diff --git "a/10/10661.json" "b/10/10661.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10661.json" @@ -0,0 +1,16674 @@ +{ + "letter_id": "10661", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10661", + "dominant_topic": 18, + "topic_dist": [ + 0.05395, + 0.064722, + 0.051157, + 0.051109, + 0.049422, + 0.047081, + 0.044019, + 0.051798, + 0.046045, + 0.045218, + 0.042668, + 0.04463, + 0.045051, + 0.043571, + 0.049253, + 0.057289, + 0.051851, + 0.048337, + 0.066156, + 0.046675 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.749027, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.749027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.745808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.744405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.740421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71_73", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", + "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", + "candidate_score": 0.720351, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1060", + "psc_text": "mortui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum: sed aliud est Sacramentum, aliud virtus Sacramenti. Quam multi de altari accipiunt et moriuntur, et accipiendo moriuntur? Unde dicit Apostolus, Judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) . Non enim buccella Dominica venenum fuit Judae. Et tamen accepit, et cum accepit, in eum inimicus intravit: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est,", + "candidate_score": 0.71769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_600", + "psc_text": "Securus homo accedat ad inferiorem ministrum; habet enim superiorem magistrum. 4. Sed forte ait aliquis: Baptizat quidem Christus in spiritu, non in corpore. Quasi vero alterius dono quam illius, quisquam etiam sacramento corporalis et visibilis Baptismatis imbuatur. Vis nosse quia ipse baptizat, non solum spiritu, sed etiam aqua? Audi Apostolum: « Sicut Christus, inquit, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea, mundans eam lavacro aquae in verbo, ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi » (Ephes. V, 25-27). Mundans eam. Unde? Lavacro aquae in verbo. Quid est baptismus Christi? Lavacrum aquae in verbo. Tolle aquam, non est baptismus: tolle verbum, non est baptismus. 5. Jam ergo his praejactis, per quae venit ad collocutionem cum illa muliere, videamus quae restant plena mysteriis, et gravida sacramentis. « Oportebat autem, inquit, eum transire per Samariam. Venit ergo in civitatem Samariae quae dicitur Sichar, juxta praedium quod", + "candidate_score": 0.715885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1060", + "psc_text": "mortui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum: sed aliud est Sacramentum, aliud virtus Sacramenti. Quam multi de altari accipiunt et moriuntur, et accipiendo moriuntur? Unde dicit Apostolus, Judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) . Non enim buccella Dominica venenum fuit Judae. Et tamen accepit, et cum accepit, in eum inimicus intravit: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est,", + "candidate_score": 0.714246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930", + "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,", + "candidate_score": 0.712608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1060", + "psc_text": "mortui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum: sed aliud est Sacramentum, aliud virtus Sacramenti. Quam multi de altari accipiunt et moriuntur, et accipiendo moriuntur? Unde dicit Apostolus, Judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) . Non enim buccella Dominica venenum fuit Judae. Et tamen accepit, et cum accepit, in eum inimicus intravit: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est,", + "candidate_score": 0.711456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_600", + "psc_text": "Securus homo accedat ad inferiorem ministrum; habet enim superiorem magistrum. 4. Sed forte ait aliquis: Baptizat quidem Christus in spiritu, non in corpore. Quasi vero alterius dono quam illius, quisquam etiam sacramento corporalis et visibilis Baptismatis imbuatur. Vis nosse quia ipse baptizat, non solum spiritu, sed etiam aqua? Audi Apostolum: « Sicut Christus, inquit, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea, mundans eam lavacro aquae in verbo, ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi » (Ephes. V, 25-27). Mundans eam. Unde? Lavacro aquae in verbo. Quid est baptismus Christi? Lavacrum aquae in verbo. Tolle aquam, non est baptismus: tolle verbum, non est baptismus. 5. Jam ergo his praejactis, per quae venit ad collocutionem cum illa muliere, videamus quae restant plena mysteriis, et gravida sacramentis. « Oportebat autem, inquit, eum transire per Samariam. Venit ergo in civitatem Samariae quae dicitur Sichar, juxta praedium quod", + "candidate_score": 0.709079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1066", + "psc_text": "dico quae anima vocatur, qua constat quod homo es: constas enim ex anima et corpore. Habes itaque spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respondet omnis qui vivit: qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivit: quid respondet omnis qui vivit? Corpus utique meum vivit de spiritu meo. Vis ergo et tu vivere de Spiritu Christi? In corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuum de tuo. Non potest vivere corpus Christi, nisi de Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage", + "candidate_score": 0.708376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1060", + "psc_text": "mortui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum: sed aliud est Sacramentum, aliud virtus Sacramenti. Quam multi de altari accipiunt et moriuntur, et accipiendo moriuntur? Unde dicit Apostolus, Judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) . Non enim buccella Dominica venenum fuit Judae. Et tamen accepit, et cum accepit, in eum inimicus intravit: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est,", + "candidate_score": 0.708206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_411_413", + "bdc_text": "Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo . per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.702391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_73_75", + "bdc_text": "Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", + "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", + "candidate_score": 0.700454, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1067", + "psc_text": "Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage membrorum, non sit putre membrum quod resecari mereatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, ut postea regnet in coelo. 14. Litigabant ergo Judaei ad invicem, dicentes: Quomodo potest hic carnem suam nobis dare ad manducandum? Litigabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis, unum corpus multi sumus. Et per hunc facit Deus unius modi habitare in domo (Psal. LXVII, 7) . 15. Quod autem ad invicem litigantes quaerunt,", + "candidate_score": 0.700289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14_16", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est . De caussa sacramentaria :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2059", + "psc_text": "speciem, quoniam videbimus cum sicuti est (I Joan. III, 2). Nam si etiam nunc Christus in nobis non esset, non diceret Apostolus: Si autem Christus in vobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam (Rom. VIII, 10) . Quia vero et nos etiam nunc in illo sumus, satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites (Joan. XV, 5) . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit in nobis et nos in ipso. 5. Qui habet, inquit, mandata mea et servat ea ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus; qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo,", + "candidate_score": 0.698127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_203_205", + "bdc_text": "Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt . Tu desyderas in nobis soliditatem et simplicitatem , brevitatem et puritatem Vgl. ebd. , Z. 122-124 . 136f. . Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.697469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_53_55", + "bdc_text": "1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere . Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2103", + "psc_text": "unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est (Id. I, 1, 14) quod non erat, manet quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset quod infructuosos palmites tollat, fructuosos autem purget ut plus afferant fructum; continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendens, Jam tos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere. Audi etiam ipsos confitentes: Quid autem est Apollo? quid autem Paulus? Ministri per quos ( δι' ὥν) credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit (I Cor. III, 5 7) ; non per", + "candidate_score": 0.695998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1064", + "psc_text": "Christus in signo, verus Christus in Verbo et in carne. Et quomodo biberunt? Percussa est petra de virga bis (Num. XX, 11): gemina percussio, duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis manducaverit ex ipso, non moriatur. Sed quod pertinet ad virtutem Sacramenti, non quod pertinet ad visibile Sacramentum: qui manducat intus, non foris; qui manducat in corde, non qui premit dente. 13. Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi. Ideo vivus, quia de coelo descendi. De coelo descendit et manna: sed manna umbra erat, iste veritas est. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum: et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Hoc quando caperet caro, quod dixit panem, carnem? Vocatur caro, quod non capit caro: et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc ad se multum esse dixerunt, hoc non posse", + "candidate_score": 0.694242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.694074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_298", + "bdc_text": "Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2082", + "psc_text": "Dominus dicit, Non turbetur cor vestrum, neque formidet, etc. Cap. XIV, V\\ V\\. 27, 28. 1. Accepimus, fratres, verba Domini dicentis ad discipulos suos: Non turbetur cor vestrum, neque formidet. Audistis quia ego dixi vobis, Vado, et venio ad vos: si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos: ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non derelinquebat: et idem ipse Christus homo et Deus. Ergo et ibat per id quod homo erat, et manebat per id quod Deus erat: ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbaretur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non desereret cor? Quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus, qui eum", + "candidate_score": 0.694017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36_38", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia . Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1066", + "psc_text": "dico quae anima vocatur, qua constat quod homo es: constas enim ex anima et corpore. Habes itaque spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respondet omnis qui vivit: qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivit: quid respondet omnis qui vivit? Corpus utique meum vivit de spiritu meo. Vis ergo et tu vivere de Spiritu Christi? In corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuum de tuo. Non potest vivere corpus Christi, nisi de Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage", + "candidate_score": 0.693474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36_38", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia . Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1067", + "psc_text": "Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage membrorum, non sit putre membrum quod resecari mereatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, ut postea regnet in coelo. 14. Litigabant ergo Judaei ad invicem, dicentes: Quomodo potest hic carnem suam nobis dare ad manducandum? Litigabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis, unum corpus multi sumus. Et per hunc facit Deus unius modi habitare in domo (Psal. LXVII, 7) . 15. Quod autem ad invicem litigantes quaerunt,", + "candidate_score": 0.693347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_201_203", + "bdc_text": "Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις . Iniquo et aegro animo estis in istos viros . Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.690572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_201_203", + "bdc_text": "Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις . Iniquo et aegro animo estis in istos viros . Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.689498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_53_55", + "bdc_text": "1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere . Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_554", + "psc_text": "seducat: amate pacem Christi, qui pro vobis crucifixus est, cum Deus esset. Paulus dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus (I Cor. III, 7) . Et quisquam nostrum dicit quia aliquid est? Si dixerimus quia aliquid sumus, et non illi gloriam dederimus, adulteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum diligite, et nos in illo, in quo et vos a nobis diligimini. Invicem se diligant membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore quidem, fratres mei, multa coactus sum dicere, et parva dixi: lectionem finire non potui, aderit Dominus ut opportune finiatur. Nolui enim amplius onerare corda vestra, quae volo vacare gemitibus, et orationibus pro his qui adhuc surdi sunt, et non intelligunt. TRACTATUS XIV. Ab eo Evangelii loco, Hoc ergo gaudium meum impletum est, etc., usque ad id, Qui autem incredulus est Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum.", + "candidate_score": 0.688988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_37_39", + "bdc_text": "Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1675", + "psc_text": "carnis. Mente Verbum apprehendere, hoc est Christum recte apprehendere. 12. Et abiit iterum trans Jordanem, in eum locum ubi Joannes baptizans primum, et mansit ibi. Et multi venerunt ad eum, et dicebant: Quia Joannes quidem signum fecit nullum. Meministis vobis dictum de Joanne, quia lucerna erat, et diei testimonium perhibebat (Joan. V, 35, 33). Quid ergo isti apud se dixerunt, Joannes signum fecit nullum? Nullum, inquiunt, miraculum ostendit Joannes: non daemonia fugavit, non expulit febrem, non caecos illuminavit, non mortuos suscitavit, non tot millia hominum de quinque vel septem panibus pavit, non supra mare ambulavit, non ventis et fluctibus imperavit; nihil horum fecit Joannes: et totum quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Per lucernam veniamus ad diem. Joannes nullum signum fecit. Omnia autem quaecumque dixit Joannes de hoc, vera erant. Ecce qui apprehenderunt, non quomodo Judaei. Judaei volebant apprehendere discedentem, apprehenderunt isti permanentem. Denique quid sequitur? Et multi crediderunt in eum.", + "candidate_score": 0.688651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_411", + "bdc_text": "Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.687714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38_40", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1067", + "psc_text": "Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage membrorum, non sit putre membrum quod resecari mereatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, ut postea regnet in coelo. 14. Litigabant ergo Judaei ad invicem, dicentes: Quomodo potest hic carnem suam nobis dare ad manducandum? Litigabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis, unum corpus multi sumus. Et per hunc facit Deus unius modi habitare in domo (Psal. LXVII, 7) . 15. Quod autem ad invicem litigantes quaerunt,", + "candidate_score": 0.68717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_205", + "bdc_text": "Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.685698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_99_101", + "bdc_text": "adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc . Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ; Joh 10 , 11-16 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_710", + "psc_text": "placet tibi; sed tu minor, si displicet tibi. Adversus hanc autem eorum calumniam, venientem vel de ignorantia, vel de malitia, loquitur Dominus non omnino quod capiant, sed unde agitentur et conturbentur, et fortasse vel conturbati medicum quaerant. Dicebat autem quae scriberentur, ut etiam a nobis postea legerentur. Viderimus ergo quid in Judaeorum cordibus factum sit, cum haec audirent: quid in nobis fiat cum haec audimus, amplius cogitemus. Neque enim natae sunt haereses, et quaedam dogmata perversitatis illaqueantia animas et in profundum praecipitantia, nisi dum Scripturae bonae intelliguntur non bene; et quod in eis non bene intelligitur, etiam temere et audacter asseritur. Itaque, charissimi, valde caute haec audire debemus, ad quae capienda parvuli sumus; et corde pio et cum tremore, sicut scriptum est, hanc tenentes regulam sanitatis, ut quod secundum fidem qua imbuti sumus, intelligere valuerimus, tanquam de cibo gaudeamus: quod autem secundum sanam fidei regulam intelligere nondum potuerimus, dubitationem auferamus,", + "candidate_score": 0.685325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1362", + "psc_text": "istorum, qui de ore veridico audierunt, In peccatis vestris moriemini. 7. Unde tamen hoc eis contingat, exponit: Si enim non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Credo, fratres, in illa multitudine quae Dominum audiebat, et eos fuisse qui credituri erant. Quasi autem in omnes processerat severissima illa sententia, In peccato vestro moriemini; ac per hoc et illis qui credituri erant, spes erat ablata: illi saeviebant, illi timebant; imo non timebant, sed jam desperabant. Revocavit eos in spem; adjunxit enim, Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ergo si credideritis quia ego sum, non moriemini in peccatis vestris. Reddita est spes desperantibus, excitatio facta est dormientibus, cordibus evigilaverunt: inde plurimi crediderunt, sicut Evangelii ipsius consequentia testantur. Erant enim illic membra Christi, quae nondum adhaeserant corpori Christi: et in illo populo a quo crucifixus est, a quo in ligno suspensus est, a quo pendens irrisus est, a", + "candidate_score": 0.685071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_57_59", + "bdc_text": "Christus loquitur et agit in ministro , et fide recipitur , quod Christus per ministrum loquitur et agit , nec est minister Christi , in quo non omnia loquitur et agit Christus . Igitur paralogismus est παρὰ τὴν τοῦ ἐλέγχου ἄγνοια νein Fehlschluß , der auf Verkennung [ des Wesens ] der Widerlegung beruht ( vgl . Aristoteles , Sophistici elenchi 166b , 24 ) . : \"Sola fide editur Christus , ergo non beneficio ministri\"Vgl . oben Nr. 562 , 21f. 37-41 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_586", + "psc_text": "viam tuam? Nonne et ipse verba Dei loquitur, de quo etiam dictum est quod sit amplius quam propheta (Malach. III, 1; Matth. XI, 10, 9)? Si ergo et ipsum Deus misit, et verba Dei loquitur; quomodo ad distinctionem, de Christo eum dixisse accipimus, Quem enim misit Deus, verba Dei loquitur? Sed vide quid adjungat: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. Quid est hoc, Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum? Invenimus quia ad mensuram dat Deus Spiritum. Audi Apostolum dicentem, Secundum mensuram donationis Christi (Ephes. IV, 7) . Hominibus ad mensuram dat, unico Filio non dat ad mensuram. Quomodo hominibus ad mensuram? Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae; alii sermo scientiae secundum eumdem spiritum; alii fides in eodem spiritu, alii prophetia, alii dijudicatio spirituum, alii genera linguarum, alii donatio curationum. Numquid omnes apostoli? numquid omnes prophetae? numquid omnes doctores? numquid omnes virtutes? numquid omnes dona habent sanitatum? numquid", + "candidate_score": 0.684642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_98_100", + "bdc_text": "In E analoge Korrektur . adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc . Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2696", + "psc_text": "Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves Christi, ne sua quaerant, non quae Jesu Christi; et in usus cupiditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, et quando cum Christo vivere volumus. Nam et apostolus Paulus dicit se habere concupiscentiam dissolvi et esse cum Christo (Philipp. I, 23): ingemiscit tamen gravatus, et non vult exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita (II Cor. V, 4). Et huic Dominus dilectori suo, Cum senueris, inquit, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis. Hoc enim ei dixit, significans qua morte clarificaturus erat Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est crucifigeris. Ad hoc autem ut venias, alius te cinget, et ducet, non quo vis, sed quo non vis. Prius dixit", + "candidate_score": 0.684534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2696", + "psc_text": "Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves Christi, ne sua quaerant, non quae Jesu Christi; et in usus cupiditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, et quando cum Christo vivere volumus. Nam et apostolus Paulus dicit se habere concupiscentiam dissolvi et esse cum Christo (Philipp. I, 23): ingemiscit tamen gravatus, et non vult exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita (II Cor. V, 4). Et huic Dominus dilectori suo, Cum senueris, inquit, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis. Hoc enim ei dixit, significans qua morte clarificaturus erat Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est crucifigeris. Ad hoc autem ut venias, alius te cinget, et ducet, non quo vis, sed quo non vis. Prius dixit", + "candidate_score": 0.684485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_54_56", + "bdc_text": "Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse . Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2104", + "psc_text": "Quid autem est Apollo? quid autem Paulus? Ministri per quos ( δι' ὥν) credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit (I Cor. III, 5 7) ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis est et justus, qui", + "candidate_score": 0.684048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1872", + "psc_text": "LVII. Quonam modo Ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad Christum. 1. Non immemor mei debiti, jam reddendi tempus agnosco. Donet unde reddam, qui donavit ut debeam. Donavit enim dilectionem, de qua dictum est, Nemini quidquam debentis, nisi ut invicem diligatis (Rom. XIII, 8) ; donet etiam sermonem, quem video me debere dilectis. Exspectationem vestram ad hoc nempe distuleram, ut explicarem sicut possem, quemadmodum etiam per terram veniatur ad Christum; cum potius jubeamur quae sursum sunt quaerere, non quae super terram (Coloss. III, 1, 2). Sursum enim Christus est sedens ad dexteram Patris: sed profecto et hic est; propter quod et Saulo in terra saevienti dicit, Quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Ut autem hoc quaerendum susciperemus, id tractabatur quod pedes Dominus discipulis lavit, cum jam ipsi discipuli loti essent, nec opus haberent, nisi pedes lavare. Ubi visum est intelligendum quod Baptismo quidem homo totus abluitur; sed dum isto", + "candidate_score": 0.684023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_409_411", + "bdc_text": "aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo . Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus . Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.683814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_410_412", + "bdc_text": "Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus . Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.683188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_204_206", + "bdc_text": "Tu desyderas in nobis soliditatem et simplicitatem , brevitatem et puritatem Vgl. ebd. , Z. 122-124 . 136f. . Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis . De me non loquor ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.682651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_352_354", + "bdc_text": "sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. . Haec ad tuas alteras , Bullingere , etvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. boni consule libertatem in re tanti momenti et ad literas tuas sic liberasvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. . Ad tuas , mi charissime LeoZum Brief Leo Juds vgl . oben Anm. 4. , cum iam ex maiore parte responsum sit , quantum quidem literis respondere queoE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1628", + "psc_text": "Per similitudinem Christus multa est quae per proprietatem non est. Per similitudinem et Petra est Christus, et ostium est Christus, et lapis angularis est Christus, et pastor est Christus, et agnus est Christus, et leo est Christus. Quam multa per similitudines, et alia, quae commemorare longum est! Si autem proprietates discutias rerum quas videre consuesti; nec petra est, quia durus et sine sensu non est; nec ostium est, quia faber eum non fecit; nec lapis angularis est, quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum non est; nec leo est, quia fera non est; nec agnus est, quia pecus non est. Omnia ergo ista per similitudinem. Quid ergo proprie? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quid de homine qui apparuit? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14) . 7. Audi et caetera.", + "candidate_score": 0.682299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_414_416", + "bdc_text": "Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. . Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius . Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_65", + "psc_text": "Qui diligunt mundum: ipsi enim corde habitant in mundo. Nam qui non diligunt mundum, carne versantur in mundo; sed corde inhabitant coelum, sicut Apostolus dicit: Nostra autem conversatio in coelis est (Philipp. III, 20) . Ergo mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit. 12. In sua propria venit: quia omnia ista per eum facta sunt. Et sui eum non receperunt. Qui sui? Homines quos fecit. Judaei quos primitus fecit super omnes gentes esse. Quia aliae gentes idola adorabant, et daemonibus serviebant; ille autem populus natus erat de semine Abrahae: et ipsi maxime sui; quia et per carnem quam suscipere dignatus est, cognati. In sua propria venit, et sui eum non receperunt. Non receperunt omnino, nullus recepit? Nullus ergo salvus factus est? Nemo enim salvus fiet, nisi qui Christum receperit venientem. 13. Sed addidit: Quotquot autem receperunt eum. Quid eis praestitit? Magna benevolentia! Magna misericordia! Unicus natus est,", + "candidate_score": 0.681342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38_40", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2682", + "psc_text": "Peracta quippe illa piscatione, Dicit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogare eum, Tu quis es? scientes quia Dominus est. Si ergo sciebant, quid opus erat ut interrogarent? si autem non opus erat, quare dictum est, non audebant; quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: tanta erat evidentia veritatis, qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed nec dubitare quidem ullus auderet; quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare deberet. Sic ergo dictum est, Nemo audebat eum interrogare, Tu quis es? ac si diceretur, Nemo audebat dubitare quod ipse esset. 2. Et venit Jesus, et accipit panem, et dat eis, et piscem similiter. Ecce dictum est etiam quid pranderent: de quo prandio aliquid suave ac salubre dicemus et nos, si pascat et nos. Superius narratum est quod isti discipuli, quando descenderunt in terram, viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem.", + "candidate_score": 0.681026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_324_326", + "bdc_text": "Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl . oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ; non enim administraret mysterium Christi et spiritum , sed literam modo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_107", + "psc_text": "sicut nos habemus in vestibus, aut cogitandus est sic sedere quomodo nos, aut forte cinctus est ut sinum haberet: sed quia sinus noster intus est, secretum Patris sinus Patris vocatur. In secreto Patris, qui Patrem novit, ipse enarravit. Nam Deum nemo vidit unquam. Ipse ergo venit, et narravit quidquid vidit. Quid vidit Moyses? Moyses vidit nubem, vidit angelum, vidit ignem: omnis illa creatura est; typum Domini sui gerebat, non ipsius Domini praesentiam exhibebat. Namque aperte habes in Lege, Et loquebatur Moyses cum Domino, contra in contra sicut amicus cum amico suo. Sequeris ipsam Scripturam, et invenis Moysen dicentem, Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi teipsum manifeste, ut videam te. Et parum est quia dixit: responsum accepit, Non potes videre faciem meam (Exod. XXXIII, 11, 13, 20) . Loquebatur ergo, fratres mei, cum Moyse angelus, portans typum Domini: et illa omnia quae ibi per angelum facta sunt, futuram istam", + "candidate_score": 0.680635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286_288", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur . Fructum omnem sacramentorum uni benevolentiae dei et fidei , qua benevolentiam istam in Christo oblatam excipimus , tribuit . Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_224", + "psc_text": "Audistis quomodo a Sion prodiit lex, et verbum Domini ab Jerusalem (Isai. II, 3): ibi enim audierunt discipuli, Ite, baptizate gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti (Matth. XXVIII, 19) . Intenti facti sumus, cum audiremus, Ite, baptizate gentes. In cujus nomine? In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Iste unus Deus, quia non, in nominibus Patris et Filii et Spiritus sancti; sed, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Ubi unum nomen audis, unus est Deus: sicut de semine Abrahae dictum est, et exponit Paulus apostolus, In semine tuo benedicentur omnes gentes: non dixit, In seminibus, tanquam in multis; sed tanquam in uno, Et semine tuo, quod est Christus (Gen. XXII, 18; Gal. III, 16) . Sicut ergo quia ibi non dicit, in seminibus, docere te voluit Apostolus, quia unus est Christus: sic et hic cum dictum est, in nomine, non, in nominibus; quomodo ibi,", + "candidate_score": 0.680578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_37_39", + "bdc_text": "Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2682", + "psc_text": "Peracta quippe illa piscatione, Dicit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogare eum, Tu quis es? scientes quia Dominus est. Si ergo sciebant, quid opus erat ut interrogarent? si autem non opus erat, quare dictum est, non audebant; quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: tanta erat evidentia veritatis, qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed nec dubitare quidem ullus auderet; quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare deberet. Sic ergo dictum est, Nemo audebat eum interrogare, Tu quis es? ac si diceretur, Nemo audebat dubitare quod ipse esset. 2. Et venit Jesus, et accipit panem, et dat eis, et piscem similiter. Ecce dictum est etiam quid pranderent: de quo prandio aliquid suave ac salubre dicemus et nos, si pascat et nos. Superius narratum est quod isti discipuli, quando descenderunt in terram, viderunt prunas positas, et piscem superpositum, et panem.", + "candidate_score": 0.680483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_324_326", + "bdc_text": "Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl . oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ; non enim administraret mysterium Christi et spiritum , sed literam modo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.680045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_411", + "bdc_text": "Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1391", + "psc_text": "Spiritu sancto, sicut dicit Apostolus: charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Si ergo charitas Dei diffusa in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis, multas animas facit unam animam, et multa corda facit unum cor; quanto magis Pater et Filius et Spiritus sanctus, Deus unus, lumen unum, unumque principium? 6. Audiamus ergo principium quod loquitur nobis. Multa, inquit, habeo loqui de vobis et judicare. Meministis quod ait, Ego non judico quemquam (Joan. VIII, 15) : ecce modo dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare. Sed aliud est, non judico; aliud, habeo judicare. Non judico, dixit ad praesens; venerat enim ut salvaret mundum, non ut judicaret mundum (Id. XII, 47): quod autem dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare, judicium futurum dicit. Ideo enim ascendit, ut veniat judicare vivos et mortuos. Nemo justius judicabit, quam", + "candidate_score": 0.679297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_66_68", + "bdc_text": "de rebus sacris , quia animalis homo nihil intelligit , sentiendum et loquendum esseE : est. , ut spiritus sanctus docuit nos sentire et loquiVgl. Joh. 14 , 26 ; 16 , 13 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2370", + "psc_text": "animalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales quales erimus, quando spirituale etiam corpus habebimus; sed qualis erat qui dicebat, « Sapientiam loquimur inter perfectos » (I Cor. II, 6); et, « Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus » (Id. III, 1); et, « Non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis; quae et loquimur, non in sapientiae humanae doctis verbis, sed doctis Spiritus, spiritualibus spiritualia comparantes. Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei. » Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei homo animalis, sic audit quaecumque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum, corpus tamen: ideo proverbia illi sunt quaecumque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non quod ea tanquam proverbia deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire", + "candidate_score": 0.679193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_324_326", + "bdc_text": "Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl . oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ; non enim administraret mysterium Christi et spiritum , sed literam modo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1802", + "psc_text": "TRACTATUS LIII. Ab eo quod scriptum est, Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; usque ad id, Dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei. Cap. XII, V\\. 37-43. 1. Praenuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis esset, quo Christum aeternum esse didicissent, ambularent, ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit", + "candidate_score": 0.679054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_414_416", + "bdc_text": "Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. . Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius . Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2617", + "psc_text": "Paulus apostolus quod docebat, quando dicebat: Si quis autem suis, et maxime domesticis non providet, fidem negavit, et est infideli deterior (I Tim. V, 8) . Quid autem tam cuique domesticum quam parentes filiis, aut parentibus filii? Hujus itaque saluberrimi praecepti ipse magister sanctorum de seipso constituebat exemplum, quando non ut famulae Deus quam creaverat et regebat, sed ut matri homo de qua creatus fuerat et quam relinquebat, alterum pro se quodammodo filium providebat. Nam cur hoc fecerit, quod sequitur indicat: ait enim Evangelista, Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua, de seipso dicens. Sic quippe commemorare se solet, quod eum diligebat Jesus: qui utique omnes, sed ipsum prae caeteris et familiarius diligebat, ita ut in convivio super pectus suum discumbere faceret (Joan. XIII, 23); credo ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus, divinam excellentiam hoc modo altius commendaret. 3. Sed in quae sua Joannes matrem Domini", + "candidate_score": 0.678569, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_52_54", + "bdc_text": "Apg 28 , 8 ; 1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere . Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2103", + "psc_text": "unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est (Id. I, 1, 14) quod non erat, manet quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset quod infructuosos palmites tollat, fructuosos autem purget ut plus afferant fructum; continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendens, Jam tos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere. Audi etiam ipsos confitentes: Quid autem est Apollo? quid autem Paulus? Ministri per quos ( δι' ὥν) credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit (I Cor. III, 5 7) ; non per", + "candidate_score": 0.678305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_148_150", + "bdc_text": "Hinc videtur mihi merito haud dedecere nos ad omnia ea parare , quibus ullo pacto possit regno Christi fieri accessio . Atqui hoc ingenium nobis dominus tribuit , ut ex notis iam ad ignota deducamur et dilucida veritate liberemur ab erroribus , ita ut factum nobis est . Lutherus profecto initio caussae non parum veritati profuit , dum publicam doctrinae Christi depravationem iisiis über gestrichenem piis. E :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2427", + "psc_text": "etiam omnibus gentibus antequam in Christum crederent, non omni modo esse potuit hoc nomen ignotum. Haec est enim vis verae divinitatis, ut creaturae rationali jam ratione utenti, non omnino ac penitus possit abscondi. Exceptis enim paucis in quibus natura nimium depravata est, universum genus humanum Deum mundi hujus fatetur auctorem. In hoc ergo quod fecit hunc mundum coelo terraque conspicuum, et antequam imbuerentur in fide Christi, notus omnibus gentibus Deus. In hoc autem quod non est injuriis suis cum diis falsis colendus, notus in Judaea Deus. In hoc vero quod Pater est hujus Christi, per quem tollit peccatum mundi, hoc nomen ejus prius occultum omnibus, nunc manifestavit eis quos dedit ei Pater ipse de mundo. Sed quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat, quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis (Joan. XVI, 25) ? An vero", + "candidate_score": 0.677803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_37_39", + "bdc_text": "Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1067", + "psc_text": "Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17) . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage membrorum, non sit putre membrum quod resecari mereatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc laboret in terra, ut postea regnet in coelo. 14. Litigabant ergo Judaei ad invicem, dicentes: Quomodo potest hic carnem suam nobis dare ad manducandum? Litigabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis, unum corpus multi sumus. Et per hunc facit Deus unius modi habitare in domo (Psal. LXVII, 7) . 15. Quod autem ad invicem litigantes quaerunt,", + "candidate_score": 0.677718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_298_300", + "bdc_text": "Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det . Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" : Schwankender , Wankelmütiger ( vgl . Grimm VII 2291 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", + "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", + "candidate_score": 0.677686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_412_414", + "bdc_text": "d[ivo ] Paulo . per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. . Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1600", + "psc_text": "Quis est ergo mercenarius? Sunt in Ecclesia quidam praepositi, de quibus Paulus apostolus dicit: Sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Quid est, sua quaerentes? Non Christum gratis diligentes, non Deum propter Deum quaerentes; temporalia commoda consectantes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appetentes. Haec quando amantur a praeposito, et propter haec servitur Deo; quisquis est talis, mercenarius est, inter filios se non computet. De talibus enim et Dominus dicit: Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam (Matth. VI, 5) . Audi de Timotheo sancto quid dicat apostolus Paulus: « Spero autem in Domino Jesu Timotheum cito mittere vobis, ut et ego bono animo sim, cum cognovero quae circa vos sint: neminem enim habeo unanimem, qui germane de vobis sollicitus sit. Omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi » (Philipp. II, 19-21). Inter mercenarios pastor ingemuit: Quaesivit aliquem qui sinceriter diligeret gregem Christi, et circa se in eis qui cum illo eo", + "candidate_score": 0.67759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_430", + "psc_text": "Ipse Jesus non credebat semetipsum eis? An forte non crediderant ei, et fingebant se credidisse, et propterea Jesus non se credebat eis; Sed non diceret Evangelista, Multi crediderunt in nomine ejus, nisi verum illis testimonium perhiberet. Magna ergo res, et mira res: credunt homines in Christum, et Christus non se credit hominibus. Praesertim quia Filius Dei est, utique volens passus est; et si nollet, nunquam pateretur; qui si nollet, nec nasceretur: si autem hoc solum vellet, ut nasceretur tantum, et non moreretur, et quidquid vellet, faceret; quia omnipotentis Patris Filius omnipotens est. Ex ipsis rebus probemus. Quia cum voluissent eum tenere, discessit ab eis; loquitur Evangelium: Et cum voluissent eum de vertice montis praecipitare, discessit ab eis illaesus (Luc. IV, 29, 30) . Et quando venerunt ad eum comprehendendum, jam venditum a Juda traditore, cum ille putaret in potestate se habere, tradere magistrum et Dominum suum; et ibi ostendit Dominus", + "candidate_score": 0.676164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_91_93", + "bdc_text": "affecti estis et iniurii. . Boni consulite me scribere , quod sentio et coram domino sentio . Mitioribus quidem vos verbis et non tam saepe aut tam palam illos laeditis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_710", + "psc_text": "placet tibi; sed tu minor, si displicet tibi. Adversus hanc autem eorum calumniam, venientem vel de ignorantia, vel de malitia, loquitur Dominus non omnino quod capiant, sed unde agitentur et conturbentur, et fortasse vel conturbati medicum quaerant. Dicebat autem quae scriberentur, ut etiam a nobis postea legerentur. Viderimus ergo quid in Judaeorum cordibus factum sit, cum haec audirent: quid in nobis fiat cum haec audimus, amplius cogitemus. Neque enim natae sunt haereses, et quaedam dogmata perversitatis illaqueantia animas et in profundum praecipitantia, nisi dum Scripturae bonae intelliguntur non bene; et quod in eis non bene intelligitur, etiam temere et audacter asseritur. Itaque, charissimi, valde caute haec audire debemus, ad quae capienda parvuli sumus; et corde pio et cum tremore, sicut scriptum est, hanc tenentes regulam sanitatis, ut quod secundum fidem qua imbuti sumus, intelligere valuerimus, tanquam de cibo gaudeamus: quod autem secundum sanam fidei regulam intelligere nondum potuerimus, dubitationem auferamus,", + "candidate_score": 0.675929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1294", + "psc_text": "Christum, non etiam hominem. Alii sic, alii sic; utrique in errore. Catholica autem fides ex utroque verum tenens quod tenet, et praedicans quod credit, et Deum Christum intellexit, et hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris Christum, medicinam negas qua sanatus es: si hominem tantum dixeris Christum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima fidelis et cor catholicum, utrumque tene, utrumque crede, utrumque fideliter confitere. Et Deus Christus est, et homo Christus. Qualis Deus Christus? Aequalis Patri, unum cum Patre. Qualis homo Christus? De virgine natus, trahens de homine mortalitatem, non trahens iniquitatem. 3. Isti ergo Judaei videbant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum (Id. VIII, 13) . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesterno die lectum esset, et pro nostris viribus disputatum.", + "candidate_score": 0.675654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", + "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", + "candidate_score": 0.674561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_164_166", + "bdc_text": "Circum veniri christianus non potest ; sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat . Respondi igitur duoVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", + "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", + "candidate_score": 0.674421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100_102", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ; Joh 10 , 11-16 ; 1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1596", + "psc_text": "immolandum ductus est (Isai. LIII, 7) . Interroga amicum sponsi: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi (Joan. I, 29) . Adhuc aliquid secundum istas similitudines mirabilius sum dicturus. Et agnus enim et ovis et pastor inter se amica sunt; contra leones autem a pastoribus oves custodiri solent: et tamen de Christo, cum sit ovis et pastor, legimus dictum, Vicit leo de tribu Juda (Apoc. V, 5) , Haec omnia, fratres, secundum similitudines accipite, non secundum proprietates. Solemus videre pastores sedere supra petram, et inde commissa sibi pecora custodire: utique melior pastor quam petra, super quam sedet pastor; et tamen Christus et pastor et petra. Totum hoc secundum similitudinem. Proprietatem autem si quaeras a me; In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I. 1) . Si quaeras a me proprietatem; Filius unicus de Patre in aeternum ab aeterno genitus, aequalis gignenti, per", + "candidate_score": 0.673753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_411_413", + "bdc_text": "Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo . per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1391", + "psc_text": "Spiritu sancto, sicut dicit Apostolus: charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Si ergo charitas Dei diffusa in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis, multas animas facit unam animam, et multa corda facit unum cor; quanto magis Pater et Filius et Spiritus sanctus, Deus unus, lumen unum, unumque principium? 6. Audiamus ergo principium quod loquitur nobis. Multa, inquit, habeo loqui de vobis et judicare. Meministis quod ait, Ego non judico quemquam (Joan. VIII, 15) : ecce modo dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare. Sed aliud est, non judico; aliud, habeo judicare. Non judico, dixit ad praesens; venerat enim ut salvaret mundum, non ut judicaret mundum (Id. XII, 47): quod autem dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare, judicium futurum dicit. Ideo enim ascendit, ut veniat judicare vivos et mortuos. Nemo justius judicabit, quam", + "candidate_score": 0.673528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_298", + "bdc_text": "Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_514", + "psc_text": "Deum adora nam ego conservus tuus sum et fratrum tuorum (Apoc. XXII, 8, 9) . Cadere ergo sibi ad pedes hominem angelus prohibuit. Nonne manifestum est quia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo major nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidentius dicat Joannes, quia Deus est Dominus noster Jesus Christus. Inveniamus hoc in praesenti lectione, quia forte et de illo cantavimus, Regnavit Deus super omnem terram: contra quod surdi sunt, qui putant eum in Africa sola regnare. Non enim non dictum est de Christo, cum dictum est, Regnavit Deus super omnem terram. Quis est enim alius rex noster, nisi Dominus noster Jesus Christus? Ipse est rex noster. Et quid audistis in ipso Psalmo, recenti versu modo cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem nostrum: Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro,", + "candidate_score": 0.673391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468_470", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis . Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2691", + "psc_text": "officium, pascere dominicum gregem; si fuit timoris indicium, negare pastorem. Qui hoc animo pascunt oves Christi, ut suas velint esse non Christi, se convincuntur amare, non Christum; vel gloriandi, vel dominandi, vel acquirendi cupiditate, non obediendi et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hos ergo vigilat toties inculcata ista vox Christi, quos Apostolus gemit sua quaerere, non quae Jesu Christi (Philipp. II, 21). Nam quid est aliud, Diligis me? pasce oves meas, quam si diceretur, Si me diligis, non te pascere cogita: sed oves meas, sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; dominium meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caetera quae huic malorum initio connectuntur? Cum enim dixisset Apostolus, « Erunt enim homines seipsos amantes; » secutus adjunxit, « Amatores pecuniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, irreligiosi,", + "candidate_score": 0.673215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_443_445", + "bdc_text": "Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE : discedendi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1095", + "psc_text": "corpore nec fuerunt. Inter non credentes et ipsi deputandi sunt, quamvis discipuli dicerentur. Abierunt retro, non pauci, sed multi. Hoc forte factum est ad consolationem, quoniam aliquando contingit ut dicat homo verum, et quod dicit, non capiatur, atque illi qui audiunt, scandalizentur et discedant. Poenitet autem hominem dixisse quod verum est: dicit enim apud se homo, Non debui sic dicere, non hoc dicere debui. Ecce Domino contigit; dixit, et perdidit multos, remansit ad paucos. Sed non turbabatur ipse, quia ab initio noverat et qui credentes essent, et qui non credentes: nos si nobis contingat, perturbamur. Solatium in Domino inveniamus, et tamen caute verba dicamus. 9. Atque ille ad paucos qui remanserant: Dixit ergo Jesus duodecim; id est illis duodecim qui remanserunt: Numquid et vos, inquit, vultis ire? Non discessit nec Judas. Sed quare manebat, Domino jam apparebat; nobis postea manifestatus est. Respondit Petrus pro omnibus, unus pro multis, unitas pro", + "candidate_score": 0.672618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", + "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", + "candidate_score": 0.671998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_431_433", + "bdc_text": "aus obiecisseve. , quae nullius momenti sunt . Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", + "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", + "candidate_score": 0.671812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_298_300", + "bdc_text": "Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det . Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" : Schwankender , Wankelmütiger ( vgl . Grimm VII 2291 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1878", + "psc_text": "29) . Fruamur auditu, sine strepitu nobis loquente intrinsecus veritate. Quanquam etiam cum forinsecus insonat per legentem, per annuntiantem, per praedicantem, per disputantem, per praecipientem, per consolantem, per exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gaudet propter vocem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus (Psal. XLV, 1): quia sapientia scribae in tempore", + "candidate_score": 0.671714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1064", + "psc_text": "Christus in signo, verus Christus in Verbo et in carne. Et quomodo biberunt? Percussa est petra de virga bis (Num. XX, 11): gemina percussio, duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis manducaverit ex ipso, non moriatur. Sed quod pertinet ad virtutem Sacramenti, non quod pertinet ad visibile Sacramentum: qui manducat intus, non foris; qui manducat in corde, non qui premit dente. 13. Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi. Ideo vivus, quia de coelo descendi. De coelo descendit et manna: sed manna umbra erat, iste veritas est. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum: et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Hoc quando caperet caro, quod dixit panem, carnem? Vocatur caro, quod non capit caro: et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc ad se multum esse dixerunt, hoc non posse", + "candidate_score": 0.671318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_319_321", + "bdc_text": "Auf S. 268 verteidigt Bucer Zwingli gegen den Vorwurf , die Erbsünde verharmlost zu haben. , sed defensionem sic temperavi , ut interim neminem servorum domini deiecerim , nedum falso crimine impetierim . Hoc certe solum , optimi fratres , nos hic in perniciosam istamistam übergeschrieben. pugnam sacramentariam pertraxit , quod ferre non possemus Oecolampadium et Zvinglium a Luthero et aliis quibusdam tractari tam inhumaniter .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", + "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", + "candidate_score": 0.67092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1836", + "psc_text": "tanquam in filio, dominus tanquam in servo. Filius autem unigenitus recte dicere potuit, Credite in Deum, et in me credite (Joan. XIV, 1) ; et quod nunc ait, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me. Non a se abstulit fidem credentis, sed noluit in forma servi remanere credentem: quoniam cum quisque credit in Patrem qui eum misit, profecto credit in Filium, sine quo Patrem non esse cognoscit; et ita credit ut credat aequalem, quoniam sequitur, Et qui videt me, videt eum qui me misit. 4. Attende caetera: Ego lux in mundum veni, ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat. Dixit quodam loco discipulis suis, Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi super montem constituta, neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt: sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut", + "candidate_score": 0.670604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_359_361", + "bdc_text": "Improbas , quod circumierim et visitarim ecclesias , cum dederim eo damnum et meae et Gallicis ecclesiis . De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo . Augustani in magno discrimine constituti ob dissidia concionatorum et civium me vocarunt sanctissimis obtestationibus , illis miserunt me magistratus meiBucer hielt sich vom 6 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1553", + "psc_text": "credentium et confitentium a superbis, se videre putantibus, et ideo gravius excaecatis; tanquam dixerit ei peccator confitens et medicum quaerens, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta (Psal. XLII, 1) : illorum scilicet qui dicunt, Videmus, et eorum peccatum manet. Non autem illud judicium jam intulit mundo, quo de vivis et mortuis in fine saeculi judicabit. Secundum hoc enim dixerat, Ego non judico quemquam (Joan. VIII, 15) : quoniam prius venit, non ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum (Id. III, 17) . TRACTATUS XLV. Ab eo quod scriptum est, Amen, amen dico vobis; qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro; usque ad id, Ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant. Cap. X, V\\. 1-10. 1. De illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse", + "candidate_score": 0.670595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2488", + "psc_text": "23) : et hic paulo ante non dixerit, Ego in eis et tu in me, quod dixit modo; aut, Ipsi in me et ego in te; sed, Tu in me et ego in te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait, Ego in eis et tu in me, ita dictum est ex persona Mediatoris, sicut illud quod Apostolus ait, Vos Christi, Christus vero Dei (I Cor. III, 23) . Quod vero addidit, Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui jam nihil possit adjici, perfruamur. Unde id quod sequitur, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit, Ut credat mundus: aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ut est quod ait aliquanto superius, Et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti (Joan. XVII, 8) . Hoc", + "candidate_score": 0.670162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_59_61", + "bdc_text": "\"Sola fide editur Christus , ergo non beneficio ministri\"Vgl . oben Nr. 562 , 21f. 37-41 . similis huic : Sola virtute attractiva commode cibum recipimus , non ergo pascimur beneficio coci .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1015", + "psc_text": "eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Hoc est ergo manducare cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Utquid paras dentes et ventrem? crede, et manducasti. Discernitur quidem ab operibus fides, sicut Apostolus dicit, justificari hominem per fidem sine operibus Legis (Rom. III, 28) : et sunt opera quae videntur bona, sine fide Christi; et non sunt bona, quia non referuntur ad eum finem ex quo sunt bona: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti (Id. X, 4) . Ideo noluit discernere ab opere fidem, sed ipsam fidem dixit esse opus. Ipsa est enim fides quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6). Nec dixit, Hoc est opus vestrum; sed, Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille: ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31). Quia ergo invitabat eos ad fidem, illi adhuc quaerebant signa quibus", + "candidate_score": 0.669752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468_470", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis . Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2693", + "psc_text": "refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime non ait, Diligis me; sed, Amas me? Non ergo nos, sed ipsum amemus; et in pascendis ovibus ejus ea quae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio quo enim inexplicabili modo, quisquis seipsum, non Deum amat, non se amat; et quisquis Deum, non seipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique amando se: non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo vivitur, non se diligendo magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit. Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed tanquam ipsius eas pascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari", + "candidate_score": 0.669687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_233", + "bdc_text": "Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2488", + "psc_text": "23) : et hic paulo ante non dixerit, Ego in eis et tu in me, quod dixit modo; aut, Ipsi in me et ego in te; sed, Tu in me et ego in te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait, Ego in eis et tu in me, ita dictum est ex persona Mediatoris, sicut illud quod Apostolus ait, Vos Christi, Christus vero Dei (I Cor. III, 23) . Quod vero addidit, Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui jam nihil possit adjici, perfruamur. Unde id quod sequitur, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit, Ut credat mundus: aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ut est quod ait aliquanto superius, Et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti (Joan. XVII, 8) . Hoc", + "candidate_score": 0.669613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_359_361", + "bdc_text": "Improbas , quod circumierim et visitarim ecclesias , cum dederim eo damnum et meae et Gallicis ecclesiis . De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo . Augustani in magno discrimine constituti ob dissidia concionatorum et civium me vocarunt sanctissimis obtestationibus , illis miserunt me magistratus meiBucer hielt sich vom 6 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1335", + "psc_text": "vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani.", + "candidate_score": 0.669593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_313", + "bdc_text": "Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2199", + "psc_text": "haberent odio veritatem? Nolunt enim sua facta damnari, et hoc habet veritas ut talia facta damnentur: tantum igitur oderunt veritatem, quantum oderunt suas poenas, quas talibus irrogat veritas. Nesciunt autem illam esse veritatem, quae tales quales ipsi sunt damnat: oderunt ergo quam nesciunt; et cum illam oderunt, profecto et eum de quo nata est nisi odisse non possunt. Ac per hoc quia veritatem qua judicante damnantur, de Patre Deo natam nesciunt; utique etiam ipsum et nesciunt, et oderunt. O miseros homines, qui cum esse volunt mali, nolunt esse veritatem qua damnantur mali! Nolunt enim eam esse quod est, cum seipsos debeant nolle esse quod sunt; ut ipsa manente mutentur, ne ipsa judicante damnentur. TRACTATUS XCI. In haec verba, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit; usque ad id, Quia odio habuerunt me gratis. Cap. XV, V\\ V\\. 24, 25. 1. Dixerat Dominus: Qui me odit, et Patrem", + "candidate_score": 0.668958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_32_34", + "bdc_text": "Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare . Dominus ipse nos regat . De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.668708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_280_282", + "bdc_text": "Hos inter Carolostadianos habuit . Qui etiam , licet modestius , priores tamen sententiam Lutheranam vellicarunt . His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1081", + "psc_text": "hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid", + "candidate_score": 0.668546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_59_61", + "bdc_text": "\"Sola fide editur Christus , ergo non beneficio ministri\"Vgl . oben Nr. 562 , 21f. 37-41 . similis huic : Sola virtute attractiva commode cibum recipimus , non ergo pascimur beneficio coci .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1016", + "psc_text": "Ipsa est enim fides quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6). Nec dixit, Hoc est opus vestrum; sed, Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille: ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31). Quia ergo invitabat eos ad fidem, illi adhuc quaerebant signa quibus crederent. Vide si non Judaei signa petunt. Dixerunt ergo ei, Quod ergo tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris? Parumne erat quod de quinque panibus pasti sunt? Sciebant hoc quidem, sed huic cibo manna de coelo praeferebant. Dominus autem Jesus talem se dicebat, ut Moysi praeponeret. Non enim ausus est Moyses de se dicere quod daret cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Aliquid plus iste promittebat quam Moyses. Per Moysen quippe promittebatur regnum, et terra fluens lac et mel, temporalis pax, abundantia filiorum, salus corporis, et caetera omnia, temporalia quidem, in figura tamen", + "candidate_score": 0.668275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1213", + "psc_text": "Quia jam ipsa Ecclesia linguis omnium gentium loquitur. Antea in una gente erat Ecclesia, ubi omnium linguis loquebatur. Loquendo linguis omnium, significabat futurum ut crescendo per gentes, loqueretur linguis omnium. In hac Ecclesia qui non est, nec modo accipit Spiritum sanctum. Praecisus enim et divisus ab unitate membrorum, quae unitas linguis omnium loquitur, renuntiet sibi; non habet. Nam si habet, det signum quod tunc dabatur. Quid est, det signum quod tunc dabatur? Loquatur omnibus linguis. Respondet mihi: Quid enim, tu loqueris omnibus linguis? Loquor plane, quia omnis lingua mea est, id est, ejus corporis cujus membrum sum. Diffusa Ecclesia per gentes loquitur omnibus linguis; Ecclesia est corpus Christi, in hoc corpore membrum es: cum ergo membrum sis ejus corporis quod loquitur omnibus linguis, crede te loqui omnibus linguis. Unitas enim membrorum charitate concordat; et ipsa unitas loquitur quomodo tunc unus homo loquebatur. 8. Accipimus ergo et nos Spiritum sanctum, si", + "candidate_score": 0.66814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_232_234", + "bdc_text": "At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ? Sed satis de his .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1441", + "psc_text": "sit. Est enim medium separans, sed contra est mediator reconcilians; medium separans est peccatum, mediator reconcilians est Dominus Jesus Christus: Unus enim Deus, et unus mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus (I Tim. II, 5) . Ut ergo tollatur maceria separans quod est peccatum, venit ille mediator, et factus est sacrificium sacerdos ipse. Et quia sacrificium factus est pro peccato, offerens seipsum in holocaustum in cruce passionis suae, sequitur Apostolus et dicit, cum dixisset, Obsecramus pro Christo, reconciliari Deo: quasi diceremus, quomodo poterimus reconciliari? Eum, inquit, id est ipsum Christum, qui non noverat peccatum, peccatum pro nobis fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso (II Cor. V, 20, 21) . Eum ipsum, inquit, Christum Deum, qui non noverat peccatum. Venit enim in carne, hoc est in similitudine carnis peccati (Rom. VIII, 3), non tamen in carne peccati, non habens ullum omnino peccatum: et ideo factus est verum sacrificium", + "candidate_score": 0.667338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_265_267", + "bdc_text": "nos . hoc nomine intelligit . Dolet , quid autem faciam ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_302", + "psc_text": "Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid est, in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut", + "candidate_score": 0.666917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1326", + "psc_text": "quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater (Joan. VIII, 15-18) . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia", + "candidate_score": 0.666858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.665667, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1294", + "psc_text": "Christum, non etiam hominem. Alii sic, alii sic; utrique in errore. Catholica autem fides ex utroque verum tenens quod tenet, et praedicans quod credit, et Deum Christum intellexit, et hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris Christum, medicinam negas qua sanatus es: si hominem tantum dixeris Christum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima fidelis et cor catholicum, utrumque tene, utrumque crede, utrumque fideliter confitere. Et Deus Christus est, et homo Christus. Qualis Deus Christus? Aequalis Patri, unum cum Patre. Qualis homo Christus? De virgine natus, trahens de homine mortalitatem, non trahens iniquitatem. 3. Isti ergo Judaei videbant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum (Id. VIII, 13) . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesterno die lectum esset, et pro nostris viribus disputatum.", + "candidate_score": 0.665024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_351_353", + "bdc_text": "Si tantum Helvetiorum Christus est , pergite ; sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. . Haec ad tuas alteras , Bullingere , etvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. boni consule libertatem in re tanti momenti et ad literas tuas sic liberasvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1628", + "psc_text": "Per similitudinem Christus multa est quae per proprietatem non est. Per similitudinem et Petra est Christus, et ostium est Christus, et lapis angularis est Christus, et pastor est Christus, et agnus est Christus, et leo est Christus. Quam multa per similitudines, et alia, quae commemorare longum est! Si autem proprietates discutias rerum quas videre consuesti; nec petra est, quia durus et sine sensu non est; nec ostium est, quia faber eum non fecit; nec lapis angularis est, quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum non est; nec leo est, quia fera non est; nec agnus est, quia pecus non est. Omnia ergo ista per similitudinem. Quid ergo proprie? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quid de homine qui apparuit? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14) . 7. Audi et caetera.", + "candidate_score": 0.663941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1752", + "psc_text": "Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Secundum carnem vero quam Verbum assumpsit, secundum id quod de Virgine natus est, secundum id quod a Judaeis prehensus est, quod ligno confixus, quod de cruce depositus, quod linteis involutus, quod in sepulcro conditus, quod in resurrectione manifestatus, non semper habebitis vobiscum. Quare? Quoniam conversatus est secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum (Act. I, 3, 9, 10), et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper habemus Christum; secundum praesentiam carnis, recte", + "candidate_score": 0.663931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_232_234", + "bdc_text": "At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ? Sed satis de his .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2488", + "psc_text": "23) : et hic paulo ante non dixerit, Ego in eis et tu in me, quod dixit modo; aut, Ipsi in me et ego in te; sed, Tu in me et ego in te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait, Ego in eis et tu in me, ita dictum est ex persona Mediatoris, sicut illud quod Apostolus ait, Vos Christi, Christus vero Dei (I Cor. III, 23) . Quod vero addidit, Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui jam nihil possit adjici, perfruamur. Unde id quod sequitur, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit, Ut credat mundus: aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ut est quod ait aliquanto superius, Et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti (Joan. XVII, 8) . Hoc", + "candidate_score": 0.663302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1296", + "psc_text": "ego de me testimonium perhibeo. Omnis enim homo, quando de se vult perhibere testimonium laudabile, arrogans et superbus videtur. Ideo scriptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui (Prov. XXVII, 2) . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehenderunt: ideo secundum carnem judicabant. Vos, inquit, secundum carnem judicatis. 4. Ego non judico quemquam. Non ergo judicat quemquam Dominus Jesus Christus? Nonne ipse est quem confitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de qua dicit Apostolus, Corde creditur", + "candidate_score": 0.663234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_185_187", + "bdc_text": "Habeo iugulum , quod offeram , et potens est dominus meus ut antea . Philippo subscripsiBucer hatte Melanchthons Gutachten mitunterzeichnet ; vgl . Seidel 34. , etsi maluissem in eius responso quaedam magis expressa , quia ad disputationem , et bonorum , retulit dubia et nihil dare voluit , nisi quod iustificationis doctrinam promoveret .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2595", + "psc_text": "pietas, grande fidei munimentum: si spectet impietas, ridet regem pro virga regni lignum sui portare supplicii; si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum: in eo spernendus oculis impiorum, in quo erant gloriatura corda sanctorum. Dicturo enim Paulo, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) , ipsam crucem suam suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebat (Matth. V, 15). Bajulans ergo sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha: ubi eum crucifixerunt; et cum eo alios duos hinc et hinc, medium autem Jesum. Isti duo latrones erant, sicut aliorum evangelistarum narratione didicimus, cum quibus crucifixus et inter quos fixus est Christus (Id. XXVII, 38, Marc. XV, 27, et Luc. XXIII, 33): de quo praemissa dixerat prophetia, Et inter iniquos deputatus est (Isai. LIII, 12)", + "candidate_score": 0.662471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1970", + "psc_text": "69-74, et Luc. XXII, 55-60) : me negabis. Si, quod dubitare nefas est, Christus hoc dixit, verumque praedixit, procul dubio Petrus Christum negavit. Non accusemus Christum cum defendimus Petrum. Peccatum agnoscat infirmitas; nam mendacium non habet veritas. Agnovit quippe peccatum suum infirmitas Petri, prorsus agnovit; et quantum mali Christum negando commiserit, plorando monstravit. Ipse suos redarguit defensores, et unde eos convincat, producit lacrymas testes. Neque nos cum ista dicimus, primum Apostolorum accusare delectat: sed hunc intuendo admoneri nos oportet, ne homo quisquam de humanis viribus fidat. Nam quid aliud pertinuit ad doctorem salvatoremque nostrum, nisi ut nobis nequaquam de se quemquam praesumere debere, in ipso primo Apostolorum demonstraret exemplo? In anima itaque Petri contigit quod offerebat in corpore. Non tamen pro Domino, ut temere praesumebat, praecessit, sed aliter quam putabat. Namque ante mortem et resurrectionem Domini, et mortuus est negando, et revixit plorando: sed mortuus est, quia superbe ipse praesumpsit;", + "candidate_score": 0.662117, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_412_414", + "bdc_text": "d[ivo ] Paulo . per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. . Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2438", + "psc_text": "Cap. XVII, V\\. 9-13. 1. Cum de his quos jam discipulos habebat, Dominus loqueretur ad Patrem, inter alia etiam dixit hoc: Ego pro eis rogo: non pro mundo rogo, sea pro his quos dedisti mihi. Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro his quos ei Pater dedit, rogare se dicit: per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. 2. Deinde subjungit, Quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit: cum adhuc Filius sequatur, et dicat, Et mea omnia tua sunt, et tua mea. Ubi satis apparet quomodo unigeniti Filii sint omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis: non", + "candidate_score": 0.661994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_64_66", + "bdc_text": "aus ecclesiarum . per urbes imperii sententia et doctrina : de rebus sacris , quia animalis homo nihil intelligit , sentiendum et loquendum esseE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2275", + "psc_text": "Apostolus, Quae autem occulte fiunt ab istis, turpe est et dicere (Ephes. V, 12) : ne cum horrendas immunditias docere coeperint, quas humanae aures qualescumque sint, portare non possunt, dicant ipsa esse quae Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; et per Spiritum sanctum asserant fieri ut possint illa immunda et nefanda portari. Alia sunt mala quae portare non potest qualiscumque pudor humanus, et alia sunt bona quae portare non potest parvus sensus humanus: ista fiunt in corporibus impudicis, illa remota sunt a corporibus universis; hoc impura carne committitur, illud pura mente vix cernitur. « Renovamini ergo spiritu mentis vestrae (Ephes. IV, 23), et intelligite quae sit voluntas Dei, quod bonum est et beneplacitum et perfectum » (Rom. XII, 2): « ut in charitate radicati et fundati, possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, altitudo et profundum; cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi,", + "candidate_score": 0.661639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_792", + "psc_text": "(Matth. V, 8) ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est. Et quia ipse solus apparebit in forma servi, Pater autem non apparebit, quia non est indutus forma servi; ideo superius ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Bene ergo dilatum est, ut ipse esset expositor qui propositor. Superius enim occultum erat; nunc jam, ut arbitror, manifestum est quia dedit ei potestatem et judicium facere, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia judicium per illam formam futurum est, quam non habet Pater. Et quale judicium? Nolite mirari hoc; quia venit hora: non ea quae nunc est, ut resurgant animae; sed quae futura est,", + "candidate_score": 0.661626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_282", + "bdc_text": "His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", + "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", + "candidate_score": 0.661459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_415_417", + "bdc_text": "Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius . Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse . Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1606", + "psc_text": "Paulus sanctus apostolus, qui dixit, « Neminem habeo qui germane de vobis sollicitus sit; omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi; » alio loco inter mercenarios filiosque distinguens, videte quid dixerit: « Quidam per invidiam et contentionem; quidam vero et per bonam voluntatem Christum praedicant: quidam ex charitate, scientes quia in defensionem Evangelii positus sum; quidam vero et per contumaciam Christum annuntiant, non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. » Isti mercenarii erant, Paulo apostolo invidebant. Quare invidebant, nisi quia temporalia requirebant? Sed quid adjungat, attendite: Quid enim? Dum omni modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur; et in hoc gaudeo, sed et gaudebo (Philipp. I, 15-18) . Veritas est Christus: veritas a mercenariis occasione annuntietur, veritas a filiis veritate annuntietur: filii aeternam haereditatem Patris patienter exspectant, mercenarii temporalem mercedem conducentis festinanter exoptant: mihi humana gloria, cui mercenarios invidere video, minuatur; et tamen per linguas et mercenariorum et filiorum", + "candidate_score": 0.661433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1335", + "psc_text": "vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum sciretis: tollamus verbum quo notata est infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuavimus Charitati vestrae, esse haereticos qui vocantur Patripassiani, vel a suo auctore Sabelliani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt; cum vult, Filius: tamen unus est. Item sunt alii haeretici qui vocantur Ariani.", + "candidate_score": 0.659708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_233", + "bdc_text": "Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1441", + "psc_text": "sit. Est enim medium separans, sed contra est mediator reconcilians; medium separans est peccatum, mediator reconcilians est Dominus Jesus Christus: Unus enim Deus, et unus mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus (I Tim. II, 5) . Ut ergo tollatur maceria separans quod est peccatum, venit ille mediator, et factus est sacrificium sacerdos ipse. Et quia sacrificium factus est pro peccato, offerens seipsum in holocaustum in cruce passionis suae, sequitur Apostolus et dicit, cum dixisset, Obsecramus pro Christo, reconciliari Deo: quasi diceremus, quomodo poterimus reconciliari? Eum, inquit, id est ipsum Christum, qui non noverat peccatum, peccatum pro nobis fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso (II Cor. V, 20, 21) . Eum ipsum, inquit, Christum Deum, qui non noverat peccatum. Venit enim in carne, hoc est in similitudine carnis peccati (Rom. VIII, 3), non tamen in carne peccati, non habens ullum omnino peccatum: et ideo factus est verum sacrificium", + "candidate_score": 0.659609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_148", + "bdc_text": "Hinc videtur mihi merito haud dedecere nos ad omnia ea parare , quibus ullo pacto possit regno Christi fieri accessio .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1985", + "psc_text": "Colligent de regno ejus omnia scandala, non diceretur. Sed nondum regnat hoc regnum. Proinde sic jam est regnum, ut cum de illo collecta fuerint omnia scandala, tunc perveniat ad regnum; ut non solum regni nomen, sed etiam regnandi habeat potestatem. Huic quippe regno ad dexteram stanti, in fine dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum (Matth. XXV, 34) : id est, qui regnum eratis et non regnabatis, venite, regnate; ut quod in spe fueratis, etiam in re esse possitis. Haec ergo domus Dei, hoc templum Dei, hoc regnum Dei, regnumque coelorum adhuc aedificatur, adhuc fabricatur, adhuc paratur, adhuc congregatur. In illo erunt mansiones, sicut eas adhuc parat Dominus: in illo jam sunt, sicut praedestinavit jam Dominus. 3. Sed quid est quod ut praepararet abiit, cum profecto nos ipsos praepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex", + "candidate_score": 0.659276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1753", + "psc_text": "praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum (Act. I, 3, 9, 10), et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper habemus Christum; secundum praesentiam carnis, recte dictum est discipulis, Me autem non semper habebitis. Habuit enim illum Ecclesia secundum praesentiam carnis paucis diebus: modo fide tenet, oculis non videt. Ergo sive ita dictum est, Me autem non semper habebitis, quaestio sicut arbitror jam nulla est, quae duobus modis soluta est. 14. Caetera quae pauca remanent, audiamus: Cognovit ergo turba multa ex Judaeis quia illic est: et venerunt, non propter Jesum tantum, sed ut Lazarum viderent, quem suscitavit Jesus a mortuis. Curiositas eos adduxit, non charitas: venerunt, et viderunt. Audite mirabile consilium vanitatis. Viso Lazaro resuscitato, quia tantum miraculum Domini tanta erat evidentia diffamatum, tanta manifestatione declaratum,", + "candidate_score": 0.659152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_338_340", + "bdc_text": "Eo pacto ergo sistetis sanguinem sanctorum in Gallia , promovebitis cursum evangelii in Anglia et in Schotia et paci inservietis Germaniae ? Augusta modo et Francofordia hoc nomine deserunturZu den Zerwürfnissen unter den Predigern von Augsburg und Frankfurt , um deren Beilegung sich Bucer und Capito persönlich bemüht hatten , vgl. oben Nr. 538 , 25-28. 31-33 ; 550 , 13-18. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.658878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_57", + "bdc_text": "Christus loquitur et agit in ministro , et fide recipitur , quod Christus per ministrum loquitur et agit , nec est minister Christi , in quo non omnia loquitur et agit Christus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_586", + "psc_text": "viam tuam? Nonne et ipse verba Dei loquitur, de quo etiam dictum est quod sit amplius quam propheta (Malach. III, 1; Matth. XI, 10, 9)? Si ergo et ipsum Deus misit, et verba Dei loquitur; quomodo ad distinctionem, de Christo eum dixisse accipimus, Quem enim misit Deus, verba Dei loquitur? Sed vide quid adjungat: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. Quid est hoc, Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum? Invenimus quia ad mensuram dat Deus Spiritum. Audi Apostolum dicentem, Secundum mensuram donationis Christi (Ephes. IV, 7) . Hominibus ad mensuram dat, unico Filio non dat ad mensuram. Quomodo hominibus ad mensuram? Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae; alii sermo scientiae secundum eumdem spiritum; alii fides in eodem spiritu, alii prophetia, alii dijudicatio spirituum, alii genera linguarum, alii donatio curationum. Numquid omnes apostoli? numquid omnes prophetae? numquid omnes doctores? numquid omnes virtutes? numquid omnes dona habent sanitatum? numquid", + "candidate_score": 0.658712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_165", + "bdc_text": "sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930", + "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,", + "candidate_score": 0.658689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_165_167", + "bdc_text": "sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat . Respondi igitur duoVgl . Bucers Gutachten ( Pollet , Bucer II 509-518 ) . :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930", + "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,", + "candidate_score": 0.65865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_443_445", + "bdc_text": "Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE : discedendi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1724", + "psc_text": "si tanta quanta dixi contemnis, sepultus jaces: quando confiteris, procedis. Quid est enim procedere, nisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit magna voce clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens et adhuc reus; ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite illum, et sinite abire. Quid est, Solvite, et sinite abire? Quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo (Matth. XVI, 19). 25. Multi ergo ex Judaeis qui venerant ad Mariam et viderant quae fecit Jesus, crediderunt in eum: quidam autem ex ipsis abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt eis quae fecit Jesus. Non omnes ex Judaeis qui convenerant ad Mariam, crediderunt, sed tamen multi. Quidam vero ex eis, sive ex Judaeis qui convenerant, sive ex eis qui crediderant, abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt eis quae fecit Jesus: sive annuntiando, ut et ipsi crederent; sive potius prodendo, ut saevirent.", + "candidate_score": 0.658383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_432_434", + "bdc_text": "Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", + "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", + "candidate_score": 0.65797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_27_29", + "bdc_text": "sacris . colloqui , quod id modo idem spiritus habeatidem spiritus habeat von Bucer am Rande ergänzt bzw. korr. aus habeatur . E :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2325", + "psc_text": "in semetipso (Joan. V, 26) , hoc est, genuit Filium qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus accipere quod de Spiritu sancto dictum est, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur, ut intelligamus non eum esse a semetipso. Pater quippe solus de alio non est. Nam et Filius de Patre natus est, et Spiritus sanctus de Patre procedit: Pater autem nec natus est de alio, nec procedit. Nec ideo sane aliqua disparilitas in summa illa Trinitate cogitationi occurrat humanae: nam et Filius ei de quo natus est, et Spiritus sanctus ei de quo procedit, aequalis est. Quid autem illic intersit inter procedere et nasci, et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia hoc et menti utcumque comprehendere, et si quid forte mens inde comprehenderit, linguae difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet adsit auditor. Non ergo loquetur a semetipso: quia non est a semetipso.", + "candidate_score": 0.657845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_34_36", + "bdc_text": "De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. : Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1946", + "psc_text": "Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo ascensurus in coelum, sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus Apostolorum, fecit cum eis post resurrectionem quadraginta dies intrans et exiens, manducans et bibens (Act. I, 3): non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hos ergo quadraginta dies significavit dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum, an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi, Adhuc modicum vobiscum sum, Adhuc, sicut vos, in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur atque resurgeret: quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dictum est, quadraginta exhibitione corporalis praesentiae; sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. 2. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Hoc certe non", + "candidate_score": 0.65779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_324", + "bdc_text": "Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2272", + "psc_text": "ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo (Joan. VI, 45); ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulis exterius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, si vellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris (Matth. XVIII, 10); nondum ea", + "candidate_score": 0.657778, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_325_327", + "bdc_text": "oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ; non enim administraret mysterium Christi et spiritum , sed literam modo . Certe sanctorum calculis caussa cadetisVgl.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.657699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_352", + "bdc_text": "sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2719", + "psc_text": "Super hanc ergo, inquit, petram quam confessus es, aedificabo Ecclesiam meam. Petra enim erat Christus (I Cor. X, 4): super quod fundamentum etiam ipse aedificatus est Petrus. Fundamentum quippe aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (Id. III, 11). Ecclesia ergo quae fundatur in Christo, claves ab eo regni coelorum accepit in Petro, id est potestatem ligandi solvendique peccata. Quod est enim per proprietatem in Christo Ecclesia, hoc est per significationem Petrus in petra; qua significatione intelligitur Christus petra. Petrus Ecclesia. Haec igitur Ecclesia quam significabat Petrus, quamdiu degit in malis, amando et sequendo Christum liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur, Sequere me, pro qua universitate passus est Christus: de quo dicit idem Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) . Ecce", + "candidate_score": 0.657314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_328_330", + "bdc_text": "Adagia 5 , 2 , 15 ( LB II 1204f ) . et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2021", + "psc_text": "Quid sibi velit, et quomodo accipiendum sit quod Dominus ait, Qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet, non est facile comprehendere: et cum hoc ad intelligendum difficillimum sit, adjecit aliud difficilius, Et majora horum faciet. Quid est hoc? Qui faceret opera quae Christus fecit, non inveniebamus; qui etiam majora faciet, inventuri sumus? Sed dixeramus sermone pristino quia majus fuit umbrae suae transitu, quod discipuli fecerunt (Act. V, 15), quam fimbriae suae tactu, quod ipse Dominus fecit (Matth. XIV, 36), sanare languentes; et quia plures Apostolis, quam ipso per os proprium praedicante Domino crediderunt: ut haec viderentur opera intelligenda esse majora: non quo major esset Magistro discipulus, vel Domino servus, vel adoptatus Unigenito, vel homo Deo; sed quod per illos ipse dignaretur eadem majora facere, qui dicit illis alio loco, Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) . Ipse quippe, ut alia emittam, quae sunt innumerabilia,", + "candidate_score": 0.656886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_165", + "bdc_text": "sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", + "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", + "candidate_score": 0.656657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_209_211", + "bdc_text": "ebd. , ebd. , Z. 131f. . Quid vero tribuo ? Phas non est dicere , qualem ferre possemus pontificem , et eo pacto ostendere , quam non respondeant suo ordini , qui pontifices vocantur ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2550", + "psc_text": "Deinde ut tertia negatio compleatur, Dicit unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum ergo negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa est praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est quod iste dixerat, Animam meam pro te ponam; sed factum est quod ille praedixerat, Ter me negabis (Joan. XIII, 38) . Sed trina Petri negatione completa, jam et iste sermo compleatur, ut deinceps quae de Domino apud Pontium Pilatum praesidem gesta sunt, ab alio consideremus exordio. TRACTATUS CXIV. Ab eo loco, Adducunt ergo Jesum ad Caipham in praetorium; usque ad id, Ut sermo Jesu imploretur quem dixit, significans qua morte esset moriturus. Cap. XVIII, V\\. 28-32. 1. Quae cum Domino vel de Domino nostro Jesu Christo apud Pontium Pilatum praesidem gesta sint, quantum Joannes evangelista indicat, deinde videamus. Redit enim ad locum narrationis suae ubi eam", + "candidate_score": 0.656484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_115_117", + "bdc_text": "Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ? Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_545", + "psc_text": "quia Christus solam Africam emit: quanquam et hic non soli Donatistae. Sed non tacuit in commercio suo quid emerit. Fecit tabulas: Deo gratias, non nos fefellit. Opus est ut audiat illa sponsa, et ibi intelligat cui voverit virginitatem. Ibi in ipso psalmo ubi dictum est, Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea; ubi passio Domini apertissime declaratur: qui psalmus omni anno legitur novissima hebdomada intento universo populo, imminente passione Christi, et apud nos, et apud illos psalmus iste legitur. Intendite, fratres, quid ibi emit; recitentur tabulae commerciales; quid ibi emit, audite: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 17-29) . Ecce quid emit. Ecce quoniam rex omnis terrae Deus est sponsus tuus. Quid ergo ad pannos vis deduci talem divitem? Agnosce: totum emit, et tu dicis, Partem hic habes.", + "candidate_score": 0.65648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_333_335", + "bdc_text": "et cum eo plurimi toti in eo sunt , ut paucorum intemperiem avertant , Christum in vobis defendant et magnificent . Et vos scilicet propitiispropitiis von Bucer anstelle von gestrichenem propriis eingefügt. E :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2228", + "psc_text": "qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Prorsus non mihi videtur aliud significare voluisse, nisi ut intelligerent atque gauderent tam multos se Christo acquisituros, cum de Judaeorum congregationibus pellerentur, ut eos non sufficeret pellere, sed non sinerent vivere, ne omnes ad nomen Christi sua praedicatione converterent, et ab observatione Judaismi, tanquam divinae veritatis, averterent. Hoc enim de Judaeis dictum debemus accipere, de quibus dixerat, Extra synagogas facient vos. Nam testes, id est martyres Christi, etiamsi occisi sunt a Gentilibus; non tamen illi arbitrati sunt Deo, sed diis suis falsis obsequium se praestare, cum haec facerent. Judaeorum autem omnis qui occidit praedicatores Christi, Deo se praestare putavit obsequium; credens quod desererent Deum Israel, quicumque converterentur ad Christum. Ut enim et ipsum Christum occiderent, ista ratione commoti sunt: nam eorum de hac re etiam verba conscripta sunt. Videtis quia totus mundus post eum abiit (Joan. XII, 19) : si dimiserimus eum", + "candidate_score": 0.65629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_183_185", + "bdc_text": "Sed pontificii pollicebuntur quidvis et facient quodlibet . Nec nos his quicquam detulimus aut deferemus , sique falsa aliqua specie quid obtineant , mihi adhuc verbum domini est non minus posthac quam antehac ad detrahendam illis personam efficax . Habeo iugulum , quod offeram , et potens est dominus meus ut antea .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1803", + "psc_text": "a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est? Ubi satis ostendit brachium Domini ipsum Filium Dei nuncupatum; non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius tanquam membrum corporis haereat: sed quia omnia per ipsum facta sunt, ideo brachium Domini dictum est. Sicut enim tuum brachium, per quod operaris; sic Dei brachium dictum est ejus Verbum, quia per Verbum operatus est mundum. Cur enim homo ut aliquid operetur, brachium extendit, nisi quia non continuo fit quod dixerit? Si autem tanta potestate praevaleret, ut sine ullo motu corporis sui quod diceret fieret, brachium ejus verbum ejus esset. Sed Dominus Jesus", + "candidate_score": 0.655862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_102_104", + "bdc_text": "1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam . Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. . De scholasticisVgl . oben Nr. 562 , 80-82. :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1758", + "psc_text": "V, 22) . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit in nomine Domini, rex Israel, sic potius accipiendum est, ut in nomine Domini, in nomine Dei Patris intelligatur: quamvis possit intelligi etiam in nomine suo, quia et ipse Dominus est. Unde et alibi scriptum est, Pluit Dominus a Domino (Gen. XIX, 24) . Sed verba ejus melius nostrum dirigunt intellectum, qui ait: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis (Joan. V, 43) . Humilitatis enim magister est Christus, qui humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II, 8). Non itaque amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem: in illa est Patri aequalis, in hac nobis similis: per quod Patri est aequalis, nos ut essemus creavit; per quod nobis est similis, ne periremus redemit. 4. Has ei laudes turba dicebat, Hosanna,", + "candidate_score": 0.655483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_296_298", + "bdc_text": "Vos iudicare vultis , caussam cognoscere non vultis . Id ecclesiae vestrae et nostriset nostris von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. in Zvinglio magnum damnum dedit . Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930", + "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,", + "candidate_score": 0.655434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_165_167", + "bdc_text": "sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat . Respondi igitur duoVgl . Bucers Gutachten ( Pollet , Bucer II 509-518 ) . :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", + "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", + "candidate_score": 0.655354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468_470", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis . Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_883", + "psc_text": "non vides: amor ipse non te perducet ut videas? Ama, persevera in amando: non fraudabo, inquit, amorem tuum, qui mundavi cor tuum. Utquid enim mundavi cor tuum, nisi ut Deus a te possit videri? Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Sed hoc, inquit servus tanquam cum Domino disputans, non expressisti cum dixisti, Ibunt justi in vitam aeternam: non dixisti, Ibunt ut videant me in forma Dei, videant Patrem cui aequalis sum. Alibi attende quid dixit: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 3) . 16. Et modo ergo post commemoratum judicium, quod omne dedit Filio Pater non judicans quemquam, quid futurum est? Quid sequitur? Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Judaeis honorificatur Pater, contemnitur Filius. Filius enim videbatur ut servus, Pater honorificabatur ut Deus. Apparebit et Filius aequalis Patri, ut omnes honorificent", + "candidate_score": 0.65529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2518", + "psc_text": "Ait enim: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, inquit, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Ecce interim fide ac spe vita nostra ubi Christus est, cum illo est; quia cum Christo in Deo est. Ecce velut jam factum est quod oravit ut fieret, dicens, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum: sed nunc per fidem. Quando autem fiet per speciem? Cum Christus, inquit, apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria (Coloss. III, 1-4) . Tunc apparebimus quod tunc erimus; quia tunc apparebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse antequam essemus Faciet hoc cui Filius cum dixisset, Ut videant claritatem meam quam dedisti mihi, continuo subjunxit, Quia dilexisti me ante constitutionem mundi. In illo enim dilexit et nos ante constitutionem mundi,", + "candidate_score": 0.654903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_34_36", + "bdc_text": "De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. : Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1753", + "psc_text": "praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum (Act. I, 3, 9, 10), et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper habemus Christum; secundum praesentiam carnis, recte dictum est discipulis, Me autem non semper habebitis. Habuit enim illum Ecclesia secundum praesentiam carnis paucis diebus: modo fide tenet, oculis non videt. Ergo sive ita dictum est, Me autem non semper habebitis, quaestio sicut arbitror jam nulla est, quae duobus modis soluta est. 14. Caetera quae pauca remanent, audiamus: Cognovit ergo turba multa ex Judaeis quia illic est: et venerunt, non propter Jesum tantum, sed ut Lazarum viderent, quem suscitavit Jesus a mortuis. Curiositas eos adduxit, non charitas: venerunt, et viderunt. Audite mirabile consilium vanitatis. Viso Lazaro resuscitato, quia tantum miraculum Domini tanta erat evidentia diffamatum, tanta manifestatione declaratum,", + "candidate_score": 0.654418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_66", + "bdc_text": "de rebus sacris , quia animalis homo nihil intelligit , sentiendum et loquendum esseE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2370", + "psc_text": "animalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales quales erimus, quando spirituale etiam corpus habebimus; sed qualis erat qui dicebat, « Sapientiam loquimur inter perfectos » (I Cor. II, 6); et, « Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus » (Id. III, 1); et, « Non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis; quae et loquimur, non in sapientiae humanae doctis verbis, sed doctis Spiritus, spiritualibus spiritualia comparantes. Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei. » Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei homo animalis, sic audit quaecumque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum, corpus tamen: ideo proverbia illi sunt quaecumque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non quod ea tanquam proverbia deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire", + "candidate_score": 0.654325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_102_104", + "bdc_text": "1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam . Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. . De scholasticisVgl . oben Nr. 562 , 80-82. :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2053", + "psc_text": "nisi in nobis: Spiritus autem sanctus potest esse etiam sine nobis; datur quippe ut sit et in nobis. Sed videri et sciri quemadmodum videndus et sciendus est, non potest a nobis, si non sit in nobis. TRACTATUS LXXV. De eo quod ait Jesus, Non relinquam vos orphanos; usque ad id. Et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Cap. XIV, V\\ 18-21. 1. Post promissionem Spiritus sancti, ne quisquam putaret quod ita eum Dominus daturus fuerat velut pro seipso, ut non et ipse cum eis esset futurus, adjecit atque ait: Non relinquam vos orphanos; veniam ad vos. Orphani, pupilli sunt. Illud enim graecum ejusdem rei nomen est, hoc latinum: nam et in psalmo ubi legimus, Pupillo tu eris adjutor (Psal. IX, 14) , graecus habet orphano. Quamvis ergo nos Filius Dei suo Patri adoptaverit filios, et eumdem Patrem nos voluerit habere per gratiam, qui ejus Pater est per naturam; tamen", + "candidate_score": 0.654295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_461_463", + "bdc_text": "Dominus iudex est , et res ipsa declarat , quo simus in vos animoAn dieser Stelle endet der Entwurf ; darunter ( von Lenglins Hand? ) : Epistola Buceri ad Bullingerum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.654193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_227_229", + "bdc_text": "purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit . Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_991", + "psc_text": "et Prophetarum Dominus erat. TRACTATUS XXV. Ab eo quod scriptum est, Jesus ergo cum cognovisset quod venissent ut raperent eum; usque ad id, Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Cap. VI, V\\. 15-44. 1. Hesternam ex Evangelio lectionem, ista est hodierna quae sequitur, unde hodiernus sermo debetur. Facto illo miraculo, ubi quinque millia hominum de quinque panibus pavit Jesus, cum admiratae essent turbae, et eum magnum Prophetam dicerent qui venit in mundum, sequitur hoc: Jesus ergo cum cognovisset quia venerant ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. Datur ergo intelligi quod Dominus cum sederet in monte cum discipulis suis, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat. Nam quomodo fieri potest ut rursus illuc fugeret, nisi ante de monte descenderet? Significat ergo aliquid, quod Dominus de alto descendit ad pascendas turbas. Pavit, et ascendit. 2. Quare", + "candidate_score": 0.654145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_149_151", + "bdc_text": "Atqui hoc ingenium nobis dominus tribuit , ut ex notis iam ad ignota deducamur et dilucida veritate liberemur ab erroribus , ita ut factum nobis est . Lutherus profecto initio caussae non parum veritati profuit , dum publicam doctrinae Christi depravationem iisiis über gestrichenem piis. E : piis. rationibus confutavit , quae tum potuerunt agnosci .