diff --git "a/10/10593.json" "b/10/10593.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10593.json" @@ -0,0 +1,3474 @@ +{ + "letter_id": "10593", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10593", + "dominant_topic": 13, + "topic_dist": [ + 0.055391, + 0.054537, + 0.04775, + 0.056255, + 0.049408, + 0.044109, + 0.047705, + 0.054504, + 0.04792, + 0.047704, + 0.047662, + 0.047273, + 0.045864, + 0.057728, + 0.057425, + 0.052205, + 0.041122, + 0.04923, + 0.047405, + 0.048805 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "077_Gregorius-I_Epistolae", + "max_score": 0.689104, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21_23", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun . Uff ostern habend wir aberwieder .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_680", + "psc_text": "Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio tua praevidet, ut et ei qui convertitur onus relevetur, et ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionum oneribus eos ad Christi gratiam perducamus, quia etsi ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen qui de eis nati fuerint jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut eorum filios lucramur. Et ideo non est grave quidquid de pensione pro Christo dimittimus. Praeterea ante hoc tempus, Joanne diacono veniente, mihi tua dilectio aliqua scripsit, quae omnia hora eadem relegens, multos dies interposui, et post multorum dierum moram, tanquam in memoria retinens quae legeram, ad singula respondi. Sed nunc, ut arbitror, unum mihi capitulum excidit, et de eo me suspicor nihil respondisse. Scripseras enim ut mutui solidi rusticis per manus quorumdam debiti conductorum darentur, ne tollentes ab aliis, aut in angariis, aut rerum pretiis", + "candidate_score": 0.689104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_680", + "psc_text": "Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio tua praevidet, ut et ei qui convertitur onus relevetur, et ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionum oneribus eos ad Christi gratiam perducamus, quia etsi ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen qui de eis nati fuerint jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut eorum filios lucramur. Et ideo non est grave quidquid de pensione pro Christo dimittimus. Praeterea ante hoc tempus, Joanne diacono veniente, mihi tua dilectio aliqua scripsit, quae omnia hora eadem relegens, multos dies interposui, et post multorum dierum moram, tanquam in memoria retinens quae legeram, ad singula respondi. Sed nunc, ut arbitror, unum mihi capitulum excidit, et de eo me suspicor nihil respondisse. Scripseras enim ut mutui solidi rusticis per manus quorumdam debiti conductorum darentur, ne tollentes ab aliis, aut in angariis, aut rerum pretiis", + "candidate_score": 0.681105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_458", + "psc_text": "Deo auxiliante, debeamus providere cautelam, quatenus in eis nulla possit ex neglectu evenire jactura. Proinde fraternitas tua una cum Bonifacio, necnon et Pantaleone latore praesentium, sedis nostrae notariis, res Ecclesiarum, quae apud Sipontinam noscuntur esse Ecclesiam, curet subtiliter singulas quasque describere, ut tam ministeria Ecclesiarum, 655 quam etiam usuale argentum, vel quidquid aliud est, idem brevis a vobis conscriptus, veraciter rerum facta inspectione, contineat. Nec quamdam ad hoc moram vel excusationem fraternitas tua tentet adducere; sed, omni excusatione cessante, haec quae a nobis injuncta sunt modis omnibus implere festina, eumdemque nobis brevem manu tua subscriptum per ante dictum Pantaleonem transmitte, quatenus quid de hoc fieri salubriter debeat, divina possimus gratia suffragante disponere. EPISTOLA XLIII. AD FELICEM EPISCOPUM. Episcopum de illato a nepote stupro arguit, ipsique imponit latae in reum sententiae exsecutionem. Gregorius Felici episcopo Sipontino. Exspectabamus fraternitatem tuam sua aliquos ad Deum praedicatione convertere, et male agentes ad rectitudinem revocare.", + "candidate_score": 0.670144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_185", + "psc_text": "se monasterii sui asserit habere negotia. Pro qua re experientiam tuam per praesentis scripti paginam admonemus, quatenus cum Fausto, qui Romani viri magnifici ex praetore cancellarius fuerat, loqui debeat. Cujus si pronam ad hanc rem compereris voluntatem, ei monasterii ipsius generaliter debeas constituto salario commendare negotia. Expedit enim parvo incommodo a strepitu causarum servos Dei quietos existere, ut et utilitates cellae per negligentiam non pereant, et servorum Dei mentes ad opus dominicum liberiores existant. 556 EPISTOLA LXX. AD UNIVERSOS EPISCOPOS PER SICILIAM. A fictorum defensorum angariis quomodo sibi caveant. Gregorius Universis episcopis per Siciliam. Fraternitatis vestrae diu jam probata devotio tanto nos compellit pro vobis caute providere, quanto vos astruit, audito nostrae Ecclesiae damno, studiose concurrere. Cognovimus quosdam in Sicilia insula, simulantes se sedis apostolicae defensores, de frumento vos in angariis aliisque rebus affligere, necessarioque duximus eorum fallaciae scriptis praesentibus obviare. Ideoque fraternitatem vestram charitate debita salutantes, magnopere commonemus, ut", + "candidate_score": 0.667079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_51", + "psc_text": "In quo etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos enim Patres in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensibiliter graditur, cum exempla Patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis sui limitem pedem operis tendat. Rursum cum me ad consideranda debita pastoris opera confero, perpendo quanta intentione curandum est ut sit operatione praecipuus, quatenus vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate cogitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum 509 cor penetrat, quam dicentis vita commendat; quia quod loquendo praecipit, ostendendo adjuvat ut fiat. Hinc enim per prophetam dicitur: Super montem excelsum ascende tu qui evangelizas Sion (Isai. XL, 9) . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum", + "candidate_score": 0.663943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_680", + "psc_text": "Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio tua praevidet, ut et ei qui convertitur onus relevetur, et ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionum oneribus eos ad Christi gratiam perducamus, quia etsi ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen qui de eis nati fuerint jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut eorum filios lucramur. Et ideo non est grave quidquid de pensione pro Christo dimittimus. Praeterea ante hoc tempus, Joanne diacono veniente, mihi tua dilectio aliqua scripsit, quae omnia hora eadem relegens, multos dies interposui, et post multorum dierum moram, tanquam in memoria retinens quae legeram, ad singula respondi. Sed nunc, ut arbitror, unum mihi capitulum excidit, et de eo me suspicor nihil respondisse. Scripseras enim ut mutui solidi rusticis per manus quorumdam debiti conductorum darentur, ne tollentes ab aliis, aut in angariis, aut rerum pretiis", + "candidate_score": 0.662762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1914", + "psc_text": "pro petendis reliquiis, quae et concessae sunt, veniente, quanto de fraternitatis tuae nutrimento laetatus sum, quod in eo studium tuae fraternitatis apparuit, tanto contristatus sum quod ejus, ut volui, praesentia frui non potui, quod me et aegrotum reperit, et discedens in infirmitate adhuc positum dereliquit. Multum enim jam tempus est quod surgere de lectulo non valeo. Nam modo 1116 me podagrae dolor cruciat, modo nescio quis in toto corpore cum dolore se ignis expandit; et fit plerumque ut uno in me tempore ardor cum dolore confligat, et corpus in me animusque deficiat. Quantis autem aliis necessitatibus extra haec quae retuli infirmitatis afficiar, enumerare non valeo. Sed breviter dico quia sic me infectio noxii humoris imbibit, ut vivere mihi poena sit, et mortem desideranter exspectem, quam gemitibus meis solam esse credo posse remedium. Proinde, frater sanctissime, divinae pro me pietatis misericordiam deprecare, ut percussionis suae erga me flagella propitius mitiget, et", + "candidate_score": 0.661999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_4_6", + "bdc_text": "Quokorrigiert aus ut . nihil aliud sperare possum , quam quod et ecclesiastica , ut vocant , et ęrarii bona turpiter dilabantur et dilapidentur tandemque futurum , ut nec pauperibus per amplam hanc ditionem nec ministris nec scolis nec etiam senatorio tandem stipendio nimium liberali consulere possint . Nullam enim priorum rationem habere incipiunt , postremum primum et unice curant nec secernunt quoad usum et institutum bona hęc ecclesiastica a temporalibus , sed ut sua in universum occupant .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1587", + "psc_text": "sacros ordines appetunt non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divitias quibus honor sacer emitur satagant congregare. Hinc fit etiam ut insontes 1017 et pauperes a sacris ordinibus prohibiti despectique resiliant. Et dum innocentia pauperis displicet, dubium non est quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, et vitium. Hinc igitur non solum in ordinatoris et ordinati animam lethale vulnus infigitur, verum etiam excellentiae vestrae regnum, vestrorum episcoporum culpa, quorum magis intercessionibus juvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nil defendat industria, sed totum auri profanus amor obtineat. Et dum vitia munerantur honore, in locum ultoris is qui fortasse fuerat ulciscendus adducitur; atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius indicantur. Vulnerato namque pastore, quis curandis ovibus adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clypeo tueatur, qui jaculis se hostilibus feriendum", + "candidate_score": 0.660799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2_4", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_215", + "psc_text": "vestrae, quae longe lateque diffusa est, bono succensus, ad excellentiae vestrae obsequia summo desiderio festinavit occurrere. Et quoniam nostra se apud vos poscit epistola commendari, paterna dulcedine salutantes, petimus ut eum, sicut Deus vobis in cor miserit ac utile fuerit, excellentia vestra ordinare dignetur, quatenus bona quae de vobis etiam positus adhuc inter hostes audivit, in se valeat experiri, et excellentiae vestrae ejus quoque ante omnipotentis Dei oculos inter caeteras merces accrescat. LIBER SECUNDUS. Mense Septembri, indictione X. 569 EPISTOLA PRIMA. AD PETRUM NOTARIUM. Tropaeanis monachis, si religiose vivant, modis omnibus subveniendum. Gregorius Petro notario. Monasterium sancti Archangeli, quod Tropaeis est constitutum, indicante praesentium portitore, victus habere necessitatem didicimus. Ideoque experientia tua diligenter invigilet; et si ejusdem loci monachos bene se tractare noveris, in quibus eos necessitatem habere manifesta veritate patuerit, eis subvenire hac auctoritate suffultus, modis omnibus festinabis, sciturus tuis esse rationibus quidquid nostra praeceptione praebueris imputandum. Sed et", + "candidate_score": 0.660424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_291", + "psc_text": "competenti sibi more Castorium fratrem coepiscopum nostrum, et prius compassione habita studuit visitare, et eum postmodum pro excrescenti molestia corporis in Ravennati urbe suscipere. Unde non solum nos impensae charitatis, sed et Deum vobis fecistis procul dubio debitorem, qui in fratris infirmitate condoluisse probamini, ipsumque aegrum in sui membri molestia non solum visitasse, sed etiam suscepisse. Quem quidem ipse pro sua simplicitate illic ordinare omnimode renuebam, sed petentium importunitas fecit ut contradicere nullatenus potuissem. Si autem fieri potest, multum mihi et ipsi consuletis, si eum ad me vel per Siciliam transmittatis, si tamen ei grave non esse perpenditis. De episcopis vero ad nos pertinentibus, qui tamen huc pro interpositione hostium venire non possunt, curam vestra fraternitas gerat. Ita tamen ut pro causis suis ad Ravennatem urbem nullatenus revocentur, ne eos hoc tempore vexare aut fatigare in aliquo videamur. Sed si qua sunt, quae in eis videantur juste reprehendi, debent semper", + "candidate_score": 0.659899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2_4", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2360", + "psc_text": "De requirendis Ecclesiarum et monasteriorum rebus. De Januarii episcopi infirmitate, tempore sacrificii. Gregorius Vitali defensori Sardiniae. Experientia tua indicante, comperimus xenodochia in Sardinia constituta gravem habere neglectum. 1260 Unde reverendissimus frater et coepiscopus noster Januarius vehementissime fuerat objurgandus, nisi nos ejus senectus ac simplicitas, et superveniens aegritudo, quam ipse retulisti, suspenderet. Quia ergo ita est positus, ut ad aliquam ordinationem esse non possit idoneus, oeconomum ejus Ecclesiae, atque Epiphanium archipresbyterum ex nostra districta auctoritate commone, ut eadem xenodochia ipsi in periculum suum sollicite ac utiliter studeant ordinare. Nam si quis illic post hoc neglectus exstiterit, nulla se noverint posse hoc apud nos ratione aliquatenus excusare. Quoniam vero possessores nos Sardiniae petiverunt ut, quia diversis oneribus affliguntur, Constantinopolim pro eorum debeas remedio proficisci, licentiam tibi eundi concedimus. Sed et dilectissimo filio nostro Bonifacio scripsimus, ut suum tibi pro remedio illius provinciae studeat adhibere solatium. De Ecclesiis autem quas vacare sacerdotibus indicasti,", + "candidate_score": 0.658834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_477", + "psc_text": "De Bonifacio graviter accusato inquirendum. Gregorius Theodoro episcopo Lilibaetano. Fraternitatis tuae grata nobis omnino sollicitudo est, quia ea quae de sacerdotum vita cognoscit, et perscrutari curat, et investigata renuntiat. 661 Ut ergo in hac sollicitudine quam in te laudamus possis sine diminutione persistere, studiosus esto ac vigilans; et si quos illic a quibuslibet, quod absit, excessus perpetrari cognoveris, siquidem tates sunt qui emendari ibidem possint, rationabiliter emendentur; alioquin fratri nostro Maximiano episcopo scriptis renuntiare festina, ut quid fiendum sit a vobis informatus agnoscat. Nulla igitur res ab investigatione pravorum actuum vel insinuatione te revocet. Nam quanto vigilantiam tuam modo laudamus, tanto culpabilior invenieris, si hujusmodi actus qualibet dissimulatione celaveris. Paulum praeterea quondam episcopum, in monasterio in quo est, in poenitentia volumus permanere. Res autem quae apud eum inventae sunt, in cimiliarchio ecclesiae tuae servare modis omnibus studebis. De quibus etiam secundum rerum inventarum paginam desusceptum te facere volumus, et in", + "candidate_score": 0.657917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_51", + "psc_text": "In quo etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos enim Patres in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensibiliter graditur, cum exempla Patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis sui limitem pedem operis tendat. Rursum cum me ad consideranda debita pastoris opera confero, perpendo quanta intentione curandum est ut sit operatione praecipuus, quatenus vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate cogitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum 509 cor penetrat, quam dicentis vita commendat; quia quod loquendo praecipit, ostendendo adjuvat ut fiat. Hinc enim per prophetam dicitur: Super montem excelsum ascende tu qui evangelizas Sion (Isai. XL, 9) . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum", + "candidate_score": 0.65702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1197", + "psc_text": "Quod enim opus utilius et sublimius acturus es, quam ut de animarum vivificatione et collectione cogites, et tuo Domino, qui tibi locum praedicandi dedit, immortale lucrum reportes? Transmisimus autem fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui baptizandi sunt comparanda; presbytero quoque Ecclesiae quae in Negeugno monte sita est possessionem quam tua fraternitas petiit, dari fecimus, ita ut quantum praestat, tantum de solidis quos 894 accipere consueverat minus accipiat. Vestra autem fraternitas petiit ut sibi episcopum in Ecclesia quae non longe ab eodem monte est facere debeat; quod omnino libenter accepi, quia quantum vicina fuerit, tantum prodesse animabus illic consistentibus amplius poterit. Latorem vero praesentium (Grat. 1, q. 1, c. 121) pro intercessione sanctitatis vestrae acolythum fecimus; quem ad obsequia vestra retransmisimus, ut si in lucrandis animabus amplius servierit, proficere amplius possit. (Cf. Joan. Diac. l. II, n. 49.) EPISTOLA II. AD ANASTASIUM EPISCOPUM ANTIOCHENUM. Ipsi adversus haereses animos addit.", + "candidate_score": 0.656085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1223", + "psc_text": "EPISCOPUM. Se quantum illius cum Maximo communione offensum, tantum poenitentia mitigatum. Commendatam responsali suo illius in urbe regia causam. Hortatur ad pastoralem sollicitudinem. Ipsi de Florentii episcopi causa inquisitionem mandat. Gregorius Sabiniano episcopo Jadertino. Sicut perseveranti culpae debetur jure vindicta, ita resipiscentibus est venia concedenda. Nam 902 ut res illa contra se merito iracundiam excitare, sic haec in sua prorsus dilectione solet concordiam propagare. Et ideo quia fraternitatem tuam a consortio et communione Maximi, ubi te prius neglectus impulerat, in tantum postea gravitas sacerdotii ad animum reducta suspendit, ut ejus sola nullatenus patereris esse segregatione contentus, nisi et in monasterii te claustra recipiens dudum commissa defleres, eapropter in nostram te gratiam ac communionem receptum esse non dubites; nam quantum nos prius culpa tuae charitatis offenderat, tantum poenitentia mitigavit. Hortamur igitur, dilectissime frater, ut gregi dominico pastoralem sollicitudinem instanter impendas, lucrumque de commissis ovibus facere diligenter invigiles; ut tanto tibi copiosae", + "candidate_score": 0.655806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_223", + "psc_text": "indigeat, verumtamen ne se neglectam existimet, epistolari debet alloquio provocari. Propter quod dilectionem vestram commonitione paternae charitatis aggredior, ut profusis lacrymis Redemptori nostro unanimiter gratias referamus, qui sub tam perverso doctore vos per avia gradi non pertulit, sed indigni pastoris crimina publicavit. Demetrius siquidem, qui nec ante episcopus dici meruerat, tantis ac talibus negotiis inventus est involutus, ut si secundum suorum qualitatem facinorum judicium sine misericordia recepisset, divinis mundanisque legibus durissima procul dubio fuerit morte plectendus. Sed quia poenitentiae reservatus, sacerdotii honore privatus est, Ecclesiam Dei sine doctore diu vacare non patimur, quia et canonicis regulis est constitutum ut defuncto vel sublato pastore, diu sacerdotio privari Ecclesia non debeat. Ideoque charitatem vestram scriptis praesentibus duxi necessario commonendam, ut ad eligendum pontificem nec mora, nec discordia, quae consuevit scandala generare, proveniat. Sed talem vobis cum omni sollicitudine personam exquirite, in qua 573 et omnium adunata possit gaudere concordia, et sacris nullo", + "candidate_score": 0.655462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_767", + "psc_text": "aliquod stipendiorum habentes solatium, ministerium officiumque suum circa eamdem Ecclesiam devotiori mente provocentur impendere. Praeterea decem solidos, quos Rustico archidiacono suo Fuscus quondam episcopus suprascriptae Ecclesiae abstulit, fraternitas tua omni cessante ambiguitate restituat, quia in tantam dicitur eum pauperiem pervenisse, ut conferendum illi potius esset quam aliquid ab eo auferendum. Durum enim est et procul a sacerdotis officio et personam positam sub necessitate negligere, et studio congregandi indecenter inhiare pecuniis. (Vide l. II, ep. 32.) EPISTOLA XXXIV. AD CYPRIANUM DIACONUM. Ciceronem monachum lapsum Misenati Ecclesiae, cujus fuerat famulus, restituat. Gregorius Cypriano diacono. Benenatus frater et coepiscopus noster Ciceronem quemdam monachum, qui pro suis excessibus a dilectissimo filio nostro diacono 761 Petro, tunc autem subdiacono et rectore patrimonii nostri, est in poenitentia deputatus, juris Ecclesiae suae famulum esse perhibet, eumque sibi cum rebus suis postulat debere restitui. Necesse est ergo ut dilectio tua studiose perquirat. Et si ita verum esse constiterit,", + "candidate_score": 0.654614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21_23", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun . Uff ostern habend wir aberwieder .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_129", + "psc_text": "securitatis libellos ita de pensionibus facias, quatenus imprimas, dicens tantam pensionem unumquemque debere persolvere, inibi abjectis siliquis, oneribus, vel granaticis. Quod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus sollicite attendere ne injusta pondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inveneris, frange, et nova et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Diaconus jam talia invenit quae ipsi displicerent, sed licentiam haec immutare non habuit. Super justa ergo pondera praeter excepta 535 et vilia cibaria, nihil aliud volumus a colonis Ecclesiae exigi. Praeterea cognovimus quod prima illatio burdationis rusticos nostros vehementer angustat, ita ut priusquam labores suos venundare valeant, compellantur tributa persolvere: qui dum de suo unde dare debeant non habent ab auctionariis publicis mutuo accipiunt, et gravia commoda pro eodem beneficio persolvunt, ex qua re fit ut", + "candidate_score": 0.654313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1484", + "psc_text": "causis Theodorus, vir memorandus, praesentium portitor, cogeretur, maxime dum in illa re se contra antiquum morem a fratre et coepiscopo nostro Fortunato queratur praejudicium pertulisse, quam ad curam dispositionemque patroni civitatis ejusdem, gloria vestra teste, asserat sine dubio pertinere. Quod si ita se res habet, omnino contristamur cur in ejus vos defensione veritas non permovit, ut et libere quae esset ratio diceretis, et reservari quod longa sibi consuetudo jure vendicat faceretis. Quia ergo grave nimis est contra veterem usum sacerdotes sibi quidquam arripere, unde in laicorum videntur actus incidere, praedicto fratri coepiscopoque nostro scribere quae nobis sunt visa curavimus, ipsorumque ad vos scriptorum exemplar transmisimus, ut ex eis quid debeat reservari quamcitius gloria vestra cognoscat. Praeterea indicavit nobis supradictus portitor, Vectano qui comes fuit in Missinati castello, propterea quod eum nobilem fuisse noverat, et paupertate nimia laborabat, viginti urnas vini per duos annos de insula Prochyta, quae ei vicina erat,", + "candidate_score": 0.653345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2_4", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_508", + "psc_text": "privilegia quae sanctae Ravennati Ecclesiae a praedecessoribus vestris indulta sunt, pro majori satisfactione subjeci ea in scriniis venerabilibus secundum consecrationis decessorum meorum tempora, fidem nihilominus reperientes, nunc vero in Dei et in vestra est potestate quidquid veritate cognita fieri jusseritis, quoniam ego jussionibus apostolatus domini mei parere desiderans, quamvis antiqua consuetudo obtinuit, usque ad secundam jussionem abstinere curavi. EPISTOLA LVIII. AD CYPRIANUM DIACONUM. Si non habet Cosmas unde solvat, cum illius creditoribus paciscatur; atque ejusdem filios, pactam summam persolvens, liberet. Gregorius Cypriano diacono. Cosmas ex variis periculorum necessitatibus multis se dicit debitis obligatum, ita ut pro eis a creditoribus suis suos dicat filios detineri. Quae res si ita est, nos omnino commovit. Quamobrem hortamur dilectionem tuam, ut quia de rebus pauperum dandis agitur, causam ejus cum summa subtilitate perquiras; et si inveneris eum praedictis debitis veraciter involutum, ut non sit substantia unde possit haec ipsa persolvere, praedictos creditores ejus adeas,", + "candidate_score": 0.652901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2_4", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1717", + "psc_text": "EPISTOLA XXIV. AD FORTUNATUM NEAPOLITANUM EPISCOPUM. Ejus erga monasteria negligentiam arguit. Mauricii aliorumve monachorum fugam dolet. Vetat ne monachi deinceps, nisi per biennium probati, tonsurentur. Neve milites absque suo ipsius consensu in monasteriis suscipiantur. Gregorius Fortunato episcopo Neapolitano. Cum fraternitas vestra minus erga monasteria sibi subjecta studet esse sollicita, et ipsa culpam reprehensionis incurrit, et nos de sua lenitate constristat. Pervenit autem ad nos Mauricium quemdam, qui nuper in monasterio Barbaciani conversus est, ablatis secum aliis monachis, fuga de eodem monasterio discessisse. Qua in re praedictum nobis Barbacianum sua praecipitatio vehementer accusat, qui temere saecularem hominem, et non ante probatum, tonsuravit. Nunquid non vobis scripsimus ut prius eum probaretis, et tunc, si aptus esset, abbatem facere deberetis? Vel nunc ergo circa eum quem elegistis, estote solliciti. Nam vos illo delinquente delinquitis, si ita coeperit se exhibere, ut se ad fratrum ostendat regimen indignum. Praeterea (Grat. 19, q. 3, c. 6)", + "candidate_score": 0.652838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_129", + "psc_text": "securitatis libellos ita de pensionibus facias, quatenus imprimas, dicens tantam pensionem unumquemque debere persolvere, inibi abjectis siliquis, oneribus, vel granaticis. Quod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus sollicite attendere ne injusta pondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inveneris, frange, et nova et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Diaconus jam talia invenit quae ipsi displicerent, sed licentiam haec immutare non habuit. Super justa ergo pondera praeter excepta 535 et vilia cibaria, nihil aliud volumus a colonis Ecclesiae exigi. Praeterea cognovimus quod prima illatio burdationis rusticos nostros vehementer angustat, ita ut priusquam labores suos venundare valeant, compellantur tributa persolvere: qui dum de suo unde dare debeant non habent ab auctionariis publicis mutuo accipiunt, et gravia commoda pro eodem beneficio persolvunt, ex qua re fit ut", + "candidate_score": 0.65273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1444", + "psc_text": "suspenderet se congregatione, ne forte in eorum sola voluntate versari praejudicium videretur. Et quidem nos praedictum fratrem nostrum incongrue aliquid egisse, sacerdotii ejus respectus facile credere non permisit. Sed quia Salerio notario nostro, qui illic praesens postea inventus est, renuntiante, comperimus (Grat. 14, q. 6, c. 2) nullam exstitisse causam pro qua potuissent rationabiliter occupari, atque eas esse inconsulte ac temere consecratas, idcirco experientiae tuae 974 praecipimus ut quia quod semel consecratum est, Judaeis ultra non valet restitui, quantum a filiis glorioso Venantio Patricio et Urbico abbate synagogae ipsae cum his hospitiis quae sub ipsis sunt, vel earum parietibus cohaerent, atque hortis ibi conjunctis aestimatae fuerint, studii tui sit ut praefatus frater et coepiscopus noster dare pretium debeat; quatenus hoc quod occupari fecit, in jus Ecclesiae ipsius valeat provenire, et illi opprimi aut aliquam pati injustitiam nullo modo videantur. Codices vero vel ornamenta pariter ablata quaerantur. Quae si manifeste tulta", + "candidate_score": 0.6523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1599", + "psc_text": "quidam episcopus de dioecesi reverendissimi fratris nostri Constantii Mediolanensis Ecclesiae episcopi disciplinam, ut dicitur, evitans, illud venisse firmatur, hortamur ut et istum diligentius requisitum ad episcopum suum vestra fraternitas retransmittat. Et quia sicut legitur: Qui abjicit disciplinam, infelix est (Prov. XV, 32) , nulla eum illic se excusatione patiamini retinere; quatenus ipsi qui levitatis eorum vitio possunt decipi liberentur, et de ipsis habere mercedem, ne in hac stultitia pereant, valeatis. 1021 EPISTOLA CXIV. AD VIRGILIUM ET SYAGRIUM EPISCOPOS. De suscipienda causa Syagriae, quae religionem professa cum esset, marito violenter juncta dicebatur. Gregorius Virgilio episcopo Arelatensi et Syagrio episcopo Augustodunensi. Commissi officii qualitas me, fratres charissimi, in vocem cogit doloris erumpere, et dilectionem vestram anxietate charitatis exasperare, quod illic vos nimium negligentes et remissos dicitur exstitisse, ubi studium vestrum acriter justitiae rectitudo et zelus debuit castitatis accendere. Pervenit autem ad nos Syagriam quamdam vitam religiosam mutatis etiam vestibus assecutam, posteaque marito", + "candidate_score": 0.651775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2_4", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1190", + "psc_text": "c. 27) ad nos multorum relatione pervenerat monasteria in Ravennatibus partibus constituta omnino clericorum vestrorum dominio praegravari; ita ut occasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velut in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes, decessori vestro epistolas misimus, ut hoc emendare per omnia debuisset. Sed quoniam vitae est termino citius occupatus, ne hoc onus monasteriis remaneret, fraternitati vestrae haec eadem nos scripsisse recolimus. Et quia, ut comperimus, in hujus rei hactenus correctione cessatum est, haec ad vos iterum praevidimus scripta dirigere. Hortamur ergo ut omni mora, omnique excusatione submota, ita monasteria ipsa ab hujusmodi studeatis gravamine relevare; quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel hi qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint invitati mysteria. Sed ne vel per cujuslibet monachi (Grat. 16, q. 1, c. 37) aut abbatis promotionem aliquod onus monasteria fortasse", + "candidate_score": 0.651687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2_4", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_957", + "psc_text": "non reddito Samaraeis pretio. Gregorius Leoni episcopo Catanensi. Res ad nos detestabilis et omnino legibus inimica pervenit, quae, si vera est, fraternitatem tuam 819 vehementer accusat, quia eam de minori sollicitudine probat esse culpabilem. Comperimus autem quod Samaraei degentes Catinae, pagana mancipia emerint, atque ea circumcidere ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exercens, cum omni hoc vivacitate ac sollicitudine studeas perscrutari; et si ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem modis omnibus vindica, et ecclessiasticam eis tuitionem impende, nec quidquam dominos eorum de pretio quolibet modo recipere patiaris, qui non solum hoc damno mulctandi, sed etiam alia erant poena de legibus feriendi. (Cf. Joan. Diac., l. IV, n. 48.) EPISTOLA XXXIV. AD CASTORIUM NOTARIUM. Inquirat quot ab ultima antiquitate litaniae solemnes fuerint in quibus Ravennas episcopus pallio uteretur. Gregorius Castorio notario nostro Ravennae. Dum Florentinus Ravennatis Ecclesiae diaconus apud nos", + "candidate_score": 0.651597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1197", + "psc_text": "Quod enim opus utilius et sublimius acturus es, quam ut de animarum vivificatione et collectione cogites, et tuo Domino, qui tibi locum praedicandi dedit, immortale lucrum reportes? Transmisimus autem fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui baptizandi sunt comparanda; presbytero quoque Ecclesiae quae in Negeugno monte sita est possessionem quam tua fraternitas petiit, dari fecimus, ita ut quantum praestat, tantum de solidis quos 894 accipere consueverat minus accipiat. Vestra autem fraternitas petiit ut sibi episcopum in Ecclesia quae non longe ab eodem monte est facere debeat; quod omnino libenter accepi, quia quantum vicina fuerit, tantum prodesse animabus illic consistentibus amplius poterit. Latorem vero praesentium (Grat. 1, q. 1, c. 121) pro intercessione sanctitatis vestrae acolythum fecimus; quem ad obsequia vestra retransmisimus, ut si in lucrandis animabus amplius servierit, proficere amplius possit. (Cf. Joan. Diac. l. II, n. 49.) EPISTOLA II. AD ANASTASIUM EPISCOPUM ANTIOCHENUM. Ipsi adversus haereses animos addit.", + "candidate_score": 0.651334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1742", + "psc_text": "imponere, fraternitas vestra cum omni sollicitudine ac vigilantia diversis quibus potuerit modis de vita actibusque ipsius requirere studeat. Et si nihil est quod ei canonice possit obsistere, requirendum quoque est si in opere Dei studium habuit, vel psalmos novit. Et si talis fuerit, eum ad nos cum testificationis suae epistola dirigat. Si vero aliter fuerit, vestris nobis similiter epistolis indicate, et habitatores loci ipsius adhortamini ut si iste aptus non fuerit, sicut et suprascripto Aufrido filio nostro scripsimus, alium sibi eligant qui ad hoc officium cum gratia Dei aptus valeat inveniri. EPISTOLA XXXV. AD EULOGIUM PATRIARCHAM ALEXANDRINUM. Quod citius non responderit biennii causatur podagram. Palaestinos monachos, qui de Agnoitarum errore interrogarent, non Romam, sed Constantinopolim adiisse. Se ad Anatolium in Agnoitas idipsum ex Latinis Patribus scripsisse, quod ex Graecis ad se Eulogius. Gregorius Eulogio patriarchae Alexandrino. Transacto anno suavissima sanctitatis vestrae scripta suscepi, quibus pro aegritudinis meae nimietate respondere nuncusque", + "candidate_score": 0.65071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_291", + "psc_text": "competenti sibi more Castorium fratrem coepiscopum nostrum, et prius compassione habita studuit visitare, et eum postmodum pro excrescenti molestia corporis in Ravennati urbe suscipere. Unde non solum nos impensae charitatis, sed et Deum vobis fecistis procul dubio debitorem, qui in fratris infirmitate condoluisse probamini, ipsumque aegrum in sui membri molestia non solum visitasse, sed etiam suscepisse. Quem quidem ipse pro sua simplicitate illic ordinare omnimode renuebam, sed petentium importunitas fecit ut contradicere nullatenus potuissem. Si autem fieri potest, multum mihi et ipsi consuletis, si eum ad me vel per Siciliam transmittatis, si tamen ei grave non esse perpenditis. De episcopis vero ad nos pertinentibus, qui tamen huc pro interpositione hostium venire non possunt, curam vestra fraternitas gerat. Ita tamen ut pro causis suis ad Ravennatem urbem nullatenus revocentur, ne eos hoc tempore vexare aut fatigare in aliquo videamur. Sed si qua sunt, quae in eis videantur juste reprehendi, debent semper", + "candidate_score": 0.649841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2163", + "psc_text": "ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante, ad ejus monasterium accedat, convenire fratres faciat, et sub omni veritate quantascunque de diversis Scripturis chartulas detulit, ad medium deducant, quas tu suscipe, et mihi celerrime transmitte. De tuo autem reditu, quia molestiam te validam incurrisse cognovimus, Deo propitio, in subsequenti cogitamus. Illud autem quod ad me quorumdam relatione perlatum est, quia reverendissimus frater et coepiscopus meus Marinianus legi commenta beati Job publice ad vigilias faciat, non grate suscepi, 1196 quia non est illud opus populare, et rudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Psalmorum legi ad vigilias faciat, quae mentes saecularium ad bonos mores praecipue informant. Neque enim volo dum in hac carne sum, si qua dixisse me contigit, ea facile hominibus innotesci. Nam quia dilectissime memoriae Anatolius diaconus quaerenti ac jubenti domno imperatori librum Regulae pastoralis dedit, aegre suscepi, quem sanctissimus frater et coepiscopus meus", + "candidate_score": 0.648987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_25_27", + "bdc_text": "hann oder ander , by denen magst du es mir zuͦschicken . ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur . Novus tribunus et ad minus duo senatorio ordini addentur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1403", + "psc_text": "Quod ut melius possis implere, filium nostrum Joannem virum memorandum tribunum in tuo pariter stude adhibere solatio. De quo omnino confidimus quia si ei voluntatem nostram prodideris, devote se tibi accommodare non deneget. Pariter etiam studii tui sit, quoniam quaedam apud se sacrata praedictus Joannes habuisse ministeria perhibetur, et ea diligenter inquirere, et cum omni cautela in tutum facere, nobisque subtiliter quidquid inventum fuerit indicare. Ita ergo experientia tua haec quae scripsimus facere sollicite et curare festinet, ut non possit esse culpabilis. Nam si negligens esse patueris, ita te nostros noveris motus incurrere, ut nulla te postmodum possis excusatione defendere. Datum Mense Aprili, indictione 2. (Vide ep. 26 lib. VIII.) EPISTOLA XLVII. AD SABINUM SUBDIACONUM. Regitani cleri adversus episcopum suum querelas una cum episcopis quinque perscrutetur, ut, illorum relatione certior factus, ipse Romae decernat. Gregorius Sabino subdiacono. Clerus Ecclesiae Regitanae multa contra reverendissimum fratrem nostrum Bonifacium episcopum suum, data nobis", + "candidate_score": 0.648103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1444", + "psc_text": "suspenderet se congregatione, ne forte in eorum sola voluntate versari praejudicium videretur. Et quidem nos praedictum fratrem nostrum incongrue aliquid egisse, sacerdotii ejus respectus facile credere non permisit. Sed quia Salerio notario nostro, qui illic praesens postea inventus est, renuntiante, comperimus (Grat. 14, q. 6, c. 2) nullam exstitisse causam pro qua potuissent rationabiliter occupari, atque eas esse inconsulte ac temere consecratas, idcirco experientiae tuae 974 praecipimus ut quia quod semel consecratum est, Judaeis ultra non valet restitui, quantum a filiis glorioso Venantio Patricio et Urbico abbate synagogae ipsae cum his hospitiis quae sub ipsis sunt, vel earum parietibus cohaerent, atque hortis ibi conjunctis aestimatae fuerint, studii tui sit ut praefatus frater et coepiscopus noster dare pretium debeat; quatenus hoc quod occupari fecit, in jus Ecclesiae ipsius valeat provenire, et illi opprimi aut aliquam pati injustitiam nullo modo videantur. Codices vero vel ornamenta pariter ablata quaerantur. Quae si manifeste tulta", + "candidate_score": 0.647803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1350", + "psc_text": "praecepti auctoritate suspicionem vestram praevidimus auferendam, constituentes nullam vos exinde haeredesque vestros quolibet tempore repetitionis molestiam sustinere, nec a quoquam vobis aliquam objici quaestionem, quia ratio aequitatis exposcit, 944 ut quod studio pietatis impensum est, ad redemptorum onus vel afflictionem non debeat pertinere. (Vide sup. ep. 16.) EPISTOLA XVIII. AD ROMANUM DEFENSOREM. Patrimonium Ecclesiae in Sicilia commendat Gregorius Romano defensori. Propositi nostri cura nos admonet ecclesiasticas utilitates strenuis agendas mandare personis. Et ideo, quia te Romanum defensorem fidelem sollicitumque probavimus exstitisse, patrimonium sanctae Romanae, cui Deo miserante deservimus, Ecclesiae, in partibus Syracusanis, Catinensibus, Agrigentinis, vel Milensibus constitutum, a praesenti secunda indictione gubernationi tuae praevidimus committendum. Unde necesse est te illuc indifferenter accedere, ut, divini consideratione judicii, nostrae quoque admonitionis memoria te efficaciter ac fideliter studeas exhibere, ut nullius neglectus vel fraudis, quod absit, inveniaris sustinere periculum. Magis autem id agas, quatenus de fide et industria tua divinae possis gratiae commendari.", + "candidate_score": 0.645442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_495", + "psc_text": "noveritis, vestris nobis manifestissime significastis epistolis, quibus praeceptum beatae memoriae decessoris nostri Joannis papae nobis in subditis transmisistis annexum, continens omnes consuetudines ex privilegio praedecessorum nostrorum concessas vobis Ecclesiaeque vestrae debere servari. Confitemini igitur aliam esse generalis Ecclesiae consuetudinem, postquam ea quae vos geritis vobis ex privilegio vendicatis. Nulla ergo nobis in hac re ut arbitramur, poterit remanere dubietas. Aut enim mos omnium metropolitarum etiam a tua est fraternitate servandus, aut si tuae Ecclesiae aliquid specialiter dicis esse concessum, praeceptum a prioribus Romanae urbis pontificibus, quo haec Ravennati Ecclesiae sunt concessa, a vobis oportet ostendi. Quod si hoc non ostenditur, restat postquam talia agere neque consuetudine generali, neque privilegio vindicas, ut usurpasse te comprobes quod fecisti. Et quid dicturi sumus futuro judici, frater dilectissime, si illud grave jugum atque vinculum cervicis nostrae, non dico pro ecclesiastica, sed pro quadam saeculari nobis dignitate defendimus; gravari nos judicantes, si tanto pondere vel", + "candidate_score": 0.643613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1445", + "psc_text": "atque hortis ibi conjunctis aestimatae fuerint, studii tui sit ut praefatus frater et coepiscopus noster dare pretium debeat; quatenus hoc quod occupari fecit, in jus Ecclesiae ipsius valeat provenire, et illi opprimi aut aliquam pati injustitiam nullo modo videantur. Codices vero vel ornamenta pariter ablata quaerantur. Quae si manifeste tulta sunt, et ipsa sine ambiguitate aliqua volumus restitui, quia sicut illis quidquam in synagogis suis facere, ut et ipsi prius scripsimus, ultra quam lege decretum est, non debet esse licentia; ita eis contra justitiam et aequitatem nec praejudicium, nec aliquod debet inferri dispendium. (Vide lib. XI, epp. 48 et 49.) EPISTOLA LVI. AD FANTINUM. Candidum defensorem, Jamni Judaei ex navis pretio debiti soluti chirographum restituere compellat. Gregorius Fantino defensori. Indicavit nobis Jamnus Judaeus praesentium portitor, navem suam atque res suas Candidum defensorem nostrum cum aliis creditoribus occupasse, atque eas pro credita quam dederant pecunia venundedisse, et cunctis debitis cautionibus restitutis,", + "candidate_score": 0.64339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1699", + "psc_text": "si ita est, agere studeat ut quod relictum est modis omnibus exsolvatur. Ita ergo sollicitudo tua in hac se re exhibeat, ut suffragante justitia, praedicti abbatis labor, quem ad nos veniendo assumpsit, vacuus esse non debeat. EPISTOLA XIV. AD FANTINUM DEFENSOREM. Fusco abbati, monasterii sui Codices et vela restitui faciat. Gregorius Fantino defensori Neapolitano. Fuscus, abbas monasterii sancti Archangeli quod Macharis dicitur, atque sanctorum Maximi, Erasmi, et Julianae, asseruit Constantium cellae suae presbyterum ob temporis qualitatem se in Siciliam transmigrasse, et Codices monasterii sui atque vela secum pariter deportasse. Quem quoniam defunctum perhibet, et ea quae cellae suae esse commemorat sibi postulat debere restitui, experientia tua veritatem curet addiscere; et si ita est, 1051 omnia quae monasterii ipsius sunt sine aliqua faciat dilatione restitui. Nam contra rationem est ut quod de monasterio pro temporis, sicut dictum est, qualitate sublatum est, ab ejus debeat jure separari. Ita ergo experientia tua agat,", + "candidate_score": 0.643194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24_26", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 . hann oder ander , by denen magst du es mir zuͦschicken . ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1403", + "psc_text": "Quod ut melius possis implere, filium nostrum Joannem virum memorandum tribunum in tuo pariter stude adhibere solatio. De quo omnino confidimus quia si ei voluntatem nostram prodideris, devote se tibi accommodare non deneget. Pariter etiam studii tui sit, quoniam quaedam apud se sacrata praedictus Joannes habuisse ministeria perhibetur, et ea diligenter inquirere, et cum omni cautela in tutum facere, nobisque subtiliter quidquid inventum fuerit indicare. Ita ergo experientia tua haec quae scripsimus facere sollicite et curare festinet, ut non possit esse culpabilis. Nam si negligens esse patueris, ita te nostros noveris motus incurrere, ut nulla te postmodum possis excusatione defendere. Datum Mense Aprili, indictione 2. (Vide ep. 26 lib. VIII.) EPISTOLA XLVII. AD SABINUM SUBDIACONUM. Regitani cleri adversus episcopum suum querelas una cum episcopis quinque perscrutetur, ut, illorum relatione certior factus, ipse Romae decernat. Gregorius Sabino subdiacono. Clerus Ecclesiae Regitanae multa contra reverendissimum fratrem nostrum Bonifacium episcopum suum, data nobis", + "candidate_score": 0.642548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_26_28", + "bdc_text": "ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur . Novus tribunus et ad minus duo senatorio ordini addentur . O quam vellem tecum de republica nostra ad saturitatem loqui! Hoc nunc habui , quod scriberem .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1403", + "psc_text": "Quod ut melius possis implere, filium nostrum Joannem virum memorandum tribunum in tuo pariter stude adhibere solatio. De quo omnino confidimus quia si ei voluntatem nostram prodideris, devote se tibi accommodare non deneget. Pariter etiam studii tui sit, quoniam quaedam apud se sacrata praedictus Joannes habuisse ministeria perhibetur, et ea diligenter inquirere, et cum omni cautela in tutum facere, nobisque subtiliter quidquid inventum fuerit indicare. Ita ergo experientia tua haec quae scripsimus facere sollicite et curare festinet, ut non possit esse culpabilis. Nam si negligens esse patueris, ita te nostros noveris motus incurrere, ut nulla te postmodum possis excusatione defendere. Datum Mense Aprili, indictione 2. (Vide ep. 26 lib. VIII.) EPISTOLA XLVII. AD SABINUM SUBDIACONUM. Regitani cleri adversus episcopum suum querelas una cum episcopis quinque perscrutetur, ut, illorum relatione certior factus, ipse Romae decernat. Gregorius Sabino subdiacono. Clerus Ecclesiae Regitanae multa contra reverendissimum fratrem nostrum Bonifacium episcopum suum, data nobis", + "candidate_score": 0.641001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1675", + "psc_text": "sit arbitrio per omnia reservatum. Quia ergo petitioni suae praedictus frater noster adjecit ut pueros quos de propria pecunia comparavit, ac suos patrisque sui Codices, aut res alias, quas in eodem monasterio habet, ei sit tollendi licentia, ratio nos hoc negare non pertulit. Sed ne postulata videamur indiscrete concedere, hanc tenendam observantiam scito, id est ut quidquid postquam ab abbatis remotus est officio comparavit, vel quolibet titulo acquisivit, libera illi tollendi facultas sit. Sed et hoc quod de monasterio illo in quo conversus est, quod in provincia Valeria in possessione juris sui patrem ejus manifestum est construxisse, pellente hostilitate decedens abstulit, secumque detulit, sine aliqua dubietate ei reddendum est, quia alterius acquisitionis jus effugit quod semel monasterii fuerit dominio sociatum. Si quid autem dum adhuc illic abbatis fungeretur officio acquisivit, non suum, sed monasterii ipsius esse cognoscat. Et ideo de jure illud ejusdem monasterii auferri ulterius quolibet modo non patimur.", + "candidate_score": 0.639775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_27_29", + "bdc_text": "Novus tribunus et ad minus duo senatorio ordini addentur . O quam vellem tecum de republica nostra ad saturitatem loqui! Hoc nunc habui , quod scriberem . De Gebennensibus [ ! ] nach Gebennensibus gestrichenes minus sc[io ] .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1036", + "psc_text": "AD GENNADIUM PATRICIUM. Rogat ne occupato animo de Ruferio comite ac concivibus ad se vocatis ferat sententiam. Anastasium tribunum loco suo restitui petit. Gregorius Gennadio patricio Africae. His qui se apud excellentiam vestram nostris desiderant epistolis commendari, securi 847 de vestra benignitate, facimus quod petimur. Ruferius siquidem comes cum aliis concivibus suis a vobis, ut cognovimus, ad Africanam evocati provinciam, petierunt scriptorum nostrorum sibi apud vos prodesse suffragia. Quapropter, excellentiam vestram paterno salutantes affectu, petimus ut eos in nullo a quoquam patiamini apud vestros animos contra justitiam ingravari; sed sicut circa commissos vobis pia discretaque vos novimus invigilare cautela, ita et de his tranquille disponere, inspirante vobis Domino, de beatis, atque de insulae ipsius sollicitius tractare cautela; ne si illuc exercitus sine persona utili quae hunc gubernare valeat incauta dispositione transmittitur, adjumentum hostibus praebeatur. Quia autem Anastasium tribunum, quem illic excellentia vestra ordinaverat, bene secum egisse atque in nulla laesione", + "candidate_score": 0.639709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1444", + "psc_text": "suspenderet se congregatione, ne forte in eorum sola voluntate versari praejudicium videretur. Et quidem nos praedictum fratrem nostrum incongrue aliquid egisse, sacerdotii ejus respectus facile credere non permisit. Sed quia Salerio notario nostro, qui illic praesens postea inventus est, renuntiante, comperimus (Grat. 14, q. 6, c. 2) nullam exstitisse causam pro qua potuissent rationabiliter occupari, atque eas esse inconsulte ac temere consecratas, idcirco experientiae tuae 974 praecipimus ut quia quod semel consecratum est, Judaeis ultra non valet restitui, quantum a filiis glorioso Venantio Patricio et Urbico abbate synagogae ipsae cum his hospitiis quae sub ipsis sunt, vel earum parietibus cohaerent, atque hortis ibi conjunctis aestimatae fuerint, studii tui sit ut praefatus frater et coepiscopus noster dare pretium debeat; quatenus hoc quod occupari fecit, in jus Ecclesiae ipsius valeat provenire, et illi opprimi aut aliquam pati injustitiam nullo modo videantur. Codices vero vel ornamenta pariter ablata quaerantur. Quae si manifeste tulta", + "candidate_score": 0.639592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1553", + "psc_text": "Nam quia grave omnino sit facinus Dei donum velle pretio comparare vel vendere, evangelica est testis auctoritas (Matth. XXI). Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit. Quid aliud est columbas vendere, nisi pretium de mannum impositione percipere, et Sanctum Spiritum, quem omnipotens Deus hominibus tribuit, venundare? Quorum sacerdotium ante Dei oculos cadere, cathedrarum utique patenter eversione signatum est. Et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas. Nam cogit vendere quos decipit ut emerent. Et dum non attenditur quod divina voce praecipitur: Gratis accepistis, gratis date (Matth. X, 8) agitur ut crescat, 1008 et geminata fiat in uno eodemque delicti contagio ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat (Grat. I, q. I, c. 13) hanc haeresim in Ecclesia ante omnes radice pestifera subrepsisse, atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione damnatam, cur non cavetur, cur non perpenditur quia benedictio (Grat. I q. I. c. 4) illi", + "candidate_score": 0.632862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_28_30", + "bdc_text": "O quam vellem tecum de republica nostra ad saturitatem loqui! Hoc nunc habui , quod scriberem . De Gebennensibus [ ! ] nach Gebennensibus gestrichenes minus sc[io ] . negocio minus scio quam tu .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1036", + "psc_text": "AD GENNADIUM PATRICIUM. Rogat ne occupato animo de Ruferio comite ac concivibus ad se vocatis ferat sententiam. Anastasium tribunum loco suo restitui petit. Gregorius Gennadio patricio Africae. His qui se apud excellentiam vestram nostris desiderant epistolis commendari, securi 847 de vestra benignitate, facimus quod petimur. Ruferius siquidem comes cum aliis concivibus suis a vobis, ut cognovimus, ad Africanam evocati provinciam, petierunt scriptorum nostrorum sibi apud vos prodesse suffragia. Quapropter, excellentiam vestram paterno salutantes affectu, petimus ut eos in nullo a quoquam patiamini apud vestros animos contra justitiam ingravari; sed sicut circa commissos vobis pia discretaque vos novimus invigilare cautela, ita et de his tranquille disponere, inspirante vobis Domino, de beatis, atque de insulae ipsius sollicitius tractare cautela; ne si illuc exercitus sine persona utili quae hunc gubernare valeat incauta dispositione transmittitur, adjumentum hostibus praebeatur. Quia autem Anastasium tribunum, quem illic excellentia vestra ordinaverat, bene secum egisse atque in nulla laesione", + "candidate_score": 0.632709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24_26", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 . hann oder ander , by denen magst du es mir zuͦschicken . ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2212", + "psc_text": "petiit debere transmitti, fraternitati tuae ad hoc per latorem praesentium transmisimus amphimalum, tunicam, vel pectoralem, ut a te ei debeat sine mora transmitti. Et ideo ad praedictum fratrem nostrum sub omni illud celeritate stude transmittere, atque nobis hoc ipsum quia transmiseris tuis renuntiare epistolis non omittas, sed ita fac ut ad transmittendum, quia vehemens frigus est, moram aliquam minime facias. EPISTOLA XLVIII. AD LUCIDUM LEONTINUM EPISCOPUM. Quem e congregatione sua Joannes abbas delegerit, ordinet pro monasterio presbyterum. Gregorius Lucido episcopo Leontino. Filius noster Joannes, abbas, presbyterum sibi in monasterio suo ex congregatione eadem petit ordinandum. Ideoque fraternitatem vestram praesenti auctoritate duximus adhortandam, quatenus virum quem vobis de congregatione sua ad ordinationem presbyterii obtulerit consecrandum, de eo, sicut est consuetudinis, quaeque sunt discutienda subtiliter perquiratis; et si nihil in eo repertum fuerit quod ei possit obviare, canonice, sicut moris est, consecretis. Nihil ei aliud privilegii concedentes, nisi ut in congregatione sua", + "candidate_score": 0.632403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24_26", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 . hann oder ander , by denen magst du es mir zuͦschicken . ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_444", + "psc_text": "Illos autem qui cunctorum vice huc venerint ad eligendum episcopum admone, ut vestiarium omne episcopi sui sciant deferendum, et quantum praeviderint secum argentum adducant, quod in usu suo habere possit qui fuerit episcopus ordinatus. Haec vero omnia vivaciter districteque implere festina, et sub omni huc celeritate electos, sicut diximus, de clero transmitte. ut quia diversi hic nobiles civitatis Neapolitanae praesentes sunt, una cum eis de episcopali ordinatione et tractare et, adjutore Domino, deliberare possimus. (Vide l. II, ep. 15.) EPISTOLA XXXVI. AD SABINUM DEFENSOREM. Ut Januarium episcopum et Epiphanium presbyterum criminibus accusatos Romam perducant. Pompeianam vero, Theodosiam et Isidorum adjuvet Romam venire cupientes. Gregorius Sabino defensori Sardiniae. Quaedam ad aures nostras gravia pervenerunt, quae quoniam canonicam emendationem exspectant, 650 idcirco experientiae tuae praecipimus quatenus una cum Joanne notario, omni excusatione postposita, Januarium fratrem et coepiscopum nostrum summa huc exhibere instantia non omittas, ut eo coram posito, ea quae ad nos", + "candidate_score": 0.63109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_36", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1549", + "psc_text": "his omnibus in synodo tractari jubet, et ad se per Cyriacum abbatem referri. Gregorius Syagrio Augustodunensi, Etherio Lugdunensi, Virgilio Arelatensi, et Desiderio Viennensi episcopis Galliarum a paribus. Caput nostrum, quod Christus est, ad hoc sua esse membra nos voluit, ut per compagem charitatis et fidei, 1007 unum nos in se corpus efficeret. Cui ita corde adhaerere nos convenit, ut quia sine ipso nihil esse possumus, per ipsum possimus esse quod dicimur. Ab arce capitis nostri res nulla nos dividat, ne ab ea, si ejus esse membra refugimus, relinquamur, et velut ejecti de vite palmites arescamus. Ut ergo Redemptoris nostri esse habitaculum mereamur, in dilectione ipsius toto mentis studio maneamus. Ipse namque ait: Qui diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Joan. XIV, 23) . Sed quoniam bonorum auctori haerere aliter non valemus, nisi cupiditatem a nobis, quae omnium", + "candidate_score": 0.629698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_36", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2091", + "psc_text": "Virgilio episcopo Arelatensi. Quantus sit affectus venientibus sponte fratribus impendendus, ex eo quod plerumque solent charitatis causa invitari, cognoscitur. Et ideo si communem fratrem Augustinum episcopum ad vos venire contigerit, ita illum dilectio vestra, sicut decet, affectuose dulciterque suscipiat, ut et ipsum consolationis suae bono refoveat, et alios qualiter fraterna charitas colenda sit doceat. Et quoniam saepius evenit ut hi qui longe sunt positi prius ab aliis quae sunt emendanda cognoscant, si quas fortasse fraternitati vestrae sacerdotum vel aliorum culpas intulerit, una cum eo residentes subtili cuncta investigatione perquirite. Et ita vos in ea quae Deum offendunt, et ad iracundiam provocant, districtos ac sollicitos exhibete, ut ad aliorum emendationem, et vindicta culpabilem feriat, et innocentem falsa opinio non affligat. Deus te incolumem custodiat, reverendissime frater. Data die X Kalend. Juliarum, imperante domino nostro piissimo Mauricio Tiberio Augusto an. 19, post consulatum ejusdem domini nostri anno 18, indict. 4. EPISTOLA LXIX.", + "candidate_score": 0.629362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_565", + "psc_text": "tantummodo distribuere quartam antiquorum redituum, nunc vero quaesita suis usibus retinere. Quamobrem pravam subintroductamque consuetudinem fraternitas tua vivaciter emendare festinet, ut sive de praeteritis reditibus, sive de iis quae nunc obvenerunt vel obvenerint, quartae secundum distributionem canonicam dispensentur. Incongruum namque est unam eamdemque Ecclesiae substantiam duplici quodammodo jure censeri, id est usurpationis et canonum. Presbyteros (Grat. 16, q. 1, c. 38), diaconos, caeterosque cujuslibet ordinis clericos, qui Ecclesiis militant, abbates per monasteria esse non permittas, sed aut omissa clericatus militia, monachicis provehantur ordinibus; aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere militiam. Satis enim incongruum est si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumque judicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo vitae monachicae, et ecclesiasticis utilitatibus regula monachatus impediat. Illud quoque (Grat. 12, q. 2, c. 45) charitatem tuam commonere curavimus, ut si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel,", + "candidate_score": 0.629054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24_26", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 . hann oder ander , by denen magst du es mir zuͦschicken . ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2325", + "psc_text": "ad arbores ac temones faciendos ligna paraveram, sed navis parva quae venerat, haec portare non potuit, et nihil mihi exinde rescripsistis. Unde si sunt necessaria, communi filio Bonifacio diacono nostro, quem nunc ad urbem regiam pro faciendis responsis transmittimus, scribite, ut mihi ipse rescribat quatenus praeparentur, ut cum beatitudo vestra transmiserit, parata valeant inveniri. Praeterea transmisimus crucem parvulam, in qua de catenis amatorum vestrorum sanctorum Petri et Pauli apostolorum inserta est benedictio, quae oculis vestris assidue superponatur, quia multa per eamdem benedictionem miracula fieri consueverunt. Omnipotens Deus cordi beatitudinis vestrae aspiret, ut pro me orare assidue curetis, et vos vestrosque omnes sua dextera protegat, atque post longa annorum curricula ad coelestia regna perducat. Eulogias vero sancti Marci a beatissima fraternitate vestra transmissas cum ea charitate qua sunt directae secundum notitiam earum suscepimus, et gratias affectui vestro referimus, quia ex his exterioribus quales erga nos interius sitis agnoscimus. (Joan. Diac., lib.", + "candidate_score": 0.628139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_25_27", + "bdc_text": "hann oder ander , by denen magst du es mir zuͦschicken . ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur . Novus tribunus et ad minus duo senatorio ordini addentur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_444", + "psc_text": "Illos autem qui cunctorum vice huc venerint ad eligendum episcopum admone, ut vestiarium omne episcopi sui sciant deferendum, et quantum praeviderint secum argentum adducant, quod in usu suo habere possit qui fuerit episcopus ordinatus. Haec vero omnia vivaciter districteque implere festina, et sub omni huc celeritate electos, sicut diximus, de clero transmitte. ut quia diversi hic nobiles civitatis Neapolitanae praesentes sunt, una cum eis de episcopali ordinatione et tractare et, adjutore Domino, deliberare possimus. (Vide l. II, ep. 15.) EPISTOLA XXXVI. AD SABINUM DEFENSOREM. Ut Januarium episcopum et Epiphanium presbyterum criminibus accusatos Romam perducant. Pompeianam vero, Theodosiam et Isidorum adjuvet Romam venire cupientes. Gregorius Sabino defensori Sardiniae. Quaedam ad aures nostras gravia pervenerunt, quae quoniam canonicam emendationem exspectant, 650 idcirco experientiae tuae praecipimus quatenus una cum Joanne notario, omni excusatione postposita, Januarium fratrem et coepiscopum nostrum summa huc exhibere instantia non omittas, ut eo coram posito, ea quae ad nos", + "candidate_score": 0.627932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_2328", + "psc_text": "affatibus, ut ea quae praesentia scripta continent sine aliqua debeat refragatione servare. Primum, ut de reditibus Ecclesiae quartam in integro portionem Ecclesiae tuae clericis secundum meritum, vel officium, sive laborem suum, ut ipse unicuique dare prospexeris, sine aliqua praebere debeas tarditate. De hoc vero quod ex fidelium oblatione accesserit, quartam partem in solidis, vel cellario, eis juxta pristinam consuetudinem dare non differas. Reliqua autem omnia mobilia in tua retineas potestate. Immobilia enim ecclesiasticis reditibus aggregentur, ut multiplicata quantitate clericorum tuorum quarta, Deo largiente, proficiant. Tabularium autem una cum consensu seniorum et cleri memineris ordinandum, qui annis singulis ad amputandam fraudis suspicionem solemniter suas debeat rationes exponere. Vindemiarum autem tempore idem clerus emendi vinum de possessionibus Ecclesiae tuae ad justa pretia, in quantum vendendum est, remedium consequatur. Nam satis contra rationem est ut quod potest extraneis venundari, clericis dato pretio denegetur. Possessiones igitur, vel si qua sunt alia ecclesiastico juri competentia,", + "candidate_score": 0.627922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24_26", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 . hann oder ander , by denen magst du es mir zuͦschicken . ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1918", + "psc_text": "manus transire debeam. 1117 Si autem qualitas temporis ad veniendum praepedierit, aliquo parvo exenio dato, apud agonem agi potest ut ipse vobiscum hominem suum usque Romam transmittat. Si igitur eadem aegritudine gravari te sentis, et venire disponis, cum paucis tibi veniendum est, quia mecum in episcopio manens, quotidiana obsequia de hac Ecclesia habebis. Praeterea nec hortor nec admoneo, sed districte praecipio ut jejunare minime praesumas, quia dicunt medici huic molestiae valde esse contrarium, nisi forte si grandis solemnitas exigit, quinque in anno vicibus concedo. A vigiliis quoque temperandum est, et preces quae super cereum in Ravennati civitate dici solent, vel expositiones Evangelii, quae circa Paschalem solemnitatem a sacerdotibus fiunt, per alium dicantur. Et tua dilectio contra virtutem, laborem sibi minime imponat. Haec autem dixi, ut si te melius senseris, et venire distuleris, scias quid debeas ex meo mandato custodire. (Cf. Joan. Diac. l. IV, c. 53.) EPISTOLA XXXIV. AD PASCHASIUM", + "candidate_score": 0.627618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_26_28", + "bdc_text": "ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur . Novus tribunus et ad minus duo senatorio ordini addentur . O quam vellem tecum de republica nostra ad saturitatem loqui! Hoc nunc habui , quod scriberem .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_930", + "psc_text": "eorum alias de hac re, nisi ut ad nos venire debeas, jussiones accepimus. Sed et si forsitan pro reipublicae suae utilitate, quae divina sibi largitate concessa est, multa cogitantibus et in diversis sollicitudinibus occupatis suggestum, et eorum est jussio per obreptionem elicita, postquam et nobis et omnibus notum est piissimos dominos disciplinam diligere, ordines servare, canones venerari, et se in causis sacerdotalibus non miscere, instanter exsequimur quod et illorum juvat animam atque rempublicam, et ad quod nos terribilis tremendique judicis respectus impellit. Quiesce ergo a cunctis excusationibus, et huc adesse non differas, ut, veritatis indagatione roborati, causae tuae tandem terminum imponamus. Quod autem valde te pertimescere ac omnino trepidare cognovimus ne hoc fortasse in te ulciscamur, quod sine nostro consensu ad sacerdotalem ordinem cognosceris inordinate prorupisse, intolerabilis quidem culpa est; sed hanc secundum jussiones serenissimi domni imperatoris, si nequaquam amplius in contumaciae tuae errore perstiteris, laxamus, atque de hac re", + "candidate_score": 0.627366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24_26", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 . hann oder ander , by denen magst du es mir zuͦschicken . ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_37", + "psc_text": "Petro subdiacono. Insinuatum nobis est Marcellum Barunitanae Ecclesiae, ibidem in Panormitana civitate, in monasterio sancti Adriani in poenitentiam deputatum, non solum victus necessitatem pati, sed et nuditatis nimiam sustinere molestiam. Pro qua re necesse habemus strenuitati tuae praesenti jussione praecipere, ut ipsi pro victu et vestimento stratoque ad continentiam, pueroque ejus 503 annonam, quantum prospexeris satis esse, constituas; ut inopia nuditasque ejus tali providentia possint habere consultum, ut ea quae eidem viro deputaveris, tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac, ut et nostram jussionem impleas, et tu quoque hoc ipsum bene disponendo, hac ipsa possis participari mercede. Praeterea hoc tibi indagandum mandare curavimus, veteri quae jam inoleverat consuetudine postposita, ut si quae civitates in provincia Siciliae pro peccatis per sacerdotum lapsus a pastorali regimine vacare noscuntur, de clero Ecclesiarum ipsarum, vel ex monasteriis, si qui digni ad sacerdotalem locum possunt inveniri, perspicias, et ad nos inquisita primitus morum gravitate", + "candidate_score": 0.626441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24_26", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 . hann oder ander , by denen magst du es mir zuͦschicken . ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_322", + "psc_text": "cum excellentissimo viro Romano Patricio agitis ut pacem facere cum Ariulpho debeamus, ego ad vos personam aliam transmittere paratus sum, cum qua mercedis causae melius fiant. De fratre autem et coepiscopo nostro Natali valde contristabar, quod de illo quaedam superba cognoveram; sed quia mores suos ipse correxit, meam tristitiam simul meipsum vincendo consolatus est. Pro qua te fratrem et coepiscopum nostrum Malchum admone, ut priusquam ad nos veniat, rationes suas ponat, et tunc demum alibi, si necesse est, proficiscatur. Et si ejus actus bonos cognoscimus, ei fortasse necesse est ut hoc ipsum patrimonium quod tenuit restituamus. EPISTOLA XLVII. AD DOMINICUM EPISCOPUM. Gratulatoriae de ordinatione sua epistolae dilationem eximia charitate compensari. Virtutum hanc matrem quam variis effert laudibus inconcussa stabilitate tenendam. Ut Romanae Ecclesiae privilegia defendit, sic singulis quibusque Ecclesiis sua jura servat. Gregorius Dominico episcopo Carthaginensi Perlatas ad nos serius per Donatum atque Quodvultdeum reverendissimos fratres et coepiscopos nostros, necnon", + "candidate_score": 0.624726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_36", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1599", + "psc_text": "quidam episcopus de dioecesi reverendissimi fratris nostri Constantii Mediolanensis Ecclesiae episcopi disciplinam, ut dicitur, evitans, illud venisse firmatur, hortamur ut et istum diligentius requisitum ad episcopum suum vestra fraternitas retransmittat. Et quia sicut legitur: Qui abjicit disciplinam, infelix est (Prov. XV, 32) , nulla eum illic se excusatione patiamini retinere; quatenus ipsi qui levitatis eorum vitio possunt decipi liberentur, et de ipsis habere mercedem, ne in hac stultitia pereant, valeatis. 1021 EPISTOLA CXIV. AD VIRGILIUM ET SYAGRIUM EPISCOPOS. De suscipienda causa Syagriae, quae religionem professa cum esset, marito violenter juncta dicebatur. Gregorius Virgilio episcopo Arelatensi et Syagrio episcopo Augustodunensi. Commissi officii qualitas me, fratres charissimi, in vocem cogit doloris erumpere, et dilectionem vestram anxietate charitatis exasperare, quod illic vos nimium negligentes et remissos dicitur exstitisse, ubi studium vestrum acriter justitiae rectitudo et zelus debuit castitatis accendere. Pervenit autem ad nos Syagriam quamdam vitam religiosam mutatis etiam vestibus assecutam, posteaque marito", + "candidate_score": 0.623906, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_36", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Epistolae_window_1791", + "psc_text": "Commissam eidem ac Joanni episcopo Theodori episcopi causam. Gregorius Domitiano episcopo metropolitano. Quam magnae charitatis sit in mente vestra sinceritas, etiam res ipsa testatur, quod dilectionis affectum 1078 quem coram positis exhibetis servare absentibus non cessatis. Proinde multum nos ad diligendum gloriosum Leontium communem filium epistolarum vestrarum testificatio provocavit, quia dum illum sanctitati vestrae in amicitiis indicastis esse conjunctum, qualis jam sit ostenditur, scilicet quia bono viro nisi bonus homo placere non potuit. Et ideo non immerito diligendus est, qui vobis invenitur familiariter conjunctus. Idem autem gloriosus vir in Sicilia se retinuit, et ad Romanam urbem necdum venit. In his tamen quae ei pro publica utilitate serenissimorum dominorum jussione mandata sunt, in quantum ratio sinit, minime suffragari distulimus. Gloriosum enim Gregorium expraefectum, vel alios qui in septis ecclesiasticis residebant, hortari studiose curavimus, ut exire et rationes suas exponere debuissent. Qui egredientes cum Marco viro magnifico Scribone, qui ad exhibitionem eorum", + "candidate_score": 0.622472, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "001_Tertullianus_De-poenitentia", + "max_score": 0.688455, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-poenitentia_window_8", + "psc_text": "ampliorem ejus tractationem postea suscepisse dicatur, et quidem partim in catechumenorum gratiam, ut hi eo majorem de baptismi pretio aestimationem conciperent, quem intelligerent tam laboriosis poenitentiae operibus comparandum esse? Quidni ergo in his se eo ardentiori deinceps studio exercerent, ut tam largiter propositum Baptismi praemium, ejusque gratiam, eo certius consequerentur, eoque tutius deinceps conservarent? Denique vero praeclarum de hoc libro judicium audiendum est, quod ipse Beatus Rhenanus, vir magni judicii, in praemisso ad eumdem argumento tulit, nempe commentarium hunc esse ejusmodi, ut theologi eum debeant ad unguem ediscere; nam egregium, pergit, monumentum est antiquitatis; tam sancte docet, tam pie suadet, tam instanter urget rem ecclesiasticae disciplinae summopore necessariam, EXOMOLOGESIN, hoc est, actum et ministerium poenitentiae. Certe autem ut passim ex Tertulliano veteris Ecclesiae traditiones et disciplinam addiscimus, ita etiam hic, insigni contra novatores nostros utilitate, modum agendae poenitentiae, prout ea primis mox saeculis et utique ex Apostolica institutione, agi consueverat,", + "candidate_score": 0.688455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "001_Tertullianus_De-poenitentia_window_8", + "psc_text": "ampliorem ejus tractationem postea suscepisse dicatur, et quidem partim in catechumenorum gratiam, ut hi eo majorem de baptismi pretio aestimationem conciperent, quem intelligerent tam laboriosis poenitentiae operibus comparandum esse? Quidni ergo in his se eo ardentiori deinceps studio exercerent, ut tam largiter propositum Baptismi praemium, ejusque gratiam, eo certius consequerentur, eoque tutius deinceps conservarent? Denique vero praeclarum de hoc libro judicium audiendum est, quod ipse Beatus Rhenanus, vir magni judicii, in praemisso ad eumdem argumento tulit, nempe commentarium hunc esse ejusmodi, ut theologi eum debeant ad unguem ediscere; nam egregium, pergit, monumentum est antiquitatis; tam sancte docet, tam pie suadet, tam instanter urget rem ecclesiasticae disciplinae summopore necessariam, EXOMOLOGESIN, hoc est, actum et ministerium poenitentiae. Certe autem ut passim ex Tertulliano veteris Ecclesiae traditiones et disciplinam addiscimus, ita etiam hic, insigni contra novatores nostros utilitate, modum agendae poenitentiae, prout ea primis mox saeculis et utique ex Apostolica institutione, agi consueverat,", + "candidate_score": 0.672028, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam", + "max_score": 0.68546, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_517", + "psc_text": "passus est; quia pro Ecclesia passus est. Itaque non est dubium quod plus debeat qui plus accepit. Et secundum homines plus fortasse offendit, qui plus debuerit: sed per misericordiam Domini causa mutatur, ut amplius diligat qui amplius debuit: si tamen gratiam consequatur. Gratiam enim et qui reddit, habet: et qui habet in eo ipso quod habet, solvit; nam et reddendo habetur, et habendo redditur (Cf. Aug. lib. I de Gratia Christi, cap. 44). 26. Et ideo quoniam nihil est quod digne Deo referre possimus, (quid enim referamus pro susceptae 1390 carnis injuria? quid pro verberibus? quid pro cruce, obitu, sepultura?) vae mihi si non dilexero! Audeo dicere: non reddidit Petrus, et ideo plus dilexit. Non reddidit Paulus? Reddidit quidem mortem pro morte, sed alia non reddidit; quia multa debebat. Audi ipsum dicentem quia non reddidit: Quis prior dedit illi, et retribuetur ei (Rom. XI, 34) ? Reddamus licet crucem pro", + "candidate_score": 0.68546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_6_8", + "bdc_text": "Nullam enim priorum rationem habere incipiunt , postremum primum et unice curant nec secernunt quoad usum et institutum bona hęc ecclesiastica a temporalibus , sed ut sua in universum occupant . ItaIta übergeschrieben. non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_240", + "psc_text": "Hi enim primi vitae suae actum in hoc saeculo praemiserunt, in quorum manu nostri quoque actus tamquam plenioris corporis, qui adhuc naturae quodam generantis utero tenebamur, figura praecessit. Sed media tamquam sepis objecta Legis est observatio, et quodammodo vita majorum videtur incisa, de qua in typo illa obstetrix, fortasse justitia, quae nos emissos alvo naturae matris excepit, dixisse proditur: 1322 Hic exiet prior. Et revera mirabilis ille erat ordo pietatis, non a Moyse, nec ab aliquo homine, nec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se infundentis impressus. . 23. Prima igitur disciplina pietatis secundum Evangelium; quia per crucem et sanguinem credimus Christi, cujus Abraham diem vidit, et gavisus est (Joan. VIII, 56): cujus Noe gratiam in typo Ecclesiae figuratam, spiritali cognitione praesensit: cujus Isaac vicem in sacrificio non recusavit (Gen. XXII, 10): quem Jacob cum vinceret, adoravit (Gen. XXXII, 25): cujus Esaias ruborem vidit vestimentorum (nam secundum Evangelium vita", + "candidate_score": 0.673796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3_5", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut . nihil aliud sperare possum , quam quod et ecclesiastica , ut vocant , et ęrarii bona turpiter dilabantur et dilapidentur tandemque futurum , ut nec pauperibus per amplam hanc ditionem nec ministris nec scolis nec etiam senatorio tandem stipendio nimium liberali consulere possint .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_971", + "psc_text": "officio, sed obsequio gratuito usum ministerii sacerdotalis informat. Considera igitur quid tibi ad exemplum vivendi Dominica gesta praescribant. 18. Et ejiciebat omnes vendentes et ementes in templo: et mensas nummulariorum evertit, et cathedras vendentium columbas (Matth. XXI, 12) . Generaliter itaque supra docuit saeculares a Dei templo abesse debere contractus: specialiter autem nummularios pepulit. Qui sunt nummularii, nisi qui de pecunia Domini lucrum quaerunt, nec bona malaque discernunt? Pecunia enim Domini Scriptura divina est; nam et denarios servis distribuit profecturus, et talenta divisit (Matth. XXV, 14), et pro sanitate hominis vulnerati duo aera stabulario dereliquit (Luc. X, 35); duobus enim Testamentis vulnera nostra curantur. Sed tu quasi bonus nummularius eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum reconde, purgatum Spiritu septiformi (Psal. XI, 7): nec adulteram imaginem regis (quia et Satanas transfigurat se in angelum lucis) impia commutatione suscipias: nec imminutam principis tui figuram arianae fraude perfidiae, thesauro tuo misceas: nec", + "candidate_score": 0.646015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_687", + "psc_text": "ad confitendum tibi (Psal. CXVIII, 62) ; ideo meruit hos panes quos apposuit nobis edendos. Petiit cum dicit: Lavabo per singulas noctes lectum meum (Psal. VI, 7) ; neque enim timuit ne excitaret dormientem, quem scit semper vigilantem. 88. Et ideo scriptorum memores, noctibus ac diebus orationi instantes, peccatis nostris veniam postulemus. Nam si ille tam sanctus, et qui regni erat necessitatibus occupatus, septies in die laudem Domino dicebat, matutinis et vespertinis sacrificiis semper intentus (Psal. CXVIII, 164): quid nos facere oportet, qui eo amplius rogare debemus, quo frequentius carnis ac mentis fragilitate delinquimus; ut de via lassis, et istius aevi cursu ac vitae hujus anfractu graviter fatigatis, panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet?. 89. Nec solum media nocte Dominus, sed omnibus 1431 prope docet vigilandum esse momentis; venit enim et vespertina, et secunda, et tertia vigilia, et pulsare consuevit: Beati, itaque, servi illi, quos cum venerit", + "candidate_score": 0.645638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_7_9", + "bdc_text": "ItaIta übergeschrieben. non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_1043", + "psc_text": "Movet tamen adhuc quod duos gladios discipuli protulerunt; ne forte unum novi, alterum veteris Testamenti, quibus adversus diaboli armamur insidias? Denique dicit Dominus: Satis est, quasi nihil desit ei, quem utriusque Testamenti doctrina munierit. (Vers. 42, 43.) Pater, si possibile est, transfer a me calicem istum. . 