus pedibus adjectis quibus non in perpetuum stant ista, sed transeunt. Sed et per omnes artus stellata sunt oculis: Dei enim opera pervigili obtutu contemplanda sunt, in quorum sinu carbonum medius est", + "candidate_score": 0.671466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56_58", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti . Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant . Sunt , quae animantium prope omnium naturas , ut infinita illas experientia deprehendit , explicant.", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_18", + "psc_text": "excitans animos, aiebat (Isa. XLV, 7): Ego sum Dominus, qui feci lucem et creavi tenebras; ut vicissitudinum istarum quibus noctes diesque moderantur, non Naturam, nescio quam, putaremus artificem; sed Deum agnosceremus potius (quod erat verius) conditorem. Quem quoniam obtutu oculorum videre non possumus, de operum magnitudine et virtute et majestate condiscimus: Invisibilia enim ipsius, inquit apostolus Paulus, a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 20) : ut animus humanus ex manifestis occulta condiscens, de operum magnitudine quae videret, mentis oculis artificis magnitudinem cogitaret. De quo idem Apostolus (I Tim. I, 17): Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria. Evasit enim oculorum contemplationem, qui cogitationis vicit magnitudinem: Quoniam, inquit, ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33) . Nam et imperio ejus omnia, ut ex ipso sint: et verbo ejus digesta, ut", + "candidate_score": 0.663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_66", + "bdc_text": "«Principio coelum ac terras camposque liquentes Lucentemque globum lunae Titaniaque astra Spiritus intus alit , totamque infusa per artus Mens agitat molem et magno se corpore miscet. »", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_44", + "psc_text": "Nam et (Ezech. X, 12) rotae subjacent, tempora scilicet, quibus omnia semper mundi membra volvuntur (Ezech. I, 18) talibus pedibus adjectis quibus non in perpetuum stant ista, sed transeunt. Sed et per omnes artus stellata sunt oculis: Dei enim opera pervigili obtutu contemplanda sunt, in quorum sinu carbonum medius est ignis; sive quoniam (II Pet. III) ad igneum diem judicii mundus iste festinat; sive quoniam omnia opera Dei ignea, nec sunt tenebrosa sed vigent; sive etiam, ne, quia ex terrenis ista fuerant orta principiis, naturaliter de originis suae rigore torperent, addita est omnibus interioris spiritus calida natura, quae frigidis concreta corporibus, ad usuram vitae aequalia omnibus libramenta monstraret. Hic est igitur currus, secundum David, Dei, Currus enim, inquit, Dei decies millies multiplicatus (Psal. LXVII, 18) , id est, innumerus, infinitus, immensus. Sub jugo enim naturalis legis omnibus datae, alia quasi frenis revocata retrahuntur, alia quasi effusis habenis excitata impelluntur. Mundum", + "candidate_score": 0.661487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_71_73", + "bdc_text": "Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita . Haec nimirum via est , quae nos in adorationem incomprehensae illius maiestatis allicit .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_17", + "psc_text": "quoniam multo magis illum templum non capit, quem mundus non capit: et haec non ad sui jactantiam, sed ad nostri scientiam refert. Neque enim ipse a nobis desiderat magnitudinis gloriam, sed nobis vult religiosam, qua pater, conferre sapientiam. Quique praeterea ferinos nostros animos, et de agresti immanitate tumidos et abruptos ad lenitatem trahere volens, dicit (Ibid. v. 2): Et super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem verba mea? ut Deum aliquatenus quantus sit possit agnoscere, dum illum per Spiritum collatum discit timere. Qui similiter adhuc magis in notitiam nostri volens pervenire, ad culturam sui nostros excitans animos, aiebat (Isa. XLV, 7): Ego sum Dominus, qui feci lucem et creavi tenebras; ut vicissitudinum istarum quibus noctes diesque moderantur, non Naturam, nescio quam, putaremus artificem; sed Deum agnosceremus potius (quod erat verius) conditorem. Quem quoniam obtutu oculorum videre non possumus, de operum magnitudine et virtute et majestate", + "candidate_score": 0.661384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_72", + "bdc_text": "At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_18", + "psc_text": "excitans animos, aiebat (Isa. XLV, 7): Ego sum Dominus, qui feci lucem et creavi tenebras; ut vicissitudinum istarum quibus noctes diesque moderantur, non Naturam, nescio quam, putaremus artificem; sed Deum agnosceremus potius (quod erat verius) conditorem. Quem quoniam obtutu oculorum videre non possumus, de operum magnitudine et virtute et majestate condiscimus: Invisibilia enim ipsius, inquit apostolus Paulus, a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque ejus virtus et divinitas (Rom. I, 20) : ut animus humanus ex manifestis occulta condiscens, de operum magnitudine quae videret, mentis oculis artificis magnitudinem cogitaret. De quo idem Apostolus (I Tim. I, 17): Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria. Evasit enim oculorum contemplationem, qui cogitationis vicit magnitudinem: Quoniam, inquit, ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33) . Nam et imperio ejus omnia, ut ex ipso sint: et verbo ejus digesta, ut", + "candidate_score": 0.650957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_72", + "bdc_text": "At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_8", + "psc_text": "considerata operum magnitudine, tantae molis digne mirari possemus artificem. CAPUT II. Deus super omnia, ipse continens omnia, immensus, aeternus, mente hominis major, sermone inexplicabilis, sublimitate omni sublimior. Super quae omnia ipse continens cuncta, nihil extra se vacuum deserens, nulli Deo superiori (ut quidam putant) locum reliquit. Quandoquidem ipse universa sinu perfectae magnitudinis et potestatis incluserit, intentus semper operi suo, et vadens per omnia, et movens cuncta, et vivificans universa, et conspiciens tota, et in concordiam elementorum omnium discordantes materias sic connectens, ut ex disparibus elementis ita sit unus mundus ista coagmentata conspiratione solidatus, ut nulla vi dissolvi possit, nisi quum illum solus ipse qui fecit (II Pet. III, 13), ad majora alia praestanda nobis, solvi jusserit. Hunc enim legimus omnia continere: et ideo nihil extra ipsum esse potuisse: quippe quum originem omnino non habeat, consequenter nec exitum sentiat: nisi forte, quod absit, aliquando esse coeperit, nec super omnia sit, sed", + "candidate_score": 0.643157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_43", + "psc_text": "nam si hic omnia complexus est omnia continens, (omnia autem et totum ex singulis constant) pertinget consequenter ejus ad usque singula quaeque cura, cujus ad totum, quidquid est, pervenit providentia. Hinc est quod et desuper Cherubim sedet (Ezech. I, 10; Psal. XCVIII, 1), id est, praeest super operum suorum varietatem, subjectis throno ejus animalibus prae caeteris principatum tenentibus, cuncta desuper crystallo contegente, id est, coelo omnia operiente: quod (Gen. I, 6) in firmamentum de aquarum fluente materia fuerat Deo jubente solidatum, ut glacies robusta, aquarum terram pridem contegentium dividens medietatem, dorso quodam pondera aquae superioris, corroboratis de gelu viribus, sustineret. Nam et (Ezech. X, 12) rotae subjacent, tempora scilicet, quibus omnia semper mundi membra volvuntur (Ezech. I, 18) talibus pedibus adjectis quibus non in perpetuum stant ista, sed transeunt. Sed et per omnes artus stellata sunt oculis: Dei enim opera pervigili obtutu contemplanda sunt, in quorum sinu carbonum medius est", + "candidate_score": 0.642453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_81_83", + "bdc_text": "Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur . Nam ut membri a corpore resecti , sic nec partis ullius terrarum notitiam habere seorsim possis , nisi prius de situ , facie et habitu corporis totius constiterit . Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_4", + "psc_text": "vasti corporis finxit, ingenium artificis de institutionis varietate testantia. Quibus non contentus, ne forte fremitus et cursus aquarum, cum dispendio possessoris humani, alienum occuparet elementum, fines littoribus inclusit: quo cum fremens fluctus et ex alto sinu spumans unda venisset, rursum in se rediret, nec terminos concessos excederet, servans jura praescripta: ut divinas leges tanto magis homo custodiret, quanto illas etiam elementa servassent. Post quae hominem quoque mundo praeposuit, et quidem (Gen. I, 27) ad imaginem Dei factum: cui mentem et rationem indidit et prudentiam, ut Deum posset imitari: cujus etsi corporis terrena primordia, coelestis tamen et divini halitus inspirata substantia: quem quum (Gen. I, 28) omnia in servitutem illi dedisset, solum liberum esse voluit. Et ne in periculum caderet rursum soluta libertas (Gen. II, 17), mandatum posuit, quo tamen non inesse malum in fructu arboris doceretur, sed futurum, si forte ex voluntate hominis de contemptu datae legis praemoneretur. Nam et", + "candidate_score": 0.642125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_57", + "bdc_text": "Sunt artes , quae coelestium nobis corporum circuitus , quae intervalla , quae magnitudinem , quae ortus et occasus , quae dierum noctiumque , praeterea temporum et anni partium successionem ac vicissitudinem commonstrant .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_44", + "psc_text": "Nam et (Ezech. X, 12) rotae subjacent, tempora scilicet, quibus omnia semper mundi membra volvuntur (Ezech. I, 18) talibus pedibus adjectis quibus non in perpetuum stant ista, sed transeunt. Sed et per omnes artus stellata sunt oculis: Dei enim opera pervigili obtutu contemplanda sunt, in quorum sinu carbonum medius est ignis; sive quoniam (II Pet. III) ad igneum diem judicii mundus iste festinat; sive quoniam omnia opera Dei ignea, nec sunt tenebrosa sed vigent; sive etiam, ne, quia ex terrenis ista fuerant orta principiis, naturaliter de originis suae rigore torperent, addita est omnibus interioris spiritus calida natura, quae frigidis concreta corporibus, ad usuram vitae aequalia omnibus libramenta monstraret. Hic est igitur currus, secundum David, Dei, Currus enim, inquit, Dei decies millies multiplicatus (Psal. LXVII, 18) , id est, innumerus, infinitus, immensus. Sub jugo enim naturalis legis omnibus datae, alia quasi frenis revocata retrahuntur, alia quasi effusis habenis excitata impelluntur. Mundum", + "candidate_score": 0.641359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_80_82", + "bdc_text": "Mihi certe , quum isthaec dictarem , duae res maxime spectabantur . Prior quidem , ut quoniam Lucam tam multum esse in locorum mentione viderem , ex hac nostra ceu rudimentaria institutione intelligerent ne illos quidem certo ordine aut magno cum fructu teneri memoria posse , nisi prius terrae totius forma , ut in partes distributa est utque extra intraque littora mari alluitur , perdisceretur . Nam ut membri a corpore resecti , sic nec partis ullius terrarum notitiam habere seorsim possis , nisi prius de situ , facie et habitu corporis totius constiterit .", + "psc_chunk_id": "003_Novatianus_De-trinitate_window_4", + "psc_text": "vasti corporis finxit, ingenium artificis de institutionis varietate testantia. Quibus non contentus, ne forte fremitus et cursus aquarum, cum dispendio possessoris humani, alienum occuparet elementum, fines littoribus inclusit: quo cum fremens fluctus et ex alto sinu spumans unda venisset, rursum in se rediret, nec terminos concessos excederet, servans jura praescripta: ut divinas leges tanto magis homo custodiret, quanto illas etiam elementa servassent. Post quae hominem quoque mundo praeposuit, et quidem (Gen. I, 27) ad imaginem Dei factum: cui mentem et rationem indidit et prudentiam, ut Deum posset imitari: cujus etsi corporis terrena primordia, coelestis tamen et divini halitus inspirata substantia: quem quum (Gen. I, 28) omnia in servitutem illi dedisset, solum liberum esse voluit. Et ne in periculum caderet rursum soluta libertas (Gen. II, 17), mandatum posuit, quo tamen non inesse malum in fructu arboris doceretur, sed futurum, si forte ex voluntate hominis de contemptu datae legis praemoneretur. Nam et", + "candidate_score": 0.637549, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos", + "max_score": 0.726702, + "ce_confirmed": true, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_0", + "psc_text": "PROOEMIUM. Etsi Tertulliani de Praescriptionibus librum, inter omnia ejus opuscula longe praestantissimum esse, eoque uno telo cunctas omnium temporum haereses prostratas pessumdari, nemo ierit inficias, cuique tamen nota est ardua, quae ab ipso operis occursu suboritur, controversia, quonam nempe potissimum tempore, an ante, postve Auctoris ad Montanistas discessum, libellus iste vel fuerit editus, vel exaratus. Porro communis est Catholicorum sententia hoc opus eximium crescere intra haereseos septa nequivisse: viros doctissimos, amplissimosque recenseas velim huic opinioni suffragantes, videlicet Baronium ( ad annum 197, nº 11), Tillemontium ( Mémoires pour servir à l' Histoire ecclésiastique, t. III, note 6 sur Tertullien, p. 300 et suiv. ), D. Remig. Cellerium (Histoire des auteurs ecclésiastiques, t. II, ch. 28, art. VI, p. 395), Fleury (Histoire ecclésiastique, t. II, liv. V, nº 28), J. A. Moehler (Patrologie oder christliche litterar geschichte) cujus utpote recentioris, ac proinde caeterorum plenius sensus referentis verba hic laudare non pigebit:", + "candidate_score": 0.726702, + "ce_score": 0.94709 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_0", + "psc_text": "PROOEMIUM. Etsi Tertulliani de Praescriptionibus librum, inter omnia ejus opuscula longe praestantissimum esse, eoque uno telo cunctas omnium temporum haereses prostratas pessumdari, nemo ierit inficias, cuique tamen nota est ardua, quae ab ipso operis occursu suboritur, controversia, quonam nempe potissimum tempore, an ante, postve Auctoris ad Montanistas discessum, libellus iste vel fuerit editus, vel exaratus. Porro communis est Catholicorum sententia hoc opus eximium crescere intra haereseos septa nequivisse: viros doctissimos, amplissimosque recenseas velim huic opinioni suffragantes, videlicet Baronium ( ad annum 197, nº 11), Tillemontium ( Mémoires pour servir à l' Histoire ecclésiastique, t. III, note 6 sur Tertullien, p. 300 et suiv. ), D. Remig. Cellerium (Histoire des auteurs ecclésiastiques, t. II, ch. 28, art. VI, p. 395), Fleury (Histoire ecclésiastique, t. II, liv. V, nº 28), J. A. Moehler (Patrologie oder christliche litterar geschichte) cujus utpote recentioris, ac proinde caeterorum plenius sensus referentis verba hic laudare non pigebit:", + "candidate_score": 0.724766, + "ce_score": 0.997304 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_22", + "psc_text": "Apostolo praescriptum. Hae sunt doctrinae hominum et daemoniorum, prurientibus auribus (II Tim., IV, 3) natae de ingenio sapientiae saecularis, quam Dominus stultitiam vocans, stulta mundi in confusionem etiam philosophiae ipsius elegit (I Cor. I, 27) . Ea est enim materia sapientiae saecularis, temeraria interpres divinae naturae et dispositionis. Ipsae denique haereses a philosophia subornantur. Inde aeones, et formae nescio quae, et trinitas hominis, apud Valentinum: platonicus fuerat. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: a Stoicis venerat. Et ut anima interire dicatur, ab Epicureis observatur. Et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur. Et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heraclitus intervenit: Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, iidem retractatus implicantur. Unde malum, et quare? et unde homo, et quomodo? et, quod proxime Valentinus proposuit, unde Deus? Scilicet de enthymesi, et ectromate. Miserum Aristotelem ! qui illis dialecticam", + "candidate_score": 0.723714, + "ce_score": 0.993364 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8_10", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur . Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet . Qui suam quandam telam in Christo tentando orsus mox et cum ipsis apostolis ut olim cum Mose congressus miraculorum fidem magicis praestigiis suis subvertere conatus est , prius quidem in Simone Samaritano , deinde in Elyma Cyprio , quorum utriusque scriptura meminit .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_106", + "psc_text": "XLVI. Deinde eos recenset, qui ex Evangelio haeretici esse voluerunt, Simonem magum, Menandrum, Saturninum, Basilidem, Nicolaum. Ad eos me converto qui ex Evangelio haeretici esse voluerunt: ex quibus est primus omnium Simon Magus, qui in Actis Apostolorum condignam meruit ab apostolo Petro justamque sententiam. Hic ausus est summam se dicere virtutem, id est, summum Deum, mundum autem ab angelis suis institutum, a daemone se oberrante, quid esset sapientia, descendisse quaerendum apud Judaeos, se in phantasmate Dei non passum, sed esse quasi passum. Post hunc Menander discipulus ipsius, similiter magus, eadem dicens quae Simon ipse: quicquid se Simon dixerat, hoc se Menander esse dicebat, negans habere posse quemquam salutem, nisi in nomine suo baptizatus fuisset. Secutus est post haec et Saturninus, et hic similiter dicens, innascibilem virtutem id est Deum, in summis et illis infinitis partibus et in superioribus manere, longe autem distantes ab hoc angelos inferiorem mundum fecisse: et quia", + "candidate_score": 0.72331, + "ce_score": 0.996867 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_69", + "psc_text": "nos, anathema sit (Gal., I, 8) . CAPUT XXX. Marcionem enim et Valentinum, in catholicam primo doctrinam apud Ecclesiam romanensem sub episcopatu Eleutheri credidisse; donec ob inquietam curiositatem semel et iterum ejecti, novissime in perpetuum dissidium relegati, venena doctrinarum suarum disseminarunt. Atque idem de aliis judicium, qui virtutibus et miraculis novos se apostolos esse probare nequeunt. Ubi tunc Marcion, ponticus nauclerus, stoicae studiosus? Ubi Valentinus platonicae sectator? Nam constat illos, neque adeo olim fuisse, Antonini fere principatu, et in catholicae primo doctrinam credidisse apud Ecclesiam romanensem, sub episcopatu Eleutherii benedicti, donec ob inquietam semper eorum curiositatem, qua fratres quoque vitabant semel et iterum ejecti, Marcion quidem cum ducentis sestertiis quae Ecclesiae intulerat, novissime in perpetuum discidium relegati , venena doctrinarum suarum disseminaverunt. Postmodum idem Marcion, poenitentiam confessus cum conditioni datae sibi occurrit, ita pacem recepturus, si caeteros quos perditioni erudisset, Ecclesiae restitueret, morte praeventus est. Oportebat enim haereses esse (I", + "candidate_score": 0.720386, + "ce_score": 0.990772 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_12_14", + "bdc_text": "Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant . Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_0", + "psc_text": "PROOEMIUM. Etsi Tertulliani de Praescriptionibus librum, inter omnia ejus opuscula longe praestantissimum esse, eoque uno telo cunctas omnium temporum haereses prostratas pessumdari, nemo ierit inficias, cuique tamen nota est ardua, quae ab ipso operis occursu suboritur, controversia, quonam nempe potissimum tempore, an ante, postve Auctoris ad Montanistas discessum, libellus iste vel fuerit editus, vel exaratus. Porro communis est Catholicorum sententia hoc opus eximium crescere intra haereseos septa nequivisse: viros doctissimos, amplissimosque recenseas velim huic opinioni suffragantes, videlicet Baronium ( ad annum 197, nº 11), Tillemontium ( Mémoires pour servir à l' Histoire ecclésiastique, t. III, note 6 sur Tertullien, p. 300 et suiv. ), D. Remig. Cellerium (Histoire des auteurs ecclésiastiques, t. II, ch. 28, art. VI, p. 395), Fleury (Histoire ecclésiastique, t. II, liv. V, nº 28), J. A. Moehler (Patrologie oder christliche litterar geschichte) cujus utpote recentioris, ac proinde caeterorum plenius sensus referentis verba hic laudare non pigebit:", + "candidate_score": 0.71855, + "ce_score": 0.577444 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_9_11", + "bdc_text": "Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet . Qui suam quandam telam in Christo tentando orsus mox et cum ipsis apostolis ut olim cum Mose congressus miraculorum fidem magicis praestigiis suis subvertere conatus est , prius quidem in Simone Samaritano , deinde in Elyma Cyprio , quorum utriusque scriptura meminit . Mox paulo , quum hac a parte parum profecisset , facile persuasit philosophiae , ne ad humilis doctrinae famam sese submitteret , sed cristis erectis stultitiam crucis haberet contemptui .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_106", + "psc_text": "XLVI. Deinde eos recenset, qui ex Evangelio haeretici esse voluerunt, Simonem magum, Menandrum, Saturninum, Basilidem, Nicolaum. Ad eos me converto qui ex Evangelio haeretici esse voluerunt: ex quibus est primus omnium Simon Magus, qui in Actis Apostolorum condignam meruit ab apostolo Petro justamque sententiam. Hic ausus est summam se dicere virtutem, id est, summum Deum, mundum autem ab angelis suis institutum, a daemone se oberrante, quid esset sapientia, descendisse quaerendum apud Judaeos, se in phantasmate Dei non passum, sed esse quasi passum. Post hunc Menander discipulus ipsius, similiter magus, eadem dicens quae Simon ipse: quicquid se Simon dixerat, hoc se Menander esse dicebat, negans habere posse quemquam salutem, nisi in nomine suo baptizatus fuisset. Secutus est post haec et Saturninus, et hic similiter dicens, innascibilem virtutem id est Deum, in summis et illis infinitis partibus et in superioribus manere, longe autem distantes ab hoc angelos inferiorem mundum fecisse: et quia", + "candidate_score": 0.714, + "ce_score": 0.99529 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_12_14", + "bdc_text": "Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant . Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_22", + "psc_text": "Apostolo praescriptum. Hae sunt doctrinae hominum et daemoniorum, prurientibus auribus (II Tim., IV, 3) natae de ingenio sapientiae saecularis, quam Dominus stultitiam vocans, stulta mundi in confusionem etiam philosophiae ipsius elegit (I Cor. I, 27) . Ea est enim materia sapientiae saecularis, temeraria interpres divinae naturae et dispositionis. Ipsae denique haereses a philosophia subornantur. Inde aeones, et formae nescio quae, et trinitas hominis, apud Valentinum: platonicus fuerat. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: a Stoicis venerat. Et ut anima interire dicatur, ab Epicureis observatur. Et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur. Et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heraclitus intervenit: Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, iidem retractatus implicantur. Unde malum, et quare? et unde homo, et quomodo? et, quod proxime Valentinus proposuit, unde Deus? Scilicet de enthymesi, et ectromate. Miserum Aristotelem ! qui illis dialecticam", + "candidate_score": 0.708129, + "ce_score": 0.996349 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_9_11", + "bdc_text": "Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet . Qui suam quandam telam in Christo tentando orsus mox et cum ipsis apostolis ut olim cum Mose congressus miraculorum fidem magicis praestigiis suis subvertere conatus est , prius quidem in Simone Samaritano , deinde in Elyma Cyprio , quorum utriusque scriptura meminit . Mox paulo , quum hac a parte parum profecisset , facile persuasit philosophiae , ne ad humilis doctrinae famam sese submitteret , sed cristis erectis stultitiam crucis haberet contemptui .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_80", + "psc_text": "carne venisse, et qui non putarent Jesum esse Filium Dei: illud Marcion, hoc Hebion vindicavit. Simonianae autem magiae disciplina, angelis serviens, utique et ipsa inter idololatrias deputabatur, et a Petro Apostolo in ipso Simone damnabatur. CAPUT XXXIV. Atque adeo cum habeant cum illis consortium suae praedicationis, habere etiam damnationis consortium, maxime cum ab Apostolis praenuntiatae fuerint. Haec sunt, ut arbitror, genera doctrinarum adulterinarum, quae sub Apostolis fuisse ab ipsis Apostolis discimus; et tamen nullam invenimus institutionem, inter tot diversitates perversitatum, quae de Deo creatore universorum controversiam moverit. Nemo alterum Deum ausus est suspicari. Facilius de Filio quam de Patre haesitabatur, donec Marcion praeter Creatorem alium Deum solius bonitatis induceret; Apelles creatorem angelorum nescio quem gloriosum superioris Dei, faceret Deum legis et Israelis, illum igneum affirmans; Valentinus aeonas suos spargeret, et unius aeonis vitium in originem deduceret Dei creatoris. His solis, et his primis revelata est veritas Divinitatis, majorem scilicet dignationem", + "candidate_score": 0.707518, + "ce_score": 0.994 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_11_13", + "bdc_text": "Mox paulo , quum hac a parte parum profecisset , facile persuasit philosophiae , ne ad humilis doctrinae famam sese submitteret , sed cristis erectis stultitiam crucis haberet contemptui . Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant . Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_22", + "psc_text": "Apostolo praescriptum. Hae sunt doctrinae hominum et daemoniorum, prurientibus auribus (II Tim., IV, 3) natae de ingenio sapientiae saecularis, quam Dominus stultitiam vocans, stulta mundi in confusionem etiam philosophiae ipsius elegit (I Cor. I, 27) . Ea est enim materia sapientiae saecularis, temeraria interpres divinae naturae et dispositionis. Ipsae denique haereses a philosophia subornantur. Inde aeones, et formae nescio quae, et trinitas hominis, apud Valentinum: platonicus fuerat. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: a Stoicis venerat. Et ut anima interire dicatur, ab Epicureis observatur. Et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur. Et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heraclitus intervenit: Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, iidem retractatus implicantur. Unde malum, et quare? et unde homo, et quomodo? et, quod proxime Valentinus proposuit, unde Deus? Scilicet de enthymesi, et ectromate. Miserum Aristotelem ! qui illis dialecticam", + "candidate_score": 0.706648, + "ce_score": 0.997457 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_12_14", + "bdc_text": "Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant . Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_8", + "psc_text": "totam doctrinam Apostoli cum sanguine suo profuderunt. XXXVI--XXXVII. OCTAVAM. Jus nullum in Sacras Scripturas haereticis competere. XXXVIII--XL. NONAM. Nullam veritatem inesse cum perversa haereticorum conversatione; ubi vero metum in Deum, ibi gravitatem honestam, et communicationem deliberatam, et promotionem emeritam, et subjectionem religiosam, et apparitionem devotam, et processionem modestam, et Ecclesiam unitam, et Dei omnia. XLI-XLV. continent, de cujus αὐθεντίᾳ vide sis annotationem his capitibus annexam. [EDD.] ARGUMENTUM PER JACOBUM PAMELIUM. Adversus haereticos, sive haereses tum temporis grassantes, scripturus Tertullianus, videns disputationibus sive nihil aut parum profici, certis praescriptionibus, sive doctrinarum retractatu (uti ipse alibi loquitur), revincendos existimavit. CAPUT PRIMUM. Priusquam autem ad propositum veniat, docet non oportere nos admirari super haereses, eo quod praenuntiatae fuerint. Conditio praesentium temporum etiam hanc admonitionem provocat nostram: non oportere nos mirari super haereses istas, sive quia sunt, futurae enim praenuntiabantur, sive quia fidem quorumdam subvertunt, ad hoc enim sunt, ut fides, habendo tentationem, habeat", + "candidate_score": 0.706156, + "ce_score": 0.996349 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_69", + "psc_text": "nos, anathema sit (Gal., I, 8) . CAPUT XXX. Marcionem enim et Valentinum, in catholicam primo doctrinam apud Ecclesiam romanensem sub episcopatu Eleutheri credidisse; donec ob inquietam curiositatem semel et iterum ejecti, novissime in perpetuum dissidium relegati, venena doctrinarum suarum disseminarunt. Atque idem de aliis judicium, qui virtutibus et miraculis novos se apostolos esse probare nequeunt. Ubi tunc Marcion, ponticus nauclerus, stoicae studiosus? Ubi Valentinus platonicae sectator? Nam constat illos, neque adeo olim fuisse, Antonini fere principatu, et in catholicae primo doctrinam credidisse apud Ecclesiam romanensem, sub episcopatu Eleutherii benedicti, donec ob inquietam semper eorum curiositatem, qua fratres quoque vitabant semel et iterum ejecti, Marcion quidem cum ducentis sestertiis quae Ecclesiae intulerat, novissime in perpetuum discidium relegati , venena doctrinarum suarum disseminaverunt. Postmodum idem Marcion, poenitentiam confessus cum conditioni datae sibi occurrit, ita pacem recepturus, si caeteros quos perditioni erudisset, Ecclesiae restitueret, morte praeventus est. Oportebat enim haereses esse (I", + "candidate_score": 0.703415, + "ce_score": 0.997366 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_35_37", + "bdc_text": "Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant . In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant . Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat.", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_50", + "psc_text": "Christus Apostolos misit ad praedicandum, alios non esse recipiendos praedicatores, quam Christus instituit; quia nec alius Patrem novit nisi Filius, et cui Filius revelavit, nec aliis videtur revelasse Filius, quam Apostolis quos misit ad praedicandum, utique quod illis revelavit. Quid autem praedicaverint, id est, quid illis Christus revelaverit, et hic praescribam non aliter probari debere, nisi per easdem ecclesias, quas ipsi Apostoli condiderunt, ipsi eis praedicando, tam viva, quod aiunt, voce, quam per epistolas postea. Si haec ita sunt, constat proinde omnem doctrinam quae cum illis ecclesiis apostolicis, matricibus et originalibus fidei, conspiret, veritati deputandam, sine dubio tenentem quod Ecclesiae ab Apostolis, Apostoli a Christo, Christus a Deo accepit; reliquam vero omnem doctrinam de mendacio praejudicandam, quae sapiat contra veritatem Ecclesiarum, et Apostolorum, et Christi, et Dei. Superest ergo uti demonstremus, an haec nostra doctrina, cujus regulam supra edidimus, de Apostolorum traditione censeatur, et hoc ipso, an caeterae de mendacio", + "candidate_score": 0.69708, + "ce_score": 0.995448 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_11_13", + "bdc_text": "Mox paulo , quum hac a parte parum profecisset , facile persuasit philosophiae , ne ad humilis doctrinae famam sese submitteret , sed cristis erectis stultitiam crucis haberet contemptui . Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant . Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_8", + "psc_text": "totam doctrinam Apostoli cum sanguine suo profuderunt. XXXVI--XXXVII. OCTAVAM. Jus nullum in Sacras Scripturas haereticis competere. XXXVIII--XL. NONAM. Nullam veritatem inesse cum perversa haereticorum conversatione; ubi vero metum in Deum, ibi gravitatem honestam, et communicationem deliberatam, et promotionem emeritam, et subjectionem religiosam, et apparitionem devotam, et processionem modestam, et Ecclesiam unitam, et Dei omnia. XLI-XLV. continent, de cujus αὐθεντίᾳ vide sis annotationem his capitibus annexam. [EDD.] ARGUMENTUM PER JACOBUM PAMELIUM. Adversus haereticos, sive haereses tum temporis grassantes, scripturus Tertullianus, videns disputationibus sive nihil aut parum profici, certis praescriptionibus, sive doctrinarum retractatu (uti ipse alibi loquitur), revincendos existimavit. CAPUT PRIMUM. Priusquam autem ad propositum veniat, docet non oportere nos admirari super haereses, eo quod praenuntiatae fuerint. Conditio praesentium temporum etiam hanc admonitionem provocat nostram: non oportere nos mirari super haereses istas, sive quia sunt, futurae enim praenuntiabantur, sive quia fidem quorumdam subvertunt, ad hoc enim sunt, ut fides, habendo tentationem, habeat", + "candidate_score": 0.696264, + "ce_score": 0.997179 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13_15", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint . Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_2", + "psc_text": "vehementer ac perfossus. » Eosdem insuper ad id sentiendum triplex aliud movet argumentum: 1º nihil in hoc libro contineri quod apertam redoleat haeresim; 2º imo haud dubiis liquere signis Auctorem fuisse tunc temporis cum Ecclesia romana communione consociatum; 3º nullibi vel minime de quodam Artemone, nequissimo haeresiarcha, Christo divinitatem abjudicante, meminisse: unde inferre licet, ante Artemonis tempora, ac proinde a Tertulliano nondum lapso librum fuisse conscriptum. Haec et his similia afferre solent, nec tamen commode planeque oppugnant ipsiusmet Tertulliani testimonium post lapsum asseverantis, in libris adversus Marcionem, hunc de Praescriptionibus nondum fuisse editum, uti fusius videre est in dissertatione D. Lumper ad hujusce editionis frontem apposita. Detur igitur necesse est, perpensis hinc inde momentis, media inter utramque sententiam semita, qua tuto coeant conveniantque dissentientes, nobisque ita videntur utrinque impelli, ut jam non ambigatur hoc opus alio fuisse conscriptum tempore, alioque in lucem editum. Ac primo, Tertullianum arbitramur hunc librum concepisse", + "candidate_score": 0.695636, + "ce_score": 0.981306 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_8", + "psc_text": "totam doctrinam Apostoli cum sanguine suo profuderunt. XXXVI--XXXVII. OCTAVAM. Jus nullum in Sacras Scripturas haereticis competere. XXXVIII--XL. NONAM. Nullam veritatem inesse cum perversa haereticorum conversatione; ubi vero metum in Deum, ibi gravitatem honestam, et communicationem deliberatam, et promotionem emeritam, et subjectionem religiosam, et apparitionem devotam, et processionem modestam, et Ecclesiam unitam, et Dei omnia. XLI-XLV. continent, de cujus αὐθεντίᾳ vide sis annotationem his capitibus annexam. [EDD.] ARGUMENTUM PER JACOBUM PAMELIUM. Adversus haereticos, sive haereses tum temporis grassantes, scripturus Tertullianus, videns disputationibus sive nihil aut parum profici, certis praescriptionibus, sive doctrinarum retractatu (uti ipse alibi loquitur), revincendos existimavit. CAPUT PRIMUM. Priusquam autem ad propositum veniat, docet non oportere nos admirari super haereses, eo quod praenuntiatae fuerint. Conditio praesentium temporum etiam hanc admonitionem provocat nostram: non oportere nos mirari super haereses istas, sive quia sunt, futurae enim praenuntiabantur, sive quia fidem quorumdam subvertunt, ad hoc enim sunt, ut fides, habendo tentationem, habeat", + "candidate_score": 0.690415, + "ce_score": 0.99547 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37_39", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri . Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_53", + "psc_text": "arcana, quae populo intelligere non liceret? Latuit aliquid Petrum, aedificandae Ecclesiae petram dictum (Matth., XVI, 18, 19), claves regni coelorum consecutum, et solvendi et alligandi in coelis et in terris potestatem? Latuit et Joannem aliquid, dilectissimum Domino, pectori ejus incubantem, cui soli Dominus Judam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium Mariae demandavit? Quid eos ignorasse voluit, quibus etiam gloriam suam exhibuit, et Moysen et Heliam, et insuper de coelo Patris vocem? non quasi caeteros reprobans, sed quoniam in tribus testibus stabit omne verbum (Matth., XVIII, 16). Ignoraverunt itaque et illi, quibus post resurrectionem quoque in itinere omnes Scripturas edisserere dignatus est? Dixerat plane aliquando: Multa habeo adhuc vobis loqui, sed non potestis modo ea sustinere (Jean, XVI, 12, 13): tamen adjiciens: Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse vos deducet in omnem veritatem, ostendit illos nihil ignorasse, quos omnem veritatem consecuturos per Spiritum veritatis repromiserat; et utique implevit repromissum, probantibus Actis", + "candidate_score": 0.690401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_10_12", + "bdc_text": "Qui suam quandam telam in Christo tentando orsus mox et cum ipsis apostolis ut olim cum Mose congressus miraculorum fidem magicis praestigiis suis subvertere conatus est , prius quidem in Simone Samaritano , deinde in Elyma Cyprio , quorum utriusque scriptura meminit . Mox paulo , quum hac a parte parum profecisset , facile persuasit philosophiae , ne ad humilis doctrinae famam sese submitteret , sed cristis erectis stultitiam crucis haberet contemptui . Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_56", + "psc_text": "ipse de se testimonium dixerit. Sed credant sine Scripturis, ut credant adversus Scripturas; tamen doceant, ex eo quod allegant Petrum a Paulo reprehensum, aliam Evangelii formam a Paulo superductam, citra eam quam praemiserat Petrus et caeteri. Quin, demutatus in praedicatorem de persecutore, deducitur ad fratres a fratibus, ut unus ex fratribus, et ad illos ab illis qui ab Apostolis fidem induerant. Dehinc, sicut ipse enarrat, ascendit in Hierosolyma cognoscendi Petri caussa, ex officio et jure scilicet ejusdem fidei et praedicationis. Nam et illi non essent mirati de persecutore factum praedicatorem, si aliquid contrarium praedicaret; nec Dominum praeterea magnificassent, quia adversarius ejus Paulus obvenerat. Itaque et dexteramei dederunt, signum concordiae et convenientiae; et inter se distributionem officii ordinaverunt, non separationem Evangelii; nec ut aliud alter, sed ut aliis alter praedicarent, Petrus in Circumcisionem, Paulus in Nationes. Caeterum, si reprehensus est Petrus, quod cum convixisset ethnicis, postea se a convictu eorum se", + "candidate_score": 0.689923, + "ce_score": 0.997449 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_53", + "psc_text": "arcana, quae populo intelligere non liceret? Latuit aliquid Petrum, aedificandae Ecclesiae petram dictum (Matth., XVI, 18, 19), claves regni coelorum consecutum, et solvendi et alligandi in coelis et in terris potestatem? Latuit et Joannem aliquid, dilectissimum Domino, pectori ejus incubantem, cui soli Dominus Judam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium Mariae demandavit? Quid eos ignorasse voluit, quibus etiam gloriam suam exhibuit, et Moysen et Heliam, et insuper de coelo Patris vocem? non quasi caeteros reprobans, sed quoniam in tribus testibus stabit omne verbum (Matth., XVIII, 16). Ignoraverunt itaque et illi, quibus post resurrectionem quoque in itinere omnes Scripturas edisserere dignatus est? Dixerat plane aliquando: Multa habeo adhuc vobis loqui, sed non potestis modo ea sustinere (Jean, XVI, 12, 13): tamen adjiciens: Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse vos deducet in omnem veritatem, ostendit illos nihil ignorasse, quos omnem veritatem consecuturos per Spiritum veritatis repromiserat; et utique implevit repromissum, probantibus Actis", + "candidate_score": 0.686352, + "ce_score": 0.994896 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_5", + "psc_text": "sive ex impotenti Septimii ingenio, acerrimoque viri africani animo, lugenda sane procella, quae eum ab navi Ecclesiae et portu fidei catholicae in invios Montanismi scopulos abripuit. Interdum vero remansit Tertullianus veritatis aliquatenus indefessus assertor, et cum jam ultimam aetatis suae partem totam in certamina impenderet, non respuit exantlatos antea labores, ac in lucem emisit praeclarum illud Praescriptionis catholicae monumentum. Hinc nobis satius visum est hoc opus medium inter catholici, montanistaeque Tertulliani libros seponere, ratis nimirum hunc ad utramque ejus ingenii faciem, ambasque vitae ipsius partes respicere ac eodem titulo pertinere. ARGUMENTUM. Hunc librum licet in duas scindere partes, quarum prior praevia quaedam quinque perpendet momenta quae viam ad praescriptiones sternunt, posterior vero novem praecipuos adversus haereses praescribendi modos exponit. Hinc Partis prioris Prop. IV. Cunctas haereses ab alterutro fonte, sive saecularis sapientiae sive prurientis curiositatis, dimanare Propositio prima: oportere et haereses esse, et plurimum valere, multumque in subvertendas animas proficere.", + "candidate_score": 0.682842, + "ce_score": 0.995821 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_81", + "psc_text": "donec Marcion praeter Creatorem alium Deum solius bonitatis induceret; Apelles creatorem angelorum nescio quem gloriosum superioris Dei, faceret Deum legis et Israelis, illum igneum affirmans; Valentinus aeonas suos spargeret, et unius aeonis vitium in originem deduceret Dei creatoris. His solis, et his primis revelata est veritas Divinitatis, majorem scilicet dignationem et pleniorem gratiam a diabolo consecutis, qui Deum sic quoque voluerit aemulari, ut de doctrinis venenorum, quod Dominus negavit, ipse faceret discipulos super magistrum. Eligant igitur sibi tempora universae haereses, quae quando fuerint, dummodo intersit quae quando, dum de veritate non sint. Utique quae ab Apostolis nominatae non fuerunt, sub Apostolis fuisse non possunt: si enim fuissent, nominarentur et ipsae, ut et ipsae coercendae. Quae vero sub Apostolis fuerunt, in sua nominatione damnantur. Sive ergo eaedem nunc sunt aliquanto expolitiores, quae sub Apostolis rudes, habent suam exinde damnationem; sive aliae quidem fuerunt, aliae autem postea obortae, quidam ex illis usurpaverunt,", + "candidate_score": 0.67974, + "ce_score": 0.997583 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_9", + "bdc_text": "Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_66", + "psc_text": "putarent se scire aliquid, quando nondum scirent quemadmodum scire oporteret. Cum correptas ecclesias opponunt, credant emendatas. Sed et illas recognoscant, de quarum fide et scientia et conversatione Apostolus gaudet, et Deo gratias agit: quae tamen hodie cum illis correptis unius institutionis jura miscent. CAPUT XXVIII. Quod autem apud multos unum invenitur, non censeri erratum, sed traditum. Age nunc, omnes erraverint; deceptus sit Apostolus de testimonio reddendo quibusdam; nullam respexerit Spiritus Sanctus, uti eam in veritatem deduceret (Joan., XIV, 26) , ad hoc missus a Christo, ad hoc postulatus de Patre, ut esset doctor veritatis (Joan., XV, 26) ; neglexerit officium Dei villicus, Christi vicarius, sinens Ecclesias aliter interim intelligere, aliter credere, quam ipse per Apostolos praedicabat: ecquid verisimile est, ut tot ac tantae in unam fidem erraverint? Nullus inter multos eventus unus est exitus: variasse debuerat error doctrinae Ecclesiarum. Caeterum, quod apud multos unum invenitur, non est erratum, sed traditum.", + "candidate_score": 0.677128, + "ce_score": 0.997742 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_28_30", + "bdc_text": "Hoc tantum moniturus eram , nullis unquam saeculis usque adeo abusui patuisse honestas artes ac velut socium foederatumque haeresibus philosophiae studium , quam proximis quadringentis annis christianis nobis patuit . Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent . Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_22", + "psc_text": "Apostolo praescriptum. Hae sunt doctrinae hominum et daemoniorum, prurientibus auribus (II Tim., IV, 3) natae de ingenio sapientiae saecularis, quam Dominus stultitiam vocans, stulta mundi in confusionem etiam philosophiae ipsius elegit (I Cor. I, 27) . Ea est enim materia sapientiae saecularis, temeraria interpres divinae naturae et dispositionis. Ipsae denique haereses a philosophia subornantur. Inde aeones, et formae nescio quae, et trinitas hominis, apud Valentinum: platonicus fuerat. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: a Stoicis venerat. Et ut anima interire dicatur, ab Epicureis observatur. Et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur. Et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heraclitus intervenit: Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, iidem retractatus implicantur. Unde malum, et quare? et unde homo, et quomodo? et, quod proxime Valentinus proposuit, unde Deus? Scilicet de enthymesi, et ectromate. Miserum Aristotelem ! qui illis dialecticam", + "candidate_score": 0.675673, + "ce_score": 0.998006 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14_16", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur . Iam et Arrium sunt qui tradant philosophicorum dogmatum abusu deceptum , quominus errorem de substantiae patris ac filii inaequalitate vitaverit malueritque ratiocinando etiam admonitus placere sibi , quam ex simplici scripturarum traditione tenere veritatem , ut ex ea scintilla - adeo res est pestilens pervicatia - incendium natum sit Constantino Magno imperante , quod ecclesias et orientis et occidentis non uno saeculo gravissimis odiis et ceu intestino quodam ac plane civili bello alternante , ut fit , principum favore afflixerit . Neque in hoc discordiarum finis :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_22", + "psc_text": "Apostolo praescriptum. Hae sunt doctrinae hominum et daemoniorum, prurientibus auribus (II Tim., IV, 3) natae de ingenio sapientiae saecularis, quam Dominus stultitiam vocans, stulta mundi in confusionem etiam philosophiae ipsius elegit (I Cor. I, 27) . Ea est enim materia sapientiae saecularis, temeraria interpres divinae naturae et dispositionis. Ipsae denique haereses a philosophia subornantur. Inde aeones, et formae nescio quae, et trinitas hominis, apud Valentinum: platonicus fuerat. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: a Stoicis venerat. Et ut anima interire dicatur, ab Epicureis observatur. Et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur. Et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heraclitus intervenit: Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, iidem retractatus implicantur. Unde malum, et quare? et unde homo, et quomodo? et, quod proxime Valentinus proposuit, unde Deus? Scilicet de enthymesi, et ectromate. Miserum Aristotelem ! qui illis dialecticam", + "candidate_score": 0.672778, + "ce_score": 0.996218 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_2", + "psc_text": "vehementer ac perfossus. » Eosdem insuper ad id sentiendum triplex aliud movet argumentum: 1º nihil in hoc libro contineri quod apertam redoleat haeresim; 2º imo haud dubiis liquere signis Auctorem fuisse tunc temporis cum Ecclesia romana communione consociatum; 3º nullibi vel minime de quodam Artemone, nequissimo haeresiarcha, Christo divinitatem abjudicante, meminisse: unde inferre licet, ante Artemonis tempora, ac proinde a Tertulliano nondum lapso librum fuisse conscriptum. Haec et his similia afferre solent, nec tamen commode planeque oppugnant ipsiusmet Tertulliani testimonium post lapsum asseverantis, in libris adversus Marcionem, hunc de Praescriptionibus nondum fuisse editum, uti fusius videre est in dissertatione D. Lumper ad hujusce editionis frontem apposita. Detur igitur necesse est, perpensis hinc inde momentis, media inter utramque sententiam semita, qua tuto coeant conveniantque dissentientes, nobisque ita videntur utrinque impelli, ut jam non ambigatur hoc opus alio fuisse conscriptum tempore, alioque in lucem editum. Ac primo, Tertullianum arbitramur hunc librum concepisse", + "candidate_score": 0.670981, + "ce_score": 0.997026 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_12", + "bdc_text": "Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_56", + "psc_text": "ipse de se testimonium dixerit. Sed credant sine Scripturis, ut credant adversus Scripturas; tamen doceant, ex eo quod allegant Petrum a Paulo reprehensum, aliam Evangelii formam a Paulo superductam, citra eam quam praemiserat Petrus et caeteri. Quin, demutatus in praedicatorem de persecutore, deducitur ad fratres a fratibus, ut unus ex fratribus, et ad illos ab illis qui ab Apostolis fidem induerant. Dehinc, sicut ipse enarrat, ascendit in Hierosolyma cognoscendi Petri caussa, ex officio et jure scilicet ejusdem fidei et praedicationis. Nam et illi non essent mirati de persecutore factum praedicatorem, si aliquid contrarium praedicaret; nec Dominum praeterea magnificassent, quia adversarius ejus Paulus obvenerat. Itaque et dexteramei dederunt, signum concordiae et convenientiae; et inter se distributionem officii ordinaverunt, non separationem Evangelii; nec ut aliud alter, sed ut aliis alter praedicarent, Petrus in Circumcisionem, Paulus in Nationes. Caeterum, si reprehensus est Petrus, quod cum convixisset ethnicis, postea se a convictu eorum se", + "candidate_score": 0.669888, + "ce_score": 0.809921 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_13", + "bdc_text": "Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_22", + "psc_text": "Apostolo praescriptum. Hae sunt doctrinae hominum et daemoniorum, prurientibus auribus (II Tim., IV, 3) natae de ingenio sapientiae saecularis, quam Dominus stultitiam vocans, stulta mundi in confusionem etiam philosophiae ipsius elegit (I Cor. I, 27) . Ea est enim materia sapientiae saecularis, temeraria interpres divinae naturae et dispositionis. Ipsae denique haereses a philosophia subornantur. Inde aeones, et formae nescio quae, et trinitas hominis, apud Valentinum: platonicus fuerat. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: a Stoicis venerat. Et ut anima interire dicatur, ab Epicureis observatur. Et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur. Et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi aliquid de igneo deo allegatur, Heraclitus intervenit: Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, iidem retractatus implicantur. Unde malum, et quare? et unde homo, et quomodo? et, quod proxime Valentinus proposuit, unde Deus? Scilicet de enthymesi, et ectromate. Miserum Aristotelem ! qui illis dialecticam", + "candidate_score": 0.668086, + "ce_score": 0.998071 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_37", + "bdc_text": "Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat.", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_53", + "psc_text": "arcana, quae populo intelligere non liceret? Latuit aliquid Petrum, aedificandae Ecclesiae petram dictum (Matth., XVI, 18, 19), claves regni coelorum consecutum, et solvendi et alligandi in coelis et in terris potestatem? Latuit et Joannem aliquid, dilectissimum Domino, pectori ejus incubantem, cui soli Dominus Judam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium Mariae demandavit? Quid eos ignorasse voluit, quibus etiam gloriam suam exhibuit, et Moysen et Heliam, et insuper de coelo Patris vocem? non quasi caeteros reprobans, sed quoniam in tribus testibus stabit omne verbum (Matth., XVIII, 16). Ignoraverunt itaque et illi, quibus post resurrectionem quoque in itinere omnes Scripturas edisserere dignatus est? Dixerat plane aliquando: Multa habeo adhuc vobis loqui, sed non potestis modo ea sustinere (Jean, XVI, 12, 13): tamen adjiciens: Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse vos deducet in omnem veritatem, ostendit illos nihil ignorasse, quos omnem veritatem consecuturos per Spiritum veritatis repromiserat; et utique implevit repromissum, probantibus Actis", + "candidate_score": 0.657192, + "ce_score": 0.991774 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_14", + "bdc_text": "Valentinus enim Platonicus fuit et Cerdonis discipulus Martion Stoicus , sed et Ptolemaeus Valentini et Appelles Martionis discipulus , cum a magistris nihil variarint , de iisdem fontibus suas hausisse fabulas creduntur .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_69", + "psc_text": "nos, anathema sit (Gal., I, 8) . CAPUT XXX. Marcionem enim et Valentinum, in catholicam primo doctrinam apud Ecclesiam romanensem sub episcopatu Eleutheri credidisse; donec ob inquietam curiositatem semel et iterum ejecti, novissime in perpetuum dissidium relegati, venena doctrinarum suarum disseminarunt. Atque idem de aliis judicium, qui virtutibus et miraculis novos se apostolos esse probare nequeunt. Ubi tunc Marcion, ponticus nauclerus, stoicae studiosus? Ubi Valentinus platonicae sectator? Nam constat illos, neque adeo olim fuisse, Antonini fere principatu, et in catholicae primo doctrinam credidisse apud Ecclesiam romanensem, sub episcopatu Eleutherii benedicti, donec ob inquietam semper eorum curiositatem, qua fratres quoque vitabant semel et iterum ejecti, Marcion quidem cum ducentis sestertiis quae Ecclesiae intulerat, novissime in perpetuum discidium relegati , venena doctrinarum suarum disseminaverunt. Postmodum idem Marcion, poenitentiam confessus cum conditioni datae sibi occurrit, ita pacem recepturus, si caeteros quos perditioni erudisset, Ecclesiae restitueret, morte praeventus est. Oportebat enim haereses esse (I", + "candidate_score": 0.649153, + "ce_score": 0.99588 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_83", + "bdc_text": "Deinde , ut ad gentium ac populorum res gestas adeoque ad omnimodam historiam noscendam cohortarer , quod huius lectione non res modo , quae referuntur dignae sint cognitu , verum etiam ipsa locorum tam crebra mentio subinde memoriam exerceat et ad tabularum fidem , ut quaeque suis partibus inserta adnotataque sunt , revocet .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-praescriptionibus-adversus-haereticos_window_52", + "psc_text": "expedita probatio est, ut si statim proferatur, nihil jam sit retractandum; ac si prolata non sit a nobis, locum interim demus diversae parti, si quid putant ad infirmandam hanc praescriptionem movere se posse. Solent dicere, non omnia Apostolos scisse, eadem agitati dementia qua susum jusum convertunt, omnia quidem Apostolos scisse, sed non omnia omnibus tradidisse; in utroque Christum reprehensioni subjicientes, qui aut minus instructos, aut parum simplices Apostolos miserit. Quis igitur integrae mentis credere potest aliquid eos ignorasse, quos magistros Dominus dedit, individuos habens in comitatu, in discipulatu, in convictu; quibus obscura quaeque seorsim disserebat, illis dicens datum esse cognoscere arcana, quae populo intelligere non liceret? Latuit aliquid Petrum, aedificandae Ecclesiae petram dictum (Matth., XVI, 18, 19), claves regni coelorum consecutum, et solvendi et alligandi in coelis et in terris potestatem? Latuit et Joannem aliquid, dilectissimum Domino, pectori ejus incubantem, cui soli Dominus Judam traditorem praemonstravit, quem loco suo filium", + "candidate_score": 0.63265, + "ce_score": 0.994106 + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate", + "max_score": 0.726115, + "ce_confirmed": true, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_56", + "psc_text": "in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum singulorum (naturarum singularum quae sunt in Christo), non pertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod ad sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et causae et temporis et nativitatis et nominis praedicatur. 31. Liber decimus. Quaedam Scripturae verba haereticis specie tenus faventia. --Decimi vero libri eadem est ratio, quae fidei. Nam quia ex passionis genere et professione quaedam per stultae intelligentiae sensum ad contumeliam divinae in Domino Jesu Christo naturae virtutisque rapuerunt; ea ipsa demonstranda fuerunt, et ab his impiissime intellecta esse, et a Domino ad protestationem verae et perfectae in se majestatis esse memorata. Namque his sibi dictis, ut religiose impii sint, blandiuntur: Tristis est anima mea usque ad mortem (Matth. XXVI, 38) ; ut longe a beatitudine atque incorruptione Dei sit, in cujus animam dominans metus tristitiae imminentis inciderit:", + "candidate_score": 0.726115, + "ce_score": 0.99526 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_50_52", + "bdc_text": "capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur . Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ? An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_703", + "psc_text": "sancto an perverso spiritu quis loquatur: vel per genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur (I Cor. XIV, 6): vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad utilitatem unicuique divisis manifestatio Spiritus est, per has scilicet datae unicuique 235 utilitatis admirationes dono Spiritus non latente. 31. Haec dona alius atque alius largitur, et tamen unus Spiritus. --Tenuit autem beatus apostolus Paulus in hoc difficillimo ad humanam intelligentiam coelestium sacramentorum mysterio, et absolutam demonstrationem et sollicitam cautelam, ut per Spiritum et in Spiritu dari haec divisionum dona monstraret (non enim idipsum est per Spiritum, et in Spiritu dari): quia datio doni, quae obtinetur in Spiritu, haec tamen indulta per Spiritum sit. Consummat autem has dationum divisiones hoc modo: Haec autem omnia operatur unus et idem Spiritus, dividens unicuique sicut vult (I Cor. XII, 11) .", + "candidate_score": 0.726041, + "ce_score": 0.998074 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.725633, + "ce_score": 0.996972 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", + "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", + "candidate_score": 0.722441, + "ce_score": 0.997248 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_47_49", + "bdc_text": "Sed iidem non prohibuere . Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur . Idem apostolus priore ad Corinth. 12 .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1233", + "psc_text": "Hae non cavendae tantum, sed et confutandae. Fides docta quid praestet indoctae. --Quod providens ante beatus Apostolus Paulus, sicuti frequenter ostendimus, ut caveremus admonuit, dicens: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8 et 9) . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli", + "candidate_score": 0.721813, + "ce_score": 0.993501 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1259", + "psc_text": "aeterna excedit, extendat: sed hunc modum tantum habeat religiosae opinionis fides, 428 ut Dominum Jesum Christum unigenitum Deum, et ad perfectae nativitatis confessionem natum meminerit, et in divinitatis veneratione non ignoret aeternum. 35. Objicitur, Sapientiam se creatam testari. --Sed accusamur mendacii, et una nobiscum doctrina apostolicae praedicationis arguitur, nativitatem quidem confessa, sed aeternitatem nativitatis professa: ut et nativitas testaretur auctorem, et aeternitas in sacramento divinae nativitatis sensum humanae opinionis excederet. Profertum enim adversum nos Sapientiae de se protestatio, quae creatam se docuerit his dictis: Dominus creavit me in initium viarum suarum (Prov. VIII, 22) . 36. Quae creata a saeculo, eadem ante saeculum fundata. --Et o te miser, haeretice, qui indulta Ecclesiae adversum Synagogam arma, contra fidem ecclesiasticae praedicationis invadis: et doctrinae salutaris munitissimam intelligentiam rapis adversum universorum salutem; creaturam Christum per haec verba esse contendens, non Judaeum potius, negantem Christi ante saecula aeterna divinitatem et in omnibus operibus ac", + "candidate_score": 0.721086, + "ce_score": 0.996723 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_49_51", + "bdc_text": "Idem apostolus priore ad Corinth. 12 . capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur . Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_703", + "psc_text": "sancto an perverso spiritu quis loquatur: vel per genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur (I Cor. XIV, 6): vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad utilitatem unicuique divisis manifestatio Spiritus est, per has scilicet datae unicuique 235 utilitatis admirationes dono Spiritus non latente. 31. Haec dona alius atque alius largitur, et tamen unus Spiritus. --Tenuit autem beatus apostolus Paulus in hoc difficillimo ad humanam intelligentiam coelestium sacramentorum mysterio, et absolutam demonstrationem et sollicitam cautelam, ut per Spiritum et in Spiritu dari haec divisionum dona monstraret (non enim idipsum est per Spiritum, et in Spiritu dari): quia datio doni, quae obtinetur in Spiritu, haec tamen indulta per Spiritum sit. Consummat autem has dationum divisiones hoc modo: Haec autem omnia operatur unus et idem Spiritus, dividens unicuique sicut vult (I Cor. XII, 11) .", + "candidate_score": 0.721066, + "ce_score": 0.997618 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_304", + "psc_text": "rem ac naturam, proindeque veritatem, Filio attribui demonstrat. Legis autem nomine intelligit, quidquid sacris litteris ante Christum natum scriptis continetur. 1. Haereticis Deum unum praedicantibus aut assentiri, aut adversari periculosum. --Respondentes impiis et vesanis haereticorum institutionibus superioribus libris, non ignoravimus in eam nos contradicendi necessitatem deductos fuisse, ut non minus periculi audientibus responsio nostra, quam silentium commoveret. Cum enim unum Deum profane assertio infidelis ingereret, et rursum unum Deum religiose negare fides sana non posset; tractari de eo non sine ancipitis periculi conscientia potuit, quod non minus impie confirmaretur, quam negaretur. Et quidem humani sensus opinione ineptum et rationis alienum esse hoc forte existimabitur, ut quod irreligiosum est negare, idipsum irreligiosum sit confiteri: cum pietas confitendi, impietatem condemnet negandi; nec rationi conveniat, ut utiliter affirmetur, quod utiliter destruatur. Sed ad divinae sapientiae intelligentiam humanus sensus imprudens, et secundum coelestem prudentiam stultus, juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae", + "candidate_score": 0.72069, + "ce_score": 0.994589 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_520", + "psc_text": "In quo non ignoramus quam difficile atque arduum iter doctrinae evangelicae scandamus. A quo quamvis consciae infirmitatis nostrae trepidatione revocemur; tamen fidei aestu incitati, et haereticorum furore commoti, et periculo ignorantium perturbati, quae loqui non audemus, silere non possumus: utriusque discriminis metu subditi, ne destitutae veritatis rea in nobis sit aut taciturnitas, aut praedicatio. Incredibilibus etenim se corrupti ingenii artibus 175 haeretica subtilitas circumegit: primum ut fingeret religionem, deinde ut omnium simplicium aurium securitatem verbis falleret, tum praeterea ut se prudentiae saeculi coaptaret, postremo ut veritatis intelligentiam per speciem editae rationis averteret. Nam prostestata (in epistola lib. IV et VI relata) Deum unum, mentita pietatem est; professa rursus Dei filium, audientes fefellit in nomine; dicens etiam non fuisse ante quam nascitur, mundi sapientiae satisfecit; indemutabilem quoque et incorporeum Deum confitens, nativitatem Dei ex Deo per demonstrationem subdolae rationis exclusit: nostris adversum nos usa doctrinis, et Ecclesiae fide contra Ecclesiae fidem", + "candidate_score": 0.720093, + "ce_score": 0.996657 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_3_5", + "bdc_text": "Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur . Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere . Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_75", + "psc_text": "1. Quod sufficiat Trinitatis notitia in baptismo tradita. --Sufficiebat credentibus Dei sermo, qui in aures nostras Evangelistae testimonio cum ipsa veritatis suae virtute transfusus est, cum dicit Dominus: Euntes nunc docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mando vobis: et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 19, 20) . Quid enim in eo de sacramento salutis humanae non continetur? aut quid est, quod sit reliquum aut obscurum? Plena sunt omnia ut a pleno, et a perfecto perfecta. Nam et verborum significationem, et efficientiam rerum, et negotiorum ordinem, et naturae intelligentiam comprehendunt. Baptizare jussit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, id est, in confessione et auctoris, et unigeniti, et doni. Auctor unus est omnium. Unus est enim Deus Pater, ex quo omnia; et unus Unigenitus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia;", + "candidate_score": 0.718936, + "ce_score": 0.996391 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_50_52", + "bdc_text": "capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur . Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ? An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_709", + "psc_text": "audies ipsum dicentem: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Et iterum: Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut adimpleat omnia. Et ipse dedit quosdam Apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam autem evangelizantes, quosdam autem pastores et doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii (Ephes. IV 7, 10, etc.) . Numquid ministeriorum dona non Christi sunt, cum tamen et Dei dona sint? 34. Paulus de Patre dicens DEUS, de Filio DOMINUS, non distinxit eos natura. --Sed si id sibi usurpavit impietas, ut quia ait, idem Dominus et idem Deus (I Cor. XII, 5, 6) , non sint in unitate naturae: adjungam vero huic intelligentiae tuae, ut putas firmiora praesidia. Ipse enim Apostolus ait: Sed nobis unus Deus pater ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus per 238 quem omnia, et nos per ipsum (I Cor. VIII, 6) . Et", + "candidate_score": 0.718358, + "ce_score": 0.99765 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_766", + "psc_text": "2. Scripturae quibus abutuntur Ariani. Cur earum sensum non assequantur. --Et haec quidem quamvis ita se ut sunt habeant, quia naturalis ex Deo Deus non potest nisi in ea nativitatis suae natura esse qua Deus est, et viventis naturae indifferens unitas inseparabilis a se est sub viventis nativitate naturae: tamen per fidei evangelicae salutarem confessionem subrepunt haeretici ad veritatis excidium, ut naturalem Filio detrahant unitatem, dum aliter atque ad aliud dicta, aliter atque in aliud intelligenda componunt. Negantes itaque Dei filium, utuntur ea auctoritate qua dixerit: Quid me dicis bonum? Nemo est bonus nisi unus Deus (Marc. X, 18) : ut quia unum Deum professio ejus locuta sit, quidquid illud exinde in Dei nomine erit, jam non in natura Dei maneat, quia Deus unus est. Atque ut id, quod ipse Deus dicitur, nuncupatione potius quam veritate sit; hinc confirmare nituntur, quia dixerit: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te", + "candidate_score": 0.718226, + "ce_score": 0.99616 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34_36", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant . In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.715678, + "ce_score": 0.996514 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_35_37", + "bdc_text": "Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant . In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant . Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.714286, + "ce_score": 0.991857 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_5_7", + "bdc_text": "Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent . Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse . Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_962", + "psc_text": "ut secundum desideria sua coacervet sibi magistros, relegat: exsilio nostro laetantes et exsultantes in Domino, constitisse in nobis plenitudinem apostolicae prophetiae. 5. Quam caute se gesserit superioribus libris. Solemnes Arianorum calumniae in Catholicos. --Superioribus igitur libellis sincerae, ut arbitror, fidei et incontaminatae veritatis professionem tenentes, quamquam secundum humanae naturae consuetudinem nullus sermo non sit obnoxius contradictioni, eam tamen nos arbitror totius responsionis nostrae moderatos esse rationem, ut contradicere quisquam nisi cum impietatis professione non possit. Eorum enim dictorum, quae secundum falsiloquii sui artem ex Evangeliis haeretici praesumunt, ita demonstrata veritas est, ut jam in contradictione ignorantiam 324 excusare non liceat, sed irreligiositatem necesse sit confiteri. Eam quoque nunc, secundum sancti Spiritus donum, temperavimus totius fidei demonstrationem, ut ne quid ementiri saltem adversum nos criminis possent. Solent enim ita de nobis implere aures ignorantium, ut nos asserant negare nativitatem, cum unitatem divinitatis praedicamus: et dicant solitarium a nobis per hoc, Ego", + "candidate_score": 0.712724, + "ce_score": 0.995815 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33_35", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1270", + "psc_text": "his omnibus anteriorem se Sapientia esse profitetur. Sed cum omnia per Deum quae sub coelo sunt facta sint, et componendo coelo Christus adfuerit, et ipsam praeparati coeli praeveniat aeternitatem; non patitur hoc existimari in Deo minutarum rerum particulatas cogitationes, quia omnis horum praeparatio Deo est coaeterna. Nam tametsi habeat dispensationem sui, secundum Moysen (Gen. I), firmamenti solidatio, aridae nudatio, maris congregatio, astrorum constitutio, aquarum terraeque in ejiciendis ex se animantibus generatio: sed coeli, terrae, caeterorumque elementorum creatio ne levi saltem momento operationis discernitur; quia eorum praeparatio aequabili penes Deum aeternitatis infinitate constiterat. 41. Epilogus. --His igitur infinitis et aeternis in Deo Christus cum adesset, solam nobis nativitatis suae permisit conscientiam: ut quantum ad fidem proficeret Dei intellecta nativitas, tantum valeret ad susceptam religionem cognita nativitatis aeternitas: quia ex eo qui aeternus est patre, nec ratio nec sensus admittat, nisi aeternum filium praedicari. 42. Creationis in Christo nomen frustra objicitur. --Sed", + "candidate_score": 0.711485, + "ce_score": 0.995995 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_49_51", + "bdc_text": "Idem apostolus priore ad Corinth. 12 . capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur . Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_133", + "psc_text": "natura et muneris et honoris significata est, cum in Spiritu Deum Spiritum docuit adorandum, et libertatem ac scientiam adorantium, et adorandi infinitatem, dum in Spiritu Deus Spiritus adoratur, ostendens. 32. Simile huic etiam illud Apostoli est: Quia Dominus Spiritus est, ubi autem Spiritus Domini est, ibi libertas est (II Cor. III, 17) . Discrevit ad intelligentiae significationem eum qui est, ab eo cujus est. Non enim habere haberique unum est, neque eadem significatio continet eum atque ejus. Ita cum dicit, Dominus Spiritus est, naturam infinitatis ejus ostendit; cum vero adjecit, Ubi Spiritus Domini ibi libertas est, eum qui ejus est significat; quia et Spiritus Dominus est, et ubi Spiritus est Domini, ibi libertas est. Haec non quod causa postulet dicta sunt, sed ne quid in his obscuritatis haereret. Est enim 47 Spiritus sanctus unus ubique, omnes patriarchas, prophetas, et omnem chorum legis illuminans, Joannem etiam in utero matris inspirans: datus", + "candidate_score": 0.707171, + "ce_score": 0.949363 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_34_36", + "bdc_text": "Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur . Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant . In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_43", + "psc_text": "--Sextus vero jam liber omnem haereticae assertionis fraudulentiam pandit. Namque ut dictis suis fidem facerent, damnantes dicta et vitia haereticorum, Valentini scilicet et Sabellii et Manichaei et Hieracae, pias Ecclesiae praedicationes velamento professionis impiae furati sunt: ut correptis in melius verbis irreligiosorum, et ambigua significatione moderatis, sub impietatis damnatione doctrinam pietatis exstinguerent. Sed nos singulorum dictis et professionibus demonstratis, sanctas Ecclesiae praedicationes absolvimus, neque quidquam cum damnatis haereticis commune eis esse permisimus, ut damnanda damnantes, sola venerabiliter sectanda sequeremur, filium Dei ( supple, esse) Dominum Jesum Christum, quod maxime ab iis negabatur, per haec docentes, dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum Apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones clamant, dum Judaei negantes fatentur, dum ignorantes intelligunt gentes; ne jam ( id est, ut non) ambigendum permitteretur, quod ignorandum non relinquebatur. 26. Liber septimus. Sabellius, Hebion et Arius sese vincendo Ecclesiae vincunt. --Septimus deinceps liber, secundum", + "candidate_score": 0.705757, + "ce_score": 0.997122 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_49_51", + "bdc_text": "Idem apostolus priore ad Corinth. 12 . capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur . Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_711", + "psc_text": "patiatur alterius. O plane rara ac difficilia charismatum dona, et vere in hac utilitatum datione manifestatio Spiritus constituta! Et merito hic dividendarum gratiarum ordo servatus est, ut principalis esset sermo sapientiae; vere enim illud est, Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) , quia nisi per hoc sapientiae verbum Christus Dominus non posset intelligi, tum deinde sequens esset sermo scientiae; ut quod sapimus, scienter loquamur, ita ut sapiamus sapientiae verbum: tertium vero donum in fide esset; quia illa principalia et superiora utilitatem doni, nisi Deus crederetur, amitterent: ut nunc in hujus maximi et pulcherrimi dicti apostolici sacramento, haereticis omnibus nec verbum sapientiae est, nec sermo scientiae, nec religionis fides; quia impietas, quae non capit intelligentiam, extra sermonis scientiam et extra simplicitatem fidei est. Nec enim quisquam quod non sapit, loquitur: nec quod loqui non potest, potest credere. Unum itaque Deum Apostolus praedicans, et", + "candidate_score": 0.705454, + "ce_score": 0.998037 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_48_50", + "bdc_text": "Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur . Idem apostolus priore ad Corinth. 12 . capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_711", + "psc_text": "patiatur alterius. O plane rara ac difficilia charismatum dona, et vere in hac utilitatum datione manifestatio Spiritus constituta! Et merito hic dividendarum gratiarum ordo servatus est, ut principalis esset sermo sapientiae; vere enim illud est, Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) , quia nisi per hoc sapientiae verbum Christus Dominus non posset intelligi, tum deinde sequens esset sermo scientiae; ut quod sapimus, scienter loquamur, ita ut sapiamus sapientiae verbum: tertium vero donum in fide esset; quia illa principalia et superiora utilitatem doni, nisi Deus crederetur, amitterent: ut nunc in hujus maximi et pulcherrimi dicti apostolici sacramento, haereticis omnibus nec verbum sapientiae est, nec sermo scientiae, nec religionis fides; quia impietas, quae non capit intelligentiam, extra sermonis scientiam et extra simplicitatem fidei est. Nec enim quisquam quod non sapit, loquitur: nec quod loqui non potest, potest credere. Unum itaque Deum Apostolus praedicans, et", + "candidate_score": 0.703136, + "ce_score": 0.998342 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_48_50", + "bdc_text": "Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur . Idem apostolus priore ad Corinth. 12 . capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_703", + "psc_text": "sancto an perverso spiritu quis loquatur: vel per genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur (I Cor. XIV, 6): vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad utilitatem unicuique divisis manifestatio Spiritus est, per has scilicet datae unicuique 235 utilitatis admirationes dono Spiritus non latente. 31. Haec dona alius atque alius largitur, et tamen unus Spiritus. --Tenuit autem beatus apostolus Paulus in hoc difficillimo ad humanam intelligentiam coelestium sacramentorum mysterio, et absolutam demonstrationem et sollicitam cautelam, ut per Spiritum et in Spiritu dari haec divisionum dona monstraret (non enim idipsum est per Spiritum, et in Spiritu dari): quia datio doni, quae obtinetur in Spiritu, haec tamen indulta per Spiritum sit. Consummat autem has dationum divisiones hoc modo: Haec autem omnia operatur unus et idem Spiritus, dividens unicuique sicut vult (I Cor. XII, 11) .", + "candidate_score": 0.702113, + "ce_score": 0.997942 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_11_13", + "bdc_text": "Mox paulo , quum hac a parte parum profecisset , facile persuasit philosophiae , ne ad humilis doctrinae famam sese submitteret , sed cristis erectis stultitiam crucis haberet contemptui . Quod quidem non apud illos modo est assecutus , a quibus derisi sunt apostoli , id quod et Paulus ab Atheniensibus passus est , sed et his persuasit , qui cum nomen Christo dedissent , in consortium ecclesiae iam recepti erant . Caeterum elati peritia carnis , quum humiliora et simpliciora viderentur , quae prodidissent apostoli , quam ut in eis acquiescendum putarent , ingentia quaedam , ut ipsis videbatur , sed revera otiosa , supervacanea et impia commenti maximis erroribus sunt involuti , ut non iniuria Septimius Tertullianus , vetus author , in libro De praescriptionibus haereticorum philosophiae tribuat , quod in ecclesia passim haereses extiterint .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1233", + "psc_text": "Hae non cavendae tantum, sed et confutandae. Fides docta quid praestet indoctae. --Quod providens ante beatus Apostolus Paulus, sicuti frequenter ostendimus, ut caveremus admonuit, dicens: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8 et 9) . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli", + "candidate_score": 0.701107, + "ce_score": 0.996887 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_42", + "bdc_text": "Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_931", + "psc_text": "non modo ore temerario loqui audebit de unigenito Deo, verum etiam corde impio cogitare; Apostolum ita de Spiritu sancto ad Corinthios scribentem credidisse cognoscat: Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum. Spiritus enim omnia scrutatur, et alta Dei. Quis enim scit hominum quae sunt hominis, quae in ipso, nisi spiritus qui in ipso est? Ita et quae in Deo sunt nemo novit, nisi Spiritus Dei (I Cor. II, 10, 11) . Sed haec inania corporalium rerum exempla spernentes, Deum de Deo, et Spiritum de Spiritu, virtutibus suis potius, quam terrenis conditionibus aestimemus. Aestimemus autem, non sensu nostro, sed professione divina: et credamus ei qui ait, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) . Nec ignoremus eum qui dixit, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego in Patre (Joan. X, 38) . Nec ignoremus eum, qui locutus est, 312 Ego et Pater unum sumus (Ibid. 30)", + "candidate_score": 0.700369, + "ce_score": 0.989834 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_376", + "psc_text": "solo indemutabili, solo immortali, solo potente, subjicitur et filius in diversitate substantiae, non ex Deo natus in Deum, sed per creationem susceptus in filium, non naturae habens nomen, sed adoptionis sortitus appellationem; necesse est ut his omnibus careat Filius, quae ad privilegium solitariae in Patre majestatis sunt praedicata. 35. Ariani unum verum Deum nesciunt. Cur. Quid duobus superioribus libris praestitum, quid jam praestandum. --Nescit haeretica perversitas unum Deum verum nosse et confiteri; et extra impietatis sensum, confessionis hujus est et fides et intelligentia. Prius confitendus est Pater et Filius, ut unus verus Deus possit intelligi: et cognitis sacramentis salutis humanae, quae in nobis per regenerationis virtutem in Patre et Filio consummantur ad vitam, legis et prophetarum sunt mysteria consequenda. Unum Deum verum non apprehendit ignara evangelicae et apostolicae praedicationis impietas. Cujus quamvis intelligentiam, usque ad absolutissimam verae pietatis professionem, ex ipsis eorum doctrinis 127 praestabimus; ut indivisus atque inseparabilis, non", + "candidate_score": 0.699589, + "ce_score": 0.997801 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_2_4", + "bdc_text": "Huius enim nihil esse , quod ad salutem nostram attineat , nec quadrare , ut quae sunt hominum solertia inventa , ad coelestem illam et a deo revelatam philosophiam adhibeantur . Pastorem esse debere , qui ecclesiae praeest , non contemplatorem , nec aliud illi spectandum magis , quam ut plurimorum salus doctrina illa , quam apostolus sanam vocat , quaeratur . Eam nec in hominum placitis consistere neque ab ulla naturae parte praestari , sed ex unico illo et inexhausto «fonte aquae vivae in vitam aeternam salientis » [ Joh 4 , 14 ] , qui quidem in scripturis prophetarum et apostolorum ceu amplo quodam in labro contineatur , haurire oportere .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_75", + "psc_text": "1. Quod sufficiat Trinitatis notitia in baptismo tradita. --Sufficiebat credentibus Dei sermo, qui in aures nostras Evangelistae testimonio cum ipsa veritatis suae virtute transfusus est, cum dicit Dominus: Euntes nunc docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mando vobis: et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 19, 20) . Quid enim in eo de sacramento salutis humanae non continetur? aut quid est, quod sit reliquum aut obscurum? Plena sunt omnia ut a pleno, et a perfecto perfecta. Nam et verborum significationem, et efficientiam rerum, et negotiorum ordinem, et naturae intelligentiam comprehendunt. Baptizare jussit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, id est, in confessione et auctoris, et unigeniti, et doni. Auctor unus est omnium. Unus est enim Deus Pater, ex quo omnia; et unus Unigenitus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia;", + "candidate_score": 0.697906, + "ce_score": 0.994323 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_41_43", + "bdc_text": "Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur . Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] . Hic autem , inquiunt , in omnem veritatem nos ducit .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_931", + "psc_text": "non modo ore temerario loqui audebit de unigenito Deo, verum etiam corde impio cogitare; Apostolum ita de Spiritu sancto ad Corinthios scribentem credidisse cognoscat: Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum. Spiritus enim omnia scrutatur, et alta Dei. Quis enim scit hominum quae sunt hominis, quae in ipso, nisi spiritus qui in ipso est? Ita et quae in Deo sunt nemo novit, nisi Spiritus Dei (I Cor. II, 10, 11) . Sed haec inania corporalium rerum exempla spernentes, Deum de Deo, et Spiritum de Spiritu, virtutibus suis potius, quam terrenis conditionibus aestimemus. Aestimemus autem, non sensu nostro, sed professione divina: et credamus ei qui ait, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) . Nec ignoremus eum qui dixit, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego in Patre (Joan. X, 38) . Nec ignoremus eum, qui locutus est, 312 Ego et Pater unum sumus (Ibid. 30)", + "candidate_score": 0.697689, + "ce_score": 0.996676 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_42_44", + "bdc_text": "Ea enim «quae sunt dei» , teste Paulo , «nemo novit nisi spiritus dei » [1 Kor 2 , 11] . Hic autem , inquiunt , in omnem veritatem nos ducit . Recte sane .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_931", + "psc_text": "non modo ore temerario loqui audebit de unigenito Deo, verum etiam corde impio cogitare; Apostolum ita de Spiritu sancto ad Corinthios scribentem credidisse cognoscat: Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum. Spiritus enim omnia scrutatur, et alta Dei. Quis enim scit hominum quae sunt hominis, quae in ipso, nisi spiritus qui in ipso est? Ita et quae in Deo sunt nemo novit, nisi Spiritus Dei (I Cor. II, 10, 11) . Sed haec inania corporalium rerum exempla spernentes, Deum de Deo, et Spiritum de Spiritu, virtutibus suis potius, quam terrenis conditionibus aestimemus. Aestimemus autem, non sensu nostro, sed professione divina: et credamus ei qui ait, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) . Nec ignoremus eum qui dixit, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego in Patre (Joan. X, 38) . Nec ignoremus eum, qui locutus est, 312 Ego et Pater unum sumus (Ibid. 30)", + "candidate_score": 0.697011, + "ce_score": 0.991557 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1273", + "psc_text": "Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula nasci: tamen hic idem locus, ne propter operationem mundi Dominum Christum creatum esse mentireris, occurrit, cum Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundi Dominum Jesum Christum esset locutura; nunc tamen Sapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Creatam se dicit Sapientia, spectans quae post saeculum gessit. --Sed tandem doctrinae catholicae revelatione, quid sit Christum in initium", + "candidate_score": 0.696796, + "ce_score": 0.996097 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_35", + "bdc_text": "Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_75", + "psc_text": "1. Quod sufficiat Trinitatis notitia in baptismo tradita. --Sufficiebat credentibus Dei sermo, qui in aures nostras Evangelistae testimonio cum ipsa veritatis suae virtute transfusus est, cum dicit Dominus: Euntes nunc docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mando vobis: et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 19, 20) . Quid enim in eo de sacramento salutis humanae non continetur? aut quid est, quod sit reliquum aut obscurum? Plena sunt omnia ut a pleno, et a perfecto perfecta. Nam et verborum significationem, et efficientiam rerum, et negotiorum ordinem, et naturae intelligentiam comprehendunt. Baptizare jussit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, id est, in confessione et auctoris, et unigeniti, et doni. Auctor unus est omnium. Unus est enim Deus Pater, ex quo omnia; et unus Unigenitus Dominus noster Jesus Christus, per quem omnia;", + "candidate_score": 0.696511, + "ce_score": 0.997431 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_9", + "bdc_text": "Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1273", + "psc_text": "Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula nasci: tamen hic idem locus, ne propter operationem mundi Dominum Christum creatum esse mentireris, occurrit, cum Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundi Dominum Jesum Christum esset locutura; nunc tamen Sapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Creatam se dicit Sapientia, spectans quae post saeculum gessit. --Sed tandem doctrinae catholicae revelatione, quid sit Christum in initium", + "candidate_score": 0.696151, + "ce_score": 0.9978 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1273", + "psc_text": "Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula nasci: tamen hic idem locus, ne propter operationem mundi Dominum Christum creatum esse mentireris, occurrit, cum Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundi Dominum Jesum Christum esset locutura; nunc tamen Sapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Creatam se dicit Sapientia, spectans quae post saeculum gessit. --Sed tandem doctrinae catholicae revelatione, quid sit Christum in initium", + "candidate_score": 0.694826, + "ce_score": 0.997862 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_35", + "bdc_text": "Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_522", + "psc_text": "blasphemiae editionem pertractantes, animadverterent non aliud laborari, quam ut Dominus noster Jesus Christus neque Dei filius neque Deus esse credatur, dum ei concessis tantum ex quadam adoptione nominibus, et Dei natura negatur et filii: cum et indemutabilis atque incorporeus Deus, sicuti et est, idcirco affirmatur, ne Filius natus ex Deo sit; et Deus pater ob id tantum in confessione Deus unus sit, ne in fide nostra Deus Christus sit: quia nec nativitatis intelligentiam natura incorporalis admittat, et Dei ex Deo fidem unus tantum nobis Deus in confessione dissolvat. Sed superioribus jam libellis fallacem hanc eorum atque inutilem praedicationem ex lege ac prophetis docentes, eam responsionis formam tenuimus, quae in Deo ex Deo praedicato, et uno Deo ac vero professo, neque in unius veri Dei unione deficeret, neque ad fidem Dei alterius excederet; dum neque solitarius nobis Deus in confessione, neque duo sunt. Et inter haec, unum neque negando neque confitendo,", + "candidate_score": 0.694145, + "ce_score": 0.997995 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_916", + "psc_text": "manentes, mansurasque posterius, invisibilium ac nondum exstantium generum capax natura contineat? 