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2427", + "psc_text": "etiam omnibus gentibus antequam in Christum crederent, non omni modo esse potuit hoc nomen ignotum. Haec est enim vis verae divinitatis, ut creaturae rationali jam ratione utenti, non omnino ac penitus possit abscondi. Exceptis enim paucis in quibus natura nimium depravata est, universum genus humanum Deum mundi hujus fatetur auctorem. In hoc ergo quod fecit hunc mundum coelo terraque conspicuum, et antequam imbuerentur in fide Christi, notus omnibus gentibus Deus. In hoc autem quod non est injuriis suis cum diis falsis colendus, notus in Judaea Deus. In hoc vero quod Pater est hujus Christi, per quem tollit peccatum mundi, hoc nomen ejus prius occultum omnibus, nunc manifestavit eis quos dedit ei Pater ipse de mundo. Sed quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat, quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis (Joan. XVI, 25) ? An vero", + "candidate_score": 0.653296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_325", + "bdc_text": "oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2537", + "psc_text": "erat notus pontifici, et dixit ostiariae et introduxit Petrum. Dicit ergo Petro ancilla ostiaria: Numquid et ut ex discipulis es hominis istius? Dicit ille: Non sum. » Ecce columna firmissima ad unius aurae impulsum tota contremuit. Ubi est illa promittentis audacia, et de se plurimum praefidentis? Ubi sunt verba illa, quando ait, Quare non possum te sequi modo? animam meam pro te ponam (Joan. XIII, 37) ? Hoccine est sequi magistrum, se negare discipulum? siccine pro Domino anima ponitur, ut hoc ne fiat, vox ancillae formidetur? Sed quid mirum si Deus vera praedixit, homo autem falsa praesumpsit? Sane in ista quae jam coepta est negatione apostoli Petri, debemus advertere non solum ab eo negari Christum, qui dicit eum non esse Christum; sed ab illo etiam qui cum sit, negat se esse christianum. Dominus enim non ait Petro, Discipulum meum te negabis; sed, me negabis (Matth. XXVI, 34) . Negavit ergo", + "candidate_score": 0.652669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_325", + "bdc_text": "oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.651914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_299", + "bdc_text": "Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1878", + "psc_text": "29) . Fruamur auditu, sine strepitu nobis loquente intrinsecus veritate. Quanquam etiam cum forinsecus insonat per legentem, per annuntiantem, per praedicantem, per disputantem, per praecipientem, per consolantem, per exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gaudet propter vocem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus (Psal. XLV, 1): quia sapientia scribae in tempore", + "candidate_score": 0.651747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_431_433", + "bdc_text": "aus obiecisseve. , quae nullius momenti sunt . Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1123", + "psc_text": "Audeamus enim hoc dicere et nos. Et quoniam corpus Domini nostri Jesu Christi sumus, quoniam membra ejus sumus, quoniam caput nostrum gratanter agnoscimus, dicamus prorsus; quoniam propter nos et ipse hoc dignatus est dicere. Quando nobis insultant amatores hujus saeculi, dicamus eis, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum venit. Nobis enim dixit Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Quando veniet tempus nostrum? Cum Christus, inquit, apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria (Coloss. III, 3, 4) . 8. Quid deinde addit? Non potest mundus odisse vos. Quid est hoc, nisi, Non potest mundus odisse amatores suos, falsos testes? Bona enim dicitis quae mala sunt, et mala quae bona sunt. Me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Vos ascendite ad diem festum hunc. Quid est hunc? Ubi gloriam humanam quaeritis. Quid", + "candidate_score": 0.651541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2256", + "psc_text": "Christum secundum carnem, sed nunc jam non novimus (II Cor. V, 16) . Erit itaque, inquit, vestra justitia, qua mundus arguetur, quia vado ad Patrem, et jam non videbitis me: quoniam in eum quem non videbitis credetis in me: et quando me videbitis, quod tunc ero, non videbitis me quod sum vobiscum modo; non videbitis humilem, sed excelsum; non videbitis mortalem, sed sempiternum; non videbitis judicandum, sed judicaturum: et de hac fide vestra, id est justitia vestra, arguet Spiritus sanctus incredulum mundum. 4. Arguet etiam de judicio, quia princeps hujus mundi judicatus est. Quis est iste, nisi de quo ait alio loco, Ecce venit princeps mundi, et in me nihil inveniet (Joan. XIV, 30) ; id est, nihil juris sui, nihil quod ad eum pertineat, nullum scilicet omnino peccatum? Per hoc enim est diabolus princeps mundi. Non enim coeli et terrae et omnium quae in eis sunt, est diabolus princeps,", + "candidate_score": 0.651449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_148", + "bdc_text": "Hinc videtur mihi merito haud dedecere nos ad omnia ea parare , quibus ullo pacto possit regno Christi fieri accessio .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_427", + "psc_text": "Totum gaudium de spe futura sit, totum desiderium vitae aeternae sit. Omnia suspiria Christo anhelent: ille unus pulcherrimus, qui et foedos dilexit ut pulchros faceret, desideretur; ad illum unum curratur, illi ingemiscatur; et dicunt semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. TRACTATUS XI. Ab eo quod scriptum est, Cum autem esset Jerosolymis in Pascha in die festo, multi crediderunt in nomine ejus; usque ad id, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei. Cap. II, V\\. 23-25, et cap. III, V\\. 1 5. 1. Opportune nobis Dominus procuravit hodierno die lectionis hujus ordinem: nam quia ex ordine Evangelium secundum Joannem considerare atque tractare suscepimus, credo quod adverterit Charitas vestra. Opportune ergo occurrit ut hodie audiretis ex Evangelio, quia Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non videbit regnum Dei. Tempus est enim ut vos exhortemur, qui adhuc estis catechumeni: qui sic credidistis", + "candidate_score": 0.651357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_417_419", + "bdc_text": "Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere . Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus ! Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1946", + "psc_text": "Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo ascensurus in coelum, sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus Apostolorum, fecit cum eis post resurrectionem quadraginta dies intrans et exiens, manducans et bibens (Act. I, 3): non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hos ergo quadraginta dies significavit dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum, an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi, Adhuc modicum vobiscum sum, Adhuc, sicut vos, in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur atque resurgeret: quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dictum est, quadraginta exhibitione corporalis praesentiae; sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. 2. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Hoc certe non", + "candidate_score": 0.651116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_6_8", + "bdc_text": "inhaltlich erschließen. . Unum vobis in domino cor et mihi vobiscum . Condonabitis igitur hoc occupationibus meis , quod unis vobis ad ternas literas respondeo idque paucis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1879", + "psc_text": "dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus (Psal. XLV, 1): quia sapientia scribae in tempore otii; et qui minoratur actu, ipse percipiet eam (Eccli. XXXVIII, 25) . Ego dormio, et cor meum vigilat: ego requiesco a negotiosis actibus, et animus meus divinis se intendit affectibus. 4. Sed in iis qui isto modo suaviter et humiliter requiescunt, dum otiose oblectatur Ecclesia, ecce pulsat ille qui ait: « Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta » (Matth. X, 27). Vox ergo ejus pulsat ad januam, et dicit: « Aperi mihi, soror mea, proxima mea, columba mea, perfecta mea; quia caput meum repletum est rore, et crines mei noctis", + "candidate_score": 0.650907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_182", + "bdc_text": "Charitas , quia ingenium dei est , nullam benefaciendi rationem a se ducit alienam et sola certam viam iustumque ordinem in rebus humanis statuit .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1040", + "psc_text": "descendentem non intelligebant, quia sua justitia saturati, justitiam Dei non esuriebant. Quid est hoc, justitia Dei et justitia hominis? Justitia Dei hic dicitur, non qua justus est Deus, sed quam dat homini Deus, ut justus sit homo per Deum. Quae autem erat illorum justitia? Qua de suis viribus praesumebant, et quasi impletores Legis seipsos ex sua virtute dicebant. Nemo autem implet Legem, nisi quem adjuverit gratia, id est panis qui de coelo descendit. Legis enim plenitudo, compendio ut ait Apostolus, charitas est (Id. XIII, 10) : charitas non nummi, sed Dei; charitas non terrae, non coeli, sed ejus qui fecit coelum et terram. Unde ista charitas homini? Ipsum audiamus: Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Id. V, 5) . Daturus ergo Dominus Spiritum sanctum, dixit se panem qui de coelo descendit, hortans ut credamus in eum. Credere enim in eum, hoc", + "candidate_score": 0.65084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_325", + "bdc_text": "oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", + "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", + "candidate_score": 0.650359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_457", + "bdc_text": "Dominus id avertat et custodiat nos in suis placitis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_514", + "psc_text": "Deum adora nam ego conservus tuus sum et fratrum tuorum (Apoc. XXII, 8, 9) . Cadere ergo sibi ad pedes hominem angelus prohibuit. Nonne manifestum est quia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo major nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidentius dicat Joannes, quia Deus est Dominus noster Jesus Christus. Inveniamus hoc in praesenti lectione, quia forte et de illo cantavimus, Regnavit Deus super omnem terram: contra quod surdi sunt, qui putant eum in Africa sola regnare. Non enim non dictum est de Christo, cum dictum est, Regnavit Deus super omnem terram. Quis est enim alius rex noster, nisi Dominus noster Jesus Christus? Ipse est rex noster. Et quid audistis in ipso Psalmo, recenti versu modo cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem nostrum: Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro,", + "candidate_score": 0.650356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_34_36", + "bdc_text": "De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. : Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1752", + "psc_text": "Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Secundum carnem vero quam Verbum assumpsit, secundum id quod de Virgine natus est, secundum id quod a Judaeis prehensus est, quod ligno confixus, quod de cruce depositus, quod linteis involutus, quod in sepulcro conditus, quod in resurrectione manifestatus, non semper habebitis vobiscum. Quare? Quoniam conversatus est secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum (Act. I, 3, 9, 10), et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper habemus Christum; secundum praesentiam carnis, recte", + "candidate_score": 0.650297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_231_233", + "bdc_text": "vgl . Seidel 111f. . At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1441", + "psc_text": "sit. Est enim medium separans, sed contra est mediator reconcilians; medium separans est peccatum, mediator reconcilians est Dominus Jesus Christus: Unus enim Deus, et unus mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus (I Tim. II, 5) . Ut ergo tollatur maceria separans quod est peccatum, venit ille mediator, et factus est sacrificium sacerdos ipse. Et quia sacrificium factus est pro peccato, offerens seipsum in holocaustum in cruce passionis suae, sequitur Apostolus et dicit, cum dixisset, Obsecramus pro Christo, reconciliari Deo: quasi diceremus, quomodo poterimus reconciliari? Eum, inquit, id est ipsum Christum, qui non noverat peccatum, peccatum pro nobis fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso (II Cor. V, 20, 21) . Eum ipsum, inquit, Christum Deum, qui non noverat peccatum. Venit enim in carne, hoc est in similitudine carnis peccati (Rom. VIII, 3), non tamen in carne peccati, non habens ullum omnino peccatum: et ideo factus est verum sacrificium", + "candidate_score": 0.649693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", + "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", + "candidate_score": 0.649543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_203", + "bdc_text": "Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_684", + "psc_text": "Quoniam charitas Dei, inquit, diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Id. V, 5) . Charitas ergo implet Legem, et verissime dictum est, Plenitudo Legis charitas. Quaeramus hanc charitatem, quemadmodum commendatur a Domino. Mementote quid proposuerim: numerum triginta octo annorum in illo languido volo exponere, quare numerus ille trigesimus octavus languoris sit potius quam sanitatis. Ergo, ut dicebam, charitas implet Legem. Ad plenitudinem Legis in omnibus operibus pertinet quadragenarius numerus: in charitate autem duo praecepta nobis commendantur. Intuemini, obsecro, et figite memoriae quod dico; ne sitis contemptores verbi, ne fiat anima vestra via, ubi grana jacta non germinent: Et venient, inquit, volatilia coeli, et colligent ea (Marc. IV, 4) . Percipite, et recondite in cordibus vestris. Charitatis praecepta duo sunt a Domino commendata: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum", + "candidate_score": 0.649448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_432_434", + "bdc_text": "Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1123", + "psc_text": "Audeamus enim hoc dicere et nos. Et quoniam corpus Domini nostri Jesu Christi sumus, quoniam membra ejus sumus, quoniam caput nostrum gratanter agnoscimus, dicamus prorsus; quoniam propter nos et ipse hoc dignatus est dicere. Quando nobis insultant amatores hujus saeculi, dicamus eis, Tempus vestrum semper est paratum; tempus nostrum nondum venit. Nobis enim dixit Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Quando veniet tempus nostrum? Cum Christus, inquit, apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria (Coloss. III, 3, 4) . 8. Quid deinde addit? Non potest mundus odisse vos. Quid est hoc, nisi, Non potest mundus odisse amatores suos, falsos testes? Bona enim dicitis quae mala sunt, et mala quae bona sunt. Me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Vos ascendite ad diem festum hunc. Quid est hunc? Ubi gloriam humanam quaeritis. Quid", + "candidate_score": 0.649448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_324", + "bdc_text": "Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_107", + "psc_text": "sicut nos habemus in vestibus, aut cogitandus est sic sedere quomodo nos, aut forte cinctus est ut sinum haberet: sed quia sinus noster intus est, secretum Patris sinus Patris vocatur. In secreto Patris, qui Patrem novit, ipse enarravit. Nam Deum nemo vidit unquam. Ipse ergo venit, et narravit quidquid vidit. Quid vidit Moyses? Moyses vidit nubem, vidit angelum, vidit ignem: omnis illa creatura est; typum Domini sui gerebat, non ipsius Domini praesentiam exhibebat. Namque aperte habes in Lege, Et loquebatur Moyses cum Domino, contra in contra sicut amicus cum amico suo. Sequeris ipsam Scripturam, et invenis Moysen dicentem, Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi teipsum manifeste, ut videam te. Et parum est quia dixit: responsum accepit, Non potes videre faciem meam (Exod. XXXIII, 11, 13, 20) . Loquebatur ergo, fratres mei, cum Moyse angelus, portans typum Domini: et illa omnia quae ibi per angelum facta sunt, futuram istam", + "candidate_score": 0.649373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2518", + "psc_text": "Ait enim: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, inquit, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Ecce interim fide ac spe vita nostra ubi Christus est, cum illo est; quia cum Christo in Deo est. Ecce velut jam factum est quod oravit ut fieret, dicens, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum: sed nunc per fidem. Quando autem fiet per speciem? Cum Christus, inquit, apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria (Coloss. III, 1-4) . Tunc apparebimus quod tunc erimus; quia tunc apparebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse antequam essemus Faciet hoc cui Filius cum dixisset, Ut videant claritatem meam quam dedisti mihi, continuo subjunxit, Quia dilexisti me ante constitutionem mundi. In illo enim dilexit et nos ante constitutionem mundi,", + "candidate_score": 0.648761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_86_88", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut ubique nos suo spiritu regat etvon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. doceat quorumlibet scriptis pie utivon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. . De Wittenbergensibus Vgl. ebd. , Z. 65-79. : Hic nihil aliud a vobis contendo , quam ut , quod damnatis illos facere vobis , vos illis ne feceritis , nempe ut incognita caussa eos non condemnetis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930", + "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,", + "candidate_score": 0.64859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_328_330", + "bdc_text": "Adagia 5 , 2 , 15 ( LB II 1204f ) . et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_857", + "psc_text": "Jesus Christus sursum erat, deorsum est. Quando sursum erat? Quando dixit, Quaecumque facit Pater, haec eadem et Filius facit similiter. Unde modo deorsum? Majora his demonstrabit ei opera. O Domine Jesu Christe, salvator noster, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, quid tibi Pater demonstraturus est quod adhuc nescis? quid te latet Patris? quid te latet in Patre, quem non latet Pater? quae opera tibi majora demonstraturus est? aut quibus operibus majora sunt quae demonstraturus est? Cum enim dixit, majora his, debemus prius intelligere quibus majora. 6. Recordemur unde sermo iste processit. Quando curatus est ille qui triginta et octo annos habebat in infirmitate, et jussit eum salvum tollere grabatum suum, et ire in domum suam. Hinc enim Judaei commoti, cum quibus loquebatur: loquebatur verbis, et tacebat intellectu; quodammodo iunuebat intelligentibus, celabat irascentibus: hinc ergo cum essent commoti Judaei, quia hoc sabbato Dominus faceret, dederunt occasionem sermoni huic. Non ergo", + "candidate_score": 0.648574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1590", + "psc_text": "Quamvis ergo et hic in ipso ovili non desunt pascua, quoniam ad utrumque possumus intelligere quod dictum est, et pascua inveniet, id est, et ad ingressum et ad egressum: tamen tunc vera pascua invenient, ubi saturentur qui esuriunt et sitiunt justitiam (Matth. V, 6); qualia pascua invenit cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) . Quomodo autem ipse sit ostium, ipse pastor, ut per seipsum quodammodo etiam ipse ingredi et egredi intelligatur, et quisnam sit ostiarius, longum est hodie quaerere, et disserendo sicut ipse donaverit explicare. TRACTATUS XLVI. Ab eo quod scriptum est, Ego sum pastor bonus, etc., usque ad id, Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Cap. X, V\\. 11-13. 1. Loquens Dominus Jesus ovibus suis, et praesentibus, et futuris quae tunc aderant; quia erant ubi jam oves ejus erant, quae futurae erant ejus oves: item praesentibus et", + "candidate_score": 0.648374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_34_36", + "bdc_text": "De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. : Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.648326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_328_330", + "bdc_text": "Adagia 5 , 2 , 15 ( LB II 1204f ) . et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_750", + "psc_text": "Amplius audite et difficilius: Et majora his, inquit, demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Majora his: quibus majora? Facile occurrit, iis quas modo audistis, curationibus languorum corporalium. De isto enim qui triginta et octo annos habebat in infirmitate, et Christi verbo sanatus est, nata est hujus occasio tota sermonis: et propter hoc Dominus dicere potuit, Majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Sunt enim opera majora quam ista, et demonstrabit ea Pater Filio. Non demonstravit, tanquam de praeterito; sed demonstrabit, de futuro, hoc est, demonstraturus est. Rursus difficilis oritur quaestio. Est enim aliquid apud Patrem quod Filio nondum demonstratum sit? est aliquid apud Patrem quod adhuc latebat Filium, quando ista Filius loquebatur? Si enim demonstrabit, hoc est, demonstraturus est; nondum demonstravit; et Filio tunc demonstraturus est, quando et istis: sequitur enim, ut vos miremini. Et hoc difficile est videre, quomodo tanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstrat aeternus Pater, omnia", + "candidate_score": 0.647804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_328_330", + "bdc_text": "Adagia 5 , 2 , 15 ( LB II 1204f ) . et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1800", + "psc_text": "habetis, ut non tenebrae vos comprehendant. Ambulate, accedite, totum intelligite, et moriturum Christum, et victurum in aeternum, et sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis: sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli (I Petr. II, 6-8). Hinc dedignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multiplicandi, et exaltatio trahentis post se omnia, Dum lucem, inquit, habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. Cum aliquid veri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamini in veritate. 14. Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Non ab eis qui credere et diligere coeperant, non", + "candidate_score": 0.647707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_443_445", + "bdc_text": "Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE : discedendi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1102", + "psc_text": "Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam, et quod hinc voluit intelligi manducatores et potatores carnis et sanguinis sui, ut in illo maneant et ipse in illis, et quod non intellexerunt qui non crediderunt, et quod spiritualia carnaliter sapiendo scandalizati sunt, et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, ut carnem Christi et sanguinem Christi non edamus tantum in Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur,", + "candidate_score": 0.647507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_376", + "bdc_text": "illic evangelium est , atque dominus dedit , dum illic fui , et nisi ultro dissipent eam concionatores , optime de hac ecclesia spero .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_989", + "psc_text": "Actibus Apostolorum exponitur et legitur (Deut. XVIII, 18; Act. VII, 37). Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua (Joan. IV, 44) . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prophetas afflatos, et impletos Verbo Dei: meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Christus, Dominus Prophetarum; sicut angelus Christus, Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus (Isai. IX, 6, sec. LXX). Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos (Id. XXXV, 4): id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret,", + "candidate_score": 0.647438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_424_426", + "bdc_text": "Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt . Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_978", + "psc_text": "ipse Christus Verbum Dei est, etiam factum Verbi, verbum nobis est. Hoc ergo miraculum, sicut audivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit: non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus, hoc quod miramur foris. Vidimus, spectavimus magnum quiddam, praeclarum quiddam, et omnino divinum, quod fieri nisi a Deo non possit: laudavimus de facto factorem. Sed quemadmodum si litteras pulchras alicubi inspiceremus, non nobis sufficeret laudare scriptoris articulum, quoniam eas pariles, aequales decorasque fecit, nisi etiam legeremus quid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui tantum inspicit, defectatur pulchritudine facti ut admiretur artificem; qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est totum vidisse, laudasse: litteras cum videris, non hoc est totum; quoniam commoneris et legere. Etenim dicis, cum videris litteras, si forte non eas nosti legere, Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas", + "candidate_score": 0.647134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_149", + "bdc_text": "Atqui hoc ingenium nobis dominus tribuit , ut ex notis iam ad ignota deducamur et dilucida veritate liberemur ab erroribus , ita ut factum nobis est .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_366", + "psc_text": "de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam in vinum Dominus noster Jesus Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos (Matth. XIV, 17-21), sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam jussu ipsius impletae sunt hydriae. A Domino", + "candidate_score": 0.646751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1627", + "psc_text": "non sunt de hoc ovili, id est de populo Israel: oportet me et illas adducere. Ergo et per suos non alter adducit. Adhuc audi: Vocem meam audient. Ecce et per suos ipse loquitur, et per eos quos mittit vox ejus auditur. Ut sit unum ovile et unus pastor. Duobus istis gregibus tanquam duobus parietibus, factus est lapis angularis (Ephes. II, 11-22). Ergo et ostium est, et lapis angularis: omnia per similitudinem, nihil horum proprie. 6. Jam enim dixi, et commendavi vehementer, et qui capiunt sapiunt, imo qui sapiunt capiunt; et qui nondum intellectu sapiunt, fide teneant quod intelligere nondum possunt. Per similitudinem Christus multa est quae per proprietatem non est. Per similitudinem et Petra est Christus, et ostium est Christus, et lapis angularis est Christus, et pastor est Christus, et agnus est Christus, et leo est Christus. Quam multa per similitudines, et alia, quae commemorare longum est! Si autem proprietates", + "candidate_score": 0.64648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_416", + "bdc_text": "Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2617", + "psc_text": "Paulus apostolus quod docebat, quando dicebat: Si quis autem suis, et maxime domesticis non providet, fidem negavit, et est infideli deterior (I Tim. V, 8) . Quid autem tam cuique domesticum quam parentes filiis, aut parentibus filii? Hujus itaque saluberrimi praecepti ipse magister sanctorum de seipso constituebat exemplum, quando non ut famulae Deus quam creaverat et regebat, sed ut matri homo de qua creatus fuerat et quam relinquebat, alterum pro se quodammodo filium providebat. Nam cur hoc fecerit, quod sequitur indicat: ait enim Evangelista, Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua, de seipso dicens. Sic quippe commemorare se solet, quod eum diligebat Jesus: qui utique omnes, sed ipsum prae caeteris et familiarius diligebat, ita ut in convivio super pectus suum discumbere faceret (Joan. XIII, 23); credo ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus, divinam excellentiam hoc modo altius commendaret. 3. Sed in quae sua Joannes matrem Domini", + "candidate_score": 0.646082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_123_125", + "bdc_text": "Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen . Bullinger widmete ihm 1554 \"De gratia dei iustificante\" ( HBBibl I 276 ) und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2595", + "psc_text": "pietas, grande fidei munimentum: si spectet impietas, ridet regem pro virga regni lignum sui portare supplicii; si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum: in eo spernendus oculis impiorum, in quo erant gloriatura corda sanctorum. Dicturo enim Paulo, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) , ipsam crucem suam suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebat (Matth. V, 15). Bajulans ergo sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha: ubi eum crucifixerunt; et cum eo alios duos hinc et hinc, medium autem Jesum. Isti duo latrones erant, sicut aliorum evangelistarum narratione didicimus, cum quibus crucifixus et inter quos fixus est Christus (Id. XXVII, 38, Marc. XV, 27, et Luc. XXIII, 33): de quo praemissa dixerat prophetia, Et inter iniquos deputatus est (Isai. LIII, 12)", + "candidate_score": 0.645808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_116_118", + "bdc_text": "Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 . Juli 1535 konnten die katholisch gebliebenen Fürsten Norddeutschlands das Vordringen der Reformation nicht mehr hindern ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_364", + "psc_text": "propinquum castellum; respondit ipse et ait: « O insensati et tardi corde ad credendum super omnia quae locuti sunt Prophetae! nonne haec omnia oportebat pati Christum, et introire in claritatem suam? Et fuit incipiens a Moyse et omnibus Prophetis, interpretans illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant. » Item alio loco, cum etiam palpari se manibus discipulorum voluit, ut crederent quia in corpore resurrexerat: « Hi sunt, inquit, sermones, quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quia oporteret impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc adaperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quia sic scriptum est, pati Christum, et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. » 5. His ex Evangelio, quae certe manifesta sunt, intellectis, patebunt illa omnia mysteria quae in isto miraculo", + "candidate_score": 0.645658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_319", + "bdc_text": "Auf S. 268 verteidigt Bucer Zwingli gegen den Vorwurf , die Erbsünde verharmlost zu haben. , sed defensionem sic temperavi , ut interim neminem servorum domini deiecerim , nedum falso crimine impetierim .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", + "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", + "candidate_score": 0.645066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_149", + "bdc_text": "Atqui hoc ingenium nobis dominus tribuit , ut ex notis iam ad ignota deducamur et dilucida veritate liberemur ab erroribus , ita ut factum nobis est .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1934", + "psc_text": "accepisset ille buccellam, exiit continuo. Erat autem nox. Et ipse qui exivit, erat nox. Cum ergo exisset nox, ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis. Dies ergo diei eructavit verbum, id est, Christus discipulis fidelibus, ut audirent cum, et amarent sequendo; et nox nocti annuntiavit scientiam (Psal. XVIII, 3), id est, Judas Judaeis infidelibus, ut venirent ad eum, et apprehenderent persequendo. Sed jam hinc in sermonem Domini, qui factus est ad pios, antequam teneretur ab impiis, intentior flagitatur auditor; et ideo cum praecipitare non debet, sed differre potius disputator. TRACTATUS LXIII. De eo quod Dominus ait, Nunc clarificatus est Filius hominis; usque ad id, Et continuo clarificabit eum. Cap. XIII, V\\ V\\. 31, 32. 1. Intendamus mentis obtutum, et adjuvante Domino, Deum requiramus. Divini cantici vox est, Quaerite Deum, et vivet anima vestra (Psal. LXVIII, 33) . Quaeramus inveniendum, quaeramus inventum. Ut inveniendus quaeratur, occultus est; ut inventus quaeratur, immensus", + "candidate_score": 0.644822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_155", + "bdc_text": "Mihi in Christo nec Gallus est nec Germanus Vgl. Gal. 3 , 28 :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_225", + "psc_text": "seminibus, tanquam in multis; sed tanquam in uno, Et semine tuo, quod est Christus (Gen. XXII, 18; Gal. III, 16) . Sicut ergo quia ibi non dicit, in seminibus, docere te voluit Apostolus, quia unus est Christus: sic et hic cum dictum est, in nomine, non, in nominibus; quomodo ibi, in semine, non, in seminibus; probatur unus Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus. 10. Sed, Ecce, inquiunt discipuli ad Dominum, audivimus in quo nomine baptizemus, ministros nos fecisti, et dixisti nobis, Ite, baptizate in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: quo ibimus? Quo? non audistis? Ad haereditatem meam. Interrogatis, Quo ibimus? Ad id quod emi sanguine meo. Quo ergo? Ad gentes, inquit. Putavi quia dixit, Ite, baptizate Afros in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Deo gratias: solvit Dominus quaestionem, docuit columba. Deo gratias: ad gentes Apostoli missi sunt; si ad gentes, ad omnes linguas. Hoc significavit", + "candidate_score": 0.644716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_313", + "bdc_text": "Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_506", + "psc_text": "Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui et admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat: quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem; cui gratias agit, quod illi quid in se odisset ostenderit. Dicit Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Quoniam facinus meum ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper (Psal. L, 11, 5) ? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum", + "candidate_score": 0.64305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_340_342", + "bdc_text": "550 , 13-18. . Accesserat Reginopolis ; in initio extinctus conatus est Zwei Augustinereremiten , die evangelisch gepredigt hatten , mußten Ende 1534 dem Druck der bayerischen Herzöge weichen ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", + "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", + "candidate_score": 0.642987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_366_368", + "bdc_text": "quomodo advenire non potuissem ? Interea vocavit me Landtgravius ad Philippum Cassellam Philipp von Hessen hatte Bucer Ende Dezember 1534 zu einem Treffen mit Philipp Melanchthon nach Kassel gerufen ; vgl. HBBW IV , s. 455 , Anm. 8. ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_591", + "psc_text": "intellectus. Attendens enim ipse Dominus Jesus parvos magna quaerentes, et se ipsum magnum inter parvos, et parvum inter parvos, ait Philippo qui hoc dixerat, uni ex discipulis: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Posset hic Philippus respondere, Cognovimus te; sed numquid diximus tibi, Ostende nobis te? Te cognovimus, sed Patrem quaerimus. Subjecit statim: Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 8, 9) . Si ergo aequalis Patri missus est, non eum aestimemus ex infirmitate carnis, sed cogitemus majestatem indutam carne, non oppressam carne. Manens enim Deus apud Patrem, apud homines factus est homo, ut tu per illum qui ad te factus est homo, fieres talis qualis capit Deum. Non enim homo poterat capere Deum: videre poterat homo hominem, capere Deum non poterat. Unde non poterat capere Deum? Quia oculum cordis unde caperet, non habebat. Erat ergo aliquid intus saucium, et aliquid foris sanum: corporis oculos habebat", + "candidate_score": 0.642972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_366_368", + "bdc_text": "quomodo advenire non potuissem ? Interea vocavit me Landtgravius ad Philippum Cassellam Philipp von Hessen hatte Bucer Ende Dezember 1534 zu einem Treffen mit Philipp Melanchthon nach Kassel gerufen ; vgl. HBBW IV , s. 455 , Anm. 8. ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2009", + "psc_text": "Pater et Filius, non dictum esset, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis. Utique enim, quia nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me; si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: quoniam ego per quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscetis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. 3. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Quod si ad te multum est hoc videre, saltem quod non vides hoc crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti qui omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video", + "candidate_score": 0.642324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_299", + "bdc_text": "Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2372", + "psc_text": "corpus esse, sed spiritum: ita palam de Patre annuntiante Filio, ut ejusdem substantiae conspiciatur et ipse qui annuntiat. Tunc in ejus nomine petunt qui petunt; quia in sono ejus nominis non aliud quam res ipsa est quae hoc nomine vocatur, intelligunt, nec animi vanitate vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est Verbum facere verba pro nobis, intervallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino esse convincunt. Hi possunt utcumque cogitare Dominum nostrum Jesum Christum in quantum", + "candidate_score": 0.642319, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_332_334", + "bdc_text": "Modo Philippus Philipp Melanchthon . et cum eo plurimi toti in eo sunt , ut paucorum intemperiem avertant , Christum in vobis defendant et magnificent . Et vos scilicet propitiispropitiis von Bucer anstelle von gestrichenem propriis eingefügt.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2658", + "psc_text": "(Joan. XX, 21-23) : subito fiunt sicut fuerant, non hominum, sed piscium piscatores. 3. His ergo quos hoc movet respondendum est, non eos fuisse prohibitos arte sua, licita scilicet atque concessa, victum necessarium quaerere, sui Apostolatus integritate servata, si quando unde viverent aliud non haberent. Nisi forte quispiam putare audebit aut dicere, apostolum Paulum non pertinuisse ad eorum perfectionem qui relictis omnibus Christum secuti sunt, quoniam ne quemquam eorum gravaret quibus Evangelium praedicabat, suum victum suis manibus transigebat (II Thess. III, 8): ubi magis impletum est quod ait, Plus omnibus illis laboravi; et adjunxit, Non autem ego, sed gratia Dei mecum (I Cor. XV, 10) : ut hoc quoque appareat Dei gratiae deputandum, quod et animo et corpore poterat usque adeo plus illis omnibus laborare, ut neque cessaret ab Evangelio praedicando, neque tamen ex Evangelio, sicut illi, sustentaret hanc vitam; cum id per tot gentes in quibus Christi nomen non", + "candidate_score": 0.642314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_366_368", + "bdc_text": "quomodo advenire non potuissem ? Interea vocavit me Landtgravius ad Philippum Cassellam Philipp von Hessen hatte Bucer Ende Dezember 1534 zu einem Treffen mit Philipp Melanchthon nach Kassel gerufen ; vgl. HBBW IV , s. 455 , Anm. 8. ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2241", + "psc_text": "mittam eum ad vos? Numquid hic positus, eum non poterat mittere? Quis hoc dixerit? Neque enim ubi ille erat, iste inde recesserat; et sic venerat a Patre, ut non maneret in Patre. Postremo, quomodo eum etiam hic constitutus non poterat mittere, quem scimus super eum baptizatum venisse atque mansisse (Joan. I, 32); imo vero a quo scimus eum nunquam separabilem fuisse? Quid est ergo, Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos; nisi, non potestis capere Spiritum, quamdiu secundum carnem persistitis nosse Christum? Unde ille qui jam acceperat Spiritum: Etsi noveramus, inquit, secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus (II Cor. V, 16) . Etiam ipsam quippe carnem Christi non secundum carnem novit, qui Verbum carnem factum spiritualiter novit. Hoc nimirum significare voluit magister bonus dicendo, Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos: si autem abiero, mittam eum ad vos. 5. Christo autem discedente corporaliter, non solum", + "candidate_score": 0.641939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_231_233", + "bdc_text": "vgl . Seidel 111f. . At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2121", + "psc_text": "diligamus Deum, quoniam ipse prior dilexit nos (I Joan. IV, 19) . Quod autem ait, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; non aequalitatem naturae ostendit nostrae et suae, sicut est Patris et ipsius, sed gratiam qua mediator Dei et hominum est homo Christus Jesus (I Tim. II, 5). Mediator quippe monstratur, cum dicit, me Pater, et ego vos. Nam Pater utique diligit et nos, sed in ipso; quia in hoc glorificatur Pater, ut fructum afferamus in vite, hoc est in Filio, et efficiamur ejus discipuli. 3. Manete, inquit, in dilectione mea. Quomodo manebimus? Audi quid sequitur: Si praecepta mea, inquit, servaveritis, manebitis in dilectione mea. Dilectio facit praecepta servari, an praecepta servata faciunt dilectionem? Sed quis ambigat quod dilectio praecedit? Unde enim praecepta servet non habet, qui non diligit. Quod ergo ait, Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, ostendit non unde dilectio generetur, sed unde monstretur.", + "candidate_score": 0.64182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_245", + "bdc_text": "Commentarius ille in Galatas , de quo quereris , exceptus est per Casparum Crucigerum Kaspar Cruciger ( Creutziger) d. Ä. , 1504-1548 , studierte in seiner Geburtsstadt Leipzig und in Wittenberg , wurde 1525 Rektor zu Magdeburg und 1528 Professor und Prediger in Wittenberg .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_597", + "psc_text": "plures baptizaret (quanquam Jesus non baptizaret, sed discipuli ejus), reliquit Judaeam terram, et abiit iterum in Galilaeam. » Hinc diutius disputandum non est, ne immorantes in manifestis, angustias temporis patiamur ad obscura scrutanda et aperienda. Utique Dominus si sciret Pharisaeos ita de se cognovisse, quod plures discipulos faceret, et quod plures baptizaret, ut hoc eis ad salutem valeret sequendi eum, ut et ipsi essent discipuli, et ipsi vellent ab eo baptizari; magis non relinqueret Judaeam terram, sed propter illos maneret ibi: quia vero cognovit eorum scientiam, simul cognovit et invidentiam, quia non hoc propterea didicerunt ut sequerentur, sed ut persequerentur; abiit inde. Poterat quidem ille et praesens ab his non teneri, si nollet; non occidi, si nollet; quia potuit et non nasci, si nollet: sed quia in omni re quam gessit ut homo, hominibus in se credituris praebebat exemplum (quia unusquisque servus Dei non peccat, si secesserit in alium locum,", + "candidate_score": 0.641417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_324", + "bdc_text": "Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_434", + "psc_text": "ter me negabis (Matth. XXVI, 33, 34, et Luc. XXII, 33, 34) . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verborum istorum. Quia crediderant in eum homines, manifestum est, verum est: nemo dubitat, Evangelium loquitur, verax Evangelista testatur. Item quia ipse Jesus non credebat semetipsum illis, et hoc manifestum est, et nullus christianus dubitat; quia et hoc Evangelium loquitur, et idem verax Evangelista testatur. Quare ergo crediderunt illi in nomine ejus, et Jesus non credebat semetipsum illis? Sequentia videamus. 3. Erat autem homo ex Pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps Judaeorum: hic venit ad eum nocte, et dixit ei, Rabbi. Jam hoc nostis, quia Rabbi magister dicitur. Scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae", + "candidate_score": 0.640899, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_330_332", + "bdc_text": "Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est . Modo Philippus Philipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1815", + "psc_text": "Nihil est occultum quod non revelabitur (Matth. X, 26) : sed si in quod pervenimus, in eo ambulemus, sicut dicit Apostolus, non solum quod nescimus et scire debemus, sed etiam si quid aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelabit (Philipp. III, 15 et 16). Pervenimus autem in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus: ipsa perducet ad cubiculum regis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi (Coloss. II, 3). Non enim ipse Dominus Jesus Christus suis illis magnis et praecipue electis discipulis invidebat, quando dicebat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo (Joan. XVI, 12) . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus quod hic non potuimus. 8. Si quis autem istam quaestionem liquidius et melius novit se posse et confidit exponere, absit ut non sim paratior", + "candidate_score": 0.640686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_398_400", + "bdc_text": "gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea . Et cum a sorte Monasteriensium absumus longissime , a vobis traducimur , quasi simus ei proximi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_486", + "psc_text": "prope est Dominus obtritis corde (Psal. XXXIII, 19). Ille magisterio inflatus erat, et alicujus momenti sibi esse videbatur, quia doctor erat Judaeorum: deponit ei superbiam, ut possit nasci de Spiritu: insultat tanquam indocto; non quia superior vult videri Dominus. Quid magnum, Deus ad hominem, veritas ad mendacium? Major Christus quam Nicodemus dici debet, dici potest, cogitandum est? Si diceretur major Christus quam Angeli, ridendum erat: incomparabiliter enim major omni creatura, per quem facta est omnis creatura. Sed exagitat superbiam hominis, Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Tanquam dicens, Ecce nihil nosti, princeps superbus, nascere ex Spiritu: si enim natus fueris ex Spiritu, vias Dei tenebis, ut Christi humilitatem sequaris. Sic enim altus est super omnes Angelos, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo: humiliavit semetipsum, factus obediens", + "candidate_score": 0.640533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_245", + "bdc_text": "Commentarius ille in Galatas , de quo quereris , exceptus est per Casparum Crucigerum Kaspar Cruciger ( Creutziger) d. Ä. , 1504-1548 , studierte in seiner Geburtsstadt Leipzig und in Wittenberg , wurde 1525 Rektor zu Magdeburg und 1528 Professor und Prediger in Wittenberg .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_651", + "psc_text": "digni admiratione et laudatione. Proinde locum istum Evangelii cum commendatione commemoremus potius, quam cum difficultate tractemus. Abiit enim Jesus post biduum quod fecerat in Samaria in Galilaeam ubi nutritus erat. Secutus autem Evangelista ait: Ipse enim Jesus testimonium perhibuit quia propheta in patria sua honorem non habet. Non propterea post biduum discessit Jesus de Samaria, quia honorem in Samaria non habebat: non enim Samaria patria ipsius erat, sed Galilaea. Cum ergo istam deseruisset tam cito, et ad Galilaeam venisset ubi nutritus erat; quomodo attestatur quia propheta in patria sua honorem non habet? Magis videtur attestari potuisse quod propheta in patria sua honorem non haberet, si contemneret pergere in Galilaeam, et in Samaria remansisset. 2. Intendat ergo Charitas vestra insinuatum nobis non modicum sacramentum, suggerente Domino et donante quod loquar. Quaestionem propositam cognovistis, solutionem ejus exquirite. Sed repetamus propositionem, ut solutionem desiderabilem faciamus. Movet nos cur Evangelista dixerit, Ipse enim Jesus", + "candidate_score": 0.640339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_23_25", + "bdc_text": "Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE : tu iudicas . inutilia ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_873", + "psc_text": "judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Lego alio loco te dicentem, Ego non judico quemquam; est qui quaerat et judicet (Joan. VIII, 15, 50) : de quo dicis, Est qui quaerat et judicet, nisi de Patre? Ille quaerit injurias tuas, ille judicat de injuriis tuis. Quomodo hic Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Interrogemus et Petrum, audiamus eum loquentem in Epistola sua: Christus pro nobis passus est, inquit, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus; qui cum malediceretur, non remaledicebat, cum injuriam acciperet, non minabatur, sed commendabat illi qui juste judicat (I Petr. II, 21-23) . Quomodo verum est quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Turbamur hic, turbati desudemus, desudantes purgemur. Conemur utcumque, donante ipso, penetrare alta secreta verborum istorum. Temere fortasse facimus, quia discutere et scrutari volumus verba Dei. Et", + "candidate_score": 0.639816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_32", + "bdc_text": "Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2219", + "psc_text": "eis quod venturus esset Spiritus sanctus, qui de illo testimonium perhiberet, et adjiciens quod et ipsi fierent testes ejus, hoc utique in eis operante Spiritu sancto. Sic enim ait: Ille testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis. Utique quia ille perhibebit, etiam vos perhibebitis: ille in cordibus vestris, vos in vocibus vestris; ille inspirando, vos sonando: ut possit impleri, In omnem terram exivit sonus eorum (Psal. XVIII, 5) . Parum quippe fuerat eos adhortari exemplo suo, nisi impleret Spiritu suo. Denique apostolus Petrus cum jam verba ejus audisset, ubi dixerat, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur (Joan. XV, 20) ; et hoc in illo jam videret impleri, in quo patientiam Domini sui, si exemplum sufficeret, debuit imitari: succubuit et negavit, non utique ferens quod illum ferre cernebat. Cum vere accepit donum Spiritus sancti, quem negaverat praedicavit; et quem confiteri timuerat, non timuit", + "candidate_score": 0.639619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_313", + "bdc_text": "Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2171", + "psc_text": "ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitque perverse. TRACTATUS LXXXVIII. De eo quod ait Jesus, Mementote sermonis mei, etc., usque ad id, Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Cap. XV, V\\ V\\. 20, 21. 1. Exhortans Dominus servos suos ad mundi odia perferenda patienter, nullum majus eis et melius quam de seipso proponit exemplum: quoniam, sicut dicit apostolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc", + "candidate_score": 0.639542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_319", + "bdc_text": "Auf S. 268 verteidigt Bucer Zwingli gegen den Vorwurf , die Erbsünde verharmlost zu haben. , sed defensionem sic temperavi , ut interim neminem servorum domini deiecerim , nedum falso crimine impetierim .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", + "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", + "candidate_score": 0.638938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435_437", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_286", + "psc_text": "fac. Quid enim facturus es, quo iturus es, si mentitus fueris in precibus? Non quomodo dicitur in foro, carebis beneficio rescripti; sed nec rescriptum impetrabis. Juris enim forensis est ut qui in precibus mentitus fuerit, non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ausus es mentiri veritati. 12. Quid ergo facturus es? dic mihi. Implere legem ex omni parte, ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis?", + "candidate_score": 0.638607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_425", + "bdc_text": "Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1296", + "psc_text": "ego de me testimonium perhibeo. Omnis enim homo, quando de se vult perhibere testimonium laudabile, arrogans et superbus videtur. Ideo scriptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui (Prov. XXVII, 2) . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et tenebrae eam non comprehenderunt: ideo secundum carnem judicabant. Vos, inquit, secundum carnem judicatis. 4. Ego non judico quemquam. Non ergo judicat quemquam Dominus Jesus Christus? Nonne ipse est quem confitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de qua dicit Apostolus, Corde creditur", + "candidate_score": 0.637685, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2059", + "psc_text": "speciem, quoniam videbimus cum sicuti est (I Joan. III, 2). Nam si etiam nunc Christus in nobis non esset, non diceret Apostolus: Si autem Christus in vobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam (Rom. VIII, 10) . Quia vero et nos etiam nunc in illo sumus, satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites (Joan. XV, 5) . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit in nobis et nos in ipso. 5. Qui habet, inquit, mandata mea et servat ea ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus; qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo,", + "candidate_score": 0.637624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_458_460", + "bdc_text": "Amen . Haec scripsi animo vestri vere amante ; vos videritis , ut excipiatis ea .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_14", + "psc_text": "Absit. Multo est ille praesentior: nam ego oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. Ad me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut videat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8). 8. Nam ecce quid prodest, quia sonuerunt verba, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Et nos diximus verba, cum loqueremur. Numquid tale Verbum erat apud", + "candidate_score": 0.637341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_472_474", + "bdc_text": "M. Bucerus vester in domino . [ Adresse darunterDie ergänzten Teile der Adresse standen auf dem nicht mehr erhaltenen Verschlußband. : ] Piis vereque doctis viris Heylrycho [ B]ullingero et [ Leoni ] Iudae , [symm]ystis observandis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930", + "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,", + "candidate_score": 0.637154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_367", + "bdc_text": "Interea vocavit me Landtgravius ad Philippum Cassellam Philipp von Hessen hatte Bucer Ende Dezember 1534 zu einem Treffen mit Philipp Melanchthon nach Kassel gerufen ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1601", + "psc_text": "animo sim, cum cognovero quae circa vos sint: neminem enim habeo unanimem, qui germane de vobis sollicitus sit. Omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi » (Philipp. II, 19-21). Inter mercenarios pastor ingemuit: Quaesivit aliquem qui sinceriter diligeret gregem Christi, et circa se in eis qui cum illo eo tempore fuerant, non invenit. Non enim in Ecclesia Christi tunc praeter Paulum apostolum et Timotheum nemo erat qui germane de grege sollicitus esset: sed contigerat ut eo tempore quo Timotheum misit, circa se alium de filiis non haberet; sed soli mercenarii cum illo essent, sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Et tamen ipse germane de grege sollicitus, maluit filium mittere, et inter mercenarios remanere. Invenimus et mercenarios, non eos discutit nisi Dominus; qui cor inspicit, ipse discutit: tamen aliquando intelliguntur a nobis. Non enim frustra dixit ipse Dominus etiam de lupis: Ex fructibus eorum cognoscetis eos (Matth. VII, 16) .", + "candidate_score": 0.637035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_470_472", + "bdc_text": "Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper . Arg[entorati ] . M. Bucerus vester in domino .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930", + "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,", + "candidate_score": 0.636382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_125", + "bdc_text": "und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1510", + "psc_text": "Dominus, parum est si dicam, morituris, loquebatur moriturus: quia et Domini exitus mortis (Psal. LXVII, 21) , sicut loquitur Psalmus. Cum ergo et morituris loqueretur, et moriturus loqueretur, quid sibi vult quod ait, Qui sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum; nisi quia videbat Dominus aliam mortem, de qua nos liberare venerat, mortem secundam, mortem aeternam, mortem gehennarum, mortem damnationis cum diabolo et angelis ejus? Ipsa est vera mors: nam ista migratio est. Quid est ista mors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennas praecipitetur. De ipsa ergo morte Dominus dixit, Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit. 12. Non expavescamus istam mortem, sed illam timeamus. Quod est autem gravius, multi perverse timendo istam, inciderunt in illam. Dictum est aliquibus, Adorate idola; quod si non feceritis, interficiemini: aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit, Si non feceritis, mittemini in caminum ignis", + "candidate_score": 0.636306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_472_474", + "bdc_text": "M. Bucerus vester in domino . [ Adresse darunterDie ergänzten Teile der Adresse standen auf dem nicht mehr erhaltenen Verschlußband. : ] Piis vereque doctis viris Heylrycho [ B]ullingero et [ Leoni ] Iudae , [symm]ystis observandis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1924", + "psc_text": "cum recubuisset ille supra pectus Jesu. Hic est utique pectoris sinus, sapientiae secretum. Dicit ei: Domine, quis est? Respondit Jesus: Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae. Et post panem, tunc introivit in illum satanas. Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum. Bonum est quod accepit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus accepit. Verum de isto pane tincto qui porrectus est ficto, et de his quae sequuntur, multa dicenda sunt: quibus necessarium est plus temporis, quam nunc habemus jam in istius fine sermonis. TRACTATUS LXII. Ab eo quod scriptum est, Et cum tinxisset panem, dedit Judae; usque ad id, Nunc clarificatus est Filius hominis. Cap. XIII, V\\. 26-31. 1. Scio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum", + "candidate_score": 0.635719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_83_85", + "bdc_text": "Patet latius , quam vos obiter , ut scribitisVgl . oben Nr. 562 , 67-74. , aliorum scripta legentes forsan putetis . De commentariis tuisVgl. ebd. , Z. 52-64 . bene habet res .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_979", + "psc_text": "qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est totum vidisse, laudasse: litteras cum videris, non hoc est totum; quoniam commoneris et legere. Etenim dicis, cum videris litteras, si forte non eas nosti legere, Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid sit, cum jam videas aliquid. Aliud tibi demonstraturus est, a quo quaeris agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas: ille videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. 3. Dominus in monte: multo magis intelligamus quia Dominus in monte Verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas,", + "candidate_score": 0.635621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_271", + "bdc_text": "Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1787", + "psc_text": "nunc judicium est? Jam in superioribus lectionibus quantum potui, commonui Charitatem vestram, dici etiam judicium non damnationis, sed discretionis: unde scriptum est, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta (Psal. XLII, 1) . Multa autem sunt judicia Dei: unde dicitur in Psalmo, Judicia tua abyssus multa (Psal. XXXV, 7) . Dicit etiam Apostolus, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus (Rom. XI, 33) ! Ex quibus judiciis etiam hoc est quod hic ait Dominus, Nunc judicium est mundi; servato illo judicio in fine, ubi novissime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum; dominabatur in cordibus infidelium, ad creaturam colendam, deserto Creatore, deceptos captivosque pertrahebat: per Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui in remissionem fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu liberantur diaboli, Christi corpori", + "candidate_score": 0.635403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_271", + "bdc_text": "Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1236", + "psc_text": "Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax (Psal. LXXXV, 15) . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua (Rom. II, 4-6) . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promisit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde", + "candidate_score": 0.635211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_78", + "bdc_text": "Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1752", + "psc_text": "Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et invisibilem gratiam, impletur quod ab eo dictum est, Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Secundum carnem vero quam Verbum assumpsit, secundum id quod de Virgine natus est, secundum id quod a Judaeis prehensus est, quod ligno confixus, quod de cruce depositus, quod linteis involutus, quod in sepulcro conditus, quod in resurrectione manifestatus, non semper habebitis vobiscum. Quare? Quoniam conversatus est secundum corporis praesentiam quadraginta diebus cum discipulis suis, et eis deducentibus videndo non sequendo, ascendit in coelum (Act. I, 3, 9, 10), et non est hic. Ibi est enim, sedet ad dexteram Patris: et hic est, non enim recessit praesentia majestatis. Aliter: secundum praesentiam majestatis semper habemus Christum; secundum praesentiam carnis, recte", + "candidate_score": 0.635085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_425", + "bdc_text": "Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_14", + "psc_text": "Absit. Multo est ille praesentior: nam ego oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. Ad me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut videat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8). 8. Nam ecce quid prodest, quia sonuerunt verba, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Et nos diximus verba, cum loqueremur. Numquid tale Verbum erat apud", + "candidate_score": 0.634545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_18_20", + "bdc_text": "in hoc von Bucer am Rande nachgetragen. absque colloquio parum profecturos . Hoc autem etsiE : etiamsi .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2525", + "psc_text": "nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evangelista esse conscriptum, quantum ad hos attinet quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia, quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium. Nunc itaque hujus beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum comparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, in quem introivit ipse et discipuli ejus, tanquam continuo post illa verba in illum hortum fuerit ingressus: sed ad hoc valeat quod dictum est, Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur ingressum, quam illa verba finiret.", + "candidate_score": 0.63425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_53", + "bdc_text": "1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2057", + "psc_text": "breviterque promisit. Quia ego, inquit, vivo, et vos vivetis: quia ille vivit, ideo et nos vivemus. Per hominem quippe mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur (I Cor. XV, 21 et 22). Quoniam nemo ad mortem nisi per illum, nemo ad vitam nisi per Christum. Quia non viximus, mortui sumus: quia vivit ipse, vivemus nos. Mortui sumus illi, quando viximus nobis: quia vero mortuus ille pro nobis, et sibi vivit et nobis. Quia enim vivit ille, et nos vivemus. Nam sicut per nos mortem habere potuimus, non sic et vitam per nos habere possumus. 4. In illo die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et", + "candidate_score": 0.633691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1583", + "psc_text": "eo in via (Matth. V, 25) . Audisti, credidisti, concordasti. Si adversabaris, concorda. Si tibi praestitum est concordare, noli ulterius litigare. Quando enim finiatur via nescis, sed tamen scit ille. Si ovis es, et si perseveraveris usque in finem, salvus eris: ac per hoc istam vocem non contemnunt sui, non audiunt alieni. Ut potui, ut ipse donavit, profundam multum quaestionem aut exposui vobis, aut tractavi vobiscum. Si qui minus intellexerunt, maneat pietas, et revelabitur veritas: qui autem intellexerunt, non se extollant quasi celeriores super tardiores, ne extollendo se exorbitent, et facilius perveniant tardiores. Omnes autem perducat cui dicimus: Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua (Psal. LXXXV, 11) . 14. Per hoc ergo quod exposuit Dominus, quia ipse est ostium, intremus ad ea quae proposuit, nec exposuit. Et pastor quidem quisnam sit, quamvis non dixerit in ista lectione quae hodie recitata est, tamen in ea quae", + "candidate_score": 0.633593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_212", + "bdc_text": "Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1542", + "psc_text": "sabbatum: Omne opus servile non facietis (Levit. XXIII, 8) . Haec sunt verba Dei sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam superiores lectiones interrogate, quid sit opus servile (Tract. 20, n. 2); et Dominum audite, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) . Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritualiter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Ecce sunt inuncti. Et schisma erat in eis. Dies ille diviserat inter lucem et tenebras. Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicis de eo qui aperuit oculos tuos? Quid de illo sentis? quid existimas? quid judicas? Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait enim: Quia propheta est. Adhuc quidem inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur tamen. Ipse enim Dominus de seipso ait: Non est propheta sine", + "candidate_score": 0.633374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_346_348", + "bdc_text": "Quorum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ) . nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_83", + "psc_text": "Et quid est? In principio erat Verbum. In quo principio? Et Verbum erat apud Deum. Et quale Verbum? Et Deus erat Verbum. Numquid forte a Deo factum est hoc Verbum? Non. Hoc enim erat in principio apud Deum. Quid ergo? Alia quae fecit Deus non similia sunt Verbo? Non: quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quomodo per ipsum omnia sunt facta? Quia quod factum est, in ipso vita erat: et antequam fieret, vita erat. Quod factum est, non est vita: sed in arte, hoc est, in Sapientia Dei, antequam fieret, vita erat. Quod factum est, transiit: quod est in Sapientia, transire non potest. Vita ergo in illo erat, quod factum est. Et qualis vita? Quia et anima corporis vita est: corpus nostrum habet vitam suam; quam cum amiserit, mors est corporis: talis ergo erat illa vita? Non: sed vita erat lux hominum. Numquid lux", + "candidate_score": 0.632269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_83", + "bdc_text": "Patet latius , quam vos obiter , ut scribitisVgl . oben Nr. 562 , 67-74. , aliorum scripta legentes forsan putetis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_979", + "psc_text": "qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est totum vidisse, laudasse: litteras cum videris, non hoc est totum; quoniam commoneris et legere. Etenim dicis, cum videris litteras, si forte non eas nosti legere, Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid sit, cum jam videas aliquid. Aliud tibi demonstraturus est, a quo quaeris agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas: ille videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. 3. Dominus in monte: multo magis intelligamus quia Dominus in monte Verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas,", + "candidate_score": 0.631959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_123", + "bdc_text": "Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_51", + "psc_text": "ipse est quem longe vidisti: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Sed quare crucifixus est? Quia lignum tibi humilitatis ejus necessarium erat. Superbia enim tumueras, et longe ab illa patria projectus eras; et fluctibus hujus saeculi interrupta est via, et qua transeatur ad patriam non est, nisi ligno porteris. Ingrate, irrides eum qui ad te venit ut redeas! Ipse factus est via, et hoc per mare: inde in mari ambulavit (Matth. XIV, 25), ut ostenderet esse in mari viam. Sed tu, qui quomodo ipse ambulare in mari non potes, navi portare, ligno portare: crede in crucifixum, et poteris pervenire. Propter te crucifixus est, ut humilitatem doceret; et quia si sic veniret ut Deus, non agnosceretur. Si enim sic veniret ut Deus, non veniret eis qui videre Deum non poterant. Non enim secundum id quod Deus est, aut venit, aut discedit; cum sit ubique praesens, et nullo loco", + "candidate_score": 0.630926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1553", + "psc_text": "credentium et confitentium a superbis, se videre putantibus, et ideo gravius excaecatis; tanquam dixerit ei peccator confitens et medicum quaerens, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta (Psal. XLII, 1) : illorum scilicet qui dicunt, Videmus, et eorum peccatum manet. Non autem illud judicium jam intulit mundo, quo de vivis et mortuis in fine saeculi judicabit. Secundum hoc enim dixerat, Ego non judico quemquam (Joan. VIII, 15) : quoniam prius venit, non ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum (Id. III, 17) . TRACTATUS XLV. Ab eo quod scriptum est, Amen, amen dico vobis; qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro; usque ad id, Ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant. Cap. X, V\\. 1-10. 1. De illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse", + "candidate_score": 0.630211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_212", + "bdc_text": "Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2660", + "psc_text": "non sumus, » inquit, « usi hac potestate. » Et paulo post: « Qui altari serviunt, » inquit, « altari compartiuntur; sic et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullo horum usus sum. » Satis igitur apertum est, non imperatum, sed in potestate Apostolis positum, ut aliunde non viverent nisi ex Evangelio, et ab eis quibus Evangelium praedicando spiritualia seminabant, carnalia meterent; hoc est, carnis hujus sustentaculum sumerent, et tanquam milites Christi stipendium debitum acciperent, sicut a provincialibus Christi. Unde idem ipse miles egregius paulo superius de hac re dixerat, Quis militat suis stipendiis unquam (I Cor. IX, 11-15, 7) ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter", + "candidate_score": 0.630145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_410", + "bdc_text": "Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1275", + "psc_text": "iste et videntis faciem illustrat, et caeci: ambo pariter stantes, et faciem ad solem habentes illustrantur in carne, sed non ambo illuminantur in acie; videt ille, ille non videt; ambobus sol praesens est, sed praesenti soli unus est absens. Sic et Sapientia Dei, Verbum Dei, Dominus Jesus Christus ubique praesens est; quia ubique est veritas, ubique est sapientia. Intelligit quis in oriente justitiam; intelligit alius in occidente justitiam: numquid alia est justitia quam ille intelligit, alia quam iste? Separati sunt corpore, et in uno habent acies mentium suarum. Quam video justitiam hic constitutus, si justitia est, ipsam videt justus nescio quot mansionibus a me carne sejunctus, et in illius justitiae luce conjunctus. Ergo testimonium sibi perhibet lux: aperit sanos oculos, et sibi ipsa testis est, ut cognoscatur lux. Sed quid agimus de infidelibus? numquid illis non est praesens? Est praesens et illis sed quibus eam videant, oculos non habent cordis.", + "candidate_score": 0.629344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_725", + "psc_text": "explica quomodo videat. Si hoc tu explicare non potes, nec ego illud: si hoc tu percipere nondum es idoneus, nec ego illud. Uterque ergo nostrum quaerat, uterque pulset, ut uterque accipere mereatur. Quid quasi doctus calumniaris indocto? Ego ad faciendum, tu ad videndum, ambo indocti a magistro quaeramus, non in schola ejus pueriliter litigemus. Tamen simul jam didicimus quia omnia per ipsum facta sunt. Ergo manifestum est quia non alia opera facit Pater, quae videat Filius, ut ipse faciat similia: sed eadem opera facit Pater per Filium, quia omnia per Verbum facta sunt. Jam quomodo faciat Deus quis novit? Non dico quomodo fecerit mundum, sed quomodo fecerit oculum tuum, cui carnaliter inhaerens, visibilia invisibilibus comparas. Talia enim de Deo cogitas, qualia his oculis videre consuesti. Si autem istis oculis videri posset Deus, non diceret, Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Ergo habes oculum corporis ad", + "candidate_score": 0.629285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_123", + "bdc_text": "Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2594", + "psc_text": "qui de Consensu Evangelistarum quae operosissime disputata sunt, legerit (Lib. 3 de Consensu Evangelist., cap. 13, n. 40-50). Quod si et aliae solutiones ejus potuerint inveniri, cumulatius evangelicae veritatis constantia defendetur adversus calumnias infidelis atque impiae vanitatis. Nunc ad narrationem Joannis evangelistae post ista breviter tractata redeamus. 3. Susceperunt autem, inquit, Jesum, et eduxerunt: et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha, ubi crucifixerunt eum. Ibat ergo ad locum ubi fuerat crucifigendus, portans crucem suam Jesus. Grande spectaculum: sed si spectet impietas, grande ludibrium; si pietas, grande mysterium: si spectet impietas, grande ignominiae documentum; si pietas, grande fidei munimentum: si spectet impietas, ridet regem pro virga regni lignum sui portare supplicii; si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum: in eo spernendus oculis impiorum, in quo erant gloriatura corda sanctorum. Dicturo enim Paulo, Mihi autem absit gloriari,", + "candidate_score": 0.62909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_346", + "bdc_text": "Quorum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_35", + "psc_text": "pronuntia sic, Quod factum est; hic subdistingue, et deinde infer, in illo vita est. Quid est hoc? Facta est terra, sed ipsa terra quae facta est, non est vita: est autem in ipsa Sapientia spiritualiter ratio quaedam qua terra facta est; haec vita est. 17. Quomodo possum, dicam Charitati vestrae. Faber facit arcam. Primo in arte habet arcam: si enim in arte arcam non haberet, unde illam fabricando proferret? Sed arca sic est in arte, ut non ipsa arca sit quae videtur oculis. In arte invisibiliter est, in opere visibiliter erit. Ecce facta est in opere; numquid destitit esse in arte? Et illa in opere facta est, et illa manet quae in arte est: nam potest illa arca putrescere, et iterum ex illa quae in arte est, alia fabricari. Attendite ergo arcam in arte, et arcam in opere. Arca in opere non est vita, arca in arte vita est; quia", + "candidate_score": 0.628781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_506", + "psc_text": "Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui et admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat: quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem; cui gratias agit, quod illi quid in se odisset ostenderit. Dicit Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Quoniam facinus meum ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper (Psal. L, 11, 5) ? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum", + "candidate_score": 0.628024, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_212", + "bdc_text": "Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_701", + "psc_text": "est quod ait Jesus, Pater meus usque modo operatur. Sed quis explicet verbis, homo hominibus, infirmus infirmis, indoctus discere cupientibus, et forte si quid sapit, promere et explicare non valens hominibus, difficile forte capientibus, etiam si explicari possit quod capitur? Quis, inquam, fratres mei, explicet verbis quomodo Deus et quietus operetur, et operans quiescat? Obsecro vos, ut hoc vobis proficientibus differatis; visio enim ista templum Dei quaerit, sanctum locum quaerit: portate proximum et ambulate; ibi eum videbitis, ubi verba hominum non quaeratis. 15. Hoc forte potius dicere valemus, quia et in eo quod Deus in die septimo requievit, ipsum Dominum et salvatorem nostrum Jesum Christum, qui haec loquebatur et dicebat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor, magno sacramento significavit. Quia et Dominus Jesus utique Deus. Ipse est enim Verbum Dei, et audistis quia in principio erat Verbum; et non qualecumque Verbum, sed Deus erat Verbum, et omnia per", + "candidate_score": 0.627766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_19_21", + "bdc_text": "Hoc autem etsiE : etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_356", + "psc_text": "TRACTATUS IX. In eamdem Evangelii lectionem. Quid mysterii sit in miraculo facto in nuptiis apud Cana Galilaeae. Cap. II, V\\. 1-11. 1. Adsit Dominus Deus noster, ut donet nobis reddere quod promisimus. Hesterno enim die, si meminit Sanctitas vestra, cum temporis excluderemur angustia, ne sermonem inchoatum impleremus, in hodiernum distulimus, ut ea quae in hoc facto evangelicae lectionis mystice in sacramentis posita essent, ipso adjuvante aperirentur. Non itaque opus est jam immorari diutius in commendando Dei miraculo. Ipse est enim Deus qui per universam creaturam quotidiana miracula facit, quae hominibus non facilitate, sed assiduitate viluerunt: rara autem quae facta sunt ab eodem Domino, id est a Verbo propter nos incarnato, majorem stuporem hominibus attulerunt: non quia majora erant, quam sunt ea quae quotidie in creatura facit, sed quia ista quae quotidie fiunt, tanquam naturali cursu peraguntur; illa vero efficacia potentiae tanquam praesentis exhibita videntur oculis hominum. Diximus, sicut meministis, resurrexit", + "candidate_score": 0.627737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2190", + "psc_text": "inscrutabilia sunt judicia, sive acceptaretur, et si non ut ab omni damnatione liberarentur, certe ut aliquanto lenius damnarentur. 5. Qui me odit, inquit, et Patrem meum edit. Hic nobis fortasse dicatur: Quis potest odisse quem nescit? Et utique antequam diceret, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, dixerat discipulis suis, Haec facient vobis, quia nesciunt eum qui misit me. Quomodo ergo nesciunt et oderunt? Si enim non quod est ipse, sed nescio quid aliud de illo opinantur; non utique ipsum, sed illud inveniuntur odisse quod fingunt, aut errando potius suspicantur. Et tamen nisi possent homines odisse quod nesciunt, non veritas utrumque dixisset, quia ejus Patrem et nesciunt et oderunt. Sed quomodo id fieri possit, si adjuvante Domino per nos demonstrari potest; quia haec disputatio est jam claudenda, nunc non potest. TRACTATUS XC. In illud, Qui me odit, et Patrem meum odit. Cap. XV, V\\. 23. 1. Audistis", + "candidate_score": 0.627394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_347", + "bdc_text": "Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1918", + "psc_text": "est hoc Evangelium, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum (I Joan. II, 19) ? Non erat igitur ex illis Judas: mansisset enim cum illis, si esset ex illis. Quid est ergo, Unus ex vobis tradet me; nisi, unus ex vobis exiturus est, qui me tradet? Quia et ille qui ait, Si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum; jam dixerat, Ex nobis exierunt. Ac per hoc utrumque verum est, et ex nobis, et non ex nobis: secundum aliud ex nobis, secundum aliud non ex nobis; secundum communionem Sacramentorum ex nobis, secundum suorum proprietatem criminum, non ex nobis. 3. Aspiciebant ergo ad invicem discipuli, haesitantes de quo diceret. Sic quippe in eis erat erga Magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota quidem sibi erat cujusque conscientia; verumtamen quia proximi erat ignota, ita sibi unusquisque erat", + "candidate_score": 0.627295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_170", + "bdc_text": "eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_971", + "psc_text": "credit ei qui me misit, habet vitam aeternam: sed tanquam ex Patre. Quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, ex Patre habet vitam aeternam, credendo in eum qui misit illum. Et in judicium non veniet, sed transiit a morte ad vitam: sed ex Patre vivificatur, cui credit. Quid, tu non vivificas? Vide quia et Filius quos vult vivificat. Amen, amen dico vobis, quia venit hora, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et ideo vivent; sed audiendo vocem Filii Dei, qui audierint, hoc est obaudierint Filio Dei, vivent. Ergo et ex Patre vivent, cum credent Patri; et ex Filio vivent, cum audient vocem Filii Dei. Quare et ex Patre vivent et ex Filio vivent? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. 15. Implevit de resurrectione animarum; restat evidentius", + "candidate_score": 0.627257, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2691", + "psc_text": "officium, pascere dominicum gregem; si fuit timoris indicium, negare pastorem. Qui hoc animo pascunt oves Christi, ut suas velint esse non Christi, se convincuntur amare, non Christum; vel gloriandi, vel dominandi, vel acquirendi cupiditate, non obediendi et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hos ergo vigilat toties inculcata ista vox Christi, quos Apostolus gemit sua quaerere, non quae Jesu Christi (Philipp. II, 21). Nam quid est aliud, Diligis me? pasce oves meas, quam si diceretur, Si me diligis, non te pascere cogita: sed oves meas, sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; dominium meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caetera quae huic malorum initio connectuntur? Cum enim dixisset Apostolus, « Erunt enim homines seipsos amantes; » secutus adjunxit, « Amatores pecuniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, irreligiosi,", + "candidate_score": 0.627008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_349", + "bdc_text": "Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ). .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1918", + "psc_text": "est hoc Evangelium, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum (I Joan. II, 19) ? Non erat igitur ex illis Judas: mansisset enim cum illis, si esset ex illis. Quid est ergo, Unus ex vobis tradet me; nisi, unus ex vobis exiturus est, qui me tradet? Quia et ille qui ait, Si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum; jam dixerat, Ex nobis exierunt. Ac per hoc utrumque verum est, et ex nobis, et non ex nobis: secundum aliud ex nobis, secundum aliud non ex nobis; secundum communionem Sacramentorum ex nobis, secundum suorum proprietatem criminum, non ex nobis. 3. Aspiciebant ergo ad invicem discipuli, haesitantes de quo diceret. Sic quippe in eis erat erga Magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota quidem sibi erat cujusque conscientia; verumtamen quia proximi erat ignota, ita sibi unusquisque erat", + "candidate_score": 0.626991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2460", + "psc_text": "ergo sanctificavit se in se, hoc est, hominem se in Verbo se; quia unus Christus Verbum et homo, sanctificans hominem in Verbo. Propter sua vero membra, Et pro eis, inquit, ego, id est, quod prosit etiam ipsis, quia et ipsi sunt ego; sicut mihi profuit in me, quia homo sum sine ipsis: Et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me tanquam meipsum sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego. Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quid est et ipsi, nisi, quemadmodum ego; in veritate, quod ipse sum ego? Deinde jam non solum de Apostolis, sed etiam de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractandum est. TRACTATUS CIX. In illud, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Cap. XVII, V\\. 20. 1. Dominus Jesus jam sua propinquante passione, cum orasset pro discipulis", + "candidate_score": 0.626183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_346", + "bdc_text": "Quorum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_28", + "psc_text": "Ecce quid fieri voluit propter te, illud quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quare hoc factum est propter te? Ut sugeres, qui manducare non poteras. Omnino ergo, fratres, sic accipite, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Universa enim creatura per ipsum facta est, major, minor: per ipsum facta sunt supera, infera; spiritualis, corporalis, per ipsum facta sunt. Nulla enim forma, nulla compages, nulla concordia partium, nulla qualiscumque substantia, quae potest habere pondus, numerum, mensuram, nisi per illud Verbum est, et ab illo Verbo creatore, cui dictum est, Omnia in mensura, et numero, et pondere disposuisti (Sap. XI, 21) . 14. Nemo ergo vos fallat, quando forte taedium patimini ad muscas. Etenim aliqui derisi sunt a diabolo, et ad muscas capti sunt. Solent enim aucupes ponere in muscipula muscas, ut esurientes aves decipiant: sic et isti ad muscas", + "candidate_score": 0.626151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_456", + "bdc_text": "Haec non scribo , quod velim invitos pertrahere ad colloquium , sed quod videtur fatendum esse apud vos , quam ego putem olim magnam caussam fore vobis magni incommodi et non vobis solis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_743", + "psc_text": "onerabo vos, et timeo ne etiam quod haustum est effundatur; sufficiant ergo ista Charitati vestrae. Debitores sumus, non nunc, sed semper quamdiu vivimus; quia propter vos vivimus. Verumtamen vitam nostram istam infirmam, laboriosam, periculosam, in hoc mundo cons lamini bene vivendo, nolite nos contristare et atterere malis moribus vestris. Cum enim offendimur mala vita vestra, si refugiamus a vobis, et separemus nos a vobis, et ad vos non accedamus; nonne conqueremini, et dicetis: Et si languebamus, curaretis; et si infirmabamur, visitaretis? Ecce curamus, ecce visitamus sed non nobis fiat quomodo audistis ab Apostolo, Timeo ne sine causa laboraverim in vos (Galat. IV, 11) . TRACTATUS XIX. Ab eo quod scriptum est, Non potest a se Filius facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; usque ad id, quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Cap. V, V\\. 19-30. 1. Sermone pristino, quantum nostrum movit affectum et intelligendi", + "candidate_score": 0.625581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_367", + "bdc_text": "Interea vocavit me Landtgravius ad Philippum Cassellam Philipp von Hessen hatte Bucer Ende Dezember 1534 zu einem Treffen mit Philipp Melanchthon nach Kassel gerufen ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1606", + "psc_text": "Paulus sanctus apostolus, qui dixit, « Neminem habeo qui germane de vobis sollicitus sit; omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi; » alio loco inter mercenarios filiosque distinguens, videte quid dixerit: « Quidam per invidiam et contentionem; quidam vero et per bonam voluntatem Christum praedicant: quidam ex charitate, scientes quia in defensionem Evangelii positus sum; quidam vero et per contumaciam Christum annuntiant, non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. » Isti mercenarii erant, Paulo apostolo invidebant. Quare invidebant, nisi quia temporalia requirebant? Sed quid adjungat, attendite: Quid enim? Dum omni modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur; et in hoc gaudeo, sed et gaudebo (Philipp. I, 15-18) . Veritas est Christus: veritas a mercenariis occasione annuntietur, veritas a filiis veritate annuntietur: filii aeternam haereditatem Patris patienter exspectant, mercenarii temporalem mercedem conducentis festinanter exoptant: mihi humana gloria, cui mercenarios invidere video, minuatur; et tamen per linguas et mercenariorum et filiorum", + "candidate_score": 0.625404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_139", + "bdc_text": "Rigatur nunc Gallia sanguine christianorumZu den Verfolgungen französischer Protestanten im Anschluß an die \"Affaire des placards \"", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_462", + "psc_text": "Charitas vestra. Persecutionem illam vocat Apostolus; ipsam lusionem, ipsum lusum persecutionem vocat: ait enim, Sed sicut tunc ille qui secundum carnem natus erat, persequebatur eum qui secundum spiritum, ita et nunc; id est, qui secundum carnem nati sunt, persequuntur eos qui secundum spiritum nati sunt. Qui sunt secundum carnem nati? Dilectores mundi, amatores saeculi. Qui sunt secundum spiritum nati? Amatores regni coelorum, dilectores Christi, desiderantes vitam aeternam, gratis colentes Deum. Ludunt, et dicit Apostolus persecutionem. Nam posteaquam dixit haec verba Apostolus, Et sicut tunc ille qui secundum carnem natus erat, persequebatur eum qui secundum spiritum, ita et nunc; secutus est, et ostendit de qua persecutione diceret: Sed quid dicit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac (Gen. XXI, 9-12; Galat. IV, 29, 30) . Quaerimus ubi hoc dicat Scriptura, ut videamus utrum aliqua persecutio praecesserit Ismaelis in Isaac: et invenimus hoc", + "candidate_score": 0.624428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_125", + "bdc_text": "und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1731", + "psc_text": "56, et cap. XII, V\\. 1-11. 1. Hesternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Judaei secundum praeceptum Domini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri?", + "candidate_score": 0.624395, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_347_349", + "bdc_text": "Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ) . nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ). .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_83", + "psc_text": "Et quid est? In principio erat Verbum. In quo principio? Et Verbum erat apud Deum. Et quale Verbum? Et Deus erat Verbum. Numquid forte a Deo factum est hoc Verbum? Non. Hoc enim erat in principio apud Deum. Quid ergo? Alia quae fecit Deus non similia sunt Verbo? Non: quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quomodo per ipsum omnia sunt facta? Quia quod factum est, in ipso vita erat: et antequam fieret, vita erat. Quod factum est, non est vita: sed in arte, hoc est, in Sapientia Dei, antequam fieret, vita erat. Quod factum est, transiit: quod est in Sapientia, transire non potest. Vita ergo in illo erat, quod factum est. Et qualis vita? Quia et anima corporis vita est: corpus nostrum habet vitam suam; quam cum amiserit, mors est corporis: talis ergo erat illa vita? Non: sed vita erat lux hominum. Numquid lux", + "candidate_score": 0.6243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_216", + "bdc_text": "At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ?", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1145", + "psc_text": "ejus qui misit me. Audiat consilium, qui dicit, Nondum intellexi. Magna quippe res et profunda cum fuisset dicta, vidit utique ipse Dominus Christus hoc tam profundum non omnes intellecturos, et in consequenti dedit consilium. Intelligere vis? crede. Deus enim per prophetam dixit: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Ad hoc pertinet quod etiam hic Dominus secutus adjunxit: Si quis voluerit voluntatem ejus facere, cognoscet de doctrina, utrum ex Deo sit, an ego a meipso loquar. Quid est hoc, Si quis voluerit voluntatem ejus facere? Sed ego dixeram, Si quis crediderit; et hoc consilium dederam. Si non intellexisti, inquam, crede. Intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas; quoniam nisi credideritis, non intelligetis. Cum ergo ad possibilitatem intelligendi consilium dederim obedientiam credendi, et dixerim Dominum Jesum Christum hoc ipsum adjunxisse in consequenti sententia, invenimus eum dixisse, Si quis voluerit voluntatem", + "candidate_score": 0.623164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_19_21", + "bdc_text": "Hoc autem etsiE : etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_958", + "psc_text": "probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, memoriam tuam et cogitationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti,", + "candidate_score": 0.622812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_19_21", + "bdc_text": "Hoc autem etsiE : etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_326", + "psc_text": "mortuorum? Haec tamen anima, ut dixi, admirabilis naturae atque substantiae, invisibilis res est et intelligibilis: et haec tamen per Jesum Deum facta est, quia ipse est Verbum Dei. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Joan. 1, 3). 3. Cum ergo tanta videamus facta per Deum Jesum, quid miramur aquam in vinum conversam per hominem Jesum? Neque enim sic factus est homo, ut perderet quod Deus erat: accessit illi homo, non amissus est Deus. Ipse ergo fecit hoc, qui illa omnia. Non itaque miremur quia Deus fecit; sed amemus quia inter nos fecit, et propter nostram reparationem fecit. Aliquid enim et in ipsis factis innuit nobis. Puto quia non sine causa venit ad nuptias. Excepto miraculo, aliquid in ipso facto mysterii et sacramenti latet. Pulsemus ut aperiat, et de vino invisibili inebriet nos: quia et nos aqua eramus, et vinum nos fecit, sapientes nos fecit; sapimus", + "candidate_score": 0.622084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_18", + "bdc_text": "in hoc von Bucer am Rande nachgetragen. absque colloquio parum profecturos .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1920", + "psc_text": "20-24). Erat enim eorum haec consuetudo qui sacras Litteras nobis ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur; et sic se insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, Vidit, inquit, in telonio sedentem quemdam publicanum, nomine Matthaeum, et ait illi, Sequere me (Matth. IX, 9) : non ait, Vidit me, et dixit mihi. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso tanquam de alio cuncta narravit, et ait: Dixit Dominus ad Moysen (Exod. VI, 1) . Inusitatius apostolus Paulus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio, sed in Epistola hoc fecit. Nam utique de seipso ait: Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim (sive in corpore, sive extra corpus, nescio; Deus scit), raptum hujusmodi usque in tertium coelum", + "candidate_score": 0.6215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_348", + "bdc_text": "nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_28", + "psc_text": "Ecce quid fieri voluit propter te, illud quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quare hoc factum est propter te? Ut sugeres, qui manducare non poteras. Omnino ergo, fratres, sic accipite, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Universa enim creatura per ipsum facta est, major, minor: per ipsum facta sunt supera, infera; spiritualis, corporalis, per ipsum facta sunt. Nulla enim forma, nulla compages, nulla concordia partium, nulla qualiscumque substantia, quae potest habere pondus, numerum, mensuram, nisi per illud Verbum est, et ab illo Verbo creatore, cui dictum est, Omnia in mensura, et numero, et pondere disposuisti (Sap. XI, 21) . 14. Nemo ergo vos fallat, quando forte taedium patimini ad muscas. Etenim aliqui derisi sunt a diabolo, et ad muscas capti sunt. Solent enim aucupes ponere in muscipula muscas, ut esurientes aves decipiant: sic et isti ad muscas", + "candidate_score": 0.618952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_19_21", + "bdc_text": "Hoc autem etsiE : etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2061", + "psc_text": "Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc dixit, diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei meipsum. Diligam, et manifestabo; id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus: quia et nos nunc diligimus, credendo quod videbimus; tunc autem diligemus, videndo quod credimus. TRACTATUS LXXVI. De eo quod sequitur, Dicit ei Judas, non ille Iscariotes, etc., usque ad id, Sermo quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me, Patris. Cap. XIV, V\\. 22-24. 1. Interrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non", + "candidate_score": 0.618056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_347_349", + "bdc_text": "Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ) . nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ). .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1918", + "psc_text": "est hoc Evangelium, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum (I Joan. II, 19) ? Non erat igitur ex illis Judas: mansisset enim cum illis, si esset ex illis. Quid est ergo, Unus ex vobis tradet me; nisi, unus ex vobis exiturus est, qui me tradet? Quia et ille qui ait, Si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum; jam dixerat, Ex nobis exierunt. Ac per hoc utrumque verum est, et ex nobis, et non ex nobis: secundum aliud ex nobis, secundum aliud non ex nobis; secundum communionem Sacramentorum ex nobis, secundum suorum proprietatem criminum, non ex nobis. 3. Aspiciebant ergo ad invicem discipuli, haesitantes de quo diceret. Sic quippe in eis erat erga Magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota quidem sibi erat cujusque conscientia; verumtamen quia proximi erat ignota, ita sibi unusquisque erat", + "candidate_score": 0.617883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_20_22", + "bdc_text": "etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2550", + "psc_text": "Deinde ut tertia negatio compleatur, Dicit unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum ergo negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa est praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est quod iste dixerat, Animam meam pro te ponam; sed factum est quod ille praedixerat, Ter me negabis (Joan. XIII, 38) . Sed trina Petri negatione completa, jam et iste sermo compleatur, ut deinceps quae de Domino apud Pontium Pilatum praesidem gesta sunt, ab alio consideremus exordio. TRACTATUS CXIV. Ab eo loco, Adducunt ergo Jesum ad Caipham in praetorium; usque ad id, Ut sermo Jesu imploretur quem dixit, significans qua morte esset moriturus. Cap. XVIII, V\\. 28-32. 1. Quae cum Domino vel de Domino nostro Jesu Christo apud Pontium Pilatum praesidem gesta sint, quantum Joannes evangelista indicat, deinde videamus. Redit enim ad locum narrationis suae ubi eam", + "candidate_score": 0.617701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_288", + "bdc_text": "Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ;", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_314", + "psc_text": "sub arbore fici vidi te. Plus enim est quod nos Dominus vocatos justificavit, quam quod vidit jacentes sub umbra mortis. Quid enim nobis proderat si ibi remansissemus, ubi nos vidit? Numquid non jaceremus? Quid est hoc majus? Quando vidimus Angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis? 23. Jam aliquando de his ascendentibus et descendentibus Angelis dixeram; sed ne obliti fueritis, breviter dico tanquam commemorans: pluribus enim dicerem si non commemorarem, sed modo insinuarem. Scalas vidit Jacob per somnium, et in ipsis scalis vidit Angelos ascendentes et descendentes; et lapidem quem sibi posuerat ad caput, unxit (Gen. XXVIII, 12-18). Audistis quia Messias Christus est, audistis quia unctus Christus est. Non enim sic posuit lapidem unctum, ut veniret et adoraret: alioquin idololatria esset, non significatio Christi. Facta est ergo significatio, quo usque oportuit fieri significationem, et significatus est Christus. Lapis unctus, sed non in idolum. Lapis unctus: lapis quare? Ecce pono in", + "candidate_score": 0.616322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_191_193", + "bdc_text": "Clamant quidam : \"Botz wundenVgl . ebd. Z. 111-113 . . \" Hos ex ipsorum sermone video mittendos esse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1546", + "psc_text": "Judaeorum, et ex caeco videns, non ferens caecos, respondit eis: Dixi jam vobis, et audistis; quid iterum vultis audire? Numquid et vos vultis discipuli ejus fieri? Quid est, Numquid et vos, nisi, quia ego jam sum? Numquid et vos vultis? Jam video, sed non invideo. 12. Maledixerunt ei, et dixerunt: Tu discipulus ejus sis. Tale maledictum super nos, et super filios nostros. Maledictum enim est, si cor discutias, non si verba perpendas. Nos autem Moysi discipuli sumus: nos scimus quia Moysi locutus est Deus, istum autem nescimus unde sit. Utinam sciretis quia Moysi locutus est Deus; sciretis quia per Moysen praedicatus est Deus. Habetis enim Dominum dicentem, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Joan. V, 46) . Itane sequimini servum, et dorsum ponitis contra Dominum? Sed nec servum sequimini; nam per illum ad Dominum duceremini. 13. Respondit ille homo, et dixit eis: In hoc mirabile", + "candidate_score": 0.615105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_263_265", + "bdc_text": "Nihil igitur haec ad vos . At ille vosvos von Bucer korr. aus nos . E : nos .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1918", + "psc_text": "est hoc Evangelium, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum (I Joan. II, 19) ? Non erat igitur ex illis Judas: mansisset enim cum illis, si esset ex illis. Quid est ergo, Unus ex vobis tradet me; nisi, unus ex vobis exiturus est, qui me tradet? Quia et ille qui ait, Si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum; jam dixerat, Ex nobis exierunt. Ac per hoc utrumque verum est, et ex nobis, et non ex nobis: secundum aliud ex nobis, secundum aliud non ex nobis; secundum communionem Sacramentorum ex nobis, secundum suorum proprietatem criminum, non ex nobis. 3. Aspiciebant ergo ad invicem discipuli, haesitantes de quo diceret. Sic quippe in eis erat erga Magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota quidem sibi erat cujusque conscientia; verumtamen quia proximi erat ignota, ita sibi unusquisque erat", + "candidate_score": 0.613911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_20_22", + "bdc_text": "etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1939", + "psc_text": "faciebat, ait tamen de illo iste Joannes, Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus (Joan. VII, 39) ? Tunc ergo nondum erat glorificatus, cum mortuos suscitaret; et nunc est glorificatus, cum mortuis propinquaret? nondum erat glorificatus faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum, si hoc Deus ille magister significabat et docebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod praefiguret magnum aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus; exiit filius perditionis, et clarificatus est Filius hominis. Ille quippe exierat, propter quem dictum erat eis, Et vos mundi estis, sed non omnes (Id. XIII, 10) . Exeunte itaque immundo, omnes mundi remanserunt, et cum suo mundatore manserunt. Tale aliquid erit cum victus a Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus; cum zizaniis", + "candidate_score": 0.613821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_191_193", + "bdc_text": "Clamant quidam : \"Botz wundenVgl . ebd. Z. 111-113 . . \" Hos ex ipsorum sermone video mittendos esse .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1273", + "psc_text": "enim via nostra juste vivere. Quomodo autem non offendat in via, cui non lucet lumen? Ac per hoc in tali via videre opus est, in tali via videre magnum est. Nam Tobias in facie oculos clausos habebat, et filius patri manum dabat; pater filio viam praecipiendo monstrabat (Tob. II, 11, IV). 4. Responderunt ergo Judaei, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum. Videamus quid audiant: audiamus et nos, sed non sicut illi. Illi contemnentes, nos credentes: illi occidere Christum volentes, nos per Christum vivere cupientes. Interim ista distantia distinguat aures mentesque nostras, et audiamus quid Judaeis responderit Dominus. Respondit Jesus, et dixit eis: Etsi ego de me testimonium perhibeo, verum est testimonium meum; quia scio unde veni, et quo vado. Lumen et alia demonstrat et seipsum. Accendis lucernam, verbi gratia, ut quaeras tunicam, et praestat tibi ardens lucerna ut invenias tunicam: numquid accendis lucernam ut videas ardentem", + "candidate_score": 0.611213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_137", + "bdc_text": "Ista si dominus maiore ex parte intra biennium confecit , quo nimirum accesserunt duo amplissima regna Anglię et Scotiae et duo primarii ducatus Pomerani ę et WirtembergaeIn Pommern", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2680", + "psc_text": "regno coelorum. Et quia hic magnus erit, ideo ibi erit, ubi minimus ille non erit. Usque adeo quippe ibi magni erunt, ut qui minor ibi est, major sit eo quo hic nemo major est (Id. XI, 11). Sed tamen qui hic magni sunt, id est, qui in regno coelorum, ubi sagena congregat bonos et malos, faciunt bona quae docent, ipsi erunt in illa regni coelorum aeternitate majores, quos isti ad dexteram et resurrectionem vitae pertinentes indicant pisces. Sequitur de prandio Domini cum istis septem discipulis, et de his quae post prandium locutus est, ac de ipsius Evangelii termino, ut Deus quod donaverit disseramus: sed hoc non est isto sermone coarctandum. TRACTATUS CXXIII. De eo quod dicit Jesus, Venite, prandete; usque ad id, Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Cap. XXI, V\\. 12-19. 