56. Haerent plerique hoc loco, qui tristitiam Salutaris ad argumentum inolitae potius a principio, quam susceptae ad tempus infirmitatis inclinant, et naturalis sensum cupiunt detorquere sententiae. Ego autem non solum excusandum non puto, sed etiam nusquam magis pietatem ejus majestatemque demiror; minus enim contulerat mihi; nisi meum suscepisset affectum. Ergo pro me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret: et sequestrata delectatione divinitatis aeternae, taedio meae infirmitatis afficitur. Suscepit enim tristitiam meam, ut mihi suam laetitiam largiretur: et vestigiis nostris descendit usque ad mortis aerumnam, ut nos suis vestigiis revocaret ad vitam. Confidenter ergo tristitiam nomino, quia crucem praedico; neque enim speciem", + "candidate_score": 0.644624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_989", + "psc_text": "Si ergo non habuit imaginem Caesaris, cur dedit censum? Non de suo dedit, sed reddidit mundo quod erat mundi. Et tu si vis non esse obnoxius Caesari, noli habere quae mundi sunt: sed si habes divitias, obnoxius es Caesari. Si vis nihil regi debere terreno, relinque omnia tua, et sequere Christum. 36. (Vers. 25.) Et bene prius quae Caesaris sunt, Caesari reddenda decernit: neque enim potest esse quis Domini, nisi prius renuntiaverit mundo. Sed omnes renuntiamus verbis, sed non omnes renuntiamus affectu; nam cum sacramenta suscipimus, 1503 renuntiamus. Quam gravia vincula promittere Deo, et non solvere! Melius est, inquit, non vovere te, quam vovere, et non reddere (Eccles. V, 4) . Major est contractus fidei, quam pecuniae. Redde promissum, dum in hoc corpore es, prius quam veniat exactor, et mittat te in carcerem. Amen dico tibi, non exies inde, donec solvas novissimum quadrantem (Matth. V, 26) . (Vers. 28.) Si", + "candidate_score": 0.634405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_971", + "psc_text": "officio, sed obsequio gratuito usum ministerii sacerdotalis informat. Considera igitur quid tibi ad exemplum vivendi Dominica gesta praescribant. 18. Et ejiciebat omnes vendentes et ementes in templo: et mensas nummulariorum evertit, et cathedras vendentium columbas (Matth. XXI, 12) . Generaliter itaque supra docuit saeculares a Dei templo abesse debere contractus: specialiter autem nummularios pepulit. Qui sunt nummularii, nisi qui de pecunia Domini lucrum quaerunt, nec bona malaque discernunt? Pecunia enim Domini Scriptura divina est; nam et denarios servis distribuit profecturus, et talenta divisit (Matth. XXV, 14), et pro sanitate hominis vulnerati duo aera stabulario dereliquit (Luc. X, 35); duobus enim Testamentis vulnera nostra curantur. Sed tu quasi bonus nummularius eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum reconde, purgatum Spiritu septiformi (Psal. XI, 7): nec adulteram imaginem regis (quia et Satanas transfigurat se in angelum lucis) impia commutatione suscipias: nec imminutam principis tui figuram arianae fraude perfidiae, thesauro tuo misceas: nec", + "candidate_score": 0.623842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-Evangelii-secundum-Lucam_window_761", + "psc_text": "carcerem mittit? Ipsum interroga, immo ipsum lege in Evangelio dicentem: Tollite et mittite illum in tenebras exteriores (Matth. XXII, 13) . Exactores quoque suos ipse monstravit alio loco ubi dicit: Sic erit in consummatione saeculi, exibunt Angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis: ibi erit fletus et stridor dentium (Matth. XIII, 49 et 50) . 156. Superest nunc ut intelligamus quid sibi velit figura quadrantis. Et videtur usualis rei expressum nomine intellectus spiritualis arcanum. Nam sicut qui pecunias solvunt, debitum reddunt, nec prius evacuatur fenoris nomen, quam totius sortis ad nummum usque quocumque solutionis genere quantitas universa solvatur: sic compensatione charitatis actuumque reliquorum, vel satisfactione quacumque, peccati poena dissolvitur. 157. Non otiosum etiam, quia non aera (sicut alibi, Luc. XXI, 2) duo, non assem (Matth. X, 29), non denarium (Matth. XX, 2), sed quadrantem hoc posuit loco; quadrantaria enim permutatio velut quaedam est compensatio,", + "candidate_score": 0.62057, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf028", + "work_id": "005_Arnobius-Afer_Disputationes-adversus-gentes", + "max_score": 0.679216, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_6", + "bdc_text": "Nullam enim priorum rationem habere incipiunt , postremum primum et unice curant nec secernunt quoad usum et institutum bona hęc ecclesiastica a temporalibus , sed ut sua in universum occupant .", + "psc_chunk_id": "005_Arnobius-Afer_Disputationes-adversus-gentes_window_284", + "psc_text": "Possumus interim dicere, ad cultum divinitatis obeundum satis est nobis Deus primus; Deus, inquam, primus, Pater rerum ac Dominus, constitutor moderatorque cunctorum; in hoc omne quod colendum est, colimus; quod adorari convenit, adoramus; quod obsequium venerationis exposcit, venerationibus promeremur. Cum enim divinitatis ipsius teneamus caput, a quo ipsa divinitas divinorum omnium, quaecumque sunt, ducitur, supervacuum putamus personaliter ire per singulos; cum et ipsi qui sint et quae habeant nomina nesciamus; et cujus sint praeterea numeri, neque liquidum, neque comprehensum, neque exploratum habere possumus. III. Atque ut in terrestribus regnis necessitate nulla compellimur, regalibus in familiis constitutos nominatim in principibus adorare, sed in regum ipsorum cultu, quidquid illis annexum est, tacita et se sentit honorificentia comprehendi: non alia ratione quicumque hi dii sunt, quos esse nobis proponitis: si sint progenies regia et principali oriuntur e capite, etiam si nullos accipiant nominatim a nobis cultus intelligunt se tamen honorari communiter cum suo", + "candidate_score": 0.679216, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.677226, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2702", + "psc_text": "propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut plene intelligatur, plenum et integrum hic referre opus est: « In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia, multos necessitate victus et vestimenti a sua professione deviare comperimus (Cap. 12). » Hoc in canone studium opponitur necessitati; necessitas vero non opponitur nisi spontaneae voluntati; studium igitur hic loci non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu'", + "candidate_score": 0.677226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_383", + "psc_text": "neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve vel foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat, sciens se procul dubio de omnibus 92 judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasterii utilitatibus, seniorum tantum utatur consilio, sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis Eccli. XXXII . COMMENTARIUS. Quotiens aliqua praecipua agenda sunt in monasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse unde agitur; et audiens consilium fratrum, tractet apud se, et quod utilius judicaverit esse, ei cuncti obediant. ] His in verbis, ut notat Boherius, quinque praesertim complectitur S. legislator: 1. Ut in rebus dubiis majorisque momenti congreget abbas omnes monachos, convocet abbas omnem congregationem. 2. Ut tractandas res ipse exponat, et dicat ipse unde agitur. 3. Ut fratrum de re proposita sententiam deposcat, et audiens", + "candidate_score": 0.676734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21_23", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun . Uff ostern habend wir aberwieder .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_380", + "psc_text": "« Nunc autem dum pro terrenis et caducis rebus plus quam decet solliciti sumus, et de coelestibus non cogitamus, fit ut nec istis, nec illis aliquatenus abundemus, quoniam coelestia bona primum, id est potissimum quaerere jussi, caeterorum, quae restant, sollicitudinem divinae providentiae committere debuissemus. » Et hac quidem forte ratione S. Guillelmus abbas Divionensis, ut scribit in ejus Vita Glaber, 91 Rodulfus cap. 15 Apud Boll. 1 Jan.: « Tribus monasteriorum utilitatibus praepositis illud saepius inculcabat, ut in exactione sibi commissorum forent providi, ne forte nimis tenues pro census reditu affligerentur; dicebat enim se magis velle largiri egenti quam exigere quidpiam ab indigente. » Optima sane monitio iis qui rei temporalis curam gerunt, quam ut sequantur plurimum obsecramus. Sciatque quia qui suscipit animas regendas, etc.] Terribilis prorsus sententia, et quae plus timoris exigit quam expositionis. Et ita semper timens futuram discussionem Pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet,", + "candidate_score": 0.676263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_376", + "psc_text": "P. Benedictum de numero commissorum rationem reddere praevalebo, qui de propriae vitae studio requisitus mutus forsitan apparebo? » etc. Hac etiam multo se magis commotum fuisse 90 indicat S. Bernardus his verbis Serm. 3 de Adv.: « Longe graviori et periculosiori debito tenentur astricti, qui pro multis animabus reddituri sunt rationem. Quid ego infelix, quo me vertam, si tantum thesaurum, si pretiosum depositum istud, quod sibi Christus sanguine proprio pretiosius judicavit, contigerit negligentius custodiri? Si stillantem in cruce Domini sanguinem collegissem, essetque repositus penes me in vase vitreo, quod et portari saepius oporteret, quid animi habiturus essem in discrimine tanto? Et certe id servandum accepi, pro quo mercator non insipiens, ipsa utique Sapientia, sanguinem illum dedit. Sed et habeo thesaurum istum in vasis fictilibus, et quibus multo plura quam vitreis imminere pericula videantur. » Et ne causetur de minori forte substantia. ] Causari, uti observat noster Menardus, nonnunquam accipitur pro", + "candidate_score": 0.674797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1795", + "psc_text": "Consuetudines S. Benigni Divion. c. 31 habent: « Omnia dicit nostrum, nisi de patre, vel matre, vel de peccato. » Quod si quisquam hoc nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admoneatur semel et iterum; si non emendaverit, correptioni subjaceat. ] Quod S. Pater alibi exprimit his verbis (Cap. 55): « Et si cui inventum fuerit quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. » Quid vero sit gravissimae disciplinae subjici, ita exponunt Regulae commentatores, Hildemarus: « Si per furtum habuit illam rem, si grandis est, sicut jam diximus, id est quatuor valens denariis; eo modo in minori culpa judicandus est. Si autem major est, tunc debet res incendi; et ipse in graviori culpa judicandus est. » Bernardus Cassinensis: « Gradibus non servatis, excommunicationem intelligo gravissimam disciplinam, ut sicut de notorio proprietario dictum est puniatur. » Econtra Boherius in primo comm.: « Dic, inquit, quod prius semel et iterum debet proprietarius admoneri", + "candidate_score": 0.674283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_380", + "psc_text": "« Nunc autem dum pro terrenis et caducis rebus plus quam decet solliciti sumus, et de coelestibus non cogitamus, fit ut nec istis, nec illis aliquatenus abundemus, quoniam coelestia bona primum, id est potissimum quaerere jussi, caeterorum, quae restant, sollicitudinem divinae providentiae committere debuissemus. » Et hac quidem forte ratione S. Guillelmus abbas Divionensis, ut scribit in ejus Vita Glaber, 91 Rodulfus cap. 15 Apud Boll. 1 Jan.: « Tribus monasteriorum utilitatibus praepositis illud saepius inculcabat, ut in exactione sibi commissorum forent providi, ne forte nimis tenues pro census reditu affligerentur; dicebat enim se magis velle largiri egenti quam exigere quidpiam ab indigente. » Optima sane monitio iis qui rei temporalis curam gerunt, quam ut sequantur plurimum obsecramus. Sciatque quia qui suscipit animas regendas, etc.] Terribilis prorsus sententia, et quae plus timoris exigit quam expositionis. Et ita semper timens futuram discussionem Pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet,", + "candidate_score": 0.672432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2702", + "psc_text": "propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut plene intelligatur, plenum et integrum hic referre opus est: « In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia, multos necessitate victus et vestimenti a sua professione deviare comperimus (Cap. 12). » Hoc in canone studium opponitur necessitati; necessitas vero non opponitur nisi spontaneae voluntati; studium igitur hic loci non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu'", + "candidate_score": 0.67201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_423", + "psc_text": "digni sunt reverentia. » Similiter et Petrus Blesensis ad abbatem S. Launomari scribens: « Omnia cum consilio fac; castorum enim consiliorum mater Sapientia in libro nominis sui dicit: Ego in consiliis habito, et intersum cogitationibus eruditis. Probatos autem in religione tecum habeas in consilio, in obsequio, in contubernio, tuae custodes honestatis et testes. » Hac in re laudant imprimis S. Fulgentium, qui, ut dicit anonymus ejus discipulus in illius Vita, cap. 29 Apud Boll. 1 Januar., « in omni consilio Bysaceno de rebus majoribus ipse primus consulebatur; in monasterio proprio de rebus etiam minimis abbatem Felicem simpliciter consulebat. » Tum venerabilem Eigilem abbatem Fuldensem, qui, teste Candido in ejus Vita n. 22 Saec. IV Bened. part. I, « audiebat libenter consilium fratrum, et eorum collocutionibus saepissime fruebatur; sciebat enim scriptum: Omnia fac cum consilio; atque ideo non se sublimiorem, nec prudentiorem caeteris aestimabat, neque etiam inani tumore tractabat se consolatione", + "candidate_score": 0.671777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_384", + "psc_text": "cuncti obediant. ] His in verbis, ut notat Boherius, quinque praesertim complectitur S. legislator: 1. Ut in rebus dubiis majorisque momenti congreget abbas omnes monachos, convocet abbas omnem congregationem. 2. Ut tractandas res ipse exponat, et dicat ipse unde agitur. 3. Ut fratrum de re proposita sententiam deposcat, et audiens consilium fratrum. 4. Audito fratrum consilio, ipse secum deliberet, tractet apud se. 5. Quod melius judicaverit, opere exsequatur: quae quidem omnia sigillatim expendenda sunt. Quotiens aliqua praecipua agenda sunt in monasterio. Praecipua vocant ea quae majoris sunt momenti, spectantque ad totam congregationem, ex quibus quinque potissimum recenset Hildemarus, suntque: 1. Susceptio novitiorum. 2. Ejectio e monasterio. 3. Poenitentia sive excommunicatio pro graviori culpa injungenda, qualis aut quandiu durare oporteat. 4. Donum rei cujuscunque, quae sit alicujus pretii. 5. Mutatio gravis alicujus rei. Quibus addi possunt collationes beneficiorum, venditiones rerum monasterii, conductiones sive locationes immobilium bonorum, et alia hujusmodi bene multa.", + "candidate_score": 0.670632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_258", + "psc_text": "rebus transitoriis, et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus et rationem redditurus est; et ne causetur de minore forte substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei et justitiam ejus: et haec omnia adjicientur vobis Matth. VI . Et iterum: Nihil deest timentibus eum Psal. XXXIII . Sciatque quia qui suscipit animas regendas paret se ad rationem reddendam. Et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo quia in die judicii ipsarum omnium animarum redditurus est Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita semper timens 63 futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de admonitionibus suis emendationem aliis subministrat ipse efficitur a vitiis emendatus. COMMENTARIUS Abbas qui praeesse dignus est monasterio. ] Abbatis nomine S. Benedictus vocat eum qui fratribus in monasterio praeficitur: quo nomine etiam, ut notat", + "candidate_score": 0.670606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_252", + "psc_text": "quod dicitur, et nomen Majoris factis implere. Christi enim agere vices in monasterio creditur, quando ipsius vocatur praenomine, dicente Apostolo: Accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater Rom. I . Ideoque abbas nihil extra praeceptum Domini (quod absit) debet aut docere, aut constituere, vel jubere: sed jussio ejus vel doctrina, fermentum divinae justitiae in discipulorum mentibus conspergatur. 61 Memor sit semper abbas, quia doctrinae suae vel discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremenda judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum liber erit, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus, dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi Ps. XXXIX : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus", + "candidate_score": 0.670168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2183", + "psc_text": "sed operam dare, ut ad accipiendam Domini mercedem idoneum se praeparet, sciens se ut ex laboribus praemium, sic ex angustiis etiam solatium a Dei benignitate inventurum. Verumtamen cui commissum est ut illud adimpleat, Dividebatur singulis prout cuique opus erat, necessario singulos qui laborant cognoscere debet, eorumque ut par est necessitati providere. » Eodem fere modo loquitur Regula SS. Pauli et Stephani cap. 17. Sed quaeritur quis labor major sit intelligendus? Joannes Bertelius abbas Luxemburgensis « majorem laborem vocat quo ita defatigantur corpora, ut inde imbecillitas ad spiritualium perseverantiam sequatur, et quem pro qualitate conditionis et status discreti rerum administratores considerant esse praeter solitum. » Ut, verbi gratia, tempore aestatis cum duros in agris labores habent monachi. Atque ita Theodemarus abbas Cassinensis (In epist. ad Carol. Mag.), « cum vero tempus sectionis feni est, inquit, etiam potionem ex melle ad horam quartam laborantibus patribus propinamus; » et liber Usuum Cisterc. (Cap.", + "candidate_score": 0.669454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3738", + "psc_text": "tunc demum ad majora quae supra commemoravimus doctrinae virtutumque culmina, Deo protegente, pervenies. ] Ad majora quae supra commemoravimus, nimirum initio hujus capitis, doctrinas scilicet Patrum, Collationes, Instituta, Vitasque eorum, ac Regulam S. Basilii; quae, ut observat Bernardus Cassinensis, S. Benedictus majora appellat, « quia in se continent doctrinae sanctitatem, virtutum acquisitionem, et coelestis patriae culmen. » Richardus de S. Angelo illud supra commemoravimus refert, vel ad praecedens caput de zelo bono quem debent habere monachi, vel ad praesens capitulum ultimum; Boherius ad plura alia Regulae loca; sed prior nostra sententia, quae est Hildemari, magis arridet.", + "candidate_score": 0.668092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", + "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", + "candidate_score": 0.668091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_376", + "psc_text": "P. Benedictum de numero commissorum rationem reddere praevalebo, qui de propriae vitae studio requisitus mutus forsitan apparebo? » etc. Hac etiam multo se magis commotum fuisse 90 indicat S. Bernardus his verbis Serm. 3 de Adv.: « Longe graviori et periculosiori debito tenentur astricti, qui pro multis animabus reddituri sunt rationem. Quid ego infelix, quo me vertam, si tantum thesaurum, si pretiosum depositum istud, quod sibi Christus sanguine proprio pretiosius judicavit, contigerit negligentius custodiri? Si stillantem in cruce Domini sanguinem collegissem, essetque repositus penes me in vase vitreo, quod et portari saepius oporteret, quid animi habiturus essem in discrimine tanto? Et certe id servandum accepi, pro quo mercator non insipiens, ipsa utique Sapientia, sanguinem illum dedit. Sed et habeo thesaurum istum in vasis fictilibus, et quibus multo plura quam vitreis imminere pericula videantur. » Et ne causetur de minori forte substantia. ] Causari, uti observat noster Menardus, nonnunquam accipitur pro", + "candidate_score": 0.667542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3502", + "psc_text": "« Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. » Quod si etiam omnis congregatio, etc. Prohibeant pravorum praevalere consensum. ] Et quidem episcopus, coercendo pravos sua auctoritate; abbates, fratres dirigendo consilii sanitate; vicini Christiani, manuali, si necesse sit, adjuvando exsecutione, ut cum Bernardo Cassinensi loquar. Scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant. ] Caste, id est sine corruptione vanae gloriae aut praemiorum; et zelo Dei, id est amore perficiendi Dei praecepta, ut exponit Hildemarus. Sicut e diverso peccatum si negligant. ] Ex hoc loco patet olim abbates eorumque monasteria, sub episcoporum jurisdictione fuisse; licet postea, ad consulendum monasteriorum quieti, et compescendas quorumdam episcoporum exactiones, prudenter sit provisum ut ab hujuscemodi episcoporum subjectione eximerentur monachi. Verumtamen hujus exemptiones valde improbavit Richardus archiepiscopus Cantuariensis ad Alexandrum III summum pontificem ita", + "candidate_score": 0.666961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_8_10", + "bdc_text": "non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1781", + "psc_text": "aestimet abbas quod super habenda aliqua proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quia abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Idem videre est in Conciliis passim, praesertim in Aurelianensi I, can. 21; Autissiodorensi can. 23, Lateranensi sub Alexandro III, et aliis plurimis. Sed de his satis. Ad textum revertor. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. ] Nullam omnino rem, « quasi diceret: dummodo sit res, istam tibi excludo; et omnino, id est omnibus modis, hoc est per nullum modum habeas: » inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint", + "candidate_score": 0.666732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1422", + "psc_text": "Statutis Lanfranci, aut Cluniacensis monasterii Consuetudinibus, quae agunt tantum de abbate, priore majore, decanis villarum provisoribus, priore claustrali, circatoribus, et puerorum magistris. In ordine etiam Cisterciensi decani nomen inauditum fuit, inquit Joannes Craesbeeck; officium tamen quod in priore conventuali residere videtur non inusitatum. Apud Cassinenses olim unus duntaxat post abbatem erat decanus: et post hunc vicedecanus, ut scribit Nicolaus de Fractura; sed cum Coelestinus papa V suos in Cassinensi monasterio introduxisset, « mutavit nomen decani, qui post ipsorum adventum vocatus est prior, » inquit Richardus a Paulo Augustino a Janua citatus ad Regulae c. 55. Et certe in Fossatensi S. Mauri monasterio priores etiam appellabantur decani, ut patet ex lib. Mirac. S. Baboleni abbatis c. 5 (Saec. II Bened., p. 595), ubi Robertus ejusdem monasterii modo prior, modo decanus appellatur. Sed hi proprie non erant decani prout a S. P. Benedicto ordinati sunt, quos tandem restituerunt Cassinenses edito hoc 339", + "candidate_score": 0.6654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21_23", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun . Uff ostern habend wir aberwieder .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_376", + "psc_text": "P. Benedictum de numero commissorum rationem reddere praevalebo, qui de propriae vitae studio requisitus mutus forsitan apparebo? » etc. Hac etiam multo se magis commotum fuisse 90 indicat S. Bernardus his verbis Serm. 3 de Adv.: « Longe graviori et periculosiori debito tenentur astricti, qui pro multis animabus reddituri sunt rationem. Quid ego infelix, quo me vertam, si tantum thesaurum, si pretiosum depositum istud, quod sibi Christus sanguine proprio pretiosius judicavit, contigerit negligentius custodiri? Si stillantem in cruce Domini sanguinem collegissem, essetque repositus penes me in vase vitreo, quod et portari saepius oporteret, quid animi habiturus essem in discrimine tanto? Et certe id servandum accepi, pro quo mercator non insipiens, ipsa utique Sapientia, sanguinem illum dedit. Sed et habeo thesaurum istum in vasis fictilibus, et quibus multo plura quam vitreis imminere pericula videantur. » Et ne causetur de minori forte substantia. ] Causari, uti observat noster Menardus, nonnunquam accipitur pro", + "candidate_score": 0.664508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_423", + "psc_text": "digni sunt reverentia. » Similiter et Petrus Blesensis ad abbatem S. Launomari scribens: « Omnia cum consilio fac; castorum enim consiliorum mater Sapientia in libro nominis sui dicit: Ego in consiliis habito, et intersum cogitationibus eruditis. Probatos autem in religione tecum habeas in consilio, in obsequio, in contubernio, tuae custodes honestatis et testes. » Hac in re laudant imprimis S. Fulgentium, qui, ut dicit anonymus ejus discipulus in illius Vita, cap. 29 Apud Boll. 1 Januar., « in omni consilio Bysaceno de rebus majoribus ipse primus consulebatur; in monasterio proprio de rebus etiam minimis abbatem Felicem simpliciter consulebat. » Tum venerabilem Eigilem abbatem Fuldensem, qui, teste Candido in ejus Vita n. 22 Saec. IV Bened. part. I, « audiebat libenter consilium fratrum, et eorum collocutionibus saepissime fruebatur; sciebat enim scriptum: Omnia fac cum consilio; atque ideo non se sublimiorem, nec prudentiorem caeteris aestimabat, neque etiam inani tumore tractabat se consolatione", + "candidate_score": 0.66443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2702", + "psc_text": "propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut plene intelligatur, plenum et integrum hic referre opus est: « In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia, multos necessitate victus et vestimenti a sua professione deviare comperimus (Cap. 12). » Hoc in canone studium opponitur necessitati; necessitas vero non opponitur nisi spontaneae voluntati; studium igitur hic loci non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu'", + "candidate_score": 0.66421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1802", + "psc_text": "inventus fuerit monachus habere proprium, baillivam, si quam habet, amittat; nec infra annum sibi alia committatur; nec tunc, nisi proprio restituto, et peracta poenitentia competenti. Abbas qui scienter proprium concesserit monacho, vel punire contempserit, suspendatur ad tempus secundum Regulam S. Benedicti. » Et in bulla ad Cluniacenses: « Monachis proprietariis etiam poena juxta morem Cisterciensis ordinis infligatur, et in proprietarios excommunicationis sententia promulgetur, nisi monachus proprietarius deposita restituerit, quae suis fuerint monasteriis resignanda. » Hanc poenam paulo mitigasse videtur Nicolaus IV, in bulla item ad Cluniacenses: « Poena, inquit, 432 insuper monachis proprietariis infligatur, videlicet ut per annum ad statum novum redigantur; et infra dictum annum assidue coram conventu comedant in terra sedentes. Et in depositarios, si monachis proprietariis deposita restituerint, quae sunt suis monasteriis resignanda, monitione praemissa, excommunicationis sententia promulgetur. » Benedictus vero XII, in sua constitutione, c. 16, proprietarios monachos, ad quodcunque officium seu beneficium obtinendum declarat inhabiles.", + "candidate_score": 0.663873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.661503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_383", + "psc_text": "neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve vel foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat, sciens se procul dubio de omnibus 92 judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasterii utilitatibus, seniorum tantum utatur consilio, sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis Eccli. XXXII . COMMENTARIUS. Quotiens aliqua praecipua agenda sunt in monasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse unde agitur; et audiens consilium fratrum, tractet apud se, et quod utilius judicaverit esse, ei cuncti obediant. ] His in verbis, ut notat Boherius, quinque praesertim complectitur S. legislator: 1. Ut in rebus dubiis majorisque momenti congreget abbas omnes monachos, convocet abbas omnem congregationem. 2. Ut tractandas res ipse exponat, et dicat ipse unde agitur. 3. Ut fratrum de re proposita sententiam deposcat, et audiens", + "candidate_score": 0.660257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_252", + "psc_text": "quod dicitur, et nomen Majoris factis implere. Christi enim agere vices in monasterio creditur, quando ipsius vocatur praenomine, dicente Apostolo: Accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater Rom. I . Ideoque abbas nihil extra praeceptum Domini (quod absit) debet aut docere, aut constituere, vel jubere: sed jussio ejus vel doctrina, fermentum divinae justitiae in discipulorum mentibus conspergatur. 61 Memor sit semper abbas, quia doctrinae suae vel discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremenda judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum liber erit, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus, dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi Ps. XXXIX : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus", + "candidate_score": 0.659818, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3463", + "psc_text": "6, Usuardus pater 830 dicitur. Denique in Vita S. Anscharii, quem primo nonnum Witmarum appellatum legimus, postea pater Witmarus nuncupatur. Caeterum in subscriptione nominum non solum simplices monachi, sed ipsi etiam abbates proprii nomini frater praemittere solebant. In Chronico Centulensi, lib. IV, Gervinus chartam quamdam ita incipit: Ego frater Gervinus abbas monasterii S. Richarii. Saeculo XI (Saec. III Ben., part. I) Bovo abbas Sithiensis Widoni Rhemensi archiepiscopo scribens, epistolam ita inscribit (Spicil. tom. V): Domino praestantissimo archiepiscopo Widoni frater Bovo indignus abbas Sithiensis coenobii. In subscriptionibus monachorum Piscariensium in electione Dominici abbatis omnes, etiam praepositus et alii sacerdotes, nomini proprio praemittunt frater. Anno 1313, Adam abbas S. Faronis Meldensis chartam ita incipit (Saec. II Ben., pag. 601): Frater Adam divina permissione monasterii S. Faronis ordinis S. Benedicti abbas humilis. Denique anno 1493, in Instrumento Reformationis ordinis Cisterciensis articulis Parisiensibus praemisso omnes abbates inscribuntur fratres (Nomast. Cist. p. 574) . Ubicunque", + "candidate_score": 0.659589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_8_10", + "bdc_text": "non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1756", + "psc_text": "quia exinde aeruginat ferramentum, cum mundum non fuerit positum. » CAPUT XXXIII. Si quid debeant monachi proprium habere. Praecipue hoc vitium peculiare radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. Omnia vero necessaria a Patre monasterii sperare; nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. Omniaque omnibus sint communia, ut scriptum est: nec quisquam suum aliquid dicat aut praesumat (Act. IV). Quod si quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjaceat. COMMENTARIUS. Cum ea sit pecuniae aliarumque rerum temporalium natura, ut picis ad instar vix tangi possint quin haereant manibus, apposite omnino sanctus Benedictus postquam de cellerario aliisque substantiae monasterii administris egit, ne forte praetextu", + "candidate_score": 0.659331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2228", + "psc_text": "sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt, quinquagesima tertia haec erat: Ipsorum monachi carne vescuntur. Quid quod monachis ad Ecclesiae dignitates assumptis, extra infirmitatis necessitatem, carnibus vesci prorsus illicitum erat? Cujus rei illustre habemus exemplum in persona Hincmari ex monacho Dionysiano archiepiscopi Rhemensis, quem ex morbo recens convalescentem Pardulus Laudunensis episcopus monet, « ne a lardo sive quadrupedibus abstineat, donec sanitas confirmetur, et sic ad siccos, et miseros, tardioresque monasticos cibos rediatur. » Quapropter haudquaquam mirum videri debet si sanctus Fructuosus monachum qui abstinentiam « violaverit, et contra sanctionem regulae usumque veternum, vesci carnibus praesumpserit, sex mensium spatio retrusioni et poenitentiae » subjacere decernat (Cap. 5). Quae", + "candidate_score": 0.658134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3078", + "psc_text": "Pater, quamvis ad beneplacitum abbatis opera distraherent. Per quorum manus transigenda sunt. ] « Id est in quibus manibus ponenda sunt ad vendendum, ut ille venditor sit legalis, sive fidelis, » inquit Richardus de S. Angelo; ita ut ipsi per se non vendant, sed per domesticos, aut alios amicos: quia magnum est monachis periculum vel minimum claustro egredi. Eadem ratione S. Stephanus Grandimontensis (In Regul. cap. 15) fratres suos nolebat quidquam per se emere; sed « cum aliquid emere volueritis, infit, mandate alicui amicorum vestrorum, quatenus hoc vobis afferat; quod si vobis dare noluerit, 735 postquam ab eo ad emendum petieritis, nullatenus accipiatis. Sed nobis fortasse dicetis, Melius mercabimur si nundinas adeamus? hoc vobis prohibemus, nam multo melius vobis est parum substantiae amittere, quam redeundo ad saeculum animam perdere. » Et sane cautum olim fuit ne monachi venderent, ut passim videre est in conciliis. Sed ante sancti Benedicti tempora id", + "candidate_score": 0.657623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", + "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", + "candidate_score": 0.657356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.657079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2625", + "psc_text": "hac nostra aetate qui sic eos quotidiano manuum labori occupatos velint, ut nulla penitus sit eis studendi licentia. Id quod tanta animorum contentione propugnant, ut quasi pro aris et focis illis decertandum esse diceres. Horum libros, pietate licet et eruditione plurima refertos, ut primum prodierunt in lucem, improbaverunt hac in re viri doctissimi pene omnes, qui quantum ex monachorum et maxima Benedictinorum doctrina utilitatis accesserit Ecclesiae recolentes, tam necessario eos interdicere exercitio piaculum duxerunt. Ego vero etsi persuasum habeam instituta a S. Benedicto in suis monasteriis scientiarum gymnasia, nec posse studia ex claustris monachorum expelli, quin simul et a sancti Patris mente et ab ejus Regula discedatur: hanc tamen in hoc scripto quaestionem ita agitabo, ut litem absolute non dirimam; sed quia utraque sententia suas habet rationes, suos patronos et defensores, quorum et religioni et virtuti non deferre minime possum, utriusque etiam hic argumenta depromere contentus ero, liberum cedens aequis", + "candidate_score": 0.656838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1363", + "psc_text": "retulimus in lib. I de Antiq. monachor. Ritib., c. 2, 3, 4, 9 et 11. Scio equidem aliquos prolixitatem illam in psalmodia non ita probasse, ut sunt Guillelmus abbas S. Theoderici in epistola ad fratres de Monte Dei, et Petrus Blesensis ad monachum quemdam Carthusianum, quem ad Cluniacenses transire meditantem ita dehortatur (Epist. 86): « Quid, quaeso, dulcedinis aut devotionis invenies apud eos quibus versa est in nauseam numerosa atque confusa iteratio, atque farsura psalmorum. Paulus dicit: Psallam spiritu, psallam et mente. Si psallentibus non adsit devotio, licet eumdem psalmum millies repetant, non est hic psalmus jucunda decoraque laudatio. » Sed postea zeli sui fervorem paulo temperavit, ad M. abbatem de Evesham sic scribens (Ep. 97): « Fateor quod psalmodiae prolixitas, si ex devotione procedit, saluberrima est; si acediam habet sociam, occupatio tamen est honesta; si vagos excursus mentis omnino non reprimit, per eam saltem studiis honestioribus assuescit. » Caeterum", + "candidate_score": 0.656838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3475", + "psc_text": "Contrarium tamen supra docuerunt Boherius, et Haeftenus, l. IV, tr. 1, disq. 6, ubi ex hoc Regulae textu recte omnino intulit pueros olim in ordine nostro seorsim ab aliis monachis institutos fuisse, quia, infit, « dum ait ordines suos, aperte significat eos non commiscendos ordinibus seniorum, sed habere particularem inter se ordinem. Unde Bernardus Cassinensis ait: Hic fit mentio de pueris qui sua loca specialia, suosque specialis habent magistros, nec sedent nec stant cum aliis majoris aetatis. » Atque hanc fuisse communem ordinis consuetudinem probant ea quae diximus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 5. Eamque S. Benedictus potuit accipere a S. Basilio in Regul. fus., c. 15, ubi pueros a senioribus ita separandos constituit, ut tamen communes sint omnibus preces. Foris autem vel ubi ubi. ] « Hoc est in omni loco: nam cum 833 dicit ubi, nullum locum praetermittit, » inquit Hildemarus. Custodiam habeant, et disciplinam,", + "candidate_score": 0.656571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1802", + "psc_text": "inventus fuerit monachus habere proprium, baillivam, si quam habet, amittat; nec infra annum sibi alia committatur; nec tunc, nisi proprio restituto, et peracta poenitentia competenti. Abbas qui scienter proprium concesserit monacho, vel punire contempserit, suspendatur ad tempus secundum Regulam S. Benedicti. » Et in bulla ad Cluniacenses: « Monachis proprietariis etiam poena juxta morem Cisterciensis ordinis infligatur, et in proprietarios excommunicationis sententia promulgetur, nisi monachus proprietarius deposita restituerit, quae suis fuerint monasteriis resignanda. » Hanc poenam paulo mitigasse videtur Nicolaus IV, in bulla item ad Cluniacenses: « Poena, inquit, 432 insuper monachis proprietariis infligatur, videlicet ut per annum ad statum novum redigantur; et infra dictum annum assidue coram conventu comedant in terra sedentes. Et in depositarios, si monachis proprietariis deposita restituerint, quae sunt suis monasteriis resignanda, monitione praemissa, excommunicationis sententia promulgetur. » Benedictus vero XII, in sua constitutione, c. 16, proprietarios monachos, ad quodcunque officium seu beneficium obtinendum declarat inhabiles.", + "candidate_score": 0.656559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.655209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1781", + "psc_text": "aestimet abbas quod super habenda aliqua proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quia abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Idem videre est in Conciliis passim, praesertim in Aurelianensi I, can. 21; Autissiodorensi can. 23, Lateranensi sub Alexandro III, et aliis plurimis. Sed de his satis. Ad textum revertor. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. ] Nullam omnino rem, « quasi diceret: dummodo sit res, istam tibi excludo; et omnino, id est omnibus modis, hoc est per nullum modum habeas: » inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint", + "candidate_score": 0.654997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_513", + "psc_text": "praescribit Obtinuit et haec in omnibus fere ordinis nostri monasteriis consuetudo. Certe nostri Divionenses S. Benigni ex mss. Consuetudine, c. 45, et Cluniacenses ex Udalrico lib. II, c. 23, quidquid panis et vini mensae redundabat, et de aliis cibis medietatem pauperibus dispensabant. Pietatem suam in omnibus omnino alimentis extendit postea Petrus Venerabilis, edito hoc statuto: « Quidquid de mensa quotidiana a fratribus superest, eleemosyna communis accipiat. » Stat. 33. Idem statutum anno 1200, sub Hugone V abbate renovatum est, et anno 1444 in capitulo provinciali Anglorum monachorum Northamptoniae celebrato sancitum. Idem etiam sub gravissimis poenis reperimus in concilio Oxoniensi anno 1222, apud Spelmannum Tom. II Conc. Angl. p. 189 his verbis: « Omnia victualia religiosis apponenda sine subtractione aliqua eis apponantur, tam in conventu quam alibi, ubi reficiuntur; et de omnibus appositis totum residuum sine diminutione ita cedat in eleemosynam, per eleemosynarium egentibus fideliter erogandum; ita quod nec abbas, nec", + "candidate_score": 0.654908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3342", + "psc_text": "litteris G. Mosomensis et A. Marchianensis abbatum ad abbates S. Theoderici (Ms. Histor. S. Theod.) et S. Crispini Suessionensis, quibus eos suae provinciae visitatores constituunt, inter alia generalis capituli statuta, quorum eis maxime commendant observationem, istud est: « Ut nullus hospes detineatur ultra annum, nisi de abbatis et conventus ad quos missus fuerit, processerit voluntate, vel visitatoribus visum fuerit ex edire. » Si qua sane rationabiliter, et cum humilitate charitatis reprehendit aut ostendit. ] Idque verbo aut exemplo, sive de servitio Dei, sive de Regulae observationibus, sive de praeceptis Domini custodiendis. Ubi notat Boherius triplicem esse reprehensionem: imperiosam, quae fit imperio potestatis, quae solum majoribus conceditur; temerariam, quae malo fit animo, et socialem, quae minoribus conceditur, quae sine acerbitate, devoto et reverenti animo fieri debet, de qua hic S. Benedictus. Tractet prudenter abbas. ] « Apud se, et cum aliis qui hospitis conversationem noverunt et verba, » inquit Bernardus Cassinensis.", + "candidate_score": 0.654742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1738", + "psc_text": "praecepta abbatis custodiat: similiter faciat prioris, vel decani, seu illius qui ordinem tenuerit, quando abbas ab eus fuerit: et nulla habeat sub sua cura absconsa tam ille quam secretarii vel cellerarii, quae non sint praecognita priori vel decano. Similiter de omnibus obedientiis, quia si ad judicium venerit, et aliquid inventum fuerit ab aliquibus ex ipsis fratribus, ipsi proprium deputabitur, et in poena mergitur, sicut ex monasterio beati Gregorii papae contigit de Justo monacho, et ex multis aliis coenobiis jam experti sumus. In coquina regulare, sive familiare, omnia utensilia, sive caccavi praeparentur ab ipso, praeter bancos et scutellas, quae dentur a cellerario et praeposito. » Ejusdem etiam officium descriptum habes in mss. Consuetudinibus Sancti Benigni c. 43; in Statutis Lanfranci c. 7, et apud Udalricum l. III, c. 11. Ex quo etiam discimus ad eum quoque pertinuisse monasterii pecunias servare: id quod confirmat Hildemarus, cum explicans illud sancti Benedicti, Ne dissimulans", + "candidate_score": 0.654361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3475", + "psc_text": "Contrarium tamen supra docuerunt Boherius, et Haeftenus, l. IV, tr. 1, disq. 6, ubi ex hoc Regulae textu recte omnino intulit pueros olim in ordine nostro seorsim ab aliis monachis institutos fuisse, quia, infit, « dum ait ordines suos, aperte significat eos non commiscendos ordinibus seniorum, sed habere particularem inter se ordinem. Unde Bernardus Cassinensis ait: Hic fit mentio de pueris qui sua loca specialia, suosque specialis habent magistros, nec sedent nec stant cum aliis majoris aetatis. » Atque hanc fuisse communem ordinis consuetudinem probant ea quae diximus in lib. V de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 5. Eamque S. Benedictus potuit accipere a S. Basilio in Regul. fus., c. 15, ubi pueros a senioribus ita separandos constituit, ut tamen communes sint omnibus preces. Foris autem vel ubi ubi. ] « Hoc est in omni loco: nam cum 833 dicit ubi, nullum locum praetermittit, » inquit Hildemarus. Custodiam habeant, et disciplinam,", + "candidate_score": 0.654205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2_4", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3641", + "psc_text": "enervata torpescat. » Et infra: « Expedit enim parvo incommodo a strepitu causarum servos Dei quietos existere, ut et utilitates cellae per negligentiam non pereant, et servorum Dei memes ad opus dominicum liberiores existant. » Haec eadem etiam erat mens S. Dunstani, qui Wlfinum germanum fratrem suum « sibi forinsecus in villarum suarum negotiis potentem praepositum, ne vel ipse, vel quispiam ex monastica 873 professione foris vaga etur inepta rei saecularis discursione, constituit. » Imo non defuerunt ex monachis qui, ut omnem foras discurrendi locum amputarent, possessiones extra monasteria habere recusarunt, ut de Carthusianis constat ex Statutis Guigonis, cap. 41; ex antiquis Statutis, parte II, cap. 19; et ex tertia compilatione Statutorum, c. 3, num. 7; atque de Grandimontensibus, ex Regula S. Stephani, et ex ejus Vita, apud Labbeum, tom. II Bibliot. novae. Denique, una excepta charitatis causa, indecorum omnino judicabant monachos prodire foras: unde S. Bernardus monachos dentibus sponsae", + "candidate_score": 0.653804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3249", + "psc_text": "S. Leufredi, n. 9, ibidem; SS. Harlindis et Reinulae, n. 11, ibid., et in Chronico Centul., l. IV, c. 14. Sed jam diu obsolevit ista consuetudo. Nam Benedictus, qui Anianensis postea abbas exstitit, ad S. Sequani monasterium accedens, ingrediendi licentia adepta, « mox capitis comam deposuit, et veri monachi habitum sumpsit. » Cluniacenses etiam novitiis tonsuram et habitum monasticum, una excepta cuculla, impertiebant, ut discimus ex Udalrico: idque postmodum communis usus obtinuit, unde Statuta Lanfranci decernunt (Cap. 18), ut « novitius, sive laicus, sive clericus tondeatur, et radatur more monachorum; dehinc vestibus saecularibus exuatur, et rebus monasterii regularibus, praeter cucullam, capitio assuto tunicae, induatur. » Apud Cistercienses etiam (Lib. Usuum, cap. 102) novitius iisdem pannis induebatur quibus alii professi, « excepto habitu monachali, pro quo cappam, et mantellum, vel pelles » habebat; quamvis in ipso nascentis ordinis exordio saeculares vestes ad professionem usque reservaret, ut probat S. Bernardi epistola 1", + "candidate_score": 0.653647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1362", + "psc_text": "c. 14. Quod nos tepidi utinam septimana integra persolvamus. ] Quibus postremis verbis, paternaque increpatione S. Benedictus stimulos addit discipulis, ut aliquid ad solitum suae devotionis servitium addant: unde satis mirari non possum quosdam monachos, eo quod parvum B. Mariae officium aliquando recitare cogantur, conqueri, quasi nimis prolixa graventur psalmodia, cum vix ulla olim exstiterit monachorum congregatio, quae quotidie illud persolvendum non susceperit, tantaque olim apud nostros augendi officii increverit devotio, « ut in quibusdam monasteriis ultra tria in quantitate Psalteria » ad institutum a S. Patre divini operis cursum adjecerint, ut scribit Boherius: quod certe patet ex his quae retulimus in lib. I de Antiq. monachor. Ritib., c. 2, 3, 4, 9 et 11. Scio equidem aliquos prolixitatem illam in psalmodia non ita probasse, ut sunt Guillelmus abbas S. Theoderici in epistola ad fratres de Monte Dei, et Petrus Blesensis ad monachum quemdam Carthusianum, quem ad Cluniacenses transire meditantem", + "candidate_score": 0.653366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3451", + "psc_text": "Apud Cistercienses prior, ex libro Usuum cap. 111, primum post abbatem locum ubique tenebat; at subprior praesente abbate, neque in choro, neque in capitulo, neque ad collationem proprium locum mutabat, ex cap. 112. Eadem erat Bursfeldensium disciplina, ex Caeremoniali, dist. 2, cap. 2 et 3 Quaerit insuper Boherius, « an quoad loca et subscriptiones in abbatibus ad concilia congregatis considerari debeat tempus conversionis, an tempus suae promotionis; » respondetque: « Dico quod tempus promotionis. Generale enim est ut qui prius dignitatem assequuntur aliis praeferantur, et ille gradus caeteros antecedet, quem labor prolixior et stipendia longiora fecerint anteire. Exemptos tamen abbates puto aliis praeferendos; caeteris enim concurrentibus, ratio privilegii est habenda. » Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. ] Ergo quae hactenus a S. Benedicto dicta sunt solos in adulta aetate conversos spectant, non pueros, qui separatim ab aliis una cum pulsantibus, seu novitiis, instituebantur, ut patet ex antiquissima", + "candidate_score": 0.653303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_938", + "psc_text": "eadem videre licet in Regula Magistri, in qua praescribitur (Cap. 15), ut « cum de aliquo fratre nuntiatum fuerit a praepositis abbati, convocet mox universam congregationem, et dicat omnibus abbas: Venite, fratres, subveniamus per dilectionem invicem nobis apud Dominum . . . . . Ergo unanimes pro hoc fratre nostro oremus ad Dominum, ut dignetur in eo signaculo crucis suae, vel jussione potentiae suae diaboli tentationes compescere. » Ecce abbatis totiusque congregationis pro fratre tentato orationem, cujus praxeos egregium habemus exemplum in Vita S. Anastasii Persae monachi, qui aliquando recordatione artis magicae, quam in saeculo exercuerat, tentatus, cum rem abbati manifestasset, ille « admonebat eum, et confortabat in Domino, secundum quae data illi fuerat in Domino gratiam; et faciens orationem pro eo coram omnibus fratribus in ecclesia, effugavit ab eo pugnam diabolicam (Apud Boll., 22 jan.) » Addit Magister: « Cum ergo oratum pro eo ab omnibus diutissime fuerit, surgens", + "candidate_score": 0.653299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3_5", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut . nihil aliud sperare possum , quam quod et ecclesiastica , ut vocant , et ęrarii bona turpiter dilabantur et dilapidentur tandemque futurum , ut nec pauperibus per amplam hanc ditionem nec ministris nec scolis nec etiam senatorio tandem stipendio nimium liberali consulere possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_515", + "psc_text": "Quidquid de administratis (cibis) supererit, eleemosynae applicetur per illum qui ad hoc fuerit deputatus; nec aliquis alius per se, vel per alium de refectorio seu infirmitorio, vel alio loco in quo monachi comedent, aliquid extrahere, vel alibi deferre, seu alteri usui applicare praesumat: quod si fecerit, pro qualibet vice per duos dies panis et aquae solummodo poenitentiae subdatur. » At quid de amplissimis nostrorum Cluniacensium eleemosynis referam, qui vel uno die septemdecim egenorum millibus stipem erogasse memorantur? Quid de aliis Germaniae monasteriis? Sed satius est alienam hac in causa linguam audire, quam domesticam: « Sunt in sola Germania, inquit Dominicus Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe", + "candidate_score": 0.652828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", + "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", + "candidate_score": 0.652286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3249", + "psc_text": "S. Leufredi, n. 9, ibidem; SS. Harlindis et Reinulae, n. 11, ibid., et in Chronico Centul., l. IV, c. 14. Sed jam diu obsolevit ista consuetudo. Nam Benedictus, qui Anianensis postea abbas exstitit, ad S. Sequani monasterium accedens, ingrediendi licentia adepta, « mox capitis comam deposuit, et veri monachi habitum sumpsit. » Cluniacenses etiam novitiis tonsuram et habitum monasticum, una excepta cuculla, impertiebant, ut discimus ex Udalrico: idque postmodum communis usus obtinuit, unde Statuta Lanfranci decernunt (Cap. 18), ut « novitius, sive laicus, sive clericus tondeatur, et radatur more monachorum; dehinc vestibus saecularibus exuatur, et rebus monasterii regularibus, praeter cucullam, capitio assuto tunicae, induatur. » Apud Cistercienses etiam (Lib. Usuum, cap. 102) novitius iisdem pannis induebatur quibus alii professi, « excepto habitu monachali, pro quo cappam, et mantellum, vel pelles » habebat; quamvis in ipso nascentis ordinis exordio saeculares vestes ad professionem usque reservaret, ut probat S. Bernardi epistola 1", + "candidate_score": 0.651973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.651541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3258", + "psc_text": "certe sub canone constitutus etiam coacte ab episcopo, postquam exiit de monasterio, vivere debet, juxta auctoritatem Nicaeni canonis. » Notandum porro quod de hujusmodi petitionis asservatione narrat Boherius: « Consuevit apud nos reservari in armario reliquiarum, non in chartulario, cum charius reservati debeant obligationes personarum quam rerum. » In ms. etiam constitutione Clementis V pro ordine Grandimontensi praescriptum lego, ut novitius professionis schedulam « offerat in altari, priore ipsam recipiente, et eam cantori ipsius monasterii tradente ad aeternam rei memoriam in sacrario ipsius monasterii reponendam. » CAPUT LIX. De filiis nobilium vel pauperum qui offeruntur. 781 Si quis forte de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minori aetate est, patentes ejus faciant petitionem quam supra diximus. Et cum oblatione, ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub jurejurando, quia nunquam per", + "candidate_score": 0.651463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2_4", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2701", + "psc_text": "Nam primo litteras longe ante saeculum octavum in monasteriis floruisse supra luce clarius demonstratum est. Secundo, nec verum est, quod lapsum observantiae ex studiis litterarum provenisse docent; qui si legissent historias, non studiis, hujusce rei causam attribuissent, sed bellis civilibus et incursionibus Normannorum, qui spoliatis incensisque monasteriis, monachos omnes sparsim effugarunt, ut vix ullum exstiterit in universo Francorum regno coenobium, quod eorum potuerit evadere furorem. Veram et unicam hancce causam agnovit Adso Dervensis abbas, qui saeculo X libellum de miraculis et translatione S. Basoli describebat, ubi aperte docet quod in S. Basoli coenobio « partim propter incursus barbaricos, partim vero propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut", + "candidate_score": 0.651271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_8_10", + "bdc_text": "non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1783", + "psc_text": "monachis amputandum censuit S. Ferreolus; « quia, inquit, cum seipsum alterius subdidit potestati, omnia secum in alienam potestatem transmisit. » Et Magister: « Ideo aliquid peculiare habere denegatur; quia nemo serviens Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit, ut cum omnibus rebus suis alieno cum se imperio subdiderit, non sit res ubi propria ejus voluntas extollatur. » Porro acute hic notat Haeftenus triplicem hoc capite a S. Benedicto praescriptam esse abdicationem, tribus votis respondentem: rerum temporalium, quas per paupertatem abnegamus; corporum, quae per castitatem Deo consecramus; et voluntatis propriae, quam per obedientiam Deo immolamus. Et hanc ultimam abdicationem a suis fratribus ante omnia exigebat V. Wala Corbeiensis abbas, qui, ut scribit Paschasius in ejus Vita, l. I, c. 21 (Saec. 4 Bened., part. I), « quam saepe cunctos generaliter, non minus quam plurimos specialiter de voluntate liberi arbitrii, et potestate proprii corporis, juxta professionem monasticae disciplinae", + "candidate_score": 0.650879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.650688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", + "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", + "candidate_score": 0.650683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", + "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", + "candidate_score": 0.650499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366", + "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,", + "candidate_score": 0.650189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1756", + "psc_text": "quia exinde aeruginat ferramentum, cum mundum non fuerit positum. » CAPUT XXXIII. Si quid debeant monachi proprium habere. Praecipue hoc vitium peculiare radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. Omnia vero necessaria a Patre monasterii sperare; nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. Omniaque omnibus sint communia, ut scriptum est: nec quisquam suum aliquid dicat aut praesumat (Act. IV). Quod si quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjaceat. COMMENTARIUS. Cum ea sit pecuniae aliarumque rerum temporalium natura, ut picis ad instar vix tangi possint quin haereant manibus, apposite omnino sanctus Benedictus postquam de cellerario aliisque substantiae monasterii administris egit, ne forte praetextu", + "candidate_score": 0.650118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_513", + "psc_text": "praescribit Obtinuit et haec in omnibus fere ordinis nostri monasteriis consuetudo. Certe nostri Divionenses S. Benigni ex mss. Consuetudine, c. 45, et Cluniacenses ex Udalrico lib. II, c. 23, quidquid panis et vini mensae redundabat, et de aliis cibis medietatem pauperibus dispensabant. Pietatem suam in omnibus omnino alimentis extendit postea Petrus Venerabilis, edito hoc statuto: « Quidquid de mensa quotidiana a fratribus superest, eleemosyna communis accipiat. » Stat. 33. Idem statutum anno 1200, sub Hugone V abbate renovatum est, et anno 1444 in capitulo provinciali Anglorum monachorum Northamptoniae celebrato sancitum. Idem etiam sub gravissimis poenis reperimus in concilio Oxoniensi anno 1222, apud Spelmannum Tom. II Conc. Angl. p. 189 his verbis: « Omnia victualia religiosis apponenda sine subtractione aliqua eis apponantur, tam in conventu quam alibi, ubi reficiuntur; et de omnibus appositis totum residuum sine diminutione ita cedat in eleemosynam, per eleemosynarium egentibus fideliter erogandum; ita quod nec abbas, nec", + "candidate_score": 0.650073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_180", + "psc_text": "fuerant, abbati subjecti remanebant, ut inter alia colligitur ex Vita S. Ayberti monachi Crispiniensis n. 1 Boll. 7 April., qui, accepta a Lamberto abbate licentia, « reclusionem ingressus est, in qua, quandiu vixit, sub imperio Crispiniensis abbatis Domino militavit. » Qui autem perpetuae reclusioni haud erant addicti, hi certis temporibus ad suum monasterium accedere solebant, cujus rei luculentum habemus exemplum Adhegrini Cluniacensis monachi apud Joannem monachum in Vita S. Odonis Lib. I, n. 22, saec. V Bened., qui ex licentia abbatis per triginta et amplius annos in eremo degens, « dominicis tantum diebus, aut praecipuis festivitatibus ad monasterium S. Petri, quod Cluniacum dicitur, quia duobus fere millibus prope est, descendere consueverat. » Denique perpetuo reclusis solitariorum regulam scripsit Grimlaicus, in cujus cap. 15 agit de modo et ordine recludendi solitarii. Horum qui non conversionis fervore novitio. ] Quod « est dicere, inquit Hildemarus, non tantum vadunt ad eremum quando incidit", + "candidate_score": 0.649742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_34_36", + "bdc_text": "martii anno 35 . Tibi tum probe cognitus tum et addictissimus B. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2908", + "psc_text": "possunt vel ad praecedentem periodum, et non contristetur frater, etc., vel ad omnia quae hoc continentur in capite. Priorem sententiam sequitur Smaragdus; posteriorem Hildemarus, Bernardus Cassinensis, Richardus de S. Angelo, 695 et Boherius in utroque commentario: « Illud vero, inquit Hildemarus, quod dicit, regulari diciplinae subjaceat, ad illa omnia quae superius vetuit respicit, id est si tribuerit, si acceperit, aut litteras, aut eulogias, id est majora munera, aut munuscula, id est parva, aut murmuraverit, vel contristatus fuerit, et reliqua, disciplinae regulari subjaceat. » Quanti vero hoc Regulae Benedictinae caput fecerit S. Gregorius, vel exinde patet, quod cum in illud peccasset Catellus monachus, et eum postea Urbicus abbas praepositum monasterii Lucusiani sub Bono abbate fieri petiisset, negavit S. pontifex, quia, inquit (Lib. IX, epist. 42), « quod monachus non sit agnovimus: ex parva enim eulogia quam Bonus monachus accepit, partem petendo contentionem facere in itinere minime timuit, quod ex quanta amaritudine", + "candidate_score": 0.649644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_2_4", + "bdc_text": "Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3560", + "psc_text": "decanos autem hic Bernardus Cassinensis et Boherius in utroque commentario officiales intelligunt. Ego vero decem monachis praefectos, inter quos et ipsi officiales reperiri poterant: unde et Hildemarus: « Prout intelligo, antiqua consuetudo fuit ut in omni officio et obedientia monasterii semper esset unus decanus super illos decem monachos, verbi gratia: si grammatici erant qui 854 discebant, unus decanus erat super illos fratres qui erant deputati ad illam obedientiam: et isti decani habebant curam de eorum necessitate corporali, et illi necessitatem eorum quaerebant ab abbate, et illi erant solliciti de eorum negligentia, sicut legitur in Instituta Patrum, quando ad mensam sedebant; quomodo illi decani faciebant signum, si qua necessitas quaerenda erat fratribus. Deinde forte quando quaerebant ( forte coquebant) panes, ibant quatuor aut tres decant, prout necesse erat, cum fratribus. Quando vero in horto ibant, quatuor decani cum decania sua ibant. Deinde non audebat ire de istius decania quis, et ire", + "candidate_score": 0.649463, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1756", + "psc_text": "quia exinde aeruginat ferramentum, cum mundum non fuerit positum. » CAPUT XXXIII. Si quid debeant monachi proprium habere. Praecipue hoc vitium peculiare radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. Omnia vero necessaria a Patre monasterii sperare; nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. Omniaque omnibus sint communia, ut scriptum est: nec quisquam suum aliquid dicat aut praesumat (Act. IV). Quod si quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjaceat. COMMENTARIUS. Cum ea sit pecuniae aliarumque rerum temporalium natura, ut picis ad instar vix tangi possint quin haereant manibus, apposite omnino sanctus Benedictus postquam de cellerario aliisque substantiae monasterii administris egit, ne forte praetextu", + "candidate_score": 0.649328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3126", + "psc_text": "cella novitiorum. ] Haec cella a communi fratrum habitaculo erat separata, velut alterum monasterium, suum habens claustrum, refectorium, coquinam, dormitorium, infirmitorium, lavatorium, ut patet ex antiqua delineatione monasterii S. Galli; idque omnino ad mentem priscorum monachorum, qui novitios corpori congregationis misceri haud patiebantur, ut videre est apud Cassianum, lib. IV, cap. 7, jam citato; in Vita S. Sabae tom. III Monumentorum Ecclesiae Graecae; in Regula S. Ferreoli, cap. 5, S. Fructuosi, c. 22; apud Bedam in lib. IV Historiae Gent. Angl., cap. 23, et in Vita S. Austrudis abbatissae Laudunensis, num. 34. Ejusdem cellae fit mentio in Vita S. Hermelandi, in Vita S. Guillelmi ducis et monachi Gellonensis, in Reginonis Chronico: apud Leonem Ostiensem in Chronico Cassinensi, lib. III, cap. 31; apud Udalricum, lib. II, cap. 2; in Statutis Petri Venerabilis, num. 19, et alibi passim. De ea mss. Farfensis monasterii Consuetudines; « Construatur cella novitiorum, et sit angulata in", + "candidate_score": 0.649176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1756", + "psc_text": "quia exinde aeruginat ferramentum, cum mundum non fuerit positum. » CAPUT XXXIII. Si quid debeant monachi proprium habere. Praecipue hoc vitium peculiare radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. Omnia vero necessaria a Patre monasterii sperare; nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. Omniaque omnibus sint communia, ut scriptum est: nec quisquam suum aliquid dicat aut praesumat (Act. IV). Quod si quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjaceat. COMMENTARIUS. Cum ea sit pecuniae aliarumque rerum temporalium natura, ut picis ad instar vix tangi possint quin haereant manibus, apposite omnino sanctus Benedictus postquam de cellerario aliisque substantiae monasterii administris egit, ne forte praetextu", + "candidate_score": 0.648541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3_5", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut . nihil aliud sperare possum , quam quod et ecclesiastica , ut vocant , et ęrarii bona turpiter dilabantur et dilapidentur tandemque futurum , ut nec pauperibus per amplam hanc ditionem nec ministris nec scolis nec etiam senatorio tandem stipendio nimium liberali consulere possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_524", + "psc_text": "est adusque saecularium abbatum tempora, qui sibi haec omnia usurparunt. Ex quibus patet quam exitialis bono publico sit hujusmodi saecularium abbatum institutio, qui in privatum commodum convertunt, quod infinitae miserorum multitudini esset profuturum. Porro quod S. P. Benedictus hic jubet pauperes recreare, ad eos potissimum spectat quibus haec provincia demandata est; caeteri enim qui nec proprii corporis habent potestatem, nihil nisi precibus valent. In distribuendis autem eleemosynis, probarem maxime quod praescribit S. Caesarius in Regula ad sanctimoniales Cap. 39: « Hoc etiam moneo, inquit, 125 propter nimiam inquietudinem, ad januam monasterii quotidianae vel assiduae eleemosynae non fiant; sed quod Deus dedit ut possit usibus monasterii remanere, abbatissa per provisorem ordinet pauperibus dispensari. » Idem statuisse videtur S. Aurelianus in Regulae cap. 44. Caeterum, ut observat Smaragdus, est et aliud duale eleemosynae genus, quo debent maxime monachi pauperes recreare; quorum unum infirmis et tribulatis, aliud vero stultis et nescientibus est adhibendum:", + "candidate_score": 0.648534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.648227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1781", + "psc_text": "aestimet abbas quod super habenda aliqua proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quia abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Idem videre est in Conciliis passim, praesertim in Aurelianensi I, can. 21; Autissiodorensi can. 23, Lateranensi sub Alexandro III, et aliis plurimis. Sed de his satis. Ad textum revertor. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. ] Nullam omnino rem, « quasi diceret: dummodo sit res, istam tibi excludo; et omnino, id est omnibus modis, hoc est per nullum modum habeas: » inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint", + "candidate_score": 0.647975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3258", + "psc_text": "certe sub canone constitutus etiam coacte ab episcopo, postquam exiit de monasterio, vivere debet, juxta auctoritatem Nicaeni canonis. » Notandum porro quod de hujusmodi petitionis asservatione narrat Boherius: « Consuevit apud nos reservari in armario reliquiarum, non in chartulario, cum charius reservati debeant obligationes personarum quam rerum. » In ms. etiam constitutione Clementis V pro ordine Grandimontensi praescriptum lego, ut novitius professionis schedulam « offerat in altari, priore ipsam recipiente, et eam cantori ipsius monasterii tradente ad aeternam rei memoriam in sacrario ipsius monasterii reponendam. » CAPUT LIX. De filiis nobilium vel pauperum qui offeruntur. 781 Si quis forte de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minori aetate est, patentes ejus faciant petitionem quam supra diximus. Et cum oblatione, ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub jurejurando, quia nunquam per", + "candidate_score": 0.647563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3143", + "psc_text": "Regula per ordinem. ] Juxta priscorum monachorum instituta, quae venientibus ad conversionem, ut sciant ad quid ingrediuntur, legi Regulam mandant, ut videre est in Regula tertia SS. Patrum, cap. 1; in Regula S. Caesarii ad virgines in recapitulatione, cap. 8; in Regula S. Aureliani, cap. 1; S. Ferreoli, cap. 5; Tarnatensis monasterii, cap. 1, et Magistri. A quibus, si S. Caesarium excipias, in hoc rantum differt S. Benedictus, quod illi semel tantum introeunti sive admisso legendam decernunt Regulam; S. Benedictus vero ter in ipso probationis anno; cujus statutum renovavit Gregorius papa IX in Constitutione pro monachis Benedictinis, decernens, ut admittendis « novitiis dura praedicentur et aspera; et eisdem admissis legatur, et exponatur regula ter in anno, probationis terminis a B. Benedicto constitutis. » Hanc lectionem fieri per ordinem S. Pater instituit, quod Bernardus Cassinensis exponit, ut non sit « superficialis, sed diligens, et expositiva, et intelligibilis. Et hoc est, inquit,", + "candidate_score": 0.64723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1738", + "psc_text": "praecepta abbatis custodiat: similiter faciat prioris, vel decani, seu illius qui ordinem tenuerit, quando abbas ab eus fuerit: et nulla habeat sub sua cura absconsa tam ille quam secretarii vel cellerarii, quae non sint praecognita priori vel decano. Similiter de omnibus obedientiis, quia si ad judicium venerit, et aliquid inventum fuerit ab aliquibus ex ipsis fratribus, ipsi proprium deputabitur, et in poena mergitur, sicut ex monasterio beati Gregorii papae contigit de Justo monacho, et ex multis aliis coenobiis jam experti sumus. In coquina regulare, sive familiare, omnia utensilia, sive caccavi praeparentur ab ipso, praeter bancos et scutellas, quae dentur a cellerario et praeposito. » Ejusdem etiam officium descriptum habes in mss. Consuetudinibus Sancti Benigni c. 43; in Statutis Lanfranci c. 7, et apud Udalricum l. III, c. 11. Ex quo etiam discimus ad eum quoque pertinuisse monasterii pecunias servare: id quod confirmat Hildemarus, cum explicans illud sancti Benedicti, Ne dissimulans", + "candidate_score": 0.647193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1756", + "psc_text": "quia exinde aeruginat ferramentum, cum mundum non fuerit positum. » CAPUT XXXIII. Si quid debeant monachi proprium habere. Praecipue hoc vitium peculiare radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. Omnia vero necessaria a Patre monasterii sperare; nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. Omniaque omnibus sint communia, ut scriptum est: nec quisquam suum aliquid dicat aut praesumat (Act. IV). Quod si quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjaceat. COMMENTARIUS. Cum ea sit pecuniae aliarumque rerum temporalium natura, ut picis ad instar vix tangi possint quin haereant manibus, apposite omnino sanctus Benedictus postquam de cellerario aliisque substantiae monasterii administris egit, ne forte praetextu", + "candidate_score": 0.646915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3559", + "psc_text": "praevidemus expedire, propter pacis charitatisque custodiam, in abbatis pendere arbitrio ordinationem sui monasterii. ] Quod de ordinatione locorum, negotiorum et officialium interpretatur Boherius, de sola officialium ordinatione Bernardus Cassinensis, et rectius; nam S. Pater agit de praepositi ordinatione. Et si potest fieri, per decanos ordinetur, ut antea disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit. ] Quod ita intelligit Carolus Cointius, ut nullo praeposito constituto, soli instituantur ordinenturque decani, qui monasterium sub abbate regant. Consentit Hildemarus S. Benedictum ita explicans, « ac si diceret: Quidquid ordinandum est in monasterio, decani debent ordinare; et decani debent disponere, sicut abbas disposuerit. » Per decanos autem hic Bernardus Cassinensis et Boherius in utroque commentario officiales intelligunt. Ego vero decem monachis praefectos, inter quos et ipsi officiales reperiri poterant: unde et Hildemarus: « Prout intelligo, antiqua consuetudo fuit ut in omni officio et obedientia monasterii semper esset unus decanus super illos decem monachos, verbi gratia:", + "candidate_score": 0.646713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3126", + "psc_text": "cella novitiorum. ] Haec cella a communi fratrum habitaculo erat separata, velut alterum monasterium, suum habens claustrum, refectorium, coquinam, dormitorium, infirmitorium, lavatorium, ut patet ex antiqua delineatione monasterii S. Galli; idque omnino ad mentem priscorum monachorum, qui novitios corpori congregationis misceri haud patiebantur, ut videre est apud Cassianum, lib. IV, cap. 7, jam citato; in Vita S. Sabae tom. III Monumentorum Ecclesiae Graecae; in Regula S. Ferreoli, cap. 5, S. Fructuosi, c. 22; apud Bedam in lib. IV Historiae Gent. Angl., cap. 23, et in Vita S. Austrudis abbatissae Laudunensis, num. 34. Ejusdem cellae fit mentio in Vita S. Hermelandi, in Vita S. Guillelmi ducis et monachi Gellonensis, in Reginonis Chronico: apud Leonem Ostiensem in Chronico Cassinensi, lib. III, cap. 31; apud Udalricum, lib. II, cap. 2; in Statutis Petri Venerabilis, num. 19, et alibi passim. De ea mss. Farfensis monasterii Consuetudines; « Construatur cella novitiorum, et sit angulata in", + "candidate_score": 0.646512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3150", + "psc_text": "5): « Si quis veniat religionem expetens, monasterium intraturus, nisi elapso prius anni circulo, vel certe si abbati visum fuerit aliquantulum temperare, antequam sex mensium dierum numerus compleatur, monachorum contubernio non jungatur. » Ex Regula Tarnatensi (Cap. 1): « Et nisi expleto anno nullus mutare habitum permittatur. » Ex Regula 1 S. Fructuosi (Cap. 21): « Sicque anno illo integro uni spiritali traditus seniori, non statim commiscendus erit congregationi. » Ex secunda Regula (Cap. 18): « Anno integro a cunctis fratribus ex industria conviciis comprobatur. » Denique ex Regula Magistri (Cap. 90): « Cum ergo ex illa die omnia cum caeteris fratribus inculpabiliter in monasterio per annum integrum expleverit, tunc demum sine aliqua dubitatione tondeatur, vel ei sancti propositi vestes mutentur. » Quamvis annuam probationem aliquando ex justis rationibus contrahi permittant S. Caesarius, S. Ferreolus, S. Fructuosus, Regula Tarnatensis, et quidem S. Ferreolus ad sex menses. Illud etiam contrahit S.", + "candidate_score": 0.646431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3225", + "psc_text": "cauta monasteria simpliciter quidam suscepti, eorum quae intulerant, quaeque in Dei opere fuerant dispensata, cum ingenti post blasphemia redhibitionem poscere tentaverunt. » Eadem ratione S. Fructuosi Regula monastica communis jubet (Cap. 18), ut « nihil de pristinis facultatibus in eumdem focum, ubi ingredi se petit monasterium, vel ad unum nummum recipiatur; sed et ipse manu sua cuncta pauperibus eroget, et postmodum comprobatus monasterium sub regula introducatur. » His accedere videtur S. Basilius, qui nulla monasterii facta mentione, pauperibus distribuenda esse bona novitii tantum asserit. Non desunt tamen, et quidem majori numero monachorum regulae, quae Benedictinae concinant, ut Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, Regula tertia SS. Patrum, S. Caesarii, S. Aureliani Tarnatensis, S. Isidori, et Magistri: imo S. Caesarius parentibus, S. Aurelianus cui novitio placuerit bona ejus distribui permittunt, id quod olim magna animi constantia facere recusavit S. Filibertus (In ejus Vita, saec. II Ben.), qui ad S.", + "candidate_score": 0.646425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16_18", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 . Dies entspricht insofern der früheren Ordnung , als nach einem Bericht Meganders ( zitiert bei Fluri , aaO , S. 181 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2723", + "psc_text": "increpando; priores rogando. » De prioribus tamen ita scribit Udalricus (Lib. III, cap. 7): « Domno abbati et priori ita deferunt circatores, ut nequaquam veniant ubi eos noverint esse, quia scriptum est: Non est discipulus super magistrum. » Accedentibus autem circatoribus, qui ex licentia de rebus necessariis colloquebantur, hoc eis significare haud morabantur, testante Udalrico (Ibid.), quia « obedientiarii, qui non possunt omittere, ut aliquando, aliis silentibus, de obedientiis suis loquantur, si quem circatorum viderint supervenire, continuo assurgunt, et summatim demonstrant quae sit eis necessitas loquendi. » Et Statuta Lanfranci (cap. 4): « Cum autem extra claustrum inveniunt aliquos fratres loquentes, simul assurgant eis ipsi loquentes, dicatque eis unus eorum, si ita est, quia per licentiam ibi loquuntur. » Idem habent Divionenses S. Benigni Consuetudines. Neque frater ad fratrem jungatur horis incompetentibus. » Quid sint horae competentes, ostendimus ad cap. 6 et 31, ubi demonstravimus eas dici, quibus certis diebus", + "candidate_score": 0.64635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1802", + "psc_text": "inventus fuerit monachus habere proprium, baillivam, si quam habet, amittat; nec infra annum sibi alia committatur; nec tunc, nisi proprio restituto, et peracta poenitentia competenti. Abbas qui scienter proprium concesserit monacho, vel punire contempserit, suspendatur ad tempus secundum Regulam S. Benedicti. » Et in bulla ad Cluniacenses: « Monachis proprietariis etiam poena juxta morem Cisterciensis ordinis infligatur, et in proprietarios excommunicationis sententia promulgetur, nisi monachus proprietarius deposita restituerit, quae suis fuerint monasteriis resignanda. » Hanc poenam paulo mitigasse videtur Nicolaus IV, in bulla item ad Cluniacenses: « Poena, inquit, 432 insuper monachis proprietariis infligatur, videlicet ut per annum ad statum novum redigantur; et infra dictum annum assidue coram conventu comedant in terra sedentes. Et in depositarios, si monachis proprietariis deposita restituerint, quae sunt suis monasteriis resignanda, monitione praemissa, excommunicationis sententia promulgetur. » Benedictus vero XII, in sua constitutione, c. 16, proprietarios monachos, ad quodcunque officium seu beneficium obtinendum declarat inhabiles.", + "candidate_score": 0.6457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_8_10", + "bdc_text": "non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1782", + "psc_text": "» inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint in potestate, vel inde maxime patet, quod per saeculi fugam, Deique dilectionem nos ipsos vendidimus, ut loquitur S. Johannes Climacus (Grad. 3): quapropter sicuti res vendita haud amplius est ejus qui vendidit illam, ita nec nos nostri sumus, sed Dei, cui per monasticam professionem venditi sumus. Eadem ratione proprium a monachis amputandum censuit S. Ferreolus; « quia, inquit, cum seipsum alterius subdidit potestati, omnia secum in alienam potestatem transmisit. » Et Magister: « Ideo aliquid peculiare habere denegatur; quia nemo serviens Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit, ut cum omnibus rebus suis alieno cum se", + "candidate_score": 0.645527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3078", + "psc_text": "Pater, quamvis ad beneplacitum abbatis opera distraherent. Per quorum manus transigenda sunt. ] « Id est in quibus manibus ponenda sunt ad vendendum, ut ille venditor sit legalis, sive fidelis, » inquit Richardus de S. Angelo; ita ut ipsi per se non vendant, sed per domesticos, aut alios amicos: quia magnum est monachis periculum vel minimum claustro egredi. Eadem ratione S. Stephanus Grandimontensis (In Regul. cap. 15) fratres suos nolebat quidquam per se emere; sed « cum aliquid emere volueritis, infit, mandate alicui amicorum vestrorum, quatenus hoc vobis afferat; quod si vobis dare noluerit, 735 postquam ab eo ad emendum petieritis, nullatenus accipiatis. Sed nobis fortasse dicetis, Melius mercabimur si nundinas adeamus? hoc vobis prohibemus, nam multo melius vobis est parum substantiae amittere, quam redeundo ad saeculum animam perdere. » Et sane cautum olim fuit ne monachi venderent, ut passim videre est in conciliis. Sed ante sancti Benedicti tempora id", + "candidate_score": 0.645437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3_5", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . . Quokorrigiert aus ut . nihil aliud sperare possum , quam quod et ecclesiastica , ut vocant , et ęrarii bona turpiter dilabantur et dilapidentur tandemque futurum , ut nec pauperibus per amplam hanc ditionem nec ministris nec scolis nec etiam senatorio tandem stipendio nimium liberali consulere possint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_516", + "psc_text": "Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe quatuor millia etiam foventur. Quis secretas recenseat iis secreto datas, qui mendicare erubescunt, virginibus praesertim nobilibus, viduis afflictis, pauperrimis sed nobilibus viris? In iis quoque charitatis affectus propensior, quorum fortunae vel dejectione, vel flammis, aliisve innumeris calamitatibus absumptae. » Haec ille in laudem nostrorum. Non vacat hic omnes omnium coenobiorum, multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, «", + "candidate_score": 0.645404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2171", + "psc_text": "in quaternas quadras singularum librarum juxta sacrae textum Regulae possit dividi. Quod pondus sicut ab ipso Patre institutum est, in hoc est loco repertum. » In quaternas ergo quadras singularum librarum dividebatur, idque juxta sacrae textum Regulae. Hac ratione variae possunt solvi difficultates, quas occasione diversorum ponderum aliquis movere posset, absque eo quod necesse sit recurrere ad ridiculas prorsus ponderum genealogias, quibus odiosos saecularibus monachos reddere quis conetur. Certe haec omnia pondera aliquam prae se ferunt antiquitatem; quibus proinde usi sunt majores nostri, quos adeo modica libra contentos fuisse videmus, ut aliquibus vix sufficeret. Nunc vero Cassinenses, Camaldulenses, Fulienses, et aliae communiter monachorum congregationes tantum unicuique panis apponunt, quantum singulis satis sit. Cistercienses etiam sesquilibram singulis in refectorio ministrasse colligitur ex lib. II de Vita S. Stephani, abbatis Obazinensis, num. 27 (Tom. IV Miscell. Baluz.): « Post tertiam iterum pistrinum ingressi, tantam panum copiam invenerunt, ut totus conventus, qui tunc", + "candidate_score": 0.645368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2070", + "psc_text": "locutos fuisse juxta sui morem monasterii. Nam praeter quam quod contra generalem omnium monasteriorum consuetudinem, ab nongentis et eo amplius annis conservatam, nullus rerum aequus aestimator sine auctoritate et ratione insurgere debet; certe Smaragdus et Hildemarus haud multo post synodum Aquisgr. scribebant, in qua synodo statutum fuerat (Can. 29), « ut lectori nihil, nisi quod Regula jubet, detur. » Quos proinde aequum est credere ad concilii mentem locutos fuisse. Hunc concilii Aquisgranensis canonem renovarunt postea etiam Divionenses S. Benigni Consuetud. mss. in quibus legitur (Cap. 37): « Idem vero lector hebdomadarius ante generalem refectionem cum cocis juxta praescriptum B. Benedicti de pane et vino tantum praelibat, sicut et cellerarius custosque ecclesiae, qui consuetudinaliter post majorem 495 missam mixtum accipere solent. Sciendum tamen quod nullum pittantiam debent mensurae panis et vini, olim ut dictum est, a B. Benedicto constitutae intermiscere, sicut aliquando auditum est, contigisse, ut alia quaedam epularum munuscula a", + "candidate_score": 0.645345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3072", + "psc_text": "ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum: sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus datur, ut in omnibus glorificetur Deus. COMMENTARIUS Artifices si sunt in monasterio, cum omni humilitate et reverentia faciant ipsas artes, si tamen jusserit abbas. ] Cum omnia in monasteriis obedientiae subjaceant, nec ipsas quas artifices callent artes, exercere permisit, nisi jubente abbate. Id quod ex antiquis monachorum regulis accipere potuit, nam Pachomiana ita habet (Art. 123 in cod. Reg.): « Nemo quidquam operis faciet, nec scyphos plenos aqua circumferet, nec funiculum quidem torquebit, nisi praepositus jusserit. » Et S. Basilius interrogatus (Regul. brev., interr. 