62. Nil latet eum in quo omnes scientiae thesauri, quamvis tamen latentes. --Non patitur autem in nobis doctor gentium Paulus hanc impii erroris professionem, ut ignorasse aliquid unigenitus Deus existimetur; ait enim: Instituti in dilectione, in omnes divitias adimpletionis intellectus, in agnitionem sacramenti Dei Christi, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconsi. Deus Christus sacramentum est, et omnes sapientiae et scientiae in eo thesauri latent. Portioni vero, et universitati non potest convenire: quia neque pars omnia intelligitur, et omnia partem non patiuntur intelligi. Filius enim si diem nescit, jam non omnes in eo scientiae thesauri sunt: diem non ignorat, omnes in se scientiae thesauros continens. Sed meminisse nos convenit, 307 occultos in eo istos scientiae thesauros esse, neque idcirco, quia occulti sint, non inesse: cum per id, quod Deus est, in eo insint; per id vero quod", + "candidate_score": 0.693975, + "ce_score": 0.997646 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_40", + "bdc_text": "«At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1163", + "psc_text": "Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligitur, paternae in eo naturae veritas discitur. Atque ita et cognito Filio Deus pater advocat, et credito Filio Pater suscipit: quia significatio et cognitio Patris in Filio sit per significationem in se Dei patris, religiosos nos in eum paterna religione perferentis. Adducit ergo ita Pater, dum quod principale est pater creditur. Ad Patrem autem nemo vadit nisi per Filium: quia cessante in nobis fide Filii, ignorabilis Pater est, non adituris ad paternam religionem, nisi prius Filii veneratione suscepta. Atque ita Filio cognito, ad vitae nos aeternitatem Pater adducit et suscipit: et utrumque per Filium est, dum", + "candidate_score": 0.693708, + "ce_score": 0.997354 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_32_34", + "bdc_text": "Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1260", + "psc_text": "eadem ante saeculum fundata. --Et o te miser, haeretice, qui indulta Ecclesiae adversum Synagogam arma, contra fidem ecclesiasticae praedicationis invadis: et doctrinae salutaris munitissimam intelligentiam rapis adversum universorum salutem; creaturam Christum per haec verba esse contendens, non Judaeum potius, negantem Christi ante saecula aeterna divinitatem et in omnibus operibus ac doctrinis Dei efficaciam, per haec verba Sapientiae subsistentis exstinguens! quae se nunc creatam in initium viarum Dei et in opera ejus a saeculo dixerit; ne forte ante Mariam non manere existimaretur: neque tamen creatam se ad nativitatis intelligentiam referret; quia in viarum initium et in opera sit creata; at vero ne hoc viarum initium, quod utique de divinis rebus humanae cognitionis exordium est, quisque ad subjiciendam tempori nativitatem infinitam deputaret (Prov. VIII, 22 sec. LXX), fundatam se ante saecula sit professa: ut dum aliud est in viarum initium et in opera creari, et aliud est ante saecula fundari, anterior intelligeretur", + "candidate_score": 0.692264, + "ce_score": 0.998011 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_32_34", + "bdc_text": "Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_304", + "psc_text": "rem ac naturam, proindeque veritatem, Filio attribui demonstrat. Legis autem nomine intelligit, quidquid sacris litteris ante Christum natum scriptis continetur. 1. Haereticis Deum unum praedicantibus aut assentiri, aut adversari periculosum. --Respondentes impiis et vesanis haereticorum institutionibus superioribus libris, non ignoravimus in eam nos contradicendi necessitatem deductos fuisse, ut non minus periculi audientibus responsio nostra, quam silentium commoveret. Cum enim unum Deum profane assertio infidelis ingereret, et rursum unum Deum religiose negare fides sana non posset; tractari de eo non sine ancipitis periculi conscientia potuit, quod non minus impie confirmaretur, quam negaretur. Et quidem humani sensus opinione ineptum et rationis alienum esse hoc forte existimabitur, ut quod irreligiosum est negare, idipsum irreligiosum sit confiteri: cum pietas confitendi, impietatem condemnet negandi; nec rationi conveniat, ut utiliter affirmetur, quod utiliter destruatur. Sed ad divinae sapientiae intelligentiam humanus sensus imprudens, et secundum coelestem prudentiam stultus, juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae", + "candidate_score": 0.692112, + "ce_score": 0.995907 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_56", + "psc_text": "in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum singulorum (naturarum singularum quae sunt in Christo), non pertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod ad sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et causae et temporis et nativitatis et nominis praedicatur. 31. Liber decimus. Quaedam Scripturae verba haereticis specie tenus faventia. --Decimi vero libri eadem est ratio, quae fidei. Nam quia ex passionis genere et professione quaedam per stultae intelligentiae sensum ad contumeliam divinae in Domino Jesu Christo naturae virtutisque rapuerunt; ea ipsa demonstranda fuerunt, et ab his impiissime intellecta esse, et a Domino ad protestationem verae et perfectae in se majestatis esse memorata. Namque his sibi dictis, ut religiose impii sint, blandiuntur: Tristis est anima mea usque ad mortem (Matth. XXVI, 38) ; ut longe a beatitudine atque incorruptione Dei sit, in cujus animam dominans metus tristitiae imminentis inciderit:", + "candidate_score": 0.691961, + "ce_score": 0.997785 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_35", + "bdc_text": "Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_491", + "psc_text": "filius Dei (Joan. XX, 31) . Scribendi igitur Evangelii non aliam praetulit causam, quam ut omnes crederent Jesum esse Christum filium Dei. Si sufficit ad salutem, Christum credere, cur adjecit filium Dei? Si vero Christum credere ea demum fides est, non Christum tantummodo, sed Christum filium Dei credidisse; non est nomen filii in Christo unigenito Deo ex adoptionis consuetudine, quod proprium est ad salutem. Si ergo salus in confessione nominis est; quaero cur in nomine veritas non sit. Quod si in nomine veritas est; qua auctoritate creatio esse dicetur, cum non creationis confessio salutem sit praestitura, sed filii? 42. Filius ex Patre natus. Filium negantes, antichristi. --Haec igitur salus vera est, hoc perfectae fidei meritum, Jesum Christum filium Dei credidisse. Non est enim dilectio in nobis ad Deum patrem, nisi per Filii fidem. Et audiamus eum per epistolam loquentem: Omnis, qui diligit Patrem, diligit eum qui ex eo natus est", + "candidate_score": 0.691562, + "ce_score": 0.997895 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_46_48", + "bdc_text": "At hoc ipsum , aiunt , non fecerunt apostoli philosophia . Sed iidem non prohibuere . Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1233", + "psc_text": "Hae non cavendae tantum, sed et confutandae. Fides docta quid praestet indoctae. --Quod providens ante beatus Apostolus Paulus, sicuti frequenter ostendimus, ut caveremus admonuit, dicens: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8 et 9) . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli", + "candidate_score": 0.690882, + "ce_score": 0.993703 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.690428, + "ce_score": 0.998063 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_20_22", + "bdc_text": "Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum . Quae sane ambitio clarissimas illas orientis et primaevae religionis altrices ecclesias cum Romana ecclesia miserabili clade commisit , et cum nullus esset contentionis finis , post simultates ultro citroque nullapa ce omnium dixerim - moderatione exercitas , perpetuo schismate sint ii dissociatae .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.689754, + "ce_score": 0.996985 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_32_34", + "bdc_text": "Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1286", + "psc_text": "Si igitur Sapientia, memorem se eorum quae a saeculo gesta sunt dicens, in opera 438 Dei atque in vias Dei creatam esse se dixit; atque ita creatam, ut fundatam se ante saecula doceret, ne assumptae illius varie ac frequenter creationis sacramentum demutasse naturam videretur, cum fundationis firmitas convellendi status non reciperet perturbationem; at vero ne fundatio aliud quidquam quam nativitatem videretur ostendere, ante omnia professa est esse se genitam: nunc vero cur creatio ad nativitatem deputatur, cum quae genita ante omnia est, ipsa fundata ante saecula est; quae autem fundata ante saeculum est, ea ipsa in initium viarum Dei et in opera ejus creata a saeculis est: ut creatio a saeculis differre intelligeretur ab ea, quae ante saecula et quae ante universa nativitas est. Non habet saltem impietas veniam, ut praetendat impietatis errorem. 50. Quo sensu etsi imperite, non tamen impie posset deputari. --Namque etsi infirmitas intelligentiae sensum religiosae opinionis", + "candidate_score": 0.68972, + "ce_score": 0.992023 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1273", + "psc_text": "Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula nasci: tamen hic idem locus, ne propter operationem mundi Dominum Christum creatum esse mentireris, occurrit, cum Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundi Dominum Jesum Christum esset locutura; nunc tamen Sapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Creatam se dicit Sapientia, spectans quae post saeculum gessit. --Sed tandem doctrinae catholicae revelatione, quid sit Christum in initium", + "candidate_score": 0.689523, + "ce_score": 0.998182 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_32_34", + "bdc_text": "Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_520", + "psc_text": "In quo non ignoramus quam difficile atque arduum iter doctrinae evangelicae scandamus. A quo quamvis consciae infirmitatis nostrae trepidatione revocemur; tamen fidei aestu incitati, et haereticorum furore commoti, et periculo ignorantium perturbati, quae loqui non audemus, silere non possumus: utriusque discriminis metu subditi, ne destitutae veritatis rea in nobis sit aut taciturnitas, aut praedicatio. Incredibilibus etenim se corrupti ingenii artibus 175 haeretica subtilitas circumegit: primum ut fingeret religionem, deinde ut omnium simplicium aurium securitatem verbis falleret, tum praeterea ut se prudentiae saeculi coaptaret, postremo ut veritatis intelligentiam per speciem editae rationis averteret. Nam prostestata (in epistola lib. IV et VI relata) Deum unum, mentita pietatem est; professa rursus Dei filium, audientes fefellit in nomine; dicens etiam non fuisse ante quam nascitur, mundi sapientiae satisfecit; indemutabilem quoque et incorporeum Deum confitens, nativitatem Dei ex Deo per demonstrationem subdolae rationis exclusit: nostris adversum nos usa doctrinis, et Ecclesiae fide contra Ecclesiae fidem", + "candidate_score": 0.688028, + "ce_score": 0.997532 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_520", + "psc_text": "In quo non ignoramus quam difficile atque arduum iter doctrinae evangelicae scandamus. A quo quamvis consciae infirmitatis nostrae trepidatione revocemur; tamen fidei aestu incitati, et haereticorum furore commoti, et periculo ignorantium perturbati, quae loqui non audemus, silere non possumus: utriusque discriminis metu subditi, ne destitutae veritatis rea in nobis sit aut taciturnitas, aut praedicatio. Incredibilibus etenim se corrupti ingenii artibus 175 haeretica subtilitas circumegit: primum ut fingeret religionem, deinde ut omnium simplicium aurium securitatem verbis falleret, tum praeterea ut se prudentiae saeculi coaptaret, postremo ut veritatis intelligentiam per speciem editae rationis averteret. Nam prostestata (in epistola lib. IV et VI relata) Deum unum, mentita pietatem est; professa rursus Dei filium, audientes fefellit in nomine; dicens etiam non fuisse ante quam nascitur, mundi sapientiae satisfecit; indemutabilem quoque et incorporeum Deum confitens, nativitatem Dei ex Deo per demonstrationem subdolae rationis exclusit: nostris adversum nos usa doctrinis, et Ecclesiae fide contra Ecclesiae fidem", + "candidate_score": 0.686893, + "ce_score": 0.998078 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_36_38", + "bdc_text": "In qua sententia , nisi fallor , scriptores sunt omnium ecclesiarum praeconiis commendati , praecipue autem Hieronymus et Augustinus , qui et lucubrationes suas non alia lege volunt recipi et probari , quam si quae docent interpretando , a canonicis illis oraculis nusquam dissentiant . Sed eosdem authores , quos iam nunc commemoravi , quum tot praeclaris artibus ornatos tantaque rerum omnium peritia et cognitione instructos ad illud coelestium mysteriorum arcanum ceu bene lotis manibus accessisse videamus , profecto bonos piosque omnes vel solo exemplo admonuere nihil esse reiiciendum illarum artium , cuius usus honestus esse queat. Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_962", + "psc_text": "ut secundum desideria sua coacervet sibi magistros, relegat: exsilio nostro laetantes et exsultantes in Domino, constitisse in nobis plenitudinem apostolicae prophetiae. 5. Quam caute se gesserit superioribus libris. Solemnes Arianorum calumniae in Catholicos. --Superioribus igitur libellis sincerae, ut arbitror, fidei et incontaminatae veritatis professionem tenentes, quamquam secundum humanae naturae consuetudinem nullus sermo non sit obnoxius contradictioni, eam tamen nos arbitror totius responsionis nostrae moderatos esse rationem, ut contradicere quisquam nisi cum impietatis professione non possit. Eorum enim dictorum, quae secundum falsiloquii sui artem ex Evangeliis haeretici praesumunt, ita demonstrata veritas est, ut jam in contradictione ignorantiam 324 excusare non liceat, sed irreligiositatem necesse sit confiteri. Eam quoque nunc, secundum sancti Spiritus donum, temperavimus totius fidei demonstrationem, ut ne quid ementiri saltem adversum nos criminis possent. Solent enim ita de nobis implere aures ignorantium, ut nos asserant negare nativitatem, cum unitatem divinitatis praedicamus: et dicant solitarium a nobis per hoc, Ego", + "candidate_score": 0.686575, + "ce_score": 0.583673 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_48_50", + "bdc_text": "Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur . Idem apostolus priore ad Corinth. 12 . capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_56", + "psc_text": "in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum singulorum (naturarum singularum quae sunt in Christo), non pertineat ad contumeliam verae divinitatis, quod ad sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et causae et temporis et nativitatis et nominis praedicatur. 31. Liber decimus. Quaedam Scripturae verba haereticis specie tenus faventia. --Decimi vero libri eadem est ratio, quae fidei. Nam quia ex passionis genere et professione quaedam per stultae intelligentiae sensum ad contumeliam divinae in Domino Jesu Christo naturae virtutisque rapuerunt; ea ipsa demonstranda fuerunt, et ab his impiissime intellecta esse, et a Domino ad protestationem verae et perfectae in se majestatis esse memorata. Namque his sibi dictis, ut religiose impii sint, blandiuntur: Tristis est anima mea usque ad mortem (Matth. XXVI, 38) ; ut longe a beatitudine atque incorruptione Dei sit, in cujus animam dominans metus tristitiae imminentis inciderit:", + "candidate_score": 0.686365, + "ce_score": 0.996306 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_620", + "psc_text": "Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me, Philippe? qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Non creditis mihi quoniam ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 9, 10) ? Non relictus est hominum eloquiis de Dei rebus alius praeter quam Dei sermo: omnia reliqua et arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis:", + "candidate_score": 0.686168, + "ce_score": 0.99777 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_394", + "psc_text": "si cognitis sacramentis perfectae in Deum fidei, impia humanae stultitiae instituta desererent, et se Deo redderent haereticis repudiatis, atque a cibo mortis, quo in laqueum aves solent illici, in volatum se liberae securitatis erigerent; sequerenturque Christum ducem, prophetas nuntios, Apostolos praevios, fidem consummatam, et salutem in Patris et Filii confessione perfectam; et cum dictum meminissent ore Domini: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum (Joan. V, 23) , ad honorificandum Patrem per honorem Filii se referrent. 3. Haeresis Arianae lues. --Emersit enim pestifera et letalis populis proxime lues, quae ingenti grassata contagio ruinam miserandae mortis invexit. Non enim tantum aut considentium ( f. concidentium) in chaos cum populis suis repens urbium vastitas, aut frequentes bellorum et funebres mortes, aut immedicatae aegritudinis populosa contagia desaevierunt, in quantum ad exitium generis humani haeresis haec funesta grassata est. Deo enim, cui omnia in mortuis vivunt, hoc solum perit quod sibi", + "candidate_score": 0.685859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_723", + "psc_text": "O dignus ille magnorum et coelestium arcanorum conscientia, et assumptus secretorum divinorum electusque particeps, ea ipsa illiciti eloquii silentio necessario tacens, et vere Apostolus Christi, quali humanae perversitatis ingenia absoluti sermonis sui praedicatione conclusit, unum Patrem Deum, et unum Dominum Jesum Christum confitendo; ut inter haec nec duos quisquam possit praedicare, neque unicum: cum tamen qui non unicus est, non in duos proficeret; nec qui duo non sunt, solitarius posset intelligi; et inter haec perfectam Christi nativitatem pater demonstratus ostenderet! 40. Haereticis nec fides, nec spes, nec baptisma. --Extendite nunc vibratas sibilis linguas, haeretici serpentes, sive Sabelli, sive Photine, sive qui nunc creaturam esse unigenitum Deum praedicatis. Audiet unum Deum patrem, quisquis negat filium: quia cum Pater non nisi per filium pater sit, Filius 243 per id significatur in Patre. Qui vero unitatem naturae indifferentis Filio adimit, cognoscat unum Dominum Jesum Christum. Nisi enim per unitatem Spiritus unus est Dominus,", + "candidate_score": 0.685762, + "ce_score": 0.998023 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_35", + "bdc_text": "Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_523", + "psc_text": "ac prophetis docentes, eam responsionis formam tenuimus, quae in Deo ex Deo praedicato, et uno Deo ac vero professo, neque in unius veri Dei unione deficeret, neque ad fidem Dei alterius excederet; dum neque solitarius nobis Deus in confessione, neque duo sunt. Et inter haec, unum neque negando neque confitendo, fidei conservata perfectio est, dum et quod unum sunt refertur ad utrumque, et uterque non unus est. Hoc igitur perfectae fidei indissolubile sacramentum evangelicis atque apostolicis doctrinis absoluturi, non aliud primum debuimus, quam Dei filium verae nativitatis subsistentem 176 naturam cognitioni audientium intimare; neque aliunde aut ex nihilo, sed ex Deo esse filium manifestare. Quod quia secundum ea, quae anteriore libro edita sunt, ambigi non potest, quin cessante adoptionis nomine, verus filius ex veritate nativitatis sit: ea nunc quoque ex Evangeliis proferimus, ut quia filius verus est, verus quoque Deus esse noscatur: quia neque verus filius erit, nisi verus et", + "candidate_score": 0.685349, + "ce_score": 0.998022 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_35", + "bdc_text": "Proinde recte mihi et pie sentire videntur , qui quidem in eo loco propheticas et apostolicas scripturas habent , ut in eis semel omnium eorum , quae ad vitam et salutem nostram attinent , traditionem ita perfectam et consummatam statuunt [ ! ] , ut demere quicquam aut addere velle confessam blasphemiam dicant , rursum , quicquid praeter illas sic asseritur , ut salutis in eo ratio statuatur , id ipsum nec credi oportere nec recipi , quod impostura sit , non pietas , dicere ex dei voluntate esse et deo placere per Christum , quod nec per prophetas deus , nec per apostolos filius dei Christus docuit , sed et impudentissime obtrudi simplicitati credentium , quae palam cum scripturis pugnant .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.685268, + "ce_score": 0.997876 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_50", + "bdc_text": "capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_703", + "psc_text": "sancto an perverso spiritu quis loquatur: vel per genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur (I Cor. XIV, 6): vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad utilitatem unicuique divisis manifestatio Spiritus est, per has scilicet datae unicuique 235 utilitatis admirationes dono Spiritus non latente. 31. Haec dona alius atque alius largitur, et tamen unus Spiritus. --Tenuit autem beatus apostolus Paulus in hoc difficillimo ad humanam intelligentiam coelestium sacramentorum mysterio, et absolutam demonstrationem et sollicitam cautelam, ut per Spiritum et in Spiritu dari haec divisionum dona monstraret (non enim idipsum est per Spiritum, et in Spiritu dari): quia datio doni, quae obtinetur in Spiritu, haec tamen indulta per Spiritum sit. Consummat autem has dationum divisiones hoc modo: Haec autem omnia operatur unus et idem Spiritus, dividens unicuique sicut vult (I Cor. XII, 11) .", + "candidate_score": 0.68475, + "ce_score": 0.992071 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_495", + "psc_text": "O infelix intelligentia, et Dei spiritu carens, et in antichristi spiritum ac nomen proficiens, et nesciens ad sacramentum salutis nostrae Dei filium venisse (per hoc indigna optimae hujus intelligentiae sensu), creaturae potius adoptivum nomen quam verum filium Dei Jesum Christum esse confessa, quibusnam hoc arcanorum mysteriorum secretis edocta es? vel quis hodie novus hujus scientiae tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris recumbenti in pectus suum Dominus ostendit (Joan. XIII, 23)? Aut solus ad crucem sequens, inter caetera suscipiendae tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque in illa specialis in te amoris contestatione didicisti (Joan. XIX, 27)? Vel ad sepulcrum prior quoque Petro currens adeptus es (Joan. XX, 4)? Vel intra consessus angelorum 166 et signatorum librorum insolubiles nexus, et signorum coelestium multiformes potestates, et novarum atque incomprehensibilium cantionum hymnos sempiternes, tam pia tibi haec per Agnum ducem revelata doctrina est, ne Pater pater sit, ne", + "candidate_score": 0.684388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_24_26", + "bdc_text": "Demum nescio qua philosophia eo deventum audaciae , ut homini palam arrogarentur , quae solius dei sunt , quodque Christi erat et servatoris et vindicis salutis , idipsum operibus unctorum et sanctorum meritis e penuario Pelagii denuo depromptis attributum fuerit . Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est . Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.683886, + "ce_score": 0.9964 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.682967, + "ce_score": 0.996162 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_32_34", + "bdc_text": "Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1274", + "psc_text": "componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Creatam se dicit Sapientia, spectans quae post saeculum gessit. --Sed tandem doctrinae catholicae revelatione, quid sit Christum in initium viarum Dei et in opera creatum esse, in principio haeretice cognosce, et ipsius Sapientiae dictis impiae hebetudinis tuae disce stultitiam. Coepit enim ita: Si enuntiavero vobis quae quotidie sunt, memorabor ea quae a saeculo sunt enumerare (Prov. VIII, 21, sec. LXX) : namque cum ante dixisset: Vos o homines obsecro, et emitto vocem meam filiis hominum. Intelligite simplices astutiam, indocti autem cor apponite (Ibid., 4, 5) ; et rursum: Per me reges regnant, et potentes scribunt justitiam. Per me principes magnificantur, et tyranni per me tenent terram (Ibid., 15, 16) ; et rursum: In viis aequitatis ambulo, et inter medias", + "candidate_score": 0.682933, + "ce_score": 0.993108 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_32_34", + "bdc_text": "Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_196", + "psc_text": "tam sapienter instituti opificii ornatum, creatoris sui non est venerata sapientiam; placuit Deo praedicatione stultitiae salvos facere credentes, id est, crucis fide aeternitatem mortalibus provenire: ut confusa humanae sententiae opinione, ibi salus reperiretur, ubi creditur esse stultitia. Christus enim qui stultitia gentibus et Judaeis scandalum est, Dei virtus Deique sapientia est: quia quae sensu humano infirma in Dei rebus et stulta existimantur, haec prudentiae virtutique terrenae, et sapientiae et potestatis veritate praecellant. 26. De Dei rebus non suo sensu, sed fide decernendum. --Nihil igitur in divinis effectibus humanae mentis opinione tractandum est, neque de creatore suo opificii ipsius materia decernat. Assumenda autem nobis est stultitia, ut sapientiam sumamus, non imprudentiae sensu, sed naturae nostrae conscientia: ut quod cogitationis terrenae ratio non concipit, id nobis rursum ratio divinae virtutis insinuet. Cum enim recognita stultitiae nostrae intelligentia, imperitiam naturalis in nobis imprudentiae senserimus, tum per divinae sapientiae prudentiam ad Dei sapientiam imbuemur:", + "candidate_score": 0.682522, + "ce_score": 0.994492 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19_21", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat . Sed ut prosequamur institutum : Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_766", + "psc_text": "2. Scripturae quibus abutuntur Ariani. Cur earum sensum non assequantur. --Et haec quidem quamvis ita se ut sunt habeant, quia naturalis ex Deo Deus non potest nisi in ea nativitatis suae natura esse qua Deus est, et viventis naturae indifferens unitas inseparabilis a se est sub viventis nativitate naturae: tamen per fidei evangelicae salutarem confessionem subrepunt haeretici ad veritatis excidium, ut naturalem Filio detrahant unitatem, dum aliter atque ad aliud dicta, aliter atque in aliud intelligenda componunt. Negantes itaque Dei filium, utuntur ea auctoritate qua dixerit: Quid me dicis bonum? Nemo est bonus nisi unus Deus (Marc. X, 18) : ut quia unum Deum professio ejus locuta sit, quidquid illud exinde in Dei nomine erit, jam non in natura Dei maneat, quia Deus unus est. Atque ut id, quod ipse Deus dicitur, nuncupatione potius quam veritate sit; hinc confirmare nituntur, quia dixerit: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te", + "candidate_score": 0.681902, + "ce_score": 0.997605 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_6_8", + "bdc_text": "Illorum autem existimatio tametsi in speciem non multum aliena esse a veritate videatur propter abusum studiorum et artium , quem proximis aliquot saeculis stupor quidam et , ut sic dicam , publicus hominum veternus orbi invexerat , tamen propius intuenti constabit , arbitror , errorem esse non minus pernitiosum , quam illorum fuit , qui negarunt sacras literas sine ope philosophiae unquam recte aut doceri aut intelligi posse . Ac mihi quidem , si alterutram in sententiam eundum pedibus esset , tolerabilius videretur in eam peccare partem , quae abusum doctrinarum admitteret , modo interim essent , qui probe uterentur , quam illam probare sententiam , quae honestarum artium studia prorsus tollenda esse de ecclesiis arbitratur . Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_520", + "psc_text": "In quo non ignoramus quam difficile atque arduum iter doctrinae evangelicae scandamus. A quo quamvis consciae infirmitatis nostrae trepidatione revocemur; tamen fidei aestu incitati, et haereticorum furore commoti, et periculo ignorantium perturbati, quae loqui non audemus, silere non possumus: utriusque discriminis metu subditi, ne destitutae veritatis rea in nobis sit aut taciturnitas, aut praedicatio. Incredibilibus etenim se corrupti ingenii artibus 175 haeretica subtilitas circumegit: primum ut fingeret religionem, deinde ut omnium simplicium aurium securitatem verbis falleret, tum praeterea ut se prudentiae saeculi coaptaret, postremo ut veritatis intelligentiam per speciem editae rationis averteret. Nam prostestata (in epistola lib. IV et VI relata) Deum unum, mentita pietatem est; professa rursus Dei filium, audientes fefellit in nomine; dicens etiam non fuisse ante quam nascitur, mundi sapientiae satisfecit; indemutabilem quoque et incorporeum Deum confitens, nativitatem Dei ex Deo per demonstrationem subdolae rationis exclusit: nostris adversum nos usa doctrinis, et Ecclesiae fide contra Ecclesiae fidem", + "candidate_score": 0.681835, + "ce_score": 0.997006 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_21_23", + "bdc_text": "Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum . Quae sane ambitio clarissimas illas orientis et primaevae religionis altrices ecclesias cum Romana ecclesia miserabili clade commisit , et cum nullus esset contentionis finis , post simultates ultro citroque nullapa ce omnium dixerim - moderatione exercitas , perpetuo schismate sint ii dissociatae . Sed nihilominus interim est de regno , de agris urbibusque possidendis laboratum , nec sine artibus , quas hoc loco dicere non attinet .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.681825, + "ce_score": 0.996182 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39_41", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur . «At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] . Fatemur et pernegamus vel ipsis scripturis bene usurum , qui spiritu domini non imbuitur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_609", + "psc_text": "33. Iter ad Patrem per Filium: qui hoc intelligatur. --Non incertam aut dubiam Dominus tanti sacramenti doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim (Joan. XIV, 6, et seqq.): Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non nostis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem. Quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? Non credis mihi, quoniam ego in Patre, et Pater 203 in me est? Verba, quae ego loquor vobis, non a me loquor; sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin autem, vel propter", + "candidate_score": 0.681809, + "ce_score": 0.996924 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_32_34", + "bdc_text": "Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_233", + "psc_text": "confirmationem corrupto intelligentiae sensu, divinorum dictorum testimonia usurpant, et de his sub occasione humanae ignorantiae mentiuntur. Nemini autem dubium esse oportet, ad divinarum rerum cognitionem divinis utendum esse doctrinis. Neque enim scientiam coelestium per semet humana imbecillitas consequetur, neque invisibilium intelligentiam ipse sibi corporalium sensus assumet. Non enim vel id quod creatum in nobis atque carnale est, vel id quod in usum vitae nostrae ex Deo datum est, suomet judicio naturam Creatoris sui opusque discernit. Non subeunt ingenia nostra in coelestem scientiam, neque incomprehensibilem virtutem sensu aliquo infirmitas nostra concipiet. Ipsi de se Deo credendum est: et iis, quae cognitioni nostrae de se tribuit, obsequendum. Aut enim more gentilium denegandus est, si testimonia ejus improbabuntur: 82 aut si ut est Deus creditur, non potest aliter de eo, quam ut ipse est de se testatus, intelligi. Cessent itaque propriae hominum opiniones, neque se ultra divinam constitutionem humana consilia extendant. Sequimur ergo,", + "candidate_score": 0.681493, + "ce_score": 0.985992 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_32_34", + "bdc_text": "Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1049", + "psc_text": "est. 358 52. Fides vera haereticae adversa. --Sed inter has impias infirmasque sententias, Ecclesiae fides apostolocis imbuta doctrinis novit in Christo nativitatem, sed ignorat exordium. Scit dispensationem, sed nescit divisionem. Non patitur Christum Jesum, ut Jesus non ipse sit Christus: nec filium hominis discernit a Dei filio, ne filius Dei forte non et filius hominis intelligatur. Non absumit filium Dei in filium hominis. Neque tripartita Christum fide scindit, cujus de super texta vestis inscissa est (Joan., XIX, 23): ut Jesum Christum et in Verbum et in animam et in corpus incidat, neque rursum Deum Verbum et in animam et in corpus absumat. Totum ei Deus Verbum est, totum ei homo Christus est; retinens hoc in sacramento confessionis suae unum, nec Christum aliud credere quam Jesum, nec Jesum aliud praedicare quam Christum. 53. In Dei rebus mens humana deficit. Obtunditur plus volens videre quam datur. --Non ignoro autem in quantum humanae", + "candidate_score": 0.681226, + "ce_score": 0.996339 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_32_34", + "bdc_text": "Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ? Ipsa scriptura tot nominibus sacra etiamnum ab haereticis aut inverecunde contemnitur aut certe pro re nata torquetur , ne non ei doctrinae , quae defenditur , suffragari videatur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_750", + "psc_text": "est. 53. Sapientia humana. Elementorum mundi et Christi discrimen. --Ut autem dictum Domini intelligas quo ait: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; Apostoli et doctrinam et fidem disce dicentis: Videte ne quis vos seducat per philosophiam et inanem deceptionem secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum: quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8, 9) . De mundo est, et doctrinas hominum sapit, et philosophiae praeda est, quisquis Christum verum Deum nescit, quisquis in eo plenitudinem divinitatis ignorat. Humana mens hoc solum sapit quod intelligit, et mundus hoc tantum quod potest credit, secundum elementorum naturas id tantum possibile existimans, quod aut videret, aut ageret. Elementa enim mundi ex nihilo substiterunt: 252 sed Christus non de non substantibus manet, nec coepit ad originem, sed originem ab origine sumpsit aeternam. Elementa enim mundi aut inanima sunt, aut ad animam profecerunt: sed Christus vita est, ex Deo", + "candidate_score": 0.680492, + "ce_score": 0.982697 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_50", + "bdc_text": "capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_702", + "psc_text": "nunc ejus paternae promissionis eloquium est. Per has igitur virtutum efficientias manifestatio Spiritus est. Neque enim in occulto est Spiritus donum, ubi sermo sapientiae est, et verba vitae audiuntur: vel ubi divinae cognitionis scientia est, ne pecudum modo per ignorationem Dei, vitae nostrae ignoremus auctorem: vel per fidem Dei, ne non credentes Evangelium Dei, extra Evangelium Dei simus: vel per donum curationum, ut gratiam ejus, qui haec tribuit, infirmitatum curatione testemur: vel per operationem virtutum, ut quod agimus, Dei esse virtus intelligatur: vel per prophetiam, ut per doctrinae intelligentiam intelligamur ex Deo eruditi: vel per discretionem spirituum, ne ignari simus, sancto an perverso spiritu quis loquatur: vel per genera linguarum, ut in signum dati Spiritus sancti linguarum sermo donetur (I Cor. XIV, 6): vel in interpretatione linguarum, ne ignoratione fides audientium periclitetur, cum linguam ignorantibus linguae interpretator absolvit. In his igitur omnibus ad utilitatem unicuique divisis manifestatio Spiritus est, per", + "candidate_score": 0.680118, + "ce_score": 0.996481 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_50", + "bdc_text": "capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_711", + "psc_text": "patiatur alterius. O plane rara ac difficilia charismatum dona, et vere in hac utilitatum datione manifestatio Spiritus constituta! Et merito hic dividendarum gratiarum ordo servatus est, ut principalis esset sermo sapientiae; vere enim illud est, Et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) , quia nisi per hoc sapientiae verbum Christus Dominus non posset intelligi, tum deinde sequens esset sermo scientiae; ut quod sapimus, scienter loquamur, ita ut sapiamus sapientiae verbum: tertium vero donum in fide esset; quia illa principalia et superiora utilitatem doni, nisi Deus crederetur, amitterent: ut nunc in hujus maximi et pulcherrimi dicti apostolici sacramento, haereticis omnibus nec verbum sapientiae est, nec sermo scientiae, nec religionis fides; quia impietas, quae non capit intelligentiam, extra sermonis scientiam et extra simplicitatem fidei est. Nec enim quisquam quod non sapit, loquitur: nec quod loqui non potest, potest credere. Unum itaque Deum Apostolus praedicans, et", + "candidate_score": 0.678387, + "ce_score": 0.996495 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_1", + "bdc_text": "Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.677992, + "ce_score": 0.995862 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_5", + "bdc_text": "Quam opinionem et catabaptistae de internae , videlicet vocationis sufficientia persuasi , non semel apud nos publicis in congressibus cum clamore et strepitu ita suo more tuebantur , ut in totum et linguarum peritiam et eloquentiae studium supploderent atque exibilarent .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_70", + "psc_text": "professio est: caeterum auxilii et misericordiae tuae munus orandum est, ut extensa tibi fidei nostrae confessionisque vela flatu Spiritus tui impleas, nosque in cursum praedicationis initae propellas. Non enim nobis infidelis sponsionis istius auctor est, dicens: Petite, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis (Luc. XI, 9) . Nos quidem inopes ea quibus egemus precabimur, et in scrutandis prophetarum tuorum apostolorumque dictis studium pervicax afferemus, et omnes obseratae intelligentiae aditus pulsabimus: sed tuum est, et oratum tribuere, et quaesitum adesse, et patere pulsatum. Torpemus enim quodam naturae nostrae pigro stupore, et ad res tuas intelligendas intra ignorantiae necessitatem ingenii nostri imbecillitate cohibemur: sed doctrinae tuae studia ad sensum nos divinae cognitionis instituunt, et ultra naturalem opinionem fidei obedientia provehit. 38. Exspectamus ergo ut trepidi hujus coepti exordia incites, et profectu accrescente confirmes, et ad consortium vel prophetalis vel apostolici spiritus voces: ut dicta eorum non alio quam", + "candidate_score": 0.677017, + "ce_score": 0.995556 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_29_31", + "bdc_text": "Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent . Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat . Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.676165, + "ce_score": 0.997625 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_719", + "psc_text": "Confessus enim unum Deum patrem ex quo omnia sunt, et unum Dominum Jesum Christum per quem omnia: quaero quid diversitatis attulerit, dicens ex 241 Deo omnia, et per Christum omnia (I Cor. VIII, 6)? Anne possit separabilis a se naturae et spiritus intelligi ex quo, et per quem omnia? Omnia enim per Filium ex nihilo substiterunt, et ad Deum ex quo omnia, ad Filium vero per quem omnia Apostolus retulit. Et non invenio quid differat, cum per utrumque opus sit virtutis ejusdem. Si enim ad universitatis substantiam proprium ac sufficiens creaturis esset quod ex Deo sunt; quid habuit necessitatis memorasse, quod quae ex Deo sunt, per Christum sint, nisi quod unum idem est, per Christum esse et ex Deo esse? Sed quemadmodum Dominum et Deum utrique eorum, ut mutuum esset, adscriptum est: ita ex quo et per quem relatum ad utrumque est, et ad demonstrationem unitatis utriusque, nec ad intelligentiam", + "candidate_score": 0.676096, + "ce_score": 0.995293 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_21_23", + "bdc_text": "Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum . Quae sane ambitio clarissimas illas orientis et primaevae religionis altrices ecclesias cum Romana ecclesia miserabili clade commisit , et cum nullus esset contentionis finis , post simultates ultro citroque nullapa ce omnium dixerim - moderatione exercitas , perpetuo schismate sint ii dissociatae . Sed nihilominus interim est de regno , de agris urbibusque possidendis laboratum , nec sine artibus , quas hoc loco dicere non attinet .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_520", + "psc_text": "In quo non ignoramus quam difficile atque arduum iter doctrinae evangelicae scandamus. A quo quamvis consciae infirmitatis nostrae trepidatione revocemur; tamen fidei aestu incitati, et haereticorum furore commoti, et periculo ignorantium perturbati, quae loqui non audemus, silere non possumus: utriusque discriminis metu subditi, ne destitutae veritatis rea in nobis sit aut taciturnitas, aut praedicatio. Incredibilibus etenim se corrupti ingenii artibus 175 haeretica subtilitas circumegit: primum ut fingeret religionem, deinde ut omnium simplicium aurium securitatem verbis falleret, tum praeterea ut se prudentiae saeculi coaptaret, postremo ut veritatis intelligentiam per speciem editae rationis averteret. Nam prostestata (in epistola lib. IV et VI relata) Deum unum, mentita pietatem est; professa rursus Dei filium, audientes fefellit in nomine; dicens etiam non fuisse ante quam nascitur, mundi sapientiae satisfecit; indemutabilem quoque et incorporeum Deum confitens, nativitatem Dei ex Deo per demonstrationem subdolae rationis exclusit: nostris adversum nos usa doctrinis, et Ecclesiae fide contra Ecclesiae fidem", + "candidate_score": 0.675974, + "ce_score": 0.995792 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_50", + "bdc_text": "capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_700", + "psc_text": "ministeriorum idem ipse Dominus est, et in divisione operationum idem Deus est, et in utilitatis datione manifestatio Spiritus. Atque ut datio utilitatis in manifestatione Spiritus nosceretur; continuo subjectum est: Huic quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri autem fides in eodem Spiritu, alii donum curationum in eodem Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio Spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio linguarum (Ibid., 8 et seqq.) . 30. Spiritus manifestatio. --Et quidem id, quod quartum esse diximus, id est, in datione utilitatis Spiritus manifestationem, absolutam habet intelligentiam. 234 Commemoratum enim est, per quas dationum utilitates haec esset Spiritus manifestatio. In his namque divisionum virtutibus non incerta doni hujus ostensio est, de quo Dominus ad Apostolos dixerat, praecipiens his, ne ab Jerosolymis discederent; sed exspectate, inquit, promissionem Patris, quam audistis de ore meo, Quoniam Joannes baptizavit aqua, vos autem Spiritu sancto tingemini, quem et", + "candidate_score": 0.674871, + "ce_score": 0.997279 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_1", + "bdc_text": "Habet haec nostra aetas , vir doctissime , complusculos evangelii ministros , pios quidem illos et diligentes viros , qui immodica quadam , ut mihi videtur , scripturarum veneratione adducti in ea sunt haeresi , ut existiment presbyteris ad pascendum gregem dominicum vocatis non licere praeter scripturam vere sacram ullam philosophiae partem legere aut tractare .