1. In eo quod tertio Dominus post resurrectionem manifestavit se discipulis suis, beati Joannis apostoli", + "candidate_score": 0.609504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_735", + "psc_text": "audit, aliunde videt; et auris ejus non potest quod oculus, et oculus non potest quod potest auris? An totus ille visus est, et totus auditus? Forte ita: imo non forte, sed vere ita; dum tamen et ipsum ejus videre, et ipsum ejus audire, longe alio modo quam nostrum sit. Et videre et audire simul in Verbo est, nec aliud est ibi audire, et aliud videre; sed auditus visus, et visus auditus. 10. Et nos qui aliter audimus, aliter videmus, hoc unde novimus? Redimus forte ad nos, si non sumus praevaricatores, quibus dictum est, Redite, praevaricatores, ad cor (Isai. XLVI, 8) . Redite ad cor: quid itis a vobis, et peritis ex vobis? quid itis solitudinis vias? Erratis vagando; redite. Quo? Ad Dominum. Cito est: primo redi ad cor tuum, exsul a te vagaris foris; teipsum non nosti, et quaeris a quo factus es! Redi, redi ad cor, tolle te a", + "candidate_score": 0.606692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_145", + "bdc_text": "Jose C. Nieto , Juan Valdes and the Origins of the Spanish and Italian Reformation , Genf 1970 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_48", + "psc_text": "Joannes dicebat, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Viderunt hoc, et ut pervenirent ad id quod videbant de longe, a cruce Christi non recesserunt, et humilitatem Christi non contempserunt. Parvuli vero qui hoc non possunt intelligere, non recedentes a cruce et passione et resurrectione Christi, in ipsa navi perducuntur ad id quod non vident, in qua navi perveniunt et illi qui vident. 4. At vero quidam philosophi hujus mundi exstiterunt, et inquisierunt Creatorem per creaturam: quia potest inveniri per creaturam, evidenter dicente Apostolo, Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas, ut sint inexcusabiles. Et sequitur, Quia cum cognovissent Deum: non dixit, Quia non cognoverunt; sed, Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Unde obscuratum? Sequitur, et", + "candidate_score": 0.605593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_263_265", + "bdc_text": "Nihil igitur haec ad vos . At ille vosvos von Bucer korr. aus nos . E : nos .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2077", + "psc_text": "nobis? Ipse est enim pax nostra; qui fecit utraque unum (Ephes. II, 14). Pax ergo ipse nobis est, et cum credimus quia est, et cum videmus eum sicuti est (I Joan. III, 2). Si enim quamdiu sumus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem, non deserit peregrinantes a se (II Cor. V, 6, 7); quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid est quod ubi ait, Pacem relinquo vobis, non addidit meam; ubi vero ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum non est, quia potest referri ad utrumque etiam quod semel dictum est? An forte et hic aliquid latet quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperiendum? Quid si enim pacem suam eam voluit intelligi qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra est potius", + "candidate_score": 0.593437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_263_265", + "bdc_text": "Nihil igitur haec ad vos . At ille vosvos von Bucer korr. aus nos . E : nos .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1350", + "psc_text": "de carne suscepta quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant; unde illis alio loco dixit, Et me nostis, et unde sim nostis (Joan. VII, 28) . Utrumque noverimus in Christo; et unde aequalis est Patri, et unde illo major est Pater. Illud Verbum est, illud caro; illud Deus est, illud homo: sed unus est Christus Deus et homo. TRACTATUS XXXVIII. Ab eo quod scriptum est, Dixit ergo eis Jesus: Ego vado, et quaeretis me; usque ad id, Dixit eis Jesus: Principium, quia et loquor vobis. Cap. VIII, V\\. 21-25. 1. Lectio sancti Evangelii quae praecessit hodiernam, ita concluserat, quia locutus est docens in gazophylacio Dominus, quae voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus (Joan. VIII, 20) . Hinc disputatum est dominico die, quod ipse donare dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali", + "candidate_score": 0.587068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_97", + "bdc_text": "Interea tamen , dum video vos illis sententiassententias von Bucer korr. aus sententiis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1154", + "psc_text": "eo loco, Nonne Moyses dedit vobis Legem, et nemo ex vobis facit Legem? usque ad id, Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Cap. VII, V\\. 19-24. 1. Evangelii sancti lectionem, de qua pridem Charitati vestrae locuti sumus, ista quae modo lecta est, hodierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis", + "candidate_score": 0.586988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_97", + "bdc_text": "Interea tamen , dum video vos illis sententiassententias von Bucer korr. aus sententiis .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_924", + "psc_text": "Fratres, quaeramus, rogovos. Audit Christus a Patre? Quomodo illi dicit Pater? Utique si dicit illi, verba ad illum facit: omnis enim qui aliquid alicui dicit, verbo dicit. Quomodo Pater Filio dicit, quando Filius Verbum Patris est? Quidquid nobis Pater dicit, Verbo suo dicit: Verbum Patris Filius est, ipsi Verbo quo alio verbo dicit? Unus est Deus, unum Verbum habet, in uno Verbo omnia continet. Quid est ergo, Sicut audio, ita judico? Sicut de Patre sum, ita judico. Ergo judicium meum justum est. Nam si nihil facis ex te, o Domine Jesu, quomodo sentiunt carnales; si nihil facis ex te, quomodo paulo ante dixisti, Sic et Filius quos vult vivificat? Modo dicis, Ex me facio nihil. Sed quid commendat Filius, nisi quia de Patre est? Qui est de Patre, non est de se. Si de se Filius esset, non esset Filius: de Patre est. Pater ut sit non est de Filio,", + "candidate_score": 0.586619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_276", + "bdc_text": "Hoc tamen verum est , ipsum nulli unquam bellum intulisse priorem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1449", + "psc_text": "intendite; ne forte possim perducere vobis ad sensum et qualis modo sit, et qualis futura sit ista libertas. Quemlibet valde justum discutias in hac vita, quamvis jam sit dignus justi vocabulo, non est tamen sine peccato: audi ipsum sanctum Joannem, cujus et hoc Evangelium est, in Epistola sua dicentem, Si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8) . Solus hoc dicere potuit in mortuis liber, de solo dici potuit qui non noverat peccatum; de solo dici potuit: etenim expertus est omnia secundum similitudinem sine peccato (Hebr. IV, 15). Solus dicere potuit, Ecce veniet princeps mundi, et in me nihil inveniet. Quemcumque alium licet justum discusseris, non omnimodo est sine peccato. Nec qualis erat Job, cui Dominus tale testimonium perhibebat, ut diabolus invideret, et postularet tentandum, tentans superaretur, ut ille probaretur (Job. I, II). Ideo autem ille probatus est,", + "candidate_score": 0.578473, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.736148, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.736148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.735855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.727933, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.72646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_69_71", + "bdc_text": "1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.724887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.72417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71_73", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.723859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_73_75", + "bdc_text": "Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.71614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_439_441", + "bdc_text": "Boni consului vestram libertatem , sed ut responderem tamen , sic et vos meam boni consulite . Faciamus paria . Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_950", + "psc_text": "sed bonae fiduciam insinuavit actionis. Unde etiam de Domino scriptum est: Erat enim docens, sicut potestatem habens, non sicut Scribae et Pharisaei (Matth. VII, 29) . Singulariter namque ac principaliter solus ex potestate bona locutus est, quia ex infirmitate mala nulla commisit. Ex divinitatis quippe potentia habuit id quod nobis per humanitatis suae innocentiam ministravit. [Vet. XIV, Rec. VIII.] 25. Quid praedicatoribus, ut elationem fugiant, considerandum.---Nos enim, quia infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quod sumus, ut ex propria infirmitate pensemus quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur quia aut tales sumus, 743 quales nonnullos corrigimus; aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus, ut tanto temperantius humili corde corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus, nec fuimus, quales adhuc illi sunt quos emendare curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia", + "candidate_score": 0.703431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_409_411", + "bdc_text": "aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo . Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus . Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2090", + "psc_text": "Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere (Act. XVIII, 9) . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate (Ibid. 10) . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret (I Reg. III, 12, seq.) . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos", + "candidate_score": 0.701232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_49_51", + "bdc_text": "Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit . Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ; 2Kor 3 , 6 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1530", + "psc_text": "Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit (Act. XXVIII, 8) , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates (I Tim. V, 23) . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris", + "candidate_score": 0.700853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_48_50", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 562 , 13f. . Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit . Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1530", + "psc_text": "Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit (Act. XXVIII, 8) , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates (I Tim. V, 23) . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris", + "candidate_score": 0.700622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_72_74", + "bdc_text": "Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.699703, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_441_443", + "bdc_text": "Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos . Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_571", + "psc_text": "dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem exisse de me. Ecce turbae premebant Dominum, sed tamen sola tetigit quae ad illum humiliter venit, quia nimirum multi etiam in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo premunt, quam bene vivendo tangere negligunt. Premunt, et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, quia eidem fidei, quam loquendo astruunt, agendo contradicunt. Sicut ergo hoc testimonio docemur quia nonnulli Dominum tangendo non tangunt, ita nonnulli non videntur a Domino etiam cum videntur, quia occultis ejus obtutibus et ad damnationis supplicium apparent, et ad electionis meritum non apparent. Dicatur igitur recte: Et in terra penitus non parentes, quia etsi illos specie tenus Ecclesia tenuit, eos tamen intra illam conditor quasi non vidit quos ignoravit. Qui tranquillitatis tempore idcirco fidem verbo tenus tenent, quia eamdem fidem", + "candidate_score": 0.699045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_410_412", + "bdc_text": "Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus . Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2090", + "psc_text": "Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere (Act. XVIII, 9) . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate (Ibid. 10) . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret (I Reg. III, 12, seq.) . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos", + "candidate_score": 0.698019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74_76", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.69223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_441_443", + "bdc_text": "Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos . Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2366", + "psc_text": "Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus (ocutus est, quis non prophetabit (Amos III, 8) ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 1) , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum", + "candidate_score": 0.692179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_440_442", + "bdc_text": "Faciamus paria . Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos . Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_571", + "psc_text": "dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem exisse de me. Ecce turbae premebant Dominum, sed tamen sola tetigit quae ad illum humiliter venit, quia nimirum multi etiam in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo premunt, quam bene vivendo tangere negligunt. Premunt, et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, quia eidem fidei, quam loquendo astruunt, agendo contradicunt. Sicut ergo hoc testimonio docemur quia nonnulli Dominum tangendo non tangunt, ita nonnulli non videntur a Domino etiam cum videntur, quia occultis ejus obtutibus et ad damnationis supplicium apparent, et ad electionis meritum non apparent. Dicatur igitur recte: Et in terra penitus non parentes, quia etsi illos specie tenus Ecclesia tenuit, eos tamen intra illam conditor quasi non vidit quos ignoravit. Qui tranquillitatis tempore idcirco fidem verbo tenus tenent, quia eamdem fidem", + "candidate_score": 0.692001, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_53_55", + "bdc_text": "1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere . Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1663", + "psc_text": "et pro prima ostensione ornamenti lapides sunt in pectore, et pro prima soliditate aedificii in solo fundamenta. Unde David propheta cum sanctam Ecclesiam in sublimibus apostolorum mentibus poni aedificarique conspiceret: Fundamenta ejus, inquit, in montibus sanctis (Psal. LXXXVI, 1) . Cum vero in sacro eloquio non fundamenta, sed singulari numero fundamentum dicitur, nullus alius nisi ipse Dominus designatur, per cujus divinitatis potentiam, nutantia infirmitatis nostrae corda solidantur. De quo et Paulus ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Ipse quippe fundamentum fundamentorum est, quia et origo est inchoantium, et constantia 900 robustorum. Quia igitur fundamenta nostra sunt hi qui iniquitatum nostrarum pondera portaverunt, ne beatus Job in superbiam de virtutum suarum potentia sublevetur, in ipsa dominici prima parte sermonis de sanctorum praedicatorum commemoratione discutitur, ut quanto illos admirabiles venire conspiceret, tanto in eorum comparatione de se vilius", + "candidate_score": 0.691222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_440_442", + "bdc_text": "Faciamus paria . Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos . Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2366", + "psc_text": "Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus (ocutus est, quis non prophetabit (Amos III, 8) ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea (Psal. XVII, 1) , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum", + "candidate_score": 0.687602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_272", + "bdc_text": "Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1928", + "psc_text": "nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula. Et apprehensa ejus manu dextera allevavit eum, et protinus consolidatae sunt bases ejus et plantae, et exiliens stetit, et ambulabat (Act. III, 6) . Sed cum de hoc facto Judaeorum fuisset turba commota, videamus nunc fulgur rediens, quod ait: Viri Israelitae, quid admiramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut potestate fecerimus hunc ambulare? Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Jesum (Ibid., 12) . Et paulo post: Cujus nos testes sumus, et in fide nominis ejus hunc, quem vidistis et nostis, confirmavit nomen ejus, et fides quae per eum est dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrum. Ivit ergo fulgur cum Petrus miraculum fecit, rediit cum non sibi tribuit, sed auctori quod fecit. Vadunt fulgura cum praedicatores sancti mira opera ostendunt, sed revertendo dicunt adsumus, cum in eo quod faciunt ad potentiam auctoris", + "candidate_score": 0.687425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_59_61", + "bdc_text": "\"Sola fide editur Christus , ergo non beneficio ministri\"Vgl . oben Nr. 562 , 21f. 37-41 . similis huic : Sola virtute attractiva commode cibum recipimus , non ergo pascimur beneficio coci .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2792", + "psc_text": "praecepit, dicens: In una domo comedetur, nec efferetis de carnibus ejus foras (Exod. XII, 46) . In una namque domo agnus comeditur, quia in una catholica Ecclesia vera hostia Redemptoris immolatur. 1149 De cujus carnibus divina lex efferri foras prohibet, quia dari sanctum canibus vetat (Matth. VII, 6) . Sola est in qua opus bonum fructuose peragitur, unde et mercedem denarii non nisi qui intra vineam laboraverant acceperunt (Matth. XX, 8) . Sola est quae intra se positos valida charitas compage custodit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimiora sustulit, omnes autem quos extra arcam invenit exstinxit (Genss. VII, 20, 21, seq.) . Sola est in qua superna mysteria veraciter contemplemur. Unde et ad Moysen Dominus dicit.: Est locus apud me, et stabis supra petram (Exod. XXXIII, 21) . Et paulo post: Tollam manum meam, et videbis posteriora mea (Ibid., XXIII, 24) . Quia enim ex sola catholica Ecclesia", + "candidate_score": 0.685654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74_76", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1010", + "psc_text": "Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere concupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripturae sacrae non inconvenienter accipitur, per eumdem prophetam Judaeis solam litteram servantibus dicitur: Quare appenditis argentum, et non in panibus (Isai. LV, 2) ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed non in refectione, quia dum solam litterae speciem custoditis, de spiritali intelligentia pinguedinem internae refectionis amittitis. Unde illic apte subjungitur: Et laborem vestrum non in saturitate (Ibid.) . [Vet. XXVI.] Rursum per panem haereticorum praedicatio designatur, sicut per Salomonem mulier haereticae ecclesiae typum gestans, et stultos convocans, dicit: Panes occultos", + "candidate_score": 0.684762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_109_111", + "bdc_text": "His longe melius quidem consuluissemus , si depravationem , non dogmata , quae in se recta sunt , oppugnassemus sicque nostra omnia temperassemus , ne ulla in nobis haereret calumniae suspitio . Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse . Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_951", + "psc_text": "nonnullos corrigimus; aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus, ut tanto temperantius humili corde corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus, nec fuimus, quales adhuc illi sunt quos emendare curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus. Quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos meritis nullis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius etiam ipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecessurus erat (Act. VII, 57) , qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitas increpari. Sed hunc, ut saepe dictum est, locutionis modum Eliu ignorare ostenditur,", + "candidate_score": 0.683545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_442_444", + "bdc_text": "Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_849", + "psc_text": "clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me (Exod. XIV, 15) ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit (I Reg. I, 13) . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum tuum, et clauso ostio in abscondito, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi (Matth. VI, 6) . 719 Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui, tacente ore, in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Desiderium pauperum exaudivit Dominus; praeparationem cordis eorum audivit auris tua (Psal. XIX, 17) . Sed beatus Job", + "candidate_score": 0.682832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_55_57", + "bdc_text": "Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse . Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus . Christus loquitur et agit in ministro , et fide recipitur , quod Christus per ministrum loquitur et agit , nec est minister Christi , in quo non omnia loquitur et agit Christus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1663", + "psc_text": "et pro prima ostensione ornamenti lapides sunt in pectore, et pro prima soliditate aedificii in solo fundamenta. Unde David propheta cum sanctam Ecclesiam in sublimibus apostolorum mentibus poni aedificarique conspiceret: Fundamenta ejus, inquit, in montibus sanctis (Psal. LXXXVI, 1) . Cum vero in sacro eloquio non fundamenta, sed singulari numero fundamentum dicitur, nullus alius nisi ipse Dominus designatur, per cujus divinitatis potentiam, nutantia infirmitatis nostrae corda solidantur. De quo et Paulus ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Ipse quippe fundamentum fundamentorum est, quia et origo est inchoantium, et constantia 900 robustorum. Quia igitur fundamenta nostra sunt hi qui iniquitatum nostrarum pondera portaverunt, ne beatus Job in superbiam de virtutum suarum potentia sublevetur, in ipsa dominici prima parte sermonis de sanctorum praedicatorum commemoratione discutitur, ut quanto illos admirabiles venire conspiceret, tanto in eorum comparatione de se vilius", + "candidate_score": 0.682729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100_102", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ; Joh 10 , 11-16 ; 1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2130", + "psc_text": "Nam sequitur: CAPUT XI [Rec. VII]. VERS. 15.---Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestia agri conterat. 16. Pravi doctores de sua prole non sunt solliciti, secus boni.---Quid in pede, nisi transitus operationis accipitur? Quid in agro, nisi mundus iste signatur? De quo in Evangelio Dominus dicit: Ager autem est mundus (Matth. XIII, 38) . Quid in bestia nisi antiquus hostis exprimitur, qui hujus mundi rapinis insidians, humana quotidie morte satiatur? De qua per Prophetam, pollicente Domino, dicitur: Et mala bestia non transibit per eam (Isai. XXXV, 9) . Struthio itaque ova sua deserens obliviscitur quod pes conculcet ea, quia videlicet hypocritae eos quos in conversatione filios generant derelinquunt, et omnino non curant, ne aut exhortationis sollicitudine, aut disciplinae custodia destitutos, pravorum operum exempla pervertant. Si enim ova quae gignunt diligerent, nimirum metuerent ne quis ea, perversa opera demonstrando, calcaret. Hunc Paulus pedem infirmis discipulis, quasi ovis quae posuerat, metuebat, cum", + "candidate_score": 0.682189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_408_410", + "bdc_text": "Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo . Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.682072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_298_300", + "bdc_text": "Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det . Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" : Schwankender , Wankelmütiger ( vgl . Grimm VII 2291 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.681913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_408", + "bdc_text": "Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_779", + "psc_text": "ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt, omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt, indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus, dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit: Ego me non arbitror apprehendisse (Philip. III, 13) . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et perseculor, et contumeliosus (I Tim. I, 13) . [Vet. VII.] 13. Quando bona a se facta in memoriam revocari, aut narrare liceat.---Qui et si aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servari (II Tim. IV, 7) ? Intuendum summopere est quia illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit.", + "candidate_score": 0.68138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_98_100", + "bdc_text": "In E analoge Korrektur . adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc . Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_659", + "psc_text": "Scripturae sacrae seriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quibus dum plerumque intellectum litterae fugimus, quasi corticem subtrahimus, et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur, et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur,", + "candidate_score": 0.68119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_313_315", + "bdc_text": "Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis . Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii . Laborat ille hoc malo , ut , quas aliquando admisit de Zvinglio falsas opiniones , eas nimis pertinaciter tribuat omnibus , qui hunc videntur sectari .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1258", + "psc_text": "res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva (Psal. LXVIII, 24) . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens in infidelitatis tenebris populus erravit. 41. Quo sensu Deus faciat regnare hypocritam.---Sed quaeri rationabiliter potest quomodo hoc in loco dicitur quod regnare hypocritam Dominus facit, cum de hac re specialiter per", + "candidate_score": 0.680721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_285_287", + "bdc_text": "Existimo enim vos non inficiari , quam multa in vestra versione desyderata semper sint , etiam ab ipso Oecolampadio et , ut nunc video , ab ipso quoque Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. desyderantur . De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur . Fructum omnem sacramentorum uni benevolentiae dei et fidei , qua benevolentiam istam in Christo oblatam excipimus , tribuit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2493", + "psc_text": "non miratus absorbuit, sed, quod est gravius, etiam post Redemptoris adventum quosdam qui baptismatis sacramento signati sunt deglutire se posse confidit. Alios namque sub Christianitatis nomine positos devorat, quia in ipso eos fidei errore supplantat. Alios a rectitudine fidei nequaquam deviat, sed ad usum pravae operationis inclinat. Alios quantum vult in operatione immunditiae inflectere non valet, sed apud semetipsos intus in studio intentionis intorquet, ut dum a charitate mentem dividunt, rectum non sit quidquid extrinsecus operentur. Et fidem tenent, sed vitam fidei non tenent, quia aut aperte illicita faciunt, aut ex perverso corde quae agunt prava sunt, etiam si sancta videantur. Quia enim nonnulli confitendo fideles sunt, non vivendo, hinc est quod voce Veritatis dicitur: Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum (Matth. VII, 21) . Hinc rursum ait: Quid autem vocatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico (Luc. VI, 46) ? Hinc Paulus", + "candidate_score": 0.680152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_48_50", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 562 , 13f. . Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit . Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1529", + "psc_text": "accepto Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amoverent (Act. V, 12, seq.) , ventura quaeque prophetando praedicerent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent (Act. II, 4) , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur, nescientes pensare quod scriptum est: Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione (Psal. IX, 10) . Tunc quippe sancta Ecclesia miraculorum 870 adjutoriis indiguit, cum eam tribulatio persecutionis pressit. Nam postquam superbiam infidelitatis edomuit, non jam virtutum signa, sed sola merita operum requirit, quamvis et illa per multos cum opportunitas exigit ostendat. Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens,", + "candidate_score": 0.678973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_409_411", + "bdc_text": "aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo . Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus . Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1119", + "psc_text": "justi in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis, in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnibus divites facti estis in illo (I Cor. I, 4) . Multum profecto laudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis (Ibid., 5) . Testimonium Christi confirmatum est in vobis, dixit, ac si opere peregissent quod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, exspectantibus revelationem Domini nostri Jesu Christi. Quaeso te, Paule, istis tot favoribus jam quo tendas insinues. Et ecce paulo post sequitur: Obsecro vos autem, fratres,", + "candidate_score": 0.67869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_48_50", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 562 , 13f. . Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit . Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1531", + "psc_text": "Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris miraculum non erat, quia jam totus intus vivebat. Quid est ergo mirum si, propagata fide, crebro miracula non fiunt, quando haec ipsi quoque apostoli in quibusdam jam fidelibus non fecerunt? [Vet. XV.] Elevatis ergo coelis, Dominus inferiora considerat, quia et ablatis summis praedicatoribus, incessanter etiam infima nostrae infirmitatis curat. Et quasi subter coelos lumen illius, terminos respicit, quia post sublimem vitam praecedentium etiam peccatorum mores actusque gratiae suae illustratione comprehendit. Qui etsi virtutum signa nunc per vitam fidelium crebro non exerit, ab eisdem tamen fidelibus per virtutem operum nunquam recedit. Potest etiam lumen illius super terminos terrae ita intelligi, quod", + "candidate_score": 0.678675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_199_201", + "bdc_text": "Scilicet inutile et perniciosum institutum est , si quis peccata sua fateatur sacerdoti , ut et legem et evangelium dei melius discens in poenitentia et fide proficiatVgl. ebd. , Z. 108f. ? Atqui Philippus nullam aliam confessionem probat . Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_826", + "psc_text": "Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus in principio accusator est sui (Prov. XVIII, 17) , non magis peccator, sed justus videri appetit, cum peccatorem 714 se quisque nullo arguente confitetur, sed confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte dicebamus. Unde summopere curandum est ut mala quae fecimus, et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est ut quod de se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedignetur 34. Job in peccati confessione humilitas. Saepe gravioris certaminis est peccata confiteri quam vitare.---Beatus itaque Job quantae", + "candidate_score": 0.678504, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100_102", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ; Joh 10 , 11-16 ; 1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2843", + "psc_text": "pecora campi (Psal. VIII, 8) . Hinc est quod idem propheta sanctam Ecclesiam simplices quosque inhabitare conspiciens, ait: Animalia tua habitabunt in ea (Psal. LXVII, 11) . 37. Quid ergo in ovibus nisi innocentes, quid in camelis nisi eos qui caeterorum mala transeunt exuberantium tortuosa mole vitiorum, quid in jugatis bobus nisi Israelitas legi subditos, quid in asinis nisi simplices gentilium mentes accipimus? Nam quia innocentes quique ovium nomine designantur, testatur Psalmista, qui ait: Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus (Psal. XCIV, 7) . Neque enim qui servare innocentiam negligunt, illa internae pascuae refectione satiantur. 38. Cameli vero nomine aliquando in sacro eloquio Dominus, aliquando gentilium superbia exprimitur, quasi excrescente desuper tumore tortuosa. 1160 Quia enim ad suscipienda onera sponte se camelus humiliat, non immerito Redemptoris nostri gratiam designat, qui in eo quod infirmitatis nostrae onera suscipere dignatus est, a potestatis suae celsitudine sponte descendit. Unde et per", + "candidate_score": 0.677735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_259_261", + "bdc_text": "Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.67733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_409_411", + "bdc_text": "aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo . Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus . Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_850", + "psc_text": "Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui, tacente ore, in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Desiderium pauperum exaudivit Dominus; praeparationem cordis eorum audivit auris tua (Psal. XIX, 17) . Sed beatus Job quem sibi in exaudiendo desiderio adjutorem quaerat, subjunctis verbis aperit, dicens: CAPUT XVIII [Vet. XIX]. IBID.---Et librum scribat ipse qui judicat. 44. Quaerendus adjutor Christus, qui est legislator et judex. Ezechielis de eo vaticinium.---Quia enim timenti adhuc populo lex est transmissa per servum, diligentibus vero filiis Evangelii gratia est collata per Dominum, qui ad redemptionem nostram veniens novum nobis testamentum condidit, sed de ejusdem nos testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit, necessarium non est ut per expositionem clarescat quia librum scribit ipse qui judicat. Ipsa enim per se Veritas dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio", + "candidate_score": 0.677321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_49_51", + "bdc_text": "Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit . Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ; 2Kor 3 , 6 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1529", + "psc_text": "accepto Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amoverent (Act. V, 12, seq.) , ventura quaeque prophetando praedicerent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent (Act. II, 4) , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur, nescientes pensare quod scriptum est: Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione (Psal. IX, 10) . Tunc quippe sancta Ecclesia miraculorum 870 adjutoriis indiguit, cum eam tribulatio persecutionis pressit. Nam postquam superbiam infidelitatis edomuit, non jam virtutum signa, sed sola merita operum requirit, quamvis et illa per multos cum opportunitas exigit ostendat. Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens,", + "candidate_score": 0.677084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_461", + "bdc_text": "Dominus iudex est , et res ipsa declarat , quo simus in vos animoAn dieser Stelle endet der Entwurf ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_413", + "psc_text": "vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia (Prov. XII, 5) . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis (Matth. VII, 12) . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium diadema dicitur, quia per hoc non in terrenis et infimis,", + "candidate_score": 0.676516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_298_300", + "bdc_text": "Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det . Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" : Schwankender , Wankelmütiger ( vgl . Grimm VII 2291 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_862", + "psc_text": "9) . Quam videlicet positionem sui corporis, dum verba intrinsecus loquentis audiret, nequaquam nobis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacare cognovisset. In Scriptura enim sacra justi viri non solum quod dicunt prophetia est, sed etiam plerumque quod agunt. Vir itaque sanctus internis mysteriis plenus per positionem quoque corporis exprimit virtutem vocis, et per hoc quod primum in terra prostratus jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc quod ad extremum erectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritalia praecepta cognoscimus. Ad quae praecepta quasi super genua et super 722 manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum", + "candidate_score": 0.675966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_352_354", + "bdc_text": "sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. . Haec ad tuas alteras , Bullingere , etvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. boni consule libertatem in re tanti momenti et ad literas tuas sic liberasvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. . Ad tuas , mi charissime LeoZum Brief Leo Juds vgl . oben Anm. 4. , cum iam ex maiore parte responsum sit , quantum quidem literis respondere queoE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_689", + "psc_text": "designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque scriptum est: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini 684 vestigia ejus, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus. Qui cum malediceretur, non maledicebat; cum pateretur, non comminabatur (I Pet. II, 21) . Hinc per Paulum dicitur: Per patientiam curramus ad propositum nobis certamen, aspicientes in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta (Hebr. XII, 1) . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit:", + "candidate_score": 0.674567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_199_201", + "bdc_text": "Scilicet inutile et perniciosum institutum est , si quis peccata sua fateatur sacerdoti , ut et legem et evangelium dei melius discens in poenitentia et fide proficiatVgl. ebd. , Z. 108f. ? Atqui Philippus nullam aliam confessionem probat . Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_825", + "psc_text": "conscientiae latibulis occultare, nec per confessionem detegere, sed per defensionem velare. Quo contra Jacobus dicit: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini (Jac. V, 16) . Salomon quoque ait: Qui abscondit scelera sua, non dirigetur; qui autem confessus fuerit, et dereliquerit ea, misericordiam consequetur (Prov. XXVIII, 13) . 33. Ficta est peccati confessio sine humilitate. Sincerae confessionis indicia.---Sed inter haec sciendum est quod plerumque homines et culpas confitentur, et humiles non sunt. Nam multos novimus qui arguente nullo peccatores se esse confitentur; cum vero de culpa sua fuerint fortasse correpti, defensionis patrocinium quaerunt, ne peccatores esse videantur. Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus", + "candidate_score": 0.674147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_411_413", + "bdc_text": "Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo . per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1981", + "psc_text": "Nam Macedoniam pertransibo; apud vos autem forsitan manebo, vel etiam hiemabo (I Cor. XVI, 5) . Perpendamus, quaeso, quae sit ista vagatio. Ecce alio interim manet, alio se iturum perhibet, atque alio deflexurum promittit. Quid est quod tam anxie per tot loca partitur, nisi quod circa omnes una charitate constringitur? Charitas enim quae divisa unire consuevit, unum cor Pauli per multa dividi compellit. Quod tamen tanto arctius in Deo colligit, quanto latius per sancta desideria spargit. Praedicando igitur Paulus vult simul omnia dicere, amando vult simul omnes videre, quia et in carne permanendo vult omnibus vivere, et de carne transeundo per sacrificium fidei vult omnibus prodesse. Vagentur itaque pulli corvorum, id est magistrum suum imitentur filii gentium, torporem mentis excutiant, et cum animarum lucrum, id est cibum suum minime reperiunt, non quiescant; ad profectum se ex provectibus extendant, et, aestuantes in utilitate multorum, refectionem suam quasi vagantes esuriant. Quia vero", + "candidate_score": 0.673995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_200_202", + "bdc_text": "Atqui Philippus nullam aliam confessionem probat . Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις . Iniquo et aegro animo estis in istos viros .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_826", + "psc_text": "Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus in principio accusator est sui (Prov. XVIII, 17) , non magis peccator, sed justus videri appetit, cum peccatorem 714 se quisque nullo arguente confitetur, sed confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte dicebamus. Unde summopere curandum est ut mala quae fecimus, et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est ut quod de se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedignetur 34. Job in peccati confessione humilitas. Saepe gravioris certaminis est peccata confiteri quam vitare.---Beatus itaque Job quantae", + "candidate_score": 0.673033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_411", + "bdc_text": "Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1686", + "psc_text": "ejus qui hoc non habet creditur, quando propter eum cui impenditur sibi datum putatur. Hinc per Paulum dicitur: Per charitatem servite invicem (Galat. V, 13) . Tunc enim nos charitas a jugo culpae liberos reddit, cum vicissim nos nostro per amorem servitio subjicit, cum et aliena bona nostra credimus, et nostra aliis quasi sua offerentes exhibemus. Hinc rursum per Paulum dicitur: Nam et corpus non est unum membrum, sed multa. Si dixerit pes: Quoniam non sum manus, non sum de corpore, num ideo non est de corpore? Et si dixerit auris: Quoniam non sum oculus, non sum de corpore, num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus, ubi auditus? si totum auditus, ubi odoratus (I Cor. XII, 14, seq.) ? Et paulo post: Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum vero corpus (Ibid., 19) . 23. In corpore Ecclesiae alius est", + "candidate_score": 0.672993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_31_33", + "bdc_text": "tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum . Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare . Dominus ipse nos regat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_970", + "psc_text": "verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. 34. In Scriptura sacra quidquid scire nos decet, docet Deus.---Afflicti cordis est proprium ut in omne quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita, vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta rerum controversia consulat, et responsionis ejus cognita ratione conquiescat. Eliu autem praevidens quod scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. Ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum quaestionibus satisfaciat. [Vet. XIX.] In scripturae quippe ejus eloquio causas nostras singuli si requirimus, invenimus, nec opus est ut in eo quod specialiter quisque tolerat responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim nobis", + "candidate_score": 0.672633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_443", + "bdc_text": "Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_849", + "psc_text": "clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me (Exod. XIV, 15) ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit (I Reg. I, 13) . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum tuum, et clauso ostio in abscondito, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi (Matth. VI, 6) . 719 Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui, tacente ore, in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Desiderium pauperum exaudivit Dominus; praeparationem cordis eorum audivit auris tua (Psal. XIX, 17) . Sed beatus Job", + "candidate_score": 0.672608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_297_299", + "bdc_text": "Id ecclesiae vestrae et nostriset nostris von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. in Zvinglio magnum damnum dedit . Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det . Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2090", + "psc_text": "Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere (Act. XVIII, 9) . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate (Ibid. 10) . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret (I Reg. III, 12, seq.) . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos", + "candidate_score": 0.672572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_31_33", + "bdc_text": "tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum . Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare . Dominus ipse nos regat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_972", + "psc_text": "specialibus tentationibus nostris nequaquam nobis singulis specialiter respondetur, ad Scripturam sacram recurrimus. Ibi videlicet invenimus quod Paulus carnis infirmitate tentatus audivit: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 9) . Quod idcirco illi in infirmitate propria dictum est, ne singillatim nobis omnibus diceretur. In Scriptura igitur sacra vocem Dei, afflicto Paulo, audivimus, ne cum fortasse affligimur, singuli audire eam privata consolatione quaereremus. Non ergo Dominus ad omnia 748 verba nobis respondet, quia semel loquetur, et secundo idipsum non repetet; id est, in his quae per Scripturam sacram ad patres nostros protulit, nos erudire curavit. Dicant itaque sanctae Ecclesiae doctores, dicant etiam arrogantes, cum in ea laborare quosdam pusillanimitate conspiciunt, quia nobis Deus ad verba omnia non respondet, quia semel loquetur Deus, et idipsum secundo non repetet; id est, cogitationibus vel tentationibus singulorum non jam passim per prophetarum voces, non per angelica officia satisfacit, quia in", + "candidate_score": 0.672332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_159_161", + "bdc_text": "observationibus . possit ferri pietate illaesa . Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2130", + "psc_text": "Nam sequitur: CAPUT XI [Rec. VII]. VERS. 15.---Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestia agri conterat. 16. Pravi doctores de sua prole non sunt solliciti, secus boni.---Quid in pede, nisi transitus operationis accipitur? Quid in agro, nisi mundus iste signatur? De quo in Evangelio Dominus dicit: Ager autem est mundus (Matth. XIII, 38) . Quid in bestia nisi antiquus hostis exprimitur, qui hujus mundi rapinis insidians, humana quotidie morte satiatur? De qua per Prophetam, pollicente Domino, dicitur: Et mala bestia non transibit per eam (Isai. XXXV, 9) . Struthio itaque ova sua deserens obliviscitur quod pes conculcet ea, quia videlicet hypocritae eos quos in conversatione filios generant derelinquunt, et omnino non curant, ne aut exhortationis sollicitudine, aut disciplinae custodia destitutos, pravorum operum exempla pervertant. Si enim ova quae gignunt diligerent, nimirum metuerent ne quis ea, perversa opera demonstrando, calcaret. Hunc Paulus pedem infirmis discipulis, quasi ovis quae posuerat, metuebat, cum", + "candidate_score": 0.671838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_350_352", + "bdc_text": "Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ? Si tantum Helvetiorum Christus est , pergite ; sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_418", + "psc_text": "admirantur. [Vet. XIX]. 37. Quod sanctus Paulus exempto suo comprobavit. Qui eum imitantur non elationi serviunt, sed humilitati.---Hinc est ergo quod praedicatores boni et honorem propter elationem fugiunt, et honorari tamen propter imitationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamen quantum esset honorandus ostendit. Nam cum Thessalonicensibus diceret: Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis, neque in occasione avaritiae, Deus testis est (I Thess. II, 5) , secutus adjunxit: Neque quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis, cum possimus oneri vobis esse, ut Christi apostoli, sed facti sumus parvuli in medio vestrum (Ibid., 6, 7) . Rursus Corinthiis, honorem fugiens, dicit: Non enim nosmetipsos praedicamus, sed Jesum Christum Dominum nostrum, nos autem servos vestros per Jesum Christum (II Cor. IV, 5) . Quos tamen videns falsorum apostolorum persuasionibus a verae fidei tramite deviare, eis se summopere quantum esset venerandus ostendit,", + "candidate_score": 0.671125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_215_217", + "bdc_text": "Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit . At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ? Circumferunt quidam sacrificulisacrificuli von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. excerptum quoddam ex responso Philippi depravatumZu den verfälschenden Kurzfassungen des Gutachtens von Melanchthon , die bereits gegen Ende 1534 als angeblich von Luther , Melanchthon und Bugenhagen gutgeheißene Artikel in Umlauf gebracht wurden , vgl . Seidel 114-122 und oben Nr. 537 , 19. , sed cum non sit insolens illos nugas circumferre , ego non audio , qui ita moveantur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_779", + "psc_text": "ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt, omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt, indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus, dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit: Ego me non arbitror apprehendisse (Philip. III, 13) . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et perseculor, et contumeliosus (I Tim. I, 13) . [Vet. VII.] 13. Quando bona a se facta in memoriam revocari, aut narrare liceat.---Qui et si aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servari (II Tim. IV, 7) ? Intuendum summopere est quia illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit.", + "candidate_score": 0.670418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_163_165", + "bdc_text": "Ignoro enim cautiones , quae nituntur suspicionibus . Circum veniri christianus non potest ; sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_121", + "psc_text": "cur de eis peccare pertimescat, rationis causas insinuat, cum subjungit: CAPUT V [Rec. V]. IBID.---Neque enim reprehendit me cor meum in omni via mea. 9. Audientes praecepta divina nec facientes coarguit.---Ac si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accusat. Unde David propheta deprecatur, dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua (Psal. CXVIII, 6) . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit. Hinc enim Joannis voce dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum; et quidquid petierimus ab eo, accipiemus (Joan. III, 21) ; ac si diceret: Si id quod praecipit facimus, id quod", + "candidate_score": 0.670404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_166_168", + "bdc_text": "Respondi igitur duoVgl . Bucers Gutachten ( Pollet , Bucer II 509-518 ) . : Alterum , rationem conciliandi ecclesias quaerendam esse per bonos aliquos et cordatos viros , qui primum parvo numero utrinque coëuntes de controversiis religionis dispiciant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2319", + "psc_text": "Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. 107. Pia et moderata Dei ad Job increpatio.---Vir sanctus tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit non ex tumore superbiae, sed ex qualitate collegerat vitae, pie illum increpat dicens: Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. Ac si apertius diceret: Qui tanta de tua actione locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem,", + "candidate_score": 0.670318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_159_161", + "bdc_text": "observationibus . possit ferri pietate illaesa . Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2131", + "psc_text": "hypocritae eos quos in conversatione filios generant derelinquunt, et omnino non curant, ne aut exhortationis sollicitudine, aut disciplinae custodia destitutos, pravorum operum exempla pervertant. Si enim ova quae gignunt diligerent, nimirum metuerent ne quis ea, perversa opera demonstrando, calcaret. Hunc Paulus pedem infirmis discipulis, quasi ovis quae posuerat, metuebat, cum diceret: Multi ambulant, quos saepe dicebam vobis, nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi (Phil. III, 18). Et rursum: Videte canes, videte malos operarios (Ibid., 2) . Et rursum: Denuntiamus vobis, fratres, in nomine Domini nostri Jesu Christi, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis (II Thess. III, 6) . Hunc pedem Joannes Caio formidabat, qui cum multa Diotrephis mala praemisisset, adjunxit: Charissime, noli imitari malum, sed quod bonum est (III Joan. 11) . Hunc ipse Synagogae dux infirmo suo gregi metuebat, dicens: Quando ingressus fueris terram quam Dominus Deus", + "candidate_score": 0.669674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_216_218", + "bdc_text": "At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ? Circumferunt quidam sacrificulisacrificuli von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. excerptum quoddam ex responso Philippi depravatumZu den verfälschenden Kurzfassungen des Gutachtens von Melanchthon , die bereits gegen Ende 1534 als angeblich von Luther , Melanchthon und Bugenhagen gutgeheißene Artikel in Umlauf gebracht wurden , vgl . Seidel 114-122 und oben Nr. 537 , 19. , sed cum non sit insolens illos nugas circumferre , ego non audio , qui ita moveantur . Et cui mica aequitatis , qui scripta nostra publica legit de his ipsis rebus ędita ante et post data illa responsa et de nobis iudicet ex schedis , quas circumferunt privatim hostes ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1813", + "psc_text": "Rursumque quia aliquando sortes quae coeperint non mutantur, et latronem novimus alium pervenisse ad supplicium, et apostolos scimus percepisse propositum quod desideraverant regnum. Quis ergo discutiat in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit, ut ducat unumquodque ad terminos suos, et intelligat semitas domus ejus? Video Paulum ex illa persecutionis saevitia ad gratiam apostolatus vocatum (Act. IX, 1, seq.) , et tamen sic inter judicia occulta formidat, ut reprobari se, etiam postquam vocatus est, timeat. Ait enim: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar (I Cor. IX, 27) . Et rursum: Ego me non arbitror comprehendisse; unum autem, quae quidem retro sunt oblitus, ad ea quae sunt priora extendens meipsum, ad destinatum sequor, ad palmam supernae vocationis Dei, in Christo Jesu. Sequor autem si comprehendam, in quo et comprehensus sum (Philip. III, 13) . Et certe jam de illo voce dominica", + "candidate_score": 0.66962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_68_70", + "bdc_text": "16 , 13 ; 1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.668231, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_442_444", + "bdc_text": "Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_848", + "psc_text": "non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum precum voces silerent. 43. Non verba sed desideria cordis Deus exaudit.---Notandum quoque est quod nequaquam dicitur preces, sed desiderium meum Omnipotens audiat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me (Exod. XIV, 15) ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet.", + "candidate_score": 0.667912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_238", + "bdc_text": "Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1389", + "psc_text": "Vel certe: Sed quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum propter Christum detrimenta (Philip. III, 7) . Unde et apte subditur: CAPUT XXX. VERS. 10.--- Revelabit quoque aurum eorum, ut corripiat; et loquetur, ut revertantur ab iniquitate. 56. Amore coelestis gloriae graviora fiunt peccata prius perpetrata.---Aurem ab iniquitate revelare est intellectum cognitionis aperire. Revelata vero aure unusquisque corripitur, quando intrinsecus aeternorum bonorum desiderium percipit, et quae mala extrinsecus perpetravit agnoscit Potest vero in catenis et funibus paupertatis poena etiam temporalis afflictionis intelligi, quia saepe qui jubentis verba non audiunt, ferientis verberibus admonentur, ut ad bona desideria saltem poenae trahant, quos praemia non invitant. Unde per Prophetam dicitur: In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad le (Psal. XXXI, 9) . Si vero etiam flagella despiciunt, constat nimirum quod tanto illic gravioris vindictae supplicia sentiant, quanto hic majoris providentiae gratiam calcant. Unde et sequitur: CAPUT XXXI. VERS. 11,", + "candidate_score": 0.667868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_299", + "bdc_text": "Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_129", + "psc_text": "562 Unde recte per Evangelium voce nostri Redemptoris increpantur, cum eis dicitur: Vae vobis, hypocritae, quia similes facti estis sepulcris dealbatis, quae a foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero sunt plena ossibus mortuorum, et omni spurcitia. Ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate (Matth. XXIII, 27; Luc. XI, 39) . [Vet. V.] Quo contra omnes veraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret (II Cor. XI, 13, seq.) , dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et post haec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret, ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset (Ibid. XII, 2) , erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed", + "candidate_score": 0.666996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_350_352", + "bdc_text": "Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ? Si tantum Helvetiorum Christus est , pergite ; sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2218", + "psc_text": "inter transeuntia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit, quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis meritum laetatur. Hinc est quod tunc apostolos exsultasse legimus, cum pro Christo illos contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pali (Act. V, 41) . Hinc Paulus cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat, etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra (II Cor. VII, 5) . Ac si aperte diceret quia spiritus requiem habuit dum per profectum animae persecutionum supplicia caro toleravit. Contra hunc itaque equum ab adversariis sanctae Ecclesiae parantur gladii de dolore poenarum, parantur arma de patrociniis saecularium potestatum. Solent namque", + "candidate_score": 0.666771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_66", + "bdc_text": "de rebus sacris , quia animalis homo nihil intelligit , sentiendum et loquendum esseE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2772", + "psc_text": "et duabus volare conspexit, postquam id quod est Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus exercituum, alterum ad alterum clamare audivit (Isai. VI) , ad seipsum rediens, ait: Vae mihi quia tacui, quoniam vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito (Ibid., 5) . Moxque ipsam pollutionem unde cognoverat subdens, ait: Et regem Dominum exercituum vidi oculis meis (Ibid.) . Hinc etiam Jeremias divina verba audiens, verba se non habere cognovit, dicens: A a a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum (Jerem. I, 6) . [Vet. II.] Hinc Ezechiel loquens de quatuor animalibus, dicit: Cum fieret vox supra firmamentum, quod erat supra caput eorum, stabant et submittebant alas suas (Ezech. I, 25) . Quid enim per volatum animalium, nisi evangelistarum atque doctorum sublimitas designatur? Vel quid sunt alae animalium, nisi sanctorum contemplationes eos ad coelestia sublevantes? Sed cum fit vox supra firmamentum, quod", + "candidate_score": 0.666597, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_297_299", + "bdc_text": "Id ecclesiae vestrae et nostriset nostris von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. in Zvinglio magnum damnum dedit . Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det . Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2238", + "psc_text": "Dei subditur: CAPUT XXXII. VERS. 24.---Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. 66. Despectis illorum conatibus, pius praedicator peccatorum conversioni semper insudat.---Primo namque peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis (Genes. III, 19) . Tubae autem clangunt, cum hujus saeculi potestates loqui sanctos terribiliter prohibent. Quia igitur praedicator zelo sancti Spiritus inflammatus, vel inter supplicia positus, quoslibet peccatores ad se trahere non desistit, fervens 1027 procul dubio terram sorbet, quia vero persecutorum minas minime formidat, clangorem tubae sonare non reputat. Tuba enim, quae discrimen belli denuntiat, quid est aliud quam vox saecularium potestatum, quae contempta resistentibus mortis certamen parat? 67. Exemplum Apostolorum, praesertim S. Pauli.---Haec a principibus sacerdotum tuba sonuerat, cum flagellatos apostolos de Deo loqui prohibebant, sicut scriptum est: Caesis denuntiaverunt, ne loquerentur in nomine Jesu (Act. V, 40) . Sed videamus quomodo equum Dei clangor tubae non terreat. Ait Petrus: Obedire oportet", + "candidate_score": 0.666313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_158_160", + "bdc_text": "Rogatus sum , ut responderem , quo pacto rex operam suam conferre queat ad conciliandas ecclesias et quid ex receptis opinionibus E : observationibus . possit ferri pietate illaesa .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2084", + "psc_text": "melius commutare. Convertit namque Dominus eum quem conspicit. Unde scriptum est: Conversus Dominus respexit Petrum, et recordatus est Petrus verbi Domini sicut dixerat: Quia priusquam gallus cantet, ter me negabis; et egressus foras flevit amare (Luc. XXII, 61) . Et sicut Salomon ait: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo (Prov. XX, 8) . De hoc respectu montium rursum per prophetam dicitur: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini (Psal. XCXVI, 5) , quia post perversitatis suae duritiam, divina formidine liquefacti, ab illo prius rigido tumore substrati sunt. 79. Bonis operibus conversorum pascitur. Magnum Christo convivium fecit Matthaeus, imo fuit.---Intuendum etiam quod non ait inspicit, sed circumspicit montes pascuae suae. In Judaea quippe incarnatus est Dominus, quae posita in medio gentium fuit. Atque ideo circumspexit montes, quia elatos hujus saeculi circumquaque positos ex gentilitatis universitate collegit. In his itaque montibus pascitur, quia bonis operibus conversorum quasi", + "candidate_score": 0.666294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_90_92", + "bdc_text": "Si mihi nunc huius iudicii mei extrema ratio reddenda sit , aliudvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. tamen iudicare non possim , quamvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. vos non minus inique in illos quam illi in vos affectos esse et iniuriosaffectos esse et iniurios von Bucer korr. aus : affecti estis et iniurii. . Boni consulite me scribere , quod sentio et coram domino sentio .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1177", + "psc_text": "ejus praesentia, sollicita inquisitione discernit. Quem tanto quis securius exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus examinat. Qui enim ad extremum ejus judicium venit, non jam coram illo, sed ab illo judicatur. De hoc quoque mentis judicio obliviscenti animae per prophetam Dominus dicit: Reduc me in memoriam, ut judicemur simul; narra si quid habes, ut justificeris (Isai. XLIII, 26) . [Rec. VI.] 13. Judicii hujus ordo. Accusat conscientia, ratio judicat, timor ligat, dolor cruciat.---Debet enim uniuscujusque mens et causas suas apud Dominum, et causas Domini contra se sollicita inquisitione discutere; debet caute pensare, vel quae ab eo bona perceperit, vel quae mala bonis illius perverse vivendo responderit. Quod electi quidem quotidie facere omnino non cessant. Unde bene Salomon ait: Cogitationes justorum, judicia (Prov. XII, 5) . 793 Accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis: considerant quam districte quandoque feriat qui diu patienter exspectat; metuunt in his quae se egisse meminerunt,", + "candidate_score": 0.665788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_167_169", + "bdc_text": "Bucers Gutachten ( Pollet , Bucer II 509-518 ) . : Alterum , rationem conciliandi ecclesias quaerendam esse per bonos aliquos et cordatos viros , qui primum parvo numero utrinque coëuntes de controversiis religionis dispiciant . Diserte addidi hanc commentationem praeambulam nullis posse permitti , qui sint e vulgo ecclesiasticorum huius temporis ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2319", + "psc_text": "Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. 107. Pia et moderata Dei ad Job increpatio.---Vir sanctus tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit non ex tumore superbiae, sed ex qualitate collegerat vitae, pie illum increpat dicens: Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. Ac si apertius diceret: Qui tanta de tua actione locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem,", + "candidate_score": 0.665378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_273_275", + "bdc_text": "opere etiam . praestitit . Impotentius tractat adversarios tam falsa ipsi opinione creditos quam veros .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1127", + "psc_text": "ab eadem veritate dirimit tumor mentis? Sequitur: VERS. 10.---Ideo viri cordati audite me. Ecce iterum fastu superbiae inflatus, eos tantummodo, qui quasi digne intelligendo, se assequi valeant quaerit, et sic quod sentiebat erumpit, dicens: CAPUT XVIII. VERS. 10 et 11.---Absit a Deo impietas, et ab Omnipotente iniquitas. Opus enim hominis reddet ei, et juxta vias singulorum restituet eis. 782 44. Deus in hac vita non semper reddit singulis juxta opera.---Bene dixit, quia in omnipotente Deo iniquitas vel impietas non est. Sed in hac vita nequaquam semper hoc agitur, quod subjunxit, quia juxta opus suum singulis et juxta vias proprias reddit. Nam et multos illicita et perversa perpetrantes gratuito praevenit, atque ad opera sancta convertit, et nonnullos rectis actibus deditos flagello interveniente corripit, ac sic placentes quasi displiceant affligit, Salomone attestante, qui ait: Sunt justi quibus multa eveniunt, quasi opera egerint impiorum; et sunt impii qui ita securi sunt, ac si", + "candidate_score": 0.665047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_49", + "bdc_text": "Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1530", + "psc_text": "Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit (Act. XXVIII, 8) , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates (I Tim. V, 23) . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris", + "candidate_score": 0.66483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_90_92", + "bdc_text": "Si mihi nunc huius iudicii mei extrema ratio reddenda sit , aliudvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. tamen iudicare non possim , quamvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. vos non minus inique in illos quam illi in vos affectos esse et iniuriosaffectos esse et iniurios von Bucer korr. aus : affecti estis et iniurii. . Boni consulite me scribere , quod sentio et coram domino sentio .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1377", + "psc_text": "Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit; et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. 51. Electorum quoque alii judicium subeunt, alii non, sed judices sedent.---Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me; infirmus, et visitastis me; in carcere eram, et venistis ad me (Matth. XXV, 35) . Quibus praemittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi (Ibid., 34) . Alii autem non judicantur et regnant qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit implere contenti", + "candidate_score": 0.664607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_397_399", + "bdc_text": "constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_859", + "psc_text": "721 est regnum Dei, quemadmodum si jaciat homo sementem in terram, et dormiat, et exsurgat nocte ac die, et semen germinet, et increscat, dum nescit ille (Marc. IV, 26) . Cujus nimirum seminis incrementa denuntians, adjungit: Ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. Cujus profectus quoque etiam finem subrogat, dicens: Et cum ex se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam venit tempus messis. Ecce Veritatis voce per qualitates frugum distincta sunt incrementa meritorum. Ait enim: Primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. An non herba adhuc tunc fuerat Petrus cum ab ancillae ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus principibus resistebat, dicens: Obedire oportet magis Deo quam hominibus (Act. V, 29) . Plenum vero frumentum in tritura persecutionis tot verbera pertulit, et tamen", + "candidate_score": 0.664565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_442_444", + "bdc_text": "Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1238", + "psc_text": "discutiat cur, stante Judaico populo, dudum in infidelitate gentilitas jacuit; et cur, ad finem gentilitate surgente, judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, Ipso concedente pacem, quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occultae virtutis satisfactio fit apertae rationis. Unde et in Evangelio Dominus, cum de hujus rei causa loqueretur, ait: Confiteor tibi, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, pater (Matth. XI, 25) . Atque mox tanquam rationem quamdam absconsionis ac revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum", + "candidate_score": 0.664561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_108_110", + "bdc_text": "scholasticorum , sed depravatis . His longe melius quidem consuluissemus , si depravationem , non dogmata , quae in se recta sunt , oppugnassemus sicque nostra omnia temperassemus , ne ulla in nobis haereret calumniae suspitio . Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_910", + "psc_text": "periculo innotescunt. Qui sapit, studeat esse sapiens, non videri.---Ut vero apertius ostendamus in elationis jactantia. Eliu quam turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo quam prava sit incurvationis. Sanctae universalis Ecclesiae spiritalis quisque praedicator in cunctis quae dicit solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordet; ne pacem, quam in Ecclesia nuntiat, in seipso, dum bene dicit, et male vivit, amittat. Sed studet summopere contra maledicos rumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus", + "candidate_score": 0.663987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_200_202", + "bdc_text": "Atqui Philippus nullam aliam confessionem probat . Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις . Iniquo et aegro animo estis in istos viros .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1073", + "psc_text": "recessit innotescat bene dicitur: CAPUT IX. VERS. 27.---Respiciet homines et dicet: Peccavi et vere deliqui, et ut eram dignus non recepi. 22. Dum se ficte peccatores esse confitentur, de confessione peccati ornari volunt, non humiliari.--- Peccatores se esse plerumque confitentur etiam qui se peccasse non credunt. Nam saepe contingit ut passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter aliis arguentibus audiunt, defendunt se summopere, atque innocentes videri conantur. Unusquisque ergo cum talis est, si deliquisse se dicit, vere non dicit, quippe qui peccatorem se non ex cordis intimo, sed verbotenus asserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui (Prov. XVIII, 17) , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum ex cordis", + "candidate_score": 0.66397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_443_445", + "bdc_text": "Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE : discedendi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1238", + "psc_text": "discutiat cur, stante Judaico populo, dudum in infidelitate gentilitas jacuit; et cur, ad finem gentilitate surgente, judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, Ipso concedente pacem, quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occultae virtutis satisfactio fit apertae rationis. Unde et in Evangelio Dominus, cum de hujus rei causa loqueretur, ait: Confiteor tibi, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, pater (Matth. XI, 25) . Atque mox tanquam rationem quamdam absconsionis ac revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum", + "candidate_score": 0.66396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_149_151", + "bdc_text": "Atqui hoc ingenium nobis dominus tribuit , ut ex notis iam ad ignota deducamur et dilucida veritate liberemur ab erroribus , ita ut factum nobis est . Lutherus profecto initio caussae non parum veritati profuit , dum publicam doctrinae Christi depravationem iisiis über gestrichenem piis. E : piis. rationibus confutavit , quae tum potuerunt agnosci .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", + "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", + "candidate_score": 0.663738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_412_414", + "bdc_text": "d[ivo ] Paulo . per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. . Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2134", + "psc_text": "16.---Duratur ad filios suos, quasi non sint sui. 17. Hi charitate flagrant erga filios, non illi.---Quem enim charitatis gratia non infundit, proximum suum etiam si ipse hunc Deo genuit, extraneum respicit, ut profecto sunt omnes hypocritae, quorum videlicet mentes dum semper exteriora appetunt, intus insensibiles fiunt; et in cunctis quae agunt, dum sua semper expetunt, erga affectum proximi nulla charitatis compassione mollescunt. O quam mollia viscera gestabat Paulus, quando circa filios suos tanto aestu amoris inhiabat, dicens: Nos vivimus, si vos statis in Domino (I Thess. III, 8) . Et, Testis mihi est Deus, quomodo cupiam omnes vos in visceribus Christi Jesu (Phil. I, 8) . Romanis quoque ait: Testis est mihi Deus, cui servio in spiritu meo, in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri semper facio in orationibus meis, obsecrans si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos; desidero enim videre", + "candidate_score": 0.663311, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_104_106", + "bdc_text": "De scholasticisVgl . oben Nr. 562 , 80-82. : Non spectandum , quid Melanchthon damnant , sed quid damnari debeat . Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1202", + "psc_text": "Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam (Apoc. III, 11) . [Vet. XI.] 21. Doctrina Ecclesiae de praedestinatione et reprobatione spem nutrit humilium, et elationem superborum premit. Innumerabiles sunt reprobi.---Hac ergo sententia, qua narratur aliorum erigi, aliorum autem vita confringi, et spes nutritur humilium, et elatio premitur superborum, dum et illi bona possunt amittere de quibus superbiunt, et isti ea percipere quae quia non habebant contemnuntur. Formidemus igitur in his quae accepimus, nec eos qui illa necdum assecuti sunt desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululum possimus esse nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat, qui a nobis stantibus irridetur; quamvis stare jam non novit, qui non stantem novit irridere. Hunc autem supernorum judiciorum metum Paulus apostolus discipulorum cordibus incutiens, ait: Qui se existimat stare, videat ne cadat", + "candidate_score": 0.663171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_171", + "bdc_text": "Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1380", + "psc_text": "sequere me (Matth. XIX, 21) . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed aliud est quod per sacram Scripturam omnibus generaliter praecipitur, aliud quod specialiter perfectioribus imperatur. Hi ergo recte sub generali judicio non tenentur, qui et praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia lege teneri contemnunt, ita non judicantur et regnant, qui, suadente pietate, etiam ultra generalia divinae legis praecepta proficiunt. Hinc est quod Paulus, etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit quam institutione permissionis accepit (I Thess. II, 7) . Cum enim accepisset ut Evangelium praedicans de Evangelio viveret, et Evangelium audientibus contulit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit, sed majus quod viveret invenit? Dicatur igitur recte: Judicium pauperibus tribuit, quia quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto", + "candidate_score": 0.662609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_232_234", + "bdc_text": "At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ? Sed satis de his .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1036", + "psc_text": "Libera eum, ut non descendat in corruptionem, inveni in quo ei propitier. 5. Solus Christus nos liberavit, Deumque propitiavit. Fortitudo ex humilitate.---Mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus in eo miseretur homini, quo formam hominis sumpsit (I Tim. II, 5; Philipp. II, 7) ; qua misericordia pro redempto homine dicit Patri: Libera eum, ut non descendat in corruptionem. Sicut jam supra diximus, dicere ejus est Libera hominem, naturam hominis assumendo liberam demonstrare. Ex ea quippe carne quam sumpsit, etiam hanc ostendit liberam quam redemit. Quae redempta videlicet caro nos sumus, qui cognitione nostri reatus astringimur. Sed Mediatoris tanti aequitate liberamur, sicut ipse ait: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis (Joan. VIII, 36) . Et bene pro hoc redempto homine dicitur: Non descendat in corruptionem. [Vet. IV.] Superius enim dictum fuerat: Appropinquabit corruptioni anima ejus; postmodum dicitur: Non descendat in corruptionem. Ac si diceret: Quia cognoscendo infirmitatem suam, esse se", + "candidate_score": 0.662424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_232_234", + "bdc_text": "At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ? Sed satis de his .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_628", + "psc_text": "formam Christus nobis dedit, et docuit Paulus.---Quam videlicet pietatis formam Mediator nobis Dei et hominum dedit. Qui cum posset nobis etiam non moriendo concurrere, subvenire tamen moriendo hominibus voluit, quia nos videlicet minus amasset, nisi et vulnera nostra susciperet; nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenderet, fieri pro nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut in semetipso temporaliter mortem susciperet, quam a nobis in perpetuum fugaret. An non in divinitatis suae divitiis nobis invisibilis permanens, miris nos potuit virtutibus ditare? [Vet. XXVII.] Sed ut ad internas divitias rediret homo, foras apparere dignatus est pauper Deus. Unde et praedicator egregius, ut ad largitatis gratiam viscera nostrae compassionis accenderet, dixit: Propter nos egenus factus", + "candidate_score": 0.662335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_30_32", + "bdc_text": "habeatur . tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum . Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1397", + "psc_text": "aures quippe Dei vox valida devota confessio est. Quia ergo simulatores quosque, etiam cum percussionis flagella corripiunt, ad confessionem simplicem non perducunt (cognosci enim peccatores refugiunt, quia sancti omnium opinione ferebantur), quamvis eos ad extremum jam flagella feriant, quamvis duci se ad aeterna supplicia non ignorent, tales tamen cupiunt apud humana judicia remanere, quales se studuerant semper ostendere. Deprehensi ergo etiam flagello percussionis extremae, quia confessionem puram vel afflicti exerere negligunt, quasi vincti clamare contemnunt. Bene ergo dicitur: Neque clamabunt cum vincti fuerint. 61. Hypocritae sanctos se, non quia sunt, sed quia dicuntur, existimant. Vana spe delusi, ad confessionis remedium etiam in extremis non confugiunt. Ab homine longe saepe distat ejus cor.---Quamvis intelligi etiam aliter potest. Omnis enim qui, cum iniquus sit, dici sanctus ab hominibus non pertimescit, etsi iniquum se tacita cogitatione reprehendit, tamen dum saepius sanctum audire se coeperit, hoc quod de se intrinsecus tenebat amittit. Cor quippe", + "candidate_score": 0.662269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_265_267", + "bdc_text": "nos . hoc nomine intelligit . Dolet , quid autem faciam ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_688", + "psc_text": "ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. 11. Sancti merita sua in Christo tanquam in stater curent appendere, ut quod minus habent, agnoscant.--- Scire Deus dicitur scire nos facere, usitato nostrae locutionis modo, qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum (Genes. 22, 12) . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque scriptum est: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini 684 vestigia ejus, qui peccatum", + "candidate_score": 0.662262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_215_217", + "bdc_text": "Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit . At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ? Circumferunt quidam sacrificulisacrificuli von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. excerptum quoddam ex responso Philippi depravatumZu den verfälschenden Kurzfassungen des Gutachtens von Melanchthon , die bereits gegen Ende 1534 als angeblich von Luther , Melanchthon und Bugenhagen gutgeheißene Artikel in Umlauf gebracht wurden , vgl . Seidel 114-122 und oben Nr. 537 , 19. , sed cum non sit insolens illos nugas circumferre , ego non audio , qui ita moveantur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1457", + "psc_text": "ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus", + "candidate_score": 0.661696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_350_352", + "bdc_text": "Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ? Si tantum Helvetiorum Christus est , pergite ; sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1069", + "psc_text": "vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus bonum quod imitetur ostendo. 20. Quod exemplo sanctorum apostolorum Pauli et Petri confirmatur.---Sed quia sanctorum vitam significari istis animalibus diximus, libet in ipso volatu animalium oculos mentis attollere, et quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. Paulus namque, cum caeterorum sanctorum sollicitudinem in praedicatione robustius laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei (I Cor. XV, 9) . Et tamen eorumdem omnium apostolorum primus, quasi accepti principatus oblitus, ac si minus ipse aliquid saperet, in Paulo sapientiam miratur, dicens: Sicut et charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis, sicut et in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu (II Petr.", + "candidate_score": 0.661389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_232_234", + "bdc_text": "At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ? Sed satis de his .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1035", + "psc_text": "(Genes. III, 5) , nullusque erat qui apud Deum pro peccatoribus loquens, a peccato liber appareret, quia ex eadem massa editos aeque cunctos par reatus involverat (Rom. V, 11) . Proinde venit ad nos Unigenitus Patris, assumpsit ex nobis naturam, non perpetrans culpam. Sine peccato quippe 762 esse debuit, qui pro peccatoribus intervenire potuisset, quia nimirum alienae pollutionis contagia non tergeret, si propria sustineret. Bene ergo dicitur quia in eo quod similis nobis apparuit, aequitatem hominibus annuntiavit. Intercedens enim pro peccatoribus, semetipsum justum hominem qui pro aliis indulgentiam mereretur ostendit. Sequitur: CAPUT III [Rec. III]. VERS. 24.---Miserebitur ejus, et dicet: Libera eum, ut non descendat in corruptionem, inveni in quo ei propitier. 5. Solus Christus nos liberavit, Deumque propitiavit. Fortitudo ex humilitate.---Mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus in eo miseretur homini, quo formam hominis sumpsit (I Tim. II, 5; Philipp. II, 7) ; qua misericordia pro redempto homine dicit", + "candidate_score": 0.660808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_39_41", + "bdc_text": "oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1189", + "psc_text": "nos in mala operatione positos, et convinciunt, et eripiunt, quasi ligant et trahunt, coarctant et levant. Sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur, quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, et ex eorum comparatione facere nos posse praesumimus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus, ligemur funibus, id est praeceptis dominicis astringamur. Intersint etiam panni veteres, cum quibus melius teneantur funes; id est, praecedentium confortemur exemplis, ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum levandis discipulis suis praeceptis spiritalibus exempla veterum commodaret, dicens: Justi ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres: lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui sunt (Hebr. XI, 36) . Et paulo post: Habentes itaque tantam impositam nubem testium, deponentes omne pondus, et circumstans nos peccatum, per", + "candidate_score": 0.660557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_64_66", + "bdc_text": "aus ecclesiarum . per urbes imperii sententia et doctrina : de rebus sacris , quia animalis homo nihil intelligit , sentiendum et loquendum esseE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2772", + "psc_text": "et duabus volare conspexit, postquam id quod est Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus exercituum, alterum ad alterum clamare audivit (Isai. VI) , ad seipsum rediens, ait: Vae mihi quia tacui, quoniam vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito (Ibid., 5) . Moxque ipsam pollutionem unde cognoverat subdens, ait: Et regem Dominum exercituum vidi oculis meis (Ibid.) . Hinc etiam Jeremias divina verba audiens, verba se non habere cognovit, dicens: A a a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum (Jerem. I, 6) . [Vet. II.] Hinc Ezechiel loquens de quatuor animalibus, dicit: Cum fieret vox supra firmamentum, quod erat supra caput eorum, stabant et submittebant alas suas (Ezech. I, 25) . Quid enim per volatum animalium, nisi evangelistarum atque doctorum sublimitas designatur? Vel quid sunt alae animalium, nisi sanctorum contemplationes eos ad coelestia sublevantes? Sed cum fit vox supra firmamentum, quod", + "candidate_score": 0.660288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_375_377", + "bdc_text": "Et dominus dedit , ut maior in religionis caussa concordia Augustae non fuerit , quamdiu praedicatumvor praedicatum von Bucer am Rande eingefügtes und wieder gestrichenes nunc a me . illic evangelium est , atque dominus dedit , dum illic fui , et nisi ultro dissipent eam concionatores , optime de hac ecclesia spero . Abiturum hinc vocavit piissimus vir Bufflerus Isnensis propter Paulum Paul Fagius ( Büchelin , Büchlein) , geb. um 1504 , gest. 1549 , von Rheinzabern ( Pfalz) , Theologe und Hebraist , wurde nach Studien in Heidelberg und Straßburg 1527 Rektor der Lateinschule zu Isny .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2238", + "psc_text": "Dei subditur: CAPUT XXXII. VERS. 24.---Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. 66. Despectis illorum conatibus, pius praedicator peccatorum conversioni semper insudat.---Primo namque peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis (Genes. III, 19) . Tubae autem clangunt, cum hujus saeculi potestates loqui sanctos terribiliter prohibent. Quia igitur praedicator zelo sancti Spiritus inflammatus, vel inter supplicia positus, quoslibet peccatores ad se trahere non desistit, fervens 1027 procul dubio terram sorbet, quia vero persecutorum minas minime formidat, clangorem tubae sonare non reputat. Tuba enim, quae discrimen belli denuntiat, quid est aliud quam vox saecularium potestatum, quae contempta resistentibus mortis certamen parat? 67. Exemplum Apostolorum, praesertim S. Pauli.---Haec a principibus sacerdotum tuba sonuerat, cum flagellatos apostolos de Deo loqui prohibebant, sicut scriptum est: Caesis denuntiaverunt, ne loquerentur in nomine Jesu (Act. V, 40) . Sed videamus quomodo equum Dei clangor tubae non terreat. Ait Petrus: Obedire oportet", + "candidate_score": 0.659827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_64_66", + "bdc_text": "aus ecclesiarum . per urbes imperii sententia et doctrina : de rebus sacris , quia animalis homo nihil intelligit , sentiendum et loquendum esseE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1068", + "psc_text": "me vocem commotionis magnae: Benedicta gloria Domini de loco sancto suo, et vocem alarum animalium percutientium 769 alteram ad alteram (Ezech. III, 12) . Quid namque alas animalium, nisi virtutes debemus sentire sanctorum? Qui dum terrena despiciunt, ad coelestia volando sublevantur. [Vet. XI.] Unde recte etiam per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem, assument pennas ut aquilae (Isai. XL, 31) . Volantia itaque animalia alis suis se vicissim feriunt, quia sanctorum mentes in eo quod superna appetunt, consideratis invicem alternis virtutibus excitantur. Ala enim sua me percutit, qui exemplo sanctitatis propriae me ad melius accendit. Et ala mea vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus bonum quod imitetur ostendo. 20. Quod exemplo sanctorum apostolorum Pauli et Petri confirmatur.---Sed quia sanctorum vitam significari istis animalibus diximus, libet in ipso volatu animalium oculos mentis attollere, et quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. Paulus namque, cum caeterorum sanctorum", + "candidate_score": 0.65944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_396_398", + "bdc_text": "Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae . constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1458", + "psc_text": "ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus judiciis silendo quiescere, quanto et rationem judiciorum illius nos cernimus non videre. Unde et bene subditur: CAPUT IV [Vet. et Rec. II]. VERS. 24.---Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri. 6. Angeli et doctores ea, etsi laudent, minime tamen cognoscunt. In Scriptura sacra viri aliquando angeli, aliquando autem perfectae vitae homines memorantur. Nam quia aliquando vir angelus dicitur, Daniel propheta testatur, dicens: Ecce vir Gabriel (Dan. IX, 21) . Rursum, quia virorum nomine perfectae vitae homines exprimuntur, in Proverbiis sapientia loquitur, dicens: O viri, ad vos clamito (Prov. VIII, 4) . De Domino igitur viri canunt, cum ejus", + "candidate_score": 0.659182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_282", + "bdc_text": "His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1551", + "psc_text": "hoc quod sanctorum vocibus nunc obscurius audimus. Praecipit igitur Dominus nivi, et hiemis pluviis, ut in terram descendant, dum aspiratione sancti spiritus pro corrigendis peccatoribus corda sanctorum ad ministerium praedicationis humiliat. Ubi recte additur: Et imbri fortitudinis suae. [Rec. XV.] 46.---Imber fortitudinis, praedicatio divinitatis; imber infirmitatis, praedicatio humanitatis Christi.---Imber quippe fortitudinis Dei est praedicatio divinitatis. Nam imber infirmitatis est praedicatio ejus incarnationis, de qua per Paulum dicitur: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus (I Cor. I, 25) . Et rursum: Si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) . Sic autem sancti viri humanitatis ejus infirma praedicant, ut auditorum suorum cordibus etiam divinitatis fortia infundant. Audiamus per tonitruum nubis, imbrem fortitudinis: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) . Audiamus etiam imbrem infirmitatis: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid., 14) .", + "candidate_score": 0.657655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_227_229", + "bdc_text": "purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit . Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1010", + "psc_text": "Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere concupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripturae sacrae non inconvenienter accipitur, per eumdem prophetam Judaeis solam litteram servantibus dicitur: Quare appenditis argentum, et non in panibus (Isai. LV, 2) ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed non in refectione, quia dum solam litterae speciem custoditis, de spiritali intelligentia pinguedinem internae refectionis amittitis. Unde illic apte subjungitur: Et laborem vestrum non in saturitate (Ibid.) . [Vet. XXVI.] Rursum per panem haereticorum praedicatio designatur, sicut per Salomonem mulier haereticae ecclesiae typum gestans, et stultos convocans, dicit: Panes occultos", + "candidate_score": 0.65695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_84_86", + "bdc_text": "De commentariis tuisVgl. ebd. , Z. 52-64 . bene habet res . Oremus dominum , ut ubique nos suo spiritu regat etvon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. doceat quorumlibet scriptis pie utivon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2090", + "psc_text": "Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere (Act. XVIII, 9) . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate (Ibid. 10) . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret (I Reg. III, 12, seq.) . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos", + "candidate_score": 0.656599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_351_353", + "bdc_text": "Si tantum Helvetiorum Christus est , pergite ; sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. . Haec ad tuas alteras , Bullingere , etvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. boni consule libertatem in re tanti momenti et ad literas tuas sic liberasvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_689", + "psc_text": "designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque scriptum est: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini 684 vestigia ejus, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus. Qui cum malediceretur, non maledicebat; cum pateretur, non comminabatur (I Pet. II, 21) . Hinc per Paulum dicitur: Per patientiam curramus ad propositum nobis certamen, aspicientes in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta (Hebr. XII, 1) . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit:", + "candidate_score": 0.656422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_398_400", + "bdc_text": "gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea . Et cum a sorte Monasteriensium absumus longissime , a vobis traducimur , quasi simus ei proximi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1784", + "psc_text": "dicitur: Extollens se supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur (II Thess. II, 4) , aperte monstratur quia appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescendo, jam se supra omne quod Deus dicitur et colitur extollit. Quia ergo haec ejus superbia districti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui (Ibid., 8) , recte dicitur: Et brachium excelsum conteretur. 9. Verbi divini, quo plus teritur, virtus magis augetur.---Cuncta tamen haec, quae bis discussa sunt, adhuc intelligi et aliter possunt. Verba enim Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigmentum quanto plus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conterimus, eo audientes amplius quasi bibentes juvamus. [Vet. V.] Quia igitur misericors Deus diu peccata hominum tolerat, et cum jam vicinum finem respicit,", + "candidate_score": 0.656069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_215_217", + "bdc_text": "Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit . At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ? Circumferunt quidam sacrificulisacrificuli von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. excerptum quoddam ex responso Philippi depravatumZu den verfälschenden Kurzfassungen des Gutachtens von Melanchthon , die bereits gegen Ende 1534 als angeblich von Luther , Melanchthon und Bugenhagen gutgeheißene Artikel in Umlauf gebracht wurden , vgl . Seidel 114-122 und oben Nr. 537 , 19. , sed cum non sit insolens illos nugas circumferre , ego non audio , qui ita moveantur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1813", + "psc_text": "Rursumque quia aliquando sortes quae coeperint non mutantur, et latronem novimus alium pervenisse ad supplicium, et apostolos scimus percepisse propositum quod desideraverant regnum. Quis ergo discutiat in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit, ut ducat unumquodque ad terminos suos, et intelligat semitas domus ejus? Video Paulum ex illa persecutionis saevitia ad gratiam apostolatus vocatum (Act. IX, 1, seq.) , et tamen sic inter judicia occulta formidat, ut reprobari se, etiam postquam vocatus est, timeat. Ait enim: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar (I Cor. IX, 27) . Et rursum: Ego me non arbitror comprehendisse; unum autem, quae quidem retro sunt oblitus, ad ea quae sunt priora extendens meipsum, ad destinatum sequor, ad palmam supernae vocationis Dei, in Christo Jesu. Sequor autem si comprehendam, in quo et comprehensus sum (Philip. III, 13) . Et certe jam de illo voce dominica", + "candidate_score": 0.656038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_168_170", + "bdc_text": "Alterum , rationem conciliandi ecclesias quaerendam esse per bonos aliquos et cordatos viros , qui primum parvo numero utrinque coëuntes de controversiis religionis dispiciant . Diserte addidi hanc commentationem praeambulam nullis posse permitti , qui sint e vulgo ecclesiasticorum huius temporis ; eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1950", + "psc_text": "sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, districta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt operibus clamant; et cum perfecte in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. 16. Ut recte suo munere defungantur praedicatores et doctores, habent a Deo.---Sed unde tanta haec doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat,", + "candidate_score": 0.655457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_365_367", + "bdc_text": "Rott , Correspondance de Bucer , Liste 98. ; quomodo advenire non potuissem ? Interea vocavit me Landtgravius ad Philippum Cassellam Philipp von Hessen hatte Bucer Ende Dezember 1534 zu einem Treffen mit Philipp Melanchthon nach Kassel gerufen ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1813", + "psc_text": "Rursumque quia aliquando sortes quae coeperint non mutantur, et latronem novimus alium pervenisse ad supplicium, et apostolos scimus percepisse propositum quod desideraverant regnum. Quis ergo discutiat in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit, ut ducat unumquodque ad terminos suos, et intelligat semitas domus ejus? Video Paulum ex illa persecutionis saevitia ad gratiam apostolatus vocatum (Act. IX, 1, seq.) , et tamen sic inter judicia occulta formidat, ut reprobari se, etiam postquam vocatus est, timeat. Ait enim: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar (I Cor. IX, 27) . Et rursum: Ego me non arbitror comprehendisse; unum autem, quae quidem retro sunt oblitus, ad ea quae sunt priora extendens meipsum, ad destinatum sequor, ad palmam supernae vocationis Dei, in Christo Jesu. Sequor autem si comprehendam, in quo et comprehensus sum (Philip. III, 13) . Et certe jam de illo voce dominica", + "candidate_score": 0.655352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_273_275", + "bdc_text": "opere etiam . praestitit . Impotentius tractat adversarios tam falsa ipsi opinione creditos quam veros .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_127", + "psc_text": "impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi opere non concordat. Sequitur: CAPUT VII [Rec. VII]. VERS. 8.---Quae enim spes est hypocritae, si avare rapiat, et non liberet Deus animam ejus? 13. Hypocrita avarus est et raptor.---Hypocrita, qui Latina lingua dicitur simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari,", + "candidate_score": 0.655334, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_350", + "bdc_text": "Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1272", + "psc_text": "Deus etiam perhibuit frustra percussum (Job. II, 3) . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles (22, q. 2, c. Incaute) , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit (I Tim. II, 7; Act. XX, 18, 19) Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non sonasse. [Vet. III.] Quia vero saepe asperitas superborum usque ad duritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba,", + "candidate_score": 0.655205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_396_398", + "bdc_text": "Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae . constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1257", + "psc_text": "tegant Ecclesiam, quos et labor rerum corporalium non gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora 810 agentem murmuret is qui intra Ecclesiam sanctam jam spiritaliter fulget. Si enim tu secure interius ut coccus rutilas, cilicium quo protegeris cur accusas? [Vet. XXIII.] 40. Prava praelatorum exempla Deus ordinat in poenam superborum subditorum. Dum maledicere videntur prophetae, praedicunt.---Sed a quibusdam quaeritur quia dum saltem pro utilitate subditorum rectores nimium temporalibus curis inserviunt, plerique in Ecclesia eorum exemplo deterescunt. Quod verum valde esse quis abneget, cum curari a pastoribus terrena quam coelestia sollicitius videt? Sed neque haec injusta sunt, si, ut superius diximus, res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur", + "candidate_score": 0.655076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_104_106", + "bdc_text": "De scholasticisVgl . oben Nr. 562 , 80-82. : Non spectandum , quid Melanchthon damnant , sed quid damnari debeat . Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1203", + "psc_text": "possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat, qui a nobis stantibus irridetur; quamvis stare jam non novit, qui non stantem novit irridere. Hunc autem supernorum judiciorum metum Paulus apostolus discipulorum cordibus incutiens, ait: Qui se existimat stare, videat ne cadat (I Cor. X, 12) . Quod autem dicens: Conterit multos, illico adjunxit, Innumerabiles, vel multitudinem exprimere studuit reproborum, quae humanae rationis numerum transit; vel certe indicare voluit quod omnes qui pereunt intra electorum numerum non habentur, ut eo sint innumerabiles, quo extra numerum currunt. Unde Propheta intuens tantos hoc Ecclesiae tempore specie tenus credere, quantos nimirum certum est electorum numerum summamque transire, ait: Multiplicati sunt super numerum (Psal. XXXIX, 6) . Ac si diceret: multis Ecclesiam intrantibus, etiam hi ad fidem specie tenus veniunt qui a numero regni coelestis excluduntur, quia electorum summam sua videlicet multiplicitate transcendunt. Unde et per", + "candidate_score": 0.654912, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_181", + "bdc_text": "Iste ordo et mutua cura si hodie obtineret in domino et iuxta verbum eius , quid , obsecro , hinc metuas periculi ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_18", + "psc_text": "Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur (Joan. XII, 26) . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum (Matth. XX, 22) ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis", + "candidate_score": 0.654873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_90", + "bdc_text": "Si mihi nunc huius iudicii mei extrema ratio reddenda sit , aliudvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. tamen iudicare non possim , quamvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. vos non minus inique in illos quam illi in vos affectos esse et iniuriosaffectos esse et iniurios von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1457", + "psc_text": "ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus", + "candidate_score": 0.654489, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_55", + "bdc_text": "Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1663", + "psc_text": "et pro prima ostensione ornamenti lapides sunt in pectore, et pro prima soliditate aedificii in solo fundamenta. Unde David propheta cum sanctam Ecclesiam in sublimibus apostolorum mentibus poni aedificarique conspiceret: Fundamenta ejus, inquit, in montibus sanctis (Psal. LXXXVI, 1) . Cum vero in sacro eloquio non fundamenta, sed singulari numero fundamentum dicitur, nullus alius nisi ipse Dominus designatur, per cujus divinitatis potentiam, nutantia infirmitatis nostrae corda solidantur. De quo et Paulus ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Ipse quippe fundamentum fundamentorum est, quia et origo est inchoantium, et constantia 900 robustorum. Quia igitur fundamenta nostra sunt hi qui iniquitatum nostrarum pondera portaverunt, ne beatus Job in superbiam de virtutum suarum potentia sublevetur, in ipsa dominici prima parte sermonis de sanctorum praedicatorum commemoratione discutitur, ut quanto illos admirabiles venire conspiceret, tanto in eorum comparatione de se vilius", + "candidate_score": 0.654441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_256_258", + "bdc_text": "vgl . WA XL /1 1-14 und 689f. . Maledicit \"charitati et concordiae , propter quam conservandam necesse sit periclitari verbum dei\"WA XL /1 642 , 311. . In hac sententia quid impii ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_186", + "psc_text": "ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XII, 3) [Vet. XV.] Alii quippe prava de Deo sentiunt; alii recta de auctore tenent; sed unitatem cum fratribus non tenent. Illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua (Deut. VI, 5) . Atque mox subditur: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit. Qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. 43. Quia deest charitas tam schismaticis quam haereticis.---Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae, sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo dividitur, charitatis hujus gratia", + "candidate_score": 0.654421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_424_426", + "bdc_text": "Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt . Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1636", + "psc_text": "Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam (Jerem. XXXVI, 18) . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verbum facit, quia 894 quod videt dicit. Prophetae ergo Dei, quia ejus verba vident potius in corde quam audiunt, quasi legentes loquuntur. 3. Quomodo per angelos loqui soleat. Aliquando verbis utendo; aliquando rebus; aliquando simul verbis et rebus; aliquando imaginibus cordis aut corporis oculis ostensis.---Cum vero per angelum voluntatem suam Dominus indicat, aliquando eam verbis, aliquando rebus demonstrat, aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per angelum humanis cordibus ita loquitur Deus, ut ipse quoque angelus mentis obtutibus praesentetur 4. Verbis namque per angelum loquitur Deus, cum nil in imagine ostenditur, sed supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente Domino: Pater, clarifica filium", + "candidate_score": 0.654023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_287_289", + "bdc_text": "Fructum omnem sacramentorum uni benevolentiae dei et fidei , qua benevolentiam istam in Christo oblatam excipimus , tribuit . Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ; vgl. HBBW III [Nr. 219 ] , S. 119-123 ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2140", + "psc_text": "elevavit me spiritus inter terram et coelum, et adduxit me in Jerusalem in visione Dei juxta ostium interius, quod respiciebat ad Aquilonem, ubi erat statutum idolum zeli, ad provocandam aemulationem (Ezech. VIII, 3) . Quid est enim cincinnus capitis, nisi collectae cogitationes mentis, ut non sparsae diffluant, sed per disciplinam constrictae subsistant? Manus ergo desuper mittitur, et propheta per cincinnum capitis elevatur, quia cum nostra mens sese per custodiam colligit, vis superna sursum nos ab infimis trahit. Bene vero inter terram et coelum sublatum se asserit, quia quilibet sanctus in carne mortali positus, plene quidem adhuc ad superna non pervenit, sed jam tamen ima derelinquit. In visione vero Dei in Jerusalem ducitur, quia videlicet unusquisque proficiens per charitatis zelum, qualis esse Ecclesia debeat contemplatur. Bene quoque additur. Juxta ostium interius, quod respiciebat ad Aquilonem, quia nimirum sancti viri dum per aditum internae contemplationis aspiciunt, plus prava intra Ecclesiam fieri quam", + "candidate_score": 0.65398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_438_440", + "bdc_text": "Id utinam bene cadat! Libere scripsistis , libere rescripsi . Boni consului vestram libertatem , sed ut responderem tamen , sic et vos meam boni consulite . Faciamus paria .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2580", + "psc_text": "Bene itaque dicitur: Quis ante dedit mihi, ut reddam ei? Ac si aperte diceretur: Ad parcendum reprobis nulla ratione compellor, quia eis debitor ex sua actione non teneor. Idcirco enim nequaquam coelestis patriae praemia aeterna percipiunt, quia ea nunc dum promereri poterant, ex libero arbitrio contempserunt. Quod videlicet liberum arbitrium in bono formatur electis, cum eorum mens a terrenis desideriis gratia aspirante suspenditur. [Vet. XXVI.] 40. Bonum quod agimus et Dei est, et nostrum.---Bonum quippe quod agimus, et Dei est, et nostrum: Dei per praevenientem gratiam, nostrum per obsequentem liberam voluntatem. Si enim Dei non est, unde ei gratias in aeternum agimus? Rursum si nostrum non est, unde nobis retribui praemia speramus? Quia ergo non immerito gratias agimus, scimus quod ejus munere praevenimur; et rursum, quia non immerito retributionem quaerimus, scimus quod obsequente libero arbitrio bona elegimus quae ageremus. Sequitur: Omnia quae sub coelo sunt mea sunt. Omnibus liquet quod", + "candidate_score": 0.653607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_39_41", + "bdc_text": "oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2849", + "psc_text": "designatur. Quia enim luxuriosorum petulantia asinorum appellatione per comparationem exprimitur aperte declaratur cum per prophetam dicitur: Quorum carnes sunt ut carnes asinorum (Ezech. XXIII, 20) . Rursum quia asinarum nomine simplicium vita figuratur, Redemptor noster cum Jerusalem pergeret, asinam sedisse memoratur. Jerusalem quippe visio pacis dicitur. Quid igitur signat quod Dominus sedendo asinam Jerusalem ducit, nisi quod simplices mentes dum praesidendo possidet, eas usque ad visionem pacis sua sacra sessiono perducit? Rursum quia asinorum nomine stultitia gentilium designatur propheta testatur, dicens: Beati qui seminatis super omnes aquas, immittentes pedem bovis et asini (Isai. XXXII, 20) . Super omnes quippe aquas seminare est cunctis populis fructuosa vitae verba praedicare. Pedem vero bovis et asini immittere est vias Israelitici et gentilis populi per praeceptorum coelestium vincula religare. [Vet. XIX.] 41. Sacrae Scripturae littera praeterita referuntur, et futura praedicuntur.---Litterae igitur veritate servata, sub beati Job nomine cunctis his animalibus non immerito credimus sanctae", + "candidate_score": 0.653387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_862", + "psc_text": "9) . Quam videlicet positionem sui corporis, dum verba intrinsecus loquentis audiret, nequaquam nobis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacare cognovisset. In Scriptura enim sacra justi viri non solum quod dicunt prophetia est, sed etiam plerumque quod agunt. Vir itaque sanctus internis mysteriis plenus per positionem quoque corporis exprimit virtutem vocis, et per hoc quod primum in terra prostratus jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc quod ad extremum erectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritalia praecepta cognoscimus. Ad quae praecepta quasi super genua et super 722 manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum", + "candidate_score": 0.653327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_208_210", + "bdc_text": "Tribuo plus satis monarchiae pontificiaeVgl. ebd. , ebd. , Z. 131f. . Quid vero tribuo ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1578", + "psc_text": "inveniunt, quo ad hanc non suis, sed praeceptoris sui nutibus ducuntur. Unde adhuc subditur: CAPUT XXXIV [Rec. XX]. VERS. 13.---Sive in una tribu, sive in terra sua, sive in quocunque loco misericordiae suae eas jusserit inveniri. 58. Non Judaeis tantum, sed etiam gentilibus concessa Evangelii praedicatio.---Una tribus profecto Juda intelligitur, quae in Scriptura sacra clara ac multiplex prae caeteris memoratur. Quae in hoc quod ex se Redemptoris nostri carnem protulit, speciale prae omnibus munus accepit. Terra autem Dei simul omnis Judaea nominatur, quia quae tunc ei fidei suae fructum protulit, cum totus sub idolorum cultu delapsis gentibus mundus erravit. Locus autem misericordiae Dei est ipsa gentilitas, cujus culpas districtus judex si juste animadverteret, ad reconciliationem gratiae nunquam veniret. Quae cum nulla apud Deum merita habuit, reconciliationis tamen gratiam ex sola misericordia accepit. Unde bene per Paulum dicitur: Gentes autem super misericordia honorare Deum (Rom. XV, 9) . Unde rursus scriptum", + "candidate_score": 0.653096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_299", + "bdc_text": "Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_862", + "psc_text": "9) . Quam videlicet positionem sui corporis, dum verba intrinsecus loquentis audiret, nequaquam nobis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacare cognovisset. In Scriptura enim sacra justi viri non solum quod dicunt prophetia est, sed etiam plerumque quod agunt. Vir itaque sanctus internis mysteriis plenus per positionem quoque corporis exprimit virtutem vocis, et per hoc quod primum in terra prostratus jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc quod ad extremum erectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritalia praecepta cognoscimus. Ad quae praecepta quasi super genua et super 722 manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum", + "candidate_score": 0.653033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_425_427", + "bdc_text": "Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ? Quam ubique erit vobis , quod regeratis ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1636", + "psc_text": "Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam (Jerem. XXXVI, 18) . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verbum facit, quia 894 quod videt dicit. Prophetae ergo Dei, quia ejus verba vident potius in corde quam audiunt, quasi legentes loquuntur. 3. Quomodo per angelos loqui soleat. Aliquando verbis utendo; aliquando rebus; aliquando simul verbis et rebus; aliquando imaginibus cordis aut corporis oculis ostensis.---Cum vero per angelum voluntatem suam Dominus indicat, aliquando eam verbis, aliquando rebus demonstrat, aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per angelum humanis cordibus ita loquitur Deus, ut ipse quoque angelus mentis obtutibus praesentetur 4. Verbis namque per angelum loquitur Deus, cum nil in imagine ostenditur, sed supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente Domino: Pater, clarifica filium", + "candidate_score": 0.652867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_104_106", + "bdc_text": "De scholasticisVgl . oben Nr. 562 , 80-82. : Non spectandum , quid Melanchthon damnant , sed quid damnari debeat . Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1258", + "psc_text": "res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva (Psal. LXVIII, 24) . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens in infidelitatis tenebris populus erravit. 41. Quo sensu Deus faciat regnare hypocritam.---Sed quaeri rationabiliter potest quomodo hoc in loco dicitur quod regnare hypocritam Dominus facit, cum de hac re specialiter per", + "candidate_score": 0.65277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_396_398", + "bdc_text": "Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae . constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_412", + "psc_text": "paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret (Genes. II, 15) . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subrepit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subditur: CAPUT XXII [Vet. XVIII]. IBID.---Et diademate, judicio meo. 35. Justi sollicite attendunt, quid Deo, quid proximo debeant.---Justorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant, solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia (Prov. XII, 5) . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae", + "candidate_score": 0.652724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_256_258", + "bdc_text": "vgl . WA XL /1 1-14 und 689f. . Maledicit \"charitati et concordiae , propter quam conservandam necesse sit periclitari verbum dei\"WA XL /1 642 , 311. . In hac sententia quid impii ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_938", + "psc_text": "cum crescentia mala cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Inflammantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dicens: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me; obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis (Psal. XXXVIII, 2) , in ipso suo silentio, isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est, concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis (Ibid., 3) . Intus ergo cor concaluit, quia dilectionis ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat, quando contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet, increpare", + "candidate_score": 0.652582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_213_215", + "bdc_text": "Non aedificamus civitatem Platonicam Vgl. ebd. , Z. 135f. , sed prodimus impudentiam eorum , qui verbis sibi sumunt posse tot ecclesiis prospicere , cum certo sint omnibus exitio . Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. . Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1420", + "psc_text": "a bonis rectoribus, sicut superius dictum est, opprimi aestimant quos invitos cernunt a vitiis coerceri. 73. Ecclesiae in cunctis mundi partibus potentia temporalis. Hanc immerito Ecclesiae hostes ei exprobrant. Etsi quidam intra ejus sinum sint qui de ipsius gloria superbiant.---Auctore autem Domino, quia in cunctis mundi partibus sancta Ecclesia culmine religionis excrevit, hanc ipsam temporalem potentiam, qua quidem bene utitur, obtrectando in vitium elationis inflectunt. [Rec. XXVII.] Unde Eliu subjungit, dicens: Nec multitudo locorum inclinet te. Ac si eidem sanctae Ecclesiae humilitatem magis in prosperis conservanti arrogantium voce dicatur: Quia ubique fidei reverentia coleris, cave ne ejusdem reverentiae fascibus extollaris. Quosdam quippe conspiciunt qui sub religionis obtentu vitio elationis intumescunt, et quod in quibusdam jure reprehendunt, hoc injuste ad crimen omnium pertrahunt: nequaquam videlicet perpendentes quod sint in ea qui et despicientes noverint perfecte temporalia regere, et amantes aeterna plenis desideriis exspectare; et dispensationem potestatis acceptae peragere, et humilitatis insitae", + "candidate_score": 0.652387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2049", + "psc_text": "premat. Sicque fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen haec nobiscum congredi ex aequo prohibemus, nec vitia contra virtutem praevaleant, nec rursum virtus cum vitiorum 985 omnimoda exstinctione succumbat. Qua in re sola elatio funditus exstinguitur, quia quamvis victoriae serviat, ad edomandam tamen cogitationum superbiam continua nobis pugna servatur. Unde bene hic, quia unusquisque vir continens et debitae necessitati congruit, et violentae voluptati contradicit, voce dominica dicitur: Clamorem exactoris non audit. Quia autem discretus vir eo ad intelligenda superiora se elevat, quo in se carnis incentiva castigat, recte post contemptum exactoris clamorem subditur. CAPUT XIX [Rec. XV]. VERS. 8.---Circumspicit montes pascuae suae. 64. Ad intelligenda sublimia valet ascendere, qui carnis incentiva castigavit.---Montes pascuae sunt altae contemplationes internae refectionis. Sancti enim viri quanto magis se exterius despiciendo dejiciunt, tanto amplius interius revelationum contemplatione pascuntur. Unde scriptum est: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum (Psal. LXXXIII,", + "candidate_score": 0.652251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_187_189", + "bdc_text": "vgl . Seidel 34. , etsi maluissem in eius responso quaedam magis expressa , quia ad disputationem , et bonorum , retulit dubia et nihil dare voluit , nisi quod iustificationis doctrinam promoveret . Hac autem salva nihil loci ulli superstitioni manere potest . Rex diversa scribit et fallitVgl . oben Nr. 562 , 97-103. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2220", + "psc_text": "Salomonem dicitur: Non contristabit justum quidquid ei acciderit (Prov. XII, 21) . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit (Prov. XXVIII, 1) . In occursu bestiarum idcirco leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas recte leoni comparatur, quia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit; 1023 et scit quia cunctos adversantes superat, quia illum solum diligit, quem invitus nullo modo amittat. Quisquis enim exteriora, quae et nolenti subtrahuntur, appetit sua se sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in supernis sita tutius munitur. 56. Justus adversantibus intrepidus occurrit.---Equus itaque iste non solum contra se venientes minime metuit, sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic additur: In", + "candidate_score": 0.651993, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_10_12", + "bdc_text": "De mora rescribendi : Hanc tribuite occupationibus et spei conveniendi , quam feceras , BullingereVgl . oben Nr. 517 , 10-14 und Nr. 531. . Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_385", + "psc_text": "igitur tunc Ecclesia vehementer afflicta, quomodo pacis suae tempore per exhortationis verbum, membra in se etiam extrema mundabat, et dicat: Quando lavabam pedes meos butyro. Quod de beato Job admirabiliter libet intueri, qui inter tot curas rerum, inter tot affectus pignerum, inter tot studia sacrificiorum, subjectis suis quamlibet extremis, bona sequentis vitae praedicabat, ut eos de coelestibus imbueret, qui sibi ad terrena opera deservirent. Quid ad haec nos episcopi dicimus, qui commissis nobis verbum vitae impendere non curamus, quando conjugatum virum prohibere non valuit ab officio praedicationis vel saecularis habitus, vel magnae occupatio facultatis? [Rec. XI]. Sed servata veritate historiae, ad sanctae Ecclesiae jam verba redeamus, quae per beatum Job, id est per os membri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: CAPUT XV. IBID. Et petra", + "candidate_score": 0.651858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_227_229", + "bdc_text": "purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit . Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.65178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_95", + "bdc_text": "Admittunt , proh dolor , illi , unde forsan vobis sit horum criminumcriminum von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. occasio , at quo fortiores vobis videmini , hoc oportebat diligentius curare , ne quid praeter verum vel contra inimicissimos vobis excideret .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2568", + "psc_text": "exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur ut exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, et flagellorum sectionibus repellatur ea quae occupare mentem poterat interior putredo vitiorum; et tamen saepe dum patentis culpae sibi homines conscii non sunt, et aut doloribus cruciantur, aut laboribus deprimuntur, contra justum atque omnipotentem judicem in querelam prosiliunt, scilicet minus intuentes contra quam fortem adversarium bellum gerunt. Cujus si intolerabiles vires sollicite attenderent, nequaquam de his quae exterius tolerant murmurarent. 36. Haec gravia non videntur, si bella occulti adversarii graviora ponderemus. Non patris flagellum sed hostis gladium formidemus.---Sed ideo videntur nobis haec gravia, quia bella occulti adversari nolumus pensare graviora. A quibus plerumque bellis, ut diximus, dum flagellamur, defendimur, dum affligimur, occultamur. Caro enim nostra prius quam resurrectionis incorruptione solidetur, si nullo moerore afficitur, in tentationibus effrenatur. Quis autem nesciat quod multo melius sit ardere flamma febrium quam igne vitiorum? Et tamen cum febre corripimur, quia", + "candidate_score": 0.65167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_348_350", + "bdc_text": "nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ). . Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1272", + "psc_text": "Deus etiam perhibuit frustra percussum (Job. II, 3) . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles (22, q. 2, c. Incaute) , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit (I Tim. II, 7; Act. XX, 18, 19) Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non sonasse. [Vet. III.] Quia vero saepe asperitas superborum usque ad duritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba,", + "candidate_score": 0.651522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_398_400", + "bdc_text": "gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea . Et cum a sorte Monasteriensium absumus longissime , a vobis traducimur , quasi simus ei proximi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1536", + "psc_text": "sequatur, ut ei jam salubriter flere libeat, quae prius de iniquitatibus flenda jucunditate gaudebat. [Vet. XVI.] Sed quo uberius culpa fletur, eo altius cognitio veritatis attingitur, quia ad videndum internum lumen polluta dudum conscientia lacrymis baptizata renovatur. Unde post poenitentiae rugitum apte subjungitur: CAPUT XX [Rec. XIII]. IBID.---Tonabit voce magnitudinis suae. 40. Vox Dei torpentem peccatorem excitans, tonitrui similis.---Voce enim magnitudinis suae Deus tonat, cum se nobis bene jam per lamenta praeparatis quam sit magnus in supernis insinuat. Quasi enim de coelo tonitrusprocedit cum nos incuria negligentiaque torpentes respectus gratiae pavore subito percutit, atque in terra positi sonum de superioribus audimus, quia terrena cogitantes superni terroris sententiam repente pertimescimus, et mens bene jam de summis sollicita trepidat, quae prius in infimis male secura torpebat. Sed istius visitationis occultae quibus modis se nobis insinuet terror ignoratur; neque ipsius mentis acie comprehenditur, cujus ad melius intentio commutatur. Unde apte subjungitur: CAPUT XXI.", + "candidate_score": 0.651308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_397_399", + "bdc_text": "constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2446", + "psc_text": "fecit. Hujus primatus eminentiam conspicit propheta cum dicit: Cedri 1072 non fuerunt altiores illo in paradiso Dei; abietes non adaequaverunt summitatem ejus; platani non fuerunt aequae frondibus illius; omne lignum paradisi Dei non est assimilatum illi et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus (Ezech. XXXI, 8, 9) . Qui namque accipi in cedris, abietibus et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina in aeternae laetitiae viriditate plantata? Quae quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. Qui speciosus factus in multis condensisque frondibus esse dicitur, quia praelatum caeteris legionibus, tanta illum species pulchriorem reddidit, quanta et supposita angelorum multitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum per eumdem prophetam dicitur: Tu signaculum similitudinis", + "candidate_score": 0.650796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_396_398", + "bdc_text": "Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae . constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_414", + "psc_text": "Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium diadema dicitur, quia per hoc non in terrenis et infimis, sed sursum remunerari concupiscunt. Sequitur CAPUT XXIII [Rec. XIV]. VERS. 15, 16.---Oculus fui caeco, et pes claudo. Pater eram pauperum, et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam. 36. Bona opera etsi humilitate occultanda, necessitate tamen aliquando publicanda.---Inter haec lectoris animus forsitan quaerat cur beatus Job suas tam subtiliter virtutes enumeret. 623 Sanctorum quippe virorum est bona quae fecerint occultare, ne contingat eos lapsum elationis incurrere. Unde per semetipsam Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis (Matth. VI, 1) . Hinc est etiam quod duos caecos juxta viam sedentes illuminans, praecepit dicens: Videte ne quis sciat", + "candidate_score": 0.650755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_432_434", + "bdc_text": "Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_166", + "psc_text": "quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit (Prov. I, 26) . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Et vos estote parati, quia qua hora non putatis Filius hominis veniet (Matth. XXIV, 43) . Hinc etiam contra malum servum dicitur: Si autem dixerit malus servus ille in corde suo: Moram facit dominus meus venire, et coeperit percutere conservos suos; manducet autem et bibat cum ebriis; veniet dominus servi illius in die qua non sperat, et hora qua ignorat (Ibid., 48) . Hinc Paulus discipulis dicit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur", + "candidate_score": 0.65044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_107_109", + "bdc_text": "aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt. scholasticorum , sed depravatis . His longe melius quidem consuluissemus , si depravationem , non dogmata , quae in se recta sunt , oppugnassemus sicque nostra omnia temperassemus , ne ulla in nobis haereret calumniae suspitio .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1123", + "psc_text": "desperando desperant, ut tanto eos celerius a culpa pavescere ac resilire faciant, quanto jam quasi vicinius mortis foveam ostentant. Saepe etiam quodam decenti moderamine 781 suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta autem dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus disciplinam tenuit, cum Corinthiis diceret: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis (I Cor. III, 3) ? Sed humilitatem in disciplina non perdidit, quia deprecando praemisit, dicens: Obsecro vos, fratres, per misericordiam Dei, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata (I Cor. I, 10) . Rursum humilitatem tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens paulo latius fortasse quam voluerat, semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens (II Cor. XII, 11)", + "candidate_score": 0.649966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_396_398", + "bdc_text": "Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae . constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1258", + "psc_text": "res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva (Psal. LXVIII, 24) . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens in infidelitatis tenebris populus erravit. 41. Quo sensu Deus faciat regnare hypocritam.---Sed quaeri rationabiliter potest quomodo hoc in loco dicitur quod regnare hypocritam Dominus facit, cum de hac re specialiter per", + "candidate_score": 0.649773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220_222", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data . Quod vero vel in se adeo male consulta sint vel tantum dederint ecclesiis damni , quia neutrum compertum habeo , non apparet mihi caussam ex his esseE : fuisse. , cur tantopere angamur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2320", + "psc_text": "locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem, me ecce narrante cognovisti. Ipse considerabas tuam, sed aliorum celsitudinem nesciebas. Auditis igitur aliorum virtutibus, si quid vales, responde de tuis. Scimus autem quod cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui, cum recta agit, considerare meliorum merita negligit. 1045 At contra magno humilitatis radio sua opera illustrat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumorem premit. Hinc est quod voce Dei ad Eliam solum se aestimantem dicitur: Reliqui mihi septem millia virorum qui 1046 non curvaverunt genua ante Baal (III Reg.", + "candidate_score": 0.649375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_168", + "bdc_text": "Alterum , rationem conciliandi ecclesias quaerendam esse per bonos aliquos et cordatos viros , qui primum parvo numero utrinque coëuntes de controversiis religionis dispiciant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2319", + "psc_text": "Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. 107. Pia et moderata Dei ad Job increpatio.---Vir sanctus tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit non ex tumore superbiae, sed ex qualitate collegerat vitae, pie illum increpat dicens: Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. Ac si apertius diceret: Qui tanta de tua actione locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem,", + "candidate_score": 0.649289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_397_399", + "bdc_text": "constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2447", + "psc_text": "species pulchriorem reddidit, quanta et supposita angelorum multitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum per eumdem prophetam dicitur: Tu signaculum similitudinis Dei, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti (Ezech. XXVIII, 12, 13) . Multa enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit, si signaculum Dei similitudinis fuit? De sigillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit (Genes. I, 27) , angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut quo subtilior est in natura, eo in illo similitudo Dei plenius credatur expressa. [Vet. XXV]. 48. Ejus primatus", + "candidate_score": 0.649225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214_216", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. . Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit . At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2733", + "psc_text": "VERS. 25.---Omne sublime videt. 42. Diaboli ejusque membrorum immensa superbia. Saul propter elationem reprobatus. Davidis in suprema dignitate humilitas.---Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui per tumorem cordis elati cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt; et si quando exterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni sunt, cunctorum sibi vitam meritumque postponunt, eosque infra se esse respiciunt, quia per elatam cogitationem cordis in cujusdam se altitudinis arce posuerunt. Quibus bene per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes (Isai. V, 21) . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos (Rom. XII, 16) . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel", + "candidate_score": 0.648964, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_206_208", + "bdc_text": "De me non loquor ; scis , pro quibus . Tribuo plus satis monarchiae pontificiaeVgl.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1378", + "psc_text": "eram, et venistis ad me (Matth. XXV, 35) . Quibus praemittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi (Ibid., 34) . Alii autem non judicantur et regnant qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiori desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt. Quibus dominica voce dicitur: Vos qui reliquistis omnia, et secuti estis me, cum sederit Filius hominis 837 in sede majestatis suae, sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel (Matth. XIX, 28) . Et de quibus propheta ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui (Isai. III, 14) . Et de quibus Salomon, cum de sanctae Ecclesiae sponso loqueretur, intulit dicens: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae (Prov. XXXI, 23) . Hi itaque in extremo judicio non judicantur et regnant, quia", + "candidate_score": 0.648772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_306", + "bdc_text": "Juli 1535 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 277 ) gegen diesbezügliche Kritik Bullingers und Juds. , cum tamen ab ortu sectarum nunquam minus hic sectarii valuerint quam modo , nunquam severius in sectarios actum sit Bucer denkt wohl an die strengere Haft von Melchior Hoffman ( vgl . den Auszug aus dem genannten Brief in QGT VIII 470 , Nr. 684 )", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_472", + "psc_text": "verba secuturi, non judicaturi.---Hanc etenim apud beatum Job fuisse subjectorum reverentiam indubitanter credimus. Sed, sicut jam saepe diximus, sancta Ecclesia, haereticorum vel carnalium tribulationibus pressa, praeteritorum reminiscitur temporum, in quibus omne quod ab ea dicitur cum metu a fidelibus auditur, et adversariorum suorum proterviam deplorans, dicit: [Rec. II.] Qui me audiebant, exspectabant sententiam, et intenti tacebant ad consilium meum. Ac si aperte dicat: Non ut hi protervi ac tumidi, qui dum veritatis verba suscipere renuunt, praedicationis meae sententias quasi docendo praecurrunt. Cujus nunc discipuli intenti ad ejus consilium tacent, quia verba ejus non audent impugnare, sed credere. Ut enim proficere ex ipsis possint, ea procul dubio non judicaturi, sed secuturi audiunt. 3. Ejus doctrinae nihil addunt. Secus haeretici.---De quibus recte subjungitur: Verbis meis addere nihil audebant, quia nimirum tunc haeretici cum contra hanc libertate pessima fuerint effrenati, dictis ejus addere aliquid praesumunt, cum praedicamentorum ejus rectitudinem quasi emendare moliuntur, Quae", + "candidate_score": 0.647884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_395_397", + "bdc_text": "En habes causas circuitionis meae per menses sex . Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae . constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_412", + "psc_text": "paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret (Genes. II, 15) . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subrepit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subditur: CAPUT XXII [Vet. XVIII]. IBID.---Et diademate, judicio meo. 35. Justi sollicite attendunt, quid Deo, quid proximo debeant.---Justorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant, solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia (Prov. XII, 5) . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae", + "candidate_score": 0.647751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_395_397", + "bdc_text": "En habes causas circuitionis meae per menses sex . Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae . constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_414", + "psc_text": "Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium diadema dicitur, quia per hoc non in terrenis et infimis, sed sursum remunerari concupiscunt. Sequitur CAPUT XXIII [Rec. XIV]. VERS. 15, 16.---Oculus fui caeco, et pes claudo. Pater eram pauperum, et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam. 36. Bona opera etsi humilitate occultanda, necessitate tamen aliquando publicanda.---Inter haec lectoris animus forsitan quaerat cur beatus Job suas tam subtiliter virtutes enumeret. 623 Sanctorum quippe virorum est bona quae fecerint occultare, ne contingat eos lapsum elationis incurrere. Unde per semetipsam Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis (Matth. VI, 1) . Hinc est etiam quod duos caecos juxta viam sedentes illuminans, praecepit dicens: Videte ne quis sciat", + "candidate_score": 0.647418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_395_397", + "bdc_text": "En habes causas circuitionis meae per menses sex . Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae . constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_374", + "psc_text": "exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuitu oculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, quia et exteriora sua circumspiciunt, ut bona de se exempla fratribus praebeant, et interiora sua vigilanter attendunt, quia sese irreprobabiles interni judicis obtutibus parant, et oculos in circuitu et intus habere perhibentur; magisque se, quo Deo placeant, in sua interna componunt, sicut per Psalmistam quoque de sancta Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus (Psal. XLIV, 14) . Sed qua exteriora sua etiam irreprehensibilia custodit, jure de ea subdidit: In fimbriis aureis circumamicta varietate, ut et pulchra sibi intus sit, et aliis foras; et se provehens per internam gloriam, et alios erudiens per exteriora operum exempla. Beatus igitur Job dicat ex se, dicat ex persona universalis Ecclesiae: Quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. Ut enim demonstret quantum intus profecerit, secreto Deum fuisse in suo tabernaculo perhibet. Ut etiam ostendat", + "candidate_score": 0.647241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_85_87", + "bdc_text": "bene habet res . Oremus dominum , ut ubique nos suo spiritu regat etvon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. doceat quorumlibet scriptis pie utivon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. . De Wittenbergensibus Vgl. ebd. , Z. 65-79. :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2090", + "psc_text": "Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere (Act. XVIII, 9) . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate (Ibid. 10) . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret (I Reg. III, 12, seq.) . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos", + "candidate_score": 0.646928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_55", + "bdc_text": "Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1530", + "psc_text": "Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit (Act. XXVIII, 8) , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates (I Tim. V, 23) . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris", + "candidate_score": 0.646675, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_299", + "bdc_text": "Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_839", + "psc_text": "verbum Dei loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. [Vet. XVII.] 39. Unde sciri queat utrum auditores ex praedicatorum doctrina proficiant. Quid sit loqui ex Deo et coram Deo.---Dicat fortasse aliquis: Unde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis animum produnt, maxime si auditores nostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam quod laudant sequuntur. Hanc inanem loquendi gloriam praedicator egregius fugerat, cum dicebat: Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei; sed ex sinceritate, sicut ex Deo, coram Deo in Christo loquimur. Adulterari namque verbum Dei, est aut aliter de illo sentire quam est, aut ex eo non spiritales fructus, sed adulterinos fetus quaerere laudis humanae. Ex sinceritate vero loqui, est nil in eloquio extra quam oporteat quaerere. 717 Sicut ex Deo autem loquitur qui scit non se a se habere, sed ex Deo accepisse quod dicit. Coram", + "candidate_score": 0.64656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_150_152", + "bdc_text": "Lutherus profecto initio caussae non parum veritati profuit , dum publicam doctrinae Christi depravationem iisiis über gestrichenem piis. E : piis. rationibus confutavit , quae tum potuerunt agnosci . Et haec existimo esse prudentis simplicitatis fideique constantis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2852", + "psc_text": "intelligi. Unde cum eos ad annuntiandum Dominus mitteret, teste Evangelio (Marc. VI, 7) , binos misisse describitur, ut quia vel duo sunt praecepta charitatis, vel quia haberi societas minus quam inter duos non potest, praedicatores sancti ex ipsa qualitate suae missionis cognoscerent quantum concordiam societatis amarent. Possunt, sicut praediximus, per asinas mentes simplicium designari. Sancta vero Ecclesia duplices boves atque asinas, recipit quia praedicatores sancti, qui, pressi formidine, in ejus dudum tentatione tacuerant, et mentes simplicium, quae, victae terroribus, veritatem illius confiteri formidabant, tanto jam nunc robustius in confessione veritatis 1162 voces suas exerunt, quanto debilius ante timuerunt. 42. Latentia in diversis numeris mysteria, et in nominibus trium Job filiarum.---Haec in significatione Ecclesiae breviter diximus: quae quomodo ejusdem sanctae Ecclesiae capiti serviant, in exordio hujus operis latius nos dixisse memoramus (Praefat., num. 14) . Qui ergo de his sibi plenius satisfieri nititur, secundum hujus operis librum (Maxime num. 43) legere", + "candidate_score": 0.646267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_299", + "bdc_text": "Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1814", + "psc_text": "Ego me non arbitror comprehendisse; unum autem, quae quidem retro sunt oblitus, ad ea quae sunt priora extendens meipsum, ad destinatum sequor, ad palmam supernae vocationis Dei, in Christo Jesu. Sequor autem si comprehendam, in quo et comprehensus sum (Philip. III, 13) . Et certe jam de illo voce dominica dictum fuerat: Vas electionis mihi est (Act. IX, 15) ; et tamen adhuc castigans corpus suum metuit ne reprobetur. 34. Spem nostram potius comitetur timor quam securitas. Vae laudabili etiam vitae, si remota pietate judicetur.---Vae miseris nobis, qui de electione nostra nullam adhuc Dei vocem cognovimus, et jam in otio quasi de securitate torpemus. Debet profecto, debet in spe esse non solum securitas, sed etiam timor in conversatione, ut et illa certantes foveat, et iste torpentes pungat. Unde recte per prophetam dicitur: Qui timent Dominum, sperent in Domino (Psal. CXIII, 11) . Ac si aperte diceret: De spe incassum praesumit,", + "candidate_score": 0.646248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_107_109", + "bdc_text": "aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt. scholasticorum , sed depravatis . His longe melius quidem consuluissemus , si depravationem , non dogmata , quae in se recta sunt , oppugnassemus sicque nostra omnia temperassemus , ne ulla in nobis haereret calumniae suspitio .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1272", + "psc_text": "Deus etiam perhibuit frustra percussum (Job. II, 3) . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles (22, q. 2, c. Incaute) , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit (I Tim. II, 7; Act. XX, 18, 19) Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non sonasse. [Vet. III.] Quia vero saepe asperitas superborum usque ad duritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba,", + "candidate_score": 0.646184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_398_400", + "bdc_text": "gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea . Et cum a sorte Monasteriensium absumus longissime , a vobis traducimur , quasi simus ei proximi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2839", + "psc_text": "non solum fideles quique in sanctae Ecclesiae soliditate persistunt, sed, sicut superius diximus, ad cognitionem fidei multi quoque ex infidelibus convertuntur; ita ut Israeliticae gentis reliquiae, quae repulsae prius funditus fuerant, ad sinum matris Ecclesiae pia omnimodo devotione concurrant. Unde et bene nunc subditur: CAPUT XV [Vet. XVI]. VERS. 12.---1159 Dominus autem benedixit novissimis Job magis, quam principio ejus. 35. Deus novissimis Ecclesiae, multiplici animarum collectione benedicet.---Haec historice facta credimus, haec mystice facienda speramus. Magis enim novissimis Job quam principio benedicitur, quia quantum ad Israelitici populi susceptionem pertinet, urgente fine praesentis saeculi, dolorem sanctae Ecclesiae Dominus animarum multiplici collectione consolatur. Tanto quippe locupletius ditabitur, quanto et manifestius innotescit quod ad finem praesentis vitae temporalitas urgetur. Praedicatores namque sanctae Ecclesiae benedictione extremi temporis Psalmista ditari conspexerat, cum dicebat: Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi, et bene patientes erunt, ut annuntient (Psal. XCI, 15) . In senecta scilicet uberi multiplicantur, quia cum eorum", + "candidate_score": 0.645966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_172", + "bdc_text": "Haec tot ęditis libris professi omnes sumus , et nec Romano nec aliis episcopis quicquam detraxissemus semper , si illam , quam verbis pollicentur , pastoralem curam vere et iuxta verbum domini voluissent praestare .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_880", + "psc_text": "sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui sub dispensatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. [Vet. XXIV.] Sed sunt nonnulli qui in", + "candidate_score": 0.645885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_336_338", + "bdc_text": "propiciis . diris revocabitis orbi bellum istud exitiale ? Eo pacto ergo sistetis sanguinem sanctorum in Gallia , promovebitis cursum evangelii in Anglia et in Schotia et paci inservietis Germaniae ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1956", + "psc_text": "oriendo est ei de quo oritur subsequens non est, quomodo is qui per processionem producitur a proferentibus non praeitur. Aperte tunc videbimus quomodo et unum divisibiliter tria sint, et indivisibiliter tria unum. Lingua ergo tunc narrantis Dei est visa claritas sublevantis. Et concentus coeli tunc dormiet, quia apparente in judicio retributore operum, exhortationum jam verba cessabunt. Unde et aperte ipsum resurrectionis tempus adjungitur, cum illico profertur: CAPUT V. VERS. 38.---Quando fundabatur pulvis in terram, et glebae compingebantur. 18. Resurrectionis tempus a Job praevisum et praenuntiatum.---More enim suo quae adhuc futura sunt quasi jam praeterita divinus sermo describit, hoc in se videlicet servans quod per eum dicitur: Qui fecit quae futura sunt (Isai. XLV, 11, sec. LXX) . Pulvis itaque tunc in terram fundatur, quia in solida membra reducitur. Et glebae compinguntur, quia nimirum firma corpora ex pulvere collecta consurgunt. Sed postquam verba haec dominica quomodo de futuro intelligenda sint diximus,", + "candidate_score": 0.645755, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_422_424", + "bdc_text": "Hoc ergo magis dolet , cum adeo minutula sint , quibus maxima possint averti offendicula , non licere de his vobiscum commentari . Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus . Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1974", + "psc_text": "irascentem corripere, quo alienata mente non solum non aliena verba percipere, sed semetipsum vix valet tolerare? Furentem quippe qui per invectionem corripit, quasi ei qui non sentiat, plagas ebrio imponit. Doctrina itaque ut pervenire ad cor audientis valeat, quae sibi congrua sint temporum momenta perpendat. Bene ergo de his catulis dicitur: Quando cubant in antris, et in specubus insidiantur. Doctores enim sancti quando et arguenda conspiciunt et tamen se per silentium in cogitationibus retinent, quasi in specubus latent, et velut in antris se contegunt quia in suis cordibus occultantur. Sed cum opportunum tempus invenerint, repente prosiliunt, nulla quae dicenda sunt reticent, et cervicem superbientium morsu asperae increpationis tenent. Sive itaque per apostolos, sive per doctores, quos in apostolorum locum subrogavit, huic leaenae Dominus quotidie praedam capit, et per eos quos cepit alios etiam capere non desistit. Ad hoc quippe justi hujus mundi peccatores rapiunt, ut per conversos eos etiam alii", + "candidate_score": 0.645673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_139_141", + "bdc_text": "Rigatur nunc Gallia sanguine christianorumZu den Verfolgungen französischer Protestanten im Anschluß an die \"Affaire des placards \" vom Oktober 1534 vgl. Seidel 56-58. 62-64. , in Italia passim veritas admittitur , incipiunt hanc sentire et HispaniÜber frühe reformatorische Ideen in diesen Ländern vgl. u. a . Manfred E. Welti , Kleine Geschichte der italienischen Reformation , Gütersloh 1985 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1831", + "psc_text": "aruerunt (Matth. XIII, 6) . Quod paulo post cum exposuit, aestum persecutionem vocavit. Sparsa igitur luce aestus super terram divisus est, quia clarescente vita fidelium, accensa est crudelitas perfidorum. Divisus namque aestus erat, quando nunc Jerosolymis, nunc Damasci, nunc in aliis longe regionibus persecutio saeviebat. Scriptum quippe est: Facta est in 936 illa die persecutio magna in Ecclesia, quae erat Jerosolymis, et omnes dispersi sunt per regionem Judaeae et Samariae (Act. VIII, 1) . Rursumque scriptum est: Saulus adhuc spirans minarum et caedis in discipulos Domini, accessit ad principem sacerdotum, et petiit ab eo epistolas, quas deferret in Damascum ad synagogas, ut si quos invenisset hujus vitae viros ac mulieres, vinctos deduceret in Jerusalem (Act. IX, 1, seq.) . Quia ergo nunc hic, nunc illic persecutio excreverat, hi qui lucem veritatis agnoverant, quasi sub ardore divisi aestus anhelabant. 42. Lux est justitia, quae non nisi successive spargitur.---Sed quia beatum Job", + "candidate_score": 0.645604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_228", + "bdc_text": "papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_880", + "psc_text": "sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui sub dispensatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. [Vet. XXIV.] Sed sunt nonnulli qui in", + "candidate_score": 0.645256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_228", + "bdc_text": "papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1039", + "psc_text": "caeteris peccatoribus deficit. Quia ergo homo iste humiliter corruptioni se propinquum esse cognovit, bene de eo dicitur: Libera eum, ut non descendat in corruptionem, ut eo magis evadat poenam, quo oculos suos non advertit ad culpam. Quia vero nullus erat cujus meritis nobis Dominus propitiari debuisset; Unigenitus Patris, formam infirmitatis nostrae suscipiens, solus justus apparuit, ut pro peccatoribus intercederet (Phil. II, 7) . 6. Nullus hominum coram Deo intercessor justus pro hominibus apparuit.---Et bene pro redempto homine isto loquens angelus dicit: Inveni in quo propitier ei. Ac si aperte 763 Mediator Dei et hominum dicat: Quia nullus hominum fuit qui coram Deo intercessor justus pro hominibus appareret, memetipsum ad propitiandum hominibus hominem feci, et dum me hominem exhibui, in quo juste hominibus propitiarer inveni. Et quia infirmitatem suscipiens Dominus, dum poenam nostram moriendo toleravit, corruptionem nostram resurgendo mutavit, bene iste angelus mortalitatis nostrae flagella subjungit, eorumque miseretur, dicens: CAPUT IV.", + "candidate_score": 0.645168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_213", + "bdc_text": "Non aedificamus civitatem Platonicam Vgl. ebd. , Z. 135f. , sed prodimus impudentiam eorum , qui verbis sibi sumunt posse tot ecclesiis prospicere , cum certo sint omnibus exitio .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_61", + "psc_text": "suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere, quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte subjungitur: CAPUT XXV. IBID.---Et appendit terram super nihilum. 35. Ecclesia super gentiles et Judaeos ad nihilum per peccatum redactos fundata.---Quid enim terrae nomine nisi sancta Ecclesia designatur, quae dum verba praedicationis suscipit, fructum boni operis reddit? De qua per Moysen dicitur: Audiat terra verba ex ore meo, exspectetur sicut pluvia eloquium meum (Deut. XXXII, 2) . Et quid per nihilum, nisi gentiles populi designantur? De quibus per prophetam dicitur: Omnes gentes velut nihilum et inane reputatae sunt (Isai. XL, 17) . In eo ergo nihilo terra suspenditur, quod prius vacuum ab Aquilone tenebatur, quia illa corda gentilium repleta sunt charitate Dei, quae pressa prius fuerant torpore diaboli. [Vet. XII.] Potest vero et per hoc vacuum Judaeae infidelitas et per terram, sicut diximus, sanctae Ecclesiae fructificatio designari. Vir ergo sanctus Judaeae pereuntis casum", + "candidate_score": 0.644415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_474", + "bdc_text": "] Piis vereque doctis viris Heylrycho [ B]ullingero et [ Leoni ] Iudae , [symm]ystis observandis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_427", + "psc_text": "Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. [Vet. XXI.] 40. Caeci sunt gentiles, claudi vero Judaei.---Quae quia duos in se populos collegit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam (Isai. IX, 2) . Rursum si Israeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis (Psal. XVII, 46) . Qui nimirum", + "candidate_score": 0.644415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_422", + "bdc_text": "Hoc ergo magis dolet , cum adeo minutula sint , quibus maxima possint averti offendicula , non licere de his vobiscum commentari .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2567", + "psc_text": "mox subditur: CAPUT XIX. IBID.---Memento belli, nec ultra addas loqui. 35. Quam alta dispensatione Deus famulos suos vel minis, vel etiam flagellis premat.---Alta dispensatio judiciorum Dei idcirco saepe bene merentes famulos vel minis impetit, vel flagellis premit, vel quibusdam superimpositis oneribus gravat, vel laboriosis occupationibus implicat, quia mira potentia praevidet quod si quieti ac liberi in tranquillitate persisterent, tentationes ferre adversarii non valentes, mentis prostrati vulneribus jacerent. Dum ergo eos foris tolerandis flagellis vel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentationum jaculis occultat. Moris quippe medicinalis est, ut saepe fervorem viscerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat, unde exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur ut exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, et flagellorum sectionibus repellatur ea quae occupare mentem poterat interior putredo vitiorum; et tamen saepe dum patentis culpae sibi homines conscii non sunt, et aut doloribus cruciantur, aut laboribus deprimuntur, contra justum atque omnipotentem judicem in", + "candidate_score": 0.644154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_231_233", + "bdc_text": "vgl . Seidel 111f. . At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_628", + "psc_text": "formam Christus nobis dedit, et docuit Paulus.---Quam videlicet pietatis formam Mediator nobis Dei et hominum dedit. Qui cum posset nobis etiam non moriendo concurrere, subvenire tamen moriendo hominibus voluit, quia nos videlicet minus amasset, nisi et vulnera nostra susciperet; nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenderet, fieri pro nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut in semetipso temporaliter mortem susciperet, quam a nobis in perpetuum fugaret. An non in divinitatis suae divitiis nobis invisibilis permanens, miris nos potuit virtutibus ditare? [Vet. XXVII.] Sed ut ad internas divitias rediret homo, foras apparere dignatus est pauper Deus. Unde et praedicator egregius, ut ad largitatis gratiam viscera nostrae compassionis accenderet, dixit: Propter nos egenus factus", + "candidate_score": 0.644042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_315", + "bdc_text": "Laborat ille hoc malo , ut , quas aliquando admisit de Zvinglio falsas opiniones , eas nimis pertinaciter tribuat omnibus , qui hunc videntur sectari .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1398", + "psc_text": "etiam in extremis non confugiunt. Ab homine longe saepe distat ejus cor.---Quamvis intelligi etiam aliter potest. Omnis enim qui, cum iniquus sit, dici sanctus ab hominibus non pertimescit, etsi iniquum se tacita cogitatione reprehendit, tamen dum saepius sanctum audire se coeperit, hoc quod de se intrinsecus tenebat amittit. Cor quippe exterius fundit, et quia libenter foris falsum de se testimonium recipit, qualem se intus habeat non requirit. Unde fit ut vacuae laudis fomenta etiam cum defuerint quaerat, et oblitus quod est appetat videri quod non est. [Vet. XXIX.] Igitur qui tales sunt, dum justos se ante humana judicia simulant, dum actiones suas laudibus dignas intuentium oculis ostentant, occulta cum eis justitia agitur, ut quo nituntur foris alios fallere, eo de se intus etiam ipsi fallantur. Nam omnem circa se sollicitae investigationis oculum perdunt. Vitam enim suam et discutere et perscrutari dissimulant, sed tales se quales audiunt putant, sanctosque se esse,", + "candidate_score": 0.64403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_315", + "bdc_text": "Laborat ille hoc malo , ut , quas aliquando admisit de Zvinglio falsas opiniones , eas nimis pertinaciter tribuat omnibus , qui hunc videntur sectari .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2718", + "psc_text": "in Evangelio Veritas dicit: Surgent pseudochristi et pseudoprophetae, et dabunt signa et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi (Marc. XIII, 22) . Semita igitur post Leviathan lucet, quia quorum corda penetrat, eorum opera prodigiis illustrat, ut nimirum tanto altius eorum mentes in erroris tenebris teneat, quanto per eos foris quasi potentius lucem de miraculis ostentat. Sed sunt nonnulli qui in memoria 1132 et verba prophetica, et Evangelica praecepta retinentes, sciant et falsa esse signa quae exhibet, et vera supplicia ad quae decipiens trahit. Horum corda Leviathan iste, quia sanctitatis ostentatione non intercipit, in alia se eis illusione componit. Quosdam namque haec scientes, sed tamen praesentem vitam diligentes conspicit, quorum protinus mentibus ventura supplicia levigat, finienda quandoque districtionis judicia asserit, et deceptos callide ad praesentes voluptates rapit. Unde et apte mox subditur: CAPUT XIX [Rec. XVI]. IBID.---Aestimabit abyssum quasi senescentem. 34. Poenarum aeternitatem non credunt reprobi,", + "candidate_score": 0.643712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_184", + "bdc_text": "Nec nos his quicquam detulimus aut deferemus , sique falsa aliqua specie quid obtineant , mihi adhuc verbum domini est non minus posthac quam antehac ad detrahendam illis personam efficax .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2502", + "psc_text": "nunc se hominibus etiam sub signorum miraculis occultant. Pars autem domus Domini comeditur, quia illos quoque gehenna devorat, qui nunc quasi in sanctis actibus de electorum numero se esse gloriantur. Qui ergo hic Jordanis, ipsi illic pars domus Domini vocantur. Antiquus ergo hostis habet fiduciam quod in os ejus et Jordanis influat, quia nonnunquam calliditatis suae insidiis eos etiam qui jam electi putantur necat. [Vet. X.] Sed cujus cordis duritiam non ista Domini verba perturbent? cujus mentis constantia non ab intimis cogitationum radicibus quatiatur, cum hostis noster tantae esse contra nos fortitudinis demonstratur? Nullumne erit consolationis adjutorium? Erit certe, nam subditur: CAPUT VII [Rec. VII]. VERS. 19.---In oculis ejus quasi hamo capiet eum. 14. Diabolus Christum deglutire cupiens, quasi hamo captus est.---Notandum valde est quod Scripturae suae verba misericorditer temperans Deus, modo nos asperis incitationibus terret, modo blandis consolationibus refovet, et terrorem fomentis miscet, et fomenta terrori, ut dum circa", + "candidate_score": 0.643417, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_398_400", + "bdc_text": "gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea . Et cum a sorte Monasteriensium absumus longissime , a vobis traducimur , quasi simus ei proximi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2167", + "psc_text": "prostratus humi, omne quod superbum tumebat amisit. Qui dum, sublato oculorum lumine, manu ad Ananiam ducitur, patet jam rhinoceros iste, quibus Dei loris astringitur, quia videlicet uno in tempore caecitate, praedicatione, baptismate ligatur. Qui etiam ad Dei praesaepe moratus est, quia ruminare verba Evangelii dedignatus non est. Ait enim: Ascendi Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et contuli cum illis Evangelium (Galat. II, 1, 2) . Et qui prius jejunus audierat: Durum est tibi contra stimulum calcitrare (Act. IX, 9, 5) : mira postmodum virtute praesidentis pressus, ex verbi pabulo vires obtinuit, et calcem superbiae amisit. 31. Iste rhinoceros ad agrum dominicum arandum ligatus---Loris quoque Dei non tantum a feritate restringitur, sed quod magis sit mirabile, ad arandum ligatur, ut non solum homines crudelitatis cornu non impetat, sed eorum etiam refectioni serviens, aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe de evangelizantibus quasi de arantibus dicit: Debet enim in", + "candidate_score": 0.643343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_454_456", + "bdc_text": "vgl . Oekolampad BA II 828 ; EA IV/1b 910. . Haec non scribo , quod velim invitos pertrahere ad colloquium , sed quod videtur fatendum esse apud vos , quam ego putem olim magnam caussam fore vobis magni incommodi et non vobis solis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_812", + "psc_text": "non habere. Perfectae autem magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant, vel non omnino haec agentem gravant, magna magisterii arte dissimulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum, ne forte audias servum tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis (Eccle. VII, 22, 23) . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conscientia accusat. Sequitur: CAPUT XIV [Rec. VIII]. VERS. 32.---Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit. 27. Misericordiae in parcendo succedat misericordia in largiendo.---Quia, teste", + "candidate_score": 0.643299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_465_467", + "bdc_text": "Homo sum , errare possum et nunquam non erroZur Redensart vgl. Otto 165 , Nr. 820. . Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_798", + "psc_text": "Et si laetatum est in abscondito cor meum. [Vet. X.] Et quia plerumque inconsiderata mens, dum transitorio favori non renititur, ad hoc usque pertrahitur, ut laudet ipsa quod facit, conditioni quae praemissa est quasi congrue subinfertur: CAPUT IX. IBID.---Et osculatus sum manum meam ore meo. 20. Deo, non sibi, sua bona opera tribuunt. Gratia praeveniens.---Per manum quippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam (Prov. XIX, 24) . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur:", + "candidate_score": 0.643037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_315", + "bdc_text": "Laborat ille hoc malo , ut , quas aliquando admisit de Zvinglio falsas opiniones , eas nimis pertinaciter tribuat omnibus , qui hunc videntur sectari .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2403", + "psc_text": "suae praedicatores possidet. An ejus testes non sunt, qui pravis persuasionibus corda hominum, vinulenta erroris sui semina fundendo, corrumpunt? Apte autem dicitur quod testiculorum ejus nervi perplexi sunt, quia videlicet praedicatorum illius argumenta dolosis assertionibus innodantur, ut recta esse simulent quae perversa suadent, ut allegationum implicatio, quasi nervorum perplexitas, etsi videri possit, solvi non possit. Nervos ejus testiculi perplexos habent, quia acumina praedicatorum illius sub argumentis duplicibus latent. Plerumque autem cum verbis corda inficiunt, in opere innocentiam ostendunt. Neque enim ad se bonos persuasione sua traherent, si se et in actionibus perversos exhiberent. Sed quia testes sunt hujus belluae, et perplexis nervis illigantur, et rectos se ostentant ut lateant, et perversa praedicant ut corrumpant, ipsum nimirum suum caput imitantes, qui quasi leo in insidiis et saevit per potentiam terreni culminis, et blanditur per speciem sanctitatis. Sed haec bellua utinam tunc solum talia ageret, et nunc quoque ad corrumpenda fidelium viscera", + "candidate_score": 0.642951, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_271", + "bdc_text": "Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1522", + "psc_text": "temporalium delectatio possidet, et mentis nostrae oculos in somno torporis premit, si manu subita superni respectus excitamur, diu clausos mox eosdem ad veritatis lucem oculos mentis aperimus, quae egimus mala meminimus, quam districtus judex contra haec veniat videmus: versatur mente quantus ille sit tanti judicis adventus, quae tunc illa sit hominum angelorumque frequentia, quanta vi contra reprobos et ardentia pugnent elementa, quam terribiliter aeterna prodeat de districti judicis ore sententia, qua reprobis dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 41) . Eorumdem poena reproborum ante oculos volvitur, et quae sint gehennae tenebrae, cum gravi amaritudinis obscuritate pensatur. Quia ergo superbum cor prius terrore concutitur, ut concussum in amore solidetur, recte nunc dicitur: Audiet auditionem in terrore vocis ejus. Ubi et bene subjungitur: Et sonum de ore illius procedentem 34. Utrumque praestat spiritus sanctus de ore Domini procedens.---Sonus de ore Dei", + "candidate_score": 0.642883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_190", + "bdc_text": "Habet suum iudicem , nos nostrum custodem , ne eius nobis fallaciae obsint .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_31", + "psc_text": "reprehendere fallaciam non valetis. 15. Judicia nostra coram supremo judice ponderanda.---Ubi et apte subditur: Et ponere ante Deum verba mea. Quisquis enim dicta fallacia veraciter reprehendit, audita cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est considerato intimo judice, exteriora dicta pensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis. Quod tamen et ex typo sanctae Ecclesiae nil obstat intelligi, quae cum de infirmis suis ab haereticorum irrisione reprehenditur, ipsam irrisionis eorum astutiam dedignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jaceat, quam cum elatione alta comprehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et", + "candidate_score": 0.642044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_188_190", + "bdc_text": "Hac autem salva nihil loci ulli superstitioni manere potest . Rex diversa scribit et fallitVgl . oben Nr. 562 , 97-103. . Habet suum iudicem , nos nostrum custodem , ne eius nobis fallaciae obsint .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1191", + "psc_text": "A rebus exterioribus ad cor redeundum.---Excitati ergo tot vocibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus, et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit, accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. In hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtius reos tenemus. Nec ad haec agenda praetermittenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur quod tunc non possumus, 796 ne nunc quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant quae nobis incessanter apposita a considerandis nobismetipsis mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus quae intuetur cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur obliviscitur dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit ut", + "candidate_score": 0.641869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106_108", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr . aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt. scholasticorum , sed depravatis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_155", + "psc_text": "quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem (Rom. XII, 3) . Qui etiam quia necdum Deum diligunt, de quo male sentiunt, nec proximum, a quo dividuntur, decalogi praeceptis adversi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum decem veniunt. Pro eo autem quod sanis insana miscuerunt, coloris diversitate variantur. Sed quia in ejus praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant vocant dicentes: Jesu praeceptor (Luc. XVII, 13) ; unde et mox curari meruerunt. Ergo quia vir catholicus quae ab eis recte, vel quae prave sentiuntur, intelligit, argentum innocens dividit, id est quae ab eis salubriter, vel quae pestifere fuerint dicta discernit. Sequitur: CAPUT XVII. VERS. 18.---Aedificavit sicut linea domum suam. 27. Haeresum magistri mentes quas occupant corrumpunt.---Tinea sibi domum corrumpendo aedificat. Nec meliori potuit comparatione haereticus demonstrari, qui locum suae perfidiae non nisi in mentibus quas corruperit facit, qui etiam sequaces suos ab aeterno igne liberos esse pollicetur. Spondet quippe eis refrigerium quietis", + "candidate_score": 0.641633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_273_275", + "bdc_text": "opere etiam . praestitit . Impotentius tractat adversarios tam falsa ipsi opinione creditos quam veros .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_421", + "psc_text": "maneat in cogitatione, innotescit adversariis qualis foris appareat in operatione. Sancti ergo viri cum coguntur bona narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. 38. Justitiae opera praemitti debent operibus misericordiae. Qui eleemosynas largitur, nec abstinet a peccato, rem suam Deo tribuit, et seipsum peccato.---Cum sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et", + "candidate_score": 0.641525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_189_191", + "bdc_text": "Rex diversa scribit et fallitVgl . oben Nr. 562 , 97-103. . Habet suum iudicem , nos nostrum custodem , ne eius nobis fallaciae obsint . Clamant quidam :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1143", + "psc_text": "ipse Domino debeat pensat. Quod beatus Job quomodo non fecerat, qui tam crebra sacrificia in expiatione filiorum etiam pro cogitationibus offerebat? Quia ergo Eliu dixit quod is qui judicium non amat sanari non possit, arguens beatum Job quod judicium non amaret, et quia eum qui justus est condemnasset, illico ejusdem justi, id est Domini, justitiam subdit, dicens: CAPUT XXV [Rec. XIV] VERS. 18.---Qui dicit regi, apostata; qui vocat duces impios. 52. Apostata est qui aliis praeest non ut prosit, sed ut dominetur.---Saepe novimus quod plerique qui praesunt inordinatum sibi metum a subditis exigunt, et non tam propter Dominum quam pro Domino venerari volunt. Intus enim se tumore cordis extollunt, cunctosque subditos in sui comparatione despiciunt, nec condescendendo consulunt, sed dominando premunt, quia videlicet alta cogitatione se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contingit non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt; noli extolli, sed", + "candidate_score": 0.6412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_398_400", + "bdc_text": "gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea . Et cum a sorte Monasteriensium absumus longissime , a vobis traducimur , quasi simus ei proximi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2349", + "psc_text": "Et de quo scriptum est: In principio erat. Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) . Per hoc Verbum fecisse Patrem omnia David asserit, dicens: Dixit, et facta sunt (Psal. XXXII, 9) . Deum ergo brachium babere est operantem Filium gignere, voce tonare est consubstantialem sibi Filium mundo terribiliter demonstrare. Beato igitur Job cum dicit Dominus: Si habes brachium sicut Deus, et si voce simili tonas, mira dispensatione pietatis eum dum increpat exaltat, quia eum quem sua comparatione superat superiorem cunctis demonstrat. Cui in hac propositione subjungit: CAPUT VI [Rec. VII]. VERS. 5.---Circumda tibi decorem, et in sublime erigere, et esto gloriosus, et speciosis induere vestibus. 8. Angeli et Ecclesia, Dei decor et ornamentum sunt.---Subaudis, ut ego. Ipse enim sibi circumdat decorem, de quo scriptum est: Dominus regnavit, decorem induit (Psal. XCII, 1) . Ipse apud nos in sublime erigitur, cum nostris mentibus in", + "candidate_score": 0.641197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_332_334", + "bdc_text": "Modo Philippus Philipp Melanchthon . et cum eo plurimi toti in eo sunt , ut paucorum intemperiem avertant , Christum in vobis defendant et magnificent . Et vos scilicet propitiispropitiis von Bucer anstelle von gestrichenem propriis eingefügt.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2172", + "psc_text": ". Qui tamen repente commutatus, ab hoste praedicator efficitur, et in cunctis mundi partibus Redemptoris sui nomen insinuat, supplicia pro veritate tolerat, pati se quae irrogaverat exsultat; alios blandimentis vocat, alios ad fidem terroribus revocat. Istis regnum pollicetur coelestis patriae, illis minatur ignem gehennae. Hos per auctoritatem corrigit, illos ad viam rectitudinis per humilitatem trahit, atque in omni latere ad manum se sui rectoris inclinat, et tanta arte Dei aream congregat, quanta illam prius elatione ventilabat. [Vet. XV] 35. Paulus abstinentia corpus castigans, ventri deditos ferit.---Sed neque hoc abhorret a Paulo, quod rhinoceros buxei coloris dicitur, et elephantorum ventres cornu ferire perhibetur. Quia enim vivere sub rigore legis assuevit, arctius caeteris in illo custodia uniuscujusque virtutis inolevit Quid enim per colorem buxeum, nisi abstinentiae pallor exprimitur? Cui ipse se tenaciter adhaerere testatur, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar (I Cor. IX, 27)", + "candidate_score": 0.641109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_350", + "bdc_text": "Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2319", + "psc_text": "Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. 107. Pia et moderata Dei ad Job increpatio.---Vir sanctus tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit non ex tumore superbiae, sed ex qualitate collegerat vitae, pie illum increpat dicens: Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. Ac si apertius diceret: Qui tanta de tua actione locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem,", + "candidate_score": 0.640826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_313", + "bdc_text": "Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1288", + "psc_text": "odium in manifestatione maledictionis exsudans, ait: Pater mi, probetur Job usque ad finem, ne desinas ab homine iniquitatis. Hominem iniquitatis vocat, quem Deus justum prae omnibus superna attestatione denuntiat. Et quia multa adhuc sub hac indiscretione subjuncta sunt, breviter ea aestimo transcurrenda. Dicta enim quae gravitate carent, intenta expositione non indigent. Sequitur: CAPUT VII [Rec. VI]. VERS. 37.---Qui addidit super peccata sua blasphemiam. 12. Eliu eos adumbrat, qui cum pro veritate loqui videantur, a veritate sunt alieni.---Accusat eum et pro peccatis flagella meruisse, et post flagella peccasse. Longe vero aliter Dominus judicat, qui et frustra flagellatum insinuat, et bona duplicia post flagella retribuit (Job. II, 3) . Poena enim debetur culpae, non praemium. Beatus ergo Job sine culpa locutus ostenditur, quem post locutionem praemia subsequuntur (Job. XLII, 10) . Eliu itaque, quia pro Domini defensionibus loquens, de beato Job aliud quam Dominus sentit, quasi dum pro veritate verba multiplicat, a", + "candidate_score": 0.640789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_313", + "bdc_text": "Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1287", + "psc_text": "cruciari. [Vet. VI.] 11. Qua discretione exercendus. Ex occulto odio non prodeat.---Sed aliud est quod injustis et subditis, aliud 817 quod justis et non subditis debemus. Ad illorum nos correptionem atque custodiam reddendarum rationum debet timor accendere; ad istorum vero venerationem ipsa considerata aequitas inclinare. Sed arrogantes viri, quia hujus formam discretionis ignorant, hoc justis et non subditis exhibent, quod a bonis praedicatoribus fieri et injustis et subditis vident. Qui cum ad fervorem invectionis injuste prosiliunt, etiam per verba maledictionis excedunt. Quia enim nequaquam proximos sicut se diligunt, proximis optare non desinunt quod ipsi sibimet evenire pertimescunt. Unde Eliu occultum odium in manifestatione maledictionis exsudans, ait: Pater mi, probetur Job usque ad finem, ne desinas ab homine iniquitatis. Hominem iniquitatis vocat, quem Deus justum prae omnibus superna attestatione denuntiat. Et quia multa adhuc sub hac indiscretione subjuncta sunt, breviter ea aestimo transcurrenda. Dicta enim quae gravitate carent, intenta expositione non", + "candidate_score": 0.640785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_184", + "bdc_text": "Nec nos his quicquam detulimus aut deferemus , sique falsa aliqua specie quid obtineant , mihi adhuc verbum domini est non minus posthac quam antehac ad detrahendam illis personam efficax .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_839", + "psc_text": "verbum Dei loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. [Vet. XVII.] 39. Unde sciri queat utrum auditores ex praedicatorum doctrina proficiant. Quid sit loqui ex Deo et coram Deo.---Dicat fortasse aliquis: Unde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis animum produnt, maxime si auditores nostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam quod laudant sequuntur. Hanc inanem loquendi gloriam praedicator egregius fugerat, cum dicebat: Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei; sed ex sinceritate, sicut ex Deo, coram Deo in Christo loquimur. Adulterari namque verbum Dei, est aut aliter de illo sentire quam est, aut ex eo non spiritales fructus, sed adulterinos fetus quaerere laudis humanae. Ex sinceritate vero loqui, est nil in eloquio extra quam oporteat quaerere. 717 Sicut ex Deo autem loquitur qui scit non se a se habere, sed ex Deo accepisse quod dicit. Coram", + "candidate_score": 0.640279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214_216", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. . Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit . At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1368", + "psc_text": "quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus, teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam erumpentibus signis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. 47. Potestatis humiliter administratae exemplum in David.---Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum (Psal. CXXX 1) . Quippe in ejus humilitatis augmentum", + "candidate_score": 0.640127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_439", + "bdc_text": "Boni consului vestram libertatem , sed ut responderem tamen , sic et vos meam boni consulite .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2580", + "psc_text": "Bene itaque dicitur: Quis ante dedit mihi, ut reddam ei? Ac si aperte diceretur: Ad parcendum reprobis nulla ratione compellor, quia eis debitor ex sua actione non teneor. Idcirco enim nequaquam coelestis patriae praemia aeterna percipiunt, quia ea nunc dum promereri poterant, ex libero arbitrio contempserunt. Quod videlicet liberum arbitrium in bono formatur electis, cum eorum mens a terrenis desideriis gratia aspirante suspenditur. [Vet. XXVI.] 40. Bonum quod agimus et Dei est, et nostrum.---Bonum quippe quod agimus, et Dei est, et nostrum: Dei per praevenientem gratiam, nostrum per obsequentem liberam voluntatem. Si enim Dei non est, unde ei gratias in aeternum agimus? Rursum si nostrum non est, unde nobis retribui praemia speramus? Quia ergo non immerito gratias agimus, scimus quod ejus munere praevenimur; et rursum, quia non immerito retributionem quaerimus, scimus quod obsequente libero arbitrio bona elegimus quae ageremus. Sequitur: Omnia quae sub coelo sunt mea sunt. Omnibus liquet quod", + "candidate_score": 0.638127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_149", + "bdc_text": "Atqui hoc ingenium nobis dominus tribuit , ut ex notis iam ad ignota deducamur et dilucida veritate liberemur ab erroribus , ita ut factum nobis est .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_66", + "psc_text": "liceret, tam immensos supernae scientiae sinus aperiret (II Cor. XII, 2) ? Aut cujus non virtutem auditoris opprimeret, si ea quae intrinsecus haurire poterat, in quantum carnis lingua sufficeret, extrinsecus inundans aquae hujus immensitas emanasset 37. Rudes auditores non inundatione sed distillatione scientiae sunt irrigandi.---Ut vero auditores rudes non inundatione scientiae, sed moderata praedicationis distillatione foveantur, ligat Deus aquas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum, quia doctorum praedicationem temperat, ut auditorum infirmitas, dictorum rore nutrita convalescat. Quod bene in Evangelio mystica descriptione narratur, dum dicitur: Ascendit Jesus in naviculam Petri, et rogavit ut a terra reduceret pusillum, et ita sedens praedicabat turbis (Luc. V, 3) . Per navem Petri quid aliud quam commissa Petro Ecclesia designatur? De qua ut Dominus turbis confluentibus praedicet, eam a terra paululum reduci jubet. Quam nec in altum duci, et tamen a terra praecipit removeri, profecto significans praedicatores suos rudibus debere populis, nec alta", + "candidate_score": 0.637956, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2733", + "psc_text": "VERS. 25.---Omne sublime videt. 42. Diaboli ejusque membrorum immensa superbia. Saul propter elationem reprobatus. Davidis in suprema dignitate humilitas.---Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui per tumorem cordis elati cunctos quos cernunt superbiae fastu despiciunt; et si quando exterius venerantur, intus tamen in secreto cordis, ubi apud se sua aestimatione magni sunt, cunctorum sibi vitam meritumque postponunt, eosque infra se esse respiciunt, quia per elatam cogitationem cordis in cujusdam se altitudinis arce posuerunt. Quibus bene per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes (Isai. V, 21) . Hinc etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos (Rom. XII, 16) . Hinc ad Saul divina increpatione dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel", + "candidate_score": 0.637845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_271", + "bdc_text": "Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2355", + "psc_text": "corda doceantur. Nam cum duo ad judicium pergunt, alius innocentiae sibi conscius, alius culpae, ante prolatam sententiam adhuc tacentem judicem utrique conspiciunt, et tamen culpae debitor gravem contra se iram hoc ipsum judicis silentium suspicatur. Quam iram sibi non denuntiat perturbatio judicis, sed recordatio pravitatis, quia etsi adhuc foris reum sententia non clamat, intus tamen graviter conscientia accusat. At contra justitiae amicus decernentis vultum conspicit, sed intus de testimonio bonae recordationis hilarescit, et quo apud se quod metuat non habet, eo omne quod erga semetipsum est blandum videt. Hoc itaque loco furor Domini dicitur non perturbatio divinae substantiae, sed super peccatores male sibi conscios examinatio justae vindictae. Quamvis enim eum tranquillum in judicio videant, tamen quia feriendos se ab illo non dubitant, eum in suis motibus perturbatum putant. Sequitur: CAPUT VIII. IBID.---Et respiciens omnem arrogantem humilia. 10. Omnis arrogans aut poenitendo cognoscit culpam, aut pereundo percipit poenam.---Ac si dicat ut", + "candidate_score": 0.637459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_382_384", + "bdc_text": "Z IX 366 und Reg. ; Richard Raubenheimer , Paul Fagius aus Rheinzabern . Sein Leben und Wirken als Reformator und Gelehrter , Grünstadt ( Pfalz) 1959 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1813", + "psc_text": "Rursumque quia aliquando sortes quae coeperint non mutantur, et latronem novimus alium pervenisse ad supplicium, et apostolos scimus percepisse propositum quod desideraverant regnum. Quis ergo discutiat in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit, ut ducat unumquodque ad terminos suos, et intelligat semitas domus ejus? Video Paulum ex illa persecutionis saevitia ad gratiam apostolatus vocatum (Act. IX, 1, seq.) , et tamen sic inter judicia occulta formidat, ut reprobari se, etiam postquam vocatus est, timeat. Ait enim: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar (I Cor. IX, 27) . Et rursum: Ego me non arbitror comprehendisse; unum autem, quae quidem retro sunt oblitus, ad ea quae sunt priora extendens meipsum, ad destinatum sequor, ad palmam supernae vocationis Dei, in Christo Jesu. Sequor autem si comprehendam, in quo et comprehensus sum (Philip. III, 13) . Et certe jam de illo voce dominica", + "candidate_score": 0.637331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106_108", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr . aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt. scholasticorum , sed depravatis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1767", + "psc_text": "operibus non recedunt, seque nunc fidei velamine contegunt, sed cum tempus invenerint, quid sint veraciter ostendunt, recte dicitur: Restituetur ut lutum signaculum. Quos enim nunc fideles credimus, ipsos tunc fidei hostes inveniemus; et quamvis appareant non tentati signaculum, erunt procul dubio tentati lutum. Unde et recte dicitur, Restituetur, quia qualis eorum conscientia esse ante fidem potuit, tales eos post modum reproba vita convincit. De quibus apte subjungitur: Et stabit sicut vestimentum. 13. Multis nunc quasi vestimentis ornatur Ecclesia, quibus, flagrante persecutione, nudabitur.---Tot nunc quasi vestibus sancta Ecclesia induitur, quot fidelium veneratione decoratur. Unde et ei ostensis gentilibus, a Domino per prophetam dicitur: Vivo ego, dicit Dominus, quia omnibus his velut ornamento vestieris (Isai. XLIX, 18) . Multis tamen quasi fidelibus nunc specie tenus induitur, sed pulsante persecutionis impetu, tunc eis exuta nudabitur; de quorum sorte hic dicitur: Et stabit sicut vestimentum. Stare vero hoc loco ponitur in peccato persistere. Unde", + "candidate_score": 0.637092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_110", + "bdc_text": "Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1308", + "psc_text": "hoc mundo abundat malorum vita quae cruciet, recte dicitur: Propter multitudinem calumniatorum clamabunt. 23. Alii vitia suadens, alii jubent et tyrannica vi ad ea cogunt.---Quia vero ea quae verbis suadere non valent extorquere nonnunquam etiam effrenatis viribus student, apte subjungitur: Et ejulabunt propter vim brachii tyrannorum. [Vet. X.] Quisquis enim male vivere suo nos exemplo compellit, adhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio tyrannidis saevit. Aliud est enim vitia suadere vivendo, aliud jubere terrendo. Dum ergo exempla malae actionis aspicimus, quasi adhuc strepitum calumniatoris audimus; dum vero vi peccare cogimur, jam tyrannum in corde sustinemus. 24. Eorum tamen conatibus resistunt electorum mentes. Ad Deum eundum est, non solum per mollia, sed etiam per aspera.---Sed robustorum mentes in Deo immobiliter fixae tanto ista despiciunt, quanto cernunt quod contra praecepta conditoris excrescunt. Aeternitatis quippe praemia praestolantes vires ex adversitatibus sumunt, quia", + "candidate_score": 0.636485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_365_367", + "bdc_text": "Rott , Correspondance de Bucer , Liste 98. ; quomodo advenire non potuissem ? Interea vocavit me Landtgravius ad Philippum Cassellam Philipp von Hessen hatte Bucer Ende Dezember 1534 zu einem Treffen mit Philipp Melanchthon nach Kassel gerufen ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1979", + "psc_text": "impellit. Longe namque a Romanis positus scribit: Memoriam vestri facio semper in orationibus meis, obsecrans si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos; desidero enim videre vos (Rom. I, 9, 10) . Retentus Ephesi Corinthiis scribit: Ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos (II Cor. XII, 14) . Rursum Ephesi commorans, Galatis loquitur, dicens: Vellem modo esse apud vos, et mutare vocem meam (Gal. IV, 20) . Romae quoque custodia carceris clausus, quia ire ad Philippenses per semetipsum non permittitur, transmittere se discipulum pollicetur, dicens: Spero in Domino Jesu, Timotheum me cito mittere ad vos, ut et ego bono animo sim, cognitis quae circa vos sunt (Philip. II, 10). Constrictus etiam vinculis atque Ephesi retentus, Colossensibus scribit: Nam si corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum (Coloss. II, 5) . Ecce quomodo sancto desiderio quasi vagatur: hic corpore tenetur, illuc spiritu ducitur; et", + "candidate_score": 0.63604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_144", + "psc_text": "causa vana loquimini? 19. Quibusdam datur ad judicium ut recte nonnulla sciant.---Scriptum est: Servus qui cognovit voluntatem domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis. Qui autem non cognovit, et non fecit digna, plagis vapulabit paucis (Luc. XII, 47) . Rursumque scriptum est: Scienti igitur bonum facere, et non facienti, peccatum est illi (Jac. IV, 17) . Ad majoris ergo culpae cumulum hostes suos sancta Ecclesia perhibet et scire quod sequi debeant, et sequi nolle quod sciant. De quibus alias dictum est: Descendant in infernum viventes (Psal. LIV, 16) . Vivi sunt qui sentiunt quae erga illos fiunt. Mortui enim nec sciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque qui non sentiunt pro nescientibus, viventes vero qui sentiunt pro scientibus poni solent. Viventes ergo in infernum descendere est scientes sentientesque peccare. [Rec. X.] Sequitur, VERS. 13,---Haec est pars hominis impii apud Deum, et haereditas violentorum, quam ab", + "candidate_score": 0.63578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_226_228", + "bdc_text": "Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE : purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", + "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", + "candidate_score": 0.63516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_114", + "bdc_text": "et successoribus eius , sacrarum synodorum consultationibus constituit et haereticorum furores , qui antea invaluerant , repressit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_394", + "psc_text": "juvenes et absconduntur, quia deprehendi in suis occultis actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia perfecti quique ex humilitate indicant, quantum in bona operatione profecerunt. Sed quia haec de suis loquitur, narret quoque qualiter ab exteris timeatur: CAPUT XVIII. VERS. 9, 10.---Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo. Vocem suam cohibebant duces, et lingua eorum gutturi suo adhaerebat. 27. Haeretici silere coacti S. Gregorii temporibus. Haeretici in culpa concordant, in sententiis discrepant. In Ecclesiae adversis, haeretici libere praedicant.---Qui hoc loco alii duces intelligi vel principes possunt nisi haereticae pravitatis auctores? De quibus per Psalmistam dicitur: Effusa est contentio super principes eorum, et seduxerunt eos in invio, et non in via (Psal. CVI, 40) . Ipsi etenim dum dispensationem Dei perverse interpretari non metuunt, profecto plebes subditas non in eam viam quae Christus est, sed in invium trahunt. Super quos recte quoque effusa contentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus", + "candidate_score": 0.635062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_348_350", + "bdc_text": "nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ). . Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2163", + "psc_text": "rhinocerotes exstiterunt, quod contra praedicamenta veritatis de legis operibus, singulari et fatua elatione confisi sunt, Beato igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenenti dicitur: CAPUT XVI. CAP. XXXIX, VERS. 9.---Nunquid votet rhinoceros servire tibi? 30. Ex Judaeis ferox, Saulus a Christo domitus.---Ac si apertius dicatur: Nunquid illum populum, quem superbire in nece fidelium stulta sua elatione consideras, sub jure tuae praedicationis inclinas? subaudis ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio, et tamen mihi cum voluero protinus subdo. Sed hoc melius ostendimus, si de genere ad speciem transeamus. Ille ergo ex hoc populo et prius in superbia, et postmodum praecipuus testis in humilitate nobis ad medium Paulus ducatur, qui dum contra Deum se quasi de custodia legis nesciens extulit, cornu in nare gestavit. Unde et hoc ipsum naris cornu per humilitatem postmodum inclinans, dicit: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans", + "candidate_score": 0.635006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2537", + "psc_text": "[Vet. XVI.] Qui vero acceptis virtutibus extollitur, non gladio, sed, ut ita dixerim, medicamento vulneratur. Quid est enim virtus, nisi medicamentum? et quid est vitium, nisi vulnus? Quia ergo nos de medicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere medicamentum, ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum, ille vitiorum illecebras assumit in artem virtutum, et salutis statum percutit ut servet, ut qui humilitatem currentes fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum est quod plerique hominum, quo in multis corruunt, arctius ligantur; cumque eos Behemoth iste ex uno vitio percutit ut concidant, ex alio quoque illigat ne resurgant. Consideret itaque homo cum quo hoste bellum gerat; et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera, quibus frequenter interficit, quia valde rarum est, quod hostis noster electorum saluti etiam vulneribus servit. 26. Tentatio aliquando", + "candidate_score": 0.634592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_274_276", + "bdc_text": "praestitit . Impotentius tractat adversarios tam falsa ipsi opinione creditos quam veros . Hoc tamen verum est , ipsum nulli unquam bellum intulisse priorem .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1272", + "psc_text": "Deus etiam perhibuit frustra percussum (Job. II, 3) . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles (22, q. 2, c. Incaute) , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit (I Tim. II, 7; Act. XX, 18, 19) Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non sonasse. [Vet. III.] Quia vero saepe asperitas superborum usque ad duritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba,", + "candidate_score": 0.634591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_422_424", + "bdc_text": "Hoc ergo magis dolet , cum adeo minutula sint , quibus maxima possint averti offendicula , non licere de his vobiscum commentari . Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus . Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1191", + "psc_text": "A rebus exterioribus ad cor redeundum.---Excitati ergo tot vocibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus, et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit, accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. In hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtius reos tenemus. Nec ad haec agenda praetermittenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur quod tunc non possumus, 796 ne nunc quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant quae nobis incessanter apposita a considerandis nobismetipsis mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus quae intuetur cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur obliviscitur dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit ut", + "candidate_score": 0.634302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1018", + "psc_text": "illa restringimur, ne intrinsecus extollamur, per ista comprimimur, ne quid extrinsecus appetamus. In hac ergo vita dum sumus, et flagellis atteri, et aliquando tentari vitiis necesse est. Sive enim in laboribus flagellorum, seu in certamine vitiorum, non solum nobis nostra infirmitas innotescit, sed etiam in quanta virtute profecerimus agnoscimus. (Rec. XVIII.] Nemo quippe vires suas in pace cognoscit. Si enim bella desunt, 758 virtutum experimenta non prodeunt. Improvidus miles est, qui fortem se in pace gloriatur. [Vet. XXVIII.] Quia ergo saepe virium merita per flagellorum adversa patefiunt, apte Eliu subjungit, dicens: CAPUT XXVI. VERS. 21.---Tabescet caro illius, et ossa quae tecta fuerant nudabuntur. 32. Nemo quantum profecerit, nisi inter adversa cognoscit.---Cum enim flagellis prementibus omnis exterior voluptas atteritur, internae fortitudinis ossa nudantur. Quid autem hoc loco carnis nomine nisi ipsa delectatio carnalis accipitur? Vel quid per ossa nisi virtutes animae designantur? Tabescit ergo caro, et ossa nudantur, quia dum flagellis", + "candidate_score": 0.633844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_470_472", + "bdc_text": "Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper . Arg[entorati ] . M. Bucerus vester in domino .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1967", + "psc_text": "passionum amore regni perpetui exhibita? Et quid per bis tinctum coccum nisi charitas demonstratur, quae pro perfectione bis tingitur, quia Dei et proximi dilectione decoratur? Quid per byssum nisi immaculata carnis incorruptio? Et quid per pilos caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi dura poenitentium afflictio designatur? Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam obedientiam rectamque operationem exhibent, alii per separatum vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt; alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter commiserunt; quasi ex una terra innumerae glebae proferuntur, quia ex uno et pari obsequio facta fidelium disparia procedunt. Quae nimirum glebae nequaquam concretae ex pulvere surgerent, nisi aquam prius pulvis acciperet, et concepto se humore solidaret, quia nisi peccatores", + "candidate_score": 0.633038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214_216", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. . Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit . At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_18", + "psc_text": "Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur (Joan. XII, 26) . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum (Matth. XX, 22) ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis", + "candidate_score": 0.632681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106_108", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr . aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt. scholasticorum , sed depravatis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1758", + "psc_text": "infirmitatis opprobria despicientes irriderent. An non concussi fuerant, qui dicebant: Quousque animam nostram tollis? si tu es Christus, dic nobis palam (Joan. X, 24) . Vel certe extrema terrae concussit et tenuit, quia cum infirma corda humilium pio timore terruit, nequaquam ea judicio districto dereliquit. Inde enim multitudo credentium in Deum robustius stetit, unde in se humiliata trepidavit. Nam quia eum Deus quem concutit tenet, insinuat per prophetam, dicens: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos (Isai. LXVI, 2, sec. LXX) ? Quia eum quem concutit tenet, Salomone attestante intimatur, quia ait: Beatus vir qui semper est pavidus; qui autem mentis est durae, corruit in malum (Prov. XXVIII, 14) . Igitur quia extrema Judaeae Dominus in apostolis tenuit, atque ex illa Scribas et Pharisaeos ac pontifices impietatis suae merito exigente reprobavit, quid adhuc de eorum damnatione subdatur audiamus. Sequitur: CAPUT IV. VERS. 14.---Restituetur", + "candidate_score": 0.632194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_264_266", + "bdc_text": "At ille vosvos von Bucer korr. aus nos . E : nos . hoc nomine intelligit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2511", + "psc_text": "subdens: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Ac si verbis aliis dicat: Acutae auctore Domino sudes sumus, et nares Behemoth istius subtiliter circumspiciendo penetramus, ne hoc quod bene mens inchoat, ipse in malitiae finem vertat. [Vet. XII.] 16. Christi divinitatem explorans, ejus verbis in naso confixus est et captus.---Possunt per sudes acuta ipsius per carnem manifestatae sapientiae verba signari, ut quia naribus odor trahitur, per Behemoth nares illa antiqui hostis exploratio figuretur. Qui cum Deum incarnatum esse dubitaret, hoc expetitis miraculis voluit tentando cognoscere, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant (Matth. IV, 3) . Quia ergo signorum indiciis odorem divinitatis ejus cognoscere concupivit, quasi flatum naribus traxit. Sed dum ei protinus respondetur: Non in pane solo vivit homo. Et: Non tentabis Dominum Deum tuum (Ibid., 4, 7) , quia sententiarum suarum acuminibus indagationem antiqui hostis veritas perculit, quasi nares ejus sudibus perforavit. Sed quia Behemoth iste", + "candidate_score": 0.632147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_110", + "bdc_text": "Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1614", + "psc_text": "non ait: Et non audebunt contemplari sapientes; sed, Qui sibi videntur esse sapientes. Quibus videlicet verbis peritos quidem, sed arrogantes insinuat. Eliu ergo dum multa fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. Viri namque arrogantes et docti cum recte non vivunt, sed tamen recta dicere doctrinae impulsionibus compelluntur, ipsi damnationis suae aliquomodo praecones fiunt, quia dum ea quae agere respuunt praedicantes insinuant, suis 888 se vocibus damnatos clamant. Contra quos bene per Psalmistam dicitur: Conversi sunt in arcum perversum (Psal. LXXVII, 57) . Arcus quippe perversus ipsum a quo intenditur percutit. In dictis autem suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt in suis auctoribus sagittas figunt. Unde summa cura providendum est ne accepta sapientia, cum ignorantiae tenebras illuminat, lumen humilitatis tollat, et jam sapientia esse nequeat. Quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine cor loquentis obscurat. 76. Alia bona summa, alia media.---Alia", + "candidate_score": 0.632131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_348_350", + "bdc_text": "nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ). . Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ?", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2319", + "psc_text": "Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. 107. Pia et moderata Dei ad Job increpatio.---Vir sanctus tanta hac districtione flagelli non aestimavit augeri sibi merita, sed vitia resecari. Quae quia in se nulla cognovit, percussum injuste se credidit, et percutientem prorsus arguere est de percussione murmurare. Considerans autem Dominus quod ea quae protulit non ex tumore superbiae, sed ex qualitate collegerat vitae, pie illum increpat dicens: Nunquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit? Utique qui arguit Deum debet et respondere illi. Ac si apertius diceret: Qui tanta de tua actione locutus es, cur audita sanctorum vita siluisti? Me enim fuit arguere, de percussione mea an fuerit justa dubitare. Et bona quidem tua veraciter protulisti, sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem,", + "candidate_score": 0.631947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_410", + "bdc_text": "Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.631834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_418", + "bdc_text": "Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus !", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1029", + "psc_text": "2. Christus Deus et homo pro hominibus Deum interpellat. Incarnationis oeconomia.---Quis enim est iste angelus, nisi ille qui per prophetam dicitur: Magni consilii angelus (Is. IX, 6, sec. LXX) ? Quia enim Graeca lingua evangelizare denuntiare dicitur, semetipsum nobis annuntians Dominus angelus vocatur. Et bene ait: Si fuerit pro eo angelus loquens, quia, sicut ait Apostolus, etiam interpellat pro nobis (Rom. VIII, 34) . Sed quid pro nobis loquatur, audiamus: Unum de similibus. Mos medicinae est ut aliquando similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam saepe calida calidis, frigida frigidis; saepe autem frigida calidis, calida frigidis sanare consuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile, et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis vigore justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat nisi per Deum. Videri autem debuit qui corrigebat,", + "candidate_score": 0.631534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1458", + "psc_text": "ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus judiciis silendo quiescere, quanto et rationem judiciorum illius nos cernimus non videre. Unde et bene subditur: CAPUT IV [Vet. et Rec. II]. VERS. 24.---Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri. 6. Angeli et doctores ea, etsi laudent, minime tamen cognoscunt. In Scriptura sacra viri aliquando angeli, aliquando autem perfectae vitae homines memorantur. Nam quia aliquando vir angelus dicitur, Daniel propheta testatur, dicens: Ecce vir Gabriel (Dan. IX, 21) . Rursum, quia virorum nomine perfectae vitae homines exprimuntur, in Proverbiis sapientia loquitur, dicens: O viri, ad vos clamito (Prov. VIII, 4) . De Domino igitur viri canunt, cum ejus", + "candidate_score": 0.631398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_136", + "bdc_text": "et Scotus Jakob V. , König von Schottland. , non vulgaris potentiae reges .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_111", + "psc_text": "Jacob (Psal. LXXXXIII, 7) . Vir ergo iste sanctae Ecclesiae typum gestans in ipsa afflictionis suae amaritudine constitutus, contra utrosque respondit. Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, ut Deum esse fateretur, ait: Vivit Deus. Ut vero eum res humanas curare perhiberet, subdidit: Qui abstulit judicium meum, et ad amaritudinem adduxit animam meam. Ista etenim quae patitur, non casu se perpeti, sed Deo omnia disponente testatur; nec tentatori suo amaritudinis suae potestatem tribuit, sed auctori. 