142): « Si oportet eos qui noverunt artificia suscipere aliquod opus absque conscientia vel jussione ejus qui praeest et operum sollicitudinem gerit? » respondet: « Furti reus erit hujusmodi, vel similis eis qui furibus concurrunt. » Idem videre est in Regula SS. Pauli et Stephani, cap. 33, et in Regula", + "candidate_score": 0.644081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3162", + "psc_text": "Joannes Antiochenus in oratione in monast. donationes laicis, num. 14 (Tom. I Mon. Eccles. Graec.), ubi sic scribit: « Sacra monachorum lex praecipit ut qui mundo mundique rebus jam renuntiat, a monasterii praeposito ac fratribus recipiatur per integrum triennium vero probetur si fieri possit monachus; et si quidem visus fuerit idoneus, tondeatur, et cooptetur ad monachorum collegium: sin minus, redeat unde profectus est. Hanc quoque triennalis probationis regulam tam civilibus quam ecclesiasticis legibus confirmatam reperimus. Justinianus imperator in novella 5 sic loquitur: « Sancimus sacras sequentes regulas eos qui singularem conversationem profitentur, non prompte mox a reverendissimis 755 praesulibus venerabilium monasteriorum habitum percipere monachalem; sed per triennium totum, sive liberi forte sint, sive servi tolerare, nondum monasticum habitum promerentes, sed tonsura et veste eorum qui laici vocantur uti, et manere. » Et paulo post: « Cum triennio toto in ea vita permanserint, optimos, semetipsos et tolerabiles aliis monachis et praesuli", + "candidate_score": 0.643862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3378", + "psc_text": "et eleganter hoc prosequitur argumentum, respondetque omnibus quae adversus hanc sententiam proferri possent. At nullum hanc in rem S. Bernardi testimonio luculentius proferri potest: « Sane de religiosis, inquit (De Praec. et disp., cap. 26), ac bene ordinatis monasteriis nullus professorum, meo consilio, ne arctioris quidem vitae desiderio, sine licentia sui senioris egredietur . . . . Et accipite manifestius in exemplis hujus sententiae rationem: Forte vult aliquis de Cluniacensibus institutis ad Cisterciensium sese stringere paupertatem, eligens prae illis nimirum consuetudinibus magis regulae puritatem. Si me consulit, non consulo, si non sane id abbatis sui usurpaverit assensu. Quamobrem? Primo propter scandalum ipsorum quos deserit. Deinde quia certa pro dubiis relinquere certum non est: forsitan enim hoc tenere potest, illud non poterit. Tertio suspectam habeo levitatem qua saepe id quod facile volumus antequam probemus, experti jam nolumus, uno prope momento idipsum et cupientes et respuentes, tam leviter quam et irrationabiliter. Quales", + "candidate_score": 0.643594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3143", + "psc_text": "Regula per ordinem. ] Juxta priscorum monachorum instituta, quae venientibus ad conversionem, ut sciant ad quid ingrediuntur, legi Regulam mandant, ut videre est in Regula tertia SS. Patrum, cap. 1; in Regula S. Caesarii ad virgines in recapitulatione, cap. 8; in Regula S. Aureliani, cap. 1; S. Ferreoli, cap. 5; Tarnatensis monasterii, cap. 1, et Magistri. A quibus, si S. Caesarium excipias, in hoc rantum differt S. Benedictus, quod illi semel tantum introeunti sive admisso legendam decernunt Regulam; S. Benedictus vero ter in ipso probationis anno; cujus statutum renovavit Gregorius papa IX in Constitutione pro monachis Benedictinis, decernens, ut admittendis « novitiis dura praedicentur et aspera; et eisdem admissis legatur, et exponatur regula ter in anno, probationis terminis a B. Benedicto constitutis. » Hanc lectionem fieri per ordinem S. Pater instituit, quod Bernardus Cassinensis exponit, ut non sit « superficialis, sed diligens, et expositiva, et intelligibilis. Et hoc est, inquit,", + "candidate_score": 0.643538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1081", + "psc_text": "in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium in stratu suo collocare se consueverat. ut habent ejus acta n. 14. Idem viguisse in Longoretico monasterio discimus ex Visione Baronti, n. 7, saeculo II Bened.; in Pauliacensi sanctimonialium ex Vita S. Austrobertae, n. 15, saec. III, part. I; in Lindisfarnensis ex Carmine Ethilvulfi monachi cap. 10, 21, 22; in monasterio S. Corbiniani ex ejus Vita auctore Aribone n. 3, denique in Suessionensi B. M. Parthenone aliis in ecclesia vigiliis et orationibus insistentibus, aliae post nocturnum officium dormire permittebantur ex Vita S. Drausii episc., n. 17, apud Bolland., 5 Martii. Sed haec merae indulgentiae, et praeter Regulam S. Benedicti, quae", + "candidate_score": 0.643418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12_14", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua . Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1756", + "psc_text": "quia exinde aeruginat ferramentum, cum mundum non fuerit positum. » CAPUT XXXIII. Si quid debeant monachi proprium habere. Praecipue hoc vitium peculiare radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. Omnia vero necessaria a Patre monasterii sperare; nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. Omniaque omnibus sint communia, ut scriptum est: nec quisquam suum aliquid dicat aut praesumat (Act. IV). Quod si quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjaceat. COMMENTARIUS. Cum ea sit pecuniae aliarumque rerum temporalium natura, ut picis ad instar vix tangi possint quin haereant manibus, apposite omnino sanctus Benedictus postquam de cellerario aliisque substantiae monasterii administris egit, ne forte praetextu", + "candidate_score": 0.643168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1424", + "psc_text": "non excedant, sicuti praescribitur in brevi Pauli V dato die 21 Martii anno 1608. Notat insuper Haeftenus (Lib. III, tract. 6, disq. 4) pro decanorum nomine alia subintroducta vocabula; nam « apud alios usus obtinuit ut decani dicantur priores ordinis. Primus dicitur absolute prior, secundus subprior, alii deinceps priores, prior tertius, prior quartus. » Et certe in antiqua versione Gallica Regulae S. Benedicti, quae est monasterii S. Petri de Conchis, principium hujus capitis ita vertitur: Se il est en monstier grant congregation de moignes, soient esleux aucun d' eulx, qui soient de bonne conscience et de sainte conversation, et soient establis doyens, c' est à dire prieurs. Hos Regula Magistri, cap. 11, vocat praepositos; S. Benedictus, sequenti cap. 22, se iores. Si major congregatio fuerit. ] Quid sit major congregatio diximus cap. 17. Eligantur. ] Ab abbate simul et conventu, inquit Boherius; quia cum per decanos ordinetur omnis utilitas monasterii,", + "candidate_score": 0.642457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1764", + "psc_text": "praesentem, aut in vestimento, aut in qualibet re, nihil exinde aut dare aut commodare cuiquam praesumat, nisi tantum ab abbatissa illi fuerit ordinatum. » In rebus tamen minoris momenti possunt fratres sibi invicem commodare, verbi gratia, acum, cultellum, tabulas, etc. hujusmodi, quemadmodum docet Hildemarus. Secundo, prohibet S. Pater quidquam accipere sine jussione abbatis. Ita etiam S. Pachomius: « Nemo ab altero accipiet quidquam nisi praepositus jusserit. » Regula Orientalis (Art. 58): « Sine seniorum verbo et auctoritate, nullus fratrum quidquam agat, neque accipiat aliquid, neque det. » Poenae incerti auctoris apud S. Basilium (Cap. 31; idem habetur in 2 Regula SS. Patr. c. 1): « Si quis foras dederit aliquid, aut acceperit praeter voluntatem archimandritae, excommunicetur. » Et S. Fructuosus: « Munus quodlibet, sive epistolas nemo monachus accipiat. » Hoc etiam nomine S. Benedictus vetat quidquam ab alio mutuare sine praelati licentia: id quod similiter prohibet Regula SS. Pauli et", + "candidate_score": 0.642151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_383", + "psc_text": "neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve vel foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat, sciens se procul dubio de omnibus 92 judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasterii utilitatibus, seniorum tantum utatur consilio, sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis Eccli. XXXII . COMMENTARIUS. Quotiens aliqua praecipua agenda sunt in monasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse unde agitur; et audiens consilium fratrum, tractet apud se, et quod utilius judicaverit esse, ei cuncti obediant. ] His in verbis, ut notat Boherius, quinque praesertim complectitur S. legislator: 1. Ut in rebus dubiis majorisque momenti congreget abbas omnes monachos, convocet abbas omnem congregationem. 2. Ut tractandas res ipse exponat, et dicat ipse unde agitur. 3. Ut fratrum de re proposita sententiam deposcat, et audiens", + "candidate_score": 0.641764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_508", + "psc_text": "aes, ferrum, arbores, vinum, poma, animalia, et reliqua, sive de omnibus quae in monasterio laborantur, decimae de his omnibus ad hospitale pauperum dari debent solummodo, id est ut non alii, hoc est servi, vel nobiles, sed solummodo pauperes pascantur. » Quod confirmat Petrus Damiani his verbis: « Ut copiosiora in pauperum alimenta proficiant, dantur in monasteriis et eremis decimae quorumcunque proventuum, et non modo pecorum, sed et ornicum pariter, et ovorum. » Et mss. S. Benigni Divionensis Consuetudines de officio eleemosynarii Cap. 45: « Habet enim decimam totius annonae, quae defertur in granario, tam de prope quam de longinquo; et etiam de illa quae relinquitur decanis, vel propter sementem, vel propter illa quibus indigent: decimatur enim quando tota est insimul, tam de illa quae defertur, quam de illa quae remanet. Eodem modo habet decimam totius vini, quo dictum est de annona. » Denique vetus codex ms. de Observantia Regulae juxta", + "candidate_score": 0.641611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3559", + "psc_text": "praevidemus expedire, propter pacis charitatisque custodiam, in abbatis pendere arbitrio ordinationem sui monasterii. ] Quod de ordinatione locorum, negotiorum et officialium interpretatur Boherius, de sola officialium ordinatione Bernardus Cassinensis, et rectius; nam S. Pater agit de praepositi ordinatione. Et si potest fieri, per decanos ordinetur, ut antea disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit. ] Quod ita intelligit Carolus Cointius, ut nullo praeposito constituto, soli instituantur ordinenturque decani, qui monasterium sub abbate regant. Consentit Hildemarus S. Benedictum ita explicans, « ac si diceret: Quidquid ordinandum est in monasterio, decani debent ordinare; et decani debent disponere, sicut abbas disposuerit. » Per decanos autem hic Bernardus Cassinensis et Boherius in utroque commentario officiales intelligunt. Ego vero decem monachis praefectos, inter quos et ipsi officiales reperiri poterant: unde et Hildemarus: « Prout intelligo, antiqua consuetudo fuit ut in omni officio et obedientia monasterii semper esset unus decanus super illos decem monachos, verbi gratia:", + "candidate_score": 0.641568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1781", + "psc_text": "aestimet abbas quod super habenda aliqua proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quia abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Idem videre est in Conciliis passim, praesertim in Aurelianensi I, can. 21; Autissiodorensi can. 23, Lateranensi sub Alexandro III, et aliis plurimis. Sed de his satis. Ad textum revertor. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. ] Nullam omnino rem, « quasi diceret: dummodo sit res, istam tibi excludo; et omnino, id est omnibus modis, hoc est per nullum modum habeas: » inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint", + "candidate_score": 0.641551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_397", + "psc_text": "Cassianus Collat. 16, c. 12, admittebant: quamvis in nonnullis monachorum congregationibus soli sacris ordinibus initiati, ut minimum subdiaconi, capitularibus tractationibus intersint. Atque ita apud Carthusianos ex nova collectione statutorum, II parte, cap. 4. Sed et hoc apud eos recens est, nam Statuta Guigonis cap. 37, Antiqua Statuta, II parte, cap. 7, omnes monachos absolute convocari volunt. Sic autem dent consilium fratres cum omni humanitatis subjectione. ] Hactenus S. Pater abbatem docuit quo pacto fratres ad consilium adhibere debeat; jam vero qualiter ipsos proprium sensum exprimere deceat exponit, dicens: Sic autem dent consilium fratres: sub hac nimirum forma quam tradit Hildemarus hunc regulae textum, Dicat unde agitur, explicans: « Tunc debent respondere monachi hoc modo: Auctoritas vestra est interrogandi, et nobis data est licentia respondendi; nunc autem rogamus ut quod dicturi sumus non procaciter esse dictum recipiatis, quod respondebimus, quia cum vestra licentia dicimus. » Quibus abbas respondere debet: « Nostra", + "candidate_score": 0.641441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_686", + "psc_text": "revocant id quod de S. Fiacrio referunt Vita S. Fiacr., n. 6, saec. II, scilicet « ab illo tempore, quo mulier virum Dei accusavit apud episcopum, mulieres in ejus monasterium, » hoc est monasterii ecclesiam, non intrasse, quod quidem hactenus saltem aliqua ex parte observatur, nulla cancellos sacelli sancti confessoris transgredi impune praesumente. Quid de Majori Monasterio dicam? cujus basilicam feminis penitus inaccessam docet historia translationis S. Gorgonii n. 8 Saec. IV Bened., parte I, ubi S. reliquiae « in aperto extra moenia monasterii loco pro utriusque sexus concursu ad tempus » delatae describuntur. Idem de Turonensi S. Martini ecclesia dicendum est, in qua canonici eam quam a monachis acceperant disciplinam aliquandiu, etiam abjectis monasticis institutis retinuerunt, uti apparet ex epistola Exstat in Spic. tom. II, pag. 375 Leonis papae septimi ad Hugonem principem et abbatem. Stupenda prorsus atque omni admiratione digna videtur hac in re S. Carilefi constantia S.", + "candidate_score": 0.641224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3249", + "psc_text": "S. Leufredi, n. 9, ibidem; SS. Harlindis et Reinulae, n. 11, ibid., et in Chronico Centul., l. IV, c. 14. Sed jam diu obsolevit ista consuetudo. Nam Benedictus, qui Anianensis postea abbas exstitit, ad S. Sequani monasterium accedens, ingrediendi licentia adepta, « mox capitis comam deposuit, et veri monachi habitum sumpsit. » Cluniacenses etiam novitiis tonsuram et habitum monasticum, una excepta cuculla, impertiebant, ut discimus ex Udalrico: idque postmodum communis usus obtinuit, unde Statuta Lanfranci decernunt (Cap. 18), ut « novitius, sive laicus, sive clericus tondeatur, et radatur more monachorum; dehinc vestibus saecularibus exuatur, et rebus monasterii regularibus, praeter cucullam, capitio assuto tunicae, induatur. » Apud Cistercienses etiam (Lib. Usuum, cap. 102) novitius iisdem pannis induebatur quibus alii professi, « excepto habitu monachali, pro quo cappam, et mantellum, vel pelles » habebat; quamvis in ipso nascentis ordinis exordio saeculares vestes ad professionem usque reservaret, ut probat S. Bernardi epistola 1", + "candidate_score": 0.640984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3451", + "psc_text": "Apud Cistercienses prior, ex libro Usuum cap. 111, primum post abbatem locum ubique tenebat; at subprior praesente abbate, neque in choro, neque in capitulo, neque ad collationem proprium locum mutabat, ex cap. 112. Eadem erat Bursfeldensium disciplina, ex Caeremoniali, dist. 2, cap. 2 et 3 Quaerit insuper Boherius, « an quoad loca et subscriptiones in abbatibus ad concilia congregatis considerari debeat tempus conversionis, an tempus suae promotionis; » respondetque: « Dico quod tempus promotionis. Generale enim est ut qui prius dignitatem assequuntur aliis praeferantur, et ille gradus caeteros antecedet, quem labor prolixior et stipendia longiora fecerint anteire. Exemptos tamen abbates puto aliis praeferendos; caeteris enim concurrentibus, ratio privilegii est habenda. » Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. ] Ergo quae hactenus a S. Benedicto dicta sunt solos in adulta aetate conversos spectant, non pueros, qui separatim ab aliis una cum pulsantibus, seu novitiis, instituebantur, ut patet ex antiquissima", + "candidate_score": 0.640261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2702", + "psc_text": "propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut plene intelligatur, plenum et integrum hic referre opus est: « In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia, multos necessitate victus et vestimenti a sua professione deviare comperimus (Cap. 12). » Hoc in canone studium opponitur necessitati; necessitas vero non opponitur nisi spontaneae voluntati; studium igitur hic loci non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu'", + "candidate_score": 0.640255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_513", + "psc_text": "praescribit Obtinuit et haec in omnibus fere ordinis nostri monasteriis consuetudo. Certe nostri Divionenses S. Benigni ex mss. Consuetudine, c. 45, et Cluniacenses ex Udalrico lib. II, c. 23, quidquid panis et vini mensae redundabat, et de aliis cibis medietatem pauperibus dispensabant. Pietatem suam in omnibus omnino alimentis extendit postea Petrus Venerabilis, edito hoc statuto: « Quidquid de mensa quotidiana a fratribus superest, eleemosyna communis accipiat. » Stat. 33. Idem statutum anno 1200, sub Hugone V abbate renovatum est, et anno 1444 in capitulo provinciali Anglorum monachorum Northamptoniae celebrato sancitum. Idem etiam sub gravissimis poenis reperimus in concilio Oxoniensi anno 1222, apud Spelmannum Tom. II Conc. Angl. p. 189 his verbis: « Omnia victualia religiosis apponenda sine subtractione aliqua eis apponantur, tam in conventu quam alibi, ubi reficiuntur; et de omnibus appositis totum residuum sine diminutione ita cedat in eleemosynam, per eleemosynarium egentibus fideliter erogandum; ita quod nec abbas, nec", + "candidate_score": 0.640133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3217", + "psc_text": "cap. Significatum, et cap. Cum virum de Regularibus. Sed tandem concilium Tridentinum (Sess. 25, de Regul., c. 15) invalidam irritamque professionem omnem religiosam infra annos 16 factam declaravit. Vide Petri Damiani opusc. 16, cap. 6. Res si quas habet aut eroget prius pauperibus, etc.] Quam periculosa sit et noxia monachis rerum terrenarum possessio S. Benedictus agnoscens, atque antiquiorum Patrum vestigiis insistens, nullum ante voluit ad solemnem vitae religiosae professionem admittere, quam rebus omnibus ac possessionibus omnino renuntiaret. Sic veteres illi Tabennenses Aegyptiique monachi summa diligentia, ut ait Cassianus, perquirebant, ne suscepto tironi de pristinis facultatibus suis vel unius nummi contagio inhaereret: « Sciunt enim, inquit (Lib. IV, c. 3), eum sub monasterii disciplina diuturnum esse non posse; sed ne humilitatis quidem aut obedientiae apprehensurum esse virtutem, nec illa coenobii paupertate ac districtione contentum fore, si in conscientia ejus pecuniae quantulumcunque latitaverit; sed ubi primum exorta fuerit qualibet occasione commotio, fiducia", + "candidate_score": 0.639628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_480", + "psc_text": "iis quae domi sunt: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei. Quod si de eo qui renuntiare tantum voluerat, tale judicium est, quid de hujus judicio dicendum est? » Multo severior plane S. Stephani ordinis Grandimontensis censura In Regul. c. 34: « Si forte, inquit, pater vester, vel quislibet amicus vester saecularis prope cellam vestram graviter aegrotans, et peccata sua confiteri, et res suas disponere in praesentia vestra desiderans, mandet vobis ut eum visitetis, ejus praesentiam nullatenus adeatis, si tamen clericos necessitati suae sufficientes cum eo adesse contingat. Quod si illuc ire praesumentes in itinere moriamini, nequaquam Deo de vobis rationem reddemus. » His omnibus addo Carthusiensium monachorum statuta: « Monachi causa devotionis, pietatis, recreationis, visitationis parentum, aut quavis alia causa terminos suos nullatenus exeant; » et alibi: « Omnes personae ordinis vitent et fugiant parentum visitationes, et carnales affectiones; alioquin pro modo culpae puniantur;", + "candidate_score": 0.639418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3150", + "psc_text": "5): « Si quis veniat religionem expetens, monasterium intraturus, nisi elapso prius anni circulo, vel certe si abbati visum fuerit aliquantulum temperare, antequam sex mensium dierum numerus compleatur, monachorum contubernio non jungatur. » Ex Regula Tarnatensi (Cap. 1): « Et nisi expleto anno nullus mutare habitum permittatur. » Ex Regula 1 S. Fructuosi (Cap. 21): « Sicque anno illo integro uni spiritali traditus seniori, non statim commiscendus erit congregationi. » Ex secunda Regula (Cap. 18): « Anno integro a cunctis fratribus ex industria conviciis comprobatur. » Denique ex Regula Magistri (Cap. 90): « Cum ergo ex illa die omnia cum caeteris fratribus inculpabiliter in monasterio per annum integrum expleverit, tunc demum sine aliqua dubitatione tondeatur, vel ei sancti propositi vestes mutentur. » Quamvis annuam probationem aliquando ex justis rationibus contrahi permittant S. Caesarius, S. Ferreolus, S. Fructuosus, Regula Tarnatensis, et quidem S. Ferreolus ad sex menses. Illud etiam contrahit S.", + "candidate_score": 0.639402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2685", + "psc_text": "Bertini monasterio fuerat educatus, duplicem in ecclesia sua restituit scholam; et uni Remigium Antissiodori apud S. Germanum; alteri Hucbaldum Elnonensem seu S. Amandi in Belgio monachos praefecit. Saeculo XI, in omnibus passim monasteriis florebant litterarum scientiae; quae res adeo perspicua est, ut in ea probanda diutius immorandum non sit. Saeculo XII ineunte antiquum priscorum monachorum fervorem renovarunt Cistercienses, qui in ipsis ordinis sui cunabulis studiis litterarum operam dare coeperunt; vivente certe S. Bernardo, ut patet ex libro Institutorum capituli generalis Cisterciensis, qui liber complectitur varias definitiones ab initio ordinis in capitulis generalibus editas usque ad annum 1134, quo ipsa prodiit in lucem, hoc est annis circiter viginti ante S. Bernardi obitum. In eo siquidem exstat integrum caput de pueris litteras discentibus (Cap. 76) , quo praescribitur ut « nullus puerorum doceatur litteras intra monasterium, vel in locis monasterii, nisi sit monachus, vel receptus in probatione novitius; quibus tempore lectionis discere", + "candidate_score": 0.639383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1812", + "psc_text": "Grandimontensi, hanc in proprietarios poenam decernunt (Cap. 4): « Statuimus ut omni anno Dominica in Ramis palmarum abbas, in loco ubi fuerit, et quilibet prior conventualis, in cella ubi praesidet, excommunicet in capitulo omnes proprietarios, stolis ad collum appositis, et exstinctis candelis, et si quis in fine proprietarius inventus fuerit, in sterquilinio subterretur. » Statuta vero monachorum Benedictinorum provinciae Narbonensis, anno 1226 a Gregorio IX approbata ita habent (Specil. tom. VI): « Si autem monitus retinere praesumpserit aliquid, a domo propria penitus expellatur, et in alio monasterio retrudatur, nec aliqua ratione in proprio monasterio recipiatur usque ad nutum capituli generalis. Apud quem vero proprietas in morte inventa fuerit, in signum suae proditionis in sterquilinio subterretur. » Statuta reformatoria Nigrorum monachorum ab Othone legato anno 1238 promulgata (Apud Matth. Paris. in Hist.): « Statuimus quod praelati, vel saltem in anno publice in conventu in omnes proprietarios excommunicationis ferant sententiam; alias eos,", + "candidate_score": 0.639281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1851", + "psc_text": "cap. 35, adduntque: « Et non solum ipsi, sed et omnes, qui scutellas in refectorio portant, hanc diligentiam debent habere, ne scutellam ita bassam portent, ut intus possint anhelare, nec aliquam psalmodiae mussitationem interim faciant, ut fundum ipsius nec sordidum sit provideant, ut tutelam frocci ab ipsa custodiant, ut digitum ne intus intingant, caveant. » Generale tamen et pittantiam tam ex Udalrico quam ex praedictis consuetudinibus, non ipsi ex debito, sed cellerarius et alii quibus innuebat ipse, ministrabant. Generale autem, quod dominica, fer. 3, 5, et sabbato serviebant, illud vocabant, quod singulis in singulis scutellis porrigebatur. Pittantia vero, quae fer. 2, 4, 6, illud quod duobus in una scutella ministrabatur ex eodem Udalrico. De Cisterciensibus ita liber Usuum, cap. 108: « Ubi quatuor hebdomadarii coquinae fuerint, duo una die, et duo alia vicissim serviant. » His tamen adjungebatur cellerarius ex cap. 76, in quo sic legitur: « Cellerarius, et coci", + "candidate_score": 0.639073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1775", + "psc_text": "consecratum. » Regula incerti auctoris (Cap. 2): « Nemo sibi aliquid vindicet proprium, sive in vestimento, sive in quacunque re: apostolica enim vita optamus vivere. » Regula sancti Caesarii ad virgines (Cap. 15): « Nemo sibi aliquid judicet proprium, sive in vestimento, sive in quacunque alia re. » Regula sancti Aureliani ad monachos (Cap. 5). « Nihil occulte accipiatis, sed si propinquus aut amicus aliquid in vestimento, aut in auro, vel aliud quodcunque dederit aut transmiserit, in potestate sit abbatis; et si illi cui transmittitur necesse fuerit, tribuatur; sin vero ille nihil indiget, in commune redactum cui necessarium est, tribuatur. » Regula S. Ferreoli (Cap. 10): « Illud etiam statui debere perspeximus, ut nullus monachorum aliquid sibi proprium absque societate fratrum audeat vindicare: ita ut etiam in his quae sua sunt nihil amplius credat sibi juris esse quam caeteris; quia cum seipsum alterius subdidit potestati, omnia secum in alienam potestatem", + "candidate_score": 0.639019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3127", + "psc_text": "in Vita S. Guillelmi ducis et monachi Gellonensis, in Reginonis Chronico: apud Leonem Ostiensem in Chronico Cassinensi, lib. III, cap. 31; apud Udalricum, lib. II, cap. 2; in Statutis Petri Venerabilis, num. 19, et alibi passim. De ea mss. Farfensis monasterii Consuetudines; « Construatur cella novitiorum, et sit angulata in quadri modis: videlicet prima ubi meditentur, in secunda reficiant, in tertia dormiant, in quarta latrina ex latere. » Postea vero successu temporis coeperunt novitii commisceri professis. Udalricus loquens de Cluniacensibus: « Quando pauciores sunt, non separatim dormiunt. » Statuta Lanfranci, cap. 18: « In cella novitiorum 747 dormiat, aut in dormitorio; si coenobium cellam hujusmodi non habet, in claustro separatim sedeat cum magistro suo in loco novitiis deputato. » Sed tandem Clemens papa VIII antiquam formam restituere conatus est, decernens ut in omnibus Ordinibus novitiatus haberetur communis, in quo novitii loco a professis separato educarentur. Ubi meditetur. ] In hoc", + "candidate_score": 0.638996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_515", + "psc_text": "Quidquid de administratis (cibis) supererit, eleemosynae applicetur per illum qui ad hoc fuerit deputatus; nec aliquis alius per se, vel per alium de refectorio seu infirmitorio, vel alio loco in quo monachi comedent, aliquid extrahere, vel alibi deferre, seu alteri usui applicare praesumat: quod si fecerit, pro qualibet vice per duos dies panis et aquae solummodo poenitentiae subdatur. » At quid de amplissimis nostrorum Cluniacensium eleemosynis referam, qui vel uno die septemdecim egenorum millibus stipem erogasse memorantur? Quid de aliis Germaniae monasteriis? Sed satius est alienam hac in causa linguam audire, quam domesticam: « Sunt in sola Germania, inquit Dominicus Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe", + "candidate_score": 0.638946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_123", + "psc_text": "15 In not. ad conc. Reg. cap. 15, § 2 : « Nec liceat monachis cellas habere communes, sed schola labore communi construatur, ubi omnes jaceant, aut abbate aut praeposito gubernante; » ex Regula cujusdam cap. 12: « Focos vero in schola poenitentes, si fuerint, bini per hebdomadas faciant: » ex Regula S. Caesarii cap. 3: « De ipso tamen habitu mutando, vel lecto in schola habendo sit in potestate prioris. » Hic vero schola a sancto Benedicto accipitur usurpaturque ad significandam regulam, unde et mox eam institutionem vocat; neque omnino insolitum est apud veteres scripta sacra institutaque sanctorum scholas appellare; nam et S. Hieronymus, referente Boherio, in epist. ad Evagrium librum Exodi vocat scholam medici, ubi leges datae a Deo populo Israel sunt descriptae; et interrogatus apud Cassianum Joannes abbas, cur, relicta anachoresi, coenobitarem instituta esset amplexus, respondit, « velut imparem se anachoreticae disciplinae, et sublimitate tantae perfectionis indignum", + "candidate_score": 0.638901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_8_10", + "bdc_text": "non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1767", + "psc_text": "amandanda proprietate leges aut sanxerunt, aut servaverunt. Praeclarum hanc in rem exemplum habemus in discipulis sancti Gerasimi abbatis, qui, ut scribit Cyrillus in Vita sancti Euthymii, « nihil 424 possidere tantae eis erat curae, quantae nihil aliud . . . . . erantque adeo remoti ab omni sollicitudine, et a negotiis humanis ita disjuncti, ut nihil haberent praeter ea quibus induebantur, adeo ut non esset secundus amictus . . . . . Haec autem lex est optime tradita a Gerasimo (Tom. II Monum. eccles. Graec.), ut exeuntes cellas dimitterent apertas, ut liceret ei qui vellet ingredi, et quod vellet accipere ex illis vilibus, et ad usum necessariis, nomine prohibente. » Et in discipulis sancti Martini, de quibus Severus Sulpicius (In ejus Vit. c. 7): « Nemo, inquit, ibi quidquam proprium habebat, omnia in medium conferebantur, non emere, aut vendere, ut plerisque monachis moris est, cuiquam licebat. » Denique in Tabennensibus", + "candidate_score": 0.638664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3143", + "psc_text": "Regula per ordinem. ] Juxta priscorum monachorum instituta, quae venientibus ad conversionem, ut sciant ad quid ingrediuntur, legi Regulam mandant, ut videre est in Regula tertia SS. Patrum, cap. 1; in Regula S. Caesarii ad virgines in recapitulatione, cap. 8; in Regula S. Aureliani, cap. 1; S. Ferreoli, cap. 5; Tarnatensis monasterii, cap. 1, et Magistri. A quibus, si S. Caesarium excipias, in hoc rantum differt S. Benedictus, quod illi semel tantum introeunti sive admisso legendam decernunt Regulam; S. Benedictus vero ter in ipso probationis anno; cujus statutum renovavit Gregorius papa IX in Constitutione pro monachis Benedictinis, decernens, ut admittendis « novitiis dura praedicentur et aspera; et eisdem admissis legatur, et exponatur regula ter in anno, probationis terminis a B. Benedicto constitutis. » Hanc lectionem fieri per ordinem S. Pater instituit, quod Bernardus Cassinensis exponit, ut non sit « superficialis, sed diligens, et expositiva, et intelligibilis. Et hoc est, inquit,", + "candidate_score": 0.63862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_16", + "bdc_text": "März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1768", + "psc_text": "ex illis vilibus, et ad usum necessariis, nomine prohibente. » Et in discipulis sancti Martini, de quibus Severus Sulpicius (In ejus Vit. c. 7): « Nemo, inquit, ibi quidquam proprium habebat, omnia in medium conferebantur, non emere, aut vendere, ut plerisque monachis moris est, cuiquam licebat. » Denique in Tabennensibus monachis, de quibus in Vita sancti Pachomii, n. 38 (Apud Boll., 14 Maii): « Auri argentive nullus inter eos usus. Quin etiam reperti sunt, qui cum finem facerent vivendi, quid aurum argentumve omnino esset ignorarent. Soli videlicet, quibus administrandi necessaria officium erat impositum, pecuniae rationes noverant: et hi ipsi postquam ad monasterium erant reversi, nihil retinuissent in manibus, ne ad diem quidem unum, sed redditam sibi pecuniam servabat oeconomus, donec eos rursus contingeret egredi. Hujusce institutionis decreta videre est in ipsa S. Pachomii Regula, qua praescribitur (Art. 47) ut « nemo in cella sua habeat praeter ea quae monasterii lege", + "candidate_score": 0.638435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_783", + "psc_text": "pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092 , quartum ita habetur: « Ut in hebdomada Paschae in claustro non loquantur, sed lectio divina ab omnibus teneatur, similiter in hebdomada Pentecostes, et in omnibus diebus dominicis, seu in Natali Domini, et in omnibus SS. festis praecipuis. » Similiter antiquae Consuetudines SS. Benigni Divionensis Cap. 64: « Per octo dies Paschae, et Pentecostes, et Natalis Domini, et in Rogationibus, et in omni secunda, quarta, et sexta feria Quadragesimae, et in omnibus 12 lectionibus, nulla fit locutio in claustro. » Quae totidem verbis exstant in veteri Corbeiensi Ordinario ms., quibus concinit liber Usuum Beccensium, loquelam in claustro privatis duntaxat diebus", + "candidate_score": 0.638066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3687", + "psc_text": "Vetetur in monasterio omnis praesumptionis occasio. ] Hoc membrum, ut scribit Menardus, est quoddam generale edictum ad sequentia stabilienda. Constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare. ] Sive propter majores, sive propter minores culpas. Aut caedere. ] Sive per se, sive per alium; aut percutiendo, aut poenitentiam injungendo. Nisi cui potestas ab abbate data fuerit. ] Sive data sit in commissione alicujus officii, cui annectatur correctio fratrum; sive per specialem delegationem ad aliquem particularem hujusmodi actum, ut post Bernardum Cassinensem et Boherium loquitur Turrecremata. Haec potestas vulgo tribuitur priori majori et subpriori, sive, ut majores nostri vocabunt, priori claustrali; « hi enim apud nos exercent hoc officium absente abbate potissime, inquit Boherius. » Praeterea decanis et senioribus. Idem cum S. Benedicto decernit S. Ferreolus cap. 21, et merito quidem; nam optime arguit S. Basilius (Regul. fus., cap. 53): « Si increpatio medicina est, non est cujusvis increpare delinquentem, quemadmodum", + "candidate_score": 0.63774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1745", + "psc_text": "n. 5 (Spicil. tom. VI); ex Fulcuino de gestis abbatum Laubiensium cap. 19, ubi obedientiarum commutationem annuam aliquid regulare esse asserit; ex Ekkehardo in lib. de Casibus sancti Galli cap. 15, ubi haec scribit: « Quot annis more Romano officia apud nos mutari solent. » Denique ex Hildemaro, qui fratres in inferioribus ministeriis sibi per vices succedere debere asserit. Poterant tamen, si ita probasset abbas, plures per annos in eodem officio continuari, praesertim cellerarii, decani, et praepositi, ut docet idem Hildemarus, decerniturque in Statutis reformatoriis monachorum Benedictinorum provinciae Narbonensis a Gregorio IX approbatis, cap. 1, his verbis (Spicil. t. VI): « Et renuntient absolute, omni excusatione, dilatione ac contradictione remotis, etiam non requisiti (scilicet singulis annis post redditam suae administrationis rationem) in manu abbatis administrationibus suis, nihil penes se vel alium penitus retinentes. Abbates tamen eos restituant, quos invenerint fideliter ministrasse, ut sic servetur et devota humilitas in subjectis, et", + "candidate_score": 0.63772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1425", + "psc_text": "establis doyens, c' est à dire prieurs. Hos Regula Magistri, cap. 11, vocat praepositos; S. Benedictus, sequenti cap. 22, se iores. Si major congregatio fuerit. ] Quid sit major congregatio diximus cap. 17. Eligantur. ] Ab abbate simul et conventu, inquit Boherius; quia cum per decanos ordinetur omnis utilitas monasterii, eorum electio inter praecipua, quae cum agenda occurrunt, tenetur abbas omnem convocare congregationem, censenda est. Vel potius a solo abbate, ad quem pertinet omnis ordinatio sui monasterii, qui cum possit eligere per se praepositum; multo magis decanum. Et plane si in decanorum electione fratrum teneretur assensum requirere, tales aliquando eligerentur, quibus non confidens, nec secure partiretur onera sua. Eligebantur autem decani uti et praepositi, non ad vitam, sed ad tempus solum, ut patet ex Vita S. Liobae, c. 3, ubi de monasterio S. Tettae (Saec. III Bened., part. II): « Erat in illo virginum monasterio sanctimonialis quaedam propter disciplinae studium,", + "candidate_score": 0.637581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3353", + "psc_text": "Ita Petrum Abaelardum in Cluniacensi stabilitate firmata, ad altiorem gradum Petrus Venerabilis extulit, ut ipse docet ad Eloysam scribens. Ex hoc tamen loco Haeftenus recte infert (Lib. IV, tract. 