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_520", + "psc_text": "In quo non ignoramus quam difficile atque arduum iter doctrinae evangelicae scandamus. A quo quamvis consciae infirmitatis nostrae trepidatione revocemur; tamen fidei aestu incitati, et haereticorum furore commoti, et periculo ignorantium perturbati, quae loqui non audemus, silere non possumus: utriusque discriminis metu subditi, ne destitutae veritatis rea in nobis sit aut taciturnitas, aut praedicatio. Incredibilibus etenim se corrupti ingenii artibus 175 haeretica subtilitas circumegit: primum ut fingeret religionem, deinde ut omnium simplicium aurium securitatem verbis falleret, tum praeterea ut se prudentiae saeculi coaptaret, postremo ut veritatis intelligentiam per speciem editae rationis averteret. Nam prostestata (in epistola lib. IV et VI relata) Deum unum, mentita pietatem est; professa rursus Dei filium, audientes fefellit in nomine; dicens etiam non fuisse ante quam nascitur, mundi sapientiae satisfecit; indemutabilem quoque et incorporeum Deum confitens, nativitatem Dei ex Deo per demonstrationem subdolae rationis exclusit: nostris adversum nos usa doctrinis, et Ecclesiae fide contra Ecclesiae fidem", + "candidate_score": 0.674674, + "ce_score": 0.994291 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_11", + "bdc_text": "Mox paulo , quum hac a parte parum profecisset , facile persuasit philosophiae , ne ad humilis doctrinae famam sese submitteret , sed cristis erectis stultitiam crucis haberet contemptui .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1233", + "psc_text": "Hae non cavendae tantum, sed et confutandae. Fides docta quid praestet indoctae. --Quod providens ante beatus Apostolus Paulus, sicuti frequenter ostendimus, ut caveremus admonuit, dicens: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8 et 9) . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli", + "candidate_score": 0.672874, + "ce_score": 0.993809 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1266", + "psc_text": "in mentem tamquam antea torpidam stupentemque subrepserit, humanoque modo fabricandi coeli impensam et instrumenta quaesierit? Atquin alius prophetae de operationibus Dei sensus est, cum ait: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum (Psal. XXXII, 6) . Praecepto tamen Dei coeli ut firmarentur eguerunt; nam apparatus et virtus eorum in hac imperturbatae constitutionis suae firmitate, non de temperatione alicujus et permixtione materiae, 431 sed ex spiritu divini oris exsistit. Quid ergo est, praeparanti Deo coelum genitam ab eo adesse sapientiam; cum neque creatio coeli ex praeparatione consistat, neque naturae Dei sit, in apparatu eum cogitandi operis commorari? Nihil enim non semper cum Deo fuit, quidquid in rebus est: quae etsi ad creationem sui coepta sunt, non sunt tamen ad Dei vel scientiam vel potestatem inchoata. Et testis est nobis propheta dicens: Deus qui fecisti omnia quae futura sunt (Esa. XLV, 11, sec. LXX) . Quae enim", + "candidate_score": 0.672237, + "ce_score": 0.981495 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_22_24", + "bdc_text": "Quae sane ambitio clarissimas illas orientis et primaevae religionis altrices ecclesias cum Romana ecclesia miserabili clade commisit , et cum nullus esset contentionis finis , post simultates ultro citroque nullapa ce omnium dixerim - moderatione exercitas , perpetuo schismate sint ii dissociatae . Sed nihilominus interim est de regno , de agris urbibusque possidendis laboratum , nec sine artibus , quas hoc loco dicere non attinet . Demum nescio qua philosophia eo deventum audaciae , ut homini palam arrogarentur , quae solius dei sunt , quodque Christi erat et servatoris et vindicis salutis , idipsum operibus unctorum et sanctorum meritis e penuario Pelagii denuo depromptis attributum fuerit .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1073", + "psc_text": "Sed hoc et scandalum Judaeis, et stultitia gentibus est: nobis vero Christus Jesus Dei virtus, Deique sapientia; sed sapientia non mundo cognita, nec intellecta prudentibus saeculi. Et quam non intellecta sit, disce eodem beato Apostolo dicente: Sed loquimur Dei sapientiam, quae in sacramento absconsa est, quam praefinivit Deus ante saecula in gloriam nostram, quam nemo ex principibus hujus saeculi cognovit: si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor., II, 7 et 8) . Anne Apostolus ignorat, hanc Dei sapientiam in sacramento esse absconsam, et esse principibus saeculi ignorabilem? Anne dividit Christum, ut alius sit Dominus majestatis, alius Jesus crucifixus? Sed stultissimae huic atque impiissimae opinioni contradicit, dicens: Non enim judicavi me quidquam scire in vobis, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum (Ib. 2) . 65. Contra Christi divisores; quae in eo videntur opposita conciliantur. --Aliud Apostolus nescit, neque aliud scire se judicat: nos autem et infirmis ingenii, et infirmioris", + "candidate_score": 0.67221, + "ce_score": 0.997702 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_68_70", + "bdc_text": "Quae res quomodo acciderit , ex his libris , quos de natura deorum M. Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_916", + "psc_text": "manentes, mansurasque posterius, invisibilium ac nondum exstantium generum capax natura contineat? 62. Nil latet eum in quo omnes scientiae thesauri, quamvis tamen latentes. --Non patitur autem in nobis doctor gentium Paulus hanc impii erroris professionem, ut ignorasse aliquid unigenitus Deus existimetur; ait enim: Instituti in dilectione, in omnes divitias adimpletionis intellectus, in agnitionem sacramenti Dei Christi, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconsi. Deus Christus sacramentum est, et omnes sapientiae et scientiae in eo thesauri latent. Portioni vero, et universitati non potest convenire: quia neque pars omnia intelligitur, et omnia partem non patiuntur intelligi. Filius enim si diem nescit, jam non omnes in eo scientiae thesauri sunt: diem non ignorat, omnes in se scientiae thesauros continens. Sed meminisse nos convenit, 307 occultos in eo istos scientiae thesauros esse, neque idcirco, quia occulti sint, non inesse: cum per id, quod Deus est, in eo insint; per id vero quod", + "candidate_score": 0.671922, + "ce_score": 0.998196 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_21", + "bdc_text": "Paululum sub Gregorii primi tempora , cum pax in ecclesiis vigeret et respiratio quaedam ab incommodis haereticorum data fessis videretur nec essent , qui arcanum illud trinitatis sola adoratione comprehensum tam foedis errorum maculis aspergerent , ecce derepente , ne non essent haereses , ab hoste illo veritatis alia est seminata discordia , et ab episcopis de monarchia , exitiali videlicet humilitatis peste , cogitari coeptum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.671, + "ce_score": 0.997814 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_238", + "psc_text": "historia creationis Deum non solitarium docet. Alius dicens, alius faciens; uterque Deus. Filius est Deus faciens. --Igitur cum absoluta haec de Deo et perfecta confessio sit, secundum Apostolum ita loqui, Unus Deus pater ex quo omnia, et unus Dominus noster Jesus Christus per quem omnia (I Cor. VIII, 6) , videamus originem mundi, quid de ea Moyses loquatur. Ait namque: Et dixit Deus, Fiat firmamentum in medio aquae, et sit dividens inter aquam et aquam: et factum est sic, et fecit Deus firmamentum, et divisit Deus per medium aquae (Gen. I, 6, 7) . Habes ergo Deum ex quo, habes Deum per quem. Aut si id negabis, necesse est id quod factum est per quem factum sit doceas: aut certe naturam ipsam creandorum Deo obedientem esse demonstres, quae ad id quod dictum est: Fiat firmamentum, se ipsam Dei verbo jussa firmaverit. Sed haec divinae Scripturae ratio non recipit. Omnia enim,", + "candidate_score": 0.670483, + "ce_score": 0.997163 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_39", + "bdc_text": "Fateor autem me non videre , qua in re ope duntaxat nostra et consilio iuvari religio et semita aliqua aperiri pietati queat , si nullus esse locus debet his doctrinis , quibus velut asseclis veritatis a penitiore rerum creatarum indagatione ad ipsius creatoris summam admirationem ascenditur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1273", + "psc_text": "Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula nasci: tamen hic idem locus, ne propter operationem mundi Dominum Christum creatum esse mentireris, occurrit, cum Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundi Dominum Jesum Christum esset locutura; nunc tamen Sapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam mendacem 434 constitueret, quia cum parante componeret. 44. Creatam se dicit Sapientia, spectans quae post saeculum gessit. --Sed tandem doctrinae catholicae revelatione, quid sit Christum in initium", + "candidate_score": 0.669293, + "ce_score": 0.994122 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_38", + "bdc_text": "Ea re factum , ut cum illis sentire nequeam , qui sacratissimam illam professionem ceu reginam quandam in suo solio positam solitis fraudare ornamentis simulque omni commeatu spoliare contendunt , dum liberalia studia eamque philosophiae partem , quae rerum nobis coelo terraque insignium vim , rationem et naturam multorum saeculorum decursu tanta ingeniorum solertia perspectam exploratamque proponit , suo fungi munere , hoc est dominae illi , cui omnia debent , obsecundare et morigerari non permittunt nec recipiunt , quod dicimus in illis perdiscendis tractandisque modum quendam nobis placere et satis esse , si partem aliquam aetatis illis tribuant , ut quaedam etiam in transcursu ad meliora festinantes perinde atque e Nilo canis , quod dicitur , degustent tantum , qui episcopi sunt futuri .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1233", + "psc_text": "Hae non cavendae tantum, sed et confutandae. Fides docta quid praestet indoctae. --Quod providens ante beatus Apostolus Paulus, sicuti frequenter ostendimus, ut caveremus admonuit, dicens: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem deceptionem, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8 et 9) . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli", + "candidate_score": 0.669206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_24", + "bdc_text": "Demum nescio qua philosophia eo deventum audaciae , ut homini palam arrogarentur , quae solius dei sunt , quodque Christi erat et servatoris et vindicis salutis , idipsum operibus unctorum et sanctorum meritis e penuario Pelagii denuo depromptis attributum fuerit .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1140", + "psc_text": "ad id, quod per incrementum sacramenti profectu eguit unctionis, id est, ut per unctionem sanctificatus homo noster Christus exsisteret. Si igitur nunc quoque per prophetam servi dispensatio demonstratur, ob quam a Deo suo prae participibus ungitur; et propterea, quia justitiam dilexerit et iniquitatem oderit, ungatur: cur prophetae sermo non ad eam Christi naturam pertinebit, in qua ei sunt ex carnis assumptione participes? cum praesertim ita se prophetiae Spiritus temperaverit, ut dum Deus a Deo suo ungitur, sit ei et in dispensatione unctionis quod Deus suus est, et in natura quod Deus est. Deus igitur ungitur: sed quaero an id, quod in principio Deus erat Verbum, unctum sit? Non utique; nam posterior Deo unctio est. Et cum non ea Verbi nativitas, quod in principio apud Deum Deus erat, uncta sit; id in Deo necesse est ungatur, quod posterius sit in dispensatione qua Deus est. Et cum Deus a Deo suo ungitur;", + "candidate_score": 0.667446, + "ce_score": 0.989268 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_718", + "psc_text": "et Deum docuit Paulus. --Nisi forte eo usque ultimae desperationis furor audebit erumpere, ut quia Christum Dominum Apostolus dixerit, nemo aliud eum praeter quam Dominum debeat confiteri, et habens Domini proprietatem, non habeat Dei veritatem. Sed non ignorat Paulus Christum Deum, dicens: Quorum patres, et ex quibus Christus, qui est super omnia Deus (Rom. IX, 5) . Non hic creatura in Deum deputatur: sed creaturarum Deus est, qui super omnia Deus est. 38. Distinxit illum a Patre, non divisit. --Quam vero super omnia Deus et inseparabilis sit a Patre Spiritus, disce etiam hoc ipso de quo nunc agitur Apostoli dicto. Confessus enim unum Deum patrem ex quo omnia sunt, et unum Dominum Jesum Christum per quem omnia: quaero quid diversitatis attulerit, dicens ex 241 Deo omnia, et per Christum omnia (I Cor. VIII, 6)? Anne possit separabilis a se naturae et spiritus intelligi ex quo, et per quem omnia? Omnia", + "candidate_score": 0.664398, + "ce_score": 0.9956 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_8", + "bdc_text": "Dignum autem foret admiratione , quonam pacto venerit usu , ut quemadmodum ab ipsis ecclesiae cunabulis ad nostra usque tempora nunquam haeretici defuerunt , qui apostolicam doctrinam loco movere et suam ingerere fuerunt ausi , ita sane neque ab illo hominum genere vacarit ecclesiae , qui in re christiana studio philosophiae et aliarum artium bonarum cognitione vehementer abuterentur .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.663368, + "ce_score": 0.991126 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_59_61", + "bdc_text": "Sunt , quae rerum e sublimi apparentium et in totum omnium eorum , quae in aere fiunt , caussas exponunt . Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_15", + "psc_text": "modum propheticis vocibus apprehendit: De magnitudine enim operum, et pulchritudine creaturarum, consequenter generationum conditor conspicitur (Sap. XIII, 5, sec. LXX) . Magnorum creator in maximis est, et pulcherrimorum conditor in pulcherrimis est. Et cum sensum ipsum egrediatur operatio, omnem tamen sensum longe necesse est excedat operator. Pulchrum itaque coelum, aether, terra, maria, et universitas omnis est, quae ex ornatu suo, ut etiam Graecis placet, digne κόσμος, id est, mundus nuncupari videtur. Sed si hanc ipsam rerum pulchritudinem ita sensus naturali metitur instinctu, ut etiam in quarumdam volucrum ac pecudum accidit specie, ut dum infra sententiam sermo est, sensus tamen id ipsum intelligens non eloquatur; quod tamen rursum, dum sermo omnis ex sensu est, sensus sibi ipse loquatur intelligens: nonne hujus ipsius pulchritudinis Dominum necesse est totius pulchritudinis esse pulcherrimum intelligi; ut cum aeterni ornatus sui species sensum intelligentiae omnis effugiat, opinionem tamen intelligentiae sensus non relinquat ornatus? Atque ita pulcherrimus", + "candidate_score": 0.662986, + "ce_score": 0.997548 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_33", + "bdc_text": "Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ?", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_750", + "psc_text": "est. 53. Sapientia humana. Elementorum mundi et Christi discrimen. --Ut autem dictum Domini intelligas quo ait: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; Apostoli et doctrinam et fidem disce dicentis: Videte ne quis vos seducat per philosophiam et inanem deceptionem secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum: quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 8, 9) . De mundo est, et doctrinas hominum sapit, et philosophiae praeda est, quisquis Christum verum Deum nescit, quisquis in eo plenitudinem divinitatis ignorat. Humana mens hoc solum sapit quod intelligit, et mundus hoc tantum quod potest credit, secundum elementorum naturas id tantum possibile existimans, quod aut videret, aut ageret. Elementa enim mundi ex nihilo substiterunt: 252 sed Christus non de non substantibus manet, nec coepit ad originem, sed originem ab origine sumpsit aeternam. Elementa enim mundi aut inanima sunt, aut ad animam profecerunt: sed Christus vita est, ex Deo", + "candidate_score": 0.662512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_64", + "bdc_text": "Sed et Chrysippus eodem authore fassus est ab ipsa se natura didicisse esse deum , qui omnia conficiat .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_907", + "psc_text": "se protestationem diversae intelligentiae nostrae opinione corrumpi. 59. Auctor omnium nil potest nescire. Qui quae nec in se nec per se sint scit, multo magis quae in se et per se. Dies Domini per ipsum et in ipso constituta est. --Ac primum ante quam dicti ratio et causa memoretur, sensu communis judicii sentiendum est, an credibile esse possit, ut aliquid ex omnibus nesciat, qui omnibus ad id quod sunt atque erunt auctor est. Si enim omnia per Christum et in Christo, et ita per ipsum, ut omnia in ipso sint; id quod neque extra eum neque non per eum est, quomodo non etiam in scientia ejus sit, cum plerumque scientia ejus ea, quae neque in se neque per se sint, per virtutem naturae non nesciae apprehendat? At vero quod causam nisi ex eo non sumit, et motum ad id, quod est eritque, nisi intra se non capit; quomodo extra ejus", + "candidate_score": 0.661235, + "ce_score": 0.991577 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_40", + "bdc_text": "«At nemo» , aiunt , «venit ad me , nisi pater meus traxerit eum » [ Joh 6 , 44 ] .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1162", + "psc_text": "meum non est de hoc saeculo (Joan. XVIII, 36) : hunc eumdem regni istius potentem mundi principem ante testatus, cujus potestas desinet regni sui evacuata dominatu (Joan. XVI, 21). Subjectio vero, quae et obedientiae et fidei est, eadem vel concessionis vel demutationis demonstratio est. 33. Quatenus quod Christus sibi subjecit, subjecerit ei Pater. --Evacuatis itaque magistratibus, subjicientur inimici ejus. Ita autem subjicientur, ut ipse sibi subjiciat. Ita vero subjiciet, ut ei subjiciat Deus. Anne ignoravit Apostolus dicti evangelici virtutem, cum ait: Nemo venit ad me, nisi pater meus adducat illum ad me (Joan. VI, 41) ; cum tamen scriptum sit: Nemo vadit ad Patrem, nisi per me (Joan. XIV, 6)? ut nunc ipse sibi inimicos subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur.", + "candidate_score": 0.659527, + "ce_score": 0.994837 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_56", + "bdc_text": "Sic , arbitror , permittent nobis rerum in tota natura insignium perscrutationem citra controversiam ad hoc invitare bonas mentes , ut et potentiam et sapientiam et maiestatem conditoris rerum omnium hoc magis tenere , admirari et deamare peragant , quo sunt propius vestigia illa inexhaustae plenitudinis assecuti .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1185", + "psc_text": "ad profectum spectans, proficiens licet semper, semper tamen pateat ad profectum. Quod autem in plenitudine perfecta manet, semperque est, non sibi reliquit ut plenius sit: quia accessionem plenitudinis plenioris perfecta plenitudo non capiat. Et haec quidem de Deo ita opinandi piae intelligentiae species est, Deo nihil deesse, plenumque esse. 45. In cogitandis Dei rebus Apostoli exemplum. --Caeterum non ignorat Apostolus, cujusmodi de Deo confessionis voce testandum sit, dicens: O profundum divitiarum et sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? aut quis prior dedit, et retribuetur illi? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia; ipsi gloria in saecula saeculorum. (Rom., XI, 33, etc.) Non circumscribitur Deus mente terrena (V. lib. IV, n. 14), neque hoc sapientiae suae profundum sensu intelligentiae penetrantis attingitur, nec judicia constitutionum suarum perscrutantium ingenio apprehenduntur, nec viae", + "candidate_score": 0.659263, + "ce_score": 0.995767 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_60_62", + "bdc_text": "Postremo terra marique - quibus maxime partibus spectabilis est illa in usum mortalium prognata rerum opulentia - nihil tam minutum aut exile visum antiquitati , quin annotare et literis mandare libuerit , modo aliquis inde fructus cognitionis aut admirationis appareret . Quarum omnium cognitione eum , ut dixi , fructum percipimus , ut et vehementi artificis admiratione capiatur pius animus ac mox tantarum rerum fontem amplius quaerat et vereatur , praeterea facile secum cogitet nec semper fuisse opus , in quo tantum artificium eluceat , nec ex se aut fortuitum esse , quod tam pulchro et admirabili ordine est distinctum . Nam et M. Cicero , gravis in primis author , prodidit veteres philosophos naturae contemplatione adductos eo demum scrutando pervenisse , ut mentem esse faterentur , cui gubernanti parerent omnia .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_15", + "psc_text": "modum propheticis vocibus apprehendit: De magnitudine enim operum, et pulchritudine creaturarum, consequenter generationum conditor conspicitur (Sap. XIII, 5, sec. LXX) . Magnorum creator in maximis est, et pulcherrimorum conditor in pulcherrimis est. Et cum sensum ipsum egrediatur operatio, omnem tamen sensum longe necesse est excedat operator. Pulchrum itaque coelum, aether, terra, maria, et universitas omnis est, quae ex ornatu suo, ut etiam Graecis placet, digne κόσμος, id est, mundus nuncupari videtur. Sed si hanc ipsam rerum pulchritudinem ita sensus naturali metitur instinctu, ut etiam in quarumdam volucrum ac pecudum accidit specie, ut dum infra sententiam sermo est, sensus tamen id ipsum intelligens non eloquatur; quod tamen rursum, dum sermo omnis ex sensu est, sensus sibi ipse loquatur intelligens: nonne hujus ipsius pulchritudinis Dominum necesse est totius pulchritudinis esse pulcherrimum intelligi; ut cum aeterni ornatus sui species sensum intelligentiae omnis effugiat, opinionem tamen intelligentiae sensus non relinquat ornatus? Atque ita pulcherrimus", + "candidate_score": 0.650235, + "ce_score": 0.997242 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_72", + "bdc_text": "At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_14", + "psc_text": "inferno est, ultra maria est. Inest interior, excedit exterior. Ita cum habet, atque habetur; neque in aliquo ipse, neque non in omnibus est. 7. Deus pulcherrimus. Quia caeterarum rerum speciem, si non verbo, certe sensu assequimur; Dei autem speciem neutro modo. --Quamquam igitur optimae hujus atque inexplicabilis intelligentiae sensu animus gauderet, quod hanc in parente suo et creatore immensae aeternitatis infinitatem veneraretur; tamen studio adhuc intentiore ipsam illam infiniti et aeterni Domini sui speciem quaerebat, ut incircumscriptam immensitatem in aliquo pulchrae intelligentiae esse opinaretur ornatu. In quibus cum religiosa mens intra imbecillitatis suae concluderetur errorem, hunc de Deo pulcherrimae sententiae modum propheticis vocibus apprehendit: De magnitudine enim operum, et pulchritudine creaturarum, consequenter generationum conditor conspicitur (Sap. XIII, 5, sec. LXX) . Magnorum creator in maximis est, et pulcherrimorum conditor in pulcherrimis est. Et cum sensum ipsum egrediatur operatio, omnem tamen sensum longe necesse est excedat operator. Pulchrum itaque coelum, aether,", + "candidate_score": 0.64305, + "ce_score": 0.994558 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_78", + "bdc_text": "De geographiae seu cosmographiae utilitate dictum est a nobis alias , et satis constat hanc philosophiae partem , quum paulo diligentius explicatur , sic affinem esse universae de rerum natura vestigationi , ut ferme , quicquid est passim in orbe illustre et memorabile , secum trahat .