4. Diabolus nullam, nisi Deo per mittente tentandi potestatem habet.---Scit namque quia diabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convescit. Unde et omnis voluntas diaboli injusta est, et tamen permittente Deo omnis potestas justa. Ex se enim tentare quoslibet injuste appetit, sed eos qui tentandi sunt, prout tentandi sunt, non nisi tentari Deus juste permittit. [Vet. II.] Unde etiam in libris Regum de", + "candidate_score": 0.631368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2032", + "psc_text": "In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium non prematur. [Vet. XXV.] 55. Sancti quandiu vivunt, desiderio supernae patriae aestuant.---Sequitur: Et tabernacula ejus in terra salsuginis. Salsugo accendere sitim solet. Et quia sancti viri quandiu in hujus vitae tabernaculis degunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur, in terra salsuginis tabernacula habere perhibentur. Incessanter quippe accenduntur ut sitiant, sitiunt ut satientur; sicut scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6) . Sequitur: CAPUT XVII. VERS. 7.---Contemnit multitudinem civitatis. 56. Terrenorum hominum multitudinem sequi dedignantur.---Multitudinem civitatis contemnere est humanae conversationis prava studia devitare, ut jam non libeat terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores imitari. Cum paucis namque ingredi angustam portam", + "candidate_score": 0.631241, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_309_311", + "bdc_text": "In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta . Vehementer vereor , ne quid ipsi vobis detis incommodi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1221", + "psc_text": "sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream velut paleas tollit. [Vet. XV.] Quidam vero idcirco Christianitatis vocatione signantur, quia Christi nomine sublimiter exaltato, pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis externae; et qui ante supernum judicem nudi conscientiae infidelitate consistunt, ante humanos oculos professione sancta verbo tenus palliantur. 27. Fideles qui nequiter vivunt saepe divino judicio fidei jacturam faciunt. Multi in domo fidei, sine fide moriuntur. Iis vero fidelium societas in supplicii cumulum cedit.---Nonnulli autem fidem medullitus tenent, sed vivere fideliter nullatenus curant. Insequuntur enim moribus quod credulitate venerantur. Quibus divino judicio saepe contingit ut per hoc quod nequiter vivunt, et illud perdant quod salubriter credunt. Incessanter namque se pravis actionibus polluunt, et", + "candidate_score": 0.631063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_413", + "bdc_text": "per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_863", + "psc_text": "in peccatis positi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritalia praecepta cognoscimus. Ad quae praecepta quasi super genua et super 722 manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis mentem levamus. Sicut enim totus terrae inhaeret qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum articulis incurvatur, inchoante profectu ex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum, a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cognoscimus plus timemus. Adhuc enim quasi in terra jacet, qui ad coelestia erigi terrenorum desideriis negligit. Quasi sublevatus autem adhuc manibus et genibus incumbit, qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit. Jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem ad sublimia erigit, et per immunda desideria incurvari contemnit. 48. A timore ad amorem et charitatem perveniendum. ---Bene autem trementem se stetisse indicat,", + "candidate_score": 0.630774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_168", + "bdc_text": "Alterum , rationem conciliandi ecclesias quaerendam esse per bonos aliquos et cordatos viros , qui primum parvo numero utrinque coëuntes de controversiis religionis dispiciant .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.630639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1457", + "psc_text": "ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus", + "candidate_score": 0.629893, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_421_423", + "bdc_text": "Amo vos et colo , et non vulgariter . Hoc ergo magis dolet , cum adeo minutula sint , quibus maxima possint averti offendicula , non licere de his vobiscum commentari . Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2145", + "psc_text": "hypocritae nullo dolore sauciatur. Ire in iniquitatis voraginem commissos sibi conspicit, et haec quasi inaudita pertransit; at si quod sibi leviter inferri temporale damnum senserit, in ultionis iram repente ab intimis inardescit. Mox patientia rumpitur, mox dolor cordis in vocibus effrenatur, quia dum animarum damna aequanimiter tolerat, jacturam vero rerum temporalium repellere etiam cum spiritus commotione festinat, cunctis veraciter indicat teste mentis perturbatione quid amat. Ibi quippe est grande studium defensionis, ubi et gravior vis amoris. Nam quanto magis terrena diligit, tanto privari eis vehementius pertimescit. Qua enim mente aliquid in hoc mundo possidemus, non docemur, nisi cum amittimus. Sine dolore namque amittitur, quidquid sine amore possidetur. Quae vero ardenter diligimus habita, graviter suspiramus ablata. Quis autem nesciat quia nostris usibus res terrenas Dominus condidit, suis autem animas hominum creavit? Plus ergo Deo se amare convincitur, qui, neglectis his quae ejus sunt, propria tuetur. Perdere namque hypocritae ea quae Dei", + "candidate_score": 0.62984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_376", + "psc_text": "semetipsam Veritas dicit de eo qui illius mandata custodit: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus (Joan. XIV, 23) . Quod contra perversi quique dum interna non appetunt, in suis se cogitationibus foras fundunt. Unde eis per prophetam dicitur: Redite praevaricatores ad cor (Isai. XLVI, 8) . Et rursum: Vae qui cogitatis inutile (Michae. II, 1) . In actionibus quippe suis verentur homines, quos corporaliter vident, et Deum sibi praesentem non aestimant esse, quem non vident. Quod contra in laude justi dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandatis obediret: Quia invisibilem tanquam videns sustinuit (Hebr. XI, 27) . Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit, quia ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. Sancta itaque Ecclesia in magnis tunc tribulationibus deprehensa, cum multos a Deo conspicit prava cogitatione discedere, videt profecto mentis eorum habitaculum", + "candidate_score": 0.62966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_419_421", + "bdc_text": "Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem . Quid nunc faciam ? Amo vos et colo , et non vulgariter .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2510", + "psc_text": "si diceret: A bono vestro non dissentio, meum sit quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdidit: Et ego si quid donavi, propter vos. Ac si diceret: Vestris actibus bonum addidi, quidquid propter vos misericorditer feci. Vestra ergo est utilitas bonitas mea, mea est utilitas bonitas vestra. Qui ipsam mox compagem cordium, in qua sic tenetur, adjungens subdidit: In persona Christi. Cui velut si dicere praesumamus: Quare te ita caute discipulis copulas? quare vel te illorum, vel illos tuis actionibus tam sollicita mente conformas? illico subjunxit: Ut non circumveniamur a satana (Ibid., 11) . Cujus sagaces insidias quam acuto sensu transfigat insinuat subdens: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Ac si verbis aliis dicat: Acutae auctore Domino sudes sumus, et nares Behemoth istius subtiliter circumspiciendo penetramus, ne hoc quod bene mens inchoat, ipse in malitiae finem vertat. [Vet. XII.] 16. Christi divinitatem explorans, ejus verbis in naso confixus est et captus.---Possunt per sudes", + "candidate_score": 0.629568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_139", + "bdc_text": "Rigatur nunc Gallia sanguine christianorumZu den Verfolgungen französischer Protestanten im Anschluß an die \"Affaire des placards \"", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1831", + "psc_text": "aruerunt (Matth. XIII, 6) . Quod paulo post cum exposuit, aestum persecutionem vocavit. Sparsa igitur luce aestus super terram divisus est, quia clarescente vita fidelium, accensa est crudelitas perfidorum. Divisus namque aestus erat, quando nunc Jerosolymis, nunc Damasci, nunc in aliis longe regionibus persecutio saeviebat. Scriptum quippe est: Facta est in 936 illa die persecutio magna in Ecclesia, quae erat Jerosolymis, et omnes dispersi sunt per regionem Judaeae et Samariae (Act. VIII, 1) . Rursumque scriptum est: Saulus adhuc spirans minarum et caedis in discipulos Domini, accessit ad principem sacerdotum, et petiit ab eo epistolas, quas deferret in Damascum ad synagogas, ut si quos invenisset hujus vitae viros ac mulieres, vinctos deduceret in Jerusalem (Act. IX, 1, seq.) . Quia ergo nunc hic, nunc illic persecutio excreverat, hi qui lucem veritatis agnoverant, quasi sub ardore divisi aestus anhelabant. 42. Lux est justitia, quae non nisi successive spargitur.---Sed quia beatum Job", + "candidate_score": 0.629452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_421_423", + "bdc_text": "Amo vos et colo , et non vulgariter . Hoc ergo magis dolet , cum adeo minutula sint , quibus maxima possint averti offendicula , non licere de his vobiscum commentari . Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2567", + "psc_text": "mox subditur: CAPUT XIX. IBID.---Memento belli, nec ultra addas loqui. 35. Quam alta dispensatione Deus famulos suos vel minis, vel etiam flagellis premat.---Alta dispensatio judiciorum Dei idcirco saepe bene merentes famulos vel minis impetit, vel flagellis premit, vel quibusdam superimpositis oneribus gravat, vel laboriosis occupationibus implicat, quia mira potentia praevidet quod si quieti ac liberi in tranquillitate persisterent, tentationes ferre adversarii non valentes, mentis prostrati vulneribus jacerent. Dum ergo eos foris tolerandis flagellis vel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentationum jaculis occultat. Moris quippe medicinalis est, ut saepe fervorem viscerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat, unde exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur ut exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, et flagellorum sectionibus repellatur ea quae occupare mentem poterat interior putredo vitiorum; et tamen saepe dum patentis culpae sibi homines conscii non sunt, et aut doloribus cruciantur, aut laboribus deprimuntur, contra justum atque omnipotentem judicem in", + "candidate_score": 0.629263, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_371_373", + "bdc_text": "bis 22 . Dezember 1534 vgl. HBBW IV [Nr. 496 ] , S. 453-456 . , omnia iussu magistratus mei . Existimo hic quoque me nihil fecisse temere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_713", + "psc_text": "faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? 21. Qui aliis praesunt, Deo se subesse semper attendant.---Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo", + "candidate_score": 0.629128, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2427", + "psc_text": "consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate corrumpat. [Vet. XXI.] 41. Exemplis palam fit. Qua arte divitiis acquirendis insudare suadeat.---Quae apertius in cunctis ostendimus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis, decrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla", + "candidate_score": 0.628806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_226_228", + "bdc_text": "Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE : purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2811", + "psc_text": "verbis afflictus est, divinae pietatis muneribus consolatus, etiam humana debet charitate refoveri; ut undique ei consolationis gaudia respondeant, quem undique dolorum tristia et adversa lacerabant. Unde et subditur: CAPUT XIII. VERS. 11. Venerunt autem ad eum omnes fratres sui, et universae sorores suae, et cuncti qui noverant eum prius; et comederunt cum eo panem in domo ejus, et moverunt super eum caput. 23. Non solum divinae, sed etiam humanae.---Quid in comestione panis nisi charitas, quid vero motione capitis, nisi admiratio designatur? Bene autem subditur: IBID.---Et consolati sunt eum super omne malum, quod intulerat Dominus super eum. Percussi enim moerorem consolari est ei post percussionem de venia congaudere. Nam quanto quisque de restituta proximi salute cernitur hilarescere, tanto se indicat de ablata doluisse. CAPUT XIV [Rec. IX]. IBID.---Et dederunt ei unusquisque ovem unam, et inaurem auream unam. 24. Ecclesia receptura est aliquando duplicia.---Licet cuncta haec juxta historiam veraciter dicta sint, ipsis", + "candidate_score": 0.628268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_226_228", + "bdc_text": "Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE : purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1009", + "psc_text": "terrenae conversationis calcat, ad supernam patriam per praecedentium patrum exempla se sublevat. Et quia per contemplationis donum gratia spiritali satiatur, apte subjungitur: Panis ei datus est, id est refectionem spiritalis gratiae percipit, quia se a bonis infimis coelestia sperando suspendit. Hinc etiam de sancta Ecclesia per David Dominus dicit: Pauperes ejus saturabo panibus (Psal. CXXXI, 15) , quia in illa mentes humilium positae spiritalium implentur refectione donorum. Rursum per panem divinae doctrinae eruditio 756 designatur, sicut per prophetam dicitur: Qui habitatis in terra Austri, cum panibus occurrite fugienti (Isai. XXI, 14) . In terra quippe Austri habitant qui in sancta Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere concupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est", + "candidate_score": 0.627867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_439", + "bdc_text": "Boni consului vestram libertatem , sed ut responderem tamen , sic et vos meam boni consulite .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_400", + "psc_text": "consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus testatur vita quia videt. Ad hoc namque bonorum intra eam rectitudo cernitur, ut quique hanc viderint, a suis pravitatibus corrigantur. Necdum ergo intra sanctam Ecclesiam videt bonos, qui non est emendatus a malis. Sed unde ei testimonium reddatur, ostenditur cum subjungit: CAPUT XX. VERS. 12, 13.---Eo quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non erat adjutor. Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum. 29. Ecclesia filios suos et pascit et protegit.---Magnae misericordiae ista sunt opera, liberare 620 vociferantem pauperem, pupillo adjutorium ministrare, periturum eripere, cor viduae consolari. Superius enim dictum est quid exhibuit per doctrinam. Ait namque: Auris audiens beatificabat me. Nunc autem narrat quae per misericordiam impendit, dicens: Eo quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non erat adjutor. Vox quippe cum opere sibi necessario concordat. Haec", + "candidate_score": 0.627045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_225_227", + "bdc_text": "haec responsa non concedunt , quum capitale fuerit , quae in eis continentur , profiteri . Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE : purum irrtümlich wiederholt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_181", + "psc_text": "XXVIII, VERS. 1.---Habet argentum, venarum suarum principia: et auro locus est in quo conflatur. 39. Haeretici ad sacras paginas veterumque patrum libros provocandi.---In argento eloquium, in auro vitae vel sapientiae claritas designari solet. Et quia haeretici sic de eloquii sui nitore superbiunt, ut nulla sacrorum librorum auctoritate solidentur (qui libri ad loquendum nobis quasi quaedam argenti venae sunt, quia de ipsis locutionis nostrae originem trahimus), eos ad sacrae auctoritatis paginas revocat, ut si vere loqui desiderant, inde sumere debeant quid loquantur. Et ait: Habet argentum, venarum suarum principia. Ac si aperte dicat: Qui ad verae praedicationis verba se praeparat, necesse est ut causarum origines a sacris paginis sumat, ut omne quod loquitur ad divinae auctoritatis fundamentum revocet, atque in eo aedificium locutionis suae firmet. Ut enim praediximus, saepe haeretici dum sua student perversa astruere, ea proferunt quae profecto in sacrorum librorum paginis non tenentur. Unde et discipulum suum praedicator egregius", + "candidate_score": 0.626434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_419", + "bdc_text": "Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2510", + "psc_text": "si diceret: A bono vestro non dissentio, meum sit quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdidit: Et ego si quid donavi, propter vos. Ac si diceret: Vestris actibus bonum addidi, quidquid propter vos misericorditer feci. Vestra ergo est utilitas bonitas mea, mea est utilitas bonitas vestra. Qui ipsam mox compagem cordium, in qua sic tenetur, adjungens subdidit: In persona Christi. Cui velut si dicere praesumamus: Quare te ita caute discipulis copulas? quare vel te illorum, vel illos tuis actionibus tam sollicita mente conformas? illico subjunxit: Ut non circumveniamur a satana (Ibid., 11) . Cujus sagaces insidias quam acuto sensu transfigat insinuat subdens: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Ac si verbis aliis dicat: Acutae auctore Domino sudes sumus, et nares Behemoth istius subtiliter circumspiciendo penetramus, ne hoc quod bene mens inchoat, ipse in malitiae finem vertat. [Vet. XII.] 16. Christi divinitatem explorans, ejus verbis in naso confixus est et captus.---Possunt per sudes", + "candidate_score": 0.626118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_105", + "bdc_text": "Non spectandum , quid Melanchthon damnant , sed quid damnari debeat .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_422", + "psc_text": "mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. 38. Justitiae opera praemitti debent operibus misericordiae. Qui eleemosynas largitur, nec abstinet a peccato, rem suam Deo tribuit, et seipsum peccato.---Cum sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximos rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. [Vet. XX.] Nam multi proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo (Eccli. XXX, 24) . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum (Matth. XIX, 19) . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste", + "candidate_score": 0.625764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1183", + "psc_text": "torporis sopitur, quia sui negligens, propositum robur insensibiliter perdens, a forma prioris fortitudinis dum nescit senescit. Unde et per prophetam sub Ephraim specie dicitur: Comederunt alieni robur ejus, et nescivit; sed et cani effusi sunt in eo, et ipse ignoravit (Oseae II, 9). Cum vero semetipsam quaerit, et subtiliter poenitendo se discutit, ab ipsa hac vetustate sua lota lacrymis et moerore incensa renovatur, et quae jam pene inveterata frixerat, per subministrata interni amoris studia novum calet. Unde Paulus apostolus usu mortalis vitae veterascentes discipulos admonet, dicens: Renovamini spiritu mentis vestrae (Ephes. IV, 23) . [Rec. VII.] 15. Ut hoc agamus, nos admonent exempla SS. Patrum et divina praecepta.---Sed ad haec agenda valde exempla patrum et sacri eloquii praecepta nos adjuvant. Si enim sanctorum opera inspicimus, et divinis jussionibus aurem praebemus, alia nos contemplata, alia audita succendunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocatur. Unde bene ad Moysen dicitur:", + "candidate_score": 0.625327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_316", + "bdc_text": "Ut vos itaque cum Zvinglii tum vestram innocentiam defendatisVgl. oben Nr. 562 , 16-18. , sed ex vero et citra communionem vicii , quod impugnatis , nemo bonorum improbabit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_826", + "psc_text": "Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus in principio accusator est sui (Prov. XVIII, 17) , non magis peccator, sed justus videri appetit, cum peccatorem 714 se quisque nullo arguente confitetur, sed confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte dicebamus. Unde summopere curandum est ut mala quae fecimus, et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est ut quod de se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedignetur 34. Job in peccati confessione humilitas. Saepe gravioris certaminis est peccata confiteri quam vitare.---Beatus itaque Job quantae", + "candidate_score": 0.623337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_274_276", + "bdc_text": "praestitit . Impotentius tractat adversarios tam falsa ipsi opinione creditos quam veros . Hoc tamen verum est , ipsum nulli unquam bellum intulisse priorem .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2228", + "psc_text": "cum quaelibet sibi adversitas imminet, prius intra semetipsum contra formidinem et praecipitationem pugnet, quatenus nec formidolose se subtrahat, nec praecipitanter opponat. Valde enim praeceps est qui semper se adversis objicit, et valde pavidus qui semper abscondit. 60. Peritus dux hosti exercitum nec semper admovet, nec semper subducit.---Sed haec melius in bellis spiritalibus discimus, si formam exercitii a corporalibus bellis trahamus. Non enim ille dux sapiens est, qui semper contra hostiles cuneos exercitum praeceps admovet; neque ille dux fortis, qui semper hunc ab hostis facie cavendo subducit. Scire namque dux debet modo ab hostili impetu exercitum caute subtrahere, modo hostem circumfusis cornibus coarctare. Quod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem declinantes, noverunt sapienter sed non enerviter cedere; modo autem persecutionis impetum contemnentes, noverunt ei fortiter, sed non praecipitanter obviare. Quia autem sanctus vir, cum congruum cernit, ictibus pectus objicit, et venientia jacula vel moriens retundit, recte dicitur: In", + "candidate_score": 0.622409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_309_311", + "bdc_text": "In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta . Vehementer vereor , ne quid ipsi vobis detis incommodi .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_829", + "psc_text": "certaminis commissa peccata prodere quam non admissa vitare, et unumquodque malum quamvis robustius vitetur, tamen humilius proditur. Beatus ergo Job, qui, tot magnis operibus fultus, confiteri culpam non erubuit, ostendit in virtutibus quam humilis fuit. Sed quia ex humilitate vera secura semper auctoritas nascitur, ut tanto foris nil metuat, quanto ad rerum culmina animus per elationis desiderium non anhelat, expressa confessione peccati, recte subjungitur: CAPUT XVI. VERS. 34.---Si expavi ad multitudinem nimiam, et despectio propinquorum terruit me; et non magis tacui, nec egressus sum ostium. 35. Cordis a terrenarum rerum cupiditate liberi mira securitas. Quae tamen a custodiae disciplina non eximit.---Magna est securitas cordis, nil concupiscentiae habere saecularis. Nam si ad terrena adipiscenda cor inhiat, securum tranquillumque esse nullatenus potest, quia aut non habita concupiscit ut habeat, aut adepta metuit ne amittat; et dum in adversis sperat prospera, in prosperis formidat adversa, huc illucque quasi quibusdam fluctibus volvitur, ac per", + "candidate_score": 0.622139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_288", + "bdc_text": "Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2140", + "psc_text": "elevavit me spiritus inter terram et coelum, et adduxit me in Jerusalem in visione Dei juxta ostium interius, quod respiciebat ad Aquilonem, ubi erat statutum idolum zeli, ad provocandam aemulationem (Ezech. VIII, 3) . Quid est enim cincinnus capitis, nisi collectae cogitationes mentis, ut non sparsae diffluant, sed per disciplinam constrictae subsistant? Manus ergo desuper mittitur, et propheta per cincinnum capitis elevatur, quia cum nostra mens sese per custodiam colligit, vis superna sursum nos ab infimis trahit. Bene vero inter terram et coelum sublatum se asserit, quia quilibet sanctus in carne mortali positus, plene quidem adhuc ad superna non pervenit, sed jam tamen ima derelinquit. In visione vero Dei in Jerusalem ducitur, quia videlicet unusquisque proficiens per charitatis zelum, qualis esse Ecclesia debeat contemplatur. Bene quoque additur. Juxta ostium interius, quod respiciebat ad Aquilonem, quia nimirum sancti viri dum per aditum internae contemplationis aspiciunt, plus prava intra Ecclesiam fieri quam", + "candidate_score": 0.621916, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_371_373", + "bdc_text": "bis 22 . Dezember 1534 vgl. HBBW IV [Nr. 496 ] , S. 453-456 . , omnia iussu magistratus mei . Existimo hic quoque me nihil fecisse temere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_752", + "psc_text": "pes meus (Vers. 5) . Atque ut monstraretur quam fuerit ad cuncta pavidus, et ad omnia circumspectus inferius asserit, dicens: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Dominum (Vers. 25) . Qui scilicet in prosperis positus, atque abundantia rerum fultus, si spem aut in suis actibus aut in circumfluentibus rebus poneret, profecto justus non esset. Sed quando iste vir sanctus in se spem posuit, qui aperte dicit: Ecce non est auxilium mihi in me (Job. VI, 13) ? [Vet. et Rec. II.] Quid ergo nunc superest, nisi ut ipsas quoque divitias qua mente possederit innotescat? Ait enim: 698 CAP. XXXI, VERS. 24.---Si putavi aurum robur meum, et obryzo dixi, fiducia mea. CAPUT II. 4. Non in labentibus divitiis, sed in Deo solo confidendum. Obryzum dicimus obrude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam", + "candidate_score": 0.62144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_373", + "psc_text": "subtilissimae cogitationes nostrae patent oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus (Hebr. IV, 13) . Et saepe in exteriori opere ante oculos hominum inordinati apparere metuimus, et in interiori cogitatione illius respectum non metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo quam extrinsecus hominibus conspicabiles sumus. Unde et sancti omnes foris 614 se intusque circumspiciunt, et vel reprehendendo se exterius, vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est quod animalia quae per prophetam videntur, in circuitu et intus plena oculis esse memorantur (Ezech. I, 18; X, 12) . Quisquis enim exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuitu oculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, quia et exteriora sua circumspiciunt, ut bona de se exempla fratribus praebeant, et interiora sua vigilanter attendunt, quia sese irreprobabiles interni judicis obtutibus parant, et oculos in circuitu et intus habere perhibentur;", + "candidate_score": 0.621307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_129_131", + "bdc_text": "Wilhelm Jensen , in : NDB III 233f. , principi pientissimo ; nuper enim hostilem exercitum totum prope delevitAm 11 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2228", + "psc_text": "cum quaelibet sibi adversitas imminet, prius intra semetipsum contra formidinem et praecipitationem pugnet, quatenus nec formidolose se subtrahat, nec praecipitanter opponat. Valde enim praeceps est qui semper se adversis objicit, et valde pavidus qui semper abscondit. 60. Peritus dux hosti exercitum nec semper admovet, nec semper subducit.---Sed haec melius in bellis spiritalibus discimus, si formam exercitii a corporalibus bellis trahamus. Non enim ille dux sapiens est, qui semper contra hostiles cuneos exercitum praeceps admovet; neque ille dux fortis, qui semper hunc ab hostis facie cavendo subducit. Scire namque dux debet modo ab hostili impetu exercitum caute subtrahere, modo hostem circumfusis cornibus coarctare. Quod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem declinantes, noverunt sapienter sed non enerviter cedere; modo autem persecutionis impetum contemnentes, noverunt ei fortiter, sed non praecipitanter obviare. Quia autem sanctus vir, cum congruum cernit, ictibus pectus objicit, et venientia jacula vel moriens retundit, recte dicitur: In", + "candidate_score": 0.621099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1457", + "psc_text": "ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant (Joan. IX, 39) . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25) . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subditur: CAPUT III. VERS. 23.---Quis poterit scrutari vias ejus? aut quis audet ei dicere: Operatus es iniquitatem? 5. Judicia ejus scrutam, multo minus reprehendere non debemus.---Ac si dicat: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus", + "candidate_score": 0.620872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_194", + "bdc_text": "Redimeres magno non data haec responsaVgl. ebd. , Z. 104f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2531", + "psc_text": "(Ibid., 7) . Divina itaque clementia maxillam Behemoth istius perforans, ubique humano generi et misericorditer et potenter occurrit, quia nec libero admonitionem praecavendi tacuit, nec capto remedium fugiendi subtraxit. Ad hoc quippe in Scriptura sacra virorum talium, id est David et Petri, peccata sunt indita, ut cautela minorum sit ruina majorum. Ad hoc vero utrorumque illic et poenitentia insinuatur et venia, ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente, nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, 1091 nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit! De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione roboravit. 24. Incassum sperat misericordiam, qui justitiam non timet.---Sic", + "candidate_score": 0.620773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1193", + "psc_text": "Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum internae dispositionis. [Vet. IX.] Nam postquam multa narrata sunt de poena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii ex meritis perdunt. Ait enim: CAPUT VIII. VERS. 24. Conteret multos et innumerabiles, et stare faciet alios pro eis. 19. Alii perdunt quod tenere videbantur, alii prius perditum recipiunt. In exteriora respui reprobationis signum; sicut praedestinationis, ad interiora trahi.---Hoc quotidie", + "candidate_score": 0.620436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_281", + "bdc_text": "Qui etiam , licet modestius , priores tamen sententiam Lutheranam vellicarunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1111", + "psc_text": "arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequitur: CAPUT XV. VERS.", + "candidate_score": 0.619275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_334_336", + "bdc_text": "Et vos scilicet propitiispropitiis von Bucer anstelle von gestrichenem propriis eingefügt. E : propiciis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_724", + "psc_text": "ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare (Prov. III, 28) . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde beatus Job, ut non solum se insinuet exterius multa praebuisse, sed apud se quosque inopes etiam in domestica conversatione recepisse, protinus adjungit: CAPUT XVII [Rec. XII]. VERS. 17.---Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea. 27. Inopes hospitio recipiendi et ad mensam adhibendi. ---Scilicet pietati se praejudicium facere aestimans, si solus comederet quod Dominus omnium communiter creasset. Quae profecto communio conversationis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui", + "candidate_score": 0.619182, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_371_373", + "bdc_text": "bis 22 . Dezember 1534 vgl. HBBW IV [Nr. 496 ] , S. 453-456 . , omnia iussu magistratus mei . Existimo hic quoque me nihil fecisse temere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1100", + "psc_text": "anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenit, quod in aeternum mutare non possit. [Vet. XVIII.] 33. Quid imminente morte sit formidandum.---Consideramus quippe quod viam vitae praesentis 776 nequaquam sine culpa transire potuimus, consideramus etiam quia nec hoc quidem sine aliquo reatu nostro est, quod laudabiliter gessimus, si remota pietate judicemur. Quis enim nostrum vitam praecedentium patrum valeat vel superare, vel assequi? Et tamen David dicit: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens (Psal. CXLII, 2) . Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, caute subjunxit: Sed non in hoc justificatus sum (I Cor. IV, 4) . Jacobus dicit: In multis enim offendimus omnes (Jac. III, 2) . Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8) . Quid ergo facient tabulae, si tremunt columnae? Aut quomodo virgulta immobilia stabunt,", + "candidate_score": 0.619097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_423", + "bdc_text": "Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1191", + "psc_text": "A rebus exterioribus ad cor redeundum.---Excitati ergo tot vocibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus, et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit, accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. In hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtius reos tenemus. Nec ad haec agenda praetermittenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur quod tunc non possumus, 796 ne nunc quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant quae nobis incessanter apposita a considerandis nobismetipsis mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus quae intuetur cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur obliviscitur dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit ut", + "candidate_score": 0.618607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_399", + "psc_text": "[Rec. XII]. VERS. 11.---Auris audiens beatificabat me, et oculus videns testimonium reddebat mihi. 28. Ecclesiae testimonium reddere debemus bene vivendo.---Dum beatificari se ab audientibus, sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis in opere fuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus testatur vita quia videt. Ad hoc namque bonorum intra eam rectitudo cernitur, ut quique hanc viderint, a suis pravitatibus corrigantur. Necdum ergo intra sanctam Ecclesiam videt bonos, qui non est emendatus", + "candidate_score": 0.618175, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_264_266", + "bdc_text": "At ille vosvos von Bucer korr. aus nos . E : nos . hoc nomine intelligit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2206", + "psc_text": "odore comprehendimus, ita ut nonnullae res etiam cum longe jaceant fragrantia nobis suae qualitatis innotescant, dumque per nares spiritum ducimus, plerumque aliqua et invisa praescimus. Redemptoris ergo nostri spiritus esse in ejus naribus dicitur, ut videlicet scientia illius esse in praescientia designetur, quia quaecunque se scire in natura humanitatis innotuit, haec nimirum ante saecula ex divinitate praescivit. Qui unde spiritum in naribus 1020 habuerit, mox per prophetam subjunxit, dicens: Quia excelsus reputatus est ipse (Isai. II, 22) . Ac si diceret: In inferioribus ventura desuper praescivit, quia ad ima de coelestibus venit. Sancti etiam viri, quia ab illo audita crediderunt, ipsi quoque jam ventura praesciunt; dumque ejus fideliter praeceptis inserviunt, adventum illius spe certa praestolantur. Unde et hoc loco equi hujus naribus, praedicatoris sancti praescientia ac praestolatio designatur. Dum enim venire extremum judicium, ostendi coelestem patriam, persolvi justis praemia appetit, quasi per nares spiritum de futuris trahit. 52. Unde gloriatur", + "candidate_score": 0.618148, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_128_130", + "bdc_text": "- Lit. : Wilhelm Jensen , in : NDB III 233f. , principi pientissimo ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1590", + "psc_text": "2) . In hoc itaque mundo dum vivimus, tum perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam, nihil nos 883 perfecte scire cognoscimus. Dicit igitur: Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat, recte subjungitur: CAPUT XXXVIII [Rec. XXIII]. VERS. 17.---Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? 63. Qui Ecclesiae inhaerent, afflatu sancti Spiritus incalescunt.---Saepe beatum Job figuram sanctae Ecclesiae tenere jam diximus. Vestimenta vero Ecclesiae sunt omnes qui ei fidei adunatione junguntur. De quibus eidem Ecclesiae per prophetam Dominus dicit: Vivo ego, quia", + "candidate_score": 0.617695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_18", + "bdc_text": "in hoc von Bucer am Rande nachgetragen. absque colloquio parum profecturos .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_130", + "psc_text": "narraret (II Cor. XI, 13, seq.) , dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et post haec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret, ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset (Ibid. XII, 2) , erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta se consideratione temperans, subdit: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me (Ibid. XII, 6) . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid, qui parcit dicere; sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo sese intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret, et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacendo custodiret suam. 14. Sancti aliquando se laudant", + "candidate_score": 0.616845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_93", + "bdc_text": "Mitioribus quidem vos verbis et non tam saepe aut tam palam illos laeditis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1944", + "psc_text": "multiloquio vacantes; aliter timidi, aliter audaces; aliter pigri, aliter praecipites; aliter mansueti, aliter iracundi; aliter humiles, aliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, aliter qui recte quidem intelligunt, sed haec humiliter 962 non loquuntur; aliter qui, cum praedicare digna valeant, prae nimia humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi; aliter commistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter", + "candidate_score": 0.615726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_29_31", + "bdc_text": "E : habeatur . tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1006", + "psc_text": "virium, velut pinguis viridisque gratulatio, subito anxietatis moerore siccatur, et qui nos alicujus esse momenti bona nostra pensando credidimus, pulsati paulo amplius perituros nos jam jamque formidamus. Tunc omne bonorum nostrorum gaudium vertitur in pavorem poenarum. Tunc iniquos nos esse deprehendimus, qui sanctos paulo ante credebamus. Tabescit mens, stupent oculi, omne quod prius prosperum arridebat evanescit; lux ipsa fastidio est, et solae se in animo tenebrae moeroris effundunt; nihil quod delectet aspicitur, triste est quidquid occurrit. Unde et apte sequitur: CAPUT XXV [Rec. XVII]. VERS. 20.--- Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. 49. Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In", + "candidate_score": 0.614769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_93", + "bdc_text": "Mitioribus quidem vos verbis et non tam saepe aut tam palam illos laeditis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1111", + "psc_text": "arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequitur: CAPUT XV. VERS.", + "candidate_score": 0.614604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_397", + "bdc_text": "constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2371", + "psc_text": "Hinc est quod Moyses distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen simul omnia creata subjunxit, dicens: Istae sunt generationes coeli et terrae, quando creatae sunt in die quo fecit Dominus coelum et terram, et omne virgultum agri, antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis (Genes. II, 4, 5) . Qui enim diversis diebus creatum coelum et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem processit. Hinc illic quoque scriptum est: Creavit Deus hominem ad imaginem suam, ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam fecit eos (Genes. I, 27) . Necdum enim Eva facta describitur, et jam homo masculus et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere 1056 procul dubio femina erat processura, in illo jam computatur per substantiam, a quo fuerat producenda per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus,", + "candidate_score": 0.613547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_297", + "bdc_text": "Id ecclesiae vestrae et nostriset nostris von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. in Zvinglio magnum damnum dedit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_580", + "psc_text": "per patientiam discerent, cum verba mea admittere per oblatam praedicationem nollent. [Vet. XX.] Sed plus nobis hoc plerumque in tribulationibus dolet, quod eas ab illis patimur, in quibus germano amore confidebamus. Unde et subditur: CAPUT XXII [Rec. XVII]. VERS. 12.---Ad dextram orientis calamitates meae illico surrexerunt. 48. Pro sinistra gentiles, pro dextera Judaei intelligendi.---Ad sinistram quippe calamitates surgerent, si a quibuslibet extra religionem positis, et aperte Christum negantibus, persecutionis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub Christi nomine militant Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus; quod Zacharias aperte insinuat, dicens: Et ostendit mihi Jesum sacerdotem magnum, stantem coram angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei (Zach. III, 1) . Qui ut patentius hoc quod praemisit", + "candidate_score": 0.613038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_297", + "bdc_text": "Id ecclesiae vestrae et nostriset nostris von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. in Zvinglio magnum damnum dedit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_581", + "psc_text": "locutionis usu pro dextro habere dicimus quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus; quod Zacharias aperte insinuat, dicens: Et ostendit mihi Jesum sacerdotem magnum, stantem coram angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei (Zach. III, 1) . Qui ut patentius hoc quod praemisit ostenderet, secutus adjunxit: Et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non est iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis (Ibid., 2) . Sordidis enim vestibus Jesus indutus erat, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui venienti Satan a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat credidit; Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilectus", + "candidate_score": 0.612566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_423", + "bdc_text": "Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1192", + "psc_text": "possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant quae nobis incessanter apposita a considerandis nobismetipsis mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus quae intuetur cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur obliviscitur dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit ut evigilet, ut homo occulta super se judicia quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae spectat exterius quasi dormiens sopitur: quae postquam semel se ad appetenda visibilia foras fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid", + "candidate_score": 0.612239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_129_131", + "bdc_text": "Wilhelm Jensen , in : NDB III 233f. , principi pientissimo ; nuper enim hostilem exercitum totum prope delevitAm 11 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2229", + "psc_text": "cornibus coarctare. Quod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem declinantes, noverunt sapienter sed non enerviter cedere; modo autem persecutionis impetum contemnentes, noverunt ei fortiter, sed non praecipitanter obviare. Quia autem sanctus vir, cum congruum cernit, ictibus pectus objicit, et venientia jacula vel moriens retundit, recte dicitur: In occursum pergit armatis. De quo adhuc bene subditur: CAPUT XXIX. VERS. 22.---Contemnit pavorem, nec cedit gladio. 1025 61. Paulus pavorem omnem, omnem hostilem impetum despexit.---Videamus quomodo pavorem despiciat, qui ipsos adversariorum gladios enumerans calcat. Ait enim: Quis nos separabit a charitate Dei? tribulatio an angustia, an fames, an persecutio (Rom. VIII, 35) ? In pavore autem ventura poena metuitur, in gladio vero jam dolor de praesenti percussione sentitur. Quia ergo vir sanctus ventura adversa non metuit, pavorem despicit; quia vero nec superveniente percussione vincitur, nequaquam gladiis cedit. Contra hunc itaque equum tot sunt gladii hostium, quot genera persecutionum; quae cuncta", + "candidate_score": 0.61065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_423", + "bdc_text": "Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1193", + "psc_text": "Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum internae dispositionis. [Vet. IX.] Nam postquam multa narrata sunt de poena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii ex meritis perdunt. Ait enim: CAPUT VIII. VERS. 24. Conteret multos et innumerabiles, et stare faciet alios pro eis. 19. Alii perdunt quod tenere videbantur, alii prius perditum recipiunt. In exteriora respui reprobationis signum; sicut praedestinationis, ad interiora trahi.---Hoc quotidie", + "candidate_score": 0.608369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_20_22", + "bdc_text": "etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_311", + "psc_text": "nisi in angelo vidit (Exod. XXXIII, 11) . Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te (Exod. XXXIII, 13) . Certe enim si Deus non erat cum quo loquebatur, ostende mihi Deum diceret, et non ostende temetipsum. Si autem Deus erat cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed ex hac ejus petitione colligitur quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre, ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo patres testamenti veteris Dominum, et tamen, juxta Joannis vocem: Deum nemo vidit unquam (Joan. IV, 12) ; et juxta beati Job sententiam, sapientia quae", + "candidate_score": 0.607866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_93", + "bdc_text": "Mitioribus quidem vos verbis et non tam saepe aut tam palam illos laeditis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_954", + "psc_text": "tacentibus ipsi soleant laudare quod dicunt. Unde subjungit: CAPUT XIV. VERS. 3.---Simplici corde meo sermones mei, et sententiam puram labia mea loquentur. 27. De simplicitate falso gloriantur.---Magnae virtutis laus est simplicitas locutionis. Quam quia arrogantes non habent, habere se hanc sollicitius asserunt, ut securius audiantur. Et pure se locuturos denuntiant, quae duplicitatis suae malitiam deprehendi formidant. Saepe autem et falsis vera permiscent, ut inde eorum mendacio citius credatur, unde inesse eis assertio veritatis agnoscitur. Quia igitur Eliu et pure se locuturum perhibuit, et dicta sua appellando sententias favore praecucurrit, eamdem jam sententiam quam promisit adjungit, dicens: CAPUT XV [Vet. XV, Rec. IX]. VERS. 4.---Spiritus Dei fecit me, et spiraculum Omnipotentis vivificavit me. 28. Doctrina inordinate prolata sterilescit et foedat.---Subditurus vera, praemisit elata; et dicturus 744 hoc quod recte saperet, ante innotuit quantum tumeret. Sic nimirum, sic arrogantium mentes insaniunt, ut et in eis quae recte sentiunt elationis suae tortitudine depraventur.", + "candidate_score": 0.60741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_281", + "bdc_text": "Qui etiam , licet modestius , priores tamen sententiam Lutheranam vellicarunt .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1272", + "psc_text": "Deus etiam perhibuit frustra percussum (Job. II, 3) . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles (22, q. 2, c. Incaute) , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit (I Tim. II, 7; Act. XX, 18, 19) Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non sonasse. [Vet. III.] Quia vero saepe asperitas superborum usque ad duritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba,", + "candidate_score": 0.603376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_188", + "bdc_text": "Hac autem salva nihil loci ulli superstitioni manere potest .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2220", + "psc_text": "Salomonem dicitur: Non contristabit justum quidquid ei acciderit (Prov. XII, 21) . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit (Prov. XXVIII, 1) . In occursu bestiarum idcirco leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas recte leoni comparatur, quia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit; 1023 et scit quia cunctos adversantes superat, quia illum solum diligit, quem invitus nullo modo amittat. Quisquis enim exteriora, quae et nolenti subtrahuntur, appetit sua se sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in supernis sita tutius munitur. 56. Justus adversantibus intrepidus occurrit.---Equus itaque iste non solum contra se venientes minime metuit, sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic additur: In", + "candidate_score": 0.602143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_188", + "bdc_text": "Hac autem salva nihil loci ulli superstitioni manere potest .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2744", + "psc_text": "universos filios superbiae. 47. Radix vitiorum et malorum omnium superbia.---Ut Leviathan iste in cunctis quae superius dicta sunt caderet, sola se superbia perculit. Neque enim per tot illos vitiorum ramos aresceret, nisi per hanc prius in radice putruisset. Scriptum est namque: Omnis peccati initium superbia (Eccli. X, 15) . Per hanc enim ipse succubuit, per hanc se sequentem hominem stravit. Eo etenim telo salutem nostrae immortalitatis impetiit, quo vitam suae beatitudinis exstinxit. Sed idcirco hanc Dominus fini suae locutionis inseruit, ut cum post mala omnia Leviathan istius superbiam diceret, quid esset malis omnibus deterius indicaret. Quamvis etiam per hoc quod in imo ponitur vitiorum radix esse monstretur. Sicut enim inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum prodirent, nisi haec mentem in occulto constringeret. Haec est quae Leviathan istius sensum fervescere sicut", + "candidate_score": 0.597621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_188", + "bdc_text": "Hac autem salva nihil loci ulli superstitioni manere potest .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2468", + "psc_text": "cogitationes pertrahunt. An non immundis spiritibus ludere est mentes hominum ad imaginem Dei conditas, modo ficta promissione decipere, modo vacuis terroribus irridere, modo eis transitoria gaudia quasi mansura imprimere, modo mansuras poenas quasi transitorias levigare? Harum procul dubio bestiarum illusionem pertimuerat, qui dicebat: Deus meus, in te confido, non erubescam; neque irrideant me inimici mei (Psal. XXIV, 2) . Quia igitur superborum cor ad omne vitium sternitur, ut cuilibet maligno spiritui irruenti prava cogitatione praeparetur, recte de herbis montium dicitur: Omnes bestiae agri ludent ibi. Pro eo enim quod superbi quique nullum malum cogitando praetereunt, nulla est agri bestia, quae non horum montium herbis satietur. Nam etsi quando carnis luxuriam fugiunt, interioris luxuriae vitium de ipsa castitate gloriando committunt. Si quando nil avare exterius rapiunt, nequaquam ab illecebra avaritiae mundi sunt, quia etsi res nullas ambiunt, favore tamen hominum laudem de continentia rapere conantur. Huic ergo Behemoth montes herbas ferunt,", + "candidate_score": 0.597044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_334", + "bdc_text": "Et vos scilicet propitiispropitiis von Bucer anstelle von gestrichenem propriis eingefügt.", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_724", + "psc_text": "ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare (Prov. III, 28) . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde beatus Job, ut non solum se insinuet exterius multa praebuisse, sed apud se quosque inopes etiam in domestica conversatione recepisse, protinus adjungit: CAPUT XVII [Rec. XII]. VERS. 17.---Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea. 27. Inopes hospitio recipiendi et ad mensam adhibendi. ---Scilicet pietati se praejudicium facere aestimans, si solus comederet quod Dominus omnium communiter creasset. Quae profecto communio conversationis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui", + "candidate_score": 0.590396, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1", + "max_score": 0.735861, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_120", + "psc_text": "26 quod] add. et A similis M baptismum M saluos facit baptisina KC 27 faecit V (|uid (d a.l.m2)L LX. Auguat. VIII pars I* VrbaetZyoha. 3 dominicae uitam uocant, nisi quod dictum cstest: ego sum panis uiuus, quidequi caelo descendiet: panis, quem ego dedero, caro mea est pro saeculi uitact: si non manducaneritismanducaueritis carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis? si ergo, ut tot et tanta diuina testimonia concinunt, nec salus nec uita aeterna sine baptismo et corpore et sanguine domini cuiquam speranda est, frustra sine his promittitur paruulis. porro si a salute ac uita aeterna hominem nisi peccata non separant, per haec sacramenta non nisi peccati reatus in paruulis soluitur, de quo reatu scriptum est neminem esse mundum, nec si unius dicidiei fuerit uita eius. unde est et illud in Psalmis: ego enim in iniquitatibus conceptus sum et in peccatis mater mea me in utero", + "candidate_score": 0.735861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_120", + "psc_text": "26 quod] add. et A similis M baptismum M saluos facit baptisina KC 27 faecit V (|uid (d a.l.m2)L LX. Auguat. VIII pars I* VrbaetZyoha. 3 dominicae uitam uocant, nisi quod dictum cstest: ego sum panis uiuus, quidequi caelo descendiet: panis, quem ego dedero, caro mea est pro saeculi uitact: si non manducaneritismanducaueritis carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis? si ergo, ut tot et tanta diuina testimonia concinunt, nec salus nec uita aeterna sine baptismo et corpore et sanguine domini cuiquam speranda est, frustra sine his promittitur paruulis. porro si a salute ac uita aeterna hominem nisi peccata non separant, per haec sacramenta non nisi peccati reatus in paruulis soluitur, de quo reatu scriptum est neminem esse mundum, nec si unius dicidiei fuerit uita eius. unde est et illud in Psalmis: ego enim in iniquitatibus conceptus sum et in peccatis mater mea me in utero", + "candidate_score": 0.730301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_120", + "psc_text": "26 quod] add. et A similis M baptismum M saluos facit baptisina KC 27 faecit V (|uid (d a.l.m2)L LX. Auguat. VIII pars I* VrbaetZyoha. 3 dominicae uitam uocant, nisi quod dictum cstest: ego sum panis uiuus, quidequi caelo descendiet: panis, quem ego dedero, caro mea est pro saeculi uitact: si non manducaneritismanducaueritis carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis? si ergo, ut tot et tanta diuina testimonia concinunt, nec salus nec uita aeterna sine baptismo et corpore et sanguine domini cuiquam speranda est, frustra sine his promittitur paruulis. porro si a salute ac uita aeterna hominem nisi peccata non separant, per haec sacramenta non nisi peccati reatus in paruulis soluitur, de quo reatu scriptum est neminem esse mundum, nec si unius dicidiei fuerit uita eius. unde est et illud in Psalmis: ego enim in iniquitatibus conceptus sum et in peccatis mater mea me in utero", + "candidate_score": 0.729149, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_169_171", + "bdc_text": "Diserte addidi hanc commentationem praeambulam nullis posse permitti , qui sint e vulgo ecclesiasticorum huius temporis ; eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos . Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_199", + "psc_text": "quodetquod illic recte dictum est: 'omncs excipit, praeter cuius manus nemo nascitur', et hic recte dictum est: 'omnes docet, praeter cuius magisterium nemo discit'. § 56 Consideratis autem omnibus diuinis testimoniis, quae commemoraui sine singillatim de unoquoque disputans siue aceruatim multa congestans, uel quaecumque similia non comlmIDorauicommemoraui, nihil inuenitur nisi, quod uniuersa ecclesia tenet, quae aduersus omnes profanas nouitates uigilare debet, omnem hominem separari a deo, nisi qui per mediatorem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis intercludentibus posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam miserieordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, nOli liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. 16 cf. I Tim. 6, 20 17 cf. Rom. 5, 10 18 cf. Esai. 59, 2 19 cf. Tit. 2, 11 21 filios-fetaretur] cf. Contra lul.", + "candidate_score": 0.728466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_120", + "psc_text": "26 quod] add. et A similis M baptismum M saluos facit baptisina KC 27 faecit V (|uid (d a.l.m2)L LX. Auguat. VIII pars I* VrbaetZyoha. 3 dominicae uitam uocant, nisi quod dictum cstest: ego sum panis uiuus, quidequi caelo descendiet: panis, quem ego dedero, caro mea est pro saeculi uitact: si non manducaneritismanducaueritis carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis? si ergo, ut tot et tanta diuina testimonia concinunt, nec salus nec uita aeterna sine baptismo et corpore et sanguine domini cuiquam speranda est, frustra sine his promittitur paruulis. porro si a salute ac uita aeterna hominem nisi peccata non separant, per haec sacramenta non nisi peccati reatus in paruulis soluitur, de quo reatu scriptum est neminem esse mundum, nec si unius dicidiei fuerit uita eius. unde est et illud in Psalmis: ego enim in iniquitatibus conceptus sum et in peccatis mater mea me in utero", + "candidate_score": 0.726864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_171", + "bdc_text": "Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_199", + "psc_text": "quodetquod illic recte dictum est: 'omncs excipit, praeter cuius manus nemo nascitur', et hic recte dictum est: 'omnes docet, praeter cuius magisterium nemo discit'. § 56 Consideratis autem omnibus diuinis testimoniis, quae commemoraui sine singillatim de unoquoque disputans siue aceruatim multa congestans, uel quaecumque similia non comlmIDorauicommemoraui, nihil inuenitur nisi, quod uniuersa ecclesia tenet, quae aduersus omnes profanas nouitates uigilare debet, omnem hominem separari a deo, nisi qui per mediatorem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis intercludentibus posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam miserieordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, nOli liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. 16 cf. I Tim. 6, 20 17 cf. Rom. 5, 10 18 cf. Esai. 59, 2 19 cf. Tit. 2, 11 21 filios-fetaretur] cf. Contra lul.", + "candidate_score": 0.69851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_236_238", + "bdc_text": "oben Nr. 562 , 126. , scis te id non ex spiritu Christi facere . Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere . Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "A intellegantur, quia omnia delicta, quae iustificatis remittuntur, ex illius unius imitatione commissa sunt. scd hoc uidelicet non intellegebat apostolus cum dicebat: iudicium quidem ex uno delicto in condemnationem, gratia uero ex multis dclictisdelictis in iustificationem ! immo uero nos intellegamus apostolum et uidcamusuideamus ideo dictum iudicium ex uno delicto in condemnationem, quia sufficeret ad condemnationem, etiamsi non esset in hominibus nisi originale peccatum. quamuis enim condemnatio grauior sit eorum, qui originali delicto etiam propria coniunxerunt, et tanto singulis grauior, quanto grauius quisque pcccauitpeccauit, tamen etiam illud solum, quod originaliter tractum est, non tantum a regno dei separat, quo paruulos sine acccptaaccepta Christi gratia defunctos intrare non posse ipsi etiam confitentur, uerum et a salute ac uita aeterna facit alicnosalienos, quae nulla esse alia potest praeter regnum dei, quo sola Christi societas introducit. § 16 Ac per hoc ab Adam, in quo omnes peccauimus, non omnia nostra peccata, sed tantum", + "candidate_score": 0.692308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_237_239", + "bdc_text": "Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere . Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam . Posthac ero cautior .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_199", + "psc_text": "quodetquod illic recte dictum est: 'omncs excipit, praeter cuius manus nemo nascitur', et hic recte dictum est: 'omnes docet, praeter cuius magisterium nemo discit'. § 56 Consideratis autem omnibus diuinis testimoniis, quae commemoraui sine singillatim de unoquoque disputans siue aceruatim multa congestans, uel quaecumque similia non comlmIDorauicommemoraui, nihil inuenitur nisi, quod uniuersa ecclesia tenet, quae aduersus omnes profanas nouitates uigilare debet, omnem hominem separari a deo, nisi qui per mediatorem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis intercludentibus posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam miserieordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, nOli liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. 16 cf. I Tim. 6, 20 17 cf. Rom. 5, 10 18 cf. Esai. 59, 2 19 cf. Tit. 2, 11 21 filios-fetaretur] cf. Contra lul.", + "candidate_score": 0.685904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_410_412", + "bdc_text": "Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus . Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", + "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", + "candidate_score": 0.68264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_321_323", + "bdc_text": "pugnam sacramentariam pertraxit , quod ferre non possemus Oecolampadium et Zvinglium a Luthero et aliis quibusdam tractari tam inhumaniter . Nos semper vidimus in Lutheri sententia de eucharistia nihil statui , quod per se impium sit , ideo initio a contentione nostros avocabamus et neutri partium palam adstipulabamur . Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_137", + "psc_text": "ecclesiae procul dubio per dominum et apostolos traditam uenire non possunt, concedant oportet eos egere illis beneficiis mediatorisfut abluti per sacramentum earitatemque fidelium ac sic incorporati Christi corpori, quod est ecclesia. reconcilientur deo, ut in illo uiui, ut salui, ut liberati, ut redempti, ut inluminati fiant. unde. nisi a morte, uitiis, reatu, subiectione, tenebris peccatorum? quae quoniam nulla in ea aetate per suam uitam propriam commiserunt, restat originale peccatum. § 40 Haec ratiocinatio tunc erit fortior, cum ea quae promisi testimonia multa congessero. iam supra posuimus: non ueni uocare iustos, sed peccatores. item cum ad Zaccheum esset ingressus: hodie, inquit, salus domui huic facta cstest, quoniam et iste filius est Abrahae. uenit enim filius hominis quaerere et saluare quod perierat. hoc et de oue perdita et relictis nonaginta nouem quaesita et inuenta, hoc et de dragma quae perierat ex decem. unde oportebat, ut dicit, praedicariin nomineeius paenitentiametremissionem peccatorum in omnes", + "candidate_score": 0.677733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_322_324", + "bdc_text": "Nos semper vidimus in Lutheri sententia de eucharistia nihil statui , quod per se impium sit , ideo initio a contentione nostros avocabamus et neutri partium palam adstipulabamur . Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat . Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", + "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", + "candidate_score": 0.676594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286_288", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur . Fructum omnem sacramentorum uni benevolentiae dei et fidei , qua benevolentiam istam in Christo oblatam excipimus , tribuit . Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", + "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", + "candidate_score": 0.673828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_296_298", + "bdc_text": "Vos iudicare vultis , caussam cognoscere non vultis . Id ecclesiae vestrae et nostriset nostris von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. in Zvinglio magnum damnum dedit . Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_343", + "psc_text": "damna esse duxi. uerum tamen et arbitror omnia damnum esse propter eminentem scientiam Christi Iesu domini nostripropter quemomnia non solumdetrimenta credidi, uerum etiam stercora existimaui esse, ut Christum lucrifaciam et inueniar in illo non habens meam iustitiam, quae ex lege est, sed eam, quae est per fidem Christi, quae est ex deo iustitia in fide, ad cognoscendum eum et uirtutem resurrectionis eius at communicationem passionis eius, conformatus morti ipsius, si quo modo occurram in resurrectionem mortuorum. tantum ergo longe est, ut propter illa uerba Zachariam et Elisabeth credamus sine ullo peccato perfectam habuisse iustitiam, ut nec ipsum apostolum eiusdem regulae summitate arbitremur fuisse perfectum non solum in illa legis iustitia, quam similem istis habuit, quam inter damna et stercora deputat in conparatione eminentissimae iustitiae, quae in fide Christi est uerum etiam in ipso quoque euangelio, ubi et tanti apostolatus meruit principatum, quod dicere non auderem, nisi ei non credere nefas", + "candidate_score": 0.672031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_90_92", + "bdc_text": "Si mihi nunc huius iudicii mei extrema ratio reddenda sit , aliudvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. tamen iudicare non possim , quamvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. vos non minus inique in illos quam illi in vos affectos esse et iniuriosaffectos esse et iniurios von Bucer korr. aus : affecti estis et iniurii. . Boni consulite me scribere , quod sentio et coram domino sentio .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_324", + "psc_text": "uita eius, hoc utique dicit: 'curani hominis brcuisbreuis uitacuitae fecisti ucnire in iudicium tuum. quantumlibet enim breuis fuerit uita eius, etiamsi unius diei esset, mundus a sordibus esse non posset et ideo iustissiineiustissime in iudicium tuum uenict'.illudueroquodait:dinumerasti omnes necessitudines meas et nihil tc latuit de peccatis meis; signasti peccata mea in folliculo et adnotasti si quid inuit us commisi, nonne satis aperuit ctiametiam illa peccata iuste inputari, quae non delcctationisdelectationis inlecebra cOllunittuuturcommittuntur, sed causa deuitandae molestiae alicuius aut doloris aut mortis? nam et haec dicuntur quadam necessitate comniitticommitti, cum omnia superanda sint amore et delectatione • iustitiae. potest etiam quoddixit: et adnotasti si quid inuitus commisi, ad illam uoccmuocem uideri pcrtincrepertinere, qua dictum est: non enim quod uolo ago, sed quod odi, hoc facio. § 16 Quid quod ipse dominus, qui ci perhibuerat testimonium, cum etiam scriptura, hoc est dci spiritus, dixerit in omnibus, quae 2 Eph. 2,3 6 lob", + "candidate_score": 0.67046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_237", + "bdc_text": "Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_199", + "psc_text": "quodetquod illic recte dictum est: 'omncs excipit, praeter cuius manus nemo nascitur', et hic recte dictum est: 'omnes docet, praeter cuius magisterium nemo discit'. § 56 Consideratis autem omnibus diuinis testimoniis, quae commemoraui sine singillatim de unoquoque disputans siue aceruatim multa congestans, uel quaecumque similia non comlmIDorauicommemoraui, nihil inuenitur nisi, quod uniuersa ecclesia tenet, quae aduersus omnes profanas nouitates uigilare debet, omnem hominem separari a deo, nisi qui per mediatorem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis intercludentibus posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam miserieordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, nOli liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. 16 cf. I Tim. 6, 20 17 cf. Rom. 5, 10 18 cf. Esai. 59, 2 19 cf. Tit. 2, 11 21 filios-fetaretur] cf. Contra lul.", + "candidate_score": 0.668271, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_186_188", + "bdc_text": "Philippo subscripsiBucer hatte Melanchthons Gutachten mitunterzeichnet ; vgl . Seidel 34. , etsi maluissem in eius responso quaedam magis expressa , quia ad disputationem , et bonorum , retulit dubia et nihil dare voluit , nisi quod iustificationis doctrinam promoveret . Hac autem salva nihil loci ulli superstitioni manere potest .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", + "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", + "candidate_score": 0.66495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_90_92", + "bdc_text": "Si mihi nunc huius iudicii mei extrema ratio reddenda sit , aliudvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. tamen iudicare non possim , quamvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. vos non minus inique in illos quam illi in vos affectos esse et iniuriosaffectos esse et iniurios von Bucer korr. aus : affecti estis et iniurii. . Boni consulite me scribere , quod sentio et coram domino sentio .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_370", + "psc_text": "quia non est in homine uia eius nec uiri cstest ut ambulet et dirigat gressus suos, continuo subiunxit: corripe me, domine, uerum tamen in iudicio et non in furore tuo, tamquam dicerctdiceret: 'scioad correptioncmcorreptionem meam pertinere, quod minus abs te adiuuor, ut perfecte dirigantur gressus mei; uerum tamen hoc ipsum noli sic mecum agere, tamquam in furore, quo iniquos damnare statuisti, sed tamquam in indicioiudicio, quo doces tuos non superbire'. unde alibi dicitur: et iudicia tua adiuuabunt mc. § 27 Nullius proinde culpae humanae in deum referas causam. uitiorum namque omnium humanorum causa superbia cstest. ad hanc conuinccndam atqucatque auferendam talis medicina caelitus uenit: ad elatum hominem per superbiam deus humilis dcsccnditdescendit per misericordiam gratiam claram manifestaraquemanifestamque commendans in ipso homine. qucmquem tanta prae participibus suis caritate suscepit. neque enim et ipse ita uerbo dei coniunctus, ut ea coniunctione unus filius dei et 2 ignorantia — 20 superbia, est] cf.", + "candidate_score": 0.66414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_319_321", + "bdc_text": "Auf S. 268 verteidigt Bucer Zwingli gegen den Vorwurf , die Erbsünde verharmlost zu haben. , sed defensionem sic temperavi , ut interim neminem servorum domini deiecerim , nedum falso crimine impetierim . Hoc certe solum , optimi fratres , nos hic in perniciosam istamistam übergeschrieben. pugnam sacramentariam pertraxit , quod ferre non possemus Oecolampadium et Zvinglium a Luthero et aliis quibusdam tractari tam inhumaniter .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_291", + "psc_text": "mcum domino, et t u dimisisti impictatcmimpietatem cordis mci, continuo subiunxit: pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non ergo omnis peccator, sed omnis sanctus; uoxnox enim sanctorum est: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis noncst. undeineiusdemapostoli Apocalvpsi illa centum quadraginta et quattuor milia sanctorum, quietiamcum mulieribus se non coinquinauerunt - uirgines enim permanseruntetpermanserunt non cstest inuentuminore eorum mcndaciummendacium, quiainieprehensibiles sunt, profecto ideo sunt inreprehensibiles, quia seipsos ueraciterreprehenderunt; et ideo non est inuentum in ore corumeorum mendacium, quia, si dicerent se peccatum non habere, se ipsos deciperent et ueritas in eis non esset et utique mendacium esset, ubi ueritas non esset, quoniam iustus, cumincum sermonis exordio accusator sui est, non utique mentitur. § 9 Ac per hoc eo, quod scriptum cstest: qui natus est ex deo, non peccat et non potest peccare, quia semen eius in ipso manet, etsi quid", + "candidate_score": 0.663696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_282", + "bdc_text": "His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_327", + "psc_text": "dominum, postea tamen cum ci loqucrctur increpans locutus est, sicut ipse Iob testis est dicens: quid adhuc ego iudicor monitus et increpationes domini audiens? nemo autem iuste increpatur, nisi in quo est aliquid, quod increpatione sit dignum. Et ipsa increpatio qualis est, quae ex domini Christi persona intellegitur? enumerat illi diuina opera potestatis suae sub hac sententia increpans, ut cum dicere appareat: 'numquid potes haec tanta quae possum?' quo autem pertinet, nisi ut intellegat Iobetiamhoceidiuinituscredimusinspiratuin, utpraesciret Christum ad passionem esse ucnturum-intcllegat ergo, quam debeat aequo animo tolerarctolerare quae pertulit, si Christus, in quo peccatum, cum propter nos homo factus esset, omnino nullum fuit et in quo deo tanta potentia est, nequaquam tamen passionis oboedientiam rccnsauitrecusauit? quod puriore cordis intentione Iob intcllegensintellegens rcsponsioniresponsioni suae addidit: auris auditu audiebam te prius et nunc ecce oculus meus uidet te. ideo uituperaui me ipsum et distabui et aestimaui me ipsum terram et cinerem. quare", + "candidate_score": 0.66198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_54", + "bdc_text": "Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_156", + "psc_text": "nouimus seeundumsecundum carnem et, si noueramus secundum carneincarnem Christum, sed nunc iam non nouimus. si qua igitur in Christo, nouanona creatura; uetera transierunt, ecce faeta sunt nouanona. omnia autem ex deo, qui reconciliauit nos sibi per Christum et dedit nobis ministerium reconciliationis. quemadmodum? quia deus erat inChristo mundum reconeiliansreconcilians sibi. non reputans illis delicta corumeorum et ponens in nobis uerbum reconciliationis. pro Christo ergo legatione fungimur tamquam deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo reconciliari deo. eum qui non nouerat peccatum pro nobis peccatum fecit, ut nos simus iustitia dei in ipso. cooperantes autem et rogamus, ne in uacuum gratiam dei suscipiatis. dicit enim: tempore aceeptabili 1 Rom. 8, 3 7 1 Cor. 15, 3 10 II Cor. 5, 14-G, 2 2 est Ginl legi Ab 3 similitudine AM 4 audipnt K audient A 5 simlitudinē A 8 inquit om. M 11 quoniam si bd 12 mortuus est xps PAd", + "candidate_score": 0.660995, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_296_298", + "bdc_text": "Vos iudicare vultis , caussam cognoscere non vultis . Id ecclesiae vestrae et nostriset nostris von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. in Zvinglio magnum damnum dedit . Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_370", + "psc_text": "quia non est in homine uia eius nec uiri cstest ut ambulet et dirigat gressus suos, continuo subiunxit: corripe me, domine, uerum tamen in iudicio et non in furore tuo, tamquam dicerctdiceret: 'scioad correptioncmcorreptionem meam pertinere, quod minus abs te adiuuor, ut perfecte dirigantur gressus mei; uerum tamen hoc ipsum noli sic mecum agere, tamquam in furore, quo iniquos damnare statuisti, sed tamquam in indicioiudicio, quo doces tuos non superbire'. unde alibi dicitur: et iudicia tua adiuuabunt mc. § 27 Nullius proinde culpae humanae in deum referas causam. uitiorum namque omnium humanorum causa superbia cstest. ad hanc conuinccndam atqucatque auferendam talis medicina caelitus uenit: ad elatum hominem per superbiam deus humilis dcsccnditdescendit per misericordiam gratiam claram manifestaraquemanifestamque commendans in ipso homine. qucmquem tanta prae participibus suis caritate suscepit. neque enim et ipse ita uerbo dei coniunctus, ut ea coniunctione unus filius dei et 2 ignorantia — 20 superbia, est] cf.", + "candidate_score": 0.657495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_90", + "bdc_text": "Si mihi nunc huius iudicii mei extrema ratio reddenda sit , aliudvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. tamen iudicare non possim , quamvon aliud bis quam von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. vos non minus inique in illos quam illi in vos affectos esse et iniuriosaffectos esse et iniurios von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_494", + "psc_text": "consequenter igitur, si non baptizcnturbaptizentur, inter coseos qui non credunt erunt ac per hoc nec uitam habebunt, scd ira dci manet super eos, quoniam qui non credit filio, non habebit uitam, sed ira dei manet super eum, et iudicati sunt, quoniam qui non credit, iam iudicatusindicatus est, et condemnabuntur, quoniam qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, quiautem non crediderit, condemnabitur. iam nunc uidcantuideant isti, qua iustitia temptent uel conentur adsererc non ad uitam aeternam, sed ad iram dei pertinere et iudicari diuinitus atque damnari homines, qui sine peccato sunt, si quemadmodum proprium ita nullum in eis est etiam originale peccatum. § 4 Iam ceteris, quae Pelagius insinuat eos dicere, qui contra originale peccatum disputant, in illis duobus prolixi mei operis libris satis, quantum arbitror, dilueidequedilucideque respondi. quod etsi quibusdam uel parum uel obscurum uidebitur, dent ueniam et conponant cum eis, qui fortasse illud non quia parum est, sed quia", + "candidate_score": 0.653915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_235_237", + "bdc_text": "Quod Gallos sine exceptione lubricos et fallaces facisVgl . oben Nr. 562 , 126. , scis te id non ex spiritu Christi facere . Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_194", + "psc_text": "esse A. 25 q: V 23 promittitzd mtax/1 deus sanctis et fidelibus suis, cuius uitae participes omnes non uiuificabuntur nisi in Christo, sicut in Adam omnes moriuntur. quemadmodum enim omnes omnino pertinentes ad generationem uoluntatis carnis non moriuntur nisi in Adam, in quo omnes peccauerunt, sic xix his omnes omnino pertinentes ad regenerationem uoluntatis spiritus non uiuificantur nisi in Christo, in quo omnes iustificantur, quia sicut per unum omnes ad condemnationem sic per unum omnes ad iustificationem. nec est ullus ulli medius locus, ut possit esse nisi cum diabolo, qui non cstest cum CliristoChristo. hinc et ipse dominus uolens auferre de cordibus male credentium istam nescio quam medietatem, quam conantur quidam paruulis non baptizatis tribuere, ut quasi merito innocentiae sint in uita acternaaeterna. sed, quia non sunt baptizati, non sint cum Christo in regno eius, definitiuam protulit ad haec ora obstruenda sententiam, ubi ait: qui mecum non est, aduersum me", + "candidate_score": 0.653788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_96_98", + "bdc_text": "Errare ego possum , dum existimo in utrisque esse , cur vos invicem in domino complecti debeatis . Interea tamen , dum video vos illis sententiassententias von Bucer korr. aus sententiis . In E analoge Korrektur .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_350", + "psc_text": "cum seruis suis, et non tantum uniuersalitcr fidelibus omnibus, uerum etiam singulis esse orationem dominicam necessariam, quam tradidit discipulis suis. § 22 At enim ait dominus: estote perfecti, sicut pater uester caelestis perfectus est; quod non praeciperet, inquiunt, si sciret fieri non posse quod praecipit. non nunc quaeritur . utrum fieri possit, si istam perfectionem ad hoc accipiunt, ut sine ullo sit quisque peccato, cum hanc agit uitam — iam enim supra respondimus posse fieri -, sed utrum aliquis faciat, hoc nunc quaerimus. neminem autem esse, qui tantum uelit, quantum res exigit, ante praecognitum est, sicut scripturarum quae supra commemoraui testimonia tanta declarant. et tamen cum dicitur cuiusquccuiusque perfectio, qua in re dicatur uidendum est. nam ex apostolo testi -, monium paulo ante posui, ubi se fatetur in acceptione iustitiae, quam desiderat, nondum esse perfectum et tamen continuo dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; quod utrumquenondiceret, nisi in alia re", + "candidate_score": 0.65254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_148", + "bdc_text": "Hinc videtur mihi merito haud dedecere nos ad omnia ea parare , quibus ullo pacto possit regno Christi fieri accessio .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_125", + "psc_text": "regnum dei nec sint heredes dei, cohercdescoheredes autem Christi. hoc enim eis nisi per baptismum non praestari etiam qui hoc sentiunt confitentur. deinde iam inluminati, si ad consequendum regnum dei nondum sunt idonei, saltem ipsum baptismum, quo ad hoc idonei fiunt, laeti suscipere debuerunt; cui tamen eos uidemus cum maguismagnis fletibus reluctari eamque ignorantiam in illa actateaetate contemnimus, ut sacramenta, quae illis prodesse nouilllusnouimus, in eis etiam reluctantibus compleamus. enrenimetapostolusdicit: nolite pueri esse mentibus, si iam lumine illo uero, quod uerbum dei est, eorum mentes inluminatac sunt? § 37 Itaque illud, quod in euangelio positum est: erat lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in huhunc nc m u nd u m, ideo dictum est, quia nullus hominum inhiminatur nisi illo lumine ueritatis, quod deus est, ne quisquam putaret ab eo se inluminari, a quo aliquid audit ut discat, nondico, si quemquammagnum hominem, sed nec si angelum ei contingat habere", + "candidate_score": 0.648152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_148", + "bdc_text": "Hinc videtur mihi merito haud dedecere nos ad omnia ea parare , quibus ullo pacto possit regno Christi fieri accessio .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_425", + "psc_text": "regnum dei non permittantur intrare. quid ergo illis ista sanctitas prodest? nam si damnari faterentur inmundos ex infidelibus natos, sanetosautemfilios fidelium in dei quidtmquidem regnum intrare non posse, nisi fuerint baptizati, non tamen damnari, quia sancti sunt, esset qualiscumque distinctio; nunc uero natos de sanctis sanctos et de inmundis inmundos aequaliter dicunt et, quia peccatmnpeccatum non habent, non damnari et, quia baptismum non habent, a dei regno separari. hanc absurditatem talia ingenia non uidere quis credat ? § 42 Nostrae autem, immo ipsius apostoli sententiae qui dixit: ex uno omnes ad condemnationem et: ex uno omnes ad iustificationem uitae, quam non sit contrarium hoc quod ait, cum de alia re ageret: alioquin filii uestri inmundi essent, nunc autem sancti sunt, paululum adtende. iNonuniusmodiestsanctificatio; nant et catecluunenoscatechumenos secundum quendam modum suum per signum Christi et orationem manus inpositionis puto sanctifiearisanctificari et, quod accipiunt quamuis non sit corpus Christi, sanctum est tamen", + "candidate_score": 0.647225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_229_231", + "bdc_text": "Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 . Juli 1535 erlassene Amnestie für geflüchtete Protestanten , von der die \"Sakramentierer\" ausdrücklich ausgeschlossen wurden ; vgl . Seidel 111f. .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_82", + "psc_text": "etiam si peccatores non sunt, non eos uenit uocare qui dixit: non ueni uocare iustos, sed peccatores. et ideo baptismo eius, qui eos non uocat, non tantum frustra, uerum etiam inprobe uidentur inruere; quod absit ut sentiamus. uocat coseos igitur medicus, qui non cstest opus sanis, sed aegrotantibus, nec uenit uocare iustos, sed peccatores in paenitentiam. et ideo quia suae uitae propriae peccatis nullis adhuc tenentur obnoxii, originalis in eis aegritudo sanatur in eius gratia, qui saluos facit per lauacrum regenerationis. § 25 Dicet aliquis: 'quomodo ergo et ipsi uocantur in paenitentiam? numquid tantillos potest aliquid paenitere?' huic respondetur: 'si propterea paenitentes dicendi non sunt, quia sensum paenitendi nondum habent, nec fideles dicendi sunt, quiasimiliter sensum credendi nondum habent. si autem propterea recte fideles uocantur, quoniam 3.6 Matth. 19,14 etc. 10.13 Luc. 5, 32 16 cf. Luc. 5, 31. 32 20 cf. Tit. 3,5 2 puerum Vml 3 est enim", + "candidate_score": 0.644136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_63", + "bdc_text": "Haec , gratia domino , concors iam est ecclesiastarumecclesiastarum von Bucer dem Entwurf entsprechend korr.", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_383", + "psc_text": "autem accepimus, quid gloriamur, quasi non acceperimus? ac per hoc ut qui gloriatur, in domino glorietur, quibus hoc deus donare uoluerit, eius misericordiae est, non meriti illorum, quibus autem noluerit, ueritatis est. iusta namque peccatoribus poena debetur, quoniam miserieordiammisericordiam et ueritatem diligit dominus deus et: miserieordiactmisericordia ueritas occurrerunt sibi et: uniuersae uiae domini misericordia et ueritas. et quis explicet quam crebro haec duo eoniuncta diuina scriptura commemoret? aliquando 9 Prou. 8,35 Ps.36,23 11 Phil. 2, 13 16cf. I Cor. 4,7 17 I Cor. 1,31. II Cor. 10,17 20 Ps. 83, 12 22 Ps. 84, 11 Ps. 24, 10 . 1 alt. nec] vel b posi diligimus eras. uid. est bona in L 2 alt. bona est A si minus] si IC si minus diligimns A minus s.l.naL 3pr.non s.l.G bona est d dicens KC 4 est Kml 5 uoluntatem exp. L 6 et] set Lml sed Lm2SVmlPG malfl Lm2SYGA habeamus", + "candidate_score": 0.643567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_425", + "bdc_text": "Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_199", + "psc_text": "quodetquod illic recte dictum est: 'omncs excipit, praeter cuius manus nemo nascitur', et hic recte dictum est: 'omnes docet, praeter cuius magisterium nemo discit'. § 56 Consideratis autem omnibus diuinis testimoniis, quae commemoraui sine singillatim de unoquoque disputans siue aceruatim multa congestans, uel quaecumque similia non comlmIDorauicommemoraui, nihil inuenitur nisi, quod uniuersa ecclesia tenet, quae aduersus omnes profanas nouitates uigilare debet, omnem hominem separari a deo, nisi qui per mediatorem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis intercludentibus posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam miserieordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, nOli liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. 16 cf. I Tim. 6, 20 17 cf. Rom. 5, 10 18 cf. Esai. 59, 2 19 cf. Tit. 2, 11 21 filios-fetaretur] cf. Contra lul.", + "candidate_score": 0.643532, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_137_139", + "bdc_text": "Ista si dominus maiore ex parte intra biennium confecit , quo nimirum accesserunt duo amplissima regna Anglię et Scotiae et duo primarii ducatus Pomerani ę et WirtembergaeIn Pommern und Württemberg war 1534 die Reformation eingeführt worden. , debemus utique ampliora sperare , quam ut de regno Christi in nostris modo angulis soliciti simus . Rigatur nunc Gallia sanguine christianorumZu den Verfolgungen französischer Protestanten im Anschluß an die \"Affaire des placards \"", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_42", + "psc_text": "m2)L 25 intelligcre Kml in] ab V oinnibus A 23 e3t otn. K uenire non sinat, sed ad secundam etiam, quae poenaliter aeterna est, mortem trahat. hoc regnum mortis solainsola quolibet hominegratia destruit saluatoris, quaeoperataestetiamin antiquis sanctis, quicumque, antequam in carne Christus ueniret, ad eius tamen adiuuantem gratiam, non ad legis litteram, quae iubere tantum, non adiuuare poterat, pertinebant. hoc namque occultabatur in uetere testamento pro temporum dispensatione iustissima, quod nunc reuclatur in nouo. ergo in omnibus regnauit mors ab Adam usque ad Mo ysen, qui Christi gratia non adiuti sunt, ut in eis regnum mortis destrueretur, ergo et in eis qui non peccauerunt in similitudine praeuarieationis Adae, id est qui nondum sua et propria uoluntate sicut ille peccauerunt, sed ab illo peccatum originale traxerunt, qui est forma futuri, quia in illo constituta est forma condemnationis futuris posteris, qui eius propagine crearentur, ut ex uno omnes in condemnationem nascerentur, ex", + "candidate_score": 0.643238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_230_232", + "bdc_text": "Juli 1535 erlassene Amnestie für geflüchtete Protestanten , von der die \"Sakramentierer\" ausdrücklich ausgeschlossen wurden ; vgl . Seidel 111f. . At quae huius in nostris responsis caussa ?", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_51", + "psc_text": "sine acccptaaccepta Christi gratia defunctos intrare non posse ipsi etiam confitentur, uerum et a salute ac uita aeterna facit alicnosalienos, quae nulla esse alia potest praeter regnum dei, quo sola Christi societas introducit. § 16 Ac per hoc ab Adam, in quo omnes peccauimus, non omnia nostra peccata, sed tantum originale traduximus; a Christo uero, in quo omnes iUótificamur, non illius tantum originalis scd etiam ceterorum, quae ipsi addidimus, peccatorum remissionem consequimur. ideo non sicut per unum peccantem ita est et donum. nam iudicium quidem ex uno delicto, si non remittitur, id est originali, in condemnationem iam potest ducere, gratia uero ex multis delictis remissis. hos est non solum illo originali, uerum etiam omnibus ceteris, ad iustificationem perducit. § 17 Si enim ob unius delictum mors regnauit per unum, multo magis qui abundantiam gratiae et iustitiae accipiunt in uita regnabunt per unum Iesum 3 Rom. 5, 16 11 cf. Esai.", + "candidate_score": 0.642999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_188_190", + "bdc_text": "Hac autem salva nihil loci ulli superstitioni manere potest . Rex diversa scribit et fallitVgl . oben Nr. 562 , 97-103. . Habet suum iudicem , nos nostrum custodem , ne eius nobis fallaciae obsint .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_370", + "psc_text": "quia non est in homine uia eius nec uiri cstest ut ambulet et dirigat gressus suos, continuo subiunxit: corripe me, domine, uerum tamen in iudicio et non in furore tuo, tamquam dicerctdiceret: 'scioad correptioncmcorreptionem meam pertinere, quod minus abs te adiuuor, ut perfecte dirigantur gressus mei; uerum tamen hoc ipsum noli sic mecum agere, tamquam in furore, quo iniquos damnare statuisti, sed tamquam in indicioiudicio, quo doces tuos non superbire'. unde alibi dicitur: et iudicia tua adiuuabunt mc. § 27 Nullius proinde culpae humanae in deum referas causam. uitiorum namque omnium humanorum causa superbia cstest. ad hanc conuinccndam atqucatque auferendam talis medicina caelitus uenit: ad elatum hominem per superbiam deus humilis dcsccnditdescendit per misericordiam gratiam claram manifestaraquemanifestamque commendans in ipso homine. qucmquem tanta prae participibus suis caritate suscepit. neque enim et ipse ita uerbo dei coniunctus, ut ea coniunctione unus filius dei et 2 ignorantia — 20 superbia, est] cf.", + "candidate_score": 0.642426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_32", + "bdc_text": "Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_291", + "psc_text": "mcum domino, et t u dimisisti impictatcmimpietatem cordis mci, continuo subiunxit: pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non ergo omnis peccator, sed omnis sanctus; uoxnox enim sanctorum est: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis noncst. undeineiusdemapostoli Apocalvpsi illa centum quadraginta et quattuor milia sanctorum, quietiamcum mulieribus se non coinquinauerunt - uirgines enim permanseruntetpermanserunt non cstest inuentuminore eorum mcndaciummendacium, quiainieprehensibiles sunt, profecto ideo sunt inreprehensibiles, quia seipsos ueraciterreprehenderunt; et ideo non est inuentum in ore corumeorum mendacium, quia, si dicerent se peccatum non habere, se ipsos deciperent et ueritas in eis non esset et utique mendacium esset, ubi ueritas non esset, quoniam iustus, cumincum sermonis exordio accusator sui est, non utique mentitur. § 9 Ac per hoc eo, quod scriptum cstest: qui natus est ex deo, non peccat et non potest peccare, quia semen eius in ipso manet, etsi quid", + "candidate_score": 0.64158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_336_338", + "bdc_text": "propiciis . diris revocabitis orbi bellum istud exitiale ? Eo pacto ergo sistetis sanguinem sanctorum in Gallia , promovebitis cursum evangelii in Anglia et in Schotia et paci inservietis Germaniae ?", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", + "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", + "candidate_score": 0.641562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_132", + "psc_text": "26 et om. V quod amodo C quod admodo M 27 creatione C 28 de hoc b intellegi, cum homo uenit in mundum. nerumuerum tamen etiam ipse quamuis iam creatus oculus necesse est in tenebris maneat, si non credat in eum qui dixit: ego lux in saeculum ueni, ut omnis qui credit in me non maneat in tenebris. quod per sacramentum in paruulis fieri non dubitat mater ecclesia, quae cor et os maternum eis praestat, ut sacris mysteriis inbuantur, quia nondum possunt corde proprio credere ad iustitiam nec ore proprio confiteri ad salutem. nec ideo tamen eos quisquam fidelium fideles appellare eunctaturcunctatur, quod a credendo utique nomen est, quamuis hoc non ipsi, sed alii pro eis inter sacramenta responderint. § 39 Nimis longum fiet, si ad singula testimoniasimiliter disputemus. unde commodius esse arbitror aceruatiin multa congerere, quae occurrerepotuerint uel quae sufficere uidebuntur, quibus appareat dominum Iesum Christum non aliam ob", + "candidate_score": 0.635545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_226_228", + "bdc_text": "Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE : purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_280", + "psc_text": "gratias deo agendo ab illo se accepisse omnia fatebatur. et tamen inprobatus est, et quia ueluti saturatus nihildenihil alimentis iustitiae iam rogabat accipere et quod eam publicano esurienti ac sitienti se uelut insultans praeferre gestiebat. quid ergo illis fiet, qui, etsi fateantur se non habere uel non plenam habere iustitiam, tamen a se ipsis habendam, non a suo creatore, ubi horreum eius et fons eius est, deprecandam esse praesumunt? nec ideo tamen solis de hac re uotis agendum est, 1 Eccli. 18, 30 2 cf. Sap. 8, 21 3 Es. 56, 1 4 Matth. 5, 6 10 cf. Luc. 18, 10-14 1 concupiscensias L nosque] nos quoque b 2 quoniam] quia zbd ne*mo L potest esse d 3 iubetur V iustitiam] nosque dicimus: doce me iustificationes tuas (Ps.118,12), quid aliud dicimus quam: da quod iubes? add.bd 4 idemqueT item cum d sitiunt (pr. t s. ras. m2)L 6 ea C,", + "candidate_score": 0.63508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_246", + "bdc_text": "Er war 1539 an der Reformation von Leipzig beteiligt , nahm als Schreiber der protestantischen", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_180", + "psc_text": "credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. § 53 Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius operis cura non neglcgenterneglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contcstationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam supcruacaneumsuperuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'.", + "candidate_score": 0.634156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_61", + "bdc_text": "Sola virtute attractiva commode cibum recipimus , non ergo pascimur beneficio coci .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_275", + "psc_text": "nulla erit talis concupisccntiaconcupiscentia, cum qua certarccertare et cui non consentire iubeamur. sic ergo totum hoc in tribus bencficiisbeneficiis positum breuiter peti potest: 'ignoscc nobis ea, in quibus sumus abstracti a concupiscentia, adiuua, ne abstrahamur a coneupiscentiaconcupiscentia. aufer a nobis concupiscentiam'. § 5 Ad peccandum namque non adiuuamur a deo; iustainsta autem agercagere uel iustitiae praeceptum omni ex parte implere non possumus, nisi adiuuemur a deo. sicut enim corporis oculus non adiuuatur a luce, ut ab eadem luce clausus auersusue discedat, ut autem uideat adiuuatur ab ea neque hoc omnino, nisi illa ndiuueritadiuuerit, potest, ita densdeus, qui lux est hominis interioris, adiuuat nostrae mentis obtutum, ut non secundum nostram, sed secundum eius iustitiam boni aliquid operemur. si autem ab illo auertimur, nostrum est et tunc secundum carnem sapimus, tunc concupiscentiae carnis ad inlicita consentimus. conuersos ergo deus adiunatadiuuat, auersos deserit. sed etiam ut eonuertamurconuertamur, ipse adiuuat, quod certe oculis corporis", + "candidate_score": 0.631953, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_226_228", + "bdc_text": "Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE : purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_279", + "psc_text": "potumque iustitiae nisi ab illo, qui esurientibus eam et sitientibus promittit eius saturitatem? § 6 Repellamus itaque ab auribus et mentibus nostris eos, qui dicunt accepto semel liberae uoluntatis arbitrionecorarenosdebere, ut deus nos adiunetadiuuet, ne peccemus. talibus enim tenebris nec pharisaeus ille caecabatur, qui quamuis in hoc erraret, quod sibi addendum ad iustitiam nihil putabat seque arbitrabatur eius plenitudine saturatum, deo tamen gratias agebat, quod non esset sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut ille publieanuspublicanus, quod bis in sabbato ieiunaret, quod omnium quae possidebat decimas daret. nihil sibi addi ad iustitiam iam petebat, sed tamen ex Irishis quae habebat gratias deo agendo ab illo se accepisse omnia fatebatur. et tamen inprobatus est, et quia ueluti saturatus nihildenihil alimentis iustitiae iam rogabat accipere et quod eam publicano esurienti ac sitienti se uelut insultans praeferre gestiebat. quid ergo illis fiet, qui, etsi fateantur se non habere uel non plenam habere iustitiam,", + "candidate_score": 0.627301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_246", + "bdc_text": "Er war 1539 an der Reformation von Leipzig beteiligt , nahm als Schreiber der protestantischen", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_181", + "psc_text": "librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, 'quod oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia diedic et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem'. et Petrus dicit, quod paulo ante commemoraui, huic omnesprophetas testimoniumperhibere 'remissionem peccatorum accipere per manum eius omnem credentcmcredentem in cumeum'. 3 Act. 5, 30. 31 7Act. 10,43 10 Act. 13,38. 39 23 cf. Luc. 24,44-47 27 cf. Act. 10, 43 1 factis Lml 3 oporteat d nos saluos fieri b nostrorum addidimus 5 salutare M exultauit V exaltabit A 8 reddi perhibent A 10 paulos Vml uobissitft 15 agere Lml KmlG testimoniuLm? 16 multa]nulla M possênt Y 17 et Lp.c. effiniendi(owi. et)A/ 19 hac SM sententia M superuacuu A potaui Lml 20 in illis L (in s.l.m2), d illis SVPG", + "candidate_score": 0.625726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_128_130", + "bdc_text": "- Lit. : Wilhelm Jensen , in : NDB III 233f. , principi pientissimo ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_354", + "psc_text": "illa inconmutabilis regula ueritatis diligendos esse praescribit. curacum ergo lcgiturlegitur in scripturis cuiusque perfectio, qua in re dicatur, non neglegentcrneglegenter intuendum est, quoniam non ideo quisqucquisque prorsus sine peccato esse intellegitur, quia in aliquare dicitur esse perfectus. quamquam et in hoc possit ita dici, ut non quia iam non est quo proficiat, sed quia ex maxima parte profecit, hoc nomine dignus habeatur, sicut in doctrina legis dici potest quisque perfectus, etiamsi eum aliquid adhuc latet; sicut perfectos dicebat apostolus, quibus tamen ait: et si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuclabit; uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulcmusambulemus. § 23 Xeque negandum cstest hoc deum iubere ita nos in facienda iustitia esse debere perfectos, ut nullum habeamus omnino peccatum. nam neque peccatampeccatum erit, si quid erit, d non diuinitus iubetur ut non sit. cur ergo iubet, inquiunt, quod scit nullum hominum esse facturum? hoc modo etiam dici potest,", + "candidate_score": 0.625495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_128_130", + "bdc_text": "- Lit. : Wilhelm Jensen , in : NDB III 233f. , principi pientissimo ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_355", + "psc_text": "§ 23 Xeque negandum cstest hoc deum iubere ita nos in facienda iustitia esse debere perfectos, ut nullum habeamus omnino peccatum. nam neque peccatampeccatum erit, si quid erit, d non diuinitus iubetur ut non sit. cur ergo iubet, inquiunt, quod scit nullum hominum esse facturum? hoc modo etiam dici potest, cur primis illis hominibus iusserit, qui duo soli erant, quod sciebat eos uonnon esse facturos. neque enim dicendum est ideo iussisse, ut nostrum aliquis id faceret, si illi non facerent; hoc enim, ne de illa scilicet arbore cibum sumerent, non nisi illis solis deus iussit, quia, sicut sciebat quid iustitiae facturi non erant, ita etiam sciebat quid iustitiae de illis erat ipse facturus. eo 14 Phil. 3, 15. 16 19 Pelagiani 23 cf. Gen. 2, 17 2 pcrfectus in mtj. m2A 3 homines om. A qui oni. M iraicoru A dilectionc S 4 ista d quoque om. zbd 6 praescripsit", + "candidate_score": 0.622475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_264_266", + "bdc_text": "At ille vosvos von Bucer korr. aus nos . E : nos . hoc nomine intelligit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_276", + "psc_text": "interioris, adiuuat nostrae mentis obtutum, ut non secundum nostram, sed secundum eius iustitiam boni aliquid operemur. si autem ab illo auertimur, nostrum est et tunc secundum carnem sapimus, tunc concupiscentiae carnis ad inlicita consentimus. conuersos ergo deus adiunatadiuuat, auersos deserit. sed etiam ut eonuertamurconuertamur, ipse adiuuat, quod certe oculis corporis lux ista notinon pracstatpraestat. cum ergo nobis iubet dicens: co.nuertimini ad mc, et conuertar ad uos nosque illi dicimus: conuertcconuerte nos, deus sanitatium nostrarum, et: deus uirtutum, conucrteconuerte nos, quid aliud dicimus quam: da quod iubes? cum iubet dicendo: intellegite ergo, qui insipicntcsinsipientes estis in populo, nosque illidicimus: da mihi intcllectumintellectum, utdiscam mandata tua, quid aliud dicimus quam: da quod iubes? cum iubet dicendo: 1 cf. lac. 1,14 3 cf. II Cor. 5, 4 4 Matth. 6,13 18 cf. Rom. 8, 5 21 Zach. 1,3. Mal.3,5 22Ps.84,5 23 Ps. 79,8 25Ps.93,8 20IX 118,73 1 a* G 2 deseramur (e alt.", + "candidate_score": 0.61535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_22", + "bdc_text": "recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_209", + "psc_text": "A U habit Kml 12 in P post fol. 24 excidit fol. uerba: non intrabit—60, 2 regeneratio continens; lacttna III. saec. XII, quam siglo tn3 notaui, exphta est folio formie mitioris dei] caelorū Kml 13 baptizadi A 15 sunt KM 16 nnllius milli LSVml 17 qui LmlSVG quia b iustitiii STOper iustitiam b imago s. exp magno Km2 doGml separareturLmlVG separaturKAb 1set]vSVG, om b 20 et] ac (c add. m2)M ut s.l.L 22debuerat3/m2 reuatus LSVPmlG 23 denuo—fuerit om. VG regnum om. P 24 spu sco AMm2 intraire A 25 reuouaudus Gllll bis nnde rcnouandus nisi a uetustate? qua uetustate, nisi in qua uetus homo noster simul confixus est cum illo, ut euacuetur corpus peccati ? aut unde imago dei non intrat in regnum dei nisi impedimcntoimpedimento prohibente peccati ? uerum tamen, ut proposuimus, totam ipsam circumstantiam euangelicae lectionis ad rem de qua agitur pertinentem intente, quantum possumus, diligenterque* uideamus. §", + "candidate_score": 0.610118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_20_22", + "bdc_text": "etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_209", + "psc_text": "A U habit Kml 12 in P post fol. 24 excidit fol. uerba: non intrabit—60, 2 regeneratio continens; lacttna III. saec. XII, quam siglo tn3 notaui, exphta est folio formie mitioris dei] caelorū Kml 13 baptizadi A 15 sunt KM 16 nnllius milli LSVml 17 qui LmlSVG quia b iustitiii STOper iustitiam b imago s. exp magno Km2 doGml separareturLmlVG separaturKAb 1set]vSVG, om b 20 et] ac (c add. m2)M ut s.l.L 22debuerat3/m2 reuatus LSVPmlG 23 denuo—fuerit om. VG regnum om. P 24 spu sco AMm2 intraire A 25 reuouaudus Gllll bis nnde rcnouandus nisi a uetustate? qua uetustate, nisi in qua uetus homo noster simul confixus est cum illo, ut euacuetur corpus peccati ? aut unde imago dei non intrat in regnum dei nisi impedimcntoimpedimento prohibente peccati ? uerum tamen, ut proposuimus, totam ipsam circumstantiam euangelicae lectionis ad rem de qua agitur pertinentem intente, quantum possumus, diligenterque* uideamus. §", + "candidate_score": 0.607986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_397", + "bdc_text": "constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa057.opp-lat1_window_62", + "psc_text": "quo omnes imitatione peccauerunt, quia primus hominum ipse peccauit. ac per hoc Abel dici debuit, in quo uno similiter homines imitatione iustificentur, quoniam ipse primus hominum uiste uixit. aut si propter quendam articulum temporis ad noui testamentiexordium pertinentem Christus est positus propter imitationcmimitationem caput iustorum, Iudasludas eius traditor caput poni debuit peccatorum. porro si propterea Christus unus cst in quo omnes iustificentur, quia non sola eius imitatio iustos facit, sed per spiritum regenerans gratia, propterea et Adam unus est in quo omnes peccauerunt, quia notinon sola eius imitatio peccatores facit, sed per carnem generans poena. ob hoc etiam dictum est 'oinnes' et 'omnes'. neque enim qui generantur per Adam, idem ipsi omnes per ChristuinChristum regenerantur; sed hoc rectedictum cst, quiasicut nullius carnalisgeneratio nisi pei Adam sic spiritalis nullius nisiper Christum. namsi aliqui possent carne generari non per Adametaliquiregenerari spiritu notinon per Ciu-istum, non liquide 'omnes' siue hic siue ibi dicerentur.", + "candidate_score": 0.601682, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis", + "max_score": 0.735118, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.735118, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.733642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.729966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.724338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71_73", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.723979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_48_50", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 562 , 13f. . Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit . Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_118", + "psc_text": "signum pontificalis honoris, vel signaculum secretorum. Nam multa sunt quae carnalium 421 minusque intelligentium sensibus occultantes sacerdotes, quasi sub signaculo, condunt, ne indignis quibusque Dei sacramenta aperiantur. Jam vero quod saeculares viri nequaquam ad ministerium Ecclesiae admittuntur, eadem auctoritas apostolica docet, dicens: Manus cito nemini imposueris, et iterum: Non neophytum (I Tim. V, 22) , ne, in superbiam elatus, putet se non tam ministerium humilitatis quam administrationem saecularis potestatis adeptum, et condemnatione superbiae, sicut diabolus, per jactantiam dejiciatur. 13. Quomodo enim valebit saecularis homo sacerdotis magisterium adimplere, cujus nec officium tenuit, nec disciplinam agnovit? Aut quid docere poterit, cum ipse non didicit? Nunc vero saepe cernimus, plurimos ordinationem in tabulis facere, nec eligunt qui Ecclesiae prosint, sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit; et, ut deteriora dicam, qui ut ordinarentur muneribus impetrarunt. Taceo de reliquis; alii successores filios vel parentes faciunt,", + "candidate_score": 0.711949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_49_51", + "bdc_text": "Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit . Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ; 2Kor 3 , 6 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_118", + "psc_text": "signum pontificalis honoris, vel signaculum secretorum. Nam multa sunt quae carnalium 421 minusque intelligentium sensibus occultantes sacerdotes, quasi sub signaculo, condunt, ne indignis quibusque Dei sacramenta aperiantur. Jam vero quod saeculares viri nequaquam ad ministerium Ecclesiae admittuntur, eadem auctoritas apostolica docet, dicens: Manus cito nemini imposueris, et iterum: Non neophytum (I Tim. V, 22) , ne, in superbiam elatus, putet se non tam ministerium humilitatis quam administrationem saecularis potestatis adeptum, et condemnatione superbiae, sicut diabolus, per jactantiam dejiciatur. 13. Quomodo enim valebit saecularis homo sacerdotis magisterium adimplere, cujus nec officium tenuit, nec disciplinam agnovit? Aut quid docere poterit, cum ipse non didicit? Nunc vero saepe cernimus, plurimos ordinationem in tabulis facere, nec eligunt qui Ecclesiae prosint, sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit; et, ut deteriora dicam, qui ut ordinarentur muneribus impetrarunt. Taceo de reliquis; alii successores filios vel parentes faciunt,", + "candidate_score": 0.709752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.705431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_69_71", + "bdc_text": "1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.705151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_170_172", + "bdc_text": "eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos . Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant . Haec tot ęditis libris professi omnes sumus , et nec Romano nec aliis episcopis quicquam detraxissemus semper , si illam , quam verbis pollicentur , pastoralem curam vere et iuxta verbum domini voluissent praestare .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_123", + "psc_text": "Porro si et doctrina et sermone fuerit eruditus, potest caeteros quosque instituere, et docere suos, et adversarios repercutere, qui ni refutati fuerint, atque convicti, facile queunt simplicium corda pervertere. 17. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex, apertus, plenus gravitate, et honestate, plenus suavitate, et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae, unumquemque admonens diversa exhortatione juxta professionis morumque qualitatem, scilicet ut praenoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari, vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere, cum fratribus pacem habere, nec quemquam in membris suis despicere, nullum damnare, nisi comprobatum, nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque", + "candidate_score": 0.702247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.702244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.690235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36_38", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia . Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.690171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_60", + "psc_text": "ungendi sunt, ne forte observatione Quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. CAPUT XXIX. De Coena Domini. 1. Coena Domini, hoc est, quinta feria ultimae Quadragesimae, quando Dominus et Salvator noster, post typicum illud pascha completum, ad verum pascha transiens, mysterium corporis et sanguinis sui primum apostolis tradidit (Matth. XXVI), quando post sacramenta coelestia discipulus fallax et proditor pretium a Judaeis accepit, et Christi sanguinem vendidit (Joan. XIII). Eo etiam die Salvator surgens a coena, pedes discipulorum lavit propter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino consecrata. Quo die proinde etiam sanctum chrisma conficitur, quia ante biduum paschae Maria caput ac pedes Domini unguente perfudisse perhibetur. Unde et Dominus discipulis suis dixit: Scitis, quia post biduum pascha fiet, et", + "candidate_score": 0.6855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_171_173", + "bdc_text": "Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant . Haec tot ęditis libris professi omnes sumus , et nec Romano nec aliis episcopis quicquam detraxissemus semper , si illam , quam verbis pollicentur , pastoralem curam vere et iuxta verbum domini voluissent praestare . Mos olim fuit , ut primarii archiepiscopivor archiepiscopi gestrichenes episcopi .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_123", + "psc_text": "Porro si et doctrina et sermone fuerit eruditus, potest caeteros quosque instituere, et docere suos, et adversarios repercutere, qui ni refutati fuerint, atque convicti, facile queunt simplicium corda pervertere. 17. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex, apertus, plenus gravitate, et honestate, plenus suavitate, et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae, unumquemque admonens diversa exhortatione juxta professionis morumque qualitatem, scilicet ut praenoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari, vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere, cum fratribus pacem habere, nec quemquam in membris suis despicere, nullum damnare, nisi comprobatum, nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque", + "candidate_score": 0.683958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74_76", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.683811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_197_199", + "bdc_text": "Quarum , obsecro ? Utinam tam parum discordię sereremussereremus nach gestrichenem seminaremus . , quod nos invicem non audimus et tam secure tamen de alienis sententiis iudicamus . Scilicet inutile et perniciosum institutum est , si quis peccata sua fateatur sacerdoti , ut et legem et evangelium dei melius discens in poenitentia et fide proficiatVgl. ebd. , Z. 108f. ?", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_123", + "psc_text": "Porro si et doctrina et sermone fuerit eruditus, potest caeteros quosque instituere, et docere suos, et adversarios repercutere, qui ni refutati fuerint, atque convicti, facile queunt simplicium corda pervertere. 17. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex, apertus, plenus gravitate, et honestate, plenus suavitate, et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae, unumquemque admonens diversa exhortatione juxta professionis morumque qualitatem, scilicet ut praenoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari, vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere, cum fratribus pacem habere, nec quemquam in membris suis despicere, nullum damnare, nisi comprobatum, nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque", + "candidate_score": 0.683169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_259_261", + "bdc_text": "Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.68174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.679154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.678696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_37", + "psc_text": "unius compage solidatum. 6. « Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus, ut quemadmodum grana multa in unum collecta, et commolita, et commista panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus, et adunatus. » 7. Dicunt aliqui, nisi aliquo intercedente peccato, Eucharistiam quotidie accipiendam; hunc enim panem dari quotidie nobis, jubente Domino, postulamus, dicentes: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Quod quidem bene dicunt, si hoc cum religione et devotione et humilitate suscipiunt, nec, confidendo de justitia, superbiae praesumptione id faciant. Caeterum si talia sunt peccata, quae quasi mortuum ab altari removeant, prius agenda poenitentia est, ac sic deinde hoc salutiferum medicamentum 385 tunc suscipiendum. Qui enim manducaverit indigne, judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI). Hoc est enim indigne accipere, si eo tempore quis accipiat quo debet agere poenitentiam. 8. Caeterum si non sunt tanta peccata,", + "candidate_score": 0.678609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", + "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", + "candidate_score": 0.675542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_49", + "bdc_text": "Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_118", + "psc_text": "signum pontificalis honoris, vel signaculum secretorum. Nam multa sunt quae carnalium 421 minusque intelligentium sensibus occultantes sacerdotes, quasi sub signaculo, condunt, ne indignis quibusque Dei sacramenta aperiantur. Jam vero quod saeculares viri nequaquam ad ministerium Ecclesiae admittuntur, eadem auctoritas apostolica docet, dicens: Manus cito nemini imposueris, et iterum: Non neophytum (I Tim. V, 22) , ne, in superbiam elatus, putet se non tam ministerium humilitatis quam administrationem saecularis potestatis adeptum, et condemnatione superbiae, sicut diabolus, per jactantiam dejiciatur. 13. Quomodo enim valebit saecularis homo sacerdotis magisterium adimplere, cujus nec officium tenuit, nec disciplinam agnovit? Aut quid docere poterit, cum ipse non didicit? Nunc vero saepe cernimus, plurimos ordinationem in tabulis facere, nec eligunt qui Ecclesiae prosint, sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit; et, ut deteriora dicam, qui ut ordinarentur muneribus impetrarunt. Taceo de reliquis; alii successores filios vel parentes faciunt,", + "candidate_score": 0.674761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", + "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", + "candidate_score": 0.672173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_210_212", + "bdc_text": "Quid vero tribuo ? Phas non est dicere , qualem ferre possemus pontificem , et eo pacto ostendere , quam non respondeant suo ordini , qui pontifices vocantur ? Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ?", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_114", + "psc_text": "hominem et Deum, ut Josue; tertium tantum per hominem, sicut his temporibus multi favore populi et potestatum in sacerdotium subrogantur; quartum autem genus ex se est, sicut pseudoprophetarum, et pseudoapostolorum. Quid sit autem nomen apostolorum? Apostoli in Latina lingua missi interpretantur, quia ipsos misit Christus evangelizare ad illuminationem omnium populorum. 8. Episcopus autem, ut quidam prudentium ait, nomen est operis, non honoris. Graecum est enim, atque inde ductum vocabulum, quod ille qui super efficitur superintendit, curam scilicet subditorum gerens; scopus quidem intentio est. Ergo episcopos Latine superintendentes possumus dicere, ut intelligat non se esse episcopum, qui non prodesse, sed praeesse dilexerit. 9. Quod vero per manus impositionem a praecessoribus Dei sacerdotibus episcopi ordinantur, antiqua institutio est. Isaac enim patriarcha sanctus ponens manum suam super caput Jacob, benedixit ei (Gen. XXVII, 28); similiter et Jacob filiis ejus. Sed et Moyses super caput Jesu Nave manum suam imponens (Num. XXVII, 23), dedit", + "candidate_score": 0.667409, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_248", + "bdc_text": "Der theologisch zu Melanchthon neigende , diesem geistesverwandte Gelehrte beteiligte sich an der Revision der Bibelübersetzung und an der Nachschrift und Herausgabe von Luthers Predigten und Vorlesungen. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_21", + "psc_text": "scientiam se habere, et Filium Dei se nominat. » Et infra: « Si enim vere est Filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manu contrariorum. » Ac deinde: « Ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ejus, morte turpissima condemnemus eum (Sap. II); » collatione facta, ne nostri eis pro tam aperto sacrilegio derogarent, a propheticis eum voluminibus reciderunt, legendumque suis prohibuerunt. 10. Librum autem Ecclesiasticum composuit Jesus filius Sirach Jerosolymitani, nepos Jesu sacerdotis, de quo meminit Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo praenotatur. Praeterea Judith, et Tobiae, sive Machabaeorum libros qui auctores scripserunt, minime constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum", + "candidate_score": 0.659708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_248_250", + "bdc_text": "Der theologisch zu Melanchthon neigende , diesem geistesverwandte Gelehrte beteiligte sich an der Revision der Bibelübersetzung und an der Nachschrift und Herausgabe von Luthers Predigten und Vorlesungen. - Lit. : Ernst Kähler , in : NDB III 427f :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_21", + "psc_text": "scientiam se habere, et Filium Dei se nominat. » Et infra: « Si enim vere est Filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manu contrariorum. » Ac deinde: « Ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ejus, morte turpissima condemnemus eum (Sap. II); » collatione facta, ne nostri eis pro tam aperto sacrilegio derogarent, a propheticis eum voluminibus reciderunt, legendumque suis prohibuerunt. 10. Librum autem Ecclesiasticum composuit Jesus filius Sirach Jerosolymitani, nepos Jesu sacerdotis, de quo meminit Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo praenotatur. Praeterea Judith, et Tobiae, sive Machabaeorum libros qui auctores scripserunt, minime constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum", + "candidate_score": 0.656165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_168_170", + "bdc_text": "Alterum , rationem conciliandi ecclesias quaerendam esse per bonos aliquos et cordatos viros , qui primum parvo numero utrinque coëuntes de controversiis religionis dispiciant . Diserte addidi hanc commentationem praeambulam nullis posse permitti , qui sint e vulgo ecclesiasticorum huius temporis ; eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_123", + "psc_text": "Porro si et doctrina et sermone fuerit eruditus, potest caeteros quosque instituere, et docere suos, et adversarios repercutere, qui ni refutati fuerint, atque convicti, facile queunt simplicium corda pervertere. 17. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex, apertus, plenus gravitate, et honestate, plenus suavitate, et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae, unumquemque admonens diversa exhortatione juxta professionis morumque qualitatem, scilicet ut praenoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari, vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere, cum fratribus pacem habere, nec quemquam in membris suis despicere, nullum damnare, nisi comprobatum, nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque", + "candidate_score": 0.653599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_172", + "bdc_text": "Haec tot ęditis libris professi omnes sumus , et nec Romano nec aliis episcopis quicquam detraxissemus semper , si illam , quam verbis pollicentur , pastoralem curam vere et iuxta verbum domini voluissent praestare .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_123", + "psc_text": "Porro si et doctrina et sermone fuerit eruditus, potest caeteros quosque instituere, et docere suos, et adversarios repercutere, qui ni refutati fuerint, atque convicti, facile queunt simplicium corda pervertere. 17. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex, apertus, plenus gravitate, et honestate, plenus suavitate, et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae, unumquemque admonens diversa exhortatione juxta professionis morumque qualitatem, scilicet ut praenoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari, vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere, cum fratribus pacem habere, nec quemquam in membris suis despicere, nullum damnare, nisi comprobatum, nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque", + "candidate_score": 0.647523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_116_118", + "bdc_text": "Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 . Juli 1535 konnten die katholisch gebliebenen Fürsten Norddeutschlands das Vordringen der Reformation nicht mehr hindern ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_92", + "psc_text": "sua mala, et pessima, et propitius ero iniquitatibus eorum (Jerem. XXXVI). « Vocavit ergo Jeremias propheta Baruch filium Neriae, et scripsit Baruch ex ore Jeremiae omnes sermones Domini, quos locutus est ad eum in volumine libri. 409 2. Et praecepit Jeremias Baruch dicens: « Ingredere, et lege de volumine, de quo scripsisti ex ore meo verba Domini, audiente populo in domo Domini in die jejunii leges, si forte cadat oratio eorum in conspectu Domini, et revertatur unusquisque a via sua pessima, quoniam magnus furor, et indignatio, quam locutus est Dominus adversum populum hunc. Et fecit Baruch filius Neriae juxta omnia quae praeceperat Jeremias propheta, et legens ex volumine sermones Domini in domo Dei. Factum est in mense nono, praedicaverunt jejunium in conspectu Domini omni populo in Jerusalem. » Hac ergo auctoritate divinae Scripturae Ecclesia morem obtinuit, et universali jejunium observatione celebrat. CAPUT XLI. De jejunio Kalendarum Januariarum. 1. Jejunium Kalendarum", + "candidate_score": 0.643272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_116_118", + "bdc_text": "Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 . Juli 1535 konnten die katholisch gebliebenen Fürsten Norddeutschlands das Vordringen der Reformation nicht mehr hindern ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_93", + "psc_text": "quae praeceperat Jeremias propheta, et legens ex volumine sermones Domini in domo Dei. Factum est in mense nono, praedicaverunt jejunium in conspectu Domini omni populo in Jerusalem. » Hac ergo auctoritate divinae Scripturae Ecclesia morem obtinuit, et universali jejunium observatione celebrat. CAPUT XLI. De jejunio Kalendarum Januariarum. 1. Jejunium Kalendarum Januariarum propter errorem gentilitatis instituit Ecclesia. Janus enim quidam princeps paganorum fuit, a quo nomen mensis Januarii nuncupatur, quem imperiti homines veluti Deum colentes, in religione honoris posteris tradiderunt, diemque ipsum scenis et luxuriae sacraverunt. 410 2. Tunc enim miseri homines, et, quod pejus est, etiam fideles, sumentes species monstruosas, in ferarum habitu tranformantur: alii, femineo gestu demutati, virilem vultum effeminant. Nonnulli etiam de fanatica adhuc consuetudine quibusdam ipso die observationum auguriis profanantur; perstrepunt omnia saltantium pedibus, tripudiantium plausibus, quodque est turpius nefas, nexis inter se utriusque sexus choris, inops animi, furens vino, turba miscetur. 3. Proinde ergo sancti Patres", + "candidate_score": 0.640737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_145_147", + "bdc_text": "Jose C. Nieto , Juan Valdes and the Origins of the Spanish and Italian Reformation , Genf 1970 . - Travaux d'Humanisme et Renaissance 108. . Quam facile iam sit deo adversarias frangere tyrannides , quotidie praedicamus .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_92", + "psc_text": "sua mala, et pessima, et propitius ero iniquitatibus eorum (Jerem. XXXVI). « Vocavit ergo Jeremias propheta Baruch filium Neriae, et scripsit Baruch ex ore Jeremiae omnes sermones Domini, quos locutus est ad eum in volumine libri. 409 2. Et praecepit Jeremias Baruch dicens: « Ingredere, et lege de volumine, de quo scripsisti ex ore meo verba Domini, audiente populo in domo Domini in die jejunii leges, si forte cadat oratio eorum in conspectu Domini, et revertatur unusquisque a via sua pessima, quoniam magnus furor, et indignatio, quam locutus est Dominus adversum populum hunc. Et fecit Baruch filius Neriae juxta omnia quae praeceperat Jeremias propheta, et legens ex volumine sermones Domini in domo Dei. Factum est in mense nono, praedicaverunt jejunium in conspectu Domini omni populo in Jerusalem. » Hac ergo auctoritate divinae Scripturae Ecclesia morem obtinuit, et universali jejunium observatione celebrat. CAPUT XLI. De jejunio Kalendarum Januariarum. 1. Jejunium Kalendarum", + "candidate_score": 0.622042, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore", + "max_score": 0.728535, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.728535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingef��gt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.728133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.723583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71_73", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.720657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.718897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.716293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.71552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.710853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.706978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71_73", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.702559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.700275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1046", + "psc_text": "oculi vestri renuntiant: quod autem fides vestra postulat instruenda, panis est corpus Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat: sed fides instructionem desiderat. Dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Potestis enim modo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis suboriri: Dominus noster Jesus Christus, novimus unde acceperit carnem; de virgine Maria. Infans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, de ligno depositus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia", + "candidate_score": 0.697602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.69728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_459_461", + "bdc_text": "Haec scripsi animo vestri vere amante ; vos videritis , ut excipiatis ea . Dominus iudex est , et res ipsa declarat , quo simus in vos animoAn dieser Stelle endet der Entwurf ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_262", + "psc_text": "Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam (Jerem. XXXI, 33) . Hujus rei significandae causa, audiendo symbolum discitur: nec in tabulis, vel in aliqua materia, sed in corde scribitur. Praestabit ille qui vos vocavit ad suum regnum et gloriam, ut ejus gratia regeneratis vobis, etiam Spiritu sancto scribatur in cordibus vestris; ut quod creditis diligatis, et fides per dilectionem operetur in vobis; ac sic Domino Deo largitori bonorum omnium placeatis, non serviliter timendo poenam, sed liberaliter amando justitiam. Hoc est ergo Symbolum, quod vobis per Scripturas et sermones ecclesiasticos insinuatum est: sed sub hac brevi forma fidelibus consistendum et proficiendum est. SERMO CCXIII. In traditione Symboli, II. CAPUT PRIMUM. 1. Symbolum quid. Deus quomodo omnipotens. Symbolum est breviter complexa regula fidei, ut mentem instruat, nec oneret memoriam; paucis verbis dicitur, unde multum acquiratur. Credo", + "candidate_score": 0.695688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36_38", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia . Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1047", + "psc_text": "est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur, speciem habet corporalem, quod intelligitur, fructum habet spiritualem. Corpus ergo Christi si vis intelligere, Apostolum audi dicentem fidelibus, Vos autem estis corpus Christi, et membra (I Cor. XII, 27) . Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mysterium vestrum in mensa Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait,", + "candidate_score": 0.694571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_53_55", + "bdc_text": "1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere . Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_112", + "psc_text": "qui incrementum dat Deus. Quia dixerat: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit (I Cor. III, 7, 6) . Et iterum: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis (Id. I, 13) ? Vide quomodo se coli respuit pro Christo, et non vult se fornicanti animae ostentare pro sponso. Nonne magnum videtur plantare et rigare? Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat. Quomodo timuit? Non se dicit aliquid ad salutem eorum quos in Christo aedificare cupiebat. 4. Nec ipse Apostolus voluit in se poni spem, sed in veritate quam annuntiabat. Quod per ipsum dicebatur melius erat, quam ipse per quem annuntiabatur. Licet si nos, inquit. Parum est, audi sequentia: aut angelus, inquit, de coelo annuntiaverit vobis aliquid praeterquam quod accepistis, anathema sit (Galat. I, 8) . Videbat posse falsum mediatorem transfigurare se in angelum lucis, et aliquid falsum annuntiare. Sicut ergo superbi homines", + "candidate_score": 0.693126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_496", + "psc_text": "cum quo pendebat. Nos sperabamus. Quid sperabatis? Quia ipse erat redempturus Israel. Quod sperabatis, et illo crucifixo perdidistis, hoc latro crucifixus agnovit. Ait enim Domino: Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum (Luc. XXIII, 42) . Ecce quia ipse erat redempturus Israel. Crux illa, schola erat. Ibi docuit Magister latronem. Lignum pendentis, cathedra factum est docentis. Sed qui reddidit se vobis, revocet spem vobis. Sic et factum est. Mementote tamen, charissimi, quemadmodum Dominus Jesus ab eis, quorum oculi tenebantur ne illum agnoscerent, in fractione panis voluit se agnosci. Norunt fideles quid dicam: norunt Christum in fractione panis. Non enim omnis panis, sed accipiens benedictionem Christi, fit corpus Christi. Ibi illi agnoverunt, exsultaverunt, ad alios perrexerunt: jam scientes invenerunt, narrantes quod viderant, Evangelio addiderunt (Id. XXIV, 13-35). Dicta sunt, facta sunt, scripta sunt: pervenerunt ad nos. 3. Fides Christianos a Paganis et Judaeis discernens. Fides Christianorum quonam differt a fide", + "candidate_score": 0.691798, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_474", + "psc_text": "fides! huic fidei quid addi possit, ignoro. Titubaverunt ipsi qui viderunt Christum mortuos suscitantem: credidit ille qui videbat secum in ligno pendentem. Quando illi titubaverunt, tunc ille credidit. Qualem fructum Christus de arido ligno percepit? Quid ei dixerit Dominus audiamus. Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 39-43) . Tu differs te, ego agnosco te. Quando speraret latro, de latrocinio ad judicem, de judice ad crucem, de cruce ad paradisum? Denique ipse attendens merita sua, non dixit, Memento mei, ut liberes me hodie: sed, cum veneris in regnum tuum, tunc mei memor esto; ut si mihi tormenta debentur, vel quousque veneris in regnum tuum. Et ille: Non sic; invasisti in regnum coelorum, vim fecisti, credidisti, rapuisti. Hodie mecum eris in paradiso. Non te differo: tantae fidei hodie reddo quod debeo. Latro dicit, Memento mei, cum veneris in regnum tuum. Non solum credebat resurrecturum, sed etiam regnaturum. Pendenti,", + "candidate_score": 0.691336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36_38", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia . Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.68886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_442", + "psc_text": "nobis in isto Sacramento corpus et sanguinem suum; quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et nos corpus ipsius facti sumus, et per misericordiam ipsius quod accipimus, nos sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis. Ad aream dominicam comportati estis: laboribus boum, id est annuntiantium Evangelium, triturati estis. Quando Catechumeni differebamini, in horreo servabamini. Nomina vestra dedistis; coepistis moli jejuniis et exorcismis. Postea ad aquam venistis, et conspersi estis, et unum facti estis: accedente fervore Spiritus sancti cocti estis; et panis dominicus facti estis. Ecce quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse quod factum est, sic unum estote vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, post pressuram torcularis. Et vos post", + "candidate_score": 0.688457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14_16", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est . De caussa sacramentaria :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_834", + "psc_text": "dicat patiens, mitis, non iratus, quia medicus: Veni, inquit; veni tange hoc, et crede. Dixisti, Nisi tetigero, nisi digitum misero, non credam. Veni, tange; mitte digitum, et noli esse incredulus, sed fidelis. Veni, mitte digitum. Sciebam vulnera tua, servavi tibi cicatricem meam. Sed plane mittens manum suam complevit fidem. Quae est enim fidei plenitudo? Ut non credatur Christus tantum homo, nec credatur Christus tantummodo Deus, sed homo et Deus. Ipsa est fidei plenitudo: quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Ergo iste discipulus oblatis sibi tangendis cicatricibus et membris Salvatoris sui, ubi tetigit, exclamavit: Dominus meus et Deus meus (Id. XX, 25-28) ! Hominem tetigit, Deum cognovit: et tetigit carnem, respexit ad Verbum; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Verbum hoc passum est carnem suam suspendi in ligno: Verbum hoc passum est in carne sua clavos figi: Verbum hoc passum est", + "candidate_score": 0.688237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_406_408", + "bdc_text": "Ita dolet hoc quoque : Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum . Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_619", + "psc_text": "cooperta erunt, latere non poterunt? Corda nostra non latebunt, et viscera latebunt? Cogitationes, fratres mei, cogitationes quas modo non videt nisi Deus, omnes invicem videbunt in illa societate sanctorum. Nemo ibi vult tectum esse quod cogitat, quia nemo ibi male cogitat. Unde ait Apostolus, Nolite ante tempus quidquam judicare: id est, Ne temere judicetis, quod non videtis quo corde quis faciat. Si aliquid fit, quod et bono corde fieri potest, noli reprehendere: noli tibi amplius quam humanitas exigit usurpare. Cor videre, Dei est: hominum autem non est, nisi de his quae manifesta sunt judicare. Nolite ergo, inquit, ante tempus quidquam judicare. Quid est, ante tempus? Sequitur, et dicit: Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum. Quas dixerit tenebras, consequentibus verbis evidenter ostendit: Illuminet, inquit, abscondita tenebrarum. Quid est hoc? Audi quod sequitur: Et manifestabit cogitationes cordis (I Cor. IV, 5) . Hoc est illuminare abscondita tenebrarum, manifestas facere cogitationes cordis.", + "candidate_score": 0.687903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_472", + "psc_text": "credebant qui audierant. Ecce jam triduum est, ex quo ista facta sunt; et nos putabamus quia ipse esset redempturus Israel (Luc. XXIV, 21) . Sperabatis, jam desperatis? de spe cecidistis? Levat vos qui vobiscum ambulat. Discipuli erant, ipsum audierant, cum ipso vixerant, magistrum ipsum noverant, ab illo instructi erant, et non potuerunt imitari et habere fidem latronis pendentis in cruce! CAPUT VI. 6. Latronis fides quam magna, cum titubant discipuli. Sed forte aliqui vestrum nesciunt quod dixi de latrone, non audiendo passionem secundum omnes Evangelistas. Iste enim evangelista Lucas narravit quod dico. Quia duo latrones crucifixi sunt cum Christo, dixit hoc et Matthaeus (Matth. XXVII, 38)? sed unus eorum latronum quia insultavit Domino, et alter eorum quia credidit in Christum, Matthaeus non dixit, Lucas dixit. Recolamus fidem latronis, quam non invenit Christus post resurrectionem in discipulis suis. Pendebat in cruce Christus, pendebat et latro: in medio ille, illi a lateribus.", + "candidate_score": 0.68617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1049", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat illis anima una, et cor unum in Deum (Act. IV, 32) : sic et de vino. Fratres, recolite unde fit vinum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita et Dominus Christus nos significavit nos ad se pertinere voluit, mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Conversi ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo", + "candidate_score": 0.68607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_429", + "psc_text": "non? Recolite facta vestra, si non fuistis. Respicite conscientias vestras, quibus renuntiastis. Quia ergo fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux, non in vobis, sed in Domino; sicut filii lucis ambulate (Ephes. V, 8) . Satis sint vobis pauca ista, quoniam et post laboraturi sumus, et de Sacramentis altaris hodie Infantibus disputandum est. SERMO CCXXVII. In die Paschae, IV. Ad Infantes, de Sacramentis. Memor sum promissionis meae. Promiseram enim vobis, qui baptizati estis, sermonem quo exponerem mensae Dominicae Sacramentum, quod modo etiam videtis, et cujus nocte praeterita participes facti estis. Debetis scire quid accepistis, quid accepturi estis, quid quotidie accipere debeatis. Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis.", + "candidate_score": 0.685195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.685036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74_76", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_431", + "psc_text": "ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam panis veniretis. Sed nondum est panis sine igne. Quid ergo significat ignis? Hoc est Chrisma. Oleum etenim ignis nostri, Spiritus sancti est sacramentum. In Actibus Apostolorum advertite, quando legitur. Modo incipit liber ipse legi: hodie coepit liber qui vocatur Actuum Apostolorum. Qui vult proficere, habet unde. Quando convenitis ad ecclesiam, tollite fabulas vanas: intenti estote ad Scripturas. Codices vestri nos sumus. Attendite ergo, et videte, quia venturus est Pentecoste Spiritus sanctus. Et sic veniet: in linguis igneis se ostendit. Inspirat enim charitatem, qua ardeamus in Deum, et contemnamus mundum, et fenum nostrum exuratur, et cor quasi aurum purgetur. Accedit ergo", + "candidate_score": 0.684622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_407_409", + "bdc_text": "Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum . Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_619", + "psc_text": "cooperta erunt, latere non poterunt? Corda nostra non latebunt, et viscera latebunt? Cogitationes, fratres mei, cogitationes quas modo non videt nisi Deus, omnes invicem videbunt in illa societate sanctorum. Nemo ibi vult tectum esse quod cogitat, quia nemo ibi male cogitat. Unde ait Apostolus, Nolite ante tempus quidquam judicare: id est, Ne temere judicetis, quod non videtis quo corde quis faciat. Si aliquid fit, quod et bono corde fieri potest, noli reprehendere: noli tibi amplius quam humanitas exigit usurpare. Cor videre, Dei est: hominum autem non est, nisi de his quae manifesta sunt judicare. Nolite ergo, inquit, ante tempus quidquam judicare. Quid est, ante tempus? Sequitur, et dicit: Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum. Quas dixerit tenebras, consequentibus verbis evidenter ostendit: Illuminet, inquit, abscondita tenebrarum. Quid est hoc? Audi quod sequitur: Et manifestabit cogitationes cordis (I Cor. IV, 5) . Hoc est illuminare abscondita tenebrarum, manifestas facere cogitationes cordis.", + "candidate_score": 0.684621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1049", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat illis anima una, et cor unum in Deum (Act. IV, 32) : sic et de vino. Fratres, recolite unde fit vinum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita et Dominus Christus nos significavit nos ad se pertinere voluit, mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Conversi ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo", + "candidate_score": 0.684446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_408", + "bdc_text": "Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_619", + "psc_text": "cooperta erunt, latere non poterunt? Corda nostra non latebunt, et viscera latebunt? Cogitationes, fratres mei, cogitationes quas modo non videt nisi Deus, omnes invicem videbunt in illa societate sanctorum. Nemo ibi vult tectum esse quod cogitat, quia nemo ibi male cogitat. Unde ait Apostolus, Nolite ante tempus quidquam judicare: id est, Ne temere judicetis, quod non videtis quo corde quis faciat. Si aliquid fit, quod et bono corde fieri potest, noli reprehendere: noli tibi amplius quam humanitas exigit usurpare. Cor videre, Dei est: hominum autem non est, nisi de his quae manifesta sunt judicare. Nolite ergo, inquit, ante tempus quidquam judicare. Quid est, ante tempus? Sequitur, et dicit: Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum. Quas dixerit tenebras, consequentibus verbis evidenter ostendit: Illuminet, inquit, abscondita tenebrarum. Quid est hoc? Audi quod sequitur: Et manifestabit cogitationes cordis (I Cor. IV, 5) . Hoc est illuminare abscondita tenebrarum, manifestas facere cogitationes cordis.", + "candidate_score": 0.683614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.683556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.682575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_415_417", + "bdc_text": "Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius . Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse . Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_994", + "psc_text": "Audio in vobis schismata esse, et ex parte credo » (I Cor. XI, 18). « Nuntiatum est mihi de vobis, fratres, ab his qui sunt Chloes, quia contentiones sunt in vobis, et unusquisque vestrum dicit, Ego quidem sum Pauli; ego vero Apollo; ego autem Cephae; ego autem Christi. Divisus est Christus? Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis » (Id. I, 11-13)? O amicum! Amorem sponsae alienae repellit a se. Non vult se amari pro sponsa, ut possit regnare cum sponso. Commendata est ergo Ecclesia: et quando ascendit in coelum, sic illis dixit, qui quaerebant de fine saeculi, Dic nobis, quando ista fient, et quando tempus adventus tui (Matth. XXIV, 3) ? Et ille, Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Audi quid noveris a magistro, discipule: Sed accipietis virtutem Spiritus sancti supervenientem in vos (Act. I, 6, 8) . Et", + "candidate_score": 0.682478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_259_261", + "bdc_text": "Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1049", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat illis anima una, et cor unum in Deum (Act. IV, 32) : sic et de vino. Fratres, recolite unde fit vinum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita et Dominus Christus nos significavit nos ad se pertinere voluit, mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Conversi ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo", + "candidate_score": 0.682361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_54_56", + "bdc_text": "Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse . Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_112", + "psc_text": "qui incrementum dat Deus. Quia dixerat: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit (I Cor. III, 7, 6) . Et iterum: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis (Id. I, 13) ? Vide quomodo se coli respuit pro Christo, et non vult se fornicanti animae ostentare pro sponso. Nonne magnum videtur plantare et rigare? Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat. Quomodo timuit? Non se dicit aliquid ad salutem eorum quos in Christo aedificare cupiebat. 4. Nec ipse Apostolus voluit in se poni spem, sed in veritate quam annuntiabat. Quod per ipsum dicebatur melius erat, quam ipse per quem annuntiabatur. Licet si nos, inquit. Parum est, audi sequentia: aut angelus, inquit, de coelo annuntiaverit vobis aliquid praeterquam quod accepistis, anathema sit (Galat. I, 8) . Videbat posse falsum mediatorem transfigurare se in angelum lucis, et aliquid falsum annuntiare. Sicut ergo superbi homines", + "candidate_score": 0.680754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286_288", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur . Fructum omnem sacramentorum uni benevolentiae dei et fidei , qua benevolentiam istam in Christo oblatam excipimus , tribuit . Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_609", + "psc_text": "exhibendam fidei veritatem in corpore, dignatus est etiam non necessitate, sed potestate cibum sumere: tamen adhuc illis prae gaudio trepidantibus, firmamentum cordis adhibuit de sanctis Scripturis; et ait illis, Haec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum: quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, sicut Evangelium loquitur, quod modo lectum est, ut intelligerent Scripturas; et dixit eis, Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 44-47) . Illud non vidimus, sed hoc videmus. Quando ista promittebantur, nondum videbantur. Apostoli Christum praesentem videbant: sed toto orbe terrarum diffusam Ecclesiam non videbant: videbant caput, et de corpore credebant. Habemus vices nostras, habemus gratiam dispensationis et distributionis nostrae: ad credendum certissimis", + "candidate_score": 0.680573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38_40", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.680542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38_40", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.680376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1047", + "psc_text": "est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur, speciem habet corporalem, quod intelligitur, fructum habet spiritualem. Corpus ergo Christi si vis intelligere, Apostolum audi dicentem fidelibus, Vos autem estis corpus Christi, et membra (I Cor. XII, 27) . Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mysterium vestrum in mensa Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait,", + "candidate_score": 0.680075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1048", + "psc_text": "Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait, Unus panis, unum corpus multi sumus (Id. X, 17) : intelligite et gaudete; unitas, veritas, pietas, charitas. Unus panis: quis est iste unus panis? Unum corpus multi. Recolite quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat", + "candidate_score": 0.678724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1049", + "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat illis anima una, et cor unum in Deum (Act. IV, 32) : sic et de vino. Fratres, recolite unde fit vinum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita et Dominus Christus nos significavit nos ad se pertinere voluit, mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Conversi ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo", + "candidate_score": 0.678021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_442", + "psc_text": "nobis in isto Sacramento corpus et sanguinem suum; quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et nos corpus ipsius facti sumus, et per misericordiam ipsius quod accipimus, nos sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis. Ad aream dominicam comportati estis: laboribus boum, id est annuntiantium Evangelium, triturati estis. Quando Catechumeni differebamini, in horreo servabamini. Nomina vestra dedistis; coepistis moli jejuniis et exorcismis. Postea ad aquam venistis, et conspersi estis, et unum facti estis: accedente fervore Spiritus sancti cocti estis; et panis dominicus facti estis. Ecce quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse quod factum est, sic unum estote vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, post pressuram torcularis. Et vos post", + "candidate_score": 0.677887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_43", + "bdc_text": "et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_972", + "psc_text": "Cornelius et omnes qui cum illo erant gens, hoc est gentiles, crediderunt; et subito, antequam baptizarentur, impleti sunt Spiritu sancto (Act. X)? Quid hic respondet humana praesumptio? Non solum ante impositas manus, sed ante ipsum Baptismum venit Spiritus sanctus; de potestate, non de necessitate. Venit ante baptismi ablutionem, ut auferret controversiam circumcisionis. Posset enim a calumniantibus vel non intelligentibus dici Petro: Male fecisti dare Spiritum sanctum. Ecce impletum est, ecce demonstratum est, quod Dominus ait, Spiritus ubi vult inspirat (Joan. III, 8) . Ecce impletum est, ecce monstratur quam verum Dominus dixerit, Spiritus ubi vult inspirat. Et tamen arrogantiae spiritum nondum haereticus superbus exspirat. Adhuc dicit: Meum est; noli ab illo accipere, sed a me. Respondes: Quaero quod Dei est. Ille: Non legisti, Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum? Ergo oleum tuum est? Si tuum est, nolo: si tuum est, malum est. Si autem Dei est, et per te", + "candidate_score": 0.676621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_429", + "psc_text": "non? Recolite facta vestra, si non fuistis. Respicite conscientias vestras, quibus renuntiastis. Quia ergo fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux, non in vobis, sed in Domino; sicut filii lucis ambulate (Ephes. V, 8) . Satis sint vobis pauca ista, quoniam et post laboraturi sumus, et de Sacramentis altaris hodie Infantibus disputandum est. SERMO CCXXVII. In die Paschae, IV. Ad Infantes, de Sacramentis. Memor sum promissionis meae. Promiseram enim vobis, qui baptizati estis, sermonem quo exponerem mensae Dominicae Sacramentum, quod modo etiam videtis, et cujus nocte praeterita participes facti estis. Debetis scire quid accepistis, quid accepturi estis, quid quotidie accipere debeatis. Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis.", + "candidate_score": 0.676511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_228_230", + "bdc_text": "papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit . Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 . Juli 1535 erlassene Amnestie für geflüchtete Protestanten , von der die \"Sakramentierer\" ausdrücklich ausgeschlossen wurden ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_233", + "psc_text": "concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII, 30) . Quod saluberrimum praeceptum si omni tempore observandum est, quanto amplius his diebus, quando ita turpe est si cupiditas nostra ad inusitatas laxetur illecebras, ut merito culpetur qui non restrinxerit usitatas? CAPUT X. 12. Misericordiae opera in pauperes. Alterum misericordiae genus in ignoscendo. Praecipue sane pauperum mementote, ut quod vobis parcius vivendo subtrahitis, in coelesti thesauro reponatis. Accipiat esuriens Christus, quod jejunans minus accipit christianus. Castigatio volentis, fiat sustentatio non habentis. Voluntaria copiosi inopia, fiat necessaria inopis copia. Sit etiam in animo placabili et humili misericors ignoscendi facilitas. Petat veniam, qui fecit injuriam: det veniam, qui accepit injuriam: ut non possideamur a satana, cujus triumphus est dissensio Christianorum. Et haec enim magni lucri eleemosyna est, debitum relaxare conservo, ut tibi relaxetur a Domino. Utrumque opus bonum coelestis magister discipulis commendavit dicens: Remittite, et remittetur vobis; date, et dabitur vobis (Luc. VI, 37 et", + "candidate_score": 0.675809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_87_89", + "bdc_text": "De Wittenbergensibus Vgl. ebd. , Z. 65-79. : Hic nihil aliud a vobis contendo , quam ut , quod damnatis illos facere vobis , vos illis ne feceritis , nempe ut incognita caussa eos non condemnetis . Nam nec ex scriptis nec ex fratrum vestri vere amantium colloquio sustinetis caussam hanc cognoscere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_249", + "psc_text": "quomodo ignoscendum ex animo. Restat ut eos alloquar, in quos alii peccaverunt, et illi qui in eos peccaverunt, veniam petere noluerunt. Illos enim jam sum allocutus, qui petentibus veniam fratribus dare noluerunt. Nunc ergo cum alloquor vos omnes, quoniam dies sancti sunt, ne discordiae vestrae remaneant; credo quia cogitastis aliqui in cordibus vestris, qui scitis vos cum fratribus vestris aliquas habere discordias, et invenistis quod non ipsi vos in eos peccaveritis, sed illi in vos. Etsi non modo mihi loquimini, quia meum est loqui in hoc loco, vestrum autem tacere et audire; tamen forte cogitando loquimini, et dicitis vobis, Volo concordare, sed ille me laesit, ille in me peccavit, et non vult veniam postulare. Quid ergo? dicturus sum, Vade ad illum, et tu pete veniam? Absit. Nolo mentiaris: nolo dicas, Da mihi veniam, qui te nosti non peccasse in fratrem tuum. Quid enim tibi prodest, cum tu fueris tuus accusator?", + "candidate_score": 0.675783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_259_261", + "bdc_text": "Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430", + "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam", + "candidate_score": 0.675133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_43_45", + "bdc_text": "et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ; 19 , 6 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_972", + "psc_text": "Cornelius et omnes qui cum illo erant gens, hoc est gentiles, crediderunt; et subito, antequam baptizarentur, impleti sunt Spiritu sancto (Act. X)? Quid hic respondet humana praesumptio? Non solum ante impositas manus, sed ante ipsum Baptismum venit Spiritus sanctus; de potestate, non de necessitate. Venit ante baptismi ablutionem, ut auferret controversiam circumcisionis. Posset enim a calumniantibus vel non intelligentibus dici Petro: Male fecisti dare Spiritum sanctum. Ecce impletum est, ecce demonstratum est, quod Dominus ait, Spiritus ubi vult inspirat (Joan. III, 8) . Ecce impletum est, ecce monstratur quam verum Dominus dixerit, Spiritus ubi vult inspirat. Et tamen arrogantiae spiritum nondum haereticus superbus exspirat. Adhuc dicit: Meum est; noli ab illo accipere, sed a me. Respondes: Quaero quod Dei est. Ille: Non legisti, Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum? Ergo oleum tuum est? Si tuum est, nolo: si tuum est, malum est. Si autem Dei est, et per te", + "candidate_score": 0.674634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_496", + "psc_text": "cum quo pendebat. Nos sperabamus. Quid sperabatis? Quia ipse erat redempturus Israel. Quod sperabatis, et illo crucifixo perdidistis, hoc latro crucifixus agnovit. Ait enim Domino: Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum (Luc. XXIII, 42) . Ecce quia ipse erat redempturus Israel. Crux illa, schola erat. Ibi docuit Magister latronem. Lignum pendentis, cathedra factum est docentis. Sed qui reddidit se vobis, revocet spem vobis. Sic et factum est. Mementote tamen, charissimi, quemadmodum Dominus Jesus ab eis, quorum oculi tenebantur ne illum agnoscerent, in fractione panis voluit se agnosci. Norunt fideles quid dicam: norunt Christum in fractione panis. Non enim omnis panis, sed accipiens benedictionem Christi, fit corpus Christi. Ibi illi agnoverunt, exsultaverunt, ad alios perrexerunt: jam scientes invenerunt, narrantes quod viderant, Evangelio addiderunt (Id. XXIV, 13-35). Dicta sunt, facta sunt, scripta sunt: pervenerunt ad nos. 3. Fides Christianos a Paganis et Judaeis discernens. Fides Christianorum quonam differt a fide", + "candidate_score": 0.673795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_425_427", + "bdc_text": "Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ? Quam ubique erit vobis , quod regeratis ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_262", + "psc_text": "Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam (Jerem. XXXI, 33) . Hujus rei significandae causa, audiendo symbolum discitur: nec in tabulis, vel in aliqua materia, sed in corde scribitur. Praestabit ille qui vos vocavit ad suum regnum et gloriam, ut ejus gratia regeneratis vobis, etiam Spiritu sancto scribatur in cordibus vestris; ut quod creditis diligatis, et fides per dilectionem operetur in vobis; ac sic Domino Deo largitori bonorum omnium placeatis, non serviliter timendo poenam, sed liberaliter amando justitiam. Hoc est ergo Symbolum, quod vobis per Scripturas et sermones ecclesiasticos insinuatum est: sed sub hac brevi forma fidelibus consistendum et proficiendum est. SERMO CCXIII. In traditione Symboli, II. CAPUT PRIMUM. 1. Symbolum quid. Deus quomodo omnipotens. Symbolum est breviter complexa regula fidei, ut mentem instruat, nec oneret memoriam; paucis verbis dicitur, unde multum acquiratur. Credo", + "candidate_score": 0.673701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_461", + "bdc_text": "Dominus iudex est , et res ipsa declarat , quo simus in vos animoAn dieser Stelle endet der Entwurf ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_262", + "psc_text": "Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam (Jerem. XXXI, 33) . Hujus rei significandae causa, audiendo symbolum discitur: nec in tabulis, vel in aliqua materia, sed in corde scribitur. Praestabit ille qui vos vocavit ad suum regnum et gloriam, ut ejus gratia regeneratis vobis, etiam Spiritu sancto scribatur in cordibus vestris; ut quod creditis diligatis, et fides per dilectionem operetur in vobis; ac sic Domino Deo largitori bonorum omnium placeatis, non serviliter timendo poenam, sed liberaliter amando justitiam. Hoc est ergo Symbolum, quod vobis per Scripturas et sermones ecclesiasticos insinuatum est: sed sub hac brevi forma fidelibus consistendum et proficiendum est. SERMO CCXIII. In traditione Symboli, II. CAPUT PRIMUM. 1. Symbolum quid. Deus quomodo omnipotens. Symbolum est breviter complexa regula fidei, ut mentem instruat, nec oneret memoriam; paucis verbis dicitur, unde multum acquiratur. Credo", + "candidate_score": 0.673259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_43_45", + "bdc_text": "et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ; 19 , 6 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1000", + "psc_text": "clamamus, Abba, Pater (Rom. VIII, 15) . Proinde veraciter sapimus, ideo linguis omnium gentium demonstrasse illo tempore praesentiam suam Spiritum sanctum, ut etiam hoc tempore, quo se non ita demonstrat, non eum intelligatur habere, quamvis sacramento Baptismi imbuatur, quisquis ab unitate omnium gentium separatur. Et ne putaretur consequens esse ut quisquis Baptismum Trinitatis habuerit, habeat etiam Spiritum sanctum; propterea etiam in ipsa unitate facta est tanta distinctio, ut inveniamus quosdam baptizatos Spiritum sanctum postea meruisse, cum ad illos in Samariam venissent Apostoli, quibus absentibus fuerant baptizati (Act. VIII, 14-17): alios autem, quod singulare occurrit exemplum, eum ante Baptismum percepisse; sicut loquente Petro, Cornelio et eis qui cum illo erant, superna potestate concessum est, cui homo contradicere nihil potest (Id. X, 44-48). Super alios mox baptizatos advenit; sicut super illum spadonem, cui Philippus ex propheta Isaia evangelizaverat Christum (Id. VIII, 26-39). Super alios per manuum impositionem Apostolorum, sicut maxime plurimos. Super", + "candidate_score": 0.672458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_272", + "bdc_text": "Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_74", + "psc_text": "Natali Domini, X. 1. Angelorum vocem, per quam Dominus Jesus Christus natus Virginis partu, pastoribus nuntiatus est, cum Evangelium legeretur, audivimus: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . Festa vox et gratulatoria, non uni feminae, cujus uterus prolem ediderat; sed generi humano, cui Virgo pepererat Salvatorem. Dignum enim erat, et hoc prorsus decebat, ut ei fetae quae Dominum coeli et terrae procreaverat, et post editum fetum integra manserat, non mulierculae humanis solemnitatibus, sed Angeli divinis laudibus, fetalia celebrarent. Dicamus ergo et nos, et quanta possumus cum exsultatione dicamus, qui non pecorum pastoribus eum natum nuntiamus, sed ejus Natalitia cum ejus ovibus celebramus: dicamus, inquam, et nos fideli corde, devota voce, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Et haec verba divina, has Dei laudes, hoc angelicum gaudium, quanta valemus consideratione perspectum, fide et spe et charitate meditemur. Sicut", + "candidate_score": 0.671574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_103", + "bdc_text": "Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_267", + "psc_text": "ad quos. Per virginem Mariam, in qua operatus est Spiritus sanctus, non homo maritus; qui fecundavit castam, et servavit intactam. Sic ergo carne indutus est Dominus Christus, sic factus est homo qui fecit hominem, assumendo quod non erat, non perdendo quod erat. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Non Verbum in carnem versum est, sed Verbum manens carne accepta, invisibilis semper, factus est visibilis quando voluit, et habitavit in nobis. Quid est, in nobis? In hominibus. Factus unus ex hominum numero, unus et unicus. Unicus Patri. Nobis quid? Et nobis unicus Salvator: nemo enim praeter ipsum salvator noster. Et nobis unicus Redemptor: nemo enim praeter ipsum redemptor noster: non auro, non argento, sed sanguine suo. CAPUT III. 3. Christus Filius Dei quomodo mortuus et sepultus. Ergo ipsa, ubi empti sumus, ejus commercia videamus. Cum enim dictum esset in Symbolo, Qui conceptus est de", + "candidate_score": 0.671433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_272", + "bdc_text": "Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_95", + "psc_text": "Christi nobis festus illuxit. Natalis dies, quo natus est dies. Et ideo hodie, quia ex hodierno crescit dies. Nativitates Domini nostri Jesu Christi, duae sunt; una divina, altera humana: ambae mirabiles; illa sine femina matre, ista sine viro patre. Quod ait sanctus Isaias propheta, Generationem ejus quis enarrabit (Isai. LIII, 8) ? ad ambas generationes referri potest. Quis digne enarret generantem Deum? Quis digne enarret virginis partum? Illud sine die, hoc certo die: utrumque sine humana aestimatione, et cum magna admiratione. Illam primam attendite generationem: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) . Cujus Verbum! Ipsius Patris. Quod Verbum? Ipse Filius. Nunquam Pater sine Filio. Et tamen qui nunquam sine Filio, genuit Filium. Et genuit, et non coepit. Sine initio generato nullum est initium. Et tamen Filius, et tamen genitus. Dicturus est homo: Quomodo genitus, et non habet initium? Si genitus,", + "candidate_score": 0.669913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_443", + "psc_text": "vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem et contritionem, jam in nomine Christi tanquam ad calicem Domini venistis: et ibi vos estis in mensa, et ibi vos estis in calice. Nobiscum vos estis. Simul enim hoc sumimus, simul bibimus: quia simul vivimus. SERMO CCXXX. In diebus Paschalibus, I. De versu Psalmi CXVII, 24, Hic est dies quem fecit Dominus. Sicut Domino nostro cantavimus, ita illo adjuvante faciamus. Omnis enim dies a Domino factus est: non tamen sine causa de aliquo praecipue scriptum est, Hic est dies quem fecit Dominus. Legimus cum Deus conderet coelum et terram, quia dixit, Fiat lux; et", + "candidate_score": 0.668363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_32_34", + "bdc_text": "Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare . Dominus ipse nos regat . De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_824", + "psc_text": "Dixit quidam in ecstasi sua, sicut legistis, sicut audistis: Omnis homo mendax. Inde fuit qui non credebat, nisi tetigisset corpus Domini. Mendacium ei videbatur, quod condiscipuli ejus verum loquebantur: et parum illi erat veritatem audire, volebat et tangere. Exhibuit autem illi hoc Dominus in his quae sequuntur in Evangelio postea recitanda (Joan. XX, 25-27). Quicumque autem audit, Omnis homo mendax, non se debet figerere in mendacio, et nolle inde surgere, tanquam ratiocinari apud se rationem inaniter, tanquam homo mendax, et dicere sibi: Quando non ero homo? Si autem quamdiu hic sum homo, ero mendax; melius ego mendax ero, quam mentiatur Scriptura quae dicit, Omnis homo mendax. Si enim ego verax, Scriptura mendax erit. Sed quia Scriptura mendax esse non potest, ego mendax ero. Haec ibi garriens requiescere sibi securus videtur, tanquam in portu mendacii, ubi faciat naufragium. Bene tibi requiescere, quasi in isto portu, cupiebas; audi scopulum, in quem incurras:", + "candidate_score": 0.667255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_25_27", + "bdc_text": "inutilia ? Sed mirum profecto , cum spiritus sanctus apud veteres veros episcopos et Paulum ipsum tanti fecerit eos in domino convenire et de rebus sanctisE : sacris .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1000", + "psc_text": "clamamus, Abba, Pater (Rom. VIII, 15) . Proinde veraciter sapimus, ideo linguis omnium gentium demonstrasse illo tempore praesentiam suam Spiritum sanctum, ut etiam hoc tempore, quo se non ita demonstrat, non eum intelligatur habere, quamvis sacramento Baptismi imbuatur, quisquis ab unitate omnium gentium separatur. Et ne putaretur consequens esse ut quisquis Baptismum Trinitatis habuerit, habeat etiam Spiritum sanctum; propterea etiam in ipsa unitate facta est tanta distinctio, ut inveniamus quosdam baptizatos Spiritum sanctum postea meruisse, cum ad illos in Samariam venissent Apostoli, quibus absentibus fuerant baptizati (Act. VIII, 14-17): alios autem, quod singulare occurrit exemplum, eum ante Baptismum percepisse; sicut loquente Petro, Cornelio et eis qui cum illo erant, superna potestate concessum est, cui homo contradicere nihil potest (Id. X, 44-48). Super alios mox baptizatos advenit; sicut super illum spadonem, cui Philippus ex propheta Isaia evangelizaverat Christum (Id. VIII, 26-39). Super alios per manuum impositionem Apostolorum, sicut maxime plurimos. Super", + "candidate_score": 0.666663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_416_418", + "bdc_text": "Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse . Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere . Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus !", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_994", + "psc_text": "Audio in vobis schismata esse, et ex parte credo » (I Cor. XI, 18). « Nuntiatum est mihi de vobis, fratres, ab his qui sunt Chloes, quia contentiones sunt in vobis, et unusquisque vestrum dicit, Ego quidem sum Pauli; ego vero Apollo; ego autem Cephae; ego autem Christi. Divisus est Christus? Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis » (Id. I, 11-13)? O amicum! Amorem sponsae alienae repellit a se. Non vult se amari pro sponsa, ut possit regnare cum sponso. Commendata est ergo Ecclesia: et quando ascendit in coelum, sic illis dixit, qui quaerebant de fine saeculi, Dic nobis, quando ista fient, et quando tempus adventus tui (Matth. XXIV, 3) ? Et ille, Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Audi quid noveris a magistro, discipule: Sed accipietis virtutem Spiritus sancti supervenientem in vos (Act. I, 6, 8) . Et", + "candidate_score": 0.663533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_271_273", + "bdc_text": "Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum . Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE : opere etiam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_23", + "psc_text": "1. Mira in Christo infante dissidentium attributorum convenientia. Laudem Domini loquetur os meum: ejus Domini, per quem facta sunt omnia, et qui factus est inter omnia: qui est Patris revelator, matris creator: Filius Dei de Patre sine matre, filius hominis de matre sine patre: magnus dies Angelorum, parvus in die hominum: Verbum Deus ante omnia tempora, Verbum caro opportuno tempore: conditor solis, conditus sub sole: cuncta saecula ordinans de sinu Patris, hodiernum diem consecrans de utero matris: ibi manens, hinc procedens: effector coeli et terrae, sub coelo exortus in terra: ineffabiliter sapiens, sapienter infans: mundum implens, in praesepio jacens: sidera regens, ubera lambens: ita magnus in forma Dei, brevis in forma servi; ut nec ista brevitate magnitudo illa minueretur, nec illa magnitudine ista brevitas premeretur. Neque enim quando membra humana suscepit, opera divina deseruit: nec attingere a fine usque ad finem fortiter, et disponere omnia suaviter destitit (Sap. VIII, 1);", + "candidate_score": 0.662927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_15_17", + "bdc_text": "diligam ergo et observem vos , necesse est . De caussa sacramentaria : Pridem videre mihi visus sum nos in hocnos in E von späterer Hand ergänzt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_555", + "psc_text": "Quando dabit regnum, excidit tibi quod dicturus est: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) ? Ille dives, egens est usque in finem saeculi. Eget prorsus, non in capite, sed in membris suis. Ubi eget? In quibus doluit, quando dixit: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Obsequamur ergo Christo. Nobiscum est in suis, nobiscum est in nobis: nec frustra dixit, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Haec faciendo agnoscimus Christum in bonis operibus, non corpore, sed corde; non oculis carnis, sed oculis fidei. Quia vidisti, credidisti, ait cuidam discipulo suo incredulo, qui dixerat, Non credam, nisi tetigero. Et Dominus: Veni, tange, et noli esse incredulus. Tetigit, et clamavit: Dominus meus et Deus meus! Et Dominus: Quia vidisti me, credidisti (Joan. XX, 25-29) . Ipsa est tota fides tua, quia credis quod vides: laudo eos qui non vident,", + "candidate_score": 0.662474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_34_36", + "bdc_text": "De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. : Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_176", + "psc_text": "Christianus perpetuo debet pendere in cruce. Crux totius vitae nostrae. Observationem Quadragesimae, solemni reditu praesentatam, hodierno die ingredimur: quo vobis solemniter etiam exhortatio nostra debetur; ut Dei sermo per nostrum officium ministratus, jejunaturos corpore, pascat in corde; ac sic interior homo cibo suo refectus, exterioris castigationem possit agere, et robustius sustinere. Congruit enim nostrae devotioni, ut qui Domini crucifixi passionem jam propinquantem celebraturi sumus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis ipsi etiam faciamus, sicut dicit Apostolus: Qui autem Jesu Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis (Galat. V, 24) . In hac quidem cruce, per totam istam vitam, quae in mediis tentationibus ducitur, perpetuo debet pendere christianus. Non enim est in hac vita tempus evellendi clavos, de quibus in Psalmo dicitur: Confige clavis a timore tuo carnes meas (Psal. CXVIII, 120) . Carnes, sunt carnales concupiscentiae; clavi, sunt praecepta justitiae: his illas timor Domini configit, qui nos illi acceptabilem", + "candidate_score": 0.66209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_102_104", + "bdc_text": "1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam . Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. . De scholasticisVgl . oben Nr. 562 , 80-82. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_86", + "psc_text": "Nam qui sunt illi sapientiae scientiaeque thesauri, quae illae divitiae divinae, nisi quia sufficiunt nobis? Et quae illa multitudo dulcedinis, nisi quia satiat nos? Ostende ergo nobis Patrem, et sufficit nobis (Joan. XIV, 8) . Et in quodam psalmo quidam ex nobis, vel in nobis, vel pro nobis, ait illi: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua (Psal. XVI, 15) . Ipse autem et Pater unum sunt (Joan. X, 30): et qui ipsum videt, videt et Patrem (Id. XIV, 9). Ergo Dominus virtutum, ipse est rex gloriae (Psal. XXIII, 10) . Convertens nos, ostendet nobis faciem suam; et salvi erimus (Psal. LXXIX, 4), et satiabimur, et sufficiet nobis. CAPUT IV. 4. Conclusio. Dicat itaque illi cor nostrum: Quaesivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram; ne avertas faciem tuam a me (Psal. XXVI, 8, 9) . Et respondeat ipse cordi nostro: Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a", + "candidate_score": 0.661682, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_103", + "bdc_text": "Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_471", + "psc_text": "Quomodo ille mortem de nostro? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Accepit hinc a nobis, quod offerret pro nobis. Vita autem unde nobis? Et vita erat lux hominum (Joan. I, 1, 14, 4) . Ipse nobis vita, nos illi mors. Sed qualis mors? Dignatione, non conditione; quia dignatus est, quia voluit, quia misertus est: potestate mortuus est. Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam (Id. X, 18) . Hoc Petrus nesciebat, quando audita morte Domini expavit. Sed ecce jam dixerat Dominus moriturum se, et resurrecturum tertia die. Factum est quod praedixerat, et non credebant qui audierant. Ecce jam triduum est, ex quo ista facta sunt; et nos putabamus quia ipse esset redempturus Israel (Luc. XXIV, 21) . Sperabatis, jam desperatis? de spe cecidistis? Levat vos qui vobiscum ambulat. Discipuli erant, ipsum audierant, cum ipso vixerant, magistrum ipsum noverant, ab illo instructi erant, et", + "candidate_score": 0.661141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_352", + "bdc_text": "sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_315", + "psc_text": "Symbolum fidei animo semper versandum. Sacrosancti martyrii Symbolum, quod simul accepistis, et singuli hodie reddidistis, verba sunt in quibus matris Ecclesiae fides supra fundamentum stabile, quod est Christus Dominus, solidata firmatur. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Accepistis ergo, et reddidistis, quod animo et corde semper retinere debetis, quod in stratis vestris dicatis, quod in plateis cogitetis, et quod inter cibos non obliviscamini; in quo etiam dormientes corpore, corde vigiletis. Renuntiantes enim diabolo, pompis et angelis ejus mentem atque animam subtrahentes, oblivisci oportet praeteritorum, et vetustate prioris vitae contempta, cum novo homine vitam quoque ipsam sanctis moribus innovare; et, sicut Apostolus dicit, quae retro sunt obliti, atque in ea quae ante sunt extenti, sequi ad palmam supernae vocationis Dei (Philipp. II, 13); et credere quod nondum vides, ut merito possis ad id quod credideris pervenire. Quod", + "candidate_score": 0.660913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1000", + "psc_text": "clamamus, Abba, Pater (Rom. VIII, 15) . Proinde veraciter sapimus, ideo linguis omnium gentium demonstrasse illo tempore praesentiam suam Spiritum sanctum, ut etiam hoc tempore, quo se non ita demonstrat, non eum intelligatur habere, quamvis sacramento Baptismi imbuatur, quisquis ab unitate omnium gentium separatur. Et ne putaretur consequens esse ut quisquis Baptismum Trinitatis habuerit, habeat etiam Spiritum sanctum; propterea etiam in ipsa unitate facta est tanta distinctio, ut inveniamus quosdam baptizatos Spiritum sanctum postea meruisse, cum ad illos in Samariam venissent Apostoli, quibus absentibus fuerant baptizati (Act. VIII, 14-17): alios autem, quod singulare occurrit exemplum, eum ante Baptismum percepisse; sicut loquente Petro, Cornelio et eis qui cum illo erant, superna potestate concessum est, cui homo contradicere nihil potest (Id. X, 44-48). Super alios mox baptizatos advenit; sicut super illum spadonem, cui Philippus ex propheta Isaia evangelizaverat Christum (Id. VIII, 26-39). Super alios per manuum impositionem Apostolorum, sicut maxime plurimos. Super", + "candidate_score": 0.660658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_272_274", + "bdc_text": "Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE : opere etiam . praestitit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_74", + "psc_text": "Natali Domini, X. 1. Angelorum vocem, per quam Dominus Jesus Christus natus Virginis partu, pastoribus nuntiatus est, cum Evangelium legeretur, audivimus: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . Festa vox et gratulatoria, non uni feminae, cujus uterus prolem ediderat; sed generi humano, cui Virgo pepererat Salvatorem. Dignum enim erat, et hoc prorsus decebat, ut ei fetae quae Dominum coeli et terrae procreaverat, et post editum fetum integra manserat, non mulierculae humanis solemnitatibus, sed Angeli divinis laudibus, fetalia celebrarent. Dicamus ergo et nos, et quanta possumus cum exsultatione dicamus, qui non pecorum pastoribus eum natum nuntiamus, sed ejus Natalitia cum ejus ovibus celebramus: dicamus, inquam, et nos fideli corde, devota voce, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Et haec verba divina, has Dei laudes, hoc angelicum gaudium, quanta valemus consideratione perspectum, fide et spe et charitate meditemur. Sicut", + "candidate_score": 0.660306, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_998", + "psc_text": "nisi omnes gentes Evangelio credituras; ut primo unusquisque fidelium, postea vero ipsa unitas Ecclesiae linguis omnibus loqueretur? Quid ad haec dicunt, qui christianae societati, quae in omnibus gentibus fructificat et crescit, nolunt incorporari atque conjungi? Numquidnam possunt negare, etiam nunc in Christianos venire Spiritum sanctum? Cur ergo nunc neque apud nos, neque apud illos quisquam loquitur linguis omnium gentium (quod tunc erat adventus ejus indicium), nisi quia nunc impletur quod tunc significabatur? Tunc enim et unus fidelis linguis omnibus loquebatur: et nunc unitas fidelium linguis omnibus loquitur. Itaque etiam nunc omnes linguae nostrae sunt, quoniam membra sumus corporis in quo sunt. 2. Schismaticos, etsi Baptismum habeant, non tamen habere Spiritum sanctum. Spiritus sanctus per Sacramenta et sine Sacramentis datus. Nec immerito recte intelligitur, quamvis ipsos Baptismum Christi habere fateamur, haereticos non accipere vel schismaticos Spiritum sanctum, nisi dum compagini adhaeserint unitatis per consortium charitatis. Tunc enim gentium linguae etiam ipsorum", + "candidate_score": 0.660108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_271_273", + "bdc_text": "Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum . Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE : opere etiam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_5", + "psc_text": "Exsultate, justi: Natalis est Justificatoris. Exsultate, debiles et aegroti: Natalis est Salvatoris. Exsultate, captivi: Natalis est Redemptoris. Exsultent servi: Natalis est dominantis. Exsultent liberi: Natalis est liberantis. Exsultent omnes Christiani: Natalis est Christi. 3. Nativitas Christi duplex. Admiranda in Deo infante. Hic de matre natus istum diem saeculis commendavit, qui de Patre natus saecula cuncta creavit. Nec illa nativitas ullam habere potuit matrem, nec ista quaesivit hominem patrem. Denique natus est Christus et de patre, et de matre; et sine patre, et sine matre: de patre Deus, de matre homo; sine matre Deus, sine patre homo. Generationem ergo ejus quis enarrabit (Isai. LIII, 8) : sive illam sine tempore, sive istam sine semine; illam sine initio, istam sine exemplo; illam quae nunquam non fuit, istam quae nec antea nec postea fuit; illam quae non habet finem, istam quae initium illic habet, ubi finem? CAPUT III. Merito ergo Prophetae nuntiaverunt nasciturum,", + "candidate_score": 0.659413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_271_273", + "bdc_text": "Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum . Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE : opere etiam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_151", + "psc_text": "quomodo prophetatus est Christus: ne forte, cum vidissent tanta manifestatione impleri prophetias, putarent easdem Scripturas a Christianis esse confictas, cum de Christo praedicta recitarentur, quae completa cernuntur. Proferuntur ergo codices a Judaeis, atque ita Deus demonstrat nobis in inimicis nostris; quos ideo non occidit, hoc est, de terris non penitus perdidit, ne obliviscerentur legis ipsius: quam propterea legendo, et quaedam ejus quamvis carnaliter observando, meminerunt, ut sibi sumant judicium, nobis praebeant testimonium. SERMO CCII. In Epiphania Domini, IV. CAPUT PRIMUM. 1. Epiphania, manifestatio Christi. Hodierni diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis afferat festivitatis, quidve anniversaria repetitione commemoret, anniversario quoque sermone tempus admonet ut loquamur. Epiphania quippe graece, latine manifestatio dici potest. Hoc enim die Magi Dominum adorasse perhibentur; stella scilicet apparente commoniti, et praecedente perducti. Eo quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem", + "candidate_score": 0.659325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_996", + "psc_text": "CAPUT PRIMUM. 1. Adventus Spiritus sancti cum dono linguarum praenuntiat unitatem Ecclesiae per omnes gentes. Contra Donatistas. Adventum Spiritus sancti anniversaria festivitate celebramus. Huic solemnis congregatio, solemnis lectio, solemnis sermo debetur. Illa duo persoluta sunt, quia et frequentissimi convenistis, et cum legeretur, audistis. Reddamus et tertium: non desit obsequium linguae nostrae ei qui et linguas omnes indoctis donavit, et linguas doctorum in omnibus gentibus subjugavit, et diversas linguas gentium ad unitatem fidei congregavit. « Factus est » enim « subito de coelo sonus, quasi ferretur flatus vehemens: et visae sunt illis linguae divisae, velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum; et coeperunt linguis loqui, quemadmodum Spiritus dabat eis pronuntiare » (Act. II, 2-4). Flatus enim ille non inflavit, sed vegetavit: ignis ille non cremavit, sed excitavit. Impletum est in eis quod fuerat tanto ante prophetatum, Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum: ut deinde ad praedicandum", + "candidate_score": 0.659015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_985", + "psc_text": "septimanis multiplicatus. Sed computantes septem septimanas, quadraginta novem invenietis: unus additur, ut nobis unitas commendetur. Quid ipse adventus Spiritus sancti, quid egit? Praesentiam suam unde docuit? unde monstravit? Linguis omnium gentium locuti sunt omnes. Erant autem in uno loco centum viginti: per decem duodenarius Apostolorum numerus sacratus mysterio est decuplatus. Quid ergo, singuli in quos venit Spiritus sanctus, singulis linguis omnium gentium sunt locuti, illi alia lingua, et illi alia, et quasi diviserunt inter se linguas omnium gentium? Non sic: sed unusquisque homo, unus homo linguis omnium gentium loquebatur. Loquebatur unus homo linguis omnium gentium: unitas Ecclesiae in linguis omnium gentium. Ecce et hic unitas Ecclesiae catholicae commendatur toto orbe diffusae. 2. Spiritus sanctus extra Ecclesiam non habetur. Qui ergo habet Spiritum sanctum, in Ecclesia est, quae loquitur omnium linguis. Quicumque praeter hanc Ecclesiam est, non habet Spiritum sanctum. Ideo enim Spiritus sanctus in omnium linguis gentium se demonstrare dignatus", + "candidate_score": 0.658976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_978", + "psc_text": "et glorificatus. Legimus enim in Evangelio, Spiritus enim nondum erat datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus (Joan. VII, 39) . CAPUT II. 2. Donum linguarum. Jam quid respondit, audistis, magnum miraculum. Omnes qui aderant, unam linguam didicerant. Venit Spiritus sanctus; impleti sunt, coeperunt loqui linguis variis omnium gentium, quas non noverant, nec didicerant: sed docebat ille qui venerat; intravit, impleti sunt, fudit. Et tunc hoc erat signum, quicumque accipiebat Spiritum sanctum, subito impletus Spiritu linguis omnium loquebatur (Act. X, 46); non illi solum centum viginti. Docent nos Litterae ipsae, postea crediderunt homines, baptizati sunt, acceperunt Spiritum sanctum, linguis omnium gentium locuti sunt. Expaverunt qui aderant, alii admirantes, alii irridentes: ita ut dicerent. Isti ebrii sunt, musto pleni sunt (Id. II, 1-13) . Ridebant, et aliquid verum dicebant. Impleti enim erant utres novo vino. Audistis cum Evangelium legeretur, Nemo mittit vinum novum in utres veteres (Matth. IX, 17) : spiritualia non", + "candidate_score": 0.658725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_454_456", + "bdc_text": "vgl . Oekolampad BA II 828 ; EA IV/1b 910. . Haec non scribo , quod velim invitos pertrahere ad colloquium , sed quod videtur fatendum esse apud vos , quam ego putem olim magnam caussam fore vobis magni incommodi et non vobis solis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_249", + "psc_text": "quomodo ignoscendum ex animo. Restat ut eos alloquar, in quos alii peccaverunt, et illi qui in eos peccaverunt, veniam petere noluerunt. Illos enim jam sum allocutus, qui petentibus veniam fratribus dare noluerunt. Nunc ergo cum alloquor vos omnes, quoniam dies sancti sunt, ne discordiae vestrae remaneant; credo quia cogitastis aliqui in cordibus vestris, qui scitis vos cum fratribus vestris aliquas habere discordias, et invenistis quod non ipsi vos in eos peccaveritis, sed illi in vos. Etsi non modo mihi loquimini, quia meum est loqui in hoc loco, vestrum autem tacere et audire; tamen forte cogitando loquimini, et dicitis vobis, Volo concordare, sed ille me laesit, ille in me peccavit, et non vult veniam postulare. Quid ergo? dicturus sum, Vade ad illum, et tu pete veniam? Absit. Nolo mentiaris: nolo dicas, Da mihi veniam, qui te nosti non peccasse in fratrem tuum. Quid enim tibi prodest, cum tu fueris tuus accusator?", + "candidate_score": 0.657505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_336_338", + "bdc_text": "propiciis . diris revocabitis orbi bellum istud exitiale ? Eo pacto ergo sistetis sanguinem sanctorum in Gallia , promovebitis cursum evangelii in Anglia et in Schotia et paci inservietis Germaniae ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_159", + "psc_text": "Gentibus? 4. Pristina vita post poenitentiam non repetenda. Nos ergo, charissimi, quorum erant illi Magi primitiae, nos haereditas Christi usque ad terminos terrae, propter quos caecitas ex parte in Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret (Rom. XI, 25), cognito Domino et Salvatore nostro Jesu Christo, qui propter nos consolandos tunc jacuit in angusto diversorio, nunc propter sublimandos sedet in coelo; sic eum annuntiemus in hac terra, in hac regione carnis nostrae, ut non qua venimus redeamus, nec prioris nostrae conversationis vestigia repetamus. Hoc est enim quod et illi Magi non qua venerant redierunt. Via mutata, vita mutata est. Et nobis coeli enarraverunt gloriam Dei (Psal. XVIII, 2); et nos ad Christum adorandum fulgens ex Evangelio veritas, tanquam de coelo stella, perduxit; et nos prophetiam in gente Judaica celebratam, tanquam indicium Judaeorum non nobiscum pergentium, fideli aure percepimus; et nos regem et sacerdotem et pro nobis mortuum Christum agnoscentes atque", + "candidate_score": 0.655602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_203", + "bdc_text": "Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1026", + "psc_text": "non dilectione justitiae. Nondum enim de te charitas operabatur. Vide ergo quemadmodum charitas operetur. Sic amemus quem timemus, ut eum casto amore timeamus. Nam et uxor casta timet virum. Sed discerne istos timores. Uxor casta timet ne a viro absente deseratur: uxor adultera timet ne a viro superveniente comprehendatur. Charitas ergo implet legem: quia perfecta charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) ; timorem scilicet servilem, de peccato venientem. Nam timor Domini castus permanet in saeculum saeculi (Psal. XVIII, 10) . Si ergo charitas implet legem, unde est ista charitas? Recolite, advertite, et videte, quia donum Spiritus sancti est charitas. Charitas enim Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Merito itaque impletis decem diebus, quo numero legis etiam perfectio commendatur, Dominus Jesus Christus misit Spiritum sanctum: quia gratia donat nobis implere legem, quam non venit solvere, sed adimplere. 5.", + "candidate_score": 0.655494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_415", + "bdc_text": "Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_836", + "psc_text": "debet Christianorum intentio. Hodiernus dies magno sacramento perpetuae felicitatis est nobis. Non enim sicut iste dies transiturus est, sic transitura est et vita quam dies iste significat. Itaque, fratres, exhortamur et obsecramus vos in nomine Domini nostri Jesu Christi, perquem nobis peccata dimissa sunt, qui voluit pretium nostrum esse sanguinem suum, qui nos indignos qui vel servi ejus diceremur, fratres facere dignatus est, ut omnis intentio vestra, quare christiani estis, et nomen ejus in fronte et in corde portatis, non dirigatur nisi ad illam vitam, quae nobis cum Angelis est futura: ubi perpetua quies, sempiterna laetitia, indeficiens beatitudo, nulla perturbatio, nulla tristitia, nulla mors. Quam vitam nosse non possunt, nisi qui experiuntur: experiri autem non poterunt, nisi qui credunt. Si enim exigatis ut quod vobis promittit Deus, demonstremus vobis, non possumus. Sed audistis quomodo conclusit Evangelium Joannis: Beati qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Et videre vultis,", + "candidate_score": 0.655331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_227_229", + "bdc_text": "purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit . Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_233", + "psc_text": "concupiscentias tuas non eas (Eccli. XVIII, 30) . Quod saluberrimum praeceptum si omni tempore observandum est, quanto amplius his diebus, quando ita turpe est si cupiditas nostra ad inusitatas laxetur illecebras, ut merito culpetur qui non restrinxerit usitatas? CAPUT X. 12. Misericordiae opera in pauperes. Alterum misericordiae genus in ignoscendo. Praecipue sane pauperum mementote, ut quod vobis parcius vivendo subtrahitis, in coelesti thesauro reponatis. Accipiat esuriens Christus, quod jejunans minus accipit christianus. Castigatio volentis, fiat sustentatio non habentis. Voluntaria copiosi inopia, fiat necessaria inopis copia. Sit etiam in animo placabili et humili misericors ignoscendi facilitas. Petat veniam, qui fecit injuriam: det veniam, qui accepit injuriam: ut non possideamur a satana, cujus triumphus est dissensio Christianorum. Et haec enim magni lucri eleemosyna est, debitum relaxare conservo, ut tibi relaxetur a Domino. Utrumque opus bonum coelestis magister discipulis commendavit dicens: Remittite, et remittetur vobis; date, et dabitur vobis (Luc. VI, 37 et", + "candidate_score": 0.655062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_34_36", + "bdc_text": "De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. : Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_214", + "psc_text": "VI, 4) . Sicut ipsum vetus Pascha, quod agni occisione celebrare praeceptum est, non ideo quia hoc cum discipulis celebravit Christus, melius est quam Pascha nostrum, quo immolatus est Christus. Pertinuit enim ad praebendum nobis humilitatis et devotionis exemplum, ut illa etiam sacramenta veniens suscipere dignaretur, quibus venturus ipse praenuntiabatur: ut hinc ostenderet quanta religione nos oportet haec suscipere sacramenta, quibus jam venisse nuntiatur. Non ergo quia Christus post acceptum Joannis baptismum continuo jejunavit, tanquam regulam observationis dedisse credendus est, ut post ipsius Christi Baptismum acceptum, continuo jejunare necesse sit: sed plane illo exemplo docuit jejunandum esse, quando forte acriore luctamine cum tentatore confligimus. Ob hoc enim Christus, qui sicut homo dignatus est nasci, non respuit sicut homo tentari, ut christianus magisterio ejus instructus non possit a tentatore superari. Sive ergo continuo post Baptismum, sive quolibet intervallo temporis interposito, quando simile praelium tentationis infertur homini, jejunandum est: ut et corpus", + "candidate_score": 0.654878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_329_331", + "bdc_text": "et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_326", + "psc_text": "reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Ecce ergo in Christo majorem invenimus charitatem, quia animam suam non pro amicis, sed pro suis tradidit inimicis. Quantus ergo Dei amor erga homines et qualis affectio, sic amare etiam peccatores, ut amore eorum moreretur. Commendat enim charitatem suam in nobis, Apostoli verba sunt; quia cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est (Rom. V, 6, 10, 8) . Crede ergo hoc et tu, et pro salute tua noli erubescere confiteri. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Id. X, 10) . Denique ne dubitares, ne erubesceres, quando primum credidisti, signum Christi in fronte tanquam in domo pudoris accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam. Qui enim, inquit, ipse Dominus, confusus me fuerit coram hominibus, confundet illum Filius hominis coram Angelis Dei (Marc. VIII, 38) . Noli ergo erubescere ignominiam crucis, quam pro te Deus ipse non", + "candidate_score": 0.651249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1047", + "psc_text": "est, tertia die resurrexit, quo die voluit, in coelum ascendit; illuc levavit corpus suum; inde est venturus ut judicet vivos et mortuos; ibi est modo sedens ad dexteram Patris: quomodo est panis corpus ejus? et calix, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur Sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur, speciem habet corporalem, quod intelligitur, fructum habet spiritualem. Corpus ergo Christi si vis intelligere, Apostolum audi dicentem fidelibus, Vos autem estis corpus Christi, et membra (I Cor. XII, 27) . Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mysterium vestrum in mensa Dominica positum est: mysterium vestrum accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis enim, Corpus Christi; et respondes, Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus, qui cum de isto Sacramento loqueretur, ait,", + "candidate_score": 0.651116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_227_229", + "bdc_text": "purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit . Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_358", + "psc_text": "Calcanda sunt vitia velleraque caprarum: sinistrorum haedorum conscindendi sunt panni. Cum prima stola ultro vobis occurret misericors pater, qui ad vestram depellendam pestiferam famem etiam saginatum vitulum non distulit immolare (Luc. XV, 11-32). Ejus carnibus pascemini, ejus sanguine potabimini: cujus effusione peccata dimittuntur, debita donantur, maculae deterguntur. Ut pauperes manducate, et tunc saturabimini: Ut et vos de illis sitis, de quibus dicitur, Manducabunt pauperes, et saturabuntur (Psal. XXI, 27) : ac saturati salubriter ejus panem gloriamque ructate. Currite ad eum, et convertimini: ille est enim qui convertit aversos, prosequitur fugitivos, invenit perditos, humiliat superbos, pascit famelicos, solvit compeditos, illuminat caecos, purgat immundos, recreat fatigatos, suscitat mortuos, atque nequitiae spiritibus possessos et captos eripit. A quibus quia vos nunc immunes esse probavimus; gratulantes vobis admonemus vos, ut sanitas quae apparuit in vestro corpore, haec in vestris cordibus conservetur. SERMO CCXVII. De oratione Christi, Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego", + "candidate_score": 0.650903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_308", + "psc_text": "Dominum ascendentem in coelum, et eum suspensis aspectibus deducentes, audierunt Angelos dicere: Viri Galilaei, quid hic statis? Hic Jesus, qui receptus est a vobis, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum (Act. I, 11) . Repressa est multa et diversa continens humana praesumptio. In ea forma judicabit Christus, in qua judicatus est. Sic enim eum viderunt Apostoli ascendentem in coelum, quando audierunt sic esse venturum. Illa forma erit conspicua vivis et mortuis, bonis et malis: sive bonos intelligamus nomine appellatos esse vivorum, malosque mortuorum; sive illos vivos accipiamus, quos nondum finisse istam vitam inveniet ejus adventus, mortuos autem quos ejus praesentia suscitabit, sicut ipse in Evangelio loquitur dicens, Veniet hora, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus; et procedent qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii (Joan. V, 28 et 29) . Et illi videbunt in forma hominis in quem crediderunt, et", + "candidate_score": 0.650322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_328_330", + "bdc_text": "Adagia 5 , 2 , 15 ( LB II 1204f ) . et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_325", + "psc_text": "carne humanitatis indutus advenit, in terris visus est et cum hominibus conversatus est: crucifixus insuper, mortuus et sepultus est. Non credis? Dicis forte: Quando hoc factum est? Audi quo tempore: sub Pontio Pilato. In significatione tibi etiam nomen judicis positum est, ne vel de tempore dubitares. Crede ergo Filium Dei crucifixum sub Pontio Pilato et sepultum. Majorem autem hac charitatem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis (Joan. XV, 13) . Putas, nemo? Omnino nemo. Verum est, Christus hoc dixit. Interrogemus Apostolum, etiam respondeat nobis. Christus, inquit, pro impiis mortuus est. Et iterum dicit: Cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Ecce ergo in Christo majorem invenimus charitatem, quia animam suam non pro amicis, sed pro suis tradidit inimicis. Quantus ergo Dei amor erga homines et qualis affectio, sic amare etiam peccatores, ut amore eorum moreretur. Commendat enim charitatem suam in nobis, Apostoli verba", + "candidate_score": 0.650079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_431_433", + "bdc_text": "aus obiecisseve. , quae nullius momenti sunt . Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_938", + "psc_text": "praesentem videre Dominum in corpore constitutum, dicamus illi, Domine, si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Quando regnum tuorum, quando regnum humilium, quamdiu typhus superborum? Certe hoc est quod quaerebatis, hoc est quod audire desiderabatis. Videamus quid responderit. Non dedignentur audire agni, quod audierunt arietes. Audiamus quid dixit ipse Dominus. Quibus? Petro, Joanni, Andreae, Jacobo, caeteris tantis et talibus, tam dignis: sed quos invenit indignos, et fecit dignos. Quid eis respondit dicentibus, Si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Quid est hoc? Dicitur Petro, Non est vestrum: et dicis tu, Meum est? Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Quod creditis, bene creditis: quia venturum est. Quando venturum sit, quid ad te? Quando venerit, praepara te. Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Curiositas abscedat, pietas succedat. Quid ad", + "candidate_score": 0.649947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_34_36", + "bdc_text": "De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. : Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_884", + "psc_text": "Ille continuo, id est, die tertio resurrexit: nobis resurrectionem carnis in fine promisit. Exhibuit se discipulorum oculis videndum, manibusque tractandum; persuadens quod factus erat, non auferens quod semper erat. Conversatus est cum eis diebus quadraginta, sicut audistis, intrans et exiens, manducans et bibens; non jam indigentia, sed totum potentia: et manifestans eis carnis veritatem, in cruce infirmitatem, a sepulcro immortalitatem. CAPUT II. 2. Idem tractatur argumentum. Hodiernum ergo diem ascensionis ipsius celebramus. Occurrit autem huic Ecclesiae alia vernacula solemnitas. Conditoris basilicae hujus sancti Leontii hodie depositio est. Sed dignetur obscurari stella a sole. Ergo de Domino potius, quod coeperamus, loquamur. Gaudet bonus servus, quando laudatur Dominus. CAPUT III. 3. Ascensionis fides et celebritas per totum orbem. Hodierno ergo die, hoc est, quadragesimo post resurrectionem suam, Dominus ascendit in coelum. Non vidimus: sed credamus. Qui viderunt praedicaverunt, et orbem terrarum impleverunt. Scitis qui viderunt, et qui nobis indicaverunt: de quibus praedictum", + "candidate_score": 0.649081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_258_260", + "bdc_text": "In hac sententia quid impii ? Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_435", + "psc_text": "ergo sacramenta, et valde magna. Vultis nosse quomodo commendentur? Ait Apostolus: Qui manducat corpus Christi, aut bibit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Quid est indigne accipere? Irridenter accipere, contemptibiliter accipere. Non tibi videatur vile, quia vides. Quod vides, transit: sed quod significatur invisibile, non transit; sed permanet. Ecce accipitur, comeditur, consumitur: numquid corpus Christi consumitur? numquid Ecclesia Christi consumitur? numquid membra Christi consumuntur? Absit. Hic mundantur: ibi coronantur. Manebit ergo quod significatur aeternaliter, quanquam transire videatur. Sic ergo accipite, ut vos cogitetis, ut unitatem in corde habeatis, sursum cor semper figatis. Spes vestra non sit in terra, sed in coelo: fides vestra firma sit in Deum, acceptabilis sit Deo. Quia quod modo hic non videtis, et creditis; visuri estis illic, ubi sine fine gaudebitis. SERMO CCXXVIII. In die Paschae, V. Ad populum et ad Infantes. 1. Dies Sacramentis Infantium deputati. Infantibus", + "candidate_score": 0.646621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_245", + "bdc_text": "Commentarius ille in Galatas , de quo quereris , exceptus est per Casparum Crucigerum Kaspar Cruciger ( Creutziger) d. Ä. , 1504-1548 , studierte in seiner Geburtsstadt Leipzig und in Wittenberg , wurde 1525 Rektor zu Magdeburg und 1528 Professor und Prediger in Wittenberg .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1009", + "psc_text": "cur die quinquagesimo post Pascha missus sit. Quoniam sanctam solemnitatem celebramus diei tam sanctae, ut hodie venerit ipse Spiritus sanctus, admonet nos tam festiva et grata solemnitas, de ipso dono Dei, gratia Dei, et abundantia misericordiae ejus in nos, id est de ipso Spiritu sancto aliquid loqui. In schola Domini condiscipulis loquimur. Magistrum enim habemus unum, in quo omnes sumus unum: qui nos, ne forte de magisterio superbire audeamus, admonuit, et ait, Nolite vocari ab hominibus Rabbi; unus est enim magister vester Christus (Matth. XXIII, 8) . Sub hoc ergo magistro, cujus cathedra coelum est, quia erudiendi sumus Litteris ejus, advertite pauca quae dicam, donante ipso qui jubet ut dicam. Qui nostis, recolite; qui ignorabatis, accipite. Saepe movet animum pie curiosum, si tamen admittatur humana fragilitas et infirmitas talia perscrutari. Imo admittitur. Non enim quod in Scripturis sanctis tegitur, ideo clausum est ut negetur, et non potius ut pulsanti aperiatur,", + "candidate_score": 0.646008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_219_221", + "bdc_text": "Fuerunt horum responsorum caussa irati nobis et alii quidam amici et fratres mihi longe observandissimi . Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data . Quod vero vel in se adeo male consulta sint vel tantum dederint ecclesiis damni , quia neutrum compertum habeo , non apparet mihi caussam ex his esseE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_249", + "psc_text": "quomodo ignoscendum ex animo. Restat ut eos alloquar, in quos alii peccaverunt, et illi qui in eos peccaverunt, veniam petere noluerunt. Illos enim jam sum allocutus, qui petentibus veniam fratribus dare noluerunt. Nunc ergo cum alloquor vos omnes, quoniam dies sancti sunt, ne discordiae vestrae remaneant; credo quia cogitastis aliqui in cordibus vestris, qui scitis vos cum fratribus vestris aliquas habere discordias, et invenistis quod non ipsi vos in eos peccaveritis, sed illi in vos. Etsi non modo mihi loquimini, quia meum est loqui in hoc loco, vestrum autem tacere et audire; tamen forte cogitando loquimini, et dicitis vobis, Volo concordare, sed ille me laesit, ille in me peccavit, et non vult veniam postulare. Quid ergo? dicturus sum, Vade ad illum, et tu pete veniam? Absit. Nolo mentiaris: nolo dicas, Da mihi veniam, qui te nosti non peccasse in fratrem tuum. Quid enim tibi prodest, cum tu fueris tuus accusator?", + "candidate_score": 0.64471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_397_399", + "bdc_text": "constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. . Et maius etiam dedit deus incrementum quam antea .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_112", + "psc_text": "qui incrementum dat Deus. Quia dixerat: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit (I Cor. III, 7, 6) . Et iterum: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis (Id. I, 13) ? Vide quomodo se coli respuit pro Christo, et non vult se fornicanti animae ostentare pro sponso. Nonne magnum videtur plantare et rigare? Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat. Quomodo timuit? Non se dicit aliquid ad salutem eorum quos in Christo aedificare cupiebat. 4. Nec ipse Apostolus voluit in se poni spem, sed in veritate quam annuntiabat. Quod per ipsum dicebatur melius erat, quam ipse per quem annuntiabatur. Licet si nos, inquit. Parum est, audi sequentia: aut angelus, inquit, de coelo annuntiaverit vobis aliquid praeterquam quod accepistis, anathema sit (Galat. I, 8) . Videbat posse falsum mediatorem transfigurare se in angelum lucis, et aliquid falsum annuntiare. Sicut ergo superbi homines", + "candidate_score": 0.644053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_229", + "bdc_text": "Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_183", + "psc_text": "et non justitiam, sed clamorem (Isai. V, 7) . Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis (Luc. VI. 37 et 38) . Hae sunt duae alae orationis, quibus volat ad Deum: si illud quod committitur, ignoscit delinquenti, et donat egenti. SERMO CCVI. In Quadragesima, II. 1. Quadragesimae tempus operibus pietatis et humilitatis fervere debet. Anniversario reditu Quadragesimae tempus advenit, quo vobis exhortatio nostra debetur: quia et vos tempori congrua Domino opera vestra debetis: quae tamen non Domino utilia possint esse, sed vobis. Orationibus, jejuniis, eleemosynis et alia quidem tempora debent christiano fervere: verumtamen et illos qui diebus aliis in his pigri sunt, debet ista solemnitas excitare; et ii qui per alios dies ad ista sunt alacres, nunc ea debent ferventius exercere. Tempus quippe humilitatis nostrae vita in hoc saeculo est, quam dies significant isti, Domino pro nobis Christo, qui semel moriendo passus est, velut annis omnibus revoluta solemnitate passuro.", + "candidate_score": 0.64396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_190", + "bdc_text": "Habet suum iudicem , nos nostrum custodem , ne eius nobis fallaciae obsint .