2, disq. 5) communi jure peregrinum hunc monachum ultimo collocandum loco. Et certe in Regula SS. Serapionis, Macarii, Paphnutii, et alterius Macarii, haec lego (Cap. 13): « Ille vero monachus quantos fratres in alio monasterio invenerit, tantos se noverit habere priores; nec attendendum est qui fuit antea, sed probandum est qualis esse coeperit. » Caveat autem abbas ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat 804 sine consensu abbatis ejus, etc.] Haec fuit antiqua et constans priscorum monachorum praxis, conciliorum, summorum pontificum, monasticarumque regularum decretis confirmata. Concilium Agathense, cui praefuit S. Caesarius Arelatensis episcopus, ita habet (Can. 27): « Monachum nisi abbatis sui aut permissu, aut voluntate, ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas aut suscipere aut retinere praesumat. »", + "candidate_score": 0.637529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_15_17", + "bdc_text": "Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in : Mitteilungen der Gesellschaft für deutsche Erziehungs- und Schulgeschichte XI , 1901 , S. 183 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3271", + "psc_text": "matre, non vero matrem reluctante tutore filium offerre. Econtra vir clarissimus Petrus de Gussanvi la in notis ad epist. 54 Petri Blesensis scribit non licere tutoribus, affinibus et consanguineis addicere in monasterio in perpetuum impuberes patre et matre orbatos nolentes. Citatque ad id concilium Aurelianense V, Toletanum IX et X, SS. Benedictum, Lan francum et Bernardum, qui voce parentes utuntur, quae proprie patrem et matrem significat, non affines, non consanguineos, non tutores. Eadem est Mabillonii sententia in Veterum Analectorum tomo III (Pag. 479), et Caroli Cointii in Annalium Ecclesiae Francorum tom. I, ad annum 544. Poterant tamen parentes per alios filios suos offerre, ut patet ex Othlono in Vita S. Bonifacii, cap. 2 (Saec. III Ben., part. II), qui quinquennis ab aegrotante patre per legatos idoneos ad monasterium directus est; et ex formula oblationis apud Clunianenses usitata, qua monachus puerum offert Deo in monasterio vice parentum ejus. Atque ita intelligendus", + "candidate_score": 0.637262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1757", + "psc_text": "quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjaceat. COMMENTARIUS. Cum ea sit pecuniae aliarumque rerum temporalium natura, ut picis ad instar vix tangi possint quin haereant manibus, apposite omnino sanctus Benedictus postquam de cellerario aliisque substantiae monasterii administris egit, ne forte praetextu administrationis commissaeque sibi obedientiae aliquid sibi proprium vindicare praesumerent, de amputanda a monachis proprietate consequenter tractat: quam hoc capite primum a corde, deinde ab opere, tandem ab ore eliminare conatur. Sibi enim in titulo quasi proponens, si quid debeant monachi proprium habere? respondet: Praecipue hoc vitium radicitus amputetur de monasterio. ] Radicitus, id est a corde, quod est fons, radix, et 422 origo omnis mali omnisque cupiditatis; « ut nec in intentione, nec in voluntate remaneat aliquid de proprietate, per quod possit ad actum aliquem pullulare, » inquit Bernardus Cassin. Et recte omnino: nam, ut ait Cassianus, « non solum", + "candidate_score": 0.637256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1815", + "psc_text": "quae poenae a nemine remitti possint. » Constitutiones Coelestinorum (Tract. I, c. 20, § 16): Si quis proprietarius repertus fuerit, videlicet si officialis in tribus tarenis in pecunia, vel sex in valore; si vero subditus fuerit, ab uno parvo denario usque ad Carolenum, tot diebus poenam sustineat gravis culpae, in quot denariis proprietarius invenitur. Si vero ultra excedens summa fuerit, ad abbatis arbitrium infra tres menses poenam sustineat gravis culpae, omnique actu legitimo sit privatus, et proprio careat officio, et per triennium ad officia quaecunque sit inhabilis; praeter poenas a sacro Tridentino concilio injunctas. » Denique Constitutiones Fuliensium (Cap. 33): « Qui monachus in proprietatis crimen lapsus esse deprehensus fuerit, cum aliis poenis gravissimis puniatur, tum monasterium pro carcere per annum habeat, ita ut ex eo pedem non efferat. » CAPUT XXXIV. 435 Si omnes aequaliter debeant necessaria accipere. Sicut scriptum est: Dividebatur singulis prout cuique opus erat: ubi non", + "candidate_score": 0.637037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3229", + "psc_text": "epistolam cum Mabillonii notis in Veterum Analectorum tom. II. Ex hoc etiam Regulae loco Petrus Venerabilis recte infert licitum esse monachis terras habere et possessiones. Cum enim Cistercienses objecissent Cluniacensibus quod in nullo discreparent a saecularibus, ut pote qui « castra, villas, et rusticos, servos, et ancillas, et, quod deterius est, thelonearia lucra, et fere cuncta hujusmodi emolumenta indifferenter » susciperent, inter alia haec reposuit: « Regulam imprimis obtendimus; tractans quippe de novitiis suscipiendis ait: Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemniter donatione conferat monasterio. Dicendo ergo: Res si quas habet, nullam rem excepit; quod si nullam rem excepit, nec fundum aliquem, nec villam, nec rusticos, nec servos, nec ancilias, nec aliquid hujusmodi excepit. Sed constat nihil exceptum esse. Patet igitur haec quae posuimus excepta non esse. » Et infra idem probat auctoritate et exemplo S. Gregorii, S. Mauri, et S. Columbani. Verum etsi liceat monachis", + "candidate_score": 0.637031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1509", + "psc_text": "et post eum Regula Magistri c. 12, et Cujusdam ad virgin. c. 18, diximus ad cap. 4 et 5, ubi varias quibus apud veteres monachos plecteretur poenas retulimus. 359 Vel in aliquo contrarius existens S. Regulae, et praeceptis seniorum suorum, contemptor repertus fuerit. ] Quintum hic sextumque casum reponit Bernardus Cassinensis, in quibus excommunicationis medela adhibenda est: scilicet quintum: Si in aliquo contrarius existat quis S. Regulae; sextum: Si praeceptis seniorum suorum contemptor repertus fuerit, sub hac interpunctione Regulae textum scribens: Vel in aliquo contrarius existens S. Regulae, et praeceptis seniorum suorum contemptor repertus fuerit. Cui favent nonnulli codices mss. et antiqua versio Gallica, quae hunc locum ita reddit, ou qu' il soit contraire en aucune chose à la sainte rieule, et qu' il soit trouvè despisant les commendemens de ses enciens. Sed si valeret talis interpunctio, non praeceptis, sed praeceptorum seniorum suorum contemptor legendum esset. Similiter Turrecremata quintum casum,", + "candidate_score": 0.636869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_384", + "psc_text": "cuncti obediant. ] His in verbis, ut notat Boherius, quinque praesertim complectitur S. legislator: 1. Ut in rebus dubiis majorisque momenti congreget abbas omnes monachos, convocet abbas omnem congregationem. 2. Ut tractandas res ipse exponat, et dicat ipse unde agitur. 3. Ut fratrum de re proposita sententiam deposcat, et audiens consilium fratrum. 4. Audito fratrum consilio, ipse secum deliberet, tractet apud se. 5. Quod melius judicaverit, opere exsequatur: quae quidem omnia sigillatim expendenda sunt. Quotiens aliqua praecipua agenda sunt in monasterio. Praecipua vocant ea quae majoris sunt momenti, spectantque ad totam congregationem, ex quibus quinque potissimum recenset Hildemarus, suntque: 1. Susceptio novitiorum. 2. Ejectio e monasterio. 3. Poenitentia sive excommunicatio pro graviori culpa injungenda, qualis aut quandiu durare oporteat. 4. Donum rei cujuscunque, quae sit alicujus pretii. 5. Mutatio gravis alicujus rei. Quibus addi possunt collationes beneficiorum, venditiones rerum monasterii, conductiones sive locationes immobilium bonorum, et alia hujusmodi bene multa.", + "candidate_score": 0.636489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_252", + "psc_text": "quod dicitur, et nomen Majoris factis implere. Christi enim agere vices in monasterio creditur, quando ipsius vocatur praenomine, dicente Apostolo: Accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater Rom. I . Ideoque abbas nihil extra praeceptum Domini (quod absit) debet aut docere, aut constituere, vel jubere: sed jussio ejus vel doctrina, fermentum divinae justitiae in discipulorum mentibus conspergatur. 61 Memor sit semper abbas, quia doctrinae suae vel discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremenda judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum liber erit, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus, dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi Ps. XXXIX : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus", + "candidate_score": 0.636427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_8_10", + "bdc_text": "non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3217", + "psc_text": "cap. Significatum, et cap. Cum virum de Regularibus. Sed tandem concilium Tridentinum (Sess. 25, de Regul., c. 15) invalidam irritamque professionem omnem religiosam infra annos 16 factam declaravit. Vide Petri Damiani opusc. 16, cap. 6. Res si quas habet aut eroget prius pauperibus, etc.] Quam periculosa sit et noxia monachis rerum terrenarum possessio S. Benedictus agnoscens, atque antiquiorum Patrum vestigiis insistens, nullum ante voluit ad solemnem vitae religiosae professionem admittere, quam rebus omnibus ac possessionibus omnino renuntiaret. Sic veteres illi Tabennenses Aegyptiique monachi summa diligentia, ut ait Cassianus, perquirebant, ne suscepto tironi de pristinis facultatibus suis vel unius nummi contagio inhaereret: « Sciunt enim, inquit (Lib. IV, c. 3), eum sub monasterii disciplina diuturnum esse non posse; sed ne humilitatis quidem aut obedientiae apprehensurum esse virtutem, nec illa coenobii paupertate ac districtione contentum fore, si in conscientia ejus pecuniae quantulumcunque latitaverit; sed ubi primum exorta fuerit qualibet occasione commotio, fiducia", + "candidate_score": 0.636198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", + "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", + "candidate_score": 0.636165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3176", + "psc_text": "Cap. Cum ad monasterium), « Abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Sunt qui paupertatem et castitatem sub conversione morum contineri existimant, 762 ut Bernardus Cassinensis, Boherius et alii: nonnulli sub obedientia, ut S. Thomas, Turrecremata, etc. Certe sub utraque, imo etiam sub stabilitate. Haec enim ita monasticae professioni sunt connexa, ut ab ea nequeant separari, et qui unum promiserit alia promittere censeatur, non secus ac clerici dum sacris ordinibus initiantur, tacite continentiam profiteri noscuntur. Non defuerunt tamen, nec desunt etiam nunc ex nostris, qui castitatem et paupertatem explicite voveant, ut Dionysiani, quorum formulam supra retulimus; Coelestini, ex eorum Constitutionibus, cap. 5, § 13; nonnullae sanctimoniales in Gallia et in Belgio. Quartum, professionem emittendam esse in oratorio, uti cum sancto Benedicto decernit S. Fructuosus in Regulae cap. 21, statuens ut « expleto anno, probatus moribus, et", + "candidate_score": 0.6361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1781", + "psc_text": "aestimet abbas quod super habenda aliqua proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quia abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Idem videre est in Conciliis passim, praesertim in Aurelianensi I, can. 21; Autissiodorensi can. 23, Lateranensi sub Alexandro III, et aliis plurimis. Sed de his satis. Ad textum revertor. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. ] Nullam omnino rem, « quasi diceret: dummodo sit res, istam tibi excludo; et omnino, id est omnibus modis, hoc est per nullum modum habeas: » inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint", + "candidate_score": 0.636096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1903", + "psc_text": "sanctionem ( Cap. Ne in agro): « Singulis mensibus tam in monasteriis quam extra sublata occasione quacunque ad confessionem saltem semel accedant omnes et singuli monachi, et in prima dominica mensis cujuslibet in monasteriis semper communicent, nisi ex causa forte quam abbati, priori, aut poenitentiariis monasteriorum non differant intimare, eorumque judicio vel abstineant, vel accedant. » Eamdem constitutionem ediderat antea Gregorius papa IX, renovavitque postea Benedictus XII in suis pro monachis Benedictinis item Constitutionibus, saltem quoad communionem, quam in altari majori fieri praescribit. Atque eo respexisse videntur monachi Grandimontenses, in quorum mss. Consuetudinibus, auctore Guillelmo Pellicerii abbate, haec leguntur (Cap. 95): « Communicare debent fratres clerici et conversi in Natali Domini, Epiphania, Pascha, Pentecoste. De Consec. dist. 2, cap. Et si non frequentius, et cap. A quibusdam, et cap. Saeculares. Et ex institutione Grandimontensis ordinis fratres in festo Ascensionis Domini, Assumptionis beatae Mariae, et omnium SS., et prima dominica cujuslibet", + "candidate_score": 0.635593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_385", + "psc_text": "Susceptio novitiorum. 2. Ejectio e monasterio. 3. Poenitentia sive excommunicatio pro graviori culpa injungenda, qualis aut quandiu durare oporteat. 4. Donum rei cujuscunque, quae sit alicujus pretii. 5. Mutatio gravis alicujus rei. Quibus addi possunt collationes beneficiorum, venditiones rerum monasterii, conductiones sive locationes immobilium bonorum, et alia hujusmodi bene multa. Convocet abbas omnem congregationem. ] Congregationis nomine intelligitur coetus monachorum sub abbate aut superiore viventium; quibus non annumerantur novitii, ut pote qui nondum sunt congregationis corpori sociati, et libere ad saeculum possunt reverti: sed neque fratres laici, sive conversi, sive commissi, sive quovis alio nomine vocentur, qui ad exteriora tantum monachorum servitia sunt recepti. Porro licet nullum ab hujusmodi negotiorum tractationibus excludit S. P. Benedictus, omnem enim congregationem convocari praecipit, ad has tamen non solent nec debent vocari interdicti, suspensi, excommunicati, incarcerati, et qui in poenam gravis alicujus errati, aut aliquo qualicunque modo voce activa et passiva privantur. De absentibus", + "candidate_score": 0.635379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1792", + "psc_text": "In aliis quoque monasteriis, in quibus aliqua remissius indulgentur, hanc regulam videmus strictissime nunc usque servari, ut ne verbo quidem audeat quis dicere suum aliquid; magnumque sit crimen, ex ore monachi processisse codicem meam, tabulas meas, graphium meum, tunicam meum, caligas meas; proque hoc digna poenitentia satisfacturus sit, si casu aliquo per subreptionem, vel ignorantiam hujusmodi verbum de ore ejus effugerit. » Ex sancto etiam Basilio (Reg. fus., cap. 32): « Doctrina veritatis omnino illud meum ac tuum inter fratres dici vetat. » Idem videre est in aliis monasticis regulis passim. In Regula sancti Augustini (Cap. 1): « Non dicatis aliquid proprium. » In Regula sancti Aureliani (Cap. 25): « Nullus praesumat quidquam suum dicere. » In Poenitentiali sancti Columbani: « Meum et tuum dixisse sex plagis. » In Regula a sancto David monachis tradita (Apud Boll., Mart. 1): « Omnia omnibus communia, et nihil meum, nihil tuum dicebant; quisquis", + "candidate_score": 0.635231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14_16", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem . Consenserunt hi. Restat , ut et senatus consentiatAm 19 . März 1535 bestätigte der Rat eine Neuordnung der Stiftsgüter , durch welche die Barbesoldungen des Schulmeisters und seiner Helfer dem Stift überbunden wurden , vgl. Adolf Fluri , Die bernische Schulordnung von 1548 , in :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1780", + "psc_text": "et quando voluerit vos perlustret, et nihil plus habere sonat quam a coenobitica regula concedatur. » His accedunt summorum pontificum decreta: Innocentii III, Gregorii IX, Nicolai IV, et Benedicti XII, ex quibus unum hic Innocentium proferre sat erit (Cap. Cum ad monasterium): « Prohibemus, inquit, districte in virtute obedientiae, sub attestatione divini judicii, ne quis monachorum proprium aliquo modo possideat; sed si quis aliquid habeat proprii, totum in continenti resignet. Si vero post hoc proprietatem aliquam fuerit deprehensus habere, regulari modo praedicto de monasterio expellatur, nec recipiatur ulterius; nisi poenitent secundum monasticam disciplinam. » 427 Et sub finem: « Nec aestimet abbas quod super habenda aliqua proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quia abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Idem videre est in Conciliis passim, praesertim in Aurelianensi I, can. 21; Autissiodorensi can. 23, Lateranensi", + "candidate_score": 0.634894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_8_10", + "bdc_text": "non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1774", + "psc_text": "ministerium aliquod et dispensatio est credita monasterii; et si ex ea lucrum faciat, scelus putetur et sacrilegum quidquam ex ea contingere, et in propriam vertere requiem, quasi despiciens eos qui non habent, et felici paupertate sunt divites, ut non solum ipse perierit, sed et caeteros provocet ad pereundum. » Et infra: « Qui autem vixerunt in coenobio, et de communi in suos aliquid averterunt usus: vae eis cum de corpore exierint, dicetur illis: Mementote quia recepistis bona in vita vestra. » Consensoria monachorum (Cap. 8): « Non poterit proprie retinere quod per pactum ad omnes pertinet, et Deo utique est consecratum. » Regula incerti auctoris (Cap. 2): « Nemo sibi aliquid vindicet proprium, sive in vestimento, sive in quacunque re: apostolica enim vita optamus vivere. » Regula sancti Caesarii ad virgines (Cap. 15): « Nemo sibi aliquid judicet proprium, sive in vestimento, sive in quacunque alia re. » Regula sancti", + "candidate_score": 0.634789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_8_10", + "bdc_text": "non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1753", + "psc_text": "et in quo statu quilibet recipit ecclesiam, monasterium, vel prioratum, seu administrationem, et inter alia quae exstent, vel deficiant animalia, et qualia, quanta blada, vina, et caetera victualia, et moneta, vasella aurea, vel argentea; et quae, et quot, et quibus ecclesia, monasterium, prioratus administratio, seu locus hujusmodi debent; et quae, et quot, et a quibus debentur eisdem, et sub quibus obligationibus debent, et debetur eisdem; et quae, et quot, alia bona mobilia, vel vasa sive ornamenta, vel supellectilia et similia inibi fuerint. » Ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicissim succedunt. ] Haec verba confirmant annuam, quam supra diximus, obedientiarum mutationem, quae etiam amplius patet ex cap. 53, quo praescribitur, ut ad hospitum coquinam ad annum ingrediantur duo fratres. Ex Bernardo tamen Cassinensi « Cellerarius, seu decani, aut praepositi non succedunt per vices. » Ita ille, habita ratione ad usum sui temporis. Si quis autem sordide aut negligenter res", + "candidate_score": 0.634675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_14", + "bdc_text": "Quod cum omnino dissipare statuissent , tuo exemplo tuisque argumentis , quibus ante biennium tuis obstiteras Bullinger war 1532 erfolgreich gegen die Verstaatlichung des Großmünsterstifts aufgetreten , vgl . Bächtold , Bullinger vor dem Rat 116-121. , et me meis opposui tandemque , quod nemo canonicorum sit praeter me , qui hanc collegii oeconomiam noverit , a 4 tribunis aut bandaretisden 4 Vennern. vix obtinui , ut restituerent vel aliqua ex parte in pristinum ordinem .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1781", + "psc_text": "aestimet abbas quod super habenda aliqua proprietate possit cum aliquo monacho dispensare, quia abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis, adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Idem videre est in Conciliis passim, praesertim in Aurelianensi I, can. 21; Autissiodorensi can. 23, Lateranensi sub Alexandro III, et aliis plurimis. Sed de his satis. Ad textum revertor. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. ] Nullam omnino rem, « quasi diceret: dummodo sit res, istam tibi excludo; et omnino, id est omnibus modis, hoc est per nullum modum habeas: » inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint", + "candidate_score": 0.634665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3217", + "psc_text": "cap. Significatum, et cap. Cum virum de Regularibus. Sed tandem concilium Tridentinum (Sess. 25, de Regul., c. 15) invalidam irritamque professionem omnem religiosam infra annos 16 factam declaravit. Vide Petri Damiani opusc. 16, cap. 6. Res si quas habet aut eroget prius pauperibus, etc.] Quam periculosa sit et noxia monachis rerum terrenarum possessio S. Benedictus agnoscens, atque antiquiorum Patrum vestigiis insistens, nullum ante voluit ad solemnem vitae religiosae professionem admittere, quam rebus omnibus ac possessionibus omnino renuntiaret. Sic veteres illi Tabennenses Aegyptiique monachi summa diligentia, ut ait Cassianus, perquirebant, ne suscepto tironi de pristinis facultatibus suis vel unius nummi contagio inhaereret: « Sciunt enim, inquit (Lib. IV, c. 3), eum sub monasterii disciplina diuturnum esse non posse; sed ne humilitatis quidem aut obedientiae apprehensurum esse virtutem, nec illa coenobii paupertate ac districtione contentum fore, si in conscientia ejus pecuniae quantulumcunque latitaverit; sed ubi primum exorta fuerit qualibet occasione commotio, fiducia", + "candidate_score": 0.634636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2701", + "psc_text": "Nam primo litteras longe ante saeculum octavum in monasteriis floruisse supra luce clarius demonstratum est. Secundo, nec verum est, quod lapsum observantiae ex studiis litterarum provenisse docent; qui si legissent historias, non studiis, hujusce rei causam attribuissent, sed bellis civilibus et incursionibus Normannorum, qui spoliatis incensisque monasteriis, monachos omnes sparsim effugarunt, ut vix ullum exstiterit in universo Francorum regno coenobium, quod eorum potuerit evadere furorem. Veram et unicam hancce causam agnovit Adso Dervensis abbas, qui saeculo X libellum de miraculis et translatione S. Basoli describebat, ubi aperte docet quod in S. Basoli coenobio « partim propter incursus barbaricos, partim vero propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut", + "candidate_score": 0.633327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1841", + "psc_text": "cum gratia Dei impleat. » Similem in suo monasterio, sed contra Regulam S. Benedicti consuetudinem instituerat V. Turketulus, abbas Croylandensis: hic enim teste Ingulfo (In Hist. Croyl.) « dividens totum conventum in tres gradus, ut quilibet gradus suum statum agnosceret, et teneret, statuit videlicet, quod juniores ab ingressu monasterii usque ad annum vigesimum quartum in ordine, subeant omnia opera chori, claustri, et refectorii, canendo, legendo, serviendo, et omnes regulares observantias secundum magistri sui doctrinam custodiendo, etc. » Quam legem postea renovavit ipse Ingulfus, ejusdem monasterii factus abbas. Nisi aut aegritudine, aut in causa gravis utilitatis quis occupatus fuerit. ] Quod quasi generaliter dixerat jam solita S. Pater discretione temperat, a coquinae officio aegrotos, et gravioribus utilitatibus occupatos eximens. Et certe inhumanum 442 foret infirmos huic officio deputare. Sed quaeret aliquis quaenam sit meritoque dici debeat causa gravis utilitatis? Respondet Hildemarus eam esse, quam agnoscentes fratres, dimissa concordia, haud murmurant; quod", + "candidate_score": 0.632944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2702", + "psc_text": "propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut plene intelligatur, plenum et integrum hic referre opus est: « In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia, multos necessitate victus et vestimenti a sua professione deviare comperimus (Cap. 12). » Hoc in canone studium opponitur necessitati; necessitas vero non opponitur nisi spontaneae voluntati; studium igitur hic loci non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu'", + "candidate_score": 0.632783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1782", + "psc_text": "» inquit Bernardus Cassinensis. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate. ] Reddit his verbis rationem cur monachus possidere proprium haud debeat: nam si nec voluntatis propriae, nec sui corporis potestatem habere liceat, multo minus rerum temporalium: Quod vero nec voluntas, nec corpora, nostra sint in potestate, vel inde maxime patet, quod per saeculi fugam, Deique dilectionem nos ipsos vendidimus, ut loquitur S. Johannes Climacus (Grad. 3): quapropter sicuti res vendita haud amplius est ejus qui vendidit illam, ita nec nos nostri sumus, sed Dei, cui per monasticam professionem venditi sumus. Eadem ratione proprium a monachis amputandum censuit S. Ferreolus; « quia, inquit, cum seipsum alterius subdidit potestati, omnia secum in alienam potestatem transmisit. » Et Magister: « Ideo aliquid peculiare habere denegatur; quia nemo serviens Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit, ut cum omnibus rebus suis alieno cum se", + "candidate_score": 0.632467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1773", + "psc_text": "communia. » S. Basilius interrogatus (Reg. brev., interrog. 85), « Si oportet aliquid habere proprium in communi fratrum societate, » respondet: « Hoc contrarium est testimoniis illis quae habentur in Actis de his qui crediderunt, in quibus scriptum est: Neque quisquam eorum quae possidebat, aliquid suum esse dicebat; quare qui suum esse dicit aliquid, is seipsum reddit alienum ab Ecclesia Dei, et a charitate Domini, qui quidem et verbo, et re docuit ponendam esse animam suam pro inimicis suis, nedum res externas. » Vide ejusdem Constitutiones monast. c. 35. Doctrina sancti Orsiesii abbatis de institutione monachorum (Cap. 22): « Cui ministerium aliquod et dispensatio est credita monasterii; et si ex ea lucrum faciat, scelus putetur et sacrilegum quidquam ex ea contingere, et in propriam vertere requiem, quasi despiciens eos qui non habent, et felici paupertate sunt divites, ut non solum ipse perierit, sed et caeteros provocet ad pereundum. » Et", + "candidate_score": 0.632245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2210", + "psc_text": "Deinde « minime credendum est, inquit Menardus, a S. Benedicto tales institui monachos, qui pedum numero delicias escarum dijudicent, cum ipse capite 36 Regulae carnis esu exceptis aegrotis monachos arceat. Nec vero inferri potest quadrupedum interdictione volatilium esum esse permissum; nam cum unum prohibetur, non statim alterum permitti concludendum est, ut Levit. XIX, cum dicitur, Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendiculum: male quidem inferret aliquis ex ejusmodi legibus permitti non surdis maledicere, et videntibus ponere offendiculum; quia potest accedere peculiaris ratio, ut ejusmodi prohibitio fiat, etiamsi alterum expresse non prohibeatur. » Sed ad id quod ex cap. 36, ubi carnes absolute interdicuntur, infertur, respondent alii veteres aves sub carnis nomine non comprehendisse, imo utrumque distinxisse, ut videre est in Regula S. Caesarii (Cap. 24): « Pullos et carnes nunquam sani accipiant; » et in Vita S. Pardulfi (In ejus Vit. Saec. 3) qui « nunquam carnium, neque volatilium", + "candidate_score": 0.631909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_475", + "psc_text": "1º propter propriam virtutem; 2º propter virtutem alterius, scilicet Dei, seu communitatis; 3º propter signum virtutis, ut est senectus; 4º propter participationem divinae bonitatis; et sic omnes homines honorare debemus, quia nullus est in quo non insit aliqua divinae bonitatis participatio, saltem secundum aliquid. Jam vero si quis quaerat quid sit honor, aut in quo consistat, respondet S. Thomas 1-2, q. 2, a. 2 esse signum et testimonium quoddam illius excellentiae quae est in honorato. Pro eo autem quod S. P. Benedictus habet honorare omnes homines, Magister legit honorare patrem et matrem; quod S. Pater qui alia hic recensuit Decalogi praecepta, consulto tacuit, quasi doceret ita monachos parentibus suis obmortuos esse debere, ut ne de iis quidem cogitarent. Sciebat nimirum inordinatum parentum amorem monachis omnibus esse lapidem offendiculi, eos in quos ceciderit haud dubium contriturum; quemque propterea a suis coenobiis arcere omni opera studuerunt, quotquot pene fuerunt vitae monasticae institutores;", + "candidate_score": 0.631841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3217", + "psc_text": "cap. Significatum, et cap. Cum virum de Regularibus. Sed tandem concilium Tridentinum (Sess. 25, de Regul., c. 15) invalidam irritamque professionem omnem religiosam infra annos 16 factam declaravit. Vide Petri Damiani opusc. 16, cap. 6. Res si quas habet aut eroget prius pauperibus, etc.] Quam periculosa sit et noxia monachis rerum terrenarum possessio S. Benedictus agnoscens, atque antiquiorum Patrum vestigiis insistens, nullum ante voluit ad solemnem vitae religiosae professionem admittere, quam rebus omnibus ac possessionibus omnino renuntiaret. Sic veteres illi Tabennenses Aegyptiique monachi summa diligentia, ut ait Cassianus, perquirebant, ne suscepto tironi de pristinis facultatibus suis vel unius nummi contagio inhaereret: « Sciunt enim, inquit (Lib. IV, c. 3), eum sub monasterii disciplina diuturnum esse non posse; sed ne humilitatis quidem aut obedientiae apprehensurum esse virtutem, nec illa coenobii paupertate ac districtione contentum fore, si in conscientia ejus pecuniae quantulumcunque latitaverit; sed ubi primum exorta fuerit qualibet occasione commotio, fiducia", + "candidate_score": 0.631191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3176", + "psc_text": "Cap. Cum ad monasterium), « Abdicatio proprietatis, sicut et custodia castitatis adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nec summus pontifex possit licentiam indulgere. » Sunt qui paupertatem et castitatem sub conversione morum contineri existimant, 762 ut Bernardus Cassinensis, Boherius et alii: nonnulli sub obedientia, ut S. Thomas, Turrecremata, etc. Certe sub utraque, imo etiam sub stabilitate. Haec enim ita monasticae professioni sunt connexa, ut ab ea nequeant separari, et qui unum promiserit alia promittere censeatur, non secus ac clerici dum sacris ordinibus initiantur, tacite continentiam profiteri noscuntur. Non defuerunt tamen, nec desunt etiam nunc ex nostris, qui castitatem et paupertatem explicite voveant, ut Dionysiani, quorum formulam supra retulimus; Coelestini, ex eorum Constitutionibus, cap. 5, § 13; nonnullae sanctimoniales in Gallia et in Belgio. Quartum, professionem emittendam esse in oratorio, uti cum sancto Benedicto decernit S. Fructuosus in Regulae cap. 21, statuens ut « expleto anno, probatus moribus, et", + "candidate_score": 0.631048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2702", + "psc_text": "propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut plene intelligatur, plenum et integrum hic referre opus est: « In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia, multos necessitate victus et vestimenti a sua professione deviare comperimus (Cap. 12). » Hoc in canone studium opponitur necessitati; necessitas vero non opponitur nisi spontaneae voluntati; studium igitur hic loci non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu'", + "candidate_score": 0.63088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1470", + "psc_text": "sua Constitutione pro monachis Benedictinis, c. 26; 350 cui paruerunt Anglicani monachi ex statuto capituli anni 1341; Bursfeldenses ex Caeram. dist. 3, c. 22; et Cluniacenses in capitulo ann. 1458, sub Joanne Borbonio celebrato. Nunc vero per universas fere monachorum congregationes usus invaluit dormitoria plures in cellas dividendi, suamque unicuique monacho assignandi. Idque ad vitandam saecularium curiositatem, qui nonnunquam per nostra pervagantur dormitoria; ut fratres orationi ac spiritali lectioni liberius vacent; variis poenitentiae operibus, quae oculos hominum fugiunt, sese exerceant; tum etiam propter honestatem majoremque silentii ac solitudinis observantiam; sive etiam ut aliquam coelestis domus imaginem monasteria referant, sicuti de Carthusianis belle dicebat Petrus Blesensis (Epist. 86): « Ad exemplar siquidem domus illius de qua scriptum est: In domo Patris mei mansiones multae sunt; habet unusquisque cellulam et mansiunculam suam, ut contemplationi et orationi liberius vacet. » Neque vero ita recens aut nova est isthaec institutio, quasi antiquis monachis non", + "candidate_score": 0.630611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_388", + "psc_text": "Convocatis fratribus, abbas rem cujus causa congregavit eos, exponit; quia, ut ait Plato ( In Phaedro ), « in omni re consulendi principium, nosse id de quo consilium institutum; aut tota via aberrare necessum est. » Antequam vero tractandum negotium exponat, ex Hildemaro, « oculis corporeis fixis in terra, et oculo cordis in Deum, rogare debet Deum dicens: Domine, rogo clementiam tuam, ut per quem vis manifestare, dignare indicare. » Divino implorato auxilio, negotium explicet, allatis utrinque rationibus, sic tamen ut suam ipse non aperiat sententiam, ut omnis tollatur adulationi aut assentationi occasio, ut libera et integra etiam timidioribus quid sentiant exponendi licentia detur, et ne forte inveniatur male feriatus aliquis, maligno discordiae spiritu agitatus, qui ut aliquam procreet abbati molestiam, cognito ejus desiderio, in contrariam abeat sententiam. Cui plane incommodo obviant Constitutiones congregationis Montis Oliveti, decernentes Part. II, c. 3, ut « caveat tam generalis quam particularis abbas, ne", + "candidate_score": 0.630605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3217", + "psc_text": "cap. Significatum, et cap. Cum virum de Regularibus. Sed tandem concilium Tridentinum (Sess. 25, de Regul., c. 15) invalidam irritamque professionem omnem religiosam infra annos 16 factam declaravit. Vide Petri Damiani opusc. 