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_721", + "psc_text": "in potestate virtutis, non tamen diversum demonstraret in efficientia; cum ex quo omnia, et per quem omnia, ejusdem naturae ad id demonstraret auctorem. Utrumque autem ejusdem naturae proprium esse declarat. Namque post illud divitiarum et sapientiae et scientiae Dei protestatum profundum, et inscrutabilium judiciorum confessam inintelligentiam (Rom., XI, 33), et ininvestigabilium viarum demonstratam ignorationem, humanae tamen fidei usus officio, hunc honorem investigabilium et inscrutabilium 242 coelestium sacramentorum profundo reddidit, dicens: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula amen (Ibid., 36) : id nunc ad unius naturae significationem referens, quod non nisi opus unius possit esse naturae. 39. Epilogus: ex praedictis Pauli locis quid confectum sit. --Cum enim specialiter Deo id adscripserit, ut ex eo omnia; et proprium Christo detulerit, ut per eum omnia; et nunc honor Dei sit, quod ex ipso et per ipsum et in ipso sint omnia; et cum Spiritus", + "candidate_score": 0.633165, + "ce_score": 0.977404 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_74", + "bdc_text": "Haec ingens dei nostri gloria , quae nostros conatus humiliat .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_896", + "psc_text": "humilitas formam demutavit sub assumptione servili; nunc donatio nominis, formae reddit aequalitatem. Quid enim donatum sit quaere. Si enim hoc donatum, quod Dei est; naturae hujus donum ignobilitatem divinae illi non invehit naturae. Denique hoc nunc, quod donatur ei nomen, etsi habeat doni sacramentum, non tamen habet in dono nominis nomen alienum. Donatur enim Jesu, ut ei coelestia et terrestria et inferna genu flectant, omnisque lingua confiteatur, quia Dominus Jesus in gloria Dei patris (Philip. II, 10). Confessionis ergo hujus honor donatur ut in gloria Dei Patris sit confitendus. Audis itaque: Pater major me est (Joan. XIV, 28) ? Scito eum, de quo ob meritum obedientiae dictum est: Et donavit ei nomen quod est super omne nomen (Phil. II, 9) . Audi rursum: Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) ; et, Ego in Patre, et Pater in", + "candidate_score": 0.632629, + "ce_score": 0.900714 + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_26", + "bdc_text": "Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_373", + "psc_text": "Omnia quidem per revelationem Christi Apostolus dicit: sed Esaiae dicta ex dictis Esaiae ipsius novit. In exordio enim sermonis ejus, in quo Deus verus a servientibus sibi benedicendus atque jurandus est, haec prophetae oratio legitur: A saeculo non audivimus, nec oculi nostri viderunt Deum praeter te, et opera tua quae facies exspectantibus misericordiam tuam (Esa. LXIV, 4) . Loquitur Esaias, praeter hunc se neminem Deum vidisse. Vidit enim gloriam Dei, cujus praenuntiaverat mysterium corporationis ex virgine. Ac si tu haeretice ignoras, quod in ea gloria unigenitum Deum viderit; audi Joannem evangelistam dicentem (XII, 41): Haec autem dixit Esaias, quando vidit honorem ejus, et locutus est de eo (Esa. VI, 1) . Hinc apostolicis, hinc evangelicis, hinc propheticis dictis, impie haeretice, concluderis. Esaias enim Deum vidit; et cum scriptum sit: Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit (Joan. I, 18) ; Deum tamen propheta", + "candidate_score": 0.629424, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf036", + "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis", + "max_score": 0.725942, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_70_72", + "bdc_text": "Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae . At hoc ipsum vel maxime ad architecti illius et conditoris laudem attinet , cui non modo acceptum referimus , quod cognoscimus , verum etiam tanta varietate , multitudine et excellentia rerum vere mirabilium circumsepti fatemur tamen longe praestantiora sublimioraque esse , quae mortalis animus noster non assequitur , quam quae maiorum solertia et diligentia in lucem sunt prodita .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_60", + "psc_text": "Domino cum propheta cantemus (Psal. C, 1): intentionem nostrae scrutationis eatenus temperantes, ut discutere non velimus quod comprehendere non valemus. Admonet enim nos sancta Scriptura dicens: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper, et in plurimis operibus ejus ne sis curiosus (Eccli. III, 22) . Revera enim frustra labor superfluae scrutationis impenditur, ubi nulla inventionis copia suffragatur; et noxia curiositas in reatum protinus labitur, quando modum suum humana infirmitas non metitur. Quin potius in hoc profundissimo divinae voluntatis arcano nihil aliud nostrae saluti congruere noverimus, nisi ut cum David unusquisque nostrum humiliter dicat: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad eam (Psal. CXXXVIII, 6) . Cum beato quoque Paulo religiosi 449 clamoris jungamus effectum, qui ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim", + "candidate_score": 0.725942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_69_71", + "bdc_text": "Cicero scriptos reliquit , clarissime deprehenditur . Caeterum cum Paulus hoc ipso loco palam doceat invisibilia dei ex creatione mundi , dum per opera intelliguntur , pervideri et hac via aeternam et potentiam et divinitatem eius patere non , erit , quod amplius causentur adversarii , quin liceat , ut semper licuit , imo vero et conducibile sit et maxime decorum religioni honestis disciplinis et studiis liberalibus vacare eos , qui scripturarum professores et ecclesiarum praesides sint futuri , cum ita natura comparatum esse videamus , ut quantum quidem in nostra industria situm est , ab his rebus , quae sensibus nostris sunt obviae , ad sublimiora remotioraque noscenda naturali quodam ordine perducamur . Neque nos offendit , quod quidam obiiciunt in veterum recentiorumque de naturis rerum placitis permulta videri , quae partim dubie et incertis caussis prodita , partim non satis liquido indagata sint , maioraque esse , quae captum humanum fugiant , quam quae ad notitiam nostram pervenerunt , praeterea et Peripateticos fateri frequenter animum nostrum in multarum rerum inquisitione hallucinari , quae naturae tamen caussas pernoscenti sunt manifestissimae .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_60", + "psc_text": "Domino cum propheta cantemus (Psal. C, 1): intentionem nostrae scrutationis eatenus temperantes, ut discutere non velimus quod comprehendere non valemus. Admonet enim nos sancta Scriptura dicens: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper, et in plurimis operibus ejus ne sis curiosus (Eccli. III, 22) . Revera enim frustra labor superfluae scrutationis impenditur, ubi nulla inventionis copia suffragatur; et noxia curiositas in reatum protinus labitur, quando modum suum humana infirmitas non metitur. Quin potius in hoc profundissimo divinae voluntatis arcano nihil aliud nostrae saluti congruere noverimus, nisi ut cum David unusquisque nostrum humiliter dicat: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad eam (Psal. CXXXVIII, 6) . Cum beato quoque Paulo religiosi 449 clamoris jungamus effectum, qui ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim", + "candidate_score": 0.712454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_50_52", + "bdc_text": "capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur . Quas res eum , qui syncera in Christum fide est , vel ex gentilium monumentis vestigare quid vetet ? An putamus illusisse nobis Paulum , dum asserit «iis qui deum diligunt , omnia adiumento esse ad bonum » [ Röm 8 , 28 ] ?", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_81", + "psc_text": "largitatem. Hoc utique Doctor gentium docens, admonet nos, non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem (Rom. XII, 3) ; et unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei (I Petr. IV, 10) . Beatus quoque Petrus multiformem gratiam Dei esse testatur. Propter quod unumquemque fidelium pro qualitate acceptae gratiae praecipit operari, dicens: Hospitales estote inter vos, sine murmuratione; unusquisque qualem accepit gratiam, inter vos eam administrantes, ut boni dispensatores multiformis gratiae Dei (I Petr. IV, 9, 10) . Beatus etiam Paulus dicit: Multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra: habentes autem donationes secundum gratiam quae data est nobis differentes (Rom. XII, 5, 6) . CAP. XIX.--40. Porro ne quis differentiam donationum quibuslibet humanis operibus aut meritis niteretur ascribere, ostendit idem apostolus voluntaria gratiae spiritalis tribui largitate, quae nullum invenit meritum cui conferat donum, sed ipsa donat bonorum exordia meritorum. Ait ergo: Divisiones gratiarum sunt, idem", + "candidate_score": 0.71012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_24_26", + "bdc_text": "Demum nescio qua philosophia eo deventum audaciae , ut homini palam arrogarentur , quae solius dei sunt , quodque Christi erat et servatoris et vindicis salutis , idipsum operibus unctorum et sanctorum meritis e penuario Pelagii denuo depromptis attributum fuerit . Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est . Et , ut breviter dicam , ea enata facies ecclesiae , quam videmus .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_167", + "psc_text": "Quippe adhuc ipso in corpore constituto, Pelagiana haeresis adversus gratiam Dei mortiferis ausibus rebellavit. Nec defuit invicta benignitas miserantis Dei, quae militem suum spiritalis gratiae armis tanto fortius praecingeret, quanto acrius adversus eamdem vasa irae diabolus instigaret. Proinde memoratus Dei pontifex inclytus Augustinus turrim fortitudinis ipsam gratiam tenens, et exinde cuncta hostilium machinamenta turmarum coelestis juvaminis virtute confringens, non solum ipse perfectam de hoste victoriam referens triumphavit, quin etiam posteris certandi et vincendi ordinem, si quando victa pravitas recidivo ausu infandum caput erigere niteretur, ostendit. Sensum quippe Christi habens, tam gratiae Dei quam humani arbitrii, et officia discrevit et merita, semper divinis humana subjiciens, et veraciter docens, divinitus homini et gratuito justificationis donum, et bonae voluntatis exordium, et plenum tribui glorificationis effectum. Hunc legat omnis qui salutem aeternam adipisci desiderat, humiliter orans misericordem Deum, ut eumdem Spiritum intelligentiae legens accipiat, quem ille accepit ut scriberet; et eamdem illuminationis gratiam adipiscatur", + "candidate_score": 0.695551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_9", + "bdc_text": "Dignum , inquam , admiratione foret , nisi constaret non omnem spiritum ex deo esse , sed sancto illi omnis veritatis authori alium in mundo contraponi erroris authorem et «mendacii parentem » , qui «ab initio in veritate non stetit» [ Joh 8 , 44 ] , cuius non aliud maius studium , quam ut per speciem quandam recti ipso rerum optimarum abusu imponat et sic callide in errorem incautas mentes praecipitet .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_123", + "psc_text": "elteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetatio, alii discretio spirituum (I Cor. XII, 8, 9, 10) . Quorum autem discretio spirituum spiritali largitate donatur, nisi bonorum ac malorum? ut scilicet, illuminati atque adjuti gratia Spiritus sancti, noverimus atque possimus et dona sancti Spiritus cum timore et tremore servare, et suggestiones diabolicae malignitatis salubri discretione repellere. Quod nos beatus Joannes apostolus observare praecipit, dicens: Carissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus, si ex Deo sunt (I Joan. IV, 1) . CAP. VIII.--12. Ut autem sciamus quae nobis a Deo donantur, non in nobis 464 operatur spiritus mundi, sed Dei, id est, non spiritus quem homo habet ut nascatur in mundo, sed quem accepit ut renascatur Deo: quod Apostolus evidenter edocet, dicens: Nos autem non spiritum mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis", + "candidate_score": 0.684619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_48_50", + "bdc_text": "Paulus philosophiam damnat , sed eam duntaxat , quae quidem sibi tribuit , detrahit pietati , cuius arroganti fiducia supra diximus haereticis impositum , ut plerisque haud male proditis abuterentur . Idem apostolus priore ad Corinth. 12 . capite inter dona , quae per spiritum domini ecclesiis distribuuntur , sapientiae et scientiae , praeterea sanationis et peritiae linguarum aliaque id genus commemorat , quibus nominibus profecto magna pars rerum ad philosophiam pertinentium comprehenditur .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_81", + "psc_text": "largitatem. Hoc utique Doctor gentium docens, admonet nos, non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem (Rom. XII, 3) ; et unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei (I Petr. IV, 10) . Beatus quoque Petrus multiformem gratiam Dei esse testatur. Propter quod unumquemque fidelium pro qualitate acceptae gratiae praecipit operari, dicens: Hospitales estote inter vos, sine murmuratione; unusquisque qualem accepit gratiam, inter vos eam administrantes, ut boni dispensatores multiformis gratiae Dei (I Petr. IV, 9, 10) . Beatus etiam Paulus dicit: Multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra: habentes autem donationes secundum gratiam quae data est nobis differentes (Rom. XII, 5, 6) . CAP. XIX.--40. Porro ne quis differentiam donationum quibuslibet humanis operibus aut meritis niteretur ascribere, ostendit idem apostolus voluntaria gratiae spiritalis tribui largitate, quae nullum invenit meritum cui conferat donum, sed ipsa donat bonorum exordia meritorum. Ait ergo: Divisiones gratiarum sunt, idem", + "candidate_score": 0.68288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_29_31", + "bdc_text": "Sic enim sacris eloquiis scripturarum peregrina prophanaque , ne dicam impia , quidam intriverunt , sic spinosa curiosaque miscuerunt sacrosanctis , ut simplicibus et communi obrutis malo conscientiis non alia magis de caussa , quae humana erant , pro divinis recepta , rursum , quae divina , non multo pluris aestimata sint , quam ea somnia , quae homines tanta cum authoritate ceu divina mortalibus obtrusissent . Parum autem erat pium aut theologicum , quod Aristotelem non sapiebat . Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_60", + "psc_text": "Domino cum propheta cantemus (Psal. C, 1): intentionem nostrae scrutationis eatenus temperantes, ut discutere non velimus quod comprehendere non valemus. Admonet enim nos sancta Scriptura dicens: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper, et in plurimis operibus ejus ne sis curiosus (Eccli. III, 22) . Revera enim frustra labor superfluae scrutationis impenditur, ubi nulla inventionis copia suffragatur; et noxia curiositas in reatum protinus labitur, quando modum suum humana infirmitas non metitur. Quin potius in hoc profundissimo divinae voluntatis arcano nihil aliud nostrae saluti congruere noverimus, nisi ut cum David unusquisque nostrum humiliter dicat: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad eam (Psal. CXXXVIII, 6) . Cum beato quoque Paulo religiosi 449 clamoris jungamus effectum, qui ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim", + "candidate_score": 0.681633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_17", + "bdc_text": "Post Eunomium negantem spiritui sancto quicquam cum patre et filio esse commune Pelagius ille Britto , qui Augustino iam seni tantum negotii peperit , itidem e suo latibulo emergens asserebat hominem posse , modo vellet , sine peccato esse et ex sous meritis absque gratia salutem assequi .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_167", + "psc_text": "Quippe adhuc ipso in corpore constituto, Pelagiana haeresis adversus gratiam Dei mortiferis ausibus rebellavit. Nec defuit invicta benignitas miserantis Dei, quae militem suum spiritalis gratiae armis tanto fortius praecingeret, quanto acrius adversus eamdem vasa irae diabolus instigaret. Proinde memoratus Dei pontifex inclytus Augustinus turrim fortitudinis ipsam gratiam tenens, et exinde cuncta hostilium machinamenta turmarum coelestis juvaminis virtute confringens, non solum ipse perfectam de hoste victoriam referens triumphavit, quin etiam posteris certandi et vincendi ordinem, si quando victa pravitas recidivo ausu infandum caput erigere niteretur, ostendit. Sensum quippe Christi habens, tam gratiae Dei quam humani arbitrii, et officia discrevit et merita, semper divinis humana subjiciens, et veraciter docens, divinitus homini et gratuito justificationis donum, et bonae voluntatis exordium, et plenum tribui glorificationis effectum. Hunc legat omnis qui salutem aeternam adipisci desiderat, humiliter orans misericordem Deum, ut eumdem Spiritum intelligentiae legens accipiat, quem ille accepit ut scriberet; et eamdem illuminationis gratiam adipiscatur", + "candidate_score": 0.670948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_31_33", + "bdc_text": "Atque utinam eius viri , quem ut summum in omni scientia Pli-nius laudat , magis frugiferas lucubrationes ac non ea tantum , quibus ad perplexas disputationes , contentiones et pugnas sumus abusi , recepissemus . Absit autem , ut homo christianus quicquam per se bonum aut commodum ideo damnandum esse putet , quod sint aut fuerint , qui abuti quam uti maluerunt . Quae sunt enim sub coelo aut res aut artes , quibus ingenium hominis , ut est ad errorem natura pronum , abuti non queat ?", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_60", + "psc_text": "Domino cum propheta cantemus (Psal. C, 1): intentionem nostrae scrutationis eatenus temperantes, ut discutere non velimus quod comprehendere non valemus. Admonet enim nos sancta Scriptura dicens: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper, et in plurimis operibus ejus ne sis curiosus (Eccli. III, 22) . Revera enim frustra labor superfluae scrutationis impenditur, ubi nulla inventionis copia suffragatur; et noxia curiositas in reatum protinus labitur, quando modum suum humana infirmitas non metitur. Quin potius in hoc profundissimo divinae voluntatis arcano nihil aliud nostrae saluti congruere noverimus, nisi ut cum David unusquisque nostrum humiliter dicat: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad eam (Psal. CXXXVIII, 6) . Cum beato quoque Paulo religiosi 449 clamoris jungamus effectum, qui ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim", + "candidate_score": 0.665623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_25", + "bdc_text": "Quae omnia quum non infeliciter promovissent et tribus retro plus minus saeculis a magnis quibusdam , ut tum videbantur , patronis asserta defensaque fuissent et in tanta securitate licere videretur , quod liberet , factum est , ut quod ministerii erat , in dominatum et tyrannidem abierit , quodque gratiae fuisset gratisque iam olim credentibus daretur , id ferme totum uno impetu ad quaestum seu - ut Petrus eam rem vocat - cauponationem conversum est .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_39", + "psc_text": "Ecce quomodo Spiritus sanctus gratia sua spadonem praeveniens, personam veridici praedicatoris indulsit. Qui etiam opportunitatem praedicandi Philippo dedit, quando spadonis animum ad legendum Isaiam misericorditer excitavit. Ipse etiam locum tribuit, qui eos ad stagnum gratuita bonitate perduxit. Ipse in spadone opus gratiae salutaris perfecit, quo illuminante idem spado Christum esse Filium Dei credidit, et ad stagnum veniens sacrae tinctionis effectum poposcit, nec baptizatus tantum, sed et Spiritu sancto repletus abscessit. 20. Quis etiam Cornelium centurionem, misso angelo ut apostolum Petrum accersiret, admonuit (Act. X, 5), nisi qui eidem centurioni gratis donum sui timoris ac bonae operationis infudit? Ut enim Deus orationum 444 ejus et eleemosynarum memoriam haberet, ipsius Cornelii prius meminit; non in ejus quolibet opere bono, sed in beneplacito suo, ut ei donum sui timoris infunderet, quo ei et eleemosynarum studium, et sanctae orationis inspiraret affectum. Ipse igitur ei placendi gratiam contulit, qui in eo quod coram se placeret", + "candidate_score": 0.657924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10454_sent_19", + "bdc_text": "Hi enim ita hominis conditionem laudibus efferunt tantumque ei facultatis et dignitatis arrogant , ut propemodum divino quodam gradu perfectionis sint dignati , cum ex adverso scriptura homini gratia destituto praeter peccatum et mortem ac damnationem nil reliqui permittat .", + "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_De-veritate-praedestinationis_window_59", + "psc_text": "Deus ergo, cum salvat homines, gratiam tribuit suis operibus bonis; et cum punit pro iniquitatibus peccatores, justitiam retribuit humanis operibus malis: in illis utique reparans quod facti sunt, sed in istis judicans quod fecerunt. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei (Ibid., 23) . Quia et ii qui non peccaverunt proprietate operum, originale trahunt ex primi hominis transgressione peccatum. 30. Voluntatis autem divinae secretum, quo unum impium justificat alterumque condemnat, non ideo aestimemus injustum, quia nobis videmus absconditum; sed ideo divinum justumque nemo esse dubitet, quia hoc hominum quisquam investigare non valet. Proinde cordis humilitatem simpliciter exhibentes, misericordiam et judicium Domino cum propheta cantemus (Psal. C, 1): intentionem nostrae scrutationis eatenus temperantes, ut discutere non velimus quod comprehendere non valemus. Admonet enim nos sancta Scriptura dicens: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper, et in plurimis operibus ejus ne", + "candidate_score": 0.651789, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file