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_273", + "psc_text": "habitat. Quomodo? Quomodo tu. Quo statu? Quis dicet? Dicamus quod docuit, dicamus quod novimus. CAPUT V. 5. Salvator noster, judex noster et advocatus. Quid? Inde venturus judicaturus vivos et mortuos. Confiteamur Salvatorem, ne timeamus judicem. Qui enim modo in eum credit, et praecepta ejus facit, et diligit eum, non timebit quando veniet judicare vivos et mortuos: non solum non timebit, sed ut veniat optabit. Quid enim nobis felicius, quam quando venit quem desideramus, quando venit quem amamus? Sed timeamus, quia judex noster erit. Qui modo est advocatus noster, ipse tunc erit judex noster. Audi Joannem: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Si autem confessi fuerimus peccata nostra, » dixit, « fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata et mundet nos ab omni iniquitate. Haec scripsi vobis, ut non peccetis: et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum", + "candidate_score": 0.643954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_155", + "bdc_text": "Mihi in Christo nec Gallus est nec Germanus Vgl. Gal. 3 , 28 :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_486", + "psc_text": "pertinentes ad hominem: et jumenta, simul cum jumentis eos salvos facies. Homo enim in honore positus non intellexit, sicut scriptum est: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est eis (Psal. XLVIII, 13) . Propterea, Homines et jumenta, quibus similes facti sunt homines, quia non intellexerunt, et eis quibus dominari creati sunt, comparati sunt, salvos facies. CAPUT III. 4. Salus hic vera non inventa a Christo. Christus natus mortalis, ut mortem auferret. Numquid ipsa est salus, de qua dictum est, Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit? Alia est illa salus, longe alia. Angeli hanc habent: nolite eam quaerere in terra. Magna est, sed non est hic. Non est ista res de ista regione, non est hic talis salus. Sursum cor. Quid hic quaeris in terra salutem hanc? Ipsa salus huc venit, et mortem nostram hic invenit. Numquid Dominus noster Jesus Christus, quando venit", + "candidate_score": 0.643078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_155", + "bdc_text": "Mihi in Christo nec Gallus est nec Germanus Vgl. Gal. 3 , 28 :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_327", + "psc_text": "primum credidisti, signum Christi in fronte tanquam in domo pudoris accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam. Qui enim, inquit, ipse Dominus, confusus me fuerit coram hominibus, confundet illum Filius hominis coram Angelis Dei (Marc. VIII, 38) . Noli ergo erubescere ignominiam crucis, quam pro te Deus ipse non dubitavit excipere; et dic cum Apostolo: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . Et respondet tibi idem ipse apostolus: Non me judicavi aliquid scire in vobis, nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum (I Cor. II, 2) . Ille qui ab uno populo est tunc crucifixus, in omnium populorum est nunc cordibus fixus. 6. Resurrectionis Christi fides. Haec fides Christianos discernit. Tu autem, quisquis es qui de potentia magis quam de humilitate vis gloriari, accipe consolationem, habe exsultationem. Qui enim crucifixus sub Pontio Pilato et sepultus est, Tertia die resurrexit a mortuis. Forte", + "candidate_score": 0.642496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_555", + "psc_text": "Quando dabit regnum, excidit tibi quod dicturus est: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) ? Ille dives, egens est usque in finem saeculi. Eget prorsus, non in capite, sed in membris suis. Ubi eget? In quibus doluit, quando dixit: Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Obsequamur ergo Christo. Nobiscum est in suis, nobiscum est in nobis: nec frustra dixit, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Haec faciendo agnoscimus Christum in bonis operibus, non corpore, sed corde; non oculis carnis, sed oculis fidei. Quia vidisti, credidisti, ait cuidam discipulo suo incredulo, qui dixerat, Non credam, nisi tetigero. Et Dominus: Veni, tange, et noli esse incredulus. Tetigit, et clamavit: Dominus meus et Deus meus! Et Dominus: Quia vidisti me, credidisti (Joan. XX, 25-29) . Ipsa est tota fides tua, quia credis quod vides: laudo eos qui non vident,", + "candidate_score": 0.642423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_124_126", + "bdc_text": "Bullinger widmete ihm 1554 \"De gratia dei iustificante\" ( HBBibl I 276 ) und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ; vgl. Kurt Jakob Rüetschi , Heinrich Bullinger und Dänemark , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_183", + "psc_text": "et non justitiam, sed clamorem (Isai. V, 7) . Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis (Luc. VI. 37 et 38) . Hae sunt duae alae orationis, quibus volat ad Deum: si illud quod committitur, ignoscit delinquenti, et donat egenti. SERMO CCVI. In Quadragesima, II. 1. Quadragesimae tempus operibus pietatis et humilitatis fervere debet. Anniversario reditu Quadragesimae tempus advenit, quo vobis exhortatio nostra debetur: quia et vos tempori congrua Domino opera vestra debetis: quae tamen non Domino utilia possint esse, sed vobis. Orationibus, jejuniis, eleemosynis et alia quidem tempora debent christiano fervere: verumtamen et illos qui diebus aliis in his pigri sunt, debet ista solemnitas excitare; et ii qui per alios dies ad ista sunt alacres, nunc ea debent ferventius exercere. Tempus quippe humilitatis nostrae vita in hoc saeculo est, quam dies significant isti, Domino pro nobis Christo, qui semel moriendo passus est, velut annis omnibus revoluta solemnitate passuro.", + "candidate_score": 0.642145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_996", + "psc_text": "CAPUT PRIMUM. 1. Adventus Spiritus sancti cum dono linguarum praenuntiat unitatem Ecclesiae per omnes gentes. Contra Donatistas. Adventum Spiritus sancti anniversaria festivitate celebramus. Huic solemnis congregatio, solemnis lectio, solemnis sermo debetur. Illa duo persoluta sunt, quia et frequentissimi convenistis, et cum legeretur, audistis. Reddamus et tertium: non desit obsequium linguae nostrae ei qui et linguas omnes indoctis donavit, et linguas doctorum in omnibus gentibus subjugavit, et diversas linguas gentium ad unitatem fidei congregavit. « Factus est » enim « subito de coelo sonus, quasi ferretur flatus vehemens: et visae sunt illis linguae divisae, velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum; et coeperunt linguis loqui, quemadmodum Spiritus dabat eis pronuntiare » (Act. II, 2-4). Flatus enim ille non inflavit, sed vegetavit: ignis ille non cremavit, sed excitavit. Impletum est in eis quod fuerat tanto ante prophetatum, Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum: ut deinde ad praedicandum", + "candidate_score": 0.639658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_356", + "bdc_text": "Lutherus non alienavit me , sed cum conventum spero et video literis parum profici et plurimis occupatus sum , denique ad manum nulli fuerunt tabellarii , feci , quod vos quoque fecistis :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_803", + "psc_text": "Dominum videbat in carne, et Dominum audiebat per carnem, sicut audistis, cum Epistola ad Hebraeos legeretur, quasi per velum (Hebr. X, 20). Nullum erit velum, quando videbimus facie ad faciem. Maria ergo sedebat, hoc est vacabat, et audiebat, et laudabat: Martha vero circa plurimum ministerium occupata erat. Et dicit ei Dominus, Martha, Martha, circa multa es occupata: porro unum est necessarium (Luc. X, 38, 42) . Unum verum: multa non erunt necessaria. Antequam perveniamus ad unum, multis indigemus. Unum nos extendat, ne multa distendant et abrumpant ab uno. Ipsum unum dixit apostolus Paulus, quia nondum perceperat. Ego, inquit, non me arbitror apprehendisse. Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus. Non distentus, sed extentus. Unum enim extendit, non distendit. Multa distendunt, unum extendit. Et quamdiu extendit? Quamdiu hic sumus. Cum venerimus, colligit, non extendit. Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem.", + "candidate_score": 0.638169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_190_192", + "bdc_text": "Habet suum iudicem , nos nostrum custodem , ne eius nobis fallaciae obsint . Clamant quidam : \"Botz wundenVgl . ebd. Z. 111-113 . . \"", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_273", + "psc_text": "habitat. Quomodo? Quomodo tu. Quo statu? Quis dicet? Dicamus quod docuit, dicamus quod novimus. CAPUT V. 5. Salvator noster, judex noster et advocatus. Quid? Inde venturus judicaturus vivos et mortuos. Confiteamur Salvatorem, ne timeamus judicem. Qui enim modo in eum credit, et praecepta ejus facit, et diligit eum, non timebit quando veniet judicare vivos et mortuos: non solum non timebit, sed ut veniat optabit. Quid enim nobis felicius, quam quando venit quem desideramus, quando venit quem amamus? Sed timeamus, quia judex noster erit. Qui modo est advocatus noster, ipse tunc erit judex noster. Audi Joannem: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Si autem confessi fuerimus peccata nostra, » dixit, « fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata et mundet nos ab omni iniquitate. Haec scripsi vobis, ut non peccetis: et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum", + "candidate_score": 0.633924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_985", + "psc_text": "septimanis multiplicatus. Sed computantes septem septimanas, quadraginta novem invenietis: unus additur, ut nobis unitas commendetur. Quid ipse adventus Spiritus sancti, quid egit? Praesentiam suam unde docuit? unde monstravit? Linguis omnium gentium locuti sunt omnes. Erant autem in uno loco centum viginti: per decem duodenarius Apostolorum numerus sacratus mysterio est decuplatus. Quid ergo, singuli in quos venit Spiritus sanctus, singulis linguis omnium gentium sunt locuti, illi alia lingua, et illi alia, et quasi diviserunt inter se linguas omnium gentium? Non sic: sed unusquisque homo, unus homo linguis omnium gentium loquebatur. Loquebatur unus homo linguis omnium gentium: unitas Ecclesiae in linguis omnium gentium. Ecce et hic unitas Ecclesiae catholicae commendatur toto orbe diffusae. 2. Spiritus sanctus extra Ecclesiam non habetur. Qui ergo habet Spiritum sanctum, in Ecclesia est, quae loquitur omnium linguis. Quicumque praeter hanc Ecclesiam est, non habet Spiritum sanctum. Ideo enim Spiritus sanctus in omnium linguis gentium se demonstrare dignatus", + "candidate_score": 0.632644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_978", + "psc_text": "et glorificatus. Legimus enim in Evangelio, Spiritus enim nondum erat datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus (Joan. VII, 39) . CAPUT II. 2. Donum linguarum. Jam quid respondit, audistis, magnum miraculum. Omnes qui aderant, unam linguam didicerant. Venit Spiritus sanctus; impleti sunt, coeperunt loqui linguis variis omnium gentium, quas non noverant, nec didicerant: sed docebat ille qui venerat; intravit, impleti sunt, fudit. Et tunc hoc erat signum, quicumque accipiebat Spiritum sanctum, subito impletus Spiritu linguis omnium loquebatur (Act. X, 46); non illi solum centum viginti. Docent nos Litterae ipsae, postea crediderunt homines, baptizati sunt, acceperunt Spiritum sanctum, linguis omnium gentium locuti sunt. Expaverunt qui aderant, alii admirantes, alii irridentes: ita ut dicerent. Isti ebrii sunt, musto pleni sunt (Id. II, 1-13) . Ridebant, et aliquid verum dicebant. Impleti enim erant utres novo vino. Audistis cum Evangelium legeretur, Nemo mittit vinum novum in utres veteres (Matth. IX, 17) : spiritualia non", + "candidate_score": 0.632135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_456", + "bdc_text": "Haec non scribo , quod velim invitos pertrahere ad colloquium , sed quod videtur fatendum esse apud vos , quam ego putem olim magnam caussam fore vobis magni incommodi et non vobis solis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_249", + "psc_text": "quomodo ignoscendum ex animo. Restat ut eos alloquar, in quos alii peccaverunt, et illi qui in eos peccaverunt, veniam petere noluerunt. Illos enim jam sum allocutus, qui petentibus veniam fratribus dare noluerunt. Nunc ergo cum alloquor vos omnes, quoniam dies sancti sunt, ne discordiae vestrae remaneant; credo quia cogitastis aliqui in cordibus vestris, qui scitis vos cum fratribus vestris aliquas habere discordias, et invenistis quod non ipsi vos in eos peccaveritis, sed illi in vos. Etsi non modo mihi loquimini, quia meum est loqui in hoc loco, vestrum autem tacere et audire; tamen forte cogitando loquimini, et dicitis vobis, Volo concordare, sed ille me laesit, ille in me peccavit, et non vult veniam postulare. Quid ergo? dicturus sum, Vade ad illum, et tu pete veniam? Absit. Nolo mentiaris: nolo dicas, Da mihi veniam, qui te nosti non peccasse in fratrem tuum. Quid enim tibi prodest, cum tu fueris tuus accusator?", + "candidate_score": 0.631776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_88", + "bdc_text": "Hic nihil aliud a vobis contendo , quam ut , quod damnatis illos facere vobis , vos illis ne feceritis , nempe ut incognita caussa eos non condemnetis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_249", + "psc_text": "quomodo ignoscendum ex animo. Restat ut eos alloquar, in quos alii peccaverunt, et illi qui in eos peccaverunt, veniam petere noluerunt. Illos enim jam sum allocutus, qui petentibus veniam fratribus dare noluerunt. Nunc ergo cum alloquor vos omnes, quoniam dies sancti sunt, ne discordiae vestrae remaneant; credo quia cogitastis aliqui in cordibus vestris, qui scitis vos cum fratribus vestris aliquas habere discordias, et invenistis quod non ipsi vos in eos peccaveritis, sed illi in vos. Etsi non modo mihi loquimini, quia meum est loqui in hoc loco, vestrum autem tacere et audire; tamen forte cogitando loquimini, et dicitis vobis, Volo concordare, sed ille me laesit, ille in me peccavit, et non vult veniam postulare. Quid ergo? dicturus sum, Vade ad illum, et tu pete veniam? Absit. Nolo mentiaris: nolo dicas, Da mihi veniam, qui te nosti non peccasse in fratrem tuum. Quid enim tibi prodest, cum tu fueris tuus accusator?", + "candidate_score": 0.631302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_407", + "bdc_text": "Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_954", + "psc_text": "inter vos? Colligere veni, non dividere. Ideo, inquit, dico vobis, cavete ab omni cupiditate (Luc. XII, 13-15) . Cupiditas enim cupit dividere, sicut charitas colligere. Quid est autem, Cavete ab omni cupiditate, nisi, Implemini charitate? Nos charitatem pro captu nostro habentes, interpellamus Dominum contra fratrem, sicut et ille contra fratrem: sed non hac voce, non hac postulatione. Ille enim dicit: Domine, dic fratri meo dividat mecum haereditatem. Nos dicimus: Domine, dic fratri meo teneat mecum haereditatem. CAPUT X. 12. Ecclesiae unitas Christo glorificato quoties commendata. Videte ergo, fratres, quid maxime diligatis, quid fortiter teneatis. Glorificatus Dominus resurgendo, commendat Ecclesiam: glorificandus ascendendo, commendat Ecclesiam: Spiritum sanctum mittens de coelis commendat Ecclesiam. Resurgens enim, quid dicit discipulis suis? « Haec dicebam vobis, cum adhuc essem apud vos, quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Et tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit", + "candidate_score": 0.630545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_307", + "bdc_text": "und an die Maßnahmen im Zusammenhang mit der Disziplinarordnung vom 7 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_683", + "psc_text": "his duobus mandatis, tota Lex pendet et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Quia ergo duo sunt ista praecepta, in illo Decalogo tria pertinent ad dilectionem Dei, et septem ad dilectionem proximi. Quae sunt septem pertinentia ad hominem? Honora patrem tuum et matrem, Non moechaberis, Non occides, Non furaberis, Non falsum testimonium dixeris, Non concupisces uxorem proximi tui, Non concupisces rem proximi tui (Exod. XX, 1-17) . CAPUT V. Haec decem praecepta nemo implet vribus suis, nisi adjuvetur gratia Dei. Si ergo legem nemo implet viribus suis, nisi Deus adjuvet Spiritu suo; jam recolite quemadmodum Spiritus sanctus septenario numero commendatur, sicuti sanctus propheta dicit, implendum hominem Spiritu Dei, sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, Spiritu timoris Dei (Isai. XI, 2, 3). Istae septem operationes commendant septenario numero Spiritum sanctum, qui quasi descendens ad nos, incipit a sapientia, finit ad timorem. Nos autem ascendentes incipimus a timore, perficimur in", + "candidate_score": 0.628777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_124_126", + "bdc_text": "Bullinger widmete ihm 1554 \"De gratia dei iustificante\" ( HBBibl I 276 ) und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ; vgl. Kurt Jakob Rüetschi , Heinrich Bullinger und Dänemark , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_178", + "psc_text": "Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) : crux, inquam, ista non quadraginta dierum est, sed totius hujus vitae, quae mystico numero quadraginta istorum significatur dierum; sive quod homo ducturus hanc vitam, sicut nonnulli asserunt, diebus quadraginta formatur in utero; sive quod Evangelia quatuor cum denaria Lege concordant, et quater deni istum numerum signant, nobisque in hac vita Scripturas utrasque necessarias esse demonstrant; sive alia qualibet probabiliore causa, quam potest intellectus melior et luculentior invenire. Unde et Moyses et Elias et ipse Dominus quadraginta diebus jejunaverunt: ut insinuaretur nobis et in Moyse et in Elia et in ipso Christo, hoc est, in Lege et Prophetis et in ipso Evangelio, id nobiscum agi, ne conformemur et haereamus huic saeculo, sed crucifigamus hominem veterem, non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione agentes; sed induamus Dominum Jesum; et", + "candidate_score": 0.625955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_19_21", + "bdc_text": "Hoc autem etsiE : etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_671", + "psc_text": "per ostia clausa, non erat corpus: responde tu illi a contrario, Imo si tactus est, corpus erat; si manducavit, corpus erat: et fecit illud miraculo, non natura. Nonne admirandus est quotidianus cursus ipse naturae? Omnia miraculis plena sunt: sed assiduitate viluerunt. Redde mihi rationem: aliquid interrogo de consuetis et solitis: redde rationem, quare tam magnae arboris fici semen tam modicum est, ut videri vix possit, et humilis cucurbita tam grande semen parit. In illo tamen grano seminis exiguo, vix visibili, si consideres animo, non oculis; in illa exiguitate, illis angustiis, et radix latet, et robur insertum est, et folia futura alligata sunt, et fructus qui apparebit in arbore, jam est praemissus in semine. Non opus est multa percurrere: de quotidianis rebus nemo reddit rationem, et exigis a me de miraculis rationem. Evangelium ergo lege, et crede facta quae mira sunt. Plus est quod fecit Deus, et non miraris quod excedit", + "candidate_score": 0.620405, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_346_348", + "bdc_text": "Quorum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ) . nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_635", + "psc_text": "erat propter nos, hoc noverant: quod nos fecit, non noverant. Ipse est Christus et factor, et factus. Vide factorem: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt. » Vide factum: « Et verbum caro factum est, et habitavit in nobis » (Joan. I, 1, 2, 3, 14). Videmus ergo Jesum, sed praedicata jam nobis fide Apostolorum. Quod nos novimus, illi nondum noverant. Non facio injuriam. Non audeo dicere ignorantes: sed tamen video ignorantiam confitentes. Non noverant, postea didicerunt, quod jam nos novimus. Christum et Deum et hominem, Christum et factorem rerum et factum in rebus, Christum et creatorem hominis et creatum hominem, nos novimus, illi nondum. Deus Christus aequalis est Patri: tantus est, quantus ille: talis est, qualis ille: hoc est quod ille; non hic est, qui ille. Hoc est quod ille; quia", + "candidate_score": 0.619735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_216", + "bdc_text": "At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_25", + "psc_text": "influat, ut eum et recipiat, et non includat auditor? Nam nisi reciperetur, neminem instrueret: si includeretur, ad alios non veniret. Et utique sermo iste verbis syllabisque dividitur: nec tamen ex eo tanquam ex cibo ventris singulas particulas tollitis; sed omnes totum auditis, totum singuli capitis. Nec timemus dum loquimur, ne totum audiendo unus absumat, nec alter possit habere quod sumat: sed ita vos attentos esse volumus, nullius aurem mentemque fraudantes, ut et totum singuli audiatis, et totum ad audiendum caeteris relinquatis. Neque hoc fit alternis temporibus, ut cum sermo qui dicitur ad te primum intraverit, exeat a te, ut ad alium possit intrare: sed simul ad omnes venit, et totus ad singulos pervenit. Et si totus memoria teneri valuisset, sicut ad totum audiendum omnes venistis, ita cum toto singuli rediretis. Quanto magis Verbum Dei, per quod facta sunt omnia, et quod in se manens innovat omnia; quod nec locis concluditur,", + "candidate_score": 0.619419, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_19_21", + "bdc_text": "Hoc autem etsiE : etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_912", + "psc_text": "Si me diligeretis, gauderetis, quia eo ad Patrem. Quare? Ut cum eo ad Patrem, possitis me cogitare aequalem Patri. Propterea enim major me est: adhuc cum videtis me in carne, adhuc major me est Pater. Videte si suscepistis: non enim noverant nisi hominem cogitare. Hoc dico aliquanto planius, propter fratres nostros tardiores: qui autem intellexerunt, ferant tarditatem caeterorum et imitentur ipsum Dominum, qui cum in forma Dei esset, humiliavit se, factus obediens usque ad mortem. Si me diligeretis, quid est hoc? Si me diligeretis, gauderetis, quia eo ad Patrem. Si me diligeretis, quid aliud est, quam, non me diligitis? Quid ergo diligitis? Carnem quam videtis. Ipsam enim non vultis ab oculis discedere. Si autem me diligeretis: quid est, me? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) : quod ait ipse Joannes. Si ergo sic me diligeretis, quomodo per me facta sunt", + "candidate_score": 0.618471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_125_127", + "bdc_text": "und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ; vgl. Kurt Jakob Rüetschi , Heinrich Bullinger und Dänemark , in : Zwa XV /3-4 , 1980 , S. 215-237 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_178", + "psc_text": "Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) : crux, inquam, ista non quadraginta dierum est, sed totius hujus vitae, quae mystico numero quadraginta istorum significatur dierum; sive quod homo ducturus hanc vitam, sicut nonnulli asserunt, diebus quadraginta formatur in utero; sive quod Evangelia quatuor cum denaria Lege concordant, et quater deni istum numerum signant, nobisque in hac vita Scripturas utrasque necessarias esse demonstrant; sive alia qualibet probabiliore causa, quam potest intellectus melior et luculentior invenire. Unde et Moyses et Elias et ipse Dominus quadraginta diebus jejunaverunt: ut insinuaretur nobis et in Moyse et in Elia et in ipso Christo, hoc est, in Lege et Prophetis et in ipso Evangelio, id nobiscum agi, ne conformemur et haereamus huic saeculo, sed crucifigamus hominem veterem, non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione agentes; sed induamus Dominum Jesum; et", + "candidate_score": 0.617006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_268", + "bdc_text": "Vos quoque dum formis uti scripturae et patrum detrectatis , aliud illi de vobis persuadere non possum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_918", + "psc_text": "me a vobis exterius, et me ipso impleo vos interius. Numquid enim secundum carnem et cum carne intrat in cor Christus? Secundum divinitatem possidet cor: secundum carnem per oculos loquitur ad cor, et admonet foras; habitans intus, ut interius nos convertamur, et vivificemur ex ipso, et formemur ex ipso; quia forma est omnium infabricata. 5. Christus post resurrectionem cum discipulis agit dies quadraginta, ut significet necessariam hic semper fidem Incarnationis. Ergo si quadraginta dies fecit cum discipulis suis, non sine causa quadraginta dies fecit. Forte sufficerent viginti, sufficerent triginta: quadraginta dies dispensatio est totius hujus saeculi. Aliquando inde tractavimus propter denarium numerum quater ductum. Commemoro vos qui audistis Denarius enim numerus totam sapientiam significat Haec sapientia dispensata est per quatuor partes mundi, per totum orbem terrarum: et tempora quadrifaria dispositione dispertiuntur. Nam annus quatuor tempora habet: et mundus quatuor cardines habet. Decem ergo quater ducti quadragenarium numerum habent. Ideo autem", + "candidate_score": 0.616474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_307", + "bdc_text": "und an die Maßnahmen im Zusammenhang mit der Disziplinarordnung vom 7 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1031", + "psc_text": "Omne opus servile non facietis (Levit. XXIII, 7) . Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) . Septenarius ergo numerus dicatus est Spiritui sancto, sicut denarius legi. Haec et Isaias propheta insinuat hoc in loco, ubi dicit: Implebit eum Spiritus sapientiae et intellectus (numera), consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, Spiritus timoris Dei (Isai. XI, 2) . Veluti descendens ad nos gratia spiritualis, a sapientia incipit, terminat ad timorem. Nos autem ascendentes, ab imo ad summa tendentes, incipere debemus a timore, et terminare ad sapientiam. Initium enim sapientiae timor Domini (Psal. CX, 10) . Longum est, et supergreditur vires nostras etiamsi non vestram aviditatem, omnia testimonia commemorare de septenario numero, quod attinet ad Spiritum sanctum. Ista ergo suffecerint. 6. Lex per denarium et Spiritus sanctus per septenarium in quinquagenario commendatus. Illud nunc attendite, quemadmodum, quoniam per gratiam Spiritus sancti lex impletur, et denarius numerus commemorandus fuit et", + "candidate_score": 0.616199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_348", + "bdc_text": "nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_635", + "psc_text": "erat propter nos, hoc noverant: quod nos fecit, non noverant. Ipse est Christus et factor, et factus. Vide factorem: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt. » Vide factum: « Et verbum caro factum est, et habitavit in nobis » (Joan. I, 1, 2, 3, 14). Videmus ergo Jesum, sed praedicata jam nobis fide Apostolorum. Quod nos novimus, illi nondum noverant. Non facio injuriam. Non audeo dicere ignorantes: sed tamen video ignorantiam confitentes. Non noverant, postea didicerunt, quod jam nos novimus. Christum et Deum et hominem, Christum et factorem rerum et factum in rebus, Christum et creatorem hominis et creatum hominem, nos novimus, illi nondum. Deus Christus aequalis est Patri: tantus est, quantus ille: talis est, qualis ille: hoc est quod ille; non hic est, qui ille. Hoc est quod ille; quia", + "candidate_score": 0.611807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_137", + "bdc_text": "Ista si dominus maiore ex parte intra biennium confecit , quo nimirum accesserunt duo amplissima regna Anglię et Scotiae et duo primarii ducatus Pomerani ę et WirtembergaeIn Pommern", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_722", + "psc_text": "et male vivunt, non diceret ipse Dominus suo populo: Scribae et Pharisaei cathedram Moysi sedent: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite. Quare? Dicunt enim, et non faciunt (Id. XXIII, 2 et 3) . CAPUT V. 4. Magnus in regno coelorum. Intendat ergo Charitas vestra: volo enim exponere qui sunt pisces magni. Qui solverit, inquit, unum de mandatis istis minimis, minimus vocabitur in regno coelorum. Ibi erit, sed minimus. Qui autem fecerit, et sic docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum. Ecce sunt illi pisces magni, ad dexteram capti. Qui fecerit, et sic docuerit: bona fecerit, bona docuerit; non sibi loquenti male vivendo contradixerit, cum malae vitae testem habeat linguam bonam. « Qui » ergo « fecerit, et sic docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum. » Et sequitur: « Dico enim vobis, quia nisi abundaverit justitia vestra super Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum » (Matth. V, 20).", + "candidate_score": 0.61096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_505", + "psc_text": "non dicunt; aliqua tres dicunt, et unus non dicit. Auctoritas autem tanta est Evangelii sancti; ut quia in eis loquebatur Spiritus unus, verum sit etiam quod dixerit unus. Hoc ergo quod modo audistis, quia Dominus Jesus, posteaquam resurrexit a mortuis, invenit duos in via ex discipulis suis, colloquentes invicem de his quae contigerant, et dixit illis, Qui sunt sermones isti quos loquimini vobiscum, et estis tristes? etc.; solus dixit Lucas evangelista. Breviter hoc attigit Marcus, quia apparuit duobus in via (Marc. XVI, 12, 13): sed quid illi dixerint Domino, vel quid eis dixerit Dominus, praetermisit. 2. Christus cum discipulis in via. Quid ergo ista lectio contulit nobis? Magnum aliquid, si intelligamus. Apparuit Jesus: videbatur oculis, et non agnoscebatur. Magister ambulabat cum illis in via, et ipse erat via: et nondum illi ambulabant in via; sed invenit eos exorbitasse de via. Quando enim cum illis fuerat ante passionem, omnia praedixerat, passurum", + "candidate_score": 0.609356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_935", + "psc_text": "Non potestis interrogare quod interrogaverunt, audite quod audierunt. Etenim illi tunc erant, nos nondum eramus: quibus tamen si credamus, et nobis interrogaverunt, et nobis audierunt. Ergo discipuli Christi deducturi aspectu ascensurum Christum interrogaverunt, et dixerunt ei: Domine, si hoc tempore praesentaberis? Cui dicebant? Quem praesentem videbant. Si hoc tempore praesentaberis? Et quid est illud? Nonne praesentem videbant? nonne praesentem audiebant? nonne praesentem etiam tangebant? Quid est hoc, Si hoc tempore praesentaberis? nisi quia noverant praesentia Christi futurum judicium, ut videretur a suis et ab alienis? Nam quando resurrexit, non est visus nisi a suis. Hoc ergo sciebant, et fide retinebant, futurum esse tempus quando judicatus judicaret, quando reprobatus probaret et reprobaret; quando conspicuus utrique hominum generi alios poneret ad dexteram, alios ad sinistram, dicturus quod utrique audirent, oblaturus quod non utrique acciperent, comminaturus quod non utrique pertimescerent. Sciebant futurum; sed quando, quaerebant. Si hoc tempore praesentaberis? Non utique nobis; nam", + "candidate_score": 0.6082, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_937", + "psc_text": "sunt ad dexteram positi: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Quando dicturus est etiam sinistris: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus (Id. XXV, 34, 41) . Terribilis vox, tremenda vox: sed, In memoria aeterna erit justus: ab auditu malo non timebit (Psal. CXI, 7) . Istis hoc, illis illud: in utroque verax, quia in utroque justus. CAPUT III. 4. Responsum Christi. Sed quod quaerebant, si audierunt, audiamus: si non audierunt, quod audierunt teneamus; et quod venturum est, non timeamus. Domine, si hoc tempore praesentaberis? Et nos aestimantes nos praesentem videre Dominum in corpore constitutum, dicamus illi, Domine, si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Quando regnum tuorum, quando regnum humilium, quamdiu typhus superborum? Certe hoc est quod quaerebatis, hoc est quod audire desiderabatis. Videamus quid responderit. Non dedignentur audire agni, quod audierunt arietes. Audiamus quid dixit ipse", + "candidate_score": 0.606864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_126", + "bdc_text": "vgl. Kurt Jakob Rüetschi , Heinrich Bullinger und Dänemark , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_178", + "psc_text": "Jesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) : crux, inquam, ista non quadraginta dierum est, sed totius hujus vitae, quae mystico numero quadraginta istorum significatur dierum; sive quod homo ducturus hanc vitam, sicut nonnulli asserunt, diebus quadraginta formatur in utero; sive quod Evangelia quatuor cum denaria Lege concordant, et quater deni istum numerum signant, nobisque in hac vita Scripturas utrasque necessarias esse demonstrant; sive alia qualibet probabiliore causa, quam potest intellectus melior et luculentior invenire. Unde et Moyses et Elias et ipse Dominus quadraginta diebus jejunaverunt: ut insinuaretur nobis et in Moyse et in Elia et in ipso Christo, hoc est, in Lege et Prophetis et in ipso Evangelio, id nobiscum agi, ne conformemur et haereamus huic saeculo, sed crucifigamus hominem veterem, non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione agentes; sed induamus Dominum Jesum; et", + "candidate_score": 0.594821, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis", + "max_score": 0.726655, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.726655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_70", + "psc_text": "ante verba Christi, calix est vini, et aquae plenus: ubi verba Christi operata fuerint, ibi sanguis Christi efficitur, qui plebem redemit. Ergo videte quantis generibus potens est sermo Christi universa convertere. Deinde ipse Dominus Jesus testificatur nobis quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Numquid debemus de ejus fide et testificatione dubitare? 372 24. Jam redi mecum ad propositionem meam. Magnum quidem et venerabile, quod manna Judaeis pluit e coelo (Exod. XVI, 13): sed intellige. Quid est amplius, manna de coelo, an corpus Christi? Corpus utique Christi, qui auctor est coeli. Deinde manna qui manducavit, mortuus est: qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum, et non morietur in aeternum (De Consec., dist. 2, c. Ante, § Qui manduc.) 25. Ergo non otiose dicis tu: Amen, jam in spiritu confitens quod accipias corpus Christi. Dicit tibi sacerdos: Corpus Christi; et tu dicis: Amen, hoc est, verum. Quod confitetur lingua, teneat affectus.", + "candidate_score": 0.723444, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.721104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_70", + "psc_text": "ante verba Christi, calix est vini, et aquae plenus: ubi verba Christi operata fuerint, ibi sanguis Christi efficitur, qui plebem redemit. Ergo videte quantis generibus potens est sermo Christi universa convertere. Deinde ipse Dominus Jesus testificatur nobis quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Numquid debemus de ejus fide et testificatione dubitare? 372 24. Jam redi mecum ad propositionem meam. Magnum quidem et venerabile, quod manna Judaeis pluit e coelo (Exod. XVI, 13): sed intellige. Quid est amplius, manna de coelo, an corpus Christi? Corpus utique Christi, qui auctor est coeli. Deinde manna qui manducavit, mortuus est: qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum, et non morietur in aeternum (De Consec., dist. 2, c. Ante, § Qui manduc.) 25. Ergo non otiose dicis tu: Amen, jam in spiritu confitens quod accipias corpus Christi. Dicit tibi sacerdos: Corpus Christi; et tu dicis: Amen, hoc est, verum. Quod confitetur lingua, teneat affectus.", + "candidate_score": 0.720743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_70", + "psc_text": "ante verba Christi, calix est vini, et aquae plenus: ubi verba Christi operata fuerint, ibi sanguis Christi efficitur, qui plebem redemit. Ergo videte quantis generibus potens est sermo Christi universa convertere. Deinde ipse Dominus Jesus testificatur nobis quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Numquid debemus de ejus fide et testificatione dubitare? 372 24. Jam redi mecum ad propositionem meam. Magnum quidem et venerabile, quod manna Judaeis pluit e coelo (Exod. XVI, 13): sed intellige. Quid est amplius, manna de coelo, an corpus Christi? Corpus utique Christi, qui auctor est coeli. Deinde manna qui manducavit, mortuus est: qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum, et non morietur in aeternum (De Consec., dist. 2, c. Ante, § Qui manduc.) 25. Ergo non otiose dicis tu: Amen, jam in spiritu confitens quod accipias corpus Christi. Dicit tibi sacerdos: Corpus Christi; et tu dicis: Amen, hoc est, verum. Quod confitetur lingua, teneat affectus.", + "candidate_score": 0.716439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", + "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", + "candidate_score": 0.714938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_70", + "psc_text": "ante verba Christi, calix est vini, et aquae plenus: ubi verba Christi operata fuerint, ibi sanguis Christi efficitur, qui plebem redemit. Ergo videte quantis generibus potens est sermo Christi universa convertere. Deinde ipse Dominus Jesus testificatur nobis quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Numquid debemus de ejus fide et testificatione dubitare? 372 24. Jam redi mecum ad propositionem meam. Magnum quidem et venerabile, quod manna Judaeis pluit e coelo (Exod. XVI, 13): sed intellige. Quid est amplius, manna de coelo, an corpus Christi? Corpus utique Christi, qui auctor est coeli. Deinde manna qui manducavit, mortuus est: qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum, et non morietur in aeternum (De Consec., dist. 2, c. Ante, § Qui manduc.) 25. Ergo non otiose dicis tu: Amen, jam in spiritu confitens quod accipias corpus Christi. Dicit tibi sacerdos: Corpus Christi; et tu dicis: Amen, hoc est, verum. Quod confitetur lingua, teneat affectus.", + "candidate_score": 0.712985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", + "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", + "candidate_score": 0.711554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", + "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", + "candidate_score": 0.710103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_69_71", + "bdc_text": "1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_68", + "psc_text": "2, c. Panis, § Vis scire)? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabilem, acceptabilem: quod figura est corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi. Qui pridie quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, fregit, fractumque apostolis suis et discipulis suis tradidit dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc est enim corpus meum, quod pro multis confringetur (Luc. XXII, 19) . 22. Similiter etiam calicem postquam coenatum est, pridie quam pateretur, accepit, respexit in coelum ad te, sancte Pater omnipotens, aeterne Deus, gratias agens, benedixit, apostolis suis et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus (Matth. XXVI, 27, 28) . Vide illa omnia. Illa verba evangelistae sunt usque ad Accipite, sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, et bibite", + "candidate_score": 0.708391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", + "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", + "candidate_score": 0.708186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_69_71", + "bdc_text": "1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", + "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", + "candidate_score": 0.702483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", + "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", + "candidate_score": 0.694973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", + "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", + "candidate_score": 0.688725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_59", + "psc_text": "vinum? Abraham non habuit. Sed quis habuit? Melchisedech. Ipse ergo auctor sacramentorum (Hebr. VII, 1 et seq.). Quis est Melchisedech? Qui significatur rex justitiae, rex pacis. Quis est iste rex justitiae? Numquid homo quisquam potest rex esse justitiae? Quis ergo rex justitiae, nisi justitia Dei, qui est Dei pax, Dei sapientia? Qui potuit dicere: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis (Joan. XIV, 27) . 11. Ergo primo intellige sacramenta haec quae accipis, anteriora esse quam sint Moysi sacramenta, quaecumque Judaei habere se dicunt; et prius coepisse populum Christianum, quam coepisse populum Judaeorum: sed nos in praedestinatione, illum in nomine. 12. Obtulit ergo Melchisedech panem et vinum. Quis est Melchisedech? Sine patre, inquit, sine matre, sine generationis ordine, neque initium dierum, neque finem vitae habens: hoc habet ad Hebraeos epistola. Sine patre, inquit, et sine matre est. Similis cui? Filio Dei. Sine matre 368 natus est Dei Filius generatione", + "candidate_score": 0.687852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_58", + "psc_text": "diviniora esse sacramenta Christianorum quam Judaeorum. Quomodo? Accipe. Judaei quando esse coeperunt? Ex Juda utique pronepote Abrahae; aut, si vis et sic intelligere, ex Lege, id est quando Judaei Legem accipere meruerunt. Ergo ex pronepote Abrahae Judaei dicti sunt, aut a tempore sancti Moysis. Et si tunc Deus Judaeis murmurantibus manna pluit e coelo, tibi autem sacramentorum horum figura praecessit, quando Abraham erat, quando vernaculos trecentos decem et octo collegit, et tibi persecutus est adversarios, de captivitate eruens nepotem suum; tunc victor venit, occurrit illi Melchisedech sacerdos, et obtulit ei panem et vinum (Gen. XIV, 18). Quis habuit panem et vinum? Abraham non habuit. Sed quis habuit? Melchisedech. Ipse ergo auctor sacramentorum (Hebr. VII, 1 et seq.). Quis est Melchisedech? Qui significatur rex justitiae, rex pacis. Quis est iste rex justitiae? Numquid homo quisquam potest rex esse justitiae? Quis ergo rex justitiae, nisi justitia Dei, qui est Dei pax, Dei", + "candidate_score": 0.678985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_61", + "psc_text": "et Christus sacerdos, cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 4) . CAPUT IV. Ut persuadeat hoc sacramentum divinius habendum quam manna, ex pane ipsummet Christi corpus ejusdem Christi sermone fieri asseverat: quod postquam allatis variis effectibus, quibus ejusdem sermonis efficacitas claret, confirmavit; cur sanguis sub aliena specie detur, causam reddit. 13. Ergo auctor sacramentorum quis est, nisi Dominus Jesus? De coelo ista sacramenta venerunt; consilium enim omne de coelo est. Vere autem magnum et divinum miraculum quod populo pluit Deus manna de coelo, et non laborabat populus, et manducabat. 14. Tu forte dicis: Meus panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum (De Consec., dist. 2, c. Panis est): ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis est, corpus esse Christi? Consecratione. Consecratio autem quibus verbis est, cujus sermonibus? Domini Jesu. Nam et reliqua", + "candidate_score": 0.677563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_49_51", + "bdc_text": "Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit . Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ; 2Kor 3 , 6 ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_101", + "psc_text": "Deus, signavit te Christus. Quomodo? Quia ad crucis ipsius signatus es formam, ad illius passionem: accepisti signaculum ad illius similitudinem; ut ad ipsius formam resurgas, ad ipsius vivas figuram, qui peccato crucifixus est, et Deo vivit: et tuus homo vetus in fonte demersus, peccato crucifixus est, sed Deo resurrexit (Rom. VI, 4 et seq.). 8. Deinde habes alibi speciale, quod te vocaverit Deus, in baptismate autem quasi specialiter concrucifigeris Christo. Deinde quasi specialiter, quando accipis spiritale signaculum, vide distinctionem personarum esse, sed connexum omne mysterium Trinitatis. 9. Deinde quid Apostolus tibi dixit, ut lectum est nudius tertius? Divisiones autem gratiarum sunt, idem autem Spiritus. Divisiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus. Divisiones operationum sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus (I Cor. XII, 4 et seq.) . Omnia, inquit, operatur Deus. Sed et de Spiritu Dei lectum est: Unus utque idem Spiritus dividens singulis prout vult (Ibid., 21) .", + "candidate_score": 0.676289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_37_39", + "bdc_text": "Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_99", + "psc_text": "381 4. Ego sum, inquit, panis vivus qui de coelo descendi (Ibid., 41) . Sed caro non descendit e coelo, hoc est, carnem in terris assumpsit ex Virgine. Quomodo ergo descendit panis e coelo, et panis vivus? Quia idem Dominus noster Jesus Christus consors est et divinitatis et corporis: et tu qui accipis carnem, divinae ejus substantiae in illo participaris alimento (De Cons. dist. 2, c. Sicut est verus, § Ego sum). CAPUT II. In sacramentis omnibus Trinitatis operationem, divinarumque personarum aequalitatem adverti posse, ubi obiter perstringitur error Arianorum. 5. Ergo accepisti de sacramentis, plenissime cognovisti omnia, quod baptizatus es in nomine Trinitatis. In omnibus quae egimus, servatum est mysterium Trinitatis. Ubique Pater et Filius et Spiritus sanctus, una operatio, una sanctificatio; etsi quaedam veluti specialia esse videantur. 6. Quomodo? Deus qui te unxit, et signavit te Dominus, et posuit Spiritum sanctum in corde tuo (II Cor. I, 21, 22).", + "candidate_score": 0.674022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_91", + "psc_text": "cum de sacramentis tractarem (Sup. lib. IV, cap. 4). Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur (De Consec., dist. 2, c. In calicem, § Dixi vobis). Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem nostrum (Joan. VI, 35) ? Panem quidem dixit, sed ἐπιούσιον, hoc est supersubstantialem. Non iste panis est, qui vadit in corpus: sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit (De Consec. dist. 2, c. Non iste panis). Ideo Graece ἐπιούσιος dicitur: Latinus autem hunc panem quotidianum dixit quem Graeci dicunt advenientem; quia Graeci dicunt τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν advenientem diem. Ergo quod Latinus dixit, et quod Graecus, utrumque utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere consuerunt. Accipe quotidie, quod quotidie", + "candidate_score": 0.673824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_272", + "bdc_text": "Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE :", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_65", + "psc_text": "Dominus, quia hoc elegit sacramentum, de Spiritu sancto et Virgine natus est Christus, hoc est, mediator Dei et hominum homo Christus Jesus (I Tim. II, 5). Vides ergo quia contra instituta et ordinem natus est, homo est natus ex Virgine? 370 18. Accipe aliud. Urgebatur populus Judaeorum ab Aegyptiis, interclusus erat mari: divino imperio virga Moyses tetigit aquas, et se unda divisit; non utique secundum suae naturae consuetudinem, sed secundum gratiam coelestis imperii (Exod. XIV, 21 et seq.). Accipe aliud. Sitiebat populus, venit ad fontem: amarus erat fons, misit lignum sanctus Moyses in fontem, et factus est dulcis fons, qui amarus erat; hoc est, mutavit consuetudinem naturae suae, accepit dulcedinem gratiae (Exod. XV, 23 et seq.). Accipe et quartum exemplum. Ceciderat ferrum securis in aquas, quasi ferrum sua consuetudine demersum est: misit lignum Elisaeus, statim ferrum elevatum est, et aquis supernatavit (IV Reg. VI, 6): utique contra consuetudinem ferri; est", + "candidate_score": 0.668758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_443", + "bdc_text": "Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ?", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-sacramentis_window_107", + "psc_text": "15. Quid est clauso ostio? Audi quod ostium habeas, quod debeas claudere, quando oras. 383 Utinam mulieres audirent! Audisti jam; sanctus David docuit te dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circuitus labiis meis (Psal. CXL, 3) . Est alibi ostium, quod ait apostolus Paulus dicens: Ut aperiatur, inquit, mihi ostium verbi ad loquendum mysterium Christi (Coloss. IV, 3) ; hoc est, quando oras, noli sermone clamare, nec diffundere orationem tuam, nec jactare per populos. In secreto tuo ora, securus quod te in secreto possit audire, qui omnia videt, atque audit universa. Et ora Patrem tuum in abscondito, qui audit te in abscondito deprecantem. CAPUT IV. Quare secreto potius orandum sit, quam cum vociferatione: quare etiam viri in omni loco orare debeant, non autem mulieres: quonamve spectent voces subjectae: levantes puras manus, etc. 16. Quid prosit autem interrogemus, qua ratione secreto magis orare debeamus, quam cum vociferatione. Audi: de", + "candidate_score": 0.658706, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2", + "max_score": 0.72552, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_439_441", + "bdc_text": "Boni consului vestram libertatem , sed ut responderem tamen , sic et vos meam boni consulite . Faciamus paria . Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.72552, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_170_172", + "bdc_text": "eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos . Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant . Haec tot ęditis libris professi omnes sumus , et nec Romano nec aliis episcopis quicquam detraxissemus semper , si illam , quam verbis pollicentur , pastoralem curam vere et iuxta verbum domini voluissent praestare .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.714531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_73_75", + "bdc_text": "Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.710375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_323_325", + "bdc_text": "Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat . Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl . oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.704631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_171_173", + "bdc_text": "Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant . Haec tot ęditis libris professi omnes sumus , et nec Romano nec aliis episcopis quicquam detraxissemus semper , si illam , quam verbis pollicentur , pastoralem curam vere et iuxta verbum domini voluissent praestare . Mos olim fuit , ut primarii archiepiscopivor archiepiscopi gestrichenes episcopi .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.702386, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_72_74", + "bdc_text": "Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.699621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_441", + "bdc_text": "Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.699187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74_76", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.698242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.697717, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_169_171", + "bdc_text": "Diserte addidi hanc commentationem praeambulam nullis posse permitti , qui sint e vulgo ecclesiasticorum huius temporis ; eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos . Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.692795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_441_443", + "bdc_text": "Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos . Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.691332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_439_441", + "bdc_text": "Boni consului vestram libertatem , sed ut responderem tamen , sic et vos meam boni consulite . Faciamus paria . Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.691272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_439_441", + "bdc_text": "Boni consului vestram libertatem , sed ut responderem tamen , sic et vos meam boni consulite . Faciamus paria . Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_465", + "psc_text": "Vos autem, fratres charissimi, pro disciplina quam de mandatis Dominicis a me semper accepistis, et secundum quod me tractante saepissime didicistis, quietem et tranquillitatem tenete, nec quisquam vestrum aliquem tumultum fratribus moveat, aut ultro se gentilibus offerat. Apprehensus enim et traditus loqui debet; siquidem in nobis Dominus positus illa hora loquatur, qui nos confiteri magis voluit quam profiteri. Quid autem de caetero nos observare conveniat antequam in me super confessione nominis Dei proconsul sententiam ferat, instruente Domino in commune disponemus. Incolumes vos, fratres charissimi, Dominus noster in Ecclesia sua permanere faciat et conservare dignetur. Ita fiat per suam misericordiam. 167 Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto", + "candidate_score": 0.690739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_36_38", + "bdc_text": "Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia . Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.68973, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_72_74", + "bdc_text": "Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_345", + "psc_text": "Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est corpus meum quod pro vobis tradetur. Hoc facite in meam commemorationem. Simili modo et calicem, postquam coenatum, est accepit dicens: Hic calix novum testamentum est in meo sanguine. Hoc facite, quotiescumque biberitis, in meam commemorationem. Quotiescumque enim ederitis panem istum et", + "candidate_score": 0.688972, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_408_410", + "bdc_text": "Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo . Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.688439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_201_203", + "bdc_text": "Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις . Iniquo et aegro animo estis in istos viros . Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.684782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_321_323", + "bdc_text": "pugnam sacramentariam pertraxit , quod ferre non possemus Oecolampadium et Zvinglium a Luthero et aliis quibusdam tractari tam inhumaniter . Nos semper vidimus in Lutheri sententia de eucharistia nihil statui , quod per se impium sit , ideo initio a contentione nostros avocabamus et neutri partium palam adstipulabamur . Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_413", + "psc_text": "Si autem qui ab haereticis venit, baptizatus in Ecclesia prius non fuit, sed alienus in totum et profanus venit, baptizandus est ut ovis fiat, quia una est aqua in Ecclesia sancta quae oves faciat. Et idcirco, quia nihil potest esse commune mendacio et veritati, tenebris et luci, morti et immortalitati, antichristo et Christo, per omnia debemus Ecclesiae catholicae unitatem tenere, nec in aliquo fidei et veritatis hostibus cedere. III. Non est autem de consuetudine praescribendum, sed ratione vincendum. Nam nec Petrus, quem primum Dominus elegit, et super quem aedificavit Ecclesiam suam, cum secum Paulus de circumcisione postmodum disceptaret, vindicavit sibi aliquid insolenter aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere. Nec despexit Paulum quod Ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindicabat facile consensit (Gal. II, 14); documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens,", + "candidate_score": 0.68462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_323_325", + "bdc_text": "Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat . Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl . oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.683618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_407_409", + "bdc_text": "Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum . Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.683289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.682538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_441", + "bdc_text": "Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.681108, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_259_261", + "bdc_text": "Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_337", + "psc_text": ". Ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii Christi, in pane et vino scilicet constituta; quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitudo veritatis veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. V. Sed et per Salomonem Spiritus sanctus typum Dominici sacrificii ante praemonstrans immolatae hostiae et panis et vini sed et altaris et Apostolorum faciens mentionem, Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum", + "candidate_score": 0.680992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_179_181", + "bdc_text": "His se commendabant alii et episcopiet episcopi von Bucer eingefügt , fehlt in E. . Singulis erant sancti quodammodo observatores et praesides . Iste ordo et mutua cura si hodie obtineret in domino et iuxta verbum eius , quid , obsecro , hinc metuas periculi ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.679264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_418_420", + "bdc_text": "Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus ! Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem . Quid nunc faciam ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.679262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_322_324", + "bdc_text": "Nos semper vidimus in Lutheri sententia de eucharistia nihil statui , quod per se impium sit , ideo initio a contentione nostros avocabamus et neutri partium palam adstipulabamur . Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat . Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_413", + "psc_text": "Si autem qui ab haereticis venit, baptizatus in Ecclesia prius non fuit, sed alienus in totum et profanus venit, baptizandus est ut ovis fiat, quia una est aqua in Ecclesia sancta quae oves faciat. Et idcirco, quia nihil potest esse commune mendacio et veritati, tenebris et luci, morti et immortalitati, antichristo et Christo, per omnia debemus Ecclesiae catholicae unitatem tenere, nec in aliquo fidei et veritatis hostibus cedere. III. Non est autem de consuetudine praescribendum, sed ratione vincendum. Nam nec Petrus, quem primum Dominus elegit, et super quem aedificavit Ecclesiam suam, cum secum Paulus de circumcisione postmodum disceptaret, vindicavit sibi aliquid insolenter aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere. Nec despexit Paulum quod Ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindicabat facile consensit (Gal. II, 14); documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens,", + "candidate_score": 0.678392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_61_63", + "bdc_text": "Sola virtute attractiva commode cibum recipimus , non ergo pascimur beneficio coci . Sed quid opus scripto disputare , quod toties expertus sum frustraneum esse ? Haec , gratia domino , concors iam est ecclesiastarumecclesiastarum von Bucer dem Entwurf entsprechend korr.", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.677979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_321_323", + "bdc_text": "pugnam sacramentariam pertraxit , quod ferre non possemus Oecolampadium et Zvinglium a Luthero et aliis quibusdam tractari tam inhumaniter . Nos semper vidimus in Lutheri sententia de eucharistia nihil statui , quod per se impium sit , ideo initio a contentione nostros avocabamus et neutri partium palam adstipulabamur . Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.67769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_172", + "bdc_text": "Haec tot ęditis libris professi omnes sumus , et nec Romano nec aliis episcopis quicquam detraxissemus semper , si illam , quam verbis pollicentur , pastoralem curam vere et iuxta verbum domini voluissent praestare .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.677069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.676924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_259_261", + "bdc_text": "Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", + "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", + "candidate_score": 0.676834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_322_324", + "bdc_text": "Nos semper vidimus in Lutheri sententia de eucharistia nihil statui , quod per se impium sit , ideo initio a contentione nostros avocabamus et neutri partium palam adstipulabamur . Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat . Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.676605, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_333", + "psc_text": "Christi non aqua est utique, sed vinum. Nec potest videri sanguis ejus, quo redempti et vivificati sumus, esse in calice quando vinum desit calici, quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. III. Invenimus enim et in Genesi circa sacramentum in Noe hoc idem praecucurrisse et figuram Dominicae passionis illic extitisse quod vinum bibit, quod inebriatus est (Gen. IX, 21), quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est et foras nuntiata, a duobus vero, majore et minore, contecta, et caetera quae necesse non est exequi, cum satis sit hoc solum 105 complecti, quod Noe, typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit, et sic imaginem Dominicae passionis expresserit. IV. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii Dominici sacramentum praefiguratum videmus, secundum quod Scriptura divina testatur et dicit: Et Melchisedeh, rex Salem, protulit panem et", + "candidate_score": 0.675391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100_102", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ; Joh 10 , 11-16 ; 1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_413", + "psc_text": "Si autem qui ab haereticis venit, baptizatus in Ecclesia prius non fuit, sed alienus in totum et profanus venit, baptizandus est ut ovis fiat, quia una est aqua in Ecclesia sancta quae oves faciat. Et idcirco, quia nihil potest esse commune mendacio et veritati, tenebris et luci, morti et immortalitati, antichristo et Christo, per omnia debemus Ecclesiae catholicae unitatem tenere, nec in aliquo fidei et veritatis hostibus cedere. III. Non est autem de consuetudine praescribendum, sed ratione vincendum. Nam nec Petrus, quem primum Dominus elegit, et super quem aedificavit Ecclesiam suam, cum secum Paulus de circumcisione postmodum disceptaret, vindicavit sibi aliquid insolenter aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere. Nec despexit Paulum quod Ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindicabat facile consensit (Gal. II, 14); documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens,", + "candidate_score": 0.674375, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_199_201", + "bdc_text": "Scilicet inutile et perniciosum institutum est , si quis peccata sua fateatur sacerdoti , ut et legem et evangelium dei melius discens in poenitentia et fide proficiatVgl. ebd. , Z. 108f. ? Atqui Philippus nullam aliam confessionem probat . Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.672643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_110_112", + "bdc_text": "Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse . Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest . De concilioVgl. ebd. , Z. 83-89 . :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_127", + "psc_text": "post gravem lapsum, vera poenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. Legi autem et universorum confessorum litteras, quas voluerunt per me collegis omnibus 27 innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam exspectet, praejudicare ego et soli mihi rem communem vindicare non audeo. Et ideo instetur interim epistolis quas ad vos proxime feceram, quarum exemplum collegis quoque multis jam misi; qui rescripserunt placere sibi quod statuimus, nec ab eo recedendum esse donec, pace nobis a Domino reddita, in unum convenire et singulorum causas examinare possimus. Sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistolae exemplum litteris meis junxi. Quod totum peto fratribus nostris legatis, ut magis ac magis ad patientiam componantur, nec delicto proprio adjiciant adhuc aliud delictum, dum nec nobis nec Evangelio volunt", + "candidate_score": 0.672559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_193_195", + "bdc_text": "Hos ex ipsorum sermone video mittendos esse . Redimeres magno non data haec responsaVgl. ebd. , Z. 104f. . Ego vero non parvo , quod vel ipsi ad ecclesiarum concordiam plusculum propenderetis vel fratres vestri observantissimos et amantissimos audiretis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_127", + "psc_text": "post gravem lapsum, vera poenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. Legi autem et universorum confessorum litteras, quas voluerunt per me collegis omnibus 27 innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam exspectet, praejudicare ego et soli mihi rem communem vindicare non audeo. Et ideo instetur interim epistolis quas ad vos proxime feceram, quarum exemplum collegis quoque multis jam misi; qui rescripserunt placere sibi quod statuimus, nec ab eo recedendum esse donec, pace nobis a Domino reddita, in unum convenire et singulorum causas examinare possimus. Sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistolae exemplum litteris meis junxi. Quod totum peto fratribus nostris legatis, ut magis ac magis ad patientiam componantur, nec delicto proprio adjiciant adhuc aliud delictum, dum nec nobis nec Evangelio volunt", + "candidate_score": 0.672255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_454_456", + "bdc_text": "vgl . Oekolampad BA II 828 ; EA IV/1b 910. . Haec non scribo , quod velim invitos pertrahere ad colloquium , sed quod videtur fatendum esse apud vos , quam ego putem olim magnam caussam fore vobis magni incommodi et non vobis solis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_106", + "psc_text": "tamen video facultatem veniendi ad vos nondum esse et jam aestatem coepisse, quod tempus infirmitatibus assiduis et gravibus infestatur, occurrendum puto fratribus nostris, ut qui libellos a martyribus acceperunt, et praerogativa eorum apud Deum adjuvari possunt, si incommodo aliquo et infirmitatis periculo occupati fuerint, non expectata praesentia nostra, apud presbyterum quemcumque praesentem, vel, si presbyter repertus non fuerit, et urgere exitus coeperit, apud diaconum quoque exomologesin facere delicti sui possint, ut manu eis in poenitentiam imposita veniant ad Dominum cum pace quam dari martyres litteris ad nos factis desideraverunt. II. Caeteram quoque partem plebis quae lapsa est praesentia vestra fovete, et, ut a fide et misericordia Domini non deficiant vestro solatio focillate. Neque enim deserentur ab ope et auxilio Domini hi qui mites et humiles et poenitentiam vere agentes in bonis operibus perseveraverint, quominus illis quoque divino remedio consulatur. Audientibus etiam, si qui fuerint periculo praeventi et in exitu constituti,", + "candidate_score": 0.672045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_193_195", + "bdc_text": "Hos ex ipsorum sermone video mittendos esse . Redimeres magno non data haec responsaVgl. ebd. , Z. 104f. . Ego vero non parvo , quod vel ipsi ad ecclesiarum concordiam plusculum propenderetis vel fratres vestri observantissimos et amantissimos audiretis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_101", + "psc_text": "condoleo de fratribus nostris qui, lapsi et persecutionis infestatione prostrati, partem nostrorum viscerum secum trahentes, parem dolorem nobis suis vulneribus intulerunt; quibus potens est divina misericordia medelam dare. Properandum tamen non puto, nec incaute aliquid et festinanter gerendum, ne, dum temere pax usurpatur, divinae indignationis offensa gravius provocetur. Fecerunt ad nos quibusdam beati martyres litteras, petentes examinari desideria sua. Cum, pace nobis omnibus a Domino prius data, ad Ecclesiam regredi coeperimus, tunc examinabuntur singula praesentibus et judicantibus vobis. II. Audio tamen quosdam de presbyteris nec, Evangelii memores, nec quid ad nos martyres scripserint cogitantes, nec episcopo honorem sacerdotii sui et cathedrae reservantes, jam cum lapsis communicare coepisse et offerre pro illis et Eucharistiam dare, quando oporteat ad haec per ordinem perveniri. Nam, cum in minoribus delictis quae non in Deum committuntur poenitentia, agatur justo tempore, et exomologesis fiat inspecta vita ejus qui agit poenitentiam, nec ad communicationem venire quis possit", + "candidate_score": 0.671206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_110_112", + "bdc_text": "Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse . Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest . De concilioVgl. ebd. , Z. 83-89 . :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_185", + "psc_text": "meas fideliter et salubriter consulentes, a consiliis melioribus ne recedatis. Legite vero has easdem litteras et collegis meis, si qui aut praesentes fuerint aut supervenerint, ut unanimes et concordes ad fovenda et sananda lapsorum vulnera consilium salubre teneamus, tractaturi plenissime de omnibus cum convenire in unum per Domini misericordiam coeperimus. Interea, si quis immoderatus et praeceps, sive de nostris presbyteris vel diaconibus, sive de peregrinis, ausus fuerit ante sententiam nostram communicare cum lapsis, a communicatione nostra arceatur, apud omnes nos causam dicturus temeritatis suae quando in unum, permittente Domino, convenerimus. Desiderastis quoque ut de Philumeno et Fortunato hypodiaconis et Favorino acolytho, qui medio tempore recesserunt et nunc venerunt, quid mihi videatur rescribam. Cui rei non potui me solum judicem dare, cum multi adhuc de clero absentes sint, nec locum suum vel sero repetendum putaverunt, et haec singulorum tractanda sit et limanda plenius ratio, non tantum cum collegis meis, sed et", + "candidate_score": 0.671014, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_179_181", + "bdc_text": "His se commendabant alii et episcopiet episcopi von Bucer eingefügt , fehlt in E. . Singulis erant sancti quodammodo observatores et praesides . Iste ordo et mutua cura si hodie obtineret in domino et iuxta verbum eius , quid , obsecro , hinc metuas periculi ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_67", + "psc_text": "olim per visionem, fratres charissimi, exprobratum sciatis, quod dormitemus in precibus, nec vigilanter oremus. Et Deusutique, qui quem corripit diligit (Prov. III, 12), quando corripit ad hoc corripit ut emendet, ad hoc emendat ut servet. Excutiamus itaque et abrumpamus somni vincula, et instanter ac vigilanter oremus, sicut Paulus apostolus praecipit dicens: Instate orationi vigilantes in ea (Coloss. IV, 2) . Nam et Apostoli orare diebus ac noctibus non destiterunt, et Dominus quoque ipse disciplinae magister et exempli nostri via frequenter et vigilanter oravit, sicut in Evangelio legimus: Exiit in montem orare, et fuit pernoctans in oratione Dei (Luc. VI, 12) . Et utique quod orabat orabat ille pro nobis, cum peccator ipse non esset, sed aliena peccata portaret. Adeo autem pro nobis ille deprecabatur ut legamus alio loco: Dixit autem Dominus ad Petrum: Ecce Satanas postulavit ut vos vexaret quomodo triticum. Ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua", + "candidate_score": 0.670903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_323", + "bdc_text": "Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_245", + "psc_text": "parum fuisset corrupisse quorumdam confessorum mentes et contra sacerdotium Dei portionem ruptae fraternitatis armare voluisse, nunc se ad lapsorum perniciem venenata sua deceptione verterunt, ut aegros, et saucios et ad capienda fortiora consilia per calamitatem ruinae suae minus idoneos et minus solidos, a medela vulneris sui avocent, et 53 intermissis precibus et orationibus, quibus Dominus longa et continua satisfactione placandus est, ad exitiosam temeritatem mendacio captiosae pacis invitent. III. Sed oro vos, fratres, vigilate contra insidias diaboli, et, pro vestra salute solliciti, contra mortiferam fallaciam diligentius excubate. Persecutio est haec alia, et alia tentatio. Quinque isti presbyteri nihil aliud sunt quam quinque primores illi qui edicto nuper magistratibus fuerant copulati ut fidem nostram subruerent, ut gracilia fratrum corda ad lethales laqueos praevaricatione veritatis averterent. Eadem nunc ratio, eadem rursus eversio per quinque presbyteros Felicissimo copulatos ad ruinam salutis inducitur, ut non rogetur Deus, nec qui negavit Christum, eumdem Christum quem", + "candidate_score": 0.669054, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_350_352", + "bdc_text": "Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ? Si tantum Helvetiorum Christus est , pergite ; sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_413", + "psc_text": "Si autem qui ab haereticis venit, baptizatus in Ecclesia prius non fuit, sed alienus in totum et profanus venit, baptizandus est ut ovis fiat, quia una est aqua in Ecclesia sancta quae oves faciat. Et idcirco, quia nihil potest esse commune mendacio et veritati, tenebris et luci, morti et immortalitati, antichristo et Christo, per omnia debemus Ecclesiae catholicae unitatem tenere, nec in aliquo fidei et veritatis hostibus cedere. III. Non est autem de consuetudine praescribendum, sed ratione vincendum. Nam nec Petrus, quem primum Dominus elegit, et super quem aedificavit Ecclesiam suam, cum secum Paulus de circumcisione postmodum disceptaret, vindicavit sibi aliquid insolenter aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere. Nec despexit Paulum quod Ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindicabat facile consensit (Gal. II, 14); documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens,", + "candidate_score": 0.667368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_323", + "bdc_text": "Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.667291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_211_213", + "bdc_text": "Phas non est dicere , qualem ferre possemus pontificem , et eo pacto ostendere , quam non respondeant suo ordini , qui pontifices vocantur ? Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ? Non aedificamus civitatem Platonicam Vgl. ebd. , Z. 135f. , sed prodimus impudentiam eorum , qui verbis sibi sumunt posse tot ecclesiis prospicere , cum certo sint omnibus exitio .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_413", + "psc_text": "Si autem qui ab haereticis venit, baptizatus in Ecclesia prius non fuit, sed alienus in totum et profanus venit, baptizandus est ut ovis fiat, quia una est aqua in Ecclesia sancta quae oves faciat. Et idcirco, quia nihil potest esse commune mendacio et veritati, tenebris et luci, morti et immortalitati, antichristo et Christo, per omnia debemus Ecclesiae catholicae unitatem tenere, nec in aliquo fidei et veritatis hostibus cedere. III. Non est autem de consuetudine praescribendum, sed ratione vincendum. Nam nec Petrus, quem primum Dominus elegit, et super quem aedificavit Ecclesiam suam, cum secum Paulus de circumcisione postmodum disceptaret, vindicavit sibi aliquid insolenter aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere. Nec despexit Paulum quod Ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindicabat facile consensit (Gal. II, 14); documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens,", + "candidate_score": 0.666946, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_405_407", + "bdc_text": "Gratum est , quod monetis , sed dolet , quod non amicius de nobis sentitis , quam quod dubitetis nos pridem vos consulturos fuisse vel precum opem a vobis imploraturos , si decima ex parte in tanto nostra ecclesia discrimine fuisset . Ita dolet hoc quoque : Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.666915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_312_314", + "bdc_text": "Tu scribis vobis fore posthac maiorem rationem et authoritatem veritatis , minorem hominum , et ita iniurias Lutheranas laturos , ut simplices aliquando videant , quam nullius Lutherum pudeat mendacii . Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis . Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.664826, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_113_115", + "bdc_text": "Olim dominus ecclesiam suam sub piis principibus , ConstantinoKaiser Konstantin der Große . et successoribus eius , sacrarum synodorum consultationibus constituit et haereticorum furores , qui antea invaluerant , repressit . Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.664123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_375_377", + "bdc_text": "Et dominus dedit , ut maior in religionis caussa concordia Augustae non fuerit , quamdiu praedicatumvor praedicatum von Bucer am Rande eingefügtes und wieder gestrichenes nunc a me . illic evangelium est , atque dominus dedit , dum illic fui , et nisi ultro dissipent eam concionatores , optime de hac ecclesia spero . Abiturum hinc vocavit piissimus vir Bufflerus Isnensis propter Paulum Paul Fagius ( Büchelin , Büchlein) , geb. um 1504 , gest. 1549 , von Rheinzabern ( Pfalz) , Theologe und Hebraist , wurde nach Studien in Heidelberg und Straßburg 1527 Rektor der Lateinschule zu Isny .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", + "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", + "candidate_score": 0.662794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_404_406", + "bdc_text": "nam a vobis , Bernatibus et Basiliensibus ea scribuntur , quae persuasionem horrendam de nobis prae se ferunt . Gratum est , quod monetis , sed dolet , quod non amicius de nobis sentitis , quam quod dubitetis nos pridem vos consulturos fuisse vel precum opem a vobis imploraturos , si decima ex parte in tanto nostra ecclesia discrimine fuisset . Ita dolet hoc quoque :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_33", + "psc_text": "facti sui et desiderent communionem, utique que subveniri eis debet, sive viduae, sive clinomeni, qui se exhibere non possunt, sive hi qui in carceribus sunt, sive exclusi de sedibus suis, utique habere debent qui eis ministrent. Sed et catechumini apprehensi infirmitate decepti esse non debebunt, ut eis subveniatur; et, quod maximum est, corpora martyrum aut caeterorum si non sepeliantur, grande periculum imminet eis quibus incumbit hoc opus. Cujuscumque ergo vestrum, quacumque occasione fuerit effectum hoc opus, certi sumus eum bonum servum aestimari, ut qui in minimo fidelis fuit constituatur super decem civitates. Faciat autem Deus, qui omnia praestat sperantibus in se, ut omnes nos in his operibus inveniamur. Salutant vos fratres qui sunt in vinculis, et presbyteri et tota Ecclesia, quae et ipsa cum summa sollicitudine excubat pro omnibus qui invocant nomen Domini. Sed et vos petimus mutua vice memores sitis nostri. Sciatis autem Bassianum pervenisse ad nos; et petimus", + "candidate_score": 0.662449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_26", + "bdc_text": "Sed mirum profecto , cum spiritus sanctus apud veteres veros episcopos et Paulum ipsum tanti fecerit eos in domino convenire et de rebus sanctisE :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_378", + "psc_text": "contumelias et poenas superbum populum calcaret et premeret, ut contemptus sacerdos de superbo populo ultione divina vindicaretur. II. Sed et Salomon in Spiritu sancto constitutus testatur et docet quae sit sacerdotalis auctoritas et potestas, dicens: Ex tota anima tua time Deum, et sacerdotes ejus sanctifica. Et iterum: Honora Deum ex tota anima tua, et honorifica sacerdotes ejus (Eccli. VII, 29, 31) . Quorum praeceptorum memor beatus apostolus Paulus, secundum quod in Actibus Apostolorum legimus, cum ei diceretur: Sic insilis in sacerdotem Dei maledicendo, respondit et dixit: Nesciebam, fratres, quia pontifex est. Scriptum est enim: Principem populi tui non maledices (Act. XXIII, 4) . Dominus etiam noster ipse Jesus Christus, rex et judex et Deus noster, usque ad passionis diem servavit honorem pontificibus et sacerdotibus, quamvis illi nec timorem Dei nec agnitionem Christi servassent. Nam, cum leprosum emundasset, dixit illi: Vade, et monstra te sacerdoti, et offer donum (Matth. VIII, 4)", + "candidate_score": 0.662226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_417_419", + "bdc_text": "Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere . Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus ! Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.661343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_113_115", + "bdc_text": "Olim dominus ecclesiam suam sub piis principibus , ConstantinoKaiser Konstantin der Große . et successoribus eius , sacrarum synodorum consultationibus constituit et haereticorum furores , qui antea invaluerant , repressit . Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.660977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_168_170", + "bdc_text": "Alterum , rationem conciliandi ecclesias quaerendam esse per bonos aliquos et cordatos viros , qui primum parvo numero utrinque coëuntes de controversiis religionis dispiciant . Diserte addidi hanc commentationem praeambulam nullis posse permitti , qui sint e vulgo ecclesiasticorum huius temporis ; eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", + "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", + "candidate_score": 0.655955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_95", + "bdc_text": "Admittunt , proh dolor , illi , unde forsan vobis sit horum criminumcriminum von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. occasio , at quo fortiores vobis videmini , hoc oportebat diligentius curare , ne quid praeter verum vel contra inimicissimos vobis excideret .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_203", + "psc_text": "nervos severitatis eversa fidei majestate dissolvere; ut, cum adhuc non tantum jaceant, sed et cadant eversorum fratrum ruinae, properata nimis remedia communicationem utique non profutura praestentur, et nova per misericordiam falsam vulnera veteribus transgressionis vulneribus imprimantur, ut miseris ad eversionem majorem eripiatur et poenitentia! Ubi enim poterit indulgentiae medicina proficere, si etiam ipse medicus intercepta poenitentia indulget periculis, si tantummodo operit vulnus, nec sinit necessaria temporis remedia obducere cicatricem? Hoc non est curare, sed, si dicere verum volumus, occidere. IV. Quamquam confessorum quoque quos hic adhuc in carcerem dignitas suae confessionis inclusit, et ad certamen evangelicum sua fides in confessione jam gloriosa semel coronavit, litteras habeas conspirantes cum litteris nostris, quibus severitatem evangelicae disciplinae protulerunt et illicitas petitiones ab Ecclesiae pudore revocarunt. Nisi hoc fecissent, disciplinae evangelicae ruinae non facile sarcirentur, praesertim cum nulli magis tam congruens esset tenorem evangelici vigoris illibatum dignitatemque servare, quam qui se excruciandos et excarnificandos", + "candidate_score": 0.655495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_323", + "bdc_text": "Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_255", + "psc_text": "vestram gloriosam, quam in persecutione tenuistis, perpetua firmitate servetis, et si qui, circumveniente adversario, lapsi estis, in secunda hac tentatione spei et paci vestrae fideliter consulatis; et ut vobis Dominus ignoscat, a sacerdotibus Domini non recedatis, cum scriptum sit: Et homo quicumque fecerit in superbia, ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur 55 homo ille (Deut. XVII, 12) . Persecutionis istius novissima haec est et extrema tentatio, quae et ipsa cito, Domino protegente, transibit, ut repraesenter vobis post Paschae diem cum collegis meis; quibus praesentibus, secundum arbitrium quoque vestrum et omnium nostrum commune consilium, sicut semel placuit, ea quae agenda sunt disponere pariter et limare poterimus. Si quis autem, poenitentiam agere et Deo satisfacere detrectans, ad Felicissimi et satellitum ejus partes concesserit, et se haereticae factioni conjunxerit, sciat se postea ad Ecclesiam redire et cum episcopis et plebe Christi communicare non posse. Opto vos, fratres", + "candidate_score": 0.654693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_443_445", + "bdc_text": "Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE : discedendi .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_52", + "psc_text": "tenere potuerunt. Recedente ab iis disciplina Dominica, recessit et gratia. III. Perseverandum nobis est in arcto et in angusto itinere laudis et gloriae; et cum quies et humilitas et bonorum morum tranquillitas Christianis omnibus congruat, secundum Domini vocem, qui neminem alium respicit nisi humilem et quietum et trementem sermones suos (Isa. LXVI, 2) , tum magis hoc observare et implere confessores oportet, qui exemplum facti estis caeteris fratribus, ad quorum mores omnium vita et actus debeat provocari. Nam, sicut Judaei a Deo alienati sunt, propter quos nomen Dei blasphematur in Gentibus, ita contra Deo chari sunt per quorum disciplinam nomen Domini laudabili testimonio praedicatur,12 sicut scriptum est, Domino praemonente et dicente: Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et clarificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . Et Paulus apostolus dicit: Lucete sicut luminaria in mundo (Philip. II, 15) . Et Petrus similiter hortatur:", + "candidate_score": 0.651379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_318_320", + "bdc_text": "vgl. HBBW IV [Nr. 466 ] , S. 381 , Anm. 48 . Auf S. 268 verteidigt Bucer Zwingli gegen den Vorwurf , die Erbsünde verharmlost zu haben. , sed defensionem sic temperavi , ut interim neminem servorum domini deiecerim , nedum falso crimine impetierim . Hoc certe solum , optimi fratres , nos hic in perniciosam istamistam übergeschrieben.", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_86", + "psc_text": "ad periculum et plebis pariter et nostrum taciturnitas nimia procedat. Quod enim non periculum metuere debemus de offensa Domini quando aliqui de presbyteris, nec Evangelii nec loci sui memores, sed neque futurum Domini judicium neque nunc sibi praepositum episcopum cogitantes, quod numquam omnino sub antecessoribus factum est, cum contumelia et contemptu praepositi totum sibi vindicent? II. Atque utinam non prostrata fratrum nostrorum salute sibi omnia vindicarent! Contumeliam episcopatus nostri dissimulare et ferre possem, sicut dissimulavi semper et pertuli. Sed dissimulandi nunc locus non est quando decipitur fraternitas nostra a quibusdam vestrum, qui, dum sine ratione restituendae salutis plausibiles esse cupiunt, magis lapsis obsunt. Summum enim delictum esse quod persecutio committi coegit, sciunt ipsi etiam qui commiserunt, cum dixerit Dominus et judex noster: Qui me confessus fuerit coram hominibus, et ego illum confitebor coram Patre meo qui in coelis est. Qui autem me negaverit, et ego illum negabo (Matth. X, 32,", + "candidate_score": 0.650902, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_305_307", + "bdc_text": "Bucer verwahrte sich bereits in einem Brief an Pellikan vom 10 . Juli 1535 ( Zürich ZB , Ms F 47 , 277 ) gegen diesbezügliche Kritik Bullingers und Juds. , cum tamen ab ortu sectarum nunquam minus hic sectarii valuerint quam modo , nunquam severius in sectarios actum sit Bucer denkt wohl an die strengere Haft von Melchior Hoffman ( vgl . den Auszug aus dem genannten Brief in QGT VIII 470 , Nr. 684 ) und an die Maßnahmen im Zusammenhang mit der Disziplinarordnung vom 7 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_112", + "psc_text": "scripserat, epistolarum exemplis, imo iisdem quibus illic verbis utitur. Cf. Ep. XXII, ad Cler. Rom. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus salutem. Quoniam comperi, fratres charissimi, minus simpliciter et minus fideliter vobis renuntiari quae hic a nobis et gesta sunt et geruntur, necessarium duxi has ad vos litteras facere, quibus vobis actus nostri et disciplinae et diligentiae ratio redderetur. Nam, sicut Domini mandata instruunt, orto statim turbationis impetu primo, cum me clamore violento frequenter populus flagitasset, non tam meam salutem quam quietem fratrum publicam cogitans, interim secessi, ne per inverecundam praesentiam nostram, seditio quae coeperat, plus provocaretur. Absens tamen corpore, nec spiritu nec actu nec monitis meis defui quominus secundum Domini praecepta, fratribus nostris in quibus possem mea mediocritate consulerem. II. Et quid egerim loquuntur vobis epistolae pro temporibus emissae numero tredecim, 24 quas ad vos transmisi; in quibus nec clero consilium, nec confessoribus exhortatio, nec extorribus, quando", + "candidate_score": 0.648727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_405", + "bdc_text": "Gratum est , quod monetis , sed dolet , quod non amicius de nobis sentitis , quam quod dubitetis nos pridem vos consulturos fuisse vel precum opem a vobis imploraturos , si decima ex parte in tanto nostra ecclesia discrimine fuisset .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_396", + "psc_text": "eos qui Dominum crucifixissent et qui jam Deum et Christum et templum et sacerdotium perdidissent; sed, quamvis in falsis et spoliatis sacerdotibus umbram tamen ipsam inanem sacerdotalis nominis cogitans dixerit: Nesciebam, fratres, quia pontifex est. Scriptum est enim: Principem populi tui non maledices (Exod. XXII, 23) . IV. Nisi si sacerdos tibi fui ante persecutionem, quando mecum communicabas, post persecutionem sacerdos esse desivi. Persecutio enim veniens te ad summam martyrii sublimitatem provexit, me autem proscriptionis onere depressit, cum publice legeretur: « Si quis tenet vel possidet de bonis Caecilii Cypriani episcopi Christianorum; » ut etiam qui non credebant Deo episcopum constituenti, vel diabolo crederent episcopum proscribenti. Nec haec jacto, sed dolens profero, cum te judicem Dei constituas et Christi, qui dicit ad Apostolos, ac per hoc ad omnes praepositos qui Apostolis vicaria ordinatione succedunt: Qui audit vos, me audit; et qui me audit, audit cum qui me misit. Et qui", + "candidate_score": 0.648525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_63_65", + "bdc_text": "Haec , gratia domino , concors iam est ecclesiastarumecclesiastarum von Bucer dem Entwurf entsprechend korr. aus ecclesiarum . per urbes imperii sententia et doctrina :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_220", + "psc_text": "I. Cyprianus presbyteris et diaconibus et plebi universae, fratribus in Domino, salutem. Agnoscenda et amplectenda sunt, fratres dilectissimi, beneficia divina, quibus Ecclesiam suam Dominus illustrare temporibus nostris et honestare dignatus est, commeatum dando bonis confessoribus suis et martyribus gloriosis, ut, qui sublimiter Christum confessi essent, clerum postmodum Christi ministeriis ecclesiasticis adornarent. Exultate itaque et gaudete nobiscum litteris nostris, quibus ego et collegae mei qui praesentes aderant, referimus ad vos Celerinum fratrem nostrum, virtutibus pariter et moribus gloriosum, clero nostro, non humana suffragatione sed divina dignatione conjunctum. Qui cum consentire dubitaret ecclesiae, ipsius admonitu et hortatu in visione per noctem compulsus est ne negaret nobis suadentibus. Cui plus licuit et coegit quia nec fas fuerat nec decebat sine honore ecclesiastico esse quem sic Dominus honoravit coelestis gloriae dignitate. II. Hic ad temporis nostri praelium primus, hic inter Christi milites antesignanus, hic inter persecutionis initia ferventia cum ipso infestationis principe et auctore", + "candidate_score": 0.648296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_63", + "bdc_text": "Haec , gratia domino , concors iam est ecclesiastarumecclesiastarum von Bucer dem Entwurf entsprechend korr.", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_220", + "psc_text": "I. Cyprianus presbyteris et diaconibus et plebi universae, fratribus in Domino, salutem. Agnoscenda et amplectenda sunt, fratres dilectissimi, beneficia divina, quibus Ecclesiam suam Dominus illustrare temporibus nostris et honestare dignatus est, commeatum dando bonis confessoribus suis et martyribus gloriosis, ut, qui sublimiter Christum confessi essent, clerum postmodum Christi ministeriis ecclesiasticis adornarent. Exultate itaque et gaudete nobiscum litteris nostris, quibus ego et collegae mei qui praesentes aderant, referimus ad vos Celerinum fratrem nostrum, virtutibus pariter et moribus gloriosum, clero nostro, non humana suffragatione sed divina dignatione conjunctum. Qui cum consentire dubitaret ecclesiae, ipsius admonitu et hortatu in visione per noctem compulsus est ne negaret nobis suadentibus. Cui plus licuit et coegit quia nec fas fuerat nec decebat sine honore ecclesiastico esse quem sic Dominus honoravit coelestis gloriae dignitate. II. Hic ad temporis nostri praelium primus, hic inter Christi milites antesignanus, hic inter persecutionis initia ferventia cum ipso infestationis principe et auctore", + "candidate_score": 0.64805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_206_208", + "bdc_text": "De me non loquor ; scis , pro quibus . Tribuo plus satis monarchiae pontificiaeVgl.", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_396", + "psc_text": "eos qui Dominum crucifixissent et qui jam Deum et Christum et templum et sacerdotium perdidissent; sed, quamvis in falsis et spoliatis sacerdotibus umbram tamen ipsam inanem sacerdotalis nominis cogitans dixerit: Nesciebam, fratres, quia pontifex est. Scriptum est enim: Principem populi tui non maledices (Exod. XXII, 23) . IV. Nisi si sacerdos tibi fui ante persecutionem, quando mecum communicabas, post persecutionem sacerdos esse desivi. Persecutio enim veniens te ad summam martyrii sublimitatem provexit, me autem proscriptionis onere depressit, cum publice legeretur: « Si quis tenet vel possidet de bonis Caecilii Cypriani episcopi Christianorum; » ut etiam qui non credebant Deo episcopum constituenti, vel diabolo crederent episcopum proscribenti. Nec haec jacto, sed dolens profero, cum te judicem Dei constituas et Christi, qui dicit ad Apostolos, ac per hoc ad omnes praepositos qui Apostolis vicaria ordinatione succedunt: Qui audit vos, me audit; et qui me audit, audit cum qui me misit. Et qui", + "candidate_score": 0.647602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_396", + "psc_text": "eos qui Dominum crucifixissent et qui jam Deum et Christum et templum et sacerdotium perdidissent; sed, quamvis in falsis et spoliatis sacerdotibus umbram tamen ipsam inanem sacerdotalis nominis cogitans dixerit: Nesciebam, fratres, quia pontifex est. Scriptum est enim: Principem populi tui non maledices (Exod. XXII, 23) . IV. Nisi si sacerdos tibi fui ante persecutionem, quando mecum communicabas, post persecutionem sacerdos esse desivi. Persecutio enim veniens te ad summam martyrii sublimitatem provexit, me autem proscriptionis onere depressit, cum publice legeretur: « Si quis tenet vel possidet de bonis Caecilii Cypriani episcopi Christianorum; » ut etiam qui non credebant Deo episcopum constituenti, vel diabolo crederent episcopum proscribenti. Nec haec jacto, sed dolens profero, cum te judicem Dei constituas et Christi, qui dicit ad Apostolos, ac per hoc ad omnes praepositos qui Apostolis vicaria ordinatione succedunt: Qui audit vos, me audit; et qui me audit, audit cum qui me misit. Et qui", + "candidate_score": 0.646757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_299", + "bdc_text": "Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_47", + "psc_text": "Doleo enim quando audio quosdam improbe et insolenter discurrere et ad ineptias vel ad discordias vacare; Christi membra, et jam Christum confessa, per concubitus illicitos inquinari, nec a diaconis aut presbyteris regi posse, sed id agere ut per paucorum pravos et malos mores multorum et bonorum confessorum gloria honesta maculetur: quos vereri debent, ne ipsorum testimonio et judicio condemnati, ab eorum societate priventur. Is enim demum confessor 11 illustris et verus est de quo postmodum non erubescit Ecclesia, sed gloriatur. IV. Ad id vero quod scripserunt mihi compresbyteri nostri Donatus et Fortunatus, Novatus et Gordius, solus rescribere nihil potui, quando a primordio episcopatus mei statuerim nihil sine consilio vestro et sine consensu plebis mea privatim sententia gerere. Sed, cum ad vos per Dei gratiam venero, tunc de iis quae vel gesta sunt vel gerenda, sicut honor mutuus poscit, in commune tractabimus. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, semper bene valere", + "candidate_score": 0.644859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_392_394", + "bdc_text": "Huc ergo veni , inde Constantiam , ut fratribus illic satisfacerem de scriptis in GalliamZu Bucers Besuch in Konstanz um den 5. /6 . Mai 1535 vgl. oben Nr. Nr. 585 , 3-17. . Discessi ab his , ut ipsi testati sunt amicissimis mihiBriefe der Konstanzer an Bucer aus der Zeit kurz nach dessen Besuch scheinen nicht erhalten zu sein. .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_408", + "psc_text": "hujus et sequentis epistolae habes tertia post hanc epistola ad Stephanum in haec verba: « Baptismum non esse quo haeretici utuntur, nec quemquam apud eos qui Christo adversantur per gratiam Christi posse proficere, diligenter nuper expressum est in epistola quae ad Quintum, collegam nostrum in Mauritania constitutum super ea rescripta est; item in litteris quas collegae nostri ad episcopos in Numidia praesidentes ante fecerunt, cujus utriusque epistolae exempla subdidi. » Utriusque etiam fit mentio in epistola ad Jubaianum, et hujus epistola sequenti. 126 EPISTOLA LXXI.(Erasm. ad Quintinum, p. 337. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon. Lips. LXXI Paris., LXX.) AD QUINTUM, DE HAERETICIS BAPTIZANDIS. ARGUMENTUM.-- Respondetur Quinto, in Mauritania episcopo, consulenti de haereticis baptizandis. I. Cyprianus Quinto fratri salutem. Retulit ad me, frater charissime, Lucianus compresbyter noster te desiderasse ut significaremus tibi quid sentiamus de his qui apud haereticos et schismaticos baptizati videntur. De qua re quid nuper in concilio plurimi coepiscopi,", + "candidate_score": 0.644858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_376", + "bdc_text": "illic evangelium est , atque dominus dedit , dum illic fui , et nisi ultro dissipent eam concionatores , optime de hac ecclesia spero .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", + "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", + "candidate_score": 0.644525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_206_208", + "bdc_text": "De me non loquor ; scis , pro quibus . Tribuo plus satis monarchiae pontificiaeVgl.", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_395", + "psc_text": "(Deut. XVII, 12, 13) . Et iterum ad Samuelem loquitur et dicit: Non te spreverunt, sed me spreverunt (III Reg. VII, 7) . Et adhuc Dominus in Evangelio, cum ei dictum esset, Sic respondes Pontifici, custodiens et docens sacerdotalem honorem servari oportere, contra Pontificem nihil dixerit, sed innocentiam suam tantummodo purgans responderit dicens: Si male locutus sum, exprobra de malo. Si autem bene, quid me caedis (Joan. XVIII) ? Item beatus Apostolus, cum ei dictum esset, Sic insilis iu sacerdotem Dei maledicendo (Act. XXIII, 4, 5) , nihil contumeliose locutus sit adversus sacerdotem, quando et potuerit se constanter exerere adversus eos qui Dominum crucifixissent et qui jam Deum et Christum et templum et sacerdotium perdidissent; sed, quamvis in falsis et spoliatis sacerdotibus umbram tamen ipsam inanem sacerdotalis nominis cogitans dixerit: Nesciebam, fratres, quia pontifex est. Scriptum est enim: Principem populi tui non maledices (Exod. XXII, 23) . IV. Nisi si", + "candidate_score": 0.643988, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_405", + "bdc_text": "Gratum est , quod monetis , sed dolet , quod non amicius de nobis sentitis , quam quod dubitetis nos pridem vos consulturos fuisse vel precum opem a vobis imploraturos , si decima ex parte in tanto nostra ecclesia discrimine fuisset .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_329", + "psc_text": "ad gloriam. Qui se semel castraverunt propter regnum coelorum, Deo per omnia placeant, nec sacerdotes Dei aut Ecclesiam Domini scandalo suae pravitatis offendant. Et si ad praesens a nobis quidam ex fratribus nostris contristari videntur, nos tamen in salubri persuasione maneamus, scientes et Apostolum dixisse: Ergo ego inimicus factus vobis sum verum dicens vobis (Gal. IV, 16) ? Quod si obtemperaverint nobis, lucrati sumus fratres, et eos ad salutem pariter et dignitatem nostro sermone formavimus. Si autem quidam de perversis obtemperare noluerint, sequamur eumdem Apostolum dicentem: Si hominibus placerem, Christi servus non essem (Gal. I, 10) . Si quibusdam suadere non possumus ut eos Christo placere faciamus, nos certe, quod nostrum est, Christo Domino et Deo nostro, praecepta ejus servando, placeamus. Opto te, frater charissime ac desiderantissime, in Domino bene valere. EPISTOLA LXIII.(Erasm., II, 3. Pamel., Rigalt., Baluz., LXIII. Paris., LXII Oxon., Lips., LXIII.) AD CAECILIUM DE SACRAMENTO DOMINICI CALICIS.", + "candidate_score": 0.643657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_405", + "bdc_text": "Gratum est , quod monetis , sed dolet , quod non amicius de nobis sentitis , quam quod dubitetis nos pridem vos consulturos fuisse vel precum opem a vobis imploraturos , si decima ex parte in tanto nostra ecclesia discrimine fuisset .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_33", + "psc_text": "facti sui et desiderent communionem, utique que subveniri eis debet, sive viduae, sive clinomeni, qui se exhibere non possunt, sive hi qui in carceribus sunt, sive exclusi de sedibus suis, utique habere debent qui eis ministrent. Sed et catechumini apprehensi infirmitate decepti esse non debebunt, ut eis subveniatur; et, quod maximum est, corpora martyrum aut caeterorum si non sepeliantur, grande periculum imminet eis quibus incumbit hoc opus. Cujuscumque ergo vestrum, quacumque occasione fuerit effectum hoc opus, certi sumus eum bonum servum aestimari, ut qui in minimo fidelis fuit constituatur super decem civitates. Faciat autem Deus, qui omnia praestat sperantibus in se, ut omnes nos in his operibus inveniamur. Salutant vos fratres qui sunt in vinculis, et presbyteri et tota Ecclesia, quae et ipsa cum summa sollicitudine excubat pro omnibus qui invocant nomen Domini. Sed et vos petimus mutua vice memores sitis nostri. Sciatis autem Bassianum pervenisse ad nos; et petimus", + "candidate_score": 0.642403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_376", + "bdc_text": "illic evangelium est , atque dominus dedit , dum illic fui , et nisi ultro dissipent eam concionatores , optime de hac ecclesia spero .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_348", + "psc_text": "dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam, quibusdam in locis aqua offeratur in Dominico calice, quae sola Christi sanguinem non possit exprimere. Cujus rei sacramentum nec in Psalmis tacet Spiritus sanctus faciens mentionem dominici calicis et dicens: Calix tuus inebrians perquam optimus (Psal. XXII, 5) . Calix autem qui inebriat, utique vino mixtus est: neque enim aqua inebriare quemquam potest. Sic autem calix Dominicus inebriat ut et Noe in Genesi vinum bibens inebriatus est. Sed, quia ebrietas Dominici calicis et sanguinis non est talis qualis est ebrietas vini saecularis, cum diceret Spiritus sanctus in Psalmo, Calix tuus inebrians, addidit perquam optimus, quod scilicet calix Dominicus sic bibentes", + "candidate_score": 0.641643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_401_403", + "bdc_text": "Non erat credendum cuivis , mi Leo . Et si in tanto eramus periculo , pridem nos monitos oportuit . Valde miramur Helveticarum ecclesiarum in hac re credulitatem ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_31", + "psc_text": "minimum periculum incumbere si non hortati fueritis fratres nostros stare in fide immobiles, ne in praeceps euntium ad idololatriam funditus eradicetur fraternitas. Nec enim hoc solum verbis vos hortamur, sed discere poteritis a pluribus a nobis ad vos venientibus quoniam ea omnia nos Deo adjuvante et fecimus et facimus cum omni sollicitudine et periculo saeculari, ante oculos plus habentes timorem Dei et poenas perpetuas quam timorem hominum et brevem injuriam, non deserentes fraternitatem, et hortantes eos stare in fide et paratos esse ire cum Domino. Sed et ascendentes ad hoc quod compellebantur revocavimus. Ecclesia stat in fide, licet quidam terrore ipso compulsi, sive quod essent insignes personae, sive apprehensi, timore hominum vererentur: quos quidem separatos a nobis non dereliquimus, sed ipsos cohortati sumus et hortamur agere poenitentiam, si quo modo indulgentiam poterunt recipere ab eo qui potest praestare, ne, si relicti 8 fuerint a nobis, pejores efficiantur. III. Videtis ergo,", + "candidate_score": 0.638329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_356", + "bdc_text": "Lutherus non alienavit me , sed cum conventum spero et video literis parum profici et plurimis occupatus sum , denique ad manum nulli fuerunt tabellarii , feci , quod vos quoque fecistis :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_147", + "psc_text": "ratio declarata est, aliud accessit quod nec ipsum latere vos debuit. Nam frater noster Lucianus, et ipse unus de confessoribus, fide quidem calidus et virtute robustus, sed minus Dominica lectione fundatus, quaedam conatus est, imperiti jampridem se vulgi auctorem constituens, ut manu ejus scripti libelli gregatim multis nomine Pauli darentur, cum Mappalicus martyr cautus et verecundus, legis ac disciplinae memor, nullas contra Evangelium litteras fecerit, sed tantum domestica pietate commotus matri suae, quae lapsa fuerat, mandaverit pacem dari; Saturninus quoque post tormenta adhuc in carcere constitutus nullas ejusmodi litteras emiserit. Lucianus vero, non tantum Paulo adhuc in carcere posito nomine illius libellos manu sua scriptos passim dedit, sed et post ejus excessum eadem facere sub ejus nomine perseveravit dicens hoc sibi ab illo mandatum, ne sciens domino magis quam conservo obtemperandum. Aurelii quoque adolescentis tormenta perpessi nomine libelli multi dati sunt ejusdem Luciani manu scripti, quod litteras ille non nosset.", + "candidate_score": 0.637968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_356_358", + "bdc_text": "Lutherus non alienavit me , sed cum conventum spero et video literis parum profici et plurimis occupatus sum , denique ad manum nulli fuerunt tabellarii , feci , quod vos quoque fecistis : raro scripsi . Nam unis duntaxat distuli respondere literis .