16, cap. 6. Res si quas habet aut eroget prius pauperibus, etc.] Quam periculosa sit et noxia monachis rerum terrenarum possessio S. Benedictus agnoscens, atque antiquiorum Patrum vestigiis insistens, nullum ante voluit ad solemnem vitae religiosae professionem admittere, quam rebus omnibus ac possessionibus omnino renuntiaret. Sic veteres illi Tabennenses Aegyptiique monachi summa diligentia, ut ait Cassianus, perquirebant, ne suscepto tironi de pristinis facultatibus suis vel unius nummi contagio inhaereret: « Sciunt enim, inquit (Lib. IV, c. 3), eum sub monasterii disciplina diuturnum esse non posse; sed ne humilitatis quidem aut obedientiae apprehensurum esse virtutem, nec illa coenobii paupertate ac districtione contentum fore, si in conscientia ejus pecuniae quantulumcunque latitaverit; sed ubi primum exorta fuerit qualibet occasione commotio, fiducia", + "candidate_score": 0.630396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1776", + "psc_text": "» Regula S. Ferreoli (Cap. 10): « Illud etiam statui debere perspeximus, ut nullus monachorum aliquid sibi proprium absque societate fratrum audeat vindicare: ita ut etiam in his quae sua sunt nihil amplius credat sibi juris esse quam caeteris; quia cum seipsum alterius subdidit potestati, omnia secum in alienam potestatem transmisit. Quidquid ergo secum rerum detulerit expetito consortio monachorum, ac ubi corpori congregationis membrum factus adhaeserit, statim cognoscat omnia in 426 communionem transiisse; et hoc tantum judicet proprium, quidquid cum fratribus possederit indivisum, etc. » Regula sancti Columbani (Cap. 4): « Nuditas et facultatum contemptus prima perfectio est monachorum. » Regula Tarnatensis (Cap. 2): « Nulli liceat sequestratam eligere mansionem, nec armariolum, aut aliquid simile quod peculiarius claudi possit permittatur habere proprium. » Et iterum (Cap. 14): « Nihilque habere vos proprium reputetis. » Regula sancti Isidori (Cap. 5): « Monachi in communi viventes nihil peculiare sibi facere audeant neque", + "candidate_score": 0.630334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3229", + "psc_text": "epistolam cum Mabillonii notis in Veterum Analectorum tom. II. Ex hoc etiam Regulae loco Petrus Venerabilis recte infert licitum esse monachis terras habere et possessiones. Cum enim Cistercienses objecissent Cluniacensibus quod in nullo discreparent a saecularibus, ut pote qui « castra, villas, et rusticos, servos, et ancillas, et, quod deterius est, thelonearia lucra, et fere cuncta hujusmodi emolumenta indifferenter » susciperent, inter alia haec reposuit: « Regulam imprimis obtendimus; tractans quippe de novitiis suscipiendis ait: Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemniter donatione conferat monasterio. Dicendo ergo: Res si quas habet, nullam rem excepit; quod si nullam rem excepit, nec fundum aliquem, nec villam, nec rusticos, nec servos, nec ancilias, nec aliquid hujusmodi excepit. Sed constat nihil exceptum esse. Patet igitur haec quae posuimus excepta non esse. » Et infra idem probat auctoritate et exemplo S. Gregorii, S. Mauri, et S. Columbani. Verum etsi liceat monachis", + "candidate_score": 0.629876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_11_13", + "bdc_text": "Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2702", + "psc_text": "propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut plene intelligatur, plenum et integrum hic referre opus est: « In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia, multos necessitate victus et vestimenti a sua professione deviare comperimus (Cap. 12). » Hoc in canone studium opponitur necessitati; necessitas vero non opponitur nisi spontaneae voluntati; studium igitur hic loci non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu'", + "candidate_score": 0.62983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_516", + "psc_text": "Gravina ordinis S. Dominici, coenobia monachorum, quae octo et decem millia aureorum in pauperes 123 erogant; xenodochia passim occurrunt, quorum infirmi eorum expensis passim recreantur. Ter generales eleemosynae sexcentis et amplius distribuuntur; uberiores vero anniversariorum tempore juxta fundatorum intentionem profunduntur; certis quoque anni temporibus quinque vel sex millia hominum, saepe quatuor millia etiam foventur. Quis secretas recenseat iis secreto datas, qui mendicare erubescunt, virginibus praesertim nobilibus, viduis afflictis, pauperrimis sed nobilibus viris? In iis quoque charitatis affectus propensior, quorum fortunae vel dejectione, vel flammis, aliisve innumeris calamitatibus absumptae. » Haec ille in laudem nostrorum. Non vacat hic omnes omnium coenobiorum, multo minus singularium abbatum erga pauperes eleemosynas recensere; at certe nonnulla quorumdam facta praetermittere non possum, quorum exemplum posteris ad aedificationem inservire potest, et utinam ad imitationem! Hos inter excellit imprimis S. Ansbertus abbas Fontanellensis, qui, ut scribit Aigradus in ejus Vita, n. 21 Sec. II Bened., pag. 1054, «", + "candidate_score": 0.629531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2719", + "psc_text": "inquit liber Usuum Cisterciensium (Cap. 15), claustro, oratorio, capitulo, dormitorio, calefactorio, refectorio, coquina, auditoriis, ne forte aliquis inconvenienter se habere inveniatur, et propter hoc officinas praedictas ingredi poterunt, exceptis auditoriis. » Et tamen ex Lanfranci Statutis (Cap. IV): « Officinas monasterii nunquam pro hac cura ingrediantur; sed ostia eorum prospiciant, si forte aliqui fratres per curiam vadant vagantes, aut stent, vel sedeant fabulantes. » Horis quibus vacant fratres lectioni. ] Imo etiam aliis: « Totum claustrum, infit Udalricus (Lib. III, c. 7), non semel, sed multoties in die circumeant, ut nec locus sit nec hora in qua frater ullus securus esse possit, si tale quid commiserit, non reprehendi et non publicari. » Mss. Consuetudines S. Benigni Divionensis has praesertim horas recensent (Cap. 4): « Hi vadunt post offerendam majoris missae et minoris quacunque die; et post coenam cum bis reficiunt; et cum semel, post prandium. Vadunt et ad officium defunctorum.", + "candidate_score": 0.629468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3229", + "psc_text": "epistolam cum Mabillonii notis in Veterum Analectorum tom. II. Ex hoc etiam Regulae loco Petrus Venerabilis recte infert licitum esse monachis terras habere et possessiones. Cum enim Cistercienses objecissent Cluniacensibus quod in nullo discreparent a saecularibus, ut pote qui « castra, villas, et rusticos, servos, et ancillas, et, quod deterius est, thelonearia lucra, et fere cuncta hujusmodi emolumenta indifferenter » susciperent, inter alia haec reposuit: « Regulam imprimis obtendimus; tractans quippe de novitiis suscipiendis ait: Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemniter donatione conferat monasterio. Dicendo ergo: Res si quas habet, nullam rem excepit; quod si nullam rem excepit, nec fundum aliquem, nec villam, nec rusticos, nec servos, nec ancilias, nec aliquid hujusmodi excepit. Sed constat nihil exceptum esse. Patet igitur haec quae posuimus excepta non esse. » Et infra idem probat auctoritate et exemplo S. Gregorii, S. Mauri, et S. Columbani. Verum etsi liceat monachis", + "candidate_score": 0.628804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1800", + "psc_text": "monasterii electum, ordinari recusavit, eo quod peculiaritati studeret, et solus pergere praesumpsisset, quemadmodum ipse testatur (Lib. X, epist. 22). Innocentius autem III, in sua decretali ita habet (Cap. Cum ad monast.): « Si quis aliquid habeat proprii, totum in continenti resignet. Si vero post hoc proprietatem aliquam fuerit deprehensus habere, regulari modo praedicto de monasterio expellatur, nec recipiatur ulterius, nisi poeniteat secundum monasticam disciplinam. Quod si proprietas apud quemquam inventa fuerit in morte, ipsa cum eo in signum proditionis extra monasterium in sterquilinio subterretur ( sic ), secundum quod B. Gregorius narrat se fecisse in dialogo. » Gregorii factum offendes in lib. IV Dialog., cap. 55. Simile reperies in Vita S. Leufredi, abbatis Madriacensis. n. 23. Ab Innocentio haud discrepare videtur Gregorius IX, cum in constitutione pro monachis Benedictinis statuit, ut « monachi proprietarii excommunicentur ab abbatibus suis; et si in morte inventus fuerit proprietarius, ecclesiastica careat sepultura. Nulli autem", + "candidate_score": 0.628579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_10_12", + "bdc_text": "Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1801", + "psc_text": "in lib. IV Dialog., cap. 55. Simile reperies in Vita S. Leufredi, abbatis Madriacensis. n. 23. Ab Innocentio haud discrepare videtur Gregorius IX, cum in constitutione pro monachis Benedictinis statuit, ut « monachi proprietarii excommunicentur ab abbatibus suis; et si in morte inventus fuerit proprietarius, ecclesiastica careat sepultura. Nulli autem prorsus nisi pro officio sibi commisso arcam cum clave habere liceat absque licentia abbatis sui; et quoties abbas hanc petierit, eidem tradatur. Et si aliter habeat, eo ipso proprietarius reputetur. Excommunicationis sententiam in proprietarios abbates semel in anno, scilicet in Ramis palmarum solemniter in capitulo publicabunt: et si post alias inventus fuerit monachus habere proprium, baillivam, si quam habet, amittat; nec infra annum sibi alia committatur; nec tunc, nisi proprio restituto, et peracta poenitentia competenti. Abbas qui scienter proprium concesserit monacho, vel punire contempserit, suspendatur ad tempus secundum Regulam S. Benedicti. » Et in bulla ad Cluniacenses: « Monachis proprietariis", + "candidate_score": 0.627997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2533", + "psc_text": "confiteri, ut colligitur ex dictis tum ex Petri abbatis Silvae Majoris Statutis anno 1198 editis, tum ex aliis mss. Statutis capituli generalis monachorum provinciae Rhemensis in archimonasterio S. Remigii anno 1348 celebrati: quamvis abbati quaedam peccata reservata fuisse constet ex praedictis Statutis Petri Silvae Majoris abbatis. Apud Carthusienses etiam (Antiq. Stat. part. II, cap. 11), « qui ex praecepto prioris confessiones audiunt, nulli pro criminali satisfactionem injungunt, sed mittunt eum ad priorem; quia hujusmodi ejus judicio reservantur. In periculo tamen etiam tales possunt absolvere, tali conditione, quod si vixerint, et potuerint, priori confiteantur (Part. II, cap. 4). » Criminale autem peccatum in novis Statutis intelligere videntur de mortali certo. Sed in tertia Statutorum compilatione inter criminale et mortale peccatum hoc afferunt discriminis (Cap. 6), quod licet omne criminale sit mortale, non tamen omne mortale est criminale. Criminalium autem peccatorum ingentem texunt catalogum, de quibus, ut diximus, nullus nisi a priore,", + "candidate_score": 0.627925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1792", + "psc_text": "In aliis quoque monasteriis, in quibus aliqua remissius indulgentur, hanc regulam videmus strictissime nunc usque servari, ut ne verbo quidem audeat quis dicere suum aliquid; magnumque sit crimen, ex ore monachi processisse codicem meam, tabulas meas, graphium meum, tunicam meum, caligas meas; proque hoc digna poenitentia satisfacturus sit, si casu aliquo per subreptionem, vel ignorantiam hujusmodi verbum de ore ejus effugerit. » Ex sancto etiam Basilio (Reg. fus., cap. 32): « Doctrina veritatis omnino illud meum ac tuum inter fratres dici vetat. » Idem videre est in aliis monasticis regulis passim. In Regula sancti Augustini (Cap. 1): « Non dicatis aliquid proprium. » In Regula sancti Aureliani (Cap. 25): « Nullus praesumat quidquam suum dicere. » In Poenitentiali sancti Columbani: « Meum et tuum dixisse sex plagis. » In Regula a sancto David monachis tradita (Apud Boll., Mart. 1): « Omnia omnibus communia, et nihil meum, nihil tuum dicebant; quisquis", + "candidate_score": 0.627724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_11_13", + "bdc_text": "Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1749", + "psc_text": "officialium specialia statuta commissi sibi officii e loco ante sanctum adytum sito accipiat; ut consideret, et unde officium desumat, et cui polliceatur se illud administraturam. » Istas autem obedientiae suae claves ad zonam appensas deferre solebant, ut colligimus ex Vita S. Maximini abbatis Miciacensis n. 25 (Saec. I Ben., p. 587): « Cum ergo, ut jam praefatum est, sanctus vir a cingulo solutis clavibus januas aperuisset, etc., » Sed de his satis: ad Regulae textum revertor. Ex quibus abbas breve teneat. ] Breve hoc loco « appellatur scriptura memorialis, quam debet abbas habere in chartulario suo, » inquit Bernardus Cassinensis. Hujusce vocis apud veteres variae fuerunt acceptiones, de quibus audiendus est Baronius: « Ea vox, ait (Ad ann. 142, n. 10), penes antiquos diversae reperitur esse significationis: nam apud Optatum Milevitanum brevis dicitur charta illa in qua conscripta essent bona ecclesiastica, quam nos usitatius dicere solemus inventarium: alio nomine idem", + "candidate_score": 0.627395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2690", + "psc_text": "hoc sufficiunt facultates ordinis seu religionis hujusmodi, deinceps habeatur magister qui monachos eorum doceat in hujusmodi scientiis primitivis: videlicet grammatica, logica et philosophia, proviso attentius ut saeculares instruendi cum ipsis monachis docendis nullatenus admittantur . . . Praecipimus insuper in virtute obedientiae cunctis vis tatoribus in provincialibus capitulis deputandis, quod omnia et singula de magistris instructoribus, et personis instruendis, et aliis, circa ea superius ordinata faciant auctoritate apostolica, per censuram ecclesiasticam, et alia opportuna remedia (appellatione remota) firmiter observari. Et nihilominus ea quae super praedictis fecerint et invenerint, praesidentibus capitulo provinciali referant; qui etiam auctoritate apostolica praefata, si videatur eisdem, vel ipsorum majori parti, contra negligentes vel rebelles in praemissis fortius procedere non postponant, etc. (Spicil. tom. V). » Hoc Benedicti papae salutare statutum renovavit postea 643 Tristandus archiepiscopus in concilio Senonensi anno 1485, art. 3, cap. 1. Et novissime concilium Tridentinum definit (Sess. 5, in dec. de Reformat., cap.", + "candidate_score": 0.627063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_902", + "psc_text": "quippe omni, non vult nos in obediendo mensura esse contentos professionis, non attendere promissi debitum, non de pacto sumere modum; sed transire alacriter etiam votum, et obedire in omnibus. » Similiter Petrus Boherius in secundo comm.: « Omni obedientia, id est nihil suae discretioni, sed judicio ejus universa committat, ac monita ejus sitiens libenter auscultet. » Eodem modo etiam Menardus. 2º Referendo terminum omni ad majori, quasi diceret, Omni majori se subdat et obediat. Majoris autem nomine non solum abbas, qui Major monasterii in conc. Carth. IV, can. 13, appellatur, intelligendus esset, sed etiam quicunque alius supra se positus, ut praepositus, decanus, alicujus obedientiae seu ministerii praefectus, verbi gratia, sacrista, cellerarius, aut alicujus artis magister, vel etiam antiquior ordine professionis; imo etiam inferior, quem sibi ex humilitate superiorem arbitratur. Atque hunc esse Hildemari sensum, quem Bernardus Cassinensis et Boherius in primo Comm. sequuntur, satis indicat his verbis: « Altero modo", + "candidate_score": 0.626925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_783", + "psc_text": "pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092 , quartum ita habetur: « Ut in hebdomada Paschae in claustro non loquantur, sed lectio divina ab omnibus teneatur, similiter in hebdomada Pentecostes, et in omnibus diebus dominicis, seu in Natali Domini, et in omnibus SS. festis praecipuis. » Similiter antiquae Consuetudines SS. Benigni Divionensis Cap. 64: « Per octo dies Paschae, et Pentecostes, et Natalis Domini, et in Rogationibus, et in omni secunda, quarta, et sexta feria Quadragesimae, et in omnibus 12 lectionibus, nulla fit locutio in claustro. » Quae totidem verbis exstant in veteri Corbeiensi Ordinario ms., quibus concinit liber Usuum Beccensium, loquelam in claustro privatis duntaxat diebus", + "candidate_score": 0.626852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3641", + "psc_text": "enervata torpescat. » Et infra: « Expedit enim parvo incommodo a strepitu causarum servos Dei quietos existere, ut et utilitates cellae per negligentiam non pereant, et servorum Dei memes ad opus dominicum liberiores existant. » Haec eadem etiam erat mens S. Dunstani, qui Wlfinum germanum fratrem suum « sibi forinsecus in villarum suarum negotiis potentem praepositum, ne vel ipse, vel quispiam ex monastica 873 professione foris vaga etur inepta rei saecularis discursione, constituit. » Imo non defuerunt ex monachis qui, ut omnem foras discurrendi locum amputarent, possessiones extra monasteria habere recusarunt, ut de Carthusianis constat ex Statutis Guigonis, cap. 41; ex antiquis Statutis, parte II, cap. 19; et ex tertia compilatione Statutorum, c. 3, num. 7; atque de Grandimontensibus, ex Regula S. Stephani, et ex ejus Vita, apud Labbeum, tom. II Bibliot. novae. Denique, una excepta charitatis causa, indecorum omnino judicabant monachos prodire foras: unde S. Bernardus monachos dentibus sponsae", + "candidate_score": 0.626247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1757", + "psc_text": "quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admonitus semel et iterum, si non emendaverit, correptioni subjaceat. COMMENTARIUS. Cum ea sit pecuniae aliarumque rerum temporalium natura, ut picis ad instar vix tangi possint quin haereant manibus, apposite omnino sanctus Benedictus postquam de cellerario aliisque substantiae monasterii administris egit, ne forte praetextu administrationis commissaeque sibi obedientiae aliquid sibi proprium vindicare praesumerent, de amputanda a monachis proprietate consequenter tractat: quam hoc capite primum a corde, deinde ab opere, tandem ab ore eliminare conatur. Sibi enim in titulo quasi proponens, si quid debeant monachi proprium habere? respondet: Praecipue hoc vitium radicitus amputetur de monasterio. ] Radicitus, id est a corde, quod est fons, radix, et 422 origo omnis mali omnisque cupiditatis; « ut nec in intentione, nec in voluntate remaneat aliquid de proprietate, per quod possit ad actum aliquem pullulare, » inquit Bernardus Cassin. Et recte omnino: nam, ut ait Cassianus, « non solum", + "candidate_score": 0.62624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_9_11", + "bdc_text": "Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St . Vinzenz , dem Haller 1520-1526 als Chorherr angehört hatte und dessen Vermögen in der Ordnung der Klostergüter von 1534 ( de Quervain 229f , Nr. 20 ) für unantastbar erklärt worden war , vgl . Kathrin Tremp- Ut , Das Kollegiatstift St . Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1790", + "psc_text": "fratribus permittere proprium, cum nec summus pontifex id queat, ut supra dicebat Innocentius III. Omniaque omnibus sint communia. ] Utpote quibus « Deus communis est, communis pietatis negotiatio, communis salus, communia certamina, communes labores, communes quoque coronae, » ut loquitur sanctus Basilius (Constitut. monast. cap. 19). Nec quisquam suum esse aliquid dicat aut praesumat. ] Hactenus S. P. Benedictus proprietatis vitium ex corde et opere monachi eliminare aggressus est: jam vero illud etiam in ore ejus condemnare videtur, dicens: Nec quisquam suum esse aliquid dicat: ad quem locum illustrandum Joannes Trithemius (De Propr. monach., c. 6): « Non dicat abbas suum aliquid, non codex meus, non ager, non villa, non census; sed si tale coram hominibus dicere oporteat, noster, non meus dicat. Etenim cum res monasterii communitatis sint, et communitas praesupponit multos, nulli videatur ridiculum si monachus aut abbas, singularis persona dixerit nostrum. Ad communitatem dicti sermonis refertur intentio; neque", + "candidate_score": 0.626013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2518", + "psc_text": "in Meldensi S. Faronis monasterio monachus (Saec. II Ben.), « quotidie 692 intentus in renovandis confessionum poenitentiis » dicitur in Vita sancti Faronis cap. 119; verum Crodegangus in Regula canonicorum cap. 32, solum praescribit, ut « Monachi in unoquoque sabbato confessionem faciant cum bona voluntate, episcopo aut priori suo. » Crodegango concinit sanctus Dunstanus decernens, ut « Dominicis diebus fratrum unusquisque suae conscientiae reatum Patri spirituali, vel ejus, si absens fuerit, vicario per humilem revelet confessionem. Si autem tanta fuerit multitudo, ut ea die omnes ad confessionem venire nequeant, sequenti die, secunda videlicet feria, hoc idem impleant. Schola vero nullo modo hoc, quanquam puerilis, intermittat, sed ut senes, licet nondum tentationibus impugnata, consuete peragat. Qui autem aliis indiguerit diebus, tentatione aliqua animi vel corporis stimulatus, ad confessionis salubre remedium devotus non eo minus venire differat. » Idem ab ipso ordinis sui exordio a Carthusianis observatum fuit, testante Guigone (Stat. c.", + "candidate_score": 0.625817, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3371", + "psc_text": "monasteriis ad suum transeuntes reciperet: « Hac ergo illos ratione suscipimus, quoniam non putamus esse malum si vota labiorum suorum, quae in locis suis potuerunt quidem promittere, sed nequaquam persolvere Deo, qui ubique est, ubicunque poterunt reddant, et solius stabilitatis damna reliquorum regularium praeceptorum integra observatione compensent. » Et infra, adversus eos qui inde in se murmurarent: « Quid molestus es fratri tuo, quoniam satagit quemadmodum quae processerunt de labiis suis non faciat irrita? Si quaerit homo ubi et quomodo persolvat quod pollicitus est Deo, quid tu perdis? Fortassis si aliquantae pecuniae tu eum debitorem teneres, circuire cogeres mare et aridam, donec usque ad novissimum quadrantem debitum redderet universum. Quid igitur meruit de te Deus, quoniam non vis ut et ipse a suo quod suum est debitore recipiat? » Idem docet Petrus Venerabilis ad S. Bernardum sic scribens (Lib I, epist. 28): « Scimus non debere aliquem alicujus monachum absque", + "candidate_score": 0.62577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3698", + "psc_text": "sanetur illa commotio. Quod si quis contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat; aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. COMMENTARIUS. Obedientiae bonum non solum abbati exhibendum est ab omnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres. ] Eamdem doctrinam tradit abbas Isaias in Regula sua his verbis (Cap. 30): « Si habitaveris cum aliquo fratre, esto cum illo ut peregrinus, nec praecipias illi quidquam, nec te superiorem illi facias, nec praefidenter agas cum illo; et si praeceperit tibi aliquid quod nolles, abscinde voluntatem tuam, et ne contristes illum, ne abscindatur pax a vobis, et scias quod obediens est major. » Idem etiam docent S. Basilius in Regul. brev., interr. 115; S. Dorotheus doctr. 19; Regula Cujusdam ad monachos, cap. 3, et S. Bernardus sermone II, in Cant. Scientes se per hanc obedientiae viam ituros ad Deum. ] Praeclara sane, et digna S. Benedicto sententia, quae multos, si quibus excitari possimus", + "candidate_score": 0.625531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3404", + "psc_text": "consulo tamen quod seniorum utatur consilio; multa enim oculos latent praelati. » Et in secundo: « Hanc autem electionem puto debere fieri ad testimonia fratrum: nam et antiquitus presbyter monasterii Pater monasterii dicebatur, ut haec electio inter praecipua numeretur. » Vide Vitam S. Hugonis Aeduensis monachi, num. 6, saec. V, et Vitam S. Gerardi abbatis Broniensis, num. 9, saec. etiam V. Porro ex hoc loco constat, nec S. Benedicti mentem fuisse, nec consuetudinem, ut omnes passim in monasteriis, quemadmodum jam usus invaluit, sacerdotio initiarentur. Si enim omnes promiscue ad sacros ordines fuissent admissi, non necessaria visa esset electio. Et certe 816 in pluribus monasterii, aut nulli, aut pauci olim erant sacerdotes. S. Pachomius non patiebatur quemquam ex suis ad clericalem gradum ascendere, ut testatur ejus Vitae scriptor, cap. 24 ( Apud Rosweid. ). In pluribus aliis monasteriis nonnisi missi ab episcopo presbyteri sacra mysteria celebrabant. In aliis quibusdam pro magno", + "candidate_score": 0.625479, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_403", + "psc_text": "prorsus extulerit. » Sed sicut discipulis convenit obedire magistro, ita et ipsum provide et juste condecet cuncta disponere. ] Quod adjicit, ne forte abbas quasi libera utens potestate, spretis fratrum consiliis, injuste disponat aliquid. Sane sicut abbatem fratrum adhaerere sententiae non astringit, sic non decet eum ab eorum sententia, maxime 97 cum in unam conveniunt, facile recedere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam. ] Hactenus abbatem et fratres singillatim; nunc utrosque simul admonet ut in omnibus omnes magistram sequantur regulam, non solum in dandis consiliis, de quibus hic praesertim, sed in omnibus aliis monasticis observantiis. Porro qui dicit omnes, nullum excipit; ergo nec abbates. Recte omnino Petrus Blesensis Epist. 131: « Nulli praelato aut subdito voluntatem sequi licet; nam et monachorum legislator quasi edicto praecipit generali, ut omnes magistram sequantur regulam, et ab hac lege nec abbas nec prior excipitur. » Et S. Bernardus De Praec. et disp. c.", + "candidate_score": 0.624943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2228", + "psc_text": "sanctus Theodorus Siceota (In ejus Vita n. 63, Boll. 22 April.), quos ea de causa ad oppidum remittebat. Imo inter objecta Graecorum tempore Michaelis Cerularii Latinis improperarunt (Humberti lib. contr. Graec. calumanias) , quod sanctus Benedictus infirmis carnis esum concedit; et inter querelas quas Innocentii III tempore adversus Latinos renovarunt, quinquagesima tertia haec erat: Ipsorum monachi carne vescuntur. Quid quod monachis ad Ecclesiae dignitates assumptis, extra infirmitatis necessitatem, carnibus vesci prorsus illicitum erat? Cujus rei illustre habemus exemplum in persona Hincmari ex monacho Dionysiano archiepiscopi Rhemensis, quem ex morbo recens convalescentem Pardulus Laudunensis episcopus monet, « ne a lardo sive quadrupedibus abstineat, donec sanitas confirmetur, et sic ad siccos, et miseros, tardioresque monasticos cibos rediatur. » Quapropter haudquaquam mirum videri debet si sanctus Fructuosus monachum qui abstinentiam « violaverit, et contra sanctionem regulae usumque veternum, vesci carnibus praesumpserit, sex mensium spatio retrusioni et poenitentiae » subjacere decernat (Cap. 5). Quae", + "candidate_score": 0.623299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1688", + "psc_text": "de omnibus quae accipit et expondit, abbati vel quibus jusserit computet. » Cassinenses vero volunt ut quilibet cellerarius computa, rationes, debita, et credita monasterii quater in anno, hoc est per singulos quosque tres menses ostendat praelato et superioribus, qui omnes eadem manu sua subscribant. Idque juxta Gregorii papae IX constitutionem, in qua haec lego: « Ut domorum status certior habeatur, singulis tribus mensibus coram abbate seu priore, si ibi non est abbas, et senioribus reddant officia es de suis officiis rationabilem computationem de omnibus expensis, et fideliter facientes abbates et priores bis in anno, scilicet in calendis Octobris, collectis annuis fructibus; et in calendis Aprilis, statum domus suae in capitulo, vel coram senioribus, et etiam coram visitatoribus cum venerint plenarie manifestent. Abbas autem, vel prior, sive praepositus, qui in praedictis ratiociniis gravia debita suppresserit fraudulenter, ab administratione quam obtinet penitus repellatur. » Ex constitutione etiam Benedicti papae XII, cap. 3,", + "candidate_score": 0.622977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_210", + "psc_text": "Ut teterrimum genus monachorum, quod dicitur sarabaitarum, in hac congregatione vitetur, statuimus, ut posthac nullum monasterium congregationi oblatum recipiatur aut exstruatur, quod redditus 51 ad tredecim aut duodecim minimum fratres alendos non habeat, aut habiturum probabiliter speretur » Similiter et Carthusienses in nova statutorum collectione Parte II, c. 21, n. 3: « Quia ex levi et indiscreta receptione domorum novarum, minus sufficienter dotatarum . . . . multa scandala et vituperia nostro novimus ordini provenisse, et deteriora in posterum, nisi salubre remedium apponatur, non immerito lormidamus; statuimus ut nulla domus recipiatur de caetero, nisi prius pro sustentatione prioris ac duodecim monachorum, ac pro aliis oneribus portandis, dotetur sufficientibus redditibus vel possessionibus assignatis. » Hunc numerum quem minimum hic determinant, pro majori assignant statuta Guigonis his verbis Cap. 78: « Numerum habitatorum hujus eremi monachorum quidem tredecim est, non quod semper tot simus; nunc enim non sumus tot, sed quod tot,", + "candidate_score": 0.622948, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_11_13", + "bdc_text": "Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1801", + "psc_text": "in lib. IV Dialog., cap. 55. Simile reperies in Vita S. Leufredi, abbatis Madriacensis. n. 23. Ab Innocentio haud discrepare videtur Gregorius IX, cum in constitutione pro monachis Benedictinis statuit, ut « monachi proprietarii excommunicentur ab abbatibus suis; et si in morte inventus fuerit proprietarius, ecclesiastica careat sepultura. Nulli autem prorsus nisi pro officio sibi commisso arcam cum clave habere liceat absque licentia abbatis sui; et quoties abbas hanc petierit, eidem tradatur. Et si aliter habeat, eo ipso proprietarius reputetur. Excommunicationis sententiam in proprietarios abbates semel in anno, scilicet in Ramis palmarum solemniter in capitulo publicabunt: et si post alias inventus fuerit monachus habere proprium, baillivam, si quam habet, amittat; nec infra annum sibi alia committatur; nec tunc, nisi proprio restituto, et peracta poenitentia competenti. Abbas qui scienter proprium concesserit monacho, vel punire contempserit, suspendatur ad tempus secundum Regulam S. Benedicti. » Et in bulla ad Cluniacenses: « Monachis proprietariis", + "candidate_score": 0.622944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_36", + "bdc_text": "] Heinrico Bullingero , ecclesiastę Tigurino , fratri suo charissimo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1495", + "psc_text": "Hildemarus (In cap. 55): « Sciendum est quia, si necessitas est caloris, potest ille monachus sine pedulibus jacere; ita tamen ut ad nocturnas statim ut surgit debeat illos induere, et sic cum illis ire debet in ecclesiam . . . . . Si potest fieri ante debet sine femoralibus jacere, quam sine pedulibus. » Hic venit in mentem quod de S. Hugone episcopo Gratianopolitano scribit Guigo in ejus Vita, n. 31 (Boll. 1 April.): « Dolebat nonnullos in religioso habitu ad sanctitatis injuriam tibiis dormire nudatis. » Et cincti cingulis aut funibus. ] Quid sit cingulum, quid funis, explicat his verbis Hildemarus: « Funis est qui de canaba fit vel lino in rotundum; cingulus autem corrigia est de lana vel lino, sed non in rotundum sicut funis, sed in latum sicut tricia. » Et revera S. Stephanus abbas Obazinensis laneo utebatur cingulo ex ejus Vitae l. II, n. 34 (Tom.", + "candidate_score": 0.62227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_380", + "psc_text": "« Nunc autem dum pro terrenis et caducis rebus plus quam decet solliciti sumus, et de coelestibus non cogitamus, fit ut nec istis, nec illis aliquatenus abundemus, quoniam coelestia bona primum, id est potissimum quaerere jussi, caeterorum, quae restant, sollicitudinem divinae providentiae committere debuissemus. » Et hac quidem forte ratione S. Guillelmus abbas Divionensis, ut scribit in ejus Vita Glaber, 91 Rodulfus cap. 15 Apud Boll. 1 Jan.: « Tribus monasteriorum utilitatibus praepositis illud saepius inculcabat, ut in exactione sibi commissorum forent providi, ne forte nimis tenues pro census reditu affligerentur; dicebat enim se magis velle largiri egenti quam exigere quidpiam ab indigente. » Optima sane monitio iis qui rei temporalis curam gerunt, quam ut sequantur plurimum obsecramus. Sciatque quia qui suscipit animas regendas, etc.] Terribilis prorsus sententia, et quae plus timoris exigit quam expositionis. Et ita semper timens futuram discussionem Pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet,", + "candidate_score": 0.621974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_11_13", + "bdc_text": "Vinzenz in Bern von der Gründung 1484/85 bis zur Aufhebung 1528 , Diss. phil. Freiburg i. Ue. , Bern 1985 . - Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 . sub manu sua .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_678", + "psc_text": "quae refert Baronius ad ann. 613, ubi S. martyris reliquiae extra monasterium in aliam S. Joannis ecclesiam energumenae liberandae gratia delatae dicuntur, eo quod in ipsum monasterium, id est monasterii basilicam, mulier non ingreditur. Sed quidquid sit de monasteriis a S. Benedicto institutis, de eo quod post mortem pretioso corporis sui thesauro ditare dignatus est, Floriacensi scilicet, nulla controversia esse potest, post Adrevaldi testimonium in lib. I Mirac. S. Benedicti, cap. 28, ubi agens de reliquiis SS. Dionysii et Sebastiani Floriacensi monasterio concessis, sic loquitur Saec. II Bened., pag. 384 : « Porro quia antiqua auctoritate sancitum erat feminas extra exteriores portas monasterii haudquaquam transitum introrsus habere, hi qui a longe sanctorum memorias secuti fuerant, ad preces convertuntur, ut permitteretur eis poscentibus causa orationis ecclesiam in qua sanctorum reliquiae depositae erant, ingredi, votaque sua persolvere: quod quia adversum erat religioni monasticae, nullo omnino pacto impetrare valuerunt. Illis vero in prece", + "candidate_score": 0.619879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_3", + "bdc_text": "Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1687", + "psc_text": "cellerarius, debet ab eo certis temporibus rerum gestarum et administratae substantiae rationem repetere; id quod singulis mensibus faciendum praescribit sanctus Fructuosus: « Quod per singulos menses expensum fuerit, per omnium capita mensium rationem suo abbati faciat (praepositus, qui substantiam monasterii dispensandam accipiebat), et hoc cum tremore, et simplicitate, et vera cordis humilitate tanquam redditurus Domino rationem. » Et instituta Capitul. gener. ord. Cisterciensis (Cap. 78): « Major cellerarius semel in mense, vel saepius, si abbas voluerit, de omnibus, quae accipit, abbati, vel quibus jusserit, computet. » Sed Institutiones eorum indefinite tantum decernunt, 405 ut « major cellerarius, quando abbas voluerit, de omnibus quae accipit et expondit, abbati vel quibus jusserit computet. » Cassinenses vero volunt ut quilibet cellerarius computa, rationes, debita, et credita monasterii quater in anno, hoc est per singulos quosque tres menses ostendat praelato et superioribus, qui omnes eadem manu sua subscribant. Idque juxta Gregorii papae IX constitutionem,", + "candidate_score": 0.619608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_412", + "psc_text": "credita sit, ea tamen statuere aut sustinere non permittitur, quae lucrum impediunt charitatis. » Nullus in monasterio proprii sequatur cordis voluntatem. ] Haec est enim quae infernum creavit: Tolle propriam voluntatem, inquit S. Bernardus Serm. 3, de Resurrect. , et infernus non erit. Quod vero dixit, in monasterio, non sic capiendum, quasi extra monasterium propriam liceret adimplere voluntatem; sed monasterium hic sumit pro ejus habitatoribus; illa scilicet figura qua continens pro contento accipitur. 99 Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve aut foris monasterium contendere. ] In nonnullis codicibus recentioribus legitur, proterve intus aut foris; sed intus non reperitur in codicibus Cassinensibus, neque in Oxoniensi, neque apud Hildemarum, neque apud Smaragdum; imo neque in codice quem propriis manibus scripsit S. Benedictus, ut docet idem Smaragdus, nec sane requiritur. Itaque juxta nostram lectionem sensus est, quod non omnem in monasterio contentionem S. Benedictus prohibuerit, sed protervam, superbam et contumacem; extra monasterium", + "candidate_score": 0.618152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2702", + "psc_text": "propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio (Cap. 1 saec. IV Bened.). » Additque: « Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore privata, nudatae rebus ecclesiae, et plurimae subversae. » Nec magis eis favet quem citant truncatus concilii Vernensis canon; quem, ut plene intelligatur, plenum et integrum hic referre opus est: « In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia, multos necessitate victus et vestimenti a sua professione deviare comperimus (Cap. 12). » Hoc in canone studium opponitur necessitati; necessitas vero non opponitur nisi spontaneae voluntati; studium igitur hic loci non pro litterario exercitio sumitur, sed pro corrupta animi propensione in malum. Atque eo sensu Vernensis concilii canonem Gallice reddidit qui nuper dissertationem de hemina vini Benedictina vulgavit, vir doctissimus, ubi sic loquitur (In resp. ad object., n. 6): Le concile de Vernon tenu sous Charles le Chauve témoigne qu'", + "candidate_score": 0.615793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_12", + "bdc_text": "- Archiv des Historischen Vereins des Kantons Bern , Bd. 69 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1749", + "psc_text": "officialium specialia statuta commissi sibi officii e loco ante sanctum adytum sito accipiat; ut consideret, et unde officium desumat, et cui polliceatur se illud administraturam. » Istas autem obedientiae suae claves ad zonam appensas deferre solebant, ut colligimus ex Vita S. Maximini abbatis Miciacensis n. 25 (Saec. I Ben., p. 587): « Cum ergo, ut jam praefatum est, sanctus vir a cingulo solutis clavibus januas aperuisset, etc., » Sed de his satis: ad Regulae textum revertor. Ex quibus abbas breve teneat. ] Breve hoc loco « appellatur scriptura memorialis, quam debet abbas habere in chartulario suo, » inquit Bernardus Cassinensis. Hujusce vocis apud veteres variae fuerunt acceptiones, de quibus audiendus est Baronius: « Ea vox, ait (Ad ann. 142, n. 10), penes antiquos diversae reperitur esse significationis: nam apud Optatum Milevitanum brevis dicitur charta illa in qua conscripta essent bona ecclesiastica, quam nos usitatius dicere solemus inventarium: alio nomine idem", + "candidate_score": 0.614493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2935", + "psc_text": "tom. III Monum. Eccles. Graecae, pag. 69, probatque Menardus in notis ad Concord. Regul., cap. 62, § 1, eo quod ante et retro penderet, et ad humeros latius esset, unde et de scapulari locum illum ex Vita S. Guillelmi ducis et monachi Gellonensis intelligit (Saec. IV Ben., part. I): « Veste apostolica instar crucis induitur, » approbante etiam nostro Mabillonio. De hac veste ita scribit Hildemarus: « Scapulare dicitur illud unde Graeci 702 schema vocant, cum quibus capita tegunt, et cingunt illa sibi, ad cujus similitudinem videtur esse illud vestimentum quod melotam vocamus. » Et Bernardus Cassinensis: « Puto scapulare dictum a scapulis, eo quod scapulas tegat; et usque hodie tam Cassinenses quam Cistercienses habitum caputiatum a scapulis ex utraque parte dependentem scapulare appellant. Sed Cassinenses idem scapulare sub brachiis circa medium corporis, quasi ad locum cinguli sutum quasi ad mensuram medii palmi de consuetudine claudunt, quod scapulare quando operantur", + "candidate_score": 0.612981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2927", + "psc_text": "hic Bernardus, quod spectat, vide Juliani Varnerii librum quem Gallice de antiqua Regulae Benedictinae praxi composuit, cap. 29. At vero, juxta Boherium, « cuculla est habitus longus et amplus, sed manicas non habens; flocus autem, de quo non habetur in Regula, neque in jure antiquo, est habitus longas habens manicas. » Aliquod hic discrimen assignat Boherius inter cucullam et frocum, quem nonnulli cum ea confundunt. Istud discrimen agnovit etiam Bernardus Cassinensis infra citandus, dum scribit Cluniacenses et Ultramontanos monachos scapulare appellare cucullam, et desuper manicatam vestem sine caputio gerere, quam frocum vulgariter dicunt. Hanc differentiam confirmat et explicat scriptor Apologiae Henrici IV imperatoris: ita enim habet: « Cuculla dicitur vestis cucullata propter cucullum, qui est capitis operimentum . . . . . Igitur cuculla est tunica talaris, et cucullata, atque manicata, habens speciem crucis per quatuor partes extensae, ut eum qui mundo crucifixus est, haec quadriga ex omni parte concludat.", + "candidate_score": 0.611444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3004", + "psc_text": "sint usui; alioquin quid pauperibus erogaretur? Aliam S. P. addit rationem, cur vetera reddi debeant, scilicet, ut omnis in fratribus amputetur superfluitas; unde et subjungit: Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habere, etc.] Tres tunicas cum una cuculla S. Isidorus concedit (Reg. S. Isid. c. 13); tres tunicas et duas cucullas villatas S. Fructuosus (Fruct. c. 4). Nec refert quod Christus in Evangelio dicat, neque duas tunicas habeatis; nam, ut recte exponit S. Ferreolus, « duas tunicas intelligere debemus non numero, si propter hiemem necessariae esse viderentur; sed supra usum, si reservatae fuerint, computari. » Propter noctes. ] Id quod duobus modis intelligi posse docet Bernardus Cassinensis, « vel quia de nocte frigidior aer solet esse; et ideo pluribus vestimentis egemus: vel quia vestiti jacentes aliquas superfluitates naturae non studiose procuratas emittere solent, et ideo vestis est abluenda, nec oportet nudum monachum remanere. » Idem dicunt Nicolaus de", + "candidate_score": 0.609339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2975", + "psc_text": "toga alba depingitur. » Et in Barberina autographum Chronici S. Vincentii de Vulturno (Ibid., p. 133), in quo variae depinguntur figurae, in his « Monachus cum tunica alba, et subatro scapulari quod tribus redimiculis ad utrumque latus astrictum est. » Exstat etiam in codice bibliothecae Cassinensis, n. 370, ante initium litaniarum S. Gregorii pro peste, imago monachi defuncti, cujus tunica albi, parva cuculla seu scapulare violacei subobscuri coloris cernitur. Et certe antiquiorum monachorum vestes albi passim fuisse coloris infinitis posset testimoniis demonstrari. Talem fuisse S. Antonii habitum probat Bollandus in praevio commentario ad ejus Vitam, § 15 (Bolland., 17 Januar.), patetque ex ejus Vitae cap. 23, ubi candente praecinctus veste suo judicem aspectu provocasse dicitur. In Regula etiam S. Pachomio ab angelo tradita, prout exstat in ejus Vita, et apud Palladium in Lausiaca, cap. 38, praescribitur « ut habeant singuli melotem, id est caprinam pellem, confectam albam, sine qua neque", + "candidate_score": 0.608174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2921", + "psc_text": "latere apertum est, ut facilius brachia exerantur, et liberiorem eorum usum habeant laborantes. Casulam etiam aliquando pro tunica talari, aliquando pro alio indumenti genere usurpari: docet noster Mabillonius in praefatione ad saeculum I Bened. pag. 55. Aliter etiam Smaragdus cucullam explicat: « Cucullam, inquit, dicit ille (S. Benedictus) quod nos modo cappam dicimus. » Idem asserit Hildemarus infra citandus. Quid autem sit cappa vix conjicere possum. Theodemarus in citata ad Carolum Magnum epistola seipsum ita explicat: « Illud autem vestimentum quod a Gallicanis monachis coculla dicitur, et nos cappam vocamus, quod proprie monachorum designat habitum, melotem appellare debemus, sicut et hactenus in provincia a quibusdam vocatur, de quo, sicut B. Gregorius scripsit in libro Dialogi, ereptus ab aqua per Maurum monachum puer Placidus 699 dixit: Ego cum ab aqua abstraherer, melotem supra me abbatis cernebam, eumque me ab aquis educere considerabam. » Jam vero quid sit melotes discimus ex Isidoro", + "candidate_score": 0.607694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2920", + "psc_text": "casulla cuculla. » Certe casulam monachorum fuisse indumentum patet ex Vita S. Severini abbatis Agaunensis, apud Bollandum, 11 Februar.; ex Vita S. Caesarii Arelatensis episcopi, lib, II; ex Actis S. Fulgentii Ruspensis episcopi, et ex Vita S. Filiberti abbatis Gemmeticensis, saec. II Benedict. Quid autem sit casula docet S. Isidorus, scilicet vestis quae totum hominem tegat, unde dicitur casula, quasi parva casa, quae totum corpus in se contineat, sine manicis, et cum hujusmodi forte cucullis Pachomiani accedebant ad sacram communionem: vestimenti genus satis incommodum, cujus forsitan loco, si conjecturis locus sit, S. Benedictus indulsit scapulare propter opera, quod ex utroque latere apertum est, ut facilius brachia exerantur, et liberiorem eorum usum habeant laborantes. Casulam etiam aliquando pro tunica talari, aliquando pro alio indumenti genere usurpari: docet noster Mabillonius in praefatione ad saeculum I Bened. pag. 55. Aliter etiam Smaragdus cucullam explicat: « Cucullam, inquit, dicit ille (S. Benedictus) quod nos", + "candidate_score": 0.607411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2933", + "psc_text": "Usuum, cap. 70, manifestum est: testaturque Julianus Varnerius vidisse se anno 1612 in monasterio Clarevallensi tunicam assutum habentem caputium quadratum, manicas ad brachii longitudinem, et ita latas ut duo pugna capere possent, quam ad instar tunicae S. Bernardi factam esse asserebant. In statutis quoque Lanfranci praescribitur, ut novitius capitio assuto tunicae induatur. Et tamen S. Hildegardis tunicam describit laneam, « et aliquantulum cuculla constrictiorem, sed circa crura aliquantulum largiorem, et ad pedes tendentem, brachialiis nec multum amplis, nec multum constrictis, ad manus tendentibus; imo autem gyrone in utroque latere sub ascella deorsum descendente, quae desuper caputio carebat. » Et Bernardus Cassinensis, « tunicam vero, inquit, appellamus illam quam sub cuculla portamus, corpus nostrum utrinque tegentem, sed caputio carentem, cum manicis mediocriter et mensurate longis. » Similiter et Boherius: « tunica est vestis quam subtus habitum portamus, corpus utrinque tegens, sed caputio carens, sed manicis mediocriter mensuratis et longis. Hoc apud", + "candidate_score": 0.606352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2934", + "psc_text": "Cassinensis, « tunicam vero, inquit, appellamus illam quam sub cuculla portamus, corpus nostrum utrinque tegentem, sed caputio carentem, cum manicis mediocriter et mensurate longis. » Similiter et Boherius: « tunica est vestis quam subtus habitum portamus, corpus utrinque tegens, sed caputio carens, sed manicis mediocriter mensuratis et longis. Hoc apud nos cotardia vocatur, quae rotunda etiam esse debet per circuitum, et non scissa, nec longitudine nimia, aut brevitate notanda, largas etiam habet manicas usque ad pugnum protensas, non consutitias. » Scapulare, quod et analabus, vestis est monastica, quam nobis sub crucis similitudinem repraesentant veteres, ut videre est apud Evagrium in tom. III Monum. Eccles. Graecae, pag. 69, probatque Menardus in notis ad Concord. Regul., cap. 62, § 1, eo quod ante et retro penderet, et ad humeros latius esset, unde et de scapulari locum illum ex Vita S. Guillelmi ducis et monachi Gellonensis intelligit (Saec. IV Ben., part. I): «", + "candidate_score": 0.60449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2910", + "psc_text": "S. Columbanus in Poenitentiali superpositione damnat; S. Isidori Regula, cap. 16, triduana excommunicatione etiam emendandos decernit. Denique in ms. codice 47 bibliothecae Cassinensis inter casus priori reservatos ab annis fere trecentis tertium exstat: « Quod nullus mittat litteram vel ambasciatam extra monasterium, nec ab aliquo ea recipiat sine licentia. » Quod si mittentes aut recipientes litteras ita plectebant, quanto magis eulogias, aut alia quaelibet munuscula, quae quidem juxta Regulam Tarnatensis monasterii (Cap. 19) « peregrinis et ignotis deputabuntur, aut certe incendio cremabuntur. » Recipientes vero aut mittentes ad minus in capitulo verberentur, ex lib. Instit. cap. gener. ordin. Cisterc., dist. 6, cap. 9. CAPUT LV. De vestiario et calciario fratrum. Vestimenta fratribus secundum locorum qualitatem ubi habitant, vel aerum temperiem, dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur, in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis, per singulos cucullam et tunicam: cucullam,", + "candidate_score": 0.601826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2956", + "psc_text": "essent Basilianorum vestes discimus ex Vita S. Philareti saeculo XI a Nilo monacho coaetaneo scripta, num. 21 (Bolland., 6 Aprilis), ubi agens de illius ad habitum monasticum receptione, has recenset vestes: Sticarium, id est tunicam; pallium, quod supra cervices et scapulas est; cucullium, quod capiti imponimus; crucem in fronte gestandam, et cingulum cum sua fibula. Inter Aegyptiorum monachorum vestes Evagrius Sithensis monachus in epistola ad Anatolium (Tom. III Mon. Eccles. Graec.) has nominat: Cucullum, analabum, melotem, zonam, et baculum. Alias addit Cassianus eo in libro quem de Habitu monachi conscripsit, ubi has eorum vestes earumque symbola explicat, scilicet cucullum, colobium, rebrachiatoria, mafortes, melotem et pellem caprinam, cingulum et caligas. Abbas Patermuthius adolescentem ad se conversionis gratia accedentem « lebitone indutum, cuculla capiti circumposita, ac melote ad humeros, cinctumque linteo ad monachale institutum, exercitiumque promovit, » ut videre est in Aegypt. monach. Historia (Tom. III Mon. Eccles. Graecae). In Regula S.", + "candidate_score": 0.601241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3003", + "psc_text": "vel lectariis monachorum vetustum fuerit, dum nova percipiunt, totum ab abbate pauperibus erogetur. » At Regula S. Caesarii ad virgines (Cap. 41) tantum habet, ut « indumenta ipsa cum nova accipiunt, si vetera necessaria non habuerint, abbatissa refundat pauperibus; aut incipientibus vel junioribus dispensanda. » Idem pene ad verbum exstat in Regula S. Aureliani ad monachos, cap. 45. Porro vetera vestimenta Hildemarus, Bernardus Cassinensis et Boherius intelligunt, quae amplius portari non possunt; nam quae adhuc deferri queunt, aestati reservanda esse existimant. Id tamen non sic accipiendum censeo, quasi usque portanda essent, quo jam omnino contritione 717 consumpta, nulli postmodum apta sint usui; alioquin quid pauperibus erogaretur? Aliam S. P. addit rationem, cur vetera reddi debeant, scilicet, ut omnis in fratribus amputetur superfluitas; unde et subjungit: Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habere, etc.] Tres tunicas cum una cuculla S. Isidorus concedit (Reg. S. Isid. c. 13); tres tunicas", + "candidate_score": 0.598094, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten", + "max_score": 0.676502, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_331", + "psc_text": "ejus juxta est in ore nostro, et in corde nostro (Rom. X, 8; Deut. XXX, 14). Aliter: Frequens lectio, et quotidiana meditatio, animae solet magis labor esse quam carnis. Quomodo enim quidquid manu et corpore fit, manus et corporis labore completur: ita quod ad lectionem pertinet, magis mentis est labor. Ex quo mihi videtur, superiora de multitudine librorum aliter sentienda, quam plerique aestimant. Moris est Scripturarum, quamvis plures libros, si inter se non discrepent, et de eadem re scribantur, unum volumen dicere. Siquidem et Evangelium, et Lex Domini immaculata, convertens animas (Psal. XVIII, 8) , singulariter appellantur, cum plura Evangelia, et multa sint mandata legis. Sic et volumen in Isaiae sermone signatum, omnis Scriptura divina est (Isai. XXIX), et uno capitulo libri, Ezechiel Joannesque vescuntur (Ezech. VIII; Apoc. X). Salvator quoque omnium retro sanctorum vocibus prophetatus, ait: In capitulo libri scriptum est de me (Psal. XXXIX, 9) . Juxta hunc", + "candidate_score": 0.676502, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_54", + "psc_text": "omnes qui fuerunt ante me in Jerusalem: et quidem sapientia mea stetit mihi. Magnificatum Ecclesiasten, minime videtur Domino convenire, nisi forte ei illud aptemus: Proficiebat sapientia et aetate et gratia (Luc. II, 52) . Et: Propter quod illum Deus exaltavit (Phil. II, 9) . Quod autem ait: Qui fuerunt ante me in Jerusalem, de his dicit, qui ante adventum suum, congregationem Sanctorum et Ecclesiam gubernarunt. Si spiritualiter intelligimus Scripturas, ditior est Christus omnibus [ Al. ab hominibus]: si tantum carnaliter, melius intelligitur Synagoga, quam Ecclesia. Tulit ergo velamen, quod fuit positum super vultum Moysi (Exod. XXXIV), et pleno lumine faciem ejus videre nos fecit (II Cor. III). Porro stetisse sapientiam sibi, ille sensus est, quod etiam in carne posito sibi 402 permanserit sapientia. Qui profectum habet in sapientia, non ei stat sapientia; qui autem non recipit profectum, nec per momenta succrescit, sed semper in plenitudine est, iste dicere potest: Et", + "candidate_score": 0.655949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_331", + "psc_text": "ejus juxta est in ore nostro, et in corde nostro (Rom. X, 8; Deut. XXX, 14). Aliter: Frequens lectio, et quotidiana meditatio, animae solet magis labor esse quam carnis. Quomodo enim quidquid manu et corpore fit, manus et corporis labore completur: ita quod ad lectionem pertinet, magis mentis est labor. Ex quo mihi videtur, superiora de multitudine librorum aliter sentienda, quam plerique aestimant. Moris est Scripturarum, quamvis plures libros, si inter se non discrepent, et de eadem re scribantur, unum volumen dicere. Siquidem et Evangelium, et Lex Domini immaculata, convertens animas (Psal. XVIII, 8) , singulariter appellantur, cum plura Evangelia, et multa sint mandata legis. Sic et volumen in Isaiae sermone signatum, omnis Scriptura divina est (Isai. XXIX), et uno capitulo libri, Ezechiel Joannesque vescuntur (Ezech. VIII; Apoc. X). Salvator quoque omnium retro sanctorum vocibus prophetatus, ait: In capitulo libri scriptum est de me (Psal. XXXIX, 9) . Juxta hunc", + "candidate_score": 0.655689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_330", + "psc_text": "data, et a concilio atque consensu probata sapientium, nihil facias, nihil tibi vindices: majorum sequere vestigia, et ab eorum auctoritate non discrepes. Alioqui, quaerenti multa, infinitus librorum numerus occurret: qui te pertrahat ad errorem, et legentem frustra [ Al. addit multa] faciet laborare. Vel certe docet brevitati studendum, et sensus magis sectandos esse quam verba, adversus philosophos et saeculi hujus doctores, qui suorum dogmatum falsitates conantur asserere vanitate ac multiplicatione [ Al. multitudine] sermonum. Econtra Scriptura divina brevi circulo coarctata est, et quantum dilatatur in sensibus, tantum in sermone constringitur. Quia consummatum breviatumque sermonem fecit Deus super terram, et verbum ejus juxta est in ore nostro, et in corde nostro (Rom. X, 8; Deut. XXX, 14). Aliter: Frequens lectio, et quotidiana meditatio, animae solet magis labor esse quam carnis. Quomodo enim quidquid manu et corpore fit, manus et corporis labore completur: ita quod ad lectionem pertinet, magis mentis est labor.", + "candidate_score": 0.655193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_333", + "psc_text": "atque illuc animum adduxeris [ Al. deduxeris], etiam in uno libro, multi libri sunt. Unde dictum est: Ex multiloquio non effugies peccatum (Prov. X, 19) . Talibus igitur libris non est finis. Bonum enim omne, et veritas certo fine concluditur: malitia vero atque mendacium sine fine sunt. Et quanto plus requiruntur, tanto major eorum series nascitur. Super hac re studium atque meditatio, labor est carnis. Carnis, inquam, non spiritus. Habet siquidem et spiritus laborem suum, juxta illud quod ait Apostolus: Plus autem illis omnibus laboravi: non autem ego, sed gratia Dei quae mecum est (I Cor. XV, 10) . Et Salvator: Laboravi clamans (Psal. LXVIII, 4) . Finis sermonis verbi universi auditu perfacilis est: Deum time, et mandata ejus custodi. Hoc est enim omnis homo, quia omne factum Deus adducet in judicium de omni abscondito, sive bonum, sive malum sit. Aiunt Hebraei cum inter caetera scripta Salomonis quae antiquata sunt,", + "candidate_score": 0.650908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_178", + "psc_text": "; et nullus sit absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus, inhumana justitia est fragilitati conditionis hominum non ignoscens. Noli ergo esse justus multum, quia pondus grande, et pondus parvum abominatio coram Domino. Unde et apud philosophos virtutes in meditullio positae sunt, et omne quod nimis est, sive sursum, sive deorsum, reputatur in vitio. Quod autem ait: Noli quaerere amplius, ne conturberis, sive, ne obstupescas; mentem nostram scit, perfectam comprehendere non posse sapientiam, et mensuram fragilitatis nostrae jubet nos scire debere. Denique et Paulus ei, qui plus quam homo scire poterat, requirebat, dicens: Quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistit? respondit: O homo tu quis es, qui respondeas Deo (Rom. IX, 19) , et caetera. Si enim causas quaestionis ille, qui interrogans introducitur, 444 audisset ab Apostolo, stupore forsitan torpuisset, et gratiam sensisset inutilem. Quia est et donum, juxta eumdem Apostolum, quod non prosit ei cui", + "candidate_score": 0.641278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_135", + "psc_text": "nostra excusare peccata. Propterea admoneo, ut id solum caveas, ne putes absentem Deum, sed eum timeas, et scias cunctis operibus tuis adesse praesentem: teque liberi arbitrii conditum non cogi, sed velle quod facias. Si calumniam pauperis, et rapinam judicii, et injustitias videris in regione, ne mireris super negotio: quia excelsus super excelsum custodit, et excelsior est super illos, et amplius terrae in omnibus est rex in agro culto. Christi tunica contexta desuper (Joan. XIX, Luc. VIII), nec a crucifigentibus scindi potuit: et eum a quo Salvator daemonia ejecerat, Apostolorum indutum vestimentis abire praecepit. Itaque et nos nitamur Ecclesiastae nostri vestimenta non scindere, nec pro voluntate nostra opinationum pannos hinc inde consuere, sed unum disputationis servare textum, et eumdem sensum, et ordinem sequi. Supra dixerat: Ne dixeris in conspectu angeli, quoniam ignorantia est, ne irascatur Deus super vocem tuam, et reliqua: et adversus eos fuerat locutus, qui negarent providentia res humanas", + "candidate_score": 0.599256, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini", + "max_score": 0.676026, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_271", + "psc_text": "obvertens, in me transmarinas maledictorum tuorum sagittas dirigere. Quid enim vulneribus tuis prodest, si ego fuero vulneratus? An solatium percussi est, amicum secum videre morientem? 21. Siricii jam in Domino dormientis profers epistolam, et viventis Anastasii dicta contemnis. Quid enim tibi, ut ais, officere potest, quod te ignorante, aut scripsit, aut forte non scripsit? Et si scripsit, sufficit tibi totius orbis testimonium, quod nulli verum videtur, ut tantae urbis sacerdos, vel innocenti injuriam facere potuerit, vel absenti. Innocentem te vocas, ad cujus interpretationem Roma contremuit. Absentem, qui accusatus respondere non audes. Et tantum Romanae urbis judicium fugis, ut magis obsidionem barbaricam, quam pacatae urbis velis sententiam sustinere. Esto, praeteriti anni ego epistolam finxerim. Recentia ad orientem scripta quis misit? In quibus papa Anastasius tantis te ornat floribus, ut cum ea legeris, magis te velle defendere incipias, quam nos accusare. Simulque considera illam inimitabilem prudentiam tuam, et sales Atticos, et sancti", + "candidate_score": 0.676026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_270", + "psc_text": "Romanae Ecclesiae traditos, ut fidei veritatem quam ab Apostolo didicerant, per te perderent, et quo tibi majorem faceret invidiam, ausus sit criminari hos ipsos, Praefationis tuae testimonio roboratos. Non est leve quod 550 tibi impingit tantae urbis pontifex, vel ab alio objectum temere suscepit. Vociferare et clamita per compita, per plateas: Non est meus liber; et si meus est, schedulas inemendatas Eusebius furto abstulit. Aliter ego edidi, immo nec edidi. Nulli eas dedi, aut certe paucis; et tam sceleratus inimicus, tam negligentes amici fuerunt, ut omnium codices ab eo pariter falsarentur. Haec, frater charissime, facere debueras, et non illi tergum obvertens, in me transmarinas maledictorum tuorum sagittas dirigere. Quid enim vulneribus tuis prodest, si ego fuero vulneratus? An solatium percussi est, amicum secum videre morientem? 21. Siricii jam in Domino dormientis profers epistolam, et viventis Anastasii dicta contemnis. Quid enim tibi, ut ais, officere potest, quod te ignorante, aut scripsit,", + "candidate_score": 0.668667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_270", + "psc_text": "Romanae Ecclesiae traditos, ut fidei veritatem quam ab Apostolo didicerant, per te perderent, et quo tibi majorem faceret invidiam, ausus sit criminari hos ipsos, Praefationis tuae testimonio roboratos. Non est leve quod 550 tibi impingit tantae urbis pontifex, vel ab alio objectum temere suscepit. Vociferare et clamita per compita, per plateas: Non est meus liber; et si meus est, schedulas inemendatas Eusebius furto abstulit. Aliter ego edidi, immo nec edidi. Nulli eas dedi, aut certe paucis; et tam sceleratus inimicus, tam negligentes amici fuerunt, ut omnium codices ab eo pariter falsarentur. Haec, frater charissime, facere debueras, et non illi tergum obvertens, in me transmarinas maledictorum tuorum sagittas dirigere. Quid enim vulneribus tuis prodest, si ego fuero vulneratus? An solatium percussi est, amicum secum videre morientem? 21. Siricii jam in Domino dormientis profers epistolam, et viventis Anastasii dicta contemnis. Quid enim tibi, ut ais, officere potest, quod te ignorante, aut scripsit,", + "candidate_score": 0.665805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_1_3", + "bdc_text": "Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam . Non ignoras , quantas divitias senatus noster e monasteriis non in fiscum publicum , sed potius quorundam male feriatorum oeconomorum potius [ ! ] annuatim recipiat expendatque , ut perpetuus oeconomorum debitor sitZu den in den ersten Jahren eher nachteiligen Auswirkungen der Klosteraufhebung auf die bernischen Staatsfinanzen vgl. de Quervain 72-89 . .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_271", + "psc_text": "obvertens, in me transmarinas maledictorum tuorum sagittas dirigere. Quid enim vulneribus tuis prodest, si ego fuero vulneratus? An solatium percussi est, amicum secum videre morientem? 21. Siricii jam in Domino dormientis profers epistolam, et viventis Anastasii dicta contemnis. Quid enim tibi, ut ais, officere potest, quod te ignorante, aut scripsit, aut forte non scripsit? Et si scripsit, sufficit tibi totius orbis testimonium, quod nulli verum videtur, ut tantae urbis sacerdos, vel innocenti injuriam facere potuerit, vel absenti. Innocentem te vocas, ad cujus interpretationem Roma contremuit. Absentem, qui accusatus respondere non audes. Et tantum Romanae urbis judicium fugis, ut magis obsidionem barbaricam, quam pacatae urbis velis sententiam sustinere. Esto, praeteriti anni ego epistolam finxerim. Recentia ad orientem scripta quis misit? In quibus papa Anastasius tantis te ornat floribus, ut cum ea legeris, magis te velle defendere incipias, quam nos accusare. Simulque considera illam inimitabilem prudentiam tuam, et sales Atticos, et sancti", + "candidate_score": 0.660532, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_28_30", + "bdc_text": "O quam vellem tecum de republica nostra ad saturitatem loqui! Hoc nunc habui , quod scriberem . De Gebennensibus [ ! ] nach Gebennensibus gestrichenes minus sc[io ] . negocio minus scio quam tu .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Apologia-adversus-libros-Rufini_window_276", + "psc_text": "quantum te timeam: Si vel parvam schedulam contra me Romani episcopi, aut alterius Ecclesiae protuleris, omnia quae in te scripta sunt, mea crimina confitebor. Numquid et ego non possem profectionem tuam discutere? Cujus aetatis fueris, unde, quo tempore navigaris? ubi vixeris? quibus interfueris? Sed absit, ut quod in te reprehendo, faciam: et in ecclesiastica disputatione, anilium jurgiorum deliramenta compingam. Hoc solum prudentiae tuae dixisse sufficiat, ut caveas in alterum dicere, quidquid in te statim retorqueri potest. 23. Maledicta Rufini in Epiphanium. Epiphanii epist. ad Joannem. --In sancti Epiphanii nomine mira tua tergiversatio, ut post osculum, post orationem, neges eum contra te potuisse scribere: quomodo si contendas non potuisse eum mori, qui paulo ante vixerat, aut certior sit tui reprehensio, quam post pacem excommunicatio. Ex nobis, inquit, exierunt: sed non fuerunt ex nobis, mansissent utique nobiscum (I Joan. II, 19). Haereticum post unam et alteram commonitionem vitandum Apostolus praecipit, qui utique", + "candidate_score": 0.636042, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "stoa0275.stoa013.opp-lat1", + "max_score": 0.675663, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa013.opp-lat1_window_10", + "psc_text": "si ratione lex constat, lex erit omne iam quod ratione constiterit a quocunque productum. An non putas omni fideti licere concipere et constituere, dumtaxat quod deo congruat, quod disciptinae conducat, quod saluti proficiat, dicente domino, Cur autem non et a vobis ipsis quod iustum iudicatis? Et non de iudicio tantum, sed de omni sententia rerum examinandarum dicit et apostolus, Si quid ignoratis, deus vobis revelabit, solitus et ipse consilium subministrare, cum praeceptam domini non habebat, et dicere a semetipso, spiritum dei habens deductorem omnis veritatis. (??)taque consilium eius divim iam praecepti instar obtinuit de rationis divinae patrocinio. Hanc nune expostula salvo traditionis respectu, quocumque traditore censetur, nec auctorem respicias, sed auctoritatem, et inprimis consuetudinis ipsius, quae propterea colenda est, ne non sit rationis interpres, ut, si et hanc deus dederit, tunc discas non an observanda sit tibi consuetudo, sed cur. Maior efficitur ratio Christianarum observationum, cum illas etiam natura defendit,", + "candidate_score": 0.675663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa013.opp-lat1_window_30", + "psc_text": "enim, ut imago dei vivi imago idoli et mortui fias. Usque adhuc proprietatem istius habitus et ex originis censu et ex superstitionis usu idolis vindicamus, ex eo praeterea, quod dum in rebus dei non refertur, magis magisque illorum deputatur, in quorum et antiquitatibus et sollemnitatibus et officiis convenitur. Ipsae denique fores, et ipsae hostiae et arae, ipsi ministri ac sacerdotes eorum coronantur. Habes omnium collegiorum sacerdotalium coronas apud Claudium. Sed et illam interstruximus distinctionem differentium rationalium et irrationalium eis occurrentem, qui communionem in omnibus de quorundam exemplorum occasione defendunt. Ad hanc itaque partem causas iam ipsas coronarias inspici superest, ut, dum ostendimus extraneas, immo et contrarias disciplinae, nullam earum rationis patrocinio fultam probemus, quod posset habitus huiusmodi quoque communioni vindicari, sicut et quidam, quorum exempla nobis obiectantur. Etenim, ut ipsam causam coronae militaris aggrediar, puto prius conquirendum, an in totum Christianis militia conveniat. Quale est alioquin de accidentibus retractare, cum", + "candidate_score": 0.667017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa013.opp-lat1_window_10", + "psc_text": "si ratione lex constat, lex erit omne iam quod ratione constiterit a quocunque productum. An non putas omni fideti licere concipere et constituere, dumtaxat quod deo congruat, quod disciptinae conducat, quod saluti proficiat, dicente domino, Cur autem non et a vobis ipsis quod iustum iudicatis? Et non de iudicio tantum, sed de omni sententia rerum examinandarum dicit et apostolus, Si quid ignoratis, deus vobis revelabit, solitus et ipse consilium subministrare, cum praeceptam domini non habebat, et dicere a semetipso, spiritum dei habens deductorem omnis veritatis. (??)taque consilium eius divim iam praecepti instar obtinuit de rationis divinae patrocinio. Hanc nune expostula salvo traditionis respectu, quocumque traditore censetur, nec auctorem respicias, sed auctoritatem, et inprimis consuetudinis ipsius, quae propterea colenda est, ne non sit rationis interpres, ut, si et hanc deus dederit, tunc discas non an observanda sit tibi consuetudo, sed cur. Maior efficitur ratio Christianarum observationum, cum illas etiam natura defendit,", + "candidate_score": 0.660462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_26_28", + "bdc_text": "ConsulHans Jakob von Wattenwyl. noster , quia biennio praefuit , proh dolor mutabitur . Novus tribunus et ad minus duo senatorio ordini addentur . O quam vellem tecum de republica nostra ad saturitatem loqui! Hoc nunc habui , quod scriberem .", + "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa013.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "DE CORONA. Proxime factum est: Liberalitas praestantissimorum imperatorum expungebatur in castris, milites laureati adibant. Quidam illic magis dei miles ceteris constantior fratribus, qui se duobus dominis servire posse praesumpserant, solus libero capite, coronamento in manu otioso, vulgato iam et ista disciplina Christiano, relucebat. Denique singuli designare, eludere eminus, infrendere cominus. Murmur tribuno defertur; et persona iam ex ordine decesserat. Statim tribunus, Cur, inquit, tam diversus habitus? Negavit ille sibi cum ceteris licere. Causas expostulatus, Christianus sum, respondit. O militem gloriosum in deo! Suffragia exinde, et res ampliata, et reus ad praefectos. Ibidem gravissimas penulas posuit, relevari auspicatus, speculatoriam morosissimam de pedibus absolvit, terrae sanctae insistere incipiens, gladium nec dominicae defensioni necessarium reddidit, laurea et de manu deruit, et nunc rufatus sanguinis sui spe, calceatus de evangelii paratura, succinctus acutiore verbo dei, totus de apostolo armatus et de martyrii eandida melius coronatus donativum Christi in carcere expectat. Exinde sententiae super illo,", + "candidate_score": 0.624708, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem", + "max_score": 0.675492, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_536", + "psc_text": "Et est magna distantia, ut in reliqua terra, sic et in ipsa Jerusalem. Omnes enim, qui in Ecclesia peccatores sunt, qui sermonem Dei gustaverunt, et transgrediuntur eum, merentur quidem supplicia; verum pro modo graduum unusquisque torquebitur. Majorem poenam habet, qui Ecclesiae praesidet, et delinquit. An non magis misericordiam promeretur ad comparationem fidelis Catechumenus? Non magis venia dignus est laicus, si ad diaconum conferatur? Et rursum comparatione presbyteri diaconus veniam plus meretur? Quae autem sequantur, me tacente, cognoscitis. Idcirco formidans judicium Dei, et ante oculos mihi proponens illum judicii ordinem, qui in Scripturis continetur, recordor dicti illius: Pondus ultra te ne leves. Sed et illud: Noli quaerere fieri judex, ne non valeas auferre iniquitates. Quid mihi prodest quia prior sedeo in cathedra resupinus, honorem 931 majoris accipio, nec possum habere dignitate mea opera condigna? Nonne majori poena cruciabor, quia honor justi mihi ab omnibus defertur, cum peccator sim (Eccl. VII)? Necessarium", + "candidate_score": 0.675492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_536", + "psc_text": "Et est magna distantia, ut in reliqua terra, sic et in ipsa Jerusalem. Omnes enim, qui in Ecclesia peccatores sunt, qui sermonem Dei gustaverunt, et transgrediuntur eum, merentur quidem supplicia; verum pro modo graduum unusquisque torquebitur. Majorem poenam habet, qui Ecclesiae praesidet, et delinquit. An non magis misericordiam promeretur ad comparationem fidelis Catechumenus? Non magis venia dignus est laicus, si ad diaconum conferatur? Et rursum comparatione presbyteri diaconus veniam plus meretur? Quae autem sequantur, me tacente, cognoscitis. Idcirco formidans judicium Dei, et ante oculos mihi proponens illum judicii ordinem, qui in Scripturis continetur, recordor dicti illius: Pondus ultra te ne leves. Sed et illud: Noli quaerere fieri judex, ne non valeas auferre iniquitates. Quid mihi prodest quia prior sedeo in cathedra resupinus, honorem 931 majoris accipio, nec possum habere dignitate mea opera condigna? Nonne majori poena cruciabor, quia honor justi mihi ab omnibus defertur, cum peccator sim (Eccl. VII)? Necessarium", + "candidate_score": 0.662678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_24", + "bdc_text": "merckt , kumpt vilicht Burkart der tuͤchler Ein nicht näher bekannter Tuchhändler , vgl. HBBW III [Nr. 217 ] , S. 116 , Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_195", + "psc_text": "de se ipse Christus: Ego inquit, ut agnus innocens ductus ad immolandum, et nesciebam (Isai. LIII, 7) . Nec addit quae non cognoverit. Non enim dixit: Non cognovi mala, non cognovi bona, non cognovi peccatum, sive injustitiam; 815 verum simpliciter, non cognovi. Tibi igitur dereliquit, ut quaeras, quod nescierit. Lege Apostolum: Qui cum peccatum non cognovisset, pro nobis peccatum fecit (II Cor. III, 21) . Peccatum quippe nosse, peccare est: ut justitiam nosse, juste est agere. Ex quo manifestum est, eum qui justitiam praedicat, et non agit juste, nescire justitiam. Adversum me cogitaverunt consilium dicentes: Venite, mittamus lignum in panem ejus. Crucifixum esse a Judaeis Dominum, nulli dubium est: et cum hoc tota libertate praedicamus, quomodo aptabimus ei, quod dicitur: Adversum me cogitaverunt consilium dicentes: hoc quod inferunt: Venite, mittamus lignum in panem ejus, nimiae difficultatis est. Panis Jesu quo nutrimur, sermo ejus interpretatur. Quia igitur docente eo, voluerunt quidam", + "candidate_score": 0.600725, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae", + "max_score": 0.675183, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_20_22", + "bdc_text": "Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach sölle thun .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_7", + "psc_text": "basilicario, tres reliquas partes divident aequaliter sibi cum primicerio, et presbytero, qui missam celebrat in eamdem basilicam. 15. Ad oeconomum pertinet reparatio basilicarum, atque constructio, actiones ecclesiae in judiciis vel in proferendo, vel in respondendo, tributi quoque acceptio, et rationes eorum quae inferuntur. Cura agrorum et culturae vinearum, causae possessionum, et servitialium stipendia clericorum, viduarum, et devotarum pauperum; dispensatio vestimenti, et victus domesticorum, clericorum, servitialium quoque, et artificum, quae omnia cum jussu et arbitrio sui episcopi ab eo implentur. 16. Haec sunt quae vel a majoribus per officiorum ordines distributa sunt, vel consuetudine ecclesiarum in unumquemque servata. Nec aliquid ex his nostri judicii deputes, nisi quod aut ratio docuit, aut vetustatis antiquitas sanxit. 17. Patrem autem monasterii, unde innotuistis, illum praeferri oportet, quem sancta vita et probitas morum commendat, quique dum subjectus exstitit, fraus in illo non fuit. Huic juste gratia cumulatur, dicente Domino: Quia in pauca fuisti fidelis, in", + "candidate_score": 0.675183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_0_2", + "bdc_text": "S . Quodsi te delectat quavis occasione meis ineptus obrui , charissime frater , sic brevi offensus es , ne dicam fatigatus , ut amplius quaeri nihil possis . Occurrunt nuncii innumeri et nunc quoque certissimi , legati vestriSiehe oben Nr. 555 , Anm. 2. , quos et his gravare volui , quod novum te consultandi argumentum habeam .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_45", + "psc_text": "data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. 2. Nunc autem etsi mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita 575 dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. 3. Nam et ego (Christus novit) gravi dolore discrucior, quod, emenso tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum, sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane, et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis,", + "candidate_score": 0.66748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_19_21", + "bdc_text": "die Hohe Schule aus dem Stiftsvermögen errichtet worden war. . Qui si negaverit , provocabimus ad diacosiosden Großen Rat. non solum collegii , sed omnium monasteriorum causam acturi . Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_7", + "psc_text": "basilicario, tres reliquas partes divident aequaliter sibi cum primicerio, et presbytero, qui missam celebrat in eamdem basilicam. 15. Ad oeconomum pertinet reparatio basilicarum, atque constructio, actiones ecclesiae in judiciis vel in proferendo, vel in respondendo, tributi quoque acceptio, et rationes eorum quae inferuntur. Cura agrorum et culturae vinearum, causae possessionum, et servitialium stipendia clericorum, viduarum, et devotarum pauperum; dispensatio vestimenti, et victus domesticorum, clericorum, servitialium quoque, et artificum, quae omnia cum jussu et arbitrio sui episcopi ab eo implentur. 16. Haec sunt quae vel a majoribus per officiorum ordines distributa sunt, vel consuetudine ecclesiarum in unumquemque servata. Nec aliquid ex his nostri judicii deputes, nisi quod aut ratio docuit, aut vetustatis antiquitas sanxit. 17. Patrem autem monasterii, unde innotuistis, illum praeferri oportet, quem sancta vita et probitas morum commendat, quique dum subjectus exstitit, fraus in illo non fuit. Huic juste gratia cumulatur, dicente Domino: Quia in pauca fuisti fidelis, in", + "candidate_score": 0.664188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_21_23", + "bdc_text": "Tu igitur , ut commode argumentis et scripturis conscientias perstringamus , quatenus rationem habeant longe maiorem in bonis ecclesiasticis quam aliis vectigalibus et tributis - ich glob , wir muͤssind meer arbeit han mitt dem kilchenguͦtt dan mitt den pensionen - : Darum hilff und ratt , geliepter bruͦder , wie ich der sach s��lle thun . Uff ostern habend wir aberwieder .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_7", + "psc_text": "basilicario, tres reliquas partes divident aequaliter sibi cum primicerio, et presbytero, qui missam celebrat in eamdem basilicam. 15. Ad oeconomum pertinet reparatio basilicarum, atque constructio, actiones ecclesiae in judiciis vel in proferendo, vel in respondendo, tributi quoque acceptio, et rationes eorum quae inferuntur. Cura agrorum et culturae vinearum, causae possessionum, et servitialium stipendia clericorum, viduarum, et devotarum pauperum; dispensatio vestimenti, et victus domesticorum, clericorum, servitialium quoque, et artificum, quae omnia cum jussu et arbitrio sui episcopi ab eo implentur. 16. Haec sunt quae vel a majoribus per officiorum ordines distributa sunt, vel consuetudine ecclesiarum in unumquemque servata. Nec aliquid ex his nostri judicii deputes, nisi quod aut ratio docuit, aut vetustatis antiquitas sanxit. 17. Patrem autem monasterii, unde innotuistis, illum praeferri oportet, quem sancta vita et probitas morum commendat, quique dum subjectus exstitit, fraus in illo non fuit. Huic juste gratia cumulatur, dicente Domino: Quia in pauca fuisti fidelis, in", + "candidate_score": 0.661235, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1", + "max_score": 0.674889, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_6_8", + "bdc_text": "Nullam enim priorum rationem habere incipiunt , postremum primum et unice curant nec secernunt quoad usum et institutum bona hęc ecclesiastica a temporalibus , sed ut sua in universum occupant . ItaIta übergeschrieben. non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1_window_7", + "psc_text": "quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere igitur uitae, quod gessit quisque per corpus. efficitur, ut prosint uel non prosint, quaecumque pro illo pie fiunt, cum reliquerit corpus. nam meritum per quod ista prosint, si nullum conparatum est in hac uita, frustra post hanc quaeritur uitam. ita fit, ut neque inaniter ecclesia uel suorum cura pro defunctis quod potuerit religionis inpendat et tamen ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum reddente domino unicuique secundum opera eius. ut enim hoc, quod inpenditur, possit ei prodesse post corpus, in ea uita est adquisitum, quam gessit in corpore. § 3 Poterat inquisitioni tuae sufficere mea breuis ista responsio; sed quae alia moueant, quibus respondendum existimo, parumper adtende. in Machabaeorum libris legimus oblatum pro mortuis sacrificium. sed et si nusquam in scripturis ueteribus omnino legeretur, non parua est uniuersae ecclesiae quae in hac consuetudine claret auctoritas, ubi", + "candidate_score": 0.674889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10593_sent_7_9", + "bdc_text": "ItaIta übergeschrieben. non curantes maiorum et mortuorum legatorum voluntatem ultimam his quoque vel abuti vel misere perdi [ ! ] non abhorrent . Habent collegium nostrum Gemeint ist das Kollegialstift St .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037c.opp-lat1_window_27", + "psc_text": "