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_114", + "psc_text": "Item, cum comperissem eos qui sacrilegis contactibus manus suas atque ora maculassent, vel nefandis libellis nihilominus conscientiam polluissent, exambire ad martyres passim, confessores quoque importuna et gratiosa deprecatione corrumpere, ut sine ullo discrimine atque examine singulorum darentur quotidie libellorum millia contra Evangelii legem, litteras feci quibus martyres et confessores consilio meo quantum possem ad Dominica praecepta revocarem. Item presbyteris et diaconibus non defuit sacerdotii vigor, ut quidam, minus disciplinae memores et temeraria festinatione praecipites, qui cum lapsis communicare jam coeperant, comprimerentur, intercedentibus nobis. Plebi quoque ipsi quantum potuimus animum composuimus, et ut ecclesiastica disciplina servaretur instruximus. III. Postmodum vero, cum quidam de lapsis, sive sua sponte, sive aliquo incitatore, audaci flagitatione proruerent ut pacem sibi a martyribus et confessoribus promissam extorquere violento impetu niterentur, de hoc etiam bis ad clerum litteras feci et legi eis mandavi, ut ad illorum violentiam interim quoquo genere mitigandam, si qui libello a martyribus accepto", + "candidate_score": 0.635528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_212", + "bdc_text": "Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ?", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", + "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", + "candidate_score": 0.634102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_305", + "bdc_text": "Bucer verwahrte sich bereits in einem Brief an Pellikan vom 10 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_35", + "psc_text": "ET DIACONOS ROMAE CONSISTENTES. ARGUMENTUM.-- Epistola haec familiaris est; quare argumento non indiget, potissimum cum ex titulo ipso id satis colligi queat. Desideratur autem epistola Cleri Romani ad quam respondet Cyprianus. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus salutem. Cum de excessu boni viri collegae mei rumor apud nos incertus esset, fratres charissimi, et opinio dubia nutaret, accepi a vobis litteras ad me missas per Crementium hypodiaconum, quibus plenissime de glorioso ejus exitu instruerer; et exultavi satis quod, pro integritate administrationis ejus, consummatio quoque honesta processerit. In quo vobis quoque plurimum gratulor quod ejus memoriam tam celebri et illustri testimonio prosequamini, ut per vos innotesceret nobis quod et vobis esset circa praepositi memoriam gloriosum, et nobis quoque fidei ac virtutis praeberet exemplum. Nam quantum perniciosa res est ad sequentium lapsum ruina praepositi, in tantum contra utile est et salutare cum se episcopus per firmamentum fidei fratribus praebet imitandum. II.", + "candidate_score": 0.6313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_246", + "bdc_text": "Er war 1539 an der Reformation von Leipzig beteiligt , nahm als Schreiber der protestantischen", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_147", + "psc_text": "ratio declarata est, aliud accessit quod nec ipsum latere vos debuit. Nam frater noster Lucianus, et ipse unus de confessoribus, fide quidem calidus et virtute robustus, sed minus Dominica lectione fundatus, quaedam conatus est, imperiti jampridem se vulgi auctorem constituens, ut manu ejus scripti libelli gregatim multis nomine Pauli darentur, cum Mappalicus martyr cautus et verecundus, legis ac disciplinae memor, nullas contra Evangelium litteras fecerit, sed tantum domestica pietate commotus matri suae, quae lapsa fuerat, mandaverit pacem dari; Saturninus quoque post tormenta adhuc in carcere constitutus nullas ejusmodi litteras emiserit. Lucianus vero, non tantum Paulo adhuc in carcere posito nomine illius libellos manu sua scriptos passim dedit, sed et post ejus excessum eadem facere sub ejus nomine perseveravit dicens hoc sibi ab illo mandatum, ne sciens domino magis quam conservo obtemperandum. Aurelii quoque adolescentis tormenta perpessi nomine libelli multi dati sunt ejusdem Luciani manu scripti, quod litteras ille non nosset.", + "candidate_score": 0.627474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_75", + "bdc_text": "Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_466", + "psc_text": "Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto velociter tollas ac praedamnes. Quod prius quidem te facere oportebat quam in mundo lethale virus aspersum simplicium et innocentium interficeret mentes. Non ergo dignum est rebaptizare. Ergo eradica et extrica, ut diximus, florulentis sermonibus atque dignis per posteriorem epistolam priora scripta, quae contra catholicam fidem servare censuerunt genimina viperarum. Non enim decet tantae urbis antistitem excellentissimumque doctorem ut, dum putas haeresis baptisma praedamnandum, verum Baptisma sermonibus maculare audias quae doles contra Apostolum scilicet repugnare dicentem: Unus Deus, una fides, unum Baptisma. AD PLEBEM CARTHAGINIS. Cyprianus plebi Carthagini consistenti aeternam in Domino salutem. Gratias quidem agimus Deo Patri et Domino Jesu", + "candidate_score": 0.626739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_305", + "bdc_text": "Bucer verwahrte sich bereits in einem Brief an Pellikan vom 10 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_133", + "psc_text": "Domini praecepta, teneatur. Opto te, frater charissime, semper bene valere. EPISTOLA XX.(Pamel., XXI. Rigalt, Baluz., Paris., XX. Oxon., Lips., XXI.) CELERINI AD LUCIANUM. ARGUMENTUM.-- Celerinus pro sororibus suis Romae lapsis, pacem a confessoribus Carthaginiensibus petit. I. Celerinus Luciano salutem. Haec cum tibi scriberem, domine frater, gaudens et tristis eram: gaudens eo quod audierim te pro nomine Domini nostri Jesu Christi salvatoris nostri tantum et illius nomen penes magistratus hujus mundi confessum, tristis autem in eo quod ab eo ex quo te deduxi, numquam litteras tuas accipere potui. Et nunc modo duplex mihi tristitia incubuit, quod, cum Montanum fratrem nostrum communem abs te de carcere ad me esse venturum sciebas, de salute tua vel quid penes te agatur mihi non significaveris. Sed hoc solet contingere servis Dei, maxime eis qui in confessione Christi sunt constituti. Scio enim quoniam unusquisque jam quae sunt saeculi non attendit, quoniam coronam coelestem sperat. Ego enim", + "candidate_score": 0.624815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_305", + "bdc_text": "Bucer verwahrte sich bereits in einem Brief an Pellikan vom 10 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_112", + "psc_text": "scripserat, epistolarum exemplis, imo iisdem quibus illic verbis utitur. Cf. Ep. XXII, ad Cler. Rom. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus salutem. Quoniam comperi, fratres charissimi, minus simpliciter et minus fideliter vobis renuntiari quae hic a nobis et gesta sunt et geruntur, necessarium duxi has ad vos litteras facere, quibus vobis actus nostri et disciplinae et diligentiae ratio redderetur. Nam, sicut Domini mandata instruunt, orto statim turbationis impetu primo, cum me clamore violento frequenter populus flagitasset, non tam meam salutem quam quietem fratrum publicam cogitans, interim secessi, ne per inverecundam praesentiam nostram, seditio quae coeperat, plus provocaretur. Absens tamen corpore, nec spiritu nec actu nec monitis meis defui quominus secundum Domini praecepta, fratribus nostris in quibus possem mea mediocritate consulerem. II. Et quid egerim loquuntur vobis epistolae pro temporibus emissae numero tredecim, 24 quas ad vos transmisi; in quibus nec clero consilium, nec confessoribus exhortatio, nec extorribus, quando", + "candidate_score": 0.62439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_242_244", + "bdc_text": "tuas literasDie Antwort Bucers läßt erkennen , daß Bullingers nicht erhaltener Brief inhaltlich jenem an Myconius vom 24 . Juni ( oben Nr. 598 ) entsprochen haben dürfte. : In his plusculum iratus es et grave minitaris .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_117", + "psc_text": "AD MOYSEN ET MAXIMUM ET CAETEROS CONFESSORES. ARGUMENTUM hujus Epistolae habes infra, Epistola XXXI, ubi Clerus Romanus: « In quo loco, inquiunt, maximas tibi atque uberes gratias referre debemus et reddimus, quod illorum carceris tenebras litteris illuminasti; quod ad illos venisti, quomodo introire potuisti; quod illorum animos sua fide et confessione robustos tuis allocutionibus litterisque recreasti; quod, felicitates eorum condignis laudibus prosecutus, accendisti ad multo ardentiorem coelestis gloriae cupiditatem; quod pronos impulisti; quod, ut credimus et optamus, victores futuros viribus tui sermonis animasti; ut, quamquam hoc totum de fide confitentium et divina indulgentia venire videatur, tamen in martyrio suo tibi ex aliquo debitores facti esse videantur. » I. Cyprianus Moysi et Maximo presbyteris et caeteris confessoribus fratribus salutem. Et cunctos vos pariter et singulos repraesentavit affectibus nostris, fratres charissimi, Celerinus adveniens, et fidei ac virtutis vestrae comes, et gloriosis congressionibus Dei miles. Universos vos illo veniente 25 conspeximus; et cum", + "candidate_score": 0.622325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_141", + "bdc_text": "Manfred E. Welti , Kleine Geschichte der italienischen Reformation , Gütersloh 1985 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_355", + "psc_text": "5) . Quare, si solus Christus audiendus est, non debemus attendere quid alius ante nos faciendum esse putaverit, sed quid qui ante omnes est Christus prior fecerit. Neque enim hominis consuetudinem sequi oportet, sed Dei veritatem, cum per Esaiam prophetam Deus loquatur et dicat: Sine causa autem colunt me, mandata et doctrinas hominum docentes (Isa. XXIX, 13) . Et iterum Dominus in Evangelio hoc idem repetat dicens: 109 Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis (Marc. VII, 13) . Sed et alio in loco ponit et dicit: Qui solverit unum ex mandatis istis minimis, et sic docuerit homines, minimus vocabitur in regno coelorum (Matth. V, 19) . Quod si nec minima de mandatis Dominicis licet solvere, quanto magis tam magna, tam grandia, tam ad ipsum Dominicae passionis et nostrae redemptionis sacramentum pertinentia fas non est infringere, aut in aliud quam quod divinitus institutum sit humana traditione mutare? Nam, si Jesus", + "candidate_score": 0.620472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_128_130", + "bdc_text": "- Lit. : Wilhelm Jensen , in : NDB III 233f. , principi pientissimo ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_286", + "psc_text": "23) . III. Gaudere nos et exultare voluit in persecutionibus Dominus, quia, quando persecutiones fiunt, tunc dantur coronae fidei, tunc probantur milites Dei, tunc martyribus patent coeli. Neque enim sic nomen militiae dedimus ut pacem tantummodo cogitare, et detrectare et recusare militiam debeamus, quando in ipsa militia primus ambulaverit Dominus humilitatis et tolerantiae et passionis magister, ut quod fieri docuit prior faceret, et quod pati hortatur, prior pro nobis ipse pateretur. Sit ante oculos vestros, fratres dilectissimi, quod qui omne judicium a Patre solus accepit et qui venturus est judicaturus, jam judicii sui et cognitionis futurae sententiam protulerit, praenuntians et contestans confessurum se coram Patre suo confitentes et negaturum negantes. Si mortem possemus evadere, merito mori timeremus: porro autem, cum mortalem mori necesse sit, amplectamur occasionem de divina promissione et dignatione venientem, et fungamur exitu mortis cum praemio immortalitatis, nec vereamur occidi, quos constat quando occidimur coronari. IV. Nec quisquam,", + "candidate_score": 0.617177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_294", + "bdc_text": "Bucers Klage über das Fernbleiben der Zürcher vom Konstanzer Gespräch in seinem Brief vom 18 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_241", + "psc_text": "factioni ejus adjunxerit, sciat se in ecclesia nobiscum non esse communicaturum, qui sponte maluit ab ecclesia separari. Hac litteras meas fratribus nostris legite, et Carthaginem ad clerum quoque transmittite, additis nominibus eorum qui cum Felicissimo se junxerunt. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et nostri meminisse. Valete. 52 EPISTOLA XXXIX.(Pamel., Rigalt., Baluz., XXXIX. Paris. XXXVIII. Oxon., Lips., XLII.) CALDONII, HERCULANI ET CAETERORUM EPISTOLA AD CYPRIANUM, DE ABSTENTO FELICISSIMO CUM SUIS. ARGUMENTUM.-- Quod jusserat illis epistola praecedens, perficiunt Caldonius, Herculanus ac caeteri. Caldonius cum Herculano et Victore collegis, item Rogatiano cum Numidico presbyteris. Abstinuimus a communicatione Felicissimum et Augendum, item Repostum de extorribus, et Irenem Rutilorum, et Paulam sarcinatricem; quod ex annotatione mea scire debuisti. Item abstinuimus Sophronium, et ipsum de extorribus, Soliassum budinarium. EPISTOLA XL.(Erasm., I, 8. Pamel., Rigalt., Baluz., XL. Paris., XXXIX. Oxon., Lips., XLIII.) AD PLEBEM, DE QUINQUE PRESBYTERIS SCHISMATICIS FACTIONIS FELICISSIMI. ARGUMENTUM.-- Quemadmodum epistola ante hanc", + "candidate_score": 0.614144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_294", + "bdc_text": "Bucers Klage über das Fernbleiben der Zürcher vom Konstanzer Gespräch in seinem Brief vom 18 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_466", + "psc_text": "Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto velociter tollas ac praedamnes. Quod prius quidem te facere oportebat quam in mundo lethale virus aspersum simplicium et innocentium interficeret mentes. Non ergo dignum est rebaptizare. Ergo eradica et extrica, ut diximus, florulentis sermonibus atque dignis per posteriorem epistolam priora scripta, quae contra catholicam fidem servare censuerunt genimina viperarum. Non enim decet tantae urbis antistitem excellentissimumque doctorem ut, dum putas haeresis baptisma praedamnandum, verum Baptisma sermonibus maculare audias quae doles contra Apostolum scilicet repugnare dicentem: Unus Deus, una fides, unum Baptisma. AD PLEBEM CARTHAGINIS. Cyprianus plebi Carthagini consistenti aeternam in Domino salutem. Gratias quidem agimus Deo Patri et Domino Jesu", + "candidate_score": 0.611384, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_102", + "bdc_text": "1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_414", + "psc_text": "aliquid insolenter aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere. Nec despexit Paulum quod Ecclesiae prius persecutor fuisset, sed consilium veritatis admisit, et rationi legitimae quam Paulus vindicabat facile consensit (Gal. II, 14); documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens, ut non pertinaciter nostra amemus, sed quae aliquando a fratribus et collegis nostris utiliter et salubriter suggeruntur, si sint vera et legitima, ipsa potius nostra ducamus. Cui rei Paulus quoque prospiciens, et concordiae et paci fideliter consulens, in epistola sua posuit dicens: Prophetae autem duo aut tres loquantur, et caeteri examinent. Si autem alii revelatum fuerit sedenti, ille prior taceat (I Cor. XIV, 29, 30) . Qua in parte docuit et ostendit multa singulis in melius revelari, et debere unumquemque, non pro eo quod semel imbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed, si quid melius et utilius extiterit, libenter amplecti. Non", + "candidate_score": 0.611037, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_242", + "bdc_text": "tuas literasDie Antwort Bucers läßt erkennen , daß Bullingers nicht erhaltener Brief inhaltlich jenem an Myconius vom 24 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_117", + "psc_text": "AD MOYSEN ET MAXIMUM ET CAETEROS CONFESSORES. ARGUMENTUM hujus Epistolae habes infra, Epistola XXXI, ubi Clerus Romanus: « In quo loco, inquiunt, maximas tibi atque uberes gratias referre debemus et reddimus, quod illorum carceris tenebras litteris illuminasti; quod ad illos venisti, quomodo introire potuisti; quod illorum animos sua fide et confessione robustos tuis allocutionibus litterisque recreasti; quod, felicitates eorum condignis laudibus prosecutus, accendisti ad multo ardentiorem coelestis gloriae cupiditatem; quod pronos impulisti; quod, ut credimus et optamus, victores futuros viribus tui sermonis animasti; ut, quamquam hoc totum de fide confitentium et divina indulgentia venire videatur, tamen in martyrio suo tibi ex aliquo debitores facti esse videantur. » I. Cyprianus Moysi et Maximo presbyteris et caeteris confessoribus fratribus salutem. Et cunctos vos pariter et singulos repraesentavit affectibus nostris, fratres charissimi, Celerinus adveniens, et fidei ac virtutis vestrae comes, et gloriosis congressionibus Dei miles. Universos vos illo veniente 25 conspeximus; et cum", + "candidate_score": 0.604461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_277", + "bdc_text": "Provocatus est a papistis , provocatus est a Muntzero et Carolostadio , cum quo utE :", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_466", + "psc_text": "Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto velociter tollas ac praedamnes. Quod prius quidem te facere oportebat quam in mundo lethale virus aspersum simplicium et innocentium interficeret mentes. Non ergo dignum est rebaptizare. Ergo eradica et extrica, ut diximus, florulentis sermonibus atque dignis per posteriorem epistolam priora scripta, quae contra catholicam fidem servare censuerunt genimina viperarum. Non enim decet tantae urbis antistitem excellentissimumque doctorem ut, dum putas haeresis baptisma praedamnandum, verum Baptisma sermonibus maculare audias quae doles contra Apostolum scilicet repugnare dicentem: Unus Deus, una fides, unum Baptisma. AD PLEBEM CARTHAGINIS. Cyprianus plebi Carthagini consistenti aeternam in Domino salutem. Gratias quidem agimus Deo Patri et Domino Jesu", + "candidate_score": 0.600336, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum", + "max_score": 0.724804, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_73_75", + "bdc_text": "Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_419", + "psc_text": "Doceat te ipse, qui condidit. Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, hic in me manet, et ego in illo. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui comedit me, vivit propter me. Iste est panis qui de coelo descendit (Joan. VI, 55, et seqq.) . Sed et Joannes Evangelista, qui de pectore Christi hauserat sapientiam, in eadem verba concordat, dicens: In hoc intelligimus quod in eo manemus, et ipse in nobis: quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Si quis confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo est (I Joan. IV, 13 et 15) . Si credis in Christum, quomodo et Apostoli crediderunt, unum cum eis in Christo corpus efficieris. Si autem temerarium est fidem eorum tibi et opera vindicare, qui fidem eamdem et opera non habes, eumdem locum habere non poteris. 30. Ordo Ecclesiae. Peccata gravia", + "candidate_score": 0.724804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_72_74", + "bdc_text": "Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_419", + "psc_text": "Doceat te ipse, qui condidit. Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, hic in me manet, et ego in illo. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui comedit me, vivit propter me. Iste est panis qui de coelo descendit (Joan. VI, 55, et seqq.) . Sed et Joannes Evangelista, qui de pectore Christi hauserat sapientiam, in eadem verba concordat, dicens: In hoc intelligimus quod in eo manemus, et ipse in nobis: quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Si quis confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo est (I Joan. IV, 13 et 15) . Si credis in Christum, quomodo et Apostoli crediderunt, unum cum eis in Christo corpus efficieris. Si autem temerarium est fidem eorum tibi et opera vindicare, qui fidem eamdem et opera non habes, eumdem locum habere non poteris. 30. Ordo Ecclesiae. Peccata gravia", + "candidate_score": 0.700714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74_76", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_419", + "psc_text": "Doceat te ipse, qui condidit. Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, hic in me manet, et ego in illo. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui comedit me, vivit propter me. Iste est panis qui de coelo descendit (Joan. VI, 55, et seqq.) . Sed et Joannes Evangelista, qui de pectore Christi hauserat sapientiam, in eadem verba concordat, dicens: In hoc intelligimus quod in eo manemus, et ipse in nobis: quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Si quis confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo est (I Joan. IV, 13 et 15) . Si credis in Christum, quomodo et Apostoli crediderunt, unum cum eis in Christo corpus efficieris. Si autem temerarium est fidem eorum tibi et opera vindicare, qui fidem eamdem et opera non habes, eumdem locum habere non poteris. 30. Ordo Ecclesiae. Peccata gravia", + "candidate_score": 0.687521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_50_52", + "bdc_text": "Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ; 2Kor 3 , 6 ; Apg 28 , 8 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_386", + "psc_text": "diversiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus. Et divisiones operationum [Al. operationis] sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem data est adapertio Spiritus juxta id quod expedit (I Cor. XII, 4 seqq.) . Et iterum: Sicut corpus unum est, et membra plura habet: omnia autem membra corporis cum sint multa, unum corpus est; sic et Christus (Ibid., 12) . Verum ne dicas in uno corpore diversa membra unum habere meritum, statim gradus describit Ecclesiae, et ait: Quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos, secundo Prophetas, tertio Doctores, deinde virtutes, et gratias curationum, opitulationes, gubernationes, genera linguarum. Numquid omnes Apostoli? numquid omnes Prophetae? numquid omnes Doctores? numquid omnes virtutes? numquid omnes gratiam habent curationum? numquid omnes linguis loquuntur? numquid omnes interpretantur? Aemulamini autem dona majora, et adhuc excellentiorem viam vobis demonstro (Ibid., 28 seqq.) . Cumque de charitatis virtutibus latius disputasset, adjecit: Sive Prophetiae evacuabuntur, sive linguae", + "candidate_score": 0.686013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_50", + "bdc_text": "Quae omnia apostolus sacro ministerio tribuitVgl. 1Kor 4 , 1 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_386", + "psc_text": "diversiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus. Et divisiones operationum [Al. operationis] sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem data est adapertio Spiritus juxta id quod expedit (I Cor. XII, 4 seqq.) . Et iterum: Sicut corpus unum est, et membra plura habet: omnia autem membra corporis cum sint multa, unum corpus est; sic et Christus (Ibid., 12) . Verum ne dicas in uno corpore diversa membra unum habere meritum, statim gradus describit Ecclesiae, et ait: Quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos, secundo Prophetas, tertio Doctores, deinde virtutes, et gratias curationum, opitulationes, gubernationes, genera linguarum. Numquid omnes Apostoli? numquid omnes Prophetae? numquid omnes Doctores? numquid omnes virtutes? numquid omnes gratiam habent curationum? numquid omnes linguis loquuntur? numquid omnes interpretantur? Aemulamini autem dona majora, et adhuc excellentiorem viam vobis demonstro (Ibid., 28 seqq.) . Cumque de charitatis virtutibus latius disputasset, adjecit: Sive Prophetiae evacuabuntur, sive linguae", + "candidate_score": 0.68493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_419", + "psc_text": "Doceat te ipse, qui condidit. Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, hic in me manet, et ego in illo. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui comedit me, vivit propter me. Iste est panis qui de coelo descendit (Joan. VI, 55, et seqq.) . Sed et Joannes Evangelista, qui de pectore Christi hauserat sapientiam, in eadem verba concordat, dicens: In hoc intelligimus quod in eo manemus, et ipse in nobis: quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Si quis confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo est (I Joan. IV, 13 et 15) . Si credis in Christum, quomodo et Apostoli crediderunt, unum cum eis in Christo corpus efficieris. Si autem temerarium est fidem eorum tibi et opera vindicare, qui fidem eamdem et opera non habes, eumdem locum habere non poteris. 30. Ordo Ecclesiae. Peccata gravia", + "candidate_score": 0.67892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_55_57", + "bdc_text": "Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse . Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus . Christus loquitur et agit in ministro , et fide recipitur , quod Christus per ministrum loquitur et agit , nec est minister Christi , in quo non omnia loquitur et agit Christus .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_386", + "psc_text": "diversiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus. Et divisiones operationum [Al. operationis] sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem data est adapertio Spiritus juxta id quod expedit (I Cor. XII, 4 seqq.) . Et iterum: Sicut corpus unum est, et membra plura habet: omnia autem membra corporis cum sint multa, unum corpus est; sic et Christus (Ibid., 12) . Verum ne dicas in uno corpore diversa membra unum habere meritum, statim gradus describit Ecclesiae, et ait: Quosdam quidem posuit Deus in Ecclesia, primum Apostolos, secundo Prophetas, tertio Doctores, deinde virtutes, et gratias curationum, opitulationes, gubernationes, genera linguarum. Numquid omnes Apostoli? numquid omnes Prophetae? numquid omnes Doctores? numquid omnes virtutes? numquid omnes gratiam habent curationum? numquid omnes linguis loquuntur? numquid omnes interpretantur? Aemulamini autem dona majora, et adhuc excellentiorem viam vobis demonstro (Ibid., 28 seqq.) . Cumque de charitatis virtutibus latius disputasset, adjecit: Sive Prophetiae evacuabuntur, sive linguae", + "candidate_score": 0.677519, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_59_61", + "bdc_text": "\"Sola fide editur Christus , ergo non beneficio ministri\"Vgl . oben Nr. 562 , 21f. 37-41 . similis huic : Sola virtute attractiva commode cibum recipimus , non ergo pascimur beneficio coci .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_355", + "psc_text": "non judicet (Rom. XIV, 3) ; non inter jejunia et saturitatem aequalia merita dispensat; sed contra eos loquitur, qui in Christum credentes, adhuc judaizabant: et eos qui ex Gentibus [ Al. gentilibus] crediderant, monet, ne scandalizent illos cibo suo, qui adhuc in fide infirmiores erant. Denique et in consequentibus [ Al. continentibus] hoc ipsum sonat: Scio et confido in Domino Jesu, quod nihil commune per seipsum est, nisi ei, qui existimat quid commune esse, illi commune est. Si enim propter cibum frater tuus contristatur, jam non secundum charitatem ambulas. Noli cibo tuo illum perdere, pro quo Christus mortuus est. Non ergo blasphemetur bonum nostrum. Non est enim regnum Dei esca [Al. escae] et potus (Ibid., 14, seqq.) . Ac ne quis putaret hoc de jejuniis dici, et non de superstitione Judaica, statim edisserit: Alius credit manducare omnia. Qui autem infirmus est, olera manducat (Ibid., 2) . Et rursum: Alius judicat", + "candidate_score": 0.672986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_419", + "psc_text": "Doceat te ipse, qui condidit. Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, hic in me manet, et ego in illo. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui comedit me, vivit propter me. Iste est panis qui de coelo descendit (Joan. VI, 55, et seqq.) . Sed et Joannes Evangelista, qui de pectore Christi hauserat sapientiam, in eadem verba concordat, dicens: In hoc intelligimus quod in eo manemus, et ipse in nobis: quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Si quis confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo est (I Joan. IV, 13 et 15) . Si credis in Christum, quomodo et Apostoli crediderunt, unum cum eis in Christo corpus efficieris. Si autem temerarium est fidem eorum tibi et opera vindicare, qui fidem eamdem et opera non habes, eumdem locum habere non poteris. 30. Ordo Ecclesiae. Peccata gravia", + "candidate_score": 0.671268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_210_212", + "bdc_text": "Quid vero tribuo ? Phas non est dicere , qualem ferre possemus pontificem , et eo pacto ostendere , quam non respondeant suo ordini , qui pontifices vocantur ? Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ?", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_46", + "psc_text": "abstinere, nec dare repudium non peccanti, reddat conjugi debitum: sponte quippe se alligavit, ut reddere cogeretur. Nolite fraudare invicem; nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi. Oro te quale illud bonum est, quod orare prohibet? quod corpus Christi accipere non permittit? Quamdiu impleo mariti officium, non impleo continentis Jubet idem Apostolus in alio loco (I Thess. V.), ut semper oremus. Si semper orandum est, numquam ergo conjugio serviendum, quoniam quotiescumque uxori debitum reddo, orare non possum. Petrus Apostolus experimentum habens conjugalium vinculorum, vide quomodo informet Ecclesiam, quid doceat Christianos: Similiter viri cohabitantes juxta scientiam, quasi infirmiori vasculo muliebri tribuentes 248 honorem, et sicut cohaeredes multiplicis gratiae, ut non impediantur orationes vestrae (I Pet. III, 7) . Ecce eodem sensu, quia eodem et spiritu, impediri dicit orationes officio conjugali. Quod autem ait, similiter, idcirco ad imitationem provocat viros, quia jam supra uxoribus praeceperat, dicens: Ut videant viri in timore", + "candidate_score": 0.667051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_376_378", + "bdc_text": "illic evangelium est , atque dominus dedit , dum illic fui , et nisi ultro dissipent eam concionatores , optime de hac ecclesia spero . Abiturum hinc vocavit piissimus vir Bufflerus Isnensis propter Paulum Paul Fagius ( Büchelin , Büchlein) , geb. um 1504 , gest. 1549 , von Rheinzabern ( Pfalz) , Theologe und Hebraist , wurde nach Studien in Heidelberg und Straßburg 1527 Rektor der Lateinschule zu Isny . Als Vertreter dieser Stadt nahm er 1528 an der Berner Disputation und 1534 am Konstanzer Gespräch teil. 1535 begab er sich nach Straßburg , von wo er nach vertiefter praktisch-theologischer Ausbildung 1538 als Pfarrer nach Isny zurückkehrte .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_336", + "psc_text": "apud Athenienses tria tantum praecepta in templo Eleusinae residere scribit: honorandos parentes, venerandos deos, carnibus non vescendum. Orpheus in carmine suo esum carnium penitus detestatur. Pythagorae, Socratis, Antisthenis, et reliquorum frugalitatem referrem in confusionem nostram: nisi et longum esset, et proprii operis indigeret. Hic certe est Antisthenes, qui cum gloriose docuisset rhetoricam, audissetque Socratem, dixisse fertur ad discipulos suos: Abite, et magistrum quaerite, ego enim jam reperi. Statimque venditis quae habebat, et publice distributis, nihil sibi amplius quam palliolum reservavit. Paupertatisque ejus et laboris, et Xenophon testis est in Symposio, et innumerabiles libri ejus: quorum alios philosophico, alios rhetorico genere conscripsit [ Al. scripsit]. Hujus Diogenes ille famosissimus sectator fuit, potentior rege 345 Alexandro et naturae victor humanae. Nam cum discipulorum Antisthenes nullum reciperet, et perseverantem Diogenem removere non posset, novissime clava minatus est [ Al. minitatus], nisi abiret. Cui ille subjecisse dicitur caput, atque dixisse: Nullus tam durus baculus", + "candidate_score": 0.667036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_34_36", + "bdc_text": "De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. : Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_419", + "psc_text": "Doceat te ipse, qui condidit. Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, hic in me manet, et ego in illo. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui comedit me, vivit propter me. Iste est panis qui de coelo descendit (Joan. VI, 55, et seqq.) . Sed et Joannes Evangelista, qui de pectore Christi hauserat sapientiam, in eadem verba concordat, dicens: In hoc intelligimus quod in eo manemus, et ipse in nobis: quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Si quis confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo est (I Joan. IV, 13 et 15) . Si credis in Christum, quomodo et Apostoli crediderunt, unum cum eis in Christo corpus efficieris. Si autem temerarium est fidem eorum tibi et opera vindicare, qui fidem eamdem et opera non habes, eumdem locum habere non poteris. 30. Ordo Ecclesiae. Peccata gravia", + "candidate_score": 0.663929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_243_245", + "bdc_text": "Juni ( oben Nr. 598 ) entsprochen haben dürfte. : In his plusculum iratus es et grave minitaris . Commentarius ille in Galatas , de quo quereris , exceptus est per Casparum Crucigerum Kaspar Cruciger ( Creutziger) d. Ä. , 1504-1548 , studierte in seiner Geburtsstadt Leipzig und in Wittenberg , wurde 1525 Rektor zu Magdeburg und 1528 Professor und Prediger in Wittenberg .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_18", + "psc_text": "ne dum totus in Virginitatis commendatione versatur, contra hominem qui illam aequabat conjugio, in alteram partem favoris suspicionem injiceret. Neque tamen hoc studio evasit adversariorum calumnias, nam et rumigerulis monachis, et piis aliquot catholicae fidei assertoribus nuptias despexisse visus est. Editos libros ipse Pammachius revocare studuit; sed cum nihil proficeret diligentia, auctor Hieronymo fuit, ut novo scripto multorum offensioni occurreret. Ille Apologeticam epistolam, in nostra recensione 48, ad Pammachium rescripsit, quam operae pretium est, lectis hisce libris, recolere. Interea istos, quod nostrarum partium fuit, ad mss. codices diligentissime exegimus, maxime vero Veronensem unum majusculis descriptum litteris et supra quam dici possit antiquum atque emendatum: tum qui ejus vetustati proxime accedit, Cisterciensem alium, sive S. Crucis in Jerusalem de Urbe, denique Casanatensem sequioris quidem aetatis, sed probae notae. LIBER PRIMUS. 237 I. Epicurus Christianorum. Vitia sermonis Joviniani. --Pauci admodum dies sunt, quod sancti ex urbe Roma fratres cujusdam mihi Joviniani Commentariolos", + "candidate_score": 0.655453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_316_318", + "bdc_text": "Ut vos itaque cum Zvinglii tum vestram innocentiam defendatisVgl. oben Nr. 562 , 16-18. , sed ex vero et citra communionem vicii , quod impugnatis , nemo bonorum improbabit . Ego ipse in commentariis meis in Romanos Zvinglium defendi de peccato originaliBucers Kommentar zum Römerbrief ( Bibliographia Bucerana 53 , Nr. 55 ) erschien im März 1536 in Straßburg ; vgl. HBBW IV [Nr. 466 ] , S. 381 , Anm. 48 .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_18", + "psc_text": "ne dum totus in Virginitatis commendatione versatur, contra hominem qui illam aequabat conjugio, in alteram partem favoris suspicionem injiceret. Neque tamen hoc studio evasit adversariorum calumnias, nam et rumigerulis monachis, et piis aliquot catholicae fidei assertoribus nuptias despexisse visus est. Editos libros ipse Pammachius revocare studuit; sed cum nihil proficeret diligentia, auctor Hieronymo fuit, ut novo scripto multorum offensioni occurreret. Ille Apologeticam epistolam, in nostra recensione 48, ad Pammachium rescripsit, quam operae pretium est, lectis hisce libris, recolere. Interea istos, quod nostrarum partium fuit, ad mss. codices diligentissime exegimus, maxime vero Veronensem unum majusculis descriptum litteris et supra quam dici possit antiquum atque emendatum: tum qui ejus vetustati proxime accedit, Cisterciensem alium, sive S. Crucis in Jerusalem de Urbe, denique Casanatensem sequioris quidem aetatis, sed probae notae. LIBER PRIMUS. 237 I. Epicurus Christianorum. Vitia sermonis Joviniani. --Pauci admodum dies sunt, quod sancti ex urbe Roma fratres cujusdam mihi Joviniani Commentariolos", + "candidate_score": 0.648462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_245_247", + "bdc_text": "Commentarius ille in Galatas , de quo quereris , exceptus est per Casparum Crucigerum Kaspar Cruciger ( Creutziger) d. Ä. , 1504-1548 , studierte in seiner Geburtsstadt Leipzig und in Wittenberg , wurde 1525 Rektor zu Magdeburg und 1528 Professor und Prediger in Wittenberg . Er war 1539 an der Reformation von Leipzig beteiligt , nahm als Schreiber der protestantischen Stände an den Religio nsgesprächen 1540/41 teil und bewahrte die Universität Wittenberg während des Interims vor der Auflösung .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_18", + "psc_text": "ne dum totus in Virginitatis commendatione versatur, contra hominem qui illam aequabat conjugio, in alteram partem favoris suspicionem injiceret. Neque tamen hoc studio evasit adversariorum calumnias, nam et rumigerulis monachis, et piis aliquot catholicae fidei assertoribus nuptias despexisse visus est. Editos libros ipse Pammachius revocare studuit; sed cum nihil proficeret diligentia, auctor Hieronymo fuit, ut novo scripto multorum offensioni occurreret. Ille Apologeticam epistolam, in nostra recensione 48, ad Pammachium rescripsit, quam operae pretium est, lectis hisce libris, recolere. Interea istos, quod nostrarum partium fuit, ad mss. codices diligentissime exegimus, maxime vero Veronensem unum majusculis descriptum litteris et supra quam dici possit antiquum atque emendatum: tum qui ejus vetustati proxime accedit, Cisterciensem alium, sive S. Crucis in Jerusalem de Urbe, denique Casanatensem sequioris quidem aetatis, sed probae notae. LIBER PRIMUS. 237 I. Epicurus Christianorum. Vitia sermonis Joviniani. --Pauci admodum dies sunt, quod sancti ex urbe Roma fratres cujusdam mihi Joviniani Commentariolos", + "candidate_score": 0.646784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_244_246", + "bdc_text": "In his plusculum iratus es et grave minitaris . Commentarius ille in Galatas , de quo quereris , exceptus est per Casparum Crucigerum Kaspar Cruciger ( Creutziger) d. Ä. , 1504-1548 , studierte in seiner Geburtsstadt Leipzig und in Wittenberg , wurde 1525 Rektor zu Magdeburg und 1528 Professor und Prediger in Wittenberg . Er war 1539 an der Reformation von Leipzig beteiligt , nahm als Schreiber der protestantischen", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_18", + "psc_text": "ne dum totus in Virginitatis commendatione versatur, contra hominem qui illam aequabat conjugio, in alteram partem favoris suspicionem injiceret. Neque tamen hoc studio evasit adversariorum calumnias, nam et rumigerulis monachis, et piis aliquot catholicae fidei assertoribus nuptias despexisse visus est. Editos libros ipse Pammachius revocare studuit; sed cum nihil proficeret diligentia, auctor Hieronymo fuit, ut novo scripto multorum offensioni occurreret. Ille Apologeticam epistolam, in nostra recensione 48, ad Pammachium rescripsit, quam operae pretium est, lectis hisce libris, recolere. Interea istos, quod nostrarum partium fuit, ad mss. codices diligentissime exegimus, maxime vero Veronensem unum majusculis descriptum litteris et supra quam dici possit antiquum atque emendatum: tum qui ejus vetustati proxime accedit, Cisterciensem alium, sive S. Crucis in Jerusalem de Urbe, denique Casanatensem sequioris quidem aetatis, sed probae notae. LIBER PRIMUS. 237 I. Epicurus Christianorum. Vitia sermonis Joviniani. --Pauci admodum dies sunt, quod sancti ex urbe Roma fratres cujusdam mihi Joviniani Commentariolos", + "candidate_score": 0.64483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_377", + "bdc_text": "Abiturum hinc vocavit piissimus vir Bufflerus Isnensis propter Paulum Paul Fagius ( Büchelin , Büchlein) , geb. um 1504 , gest. 1549 , von Rheinzabern ( Pfalz) , Theologe und Hebraist , wurde nach Studien in Heidelberg und Straßburg 1527 Rektor der Lateinschule zu Isny .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_336", + "psc_text": "apud Athenienses tria tantum praecepta in templo Eleusinae residere scribit: honorandos parentes, venerandos deos, carnibus non vescendum. Orpheus in carmine suo esum carnium penitus detestatur. Pythagorae, Socratis, Antisthenis, et reliquorum frugalitatem referrem in confusionem nostram: nisi et longum esset, et proprii operis indigeret. Hic certe est Antisthenes, qui cum gloriose docuisset rhetoricam, audissetque Socratem, dixisse fertur ad discipulos suos: Abite, et magistrum quaerite, ego enim jam reperi. Statimque venditis quae habebat, et publice distributis, nihil sibi amplius quam palliolum reservavit. Paupertatisque ejus et laboris, et Xenophon testis est in Symposio, et innumerabiles libri ejus: quorum alios philosophico, alios rhetorico genere conscripsit [ Al. scripsit]. Hujus Diogenes ille famosissimus sectator fuit, potentior rege 345 Alexandro et naturae victor humanae. Nam cum discipulorum Antisthenes nullum reciperet, et perseverantem Diogenem removere non posset, novissime clava minatus est [ Al. minitatus], nisi abiret. Cui ille subjecisse dicitur caput, atque dixisse: Nullus tam durus baculus", + "candidate_score": 0.644593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_341_343", + "bdc_text": "Accesserat Reginopolis ; in initio extinctus conatus est Zwei Augustinereremiten , die evangelisch gepredigt hatten , mußten Ende 1534 dem Druck der bayerischen Herzöge weichen ; vgl. Wolfram Wettges , Reformation und Propaganda .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_336", + "psc_text": "apud Athenienses tria tantum praecepta in templo Eleusinae residere scribit: honorandos parentes, venerandos deos, carnibus non vescendum. Orpheus in carmine suo esum carnium penitus detestatur. Pythagorae, Socratis, Antisthenis, et reliquorum frugalitatem referrem in confusionem nostram: nisi et longum esset, et proprii operis indigeret. Hic certe est Antisthenes, qui cum gloriose docuisset rhetoricam, audissetque Socratem, dixisse fertur ad discipulos suos: Abite, et magistrum quaerite, ego enim jam reperi. Statimque venditis quae habebat, et publice distributis, nihil sibi amplius quam palliolum reservavit. Paupertatisque ejus et laboris, et Xenophon testis est in Symposio, et innumerabiles libri ejus: quorum alios philosophico, alios rhetorico genere conscripsit [ Al. scripsit]. Hujus Diogenes ille famosissimus sectator fuit, potentior rege 345 Alexandro et naturae victor humanae. Nam cum discipulorum Antisthenes nullum reciperet, et perseverantem Diogenem removere non posset, novissime clava minatus est [ Al. minitatus], nisi abiret. Cui ille subjecisse dicitur caput, atque dixisse: Nullus tam durus baculus", + "candidate_score": 0.640885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_123_125", + "bdc_text": "Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen . Bullinger widmete ihm 1554 \"De gratia dei iustificante\" ( HBBibl I 276 ) und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ;", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_134", + "psc_text": "regis scilicet Joachim, in mense sexto, in quinta mensis (Ezech. VIII, 1) ; Et, Ego sedebam in domo mea, et senes Juda sedebant coram me (Ezech. XIV, 14) . Atque in eadem die ad eum dicitur. Si fuerint Noe et Daniel, et Job. Erat igitur Daniel adhuc puer, et notus populo, vel propter interpretationem somniorum regis, vel propter Susannae liberationem, et occisionem presbyterorum. Et perspicue comprobatur, eo tempore quo haec dicebantur de Noe et Daniele et Job, adhuc puerum fuisse Danielem, nec potuisse habere filios et filias, quos sua justitia liberaret. Huc usque de Lege. 277 26. Evangelium non est ante Christi crucem. Mulieres Judaeorum ministrabant: magistris alimenta. Joannes Evangelista virgo; ordinem aetatis commendat; quo tempore mortuus; privilegia ejus. --Venit ad Evangelium, et proponit nobis Zachariam et Elisabeth, Petrum et socrum ejus, et consueta vecordia non intelligit istos quoque inter eos, qui legi servierint, debuisse numerari. Neque enim Evangelium ante", + "candidate_score": 0.638367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_123", + "bdc_text": "Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_134", + "psc_text": "regis scilicet Joachim, in mense sexto, in quinta mensis (Ezech. VIII, 1) ; Et, Ego sedebam in domo mea, et senes Juda sedebant coram me (Ezech. XIV, 14) . Atque in eadem die ad eum dicitur. Si fuerint Noe et Daniel, et Job. Erat igitur Daniel adhuc puer, et notus populo, vel propter interpretationem somniorum regis, vel propter Susannae liberationem, et occisionem presbyterorum. Et perspicue comprobatur, eo tempore quo haec dicebantur de Noe et Daniele et Job, adhuc puerum fuisse Danielem, nec potuisse habere filios et filias, quos sua justitia liberaret. Huc usque de Lege. 277 26. Evangelium non est ante Christi crucem. Mulieres Judaeorum ministrabant: magistris alimenta. Joannes Evangelista virgo; ordinem aetatis commendat; quo tempore mortuus; privilegia ejus. --Venit ad Evangelium, et proponit nobis Zachariam et Elisabeth, Petrum et socrum ejus, et consueta vecordia non intelligit istos quoque inter eos, qui legi servierint, debuisse numerari. Neque enim Evangelium ante", + "candidate_score": 0.627635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_419", + "psc_text": "Doceat te ipse, qui condidit. Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, hic in me manet, et ego in illo. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui comedit me, vivit propter me. Iste est panis qui de coelo descendit (Joan. VI, 55, et seqq.) . Sed et Joannes Evangelista, qui de pectore Christi hauserat sapientiam, in eadem verba concordat, dicens: In hoc intelligimus quod in eo manemus, et ipse in nobis: quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Si quis confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo est (I Joan. IV, 13 et 15) . Si credis in Christum, quomodo et Apostoli crediderunt, unum cum eis in Christo corpus efficieris. Si autem temerarium est fidem eorum tibi et opera vindicare, qui fidem eamdem et opera non habes, eumdem locum habere non poteris. 30. Ordo Ecclesiae. Peccata gravia", + "candidate_score": 0.627029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_283", + "bdc_text": "Quia denique tantum universae ecclesiae eius labores profuerunt , ego non possum non gravissime accipere , quod tu , Bullingere , miti alioqui ingenio natus sic audes scribere de Luthero , qui tantopere , inquam , ecclesiae dei commodavit .", + "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Adversus-Jovinianum_window_385", + "psc_text": "quae data est mihi in Evangelio. Cum enim essem liber, ex omnibus omnium [Al. omnibus] me servum feci, ut plures lucrifacerem (I Cor. IX, 13 seqq) . Numquid potes dicere peccare eos, qui vivunt de Evangelio, et qui de sacrificiis participantur? Utique non; Dominus enim disposuit, ut qui praedicant Evangelium, de Evangelio vivant; Apostolus autem qui non abutitur hac licentia, sed laborat manibus suis, ne quem gravet, et die ac nocte operatur, et ministrat his qui secum sunt, utique ideo hoc facit, ut plus laborans, plus aliquid mercedis accipiat. 23. Curramus ad reliqua. Divisiones gratiarum sunt, idem autem Spiritus. Et diversiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus. Et divisiones operationum [Al. operationis] sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem data est adapertio Spiritus juxta id quod expedit (I Cor. XII, 4 seqq.) . Et iterum: Sicut corpus unum est, et membra plura habet: omnia autem membra corporis", + "candidate_score": 0.615444, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1", + "max_score": 0.723879, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]", + "candidate_score": 0.723879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]", + "candidate_score": 0.718834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]", + "candidate_score": 0.712774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]", + "candidate_score": 0.712746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]", + "candidate_score": 0.708423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_441_443", + "bdc_text": "Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos . Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ?", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_6", + "psc_text": "eius eius Gl 10 oratione v agnoscit ex agnoscat G m. 2 16 inpetrabimus ree. Krabinger in christi v 20 modo. W 21 contra W s. 1. m. 2, e contra G 23 secreto v semotis G, secretis W 26 in om. G 27 est om. W speculantur bonos et malos. et quando in unum cum fratribus conuenimus et sacrificia diuina cum Dei sacerdote celebramus, uerecundiae et disciplinae memores esse debemus, non passim uentilare preces nostras inconditis uocibus nec petitionem commendandam modeste Deo tumultuosa loquacitate iactareriactare quia Deus non uocis sed cordis auditor est, nec admonendus est clamoribus qui cogitationes uidet probante Domino et dicente: quid cogitatis nequam in cordi bus uestris ? et alio loco: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. § 5 Quod Anna in primo Regnorum libro ecclesiae typum portans custodit et seruat, quae Deum non clamosa petitione sed tacite et modeste", + "candidate_score": 0.697425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]", + "candidate_score": 0.696098, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_72_74", + "bdc_text": "Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]", + "candidate_score": 0.687009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]", + "candidate_score": 0.681921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50", + "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]", + "candidate_score": 0.676286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_457_459", + "bdc_text": "Dominus id avertat et custodiat nos in suis placitis . Amen . Haec scripsi animo vestri vere amante ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_8", + "psc_text": "Dominus. item legimus in psalmis: dicite in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. per Hieremiam quoque haec eadem Spiritus sanctus suggerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. § 6 Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter 8 Matth. 9, 4. 9 Apoc. 2, 23. 17 I Reg. 1,13. 19 Ps. 4, 5. 22 Hierm. Ep. 5 (= Baruch 6.). 5 te deo tamultuosa ab his incipit S 6 est (ante clam.) om. W G sed G in ras. 7 cogitationes hominum v 9 et scient] sciens S 12 dominum WGv 14 prece...loquebatur om. SWG 15 deum Wv 16 petiit Gv 17 non mouebantur S, «mouebantur G mo in ras. 19 deus W Gv spalmis G 20 uestris om. v et om. V cubilibus S, stratis WGVv eonpungimini S, ct", + "candidate_score": 0.673144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_31_33", + "bdc_text": "tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum . Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare . Dominus ipse nos regat .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_4", + "psc_text": "delictis nostris petimus, aduocati nostri uerba promamus. nam cum dicat: quia quodcumque petierimus a patre in nomine eius dabit nobis, quanto efficacius impetramus quod petimus Christi nomine, si petamus ipsius oratione ? § 4 Sit autem orantibus sermo et precatio cum disciplina quietem continens et pudorem. cogitemus nos sub conspectu Dei stare. placendum est diuinis oculis et habitu corporis et modo uocis. nam ut inpudentis est clamoribus strepere, ita contra congruit uerecundo modestis precibus orare. denique magisterio suo Dominus secrete orare nos praecepit, in abditis et semotis locis, in cubiculis ipsis, quod magis conuenit fidei, ut sciamus Deum ubique esse praesentem, audire omnes et uidere et maiestatis suae plenitudine in abdita quoque et occulta penetrare, sicut scriptum est: ego Deus adproximans et non Deus de longinquo. si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non uidebo eum? nonne caelum et terram ego inpleo? et iterum: in omni loco oculi Dei", + "candidate_score": 0.672432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_457_459", + "bdc_text": "Dominus id avertat et custodiat nos in suis placitis . Amen . Haec scripsi animo vestri vere amante ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_7", + "psc_text": "uidet probante Domino et dicente: quid cogitatis nequam in cordi bus uestris ? et alio loco: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. § 5 Quod Anna in primo Regnorum libro ecclesiae typum portans custodit et seruat, quae Deum non clamosa petitione sed tacite et modeste intra ipsas pectoris latebras precabatur. loquebatur prece occulta sed manifesta fide, loquebatur non uoce sed corde, quia sic Dominum sciebat audire, et. inpetrauit efficaciter quod petit, quia fideliter postulauit. declarat scriptura diuina quae dicit: loquebatur in corde suo et labia eius mouebantur et uox eius non audiebatur, et exaudiuit eam Dominus. item legimus in psalmis: dicite in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. per Hieremiam quoque haec eadem Spiritus sanctus suggerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. § 6 Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis", + "candidate_score": 0.671113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_181", + "bdc_text": "Iste ordo et mutua cura si hodie obtineret in domino et iuxta verbum eius , quid , obsecro , hinc metuas periculi ?", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "et rectore Domino teneremus. § 2 Qui inter cetera salutaria sua monita et praecepta diuina quibus populo suo consulit ad salutem etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. qui fecit uiuere docuit et orare, benignitate ea scilicet qua et cetera dare et conferre dignabusdignatus est, ut dum prece et oratione quam filius docuit aput patrem loquimur, facilius audiamur. iam praedixerat horam uenire, quando ueri adoratores adorarent patrem in spiritu et ueritate, et inpleuit quod ante promisit, ut qui spiritum et neritatemueritatem de eius sanctificatione percepimus de traditione IsCrPIT DE DOMINICA. ORATIONE W, INCIPIT LIBER SCI CYPRIANT EPI DE ORATIONE DOMINICA G; Augustinus de dono perseu. c. 3, 4: legite.. -in beatiCypriammartyrislibro...cuius esttitulus de dominica oratione. 2 alind sunt v 5 docibiles 0, dociles Wv 6 in terris W 8.1. m. 2 7 deus W, de se G 8 sunt om. Baluzius quam dei ex quae dei", + "candidate_score": 0.663487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_86_88", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut ubique nos suo spiritu regat etvon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. doceat quorumlibet scriptis pie utivon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. . De Wittenbergensibus Vgl. ebd. , Z. 65-79. : Hic nihil aliud a vobis contendo , quam ut , quod damnatis illos facere vobis , vos illis ne feceritis , nempe ut incognita caussa eos non condemnetis .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_8", + "psc_text": "Dominus. item legimus in psalmis: dicite in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. per Hieremiam quoque haec eadem Spiritus sanctus suggerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. § 6 Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter 8 Matth. 9, 4. 9 Apoc. 2, 23. 17 I Reg. 1,13. 19 Ps. 4, 5. 22 Hierm. Ep. 5 (= Baruch 6.). 5 te deo tamultuosa ab his incipit S 6 est (ante clam.) om. W G sed G in ras. 7 cogitationes hominum v 9 et scient] sciens S 12 dominum WGv 14 prece...loquebatur om. SWG 15 deum Wv 16 petiit Gv 17 non mouebantur S, «mouebantur G mo in ras. 19 deus W Gv spalmis G 20 uestris om. v et om. V cubilibus S, stratis WGVv eonpungimini S, ct", + "candidate_score": 0.662191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_102_104", + "bdc_text": "1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam . Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. . De scholasticisVgl . oben Nr. 562 , 80-82. :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_26", + "psc_text": "nobis. conuersemur quasi Dei templa, ut Dominum in nobis constet habitare. nec sit degener actus noster ab spiritu, ut qui spiritales et caelestes esse coepimus non nisi spiritalia et caelestia cogitemus et agamus, quia et ipse Dominus Deus dixit: eos qui clarificant me clarificabo: et qui me spernent spernentur, beatus quoque apostolus iii epistula sua posuit : non estis uestri, empti enim estis pretio magno. clarificate et portate Deum in corpore uestro. § 12 Post hoc dicimus: sanctificetur nomen tuum, non quod optemus Deo ut sanctificetur orationibus nostris, sed quod petarpetamus mus a Domino ut nomen eius sanctificetur in nobis. ceterum a quo Deus sanctificatur qui ipse sanctificat? sed quia ipse dizit: 2 Io. 8,34 sq. 17IReg. 2,30. 19 1 Cor. 6,19 sq. 1 dantur G1 eis et SWG1, eis 0', et eia v 3 seruus est peccati v = LXX 4 aeterno S filius autem v 6 eius om.", + "candidate_score": 0.662033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_84_86", + "bdc_text": "De commentariis tuisVgl. ebd. , Z. 52-64 . bene habet res . Oremus dominum , ut ubique nos suo spiritu regat etvon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. doceat quorumlibet scriptis pie utivon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_8", + "psc_text": "Dominus. item legimus in psalmis: dicite in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. per Hieremiam quoque haec eadem Spiritus sanctus suggerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. § 6 Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter 8 Matth. 9, 4. 9 Apoc. 2, 23. 17 I Reg. 1,13. 19 Ps. 4, 5. 22 Hierm. Ep. 5 (= Baruch 6.). 5 te deo tamultuosa ab his incipit S 6 est (ante clam.) om. W G sed G in ras. 7 cogitationes hominum v 9 et scient] sciens S 12 dominum WGv 14 prece...loquebatur om. SWG 15 deum Wv 16 petiit Gv 17 non mouebantur S, «mouebantur G mo in ras. 19 deus W Gv spalmis G 20 uestris om. v et om. V cubilibus S, stratis WGVv eonpungimini S, ct", + "candidate_score": 0.659411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_6_8", + "bdc_text": "inhaltlich erschließen. . Unum vobis in domino cor et mihi vobiscum . Condonabitis igitur hoc occupationibus meis , quod unis vobis ad ternas literas respondeo idque paucis .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_7", + "psc_text": "uidet probante Domino et dicente: quid cogitatis nequam in cordi bus uestris ? et alio loco: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. § 5 Quod Anna in primo Regnorum libro ecclesiae typum portans custodit et seruat, quae Deum non clamosa petitione sed tacite et modeste intra ipsas pectoris latebras precabatur. loquebatur prece occulta sed manifesta fide, loquebatur non uoce sed corde, quia sic Dominum sciebat audire, et. inpetrauit efficaciter quod petit, quia fideliter postulauit. declarat scriptura diuina quae dicit: loquebatur in corde suo et labia eius mouebantur et uox eius non audiebatur, et exaudiuit eam Dominus. item legimus in psalmis: dicite in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. per Hieremiam quoque haec eadem Spiritus sanctus suggerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. § 6 Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis", + "candidate_score": 0.657959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_183_185", + "bdc_text": "Sed pontificii pollicebuntur quidvis et facient quodlibet . Nec nos his quicquam detulimus aut deferemus , sique falsa aliqua specie quid obtineant , mihi adhuc verbum domini est non minus posthac quam antehac ad detrahendam illis personam efficax . Habeo iugulum , quod offeram , et potens est dominus meus ut antea .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_72", + "psc_text": "manifestante Deo et dicente: ecce omnia quaecumque habet in tuas manus do: sed ipsum caue ne tangas. et Dominus in euangelio loquitur tempore passionis: nullam haberes potestatem aduersum me nisi data esset tibi desuper. quando autem rogamus ne in temptationem ueniamus, admonemur infirmitatis et inbecillitatis nostrae dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe adque adroganter aliquid adsumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat, cum Dominus ipse humilitatem docens dixerit: uigilate et orate, ne 4 II Reg. 24,11 (= Dan. 1,1 sq.) 7 Es. 42, 25 sq. 13 I Reg. 11, 23. 17 lob. 1, 12. 20 Io. 19,11. 26 Matth. 26, 41. 1 praemiserit W 2 dum WQ temptationibus nostris WGv 3 scriptura diuina WGv 4 nabucod. S, naboch. W iherusalem G 6 manum Wv aduersus v nos G s. I. m. 2 8 praedabantnr SOY, praedantur Wv illum] eum G 9", + "candidate_score": 0.65715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469_471", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis . Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper . Arg[entorati ] .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_8", + "psc_text": "Dominus. item legimus in psalmis: dicite in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. per Hieremiam quoque haec eadem Spiritus sanctus suggerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. § 6 Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter 8 Matth. 9, 4. 9 Apoc. 2, 23. 17 I Reg. 1,13. 19 Ps. 4, 5. 22 Hierm. Ep. 5 (= Baruch 6.). 5 te deo tamultuosa ab his incipit S 6 est (ante clam.) om. W G sed G in ras. 7 cogitationes hominum v 9 et scient] sciens S 12 dominum WGv 14 prece...loquebatur om. SWG 15 deum Wv 16 petiit Gv 17 non mouebantur S, «mouebantur G mo in ras. 19 deus W Gv spalmis G 20 uestris om. v et om. V cubilibus S, stratis WGVv eonpungimini S, ct", + "candidate_score": 0.656165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_172", + "bdc_text": "Haec tot ęditis libris professi omnes sumus , et nec Romano nec aliis episcopis quicquam detraxissemus semper , si illam , quam verbis pollicentur , pastoralem curam vere et iuxta verbum domini voluissent praestare .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "et rectore Domino teneremus. § 2 Qui inter cetera salutaria sua monita et praecepta diuina quibus populo suo consulit ad salutem etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. qui fecit uiuere docuit et orare, benignitate ea scilicet qua et cetera dare et conferre dignabusdignatus est, ut dum prece et oratione quam filius docuit aput patrem loquimur, facilius audiamur. iam praedixerat horam uenire, quando ueri adoratores adorarent patrem in spiritu et ueritate, et inpleuit quod ante promisit, ut qui spiritum et neritatemueritatem de eius sanctificatione percepimus de traditione IsCrPIT DE DOMINICA. ORATIONE W, INCIPIT LIBER SCI CYPRIANT EPI DE ORATIONE DOMINICA G; Augustinus de dono perseu. c. 3, 4: legite.. -in beatiCypriammartyrislibro...cuius esttitulus de dominica oratione. 2 alind sunt v 5 docibiles 0, dociles Wv 6 in terris W 8.1. m. 2 7 deus W, de se G 8 sunt om. Baluzius quam dei ex quae dei", + "candidate_score": 0.65548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_33_35", + "bdc_text": "Dominus ipse nos regat . De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_61", + "psc_text": "peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nobis peccata dimittat. in epistula sua utrumque conplexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus et inpetremus indulgentiam cum 14 Matth. 18, 32. 21 I Io. 1, 8 sq. 1 desit] erit G danihel W lacu Gv 2 apparatur V; cf. de opere et el. c.11 3 et helias V in solitudine Gv 5 0] et W humaneSG 6 fere S 8 deprecamur Wv dimitte VGv 9 sicuti W dimittimus Vp 12 sed et v consolatur S non potest nisi ex potest si G m. 2 14 suo om. G omnem JSW qui a me W 15 salubriter SWG et August. (contra d. epist. Pel. IV, 10, 27., de doMO perseu. c. 5, 8.), salutariter v 16 quod peccatores] utpronidentes G simus GV 17 a dno", + "candidate_score": 0.653699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_85_87", + "bdc_text": "bene habet res . Oremus dominum , ut ubique nos suo spiritu regat etvon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. doceat quorumlibet scriptis pie utivon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. . De Wittenbergensibus Vgl. ebd. , Z. 65-79. :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_8", + "psc_text": "Dominus. item legimus in psalmis: dicite in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. per Hieremiam quoque haec eadem Spiritus sanctus suggerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. § 6 Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter 8 Matth. 9, 4. 9 Apoc. 2, 23. 17 I Reg. 1,13. 19 Ps. 4, 5. 22 Hierm. Ep. 5 (= Baruch 6.). 5 te deo tamultuosa ab his incipit S 6 est (ante clam.) om. W G sed G in ras. 7 cogitationes hominum v 9 et scient] sciens S 12 dominum WGv 14 prece...loquebatur om. SWG 15 deum Wv 16 petiit Gv 17 non mouebantur S, «mouebantur G mo in ras. 19 deus W Gv spalmis G 20 uestris om. v et om. V cubilibus S, stratis WGVv eonpungimini S, ct", + "candidate_score": 0.653196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_85_87", + "bdc_text": "bene habet res . Oremus dominum , ut ubique nos suo spiritu regat etvon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. doceat quorumlibet scriptis pie utivon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. . De Wittenbergensibus Vgl. ebd. , Z. 65-79. :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "et rectore Domino teneremus. § 2 Qui inter cetera salutaria sua monita et praecepta diuina quibus populo suo consulit ad salutem etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. qui fecit uiuere docuit et orare, benignitate ea scilicet qua et cetera dare et conferre dignabusdignatus est, ut dum prece et oratione quam filius docuit aput patrem loquimur, facilius audiamur. iam praedixerat horam uenire, quando ueri adoratores adorarent patrem in spiritu et ueritate, et inpleuit quod ante promisit, ut qui spiritum et neritatemueritatem de eius sanctificatione percepimus de traditione IsCrPIT DE DOMINICA. ORATIONE W, INCIPIT LIBER SCI CYPRIANT EPI DE ORATIONE DOMINICA G; Augustinus de dono perseu. c. 3, 4: legite.. -in beatiCypriammartyrislibro...cuius esttitulus de dominica oratione. 2 alind sunt v 5 docibiles 0, dociles Wv 6 in terris W 8.1. m. 2 7 deus W, de se G 8 sunt om. Baluzius quam dei ex quae dei", + "candidate_score": 0.648795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_138", + "bdc_text": "und Württemberg war 1534 die Reformation eingeführt worden. , debemus utique ampliora sperare , quam ut de regno Christi in nostris modo angulis soliciti simus .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_30", + "psc_text": "sanctificatio ut in nobis permaneat oramus, et quia Dominus et iudex noster sanato a se et uiuificato comminatur iam non delinquere, ne quid ei deterius fiat, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus ut sanctificatio et uiuificatio quae de Dei gratia sumitur ipsius protectione seruetur. § 13 Sequitur in oratione: adueniat regnum tuum. regnum etiam Dei repraesentari nobis petimus, sicuti et nomen eius ut in nobis sanctificetur postulamus. nam Deus quando non regnat, aut apntaput eum quando incipit quod et semper fuit et esse non deainitdesinit ? nostrum regnum petimus aduenire a Deo nobis repromissum, Christi sanguine et passione quaesitum, ut qui in saeculo ante seruiuimus postmodum Christo dominante regnemus, sicut ipse pollicetur et dicit: uenite, benedicti patris mei, 1 Leu. 11,44 (cf. 20, 7.) 7 I Cor. 6,9 sq. 28 Matth. 25, 34. 1 queniam] quomodo codd. August. et om.v et codd. August. som om. W", + "candidate_score": 0.636136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_387_389", + "bdc_text": "Georg Biundo , in : RGG II 858 ; ders. , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_43", + "psc_text": "1. m. 2 in (pro et) corpore August. contra duas epist. Pel. I. e. et contra Iultan. Pelag. II, 3, 6 et spn W 8. 1. m. 2 12 in carne et spu W 13 discordantes S (antes uidetur m. 2 correctum) aduersufl Sv 14 congressione G ne add. m. 2 ut dum G, dei S (corr. m. 2) spn S 16 petimus SG et August. utroque loco, petimus inpenseTFv inter om. W 17 utexebS m, 2 et om. G in-in om. W geritur] creditur S 18 resernetur V, reparetur cod. Vatic. August. c. d. epist. Pel l. c. adq. manifeste om. G 19 sua W s. I. m. 2 22 ipsa August. I. c., illa aUero l facta] opera Wv 23 fornicationis S 24 idolatriae W, idolatria G inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, prouocationes, simultates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia: qui talia agunt regnum Dei non possidebunt.", + "candidate_score": 0.633548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_138", + "bdc_text": "und Württemberg war 1534 die Reformation eingeführt worden. , debemus utique ampliora sperare , quam ut de regno Christi in nostris modo angulis soliciti simus .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_35", + "psc_text": "obsequatur, oramus et petimus ut fiat in nobis uoluntas Dei: quae ut fiat in nobis, opus est Dei uoluntate id est ope eius et protectione, quia nemo suis 12 Matth. 8, 11 sq. 1 regnum dei G 4 ipse swav, ipse nostra v 7 regnum terrestre G 8 saeculo saeculo malim 9 dedicat v 10 excedamus 8 11 de S, a WGo primum S, prius WGv 13 accumbent W 14 et (ante isaac) om. G 15 regni W s. l. m. 2 expelluntur G 16 quia ex qui W m. 2 17 et om. G 19 doum patrem W, patrem dllm G 20 nos om. G, delendum censetWalkerusl. c., nostrum malim nos et expunxitKrabinger eueniat G 21 in caelo SWGlV (et August. contra duas epist. Pel. IV, 9, 25), sicut in caelo G7v 23 absistit G 24 uellit W fiat G 25 animus W s. 1. m. 2 26 opus", + "candidate_score": 0.630927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_86", + "bdc_text": "Oremus dominum , ut ubique nos suo spiritu regat etvon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. doceat quorumlibet scriptis pie utivon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_8", + "psc_text": "Dominus. item legimus in psalmis: dicite in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. per Hieremiam quoque haec eadem Spiritus sanctus suggerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. § 6 Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter 8 Matth. 9, 4. 9 Apoc. 2, 23. 17 I Reg. 1,13. 19 Ps. 4, 5. 22 Hierm. Ep. 5 (= Baruch 6.). 5 te deo tamultuosa ab his incipit S 6 est (ante clam.) om. W G sed G in ras. 7 cogitationes hominum v 9 et scient] sciens S 12 dominum WGv 14 prece...loquebatur om. SWG 15 deum Wv 16 petiit Gv 17 non mouebantur S, «mouebantur G mo in ras. 19 deus W Gv spalmis G 20 uestris om. v et om. V cubilibus S, stratis WGVv eonpungimini S, ct", + "candidate_score": 0.630363, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_419_421", + "bdc_text": "Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem . Quid nunc faciam ? Amo vos et colo , et non vulgariter .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_8", + "psc_text": "Dominus. item legimus in psalmis: dicite in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. per Hieremiam quoque haec eadem Spiritus sanctus suggerit et docet dicens: in sensu autem tibi debet adorari, Domine. § 6 Adorans autem, fratres dilectissimi, nec illud ignoret, quemadmodum in templo cum pharisaeo publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter 8 Matth. 9, 4. 9 Apoc. 2, 23. 17 I Reg. 1,13. 19 Ps. 4, 5. 22 Hierm. Ep. 5 (= Baruch 6.). 5 te deo tamultuosa ab his incipit S 6 est (ante clam.) om. W G sed G in ras. 7 cogitationes hominum v 9 et scient] sciens S 12 dominum WGv 14 prece...loquebatur om. SWG 15 deum Wv 16 petiit Gv 17 non mouebantur S, «mouebantur G mo in ras. 19 deus W Gv spalmis G 20 uestris om. v et om. V cubilibus S, stratis WGVv eonpungimini S, ct", + "candidate_score": 0.624404, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum", + "max_score": 0.722642, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_57", + "psc_text": "voce dicendo, protinus subdat secreto: (1072) Fiat commistio simul corporis et sanguinis Domini nobis accipientibus in vitam aeternam. Alia se, diaconum subdiaconumque communicet. Tertiam (1073) viaticum, si opus fuerit, in patena usque ad finem Missae reservet. Per particulam oblatae immissae in calicem ostenditur corpus Christi quod resurrexit a mortuis; per comestam a sacerdote vel populo vivificantem eos in Deo, Christi cum discipulis suis post Resurrectionem conversatio. Tertiam, quae remanet in altari vocat sancta Ecclesia viaticum morientis, ut ostendatur non eos debere deputari morientes, sed dormientes, qui in Christo moriuntur, dum tali tantoque ductore ad aeternam vitam perducuntur. Si autem opus non fuerit, tertiam sacerdos aut unus ministrorum accipiat. Non autem intincto pane, sed, (1074) juxta definitionem Toletani concilii, seorsum corpore, seorsum sanguine, sacerdos communicet, (1075) excepto populo, quem intincto pane, non auctoritate, sed summa necessitate timoris sanguinis Christi effusionis permittitur communicare. Dum ergo sacerdos ministris communionem porrigit, unumquemque primitus osculetur,", + "candidate_score": 0.722642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_57", + "psc_text": "voce dicendo, protinus subdat secreto: (1072) Fiat commistio simul corporis et sanguinis Domini nobis accipientibus in vitam aeternam. Alia se, diaconum subdiaconumque communicet. Tertiam (1073) viaticum, si opus fuerit, in patena usque ad finem Missae reservet. Per particulam oblatae immissae in calicem ostenditur corpus Christi quod resurrexit a mortuis; per comestam a sacerdote vel populo vivificantem eos in Deo, Christi cum discipulis suis post Resurrectionem conversatio. Tertiam, quae remanet in altari vocat sancta Ecclesia viaticum morientis, ut ostendatur non eos debere deputari morientes, sed dormientes, qui in Christo moriuntur, dum tali tantoque ductore ad aeternam vitam perducuntur. Si autem opus non fuerit, tertiam sacerdos aut unus ministrorum accipiat. Non autem intincto pane, sed, (1074) juxta definitionem Toletani concilii, seorsum corpore, seorsum sanguine, sacerdos communicet, (1075) excepto populo, quem intincto pane, non auctoritate, sed summa necessitate timoris sanguinis Christi effusionis permittitur communicare. Dum ergo sacerdos ministris communionem porrigit, unumquemque primitus osculetur,", + "candidate_score": 0.720252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_57", + "psc_text": "voce dicendo, protinus subdat secreto: (1072) Fiat commistio simul corporis et sanguinis Domini nobis accipientibus in vitam aeternam. Alia se, diaconum subdiaconumque communicet. Tertiam (1073) viaticum, si opus fuerit, in patena usque ad finem Missae reservet. Per particulam oblatae immissae in calicem ostenditur corpus Christi quod resurrexit a mortuis; per comestam a sacerdote vel populo vivificantem eos in Deo, Christi cum discipulis suis post Resurrectionem conversatio. Tertiam, quae remanet in altari vocat sancta Ecclesia viaticum morientis, ut ostendatur non eos debere deputari morientes, sed dormientes, qui in Christo moriuntur, dum tali tantoque ductore ad aeternam vitam perducuntur. Si autem opus non fuerit, tertiam sacerdos aut unus ministrorum accipiat. Non autem intincto pane, sed, (1074) juxta definitionem Toletani concilii, seorsum corpore, seorsum sanguine, sacerdos communicet, (1075) excepto populo, quem intincto pane, non auctoritate, sed summa necessitate timoris sanguinis Christi effusionis permittitur communicare. Dum ergo sacerdos ministris communionem porrigit, unumquemque primitus osculetur,", + "candidate_score": 0.716889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_134", + "bdc_text": "Huic si pacem dominus dederit , omne regnum suum Christo consecrabit .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_80", + "psc_text": "aeternum secum regnare faciat Jesus Christus Dominus noster Rex regum, et Dominus dominantium, qui cum Patre et Spiritu sancto. (1121) Rectitudo regis est noviter ordinati et in solium sublimati haec tria populo Christiano sibi subdito praecipere, in primis ut Ecclesia Dei et omnis populus Christianus veram pacem + servans in omni tempore. Aliud est ut rapacitates et omnes iniquitates omnibus gradibus interdicat. Tertium est, ut in omnibus judiciis aequitatem et misericordiam praecipiat, ut illi et nobis indulgeat sua misericordia clemens et misericors Deus, qui cum Patre. Et (1122) tunc deosculetur omnem clerum populumque, (1123) et dicat unusquisque: vivat rex feliciter in sempiternum! tribus vicibus: vivat rex! ut supra. Et post Evangelium (1124) offert rex ad manum archiepiscopi oblationem et vinum, et sic peragatur Missa suo ordine. Deinde communicetur ab archiepiscopo corpore et sanguine Christi; (1125) et sic referant Deo gratias, post pergant ad mensam. (1126) ITEM AD REGINAM BENEDICENDAM. 263", + "candidate_score": 0.687699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_133_135", + "bdc_text": "PC II 283. . Huic si pacem dominus dederit , omne regnum suum Christo consecrabit . Id pridem fecit SvecusGustav I. Wasa , König von Schweden. , sequuntur nunc Anglus Heinrich VIII. , König von England.", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_80", + "psc_text": "aeternum secum regnare faciat Jesus Christus Dominus noster Rex regum, et Dominus dominantium, qui cum Patre et Spiritu sancto. (1121) Rectitudo regis est noviter ordinati et in solium sublimati haec tria populo Christiano sibi subdito praecipere, in primis ut Ecclesia Dei et omnis populus Christianus veram pacem + servans in omni tempore. Aliud est ut rapacitates et omnes iniquitates omnibus gradibus interdicat. Tertium est, ut in omnibus judiciis aequitatem et misericordiam praecipiat, ut illi et nobis indulgeat sua misericordia clemens et misericors Deus, qui cum Patre. Et (1122) tunc deosculetur omnem clerum populumque, (1123) et dicat unusquisque: vivat rex feliciter in sempiternum! tribus vicibus: vivat rex! ut supra. Et post Evangelium (1124) offert rex ad manum archiepiscopi oblationem et vinum, et sic peragatur Missa suo ordine. Deinde communicetur ab archiepiscopo corpore et sanguine Christi; (1125) et sic referant Deo gratias, post pergant ad mensam. (1126) ITEM AD REGINAM BENEDICENDAM. 263", + "candidate_score": 0.67678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_122_124", + "bdc_text": "König von Dänemark , mußte nach dem Tode seines Vaters , des dänischen Königs Friedrich I. , von 1533 bis zur Eroberung Kopenhagens 1536 gegen den Widerstand mancher Städte und Grafen sowie der katholischen Bischöfe um die Krone kämpfen. Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen . Bullinger widmete ihm 1554 \"De gratia dei iustificante\" ( HBBibl I 276 )", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_80", + "psc_text": "aeternum secum regnare faciat Jesus Christus Dominus noster Rex regum, et Dominus dominantium, qui cum Patre et Spiritu sancto. (1121) Rectitudo regis est noviter ordinati et in solium sublimati haec tria populo Christiano sibi subdito praecipere, in primis ut Ecclesia Dei et omnis populus Christianus veram pacem + servans in omni tempore. Aliud est ut rapacitates et omnes iniquitates omnibus gradibus interdicat. Tertium est, ut in omnibus judiciis aequitatem et misericordiam praecipiat, ut illi et nobis indulgeat sua misericordia clemens et misericors Deus, qui cum Patre. Et (1122) tunc deosculetur omnem clerum populumque, (1123) et dicat unusquisque: vivat rex feliciter in sempiternum! tribus vicibus: vivat rex! ut supra. Et post Evangelium (1124) offert rex ad manum archiepiscopi oblationem et vinum, et sic peragatur Missa suo ordine. Deinde communicetur ab archiepiscopo corpore et sanguine Christi; (1125) et sic referant Deo gratias, post pergant ad mensam. (1126) ITEM AD REGINAM BENEDICENDAM. 263", + "candidate_score": 0.665138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_114_116", + "bdc_text": "et successoribus eius , sacrarum synodorum consultationibus constituit et haereticorum furores , qui antea invaluerant , repressit . Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ? Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I.", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_80", + "psc_text": "aeternum secum regnare faciat Jesus Christus Dominus noster Rex regum, et Dominus dominantium, qui cum Patre et Spiritu sancto. (1121) Rectitudo regis est noviter ordinati et in solium sublimati haec tria populo Christiano sibi subdito praecipere, in primis ut Ecclesia Dei et omnis populus Christianus veram pacem + servans in omni tempore. Aliud est ut rapacitates et omnes iniquitates omnibus gradibus interdicat. Tertium est, ut in omnibus judiciis aequitatem et misericordiam praecipiat, ut illi et nobis indulgeat sua misericordia clemens et misericors Deus, qui cum Patre. Et (1122) tunc deosculetur omnem clerum populumque, (1123) et dicat unusquisque: vivat rex feliciter in sempiternum! tribus vicibus: vivat rex! ut supra. Et post Evangelium (1124) offert rex ad manum archiepiscopi oblationem et vinum, et sic peragatur Missa suo ordine. Deinde communicetur ab archiepiscopo corpore et sanguine Christi; (1125) et sic referant Deo gratias, post pergant ad mensam. (1126) ITEM AD REGINAM BENEDICENDAM. 263", + "candidate_score": 0.663321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_134_136", + "bdc_text": "Huic si pacem dominus dederit , omne regnum suum Christo consecrabit . Id pridem fecit SvecusGustav I. Wasa , König von Schweden. , sequuntur nunc Anglus Heinrich VIII. , König von England. et Scotus Jakob V. , König von Schottland. , non vulgaris potentiae reges .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_80", + "psc_text": "aeternum secum regnare faciat Jesus Christus Dominus noster Rex regum, et Dominus dominantium, qui cum Patre et Spiritu sancto. (1121) Rectitudo regis est noviter ordinati et in solium sublimati haec tria populo Christiano sibi subdito praecipere, in primis ut Ecclesia Dei et omnis populus Christianus veram pacem + servans in omni tempore. Aliud est ut rapacitates et omnes iniquitates omnibus gradibus interdicat. Tertium est, ut in omnibus judiciis aequitatem et misericordiam praecipiat, ut illi et nobis indulgeat sua misericordia clemens et misericors Deus, qui cum Patre. Et (1122) tunc deosculetur omnem clerum populumque, (1123) et dicat unusquisque: vivat rex feliciter in sempiternum! tribus vicibus: vivat rex! ut supra. Et post Evangelium (1124) offert rex ad manum archiepiscopi oblationem et vinum, et sic peragatur Missa suo ordine. Deinde communicetur ab archiepiscopo corpore et sanguine Christi; (1125) et sic referant Deo gratias, post pergant ad mensam. (1126) ITEM AD REGINAM BENEDICENDAM. 263", + "candidate_score": 0.647799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_336_338", + "bdc_text": "propiciis . diris revocabitis orbi bellum istud exitiale ? Eo pacto ergo sistetis sanguinem sanctorum in Gallia , promovebitis cursum evangelii in Anglia et in Schotia et paci inservietis Germaniae ?", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_60", + "psc_text": "firmiter teneant juxta Apostolum, honore invicem praevenientes, ut dantes pacem et recipientes semper inclinent. Per osculum pacis designatur nostrae utilitas fidei. Chorus vero psallat Agnus Dei, quod Sergius papa tempore confractionis corporis Domini cantare praecepit, cujus Agni immolatio mundum redemit. Quo incepto candelabra illuminentur: Agni passione illuminatus est mundus, etc. RITUS OLIM OBSERVATUS IN UNCTIONE REGUM FRANCORUM.Ex Codice Ratoldi abbatis. 257 Incipit percunctatio sive electio episcoporum ac clericorum, necnon populorum (1077) ad regem consecrandum sive ad benedicendum. Admonitio episcoporum vel clericorum seu populorum ad regem dicenda ita legatur ab uno episcopo coram omnibus: (1078) A vobis perdonari petimus ut unicuique de nobis et Ecclesiis nobis commissis canonicum privilegium ac debitam legem atque justitiam conservetis, et defensionem exhibeatis, sicut rex in suo regno unicuique episcopo et Ecclesiae sibi commissae (1079) per rectum exhibere debet. (1080) Responsio regis. --Promitto vobis et perdono quia unicuique de vobis et Ecclesiis vobis commissis canonicum privilegium", + "candidate_score": 0.64243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_132_134", + "bdc_text": "und 16 . Juni 1535 hatten die Truppen Herzog Christians am Ochsenberg bei Assens auf Fünen sowie zur See entscheidende Siege errungen , vgl. Waitz , Lübeck II 236-239 ; PC II 283. . Huic si pacem dominus dederit , omne regnum suum Christo consecrabit .", + "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Appendix-ad-Librum-sacramentorum_window_80", + "psc_text": "aeternum secum regnare faciat Jesus Christus Dominus noster Rex regum, et Dominus dominantium, qui cum Patre et Spiritu sancto. (1121) Rectitudo regis est noviter ordinati et in solium sublimati haec tria populo Christiano sibi subdito praecipere, in primis ut Ecclesia Dei et omnis populus Christianus veram pacem + servans in omni tempore. Aliud est ut rapacitates et omnes iniquitates omnibus gradibus interdicat. Tertium est, ut in omnibus judiciis aequitatem et misericordiam praecipiat, ut illi et nobis indulgeat sua misericordia clemens et misericors Deus, qui cum Patre. Et (1122) tunc deosculetur omnem clerum populumque, (1123) et dicat unusquisque: vivat rex feliciter in sempiternum! tribus vicibus: vivat rex! ut supra. Et post Evangelium (1124) offert rex ad manum archiepiscopi oblationem et vinum, et sic peragatur Missa suo ordine. Deinde communicetur ab archiepiscopo corpore et sanguine Christi; (1125) et sic referant Deo gratias, post pergant ad mensam. (1126) ITEM AD REGINAM BENEDICENDAM. 263", + "candidate_score": 0.630009, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti", + "max_score": 0.720989, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.720989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.720578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.719827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.719295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.711618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_72", + "psc_text": "ad Dominum, sequitur Sacerdos et dicit: Domino Deo nostro gratias agamus. Unde gratias agamus? Quia sursum cor habemus, et nisi ille illud levasset, in terra jaceremus. Et inde jam, quae aguntur in precibus sanctis, quas audituri estis, ut accedente verbo fiat corpus et sanguis Christi. Nam tolle verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et jam aliud est. Et ipsum aliud quid est? Corpus Christi et sanguis Christi. Tolle ergo verbum, panis est, et vinum. Adde verbum, et fiet Sacramentum. Ad hoc dicitis: Amen. Amen dicere subscribere est. Amen latine interpretatur Verum. Deinde dicitur dominica Oratio, quam jam accepistis, et reddidistis. Quare ante dicitur, quam accipiatur Corpus et Sanguis Christi? Quia, sicut est humana fragilitas, si forte aliquid, quod non decebat, cogitatio nostra concepit; si aliquid lingua, quod non oportebat, effudit; si aliquid oculus, quod non decebat, aspexit; si aliquid auris blandius, quod non oportebat, audivit; si forte aliqua talia", + "candidate_score": 0.711589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_324", + "psc_text": "omnibus ostenderetur? Quid enim pronuntiavit Spiritus sanctus commonens corda eorum, quos tunc impleverat, et docens eos linguas omnes? Vix discit homo duas aut tres, aut per magistros, aut per regiones, in quibus versatur aliqua consuetudine, ut multum tres, aut quatuor linguas. Omnibus linguis loquebantur, qui impleti a sancto Spiritu erant, verum et locuti repente, non paulatim discentes. Quid ergo tunc ostendebat Spiritus? Dic mihi, quare modo hoc non facit, nisi quia aliquid significando faciebat? Quid significabat, nisi Evangelium per omnes linguas futurum? Audeo dicere. Et modo loquitur Ecclesia omnibus linguis. In omnibus enim linguis clamat Evangelium, et quod modo dicebam de membris, hoc dico et de linguis. Et quomodo dicit oculus: Mihi ambulat pes, sic et pes dicit: Mihi videt oculus, sic et ego dico: Lingua mea est graeca, lingua mea est hebraea, lingua mea est syra. Omnes enim una fides tenet, omnes enim una charitatis compago concludit. Quod per", + "candidate_score": 0.691809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.691313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.690029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.689802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286_288", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur . Fructum omnem sacramentorum uni benevolentiae dei et fidei , qua benevolentiam istam in Christo oblatam excipimus , tribuit . Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.685357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_237_239", + "bdc_text": "Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere . Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam . Posthac ero cautior .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_341", + "psc_text": "Qui se scit vestrum sine peccato esse, prior in illam lapidem mittat (Joan. VIII, 7) . O responsio, vel propositio! Si mittere voluissent lapidem in peccatricem, ipsa hora iterum recitaretur: In quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis (Matth. VII, 2) . Damnastis, damnabimini. Illi tamen, etsi creatorem non agnoscebant, conscientiam suam sciebant. Ponentes invicem faciem post faciem, ut nec ipsi se propter confusionem videre vellent, a senioribus (hoc dixit Evangelista) usque ad minores omnes egressi sunt. Dixerat enim Spiritus sanctus: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt. Non est, qui faciat bonum, non est usque ad unum (Psal. XIII, 3) . V. Et exierunt omnes. Remansit solus, et sola. Remansit creator, et creatura; remansit misera, et misericordia; remansit, qui suum reatum agnoscebat, et qui peccatum dimittebat. Nam ipsum est, quod conversus scribebat in terra. Scripsit enim in terra. Quando enim peccavit homo, dictum est ei: Terra es (Gen. III, 19) .", + "candidate_score": 0.684183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_411_413", + "bdc_text": "Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo . per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_341", + "psc_text": "Qui se scit vestrum sine peccato esse, prior in illam lapidem mittat (Joan. VIII, 7) . O responsio, vel propositio! Si mittere voluissent lapidem in peccatricem, ipsa hora iterum recitaretur: In quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis (Matth. VII, 2) . Damnastis, damnabimini. Illi tamen, etsi creatorem non agnoscebant, conscientiam suam sciebant. Ponentes invicem faciem post faciem, ut nec ipsi se propter confusionem videre vellent, a senioribus (hoc dixit Evangelista) usque ad minores omnes egressi sunt. Dixerat enim Spiritus sanctus: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt. Non est, qui faciat bonum, non est usque ad unum (Psal. XIII, 3) . V. Et exierunt omnes. Remansit solus, et sola. Remansit creator, et creatura; remansit misera, et misericordia; remansit, qui suum reatum agnoscebat, et qui peccatum dimittebat. Nam ipsum est, quod conversus scribebat in terra. Scripsit enim in terra. Quando enim peccavit homo, dictum est ei: Terra es (Gen. III, 19) .", + "candidate_score": 0.680044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_259_261", + "bdc_text": "Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.679604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_270_272", + "bdc_text": "Verum si officii mei sit impugnare omnes eos , qui mihi de aliis male iudicare videntur , si siet , et vos mihi impugnandi eritis , quia de Luthero et aliis iudicatis , quod scio secus habere . Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum . Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_341", + "psc_text": "Qui se scit vestrum sine peccato esse, prior in illam lapidem mittat (Joan. VIII, 7) . O responsio, vel propositio! Si mittere voluissent lapidem in peccatricem, ipsa hora iterum recitaretur: In quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis (Matth. VII, 2) . Damnastis, damnabimini. Illi tamen, etsi creatorem non agnoscebant, conscientiam suam sciebant. Ponentes invicem faciem post faciem, ut nec ipsi se propter confusionem videre vellent, a senioribus (hoc dixit Evangelista) usque ad minores omnes egressi sunt. Dixerat enim Spiritus sanctus: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt. Non est, qui faciat bonum, non est usque ad unum (Psal. XIII, 3) . V. Et exierunt omnes. Remansit solus, et sola. Remansit creator, et creatura; remansit misera, et misericordia; remansit, qui suum reatum agnoscebat, et qui peccatum dimittebat. Nam ipsum est, quod conversus scribebat in terra. Scripsit enim in terra. Quando enim peccavit homo, dictum est ei: Terra es (Gen. III, 19) .", + "candidate_score": 0.677354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_269_271", + "bdc_text": "Impugnandus igitur tibi est . Verum si officii mei sit impugnare omnes eos , qui mihi de aliis male iudicare videntur , si siet , et vos mihi impugnandi eritis , quia de Luthero et aliis iudicatis , quod scio secus habere . Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_341", + "psc_text": "Qui se scit vestrum sine peccato esse, prior in illam lapidem mittat (Joan. VIII, 7) . O responsio, vel propositio! Si mittere voluissent lapidem in peccatricem, ipsa hora iterum recitaretur: In quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis (Matth. VII, 2) . Damnastis, damnabimini. Illi tamen, etsi creatorem non agnoscebant, conscientiam suam sciebant. Ponentes invicem faciem post faciem, ut nec ipsi se propter confusionem videre vellent, a senioribus (hoc dixit Evangelista) usque ad minores omnes egressi sunt. Dixerat enim Spiritus sanctus: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt. Non est, qui faciat bonum, non est usque ad unum (Psal. XIII, 3) . V. Et exierunt omnes. Remansit solus, et sola. Remansit creator, et creatura; remansit misera, et misericordia; remansit, qui suum reatum agnoscebat, et qui peccatum dimittebat. Nam ipsum est, quod conversus scribebat in terra. Scripsit enim in terra. Quando enim peccavit homo, dictum est ei: Terra es (Gen. III, 19) .", + "candidate_score": 0.675099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_31_33", + "bdc_text": "tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum . Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare . Dominus ipse nos regat .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_331", + "psc_text": "debemus in audiendo, sed vigilantes in operando. Haec schola, in qua Deus solus magister est, bonos quaerit discipulos, non fugitivos, sed studiosos. Apostolus dicit: Studio non pigri, spiritu ferventes, spe gaudentes (Rom. XII, 11) . In hac ergo schola, fratres, quotidie discimus. Aliud discimus in praeceptis, aliud in exemplis, aliud in sacramentis. Sunt ista medicamenta vulnerum nostrorum, et fomenta studiorum nostrorum. Modo respondimus: Exaudi orationem meam, et precem meam, Domine! Inaurire, hoc est: Auribus percipe lacrymas meas (Psal. XXXVIII, 13) . Quid putas, iste petiturus est, qui primo sibimet Deum cupit propitium esse? Quid ab illo expetiturus est? Videamus, discamus. Forte divitias petiturus, forte in hac vita aliquam felicitatem? Dicat ergo nobis, quid petiturus est, qui primo Deum deprecatur. Vidit enim, quod ex se habere non potuit, sed a Deo habere potuit. Audierat enim: Petite, et accipietis (Joan. XVI, 24) . Noverat ergo, quid esset petiturus, qui primo Deum rogavit.", + "candidate_score": 0.673577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_455_457", + "bdc_text": "EA IV/1b 910. . Haec non scribo , quod velim invitos pertrahere ad colloquium , sed quod videtur fatendum esse apud vos , quam ego putem olim magnam caussam fore vobis magni incommodi et non vobis solis . Dominus id avertat et custodiat nos in suis placitis .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_100", + "psc_text": "Non itaque hujusmodi impudenter dicebat Deo: Averte faciem tuam a peccatis meis (Ibid. 11) . Tunc enim ab hominis peccato faciem Deus dignatur avertere, cum homo ipse a peccato suo faciem suam minime curat avertere, ut in Dei auribus dicat: Peccatum meum ante me est semper. Nec ideo dicitur Deo: Averte faciem tuam, quia non cognoscit, sed quia ignoscit. Si ergo propterea times, homo, confiteri homini judici, quia malus est, aut quia severitatem legis implere compellitur, securus confitere Domino, Quoniam bonus est, quoniam in saeculum misericordia ejus. SERMO X. De Psalmi CXLIX. vers. 1. Cantate Domino canticum novum, etc.. SYNOPSIS. I. Canticum duplex: vetus et novum. II. Quae sanctorum Ecclesia in terris. III. Quae vera Sion, et quae ejus conditio. IV. In Christo fides et spes felicitatis nostrae. I. VENERUNT dies, ut cantemus Alleluia. Adeste animo, fratres, ad percipiendum quae Dominus suggerit ad exhortationem nostram, et nutriendam charitatem, qua nobis", + "candidate_score": 0.670863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_69", + "psc_text": "et vos. Non fuistis, et creati estis, ad aream dominicam comportati estis, laboribus boum, id est, annuntiantium Evangelium, triturati estis. Quando Catechumeni differebamini, in horreo servabamini. Nomina vestra dedistis, coepistis moli jejuniis, exorcismis. Postea ad aquam venistis, et conspersi estis, et unum facti estis. Accedente fervore Spiritus sancti cocti estis, et panis dominicus facti estis. II. Ecce, quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse, quod factum est, sic unum estote et vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt, quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis acinis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, sed post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem, et contritionem jam in nomine Christi tanquam ad calicem Domini venistis, et ibi vos estis ad mensam, ibi vos estis in calice.", + "candidate_score": 0.668527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_282_284", + "bdc_text": "His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere . Quia denique tantum universae ecclesiae eius labores profuerunt , ego non possum non gravissime accipere , quod tu , Bullingere , miti alioqui ingenio natus sic audes scribere de Luthero , qui tantopere , inquam , ecclesiae dei commodavit . Nam ut de sola versione bibliorum loquar , quantus is thesaurus est ?", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_387", + "psc_text": "V. Contra Job sanctus benedicens Dominum in omni tempore, in cujus ore semper erat laus ejus, cum esset dives, benedixit Dominum in divitiis suis, faciens de illis omnia opera bona, quae in Libro ejus enumerantur, frangens panem esurienti, vestiens nudum, suscipiens peregrinum, et caetera, quae sola divites de divitiis suis percipiunt, quae divites sola lucrantur. Neque enim lucrantur, aut praesumunt de lucris, quae filiis suis relinquunt. Nesciunt enim, quis post eorum mortem sit possessurus labores ipsorum. Et hanc vanitatem Scriptura dixit: Verumtatem universa vanitas omnis homo vivens. Thesaurizat et nescit cui congreget ea (Psal. XXXVIII, 6, 7) . Ergo lucrum totum, quod fit de divitiis, thesaurus est regni coelorum. Unde Dominus dedit consilium, non ut perdas, sed ut mutes locum auro tuo. Non enim ait tibi: Cum dederis, perdes, sed male habens in terra, in coelo ego tibi servabo. Quid times, ne perdas? In coelo ponis, custode Christo. Si locus", + "candidate_score": 0.667628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_323", + "psc_text": "tempore accepisse Spiritum sanctum, si quis linguis omnium loqueretur (Act. II, X et XIX). Numquid modo fidelibus non datur Spiritus sanctus? Absit ut hoc credamus, alioquin spem non habebimus. Et illi utique fatentur dari fidelibus Spiritum sanctum, et nos hoc dicimus, hoc credimus, hoc maxime, et in sola Ecclesia catholica fieri assequamur. Sed illi sint Catholici, illic datur Spiritus sanctus. Nos simus Catholici, hic datur Spiritus sanctus; modo, quid intersit, non quaeramus, qui sint Catholici; manifestum est, quia datur Spiritus sanctus. Quare modo linguis omnium non loquuntur, qui Spiritum sanctum accipiunt, nisi, quia tunc in paucis figurabatur, quod postea in omnibus ostenderetur? Quid enim pronuntiavit Spiritus sanctus commonens corda eorum, quos tunc impleverat, et docens eos linguas omnes? Vix discit homo duas aut tres, aut per magistros, aut per regiones, in quibus versatur aliqua consuetudine, ut multum tres, aut quatuor linguas. Omnibus linguis loquebantur, qui impleti a sancto Spiritu erant,", + "candidate_score": 0.667294, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_7_9", + "bdc_text": "Unum vobis in domino cor et mihi vobiscum . Condonabitis igitur hoc occupationibus meis , quod unis vobis ad ternas literas respondeo idque paucis . Requiritis siquidem et ipsi brevitatem et simplicitatem .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_133", + "psc_text": "superscriptionem? Responderunt: Caesaris. Reddite ergo Caesari, quae Caesaris sunt, et quae Dei sunt, Deo (Matth. XXII, 19-21) . Hoc est dicere: Si Caesar quaerit imaginem suam in nummo, Deus non quaerit imaginem suam in homine? Sic et hic inimici calumniatores In corde et corde locuti sunt mala (Psal. XI, 3) . Semel enim dixissent in corde, nisi, qui talia loquerentur, duplex cor haberent, et, unde paulo ante dictum est, cor combinatum, non simplex. Videte enim, quantum interest. De servis Dei multis dictum est, qui habebant unum cor: Erat, inquit, illis anima una, et cor unum (Act. IV, 32) in Deum. Multi simplices habent unum cor, unus dolosus duo corda. Ergo, quia illi loquebantur in corde et corde: Dic nobis, in qua potestate ista facis? id est, si dixeris, honoramus; si dixeris, veneramur; si dixeris, exoramus, videtur hoc sonare de alio corde; de alio autem (nam duplex ibi erat) si dixeris,", + "candidate_score": 0.667169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_322", + "psc_text": "Si in via siccavit, ad te qua pervenit? Utique implendo omnia pervenit ad te. Ingrate rive, quare fontem blasphemas? Nisi manaret, non implereris. Sed timeo, ne tu siccaveris. Etenim omnis rivus a fonte praecisus siccet, necesse est. De siccitate aspera loquuntur adversus Ecclesiam; lenia loquerentur, si rigarentur. Catholicus sum. Quid est Catholicus? Homo de Numidia? Interroga saltem Graecos. Non est utique Catholicus verbum Punicum, sed verbum Graecum. Interpretem quaere. Merito erras in lingua, qui non consentis omnibus linguis. XI. Spiritus quando venit de coelo, et implevit eos, qui in Christum crediderant, omnibus linguis locuti sunt, et hoc erat signum illo tempore accepisse Spiritum sanctum, si quis linguis omnium loqueretur (Act. II, X et XIX). Numquid modo fidelibus non datur Spiritus sanctus? Absit ut hoc credamus, alioquin spem non habebimus. Et illi utique fatentur dari fidelibus Spiritum sanctum, et nos hoc dicimus, hoc credimus, hoc maxime, et in sola Ecclesia catholica", + "candidate_score": 0.666011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_284_286", + "bdc_text": "Nam ut de sola versione bibliorum loquar , quantus is thesaurus est ? Existimo enim vos non inficiari , quam multa in vestra versione desyderata semper sint , etiam ab ipso Oecolampadio et , ut nunc video , ab ipso quoque Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. desyderantur . De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_387", + "psc_text": "V. Contra Job sanctus benedicens Dominum in omni tempore, in cujus ore semper erat laus ejus, cum esset dives, benedixit Dominum in divitiis suis, faciens de illis omnia opera bona, quae in Libro ejus enumerantur, frangens panem esurienti, vestiens nudum, suscipiens peregrinum, et caetera, quae sola divites de divitiis suis percipiunt, quae divites sola lucrantur. Neque enim lucrantur, aut praesumunt de lucris, quae filiis suis relinquunt. Nesciunt enim, quis post eorum mortem sit possessurus labores ipsorum. Et hanc vanitatem Scriptura dixit: Verumtatem universa vanitas omnis homo vivens. Thesaurizat et nescit cui congreget ea (Psal. XXXVIII, 6, 7) . Ergo lucrum totum, quod fit de divitiis, thesaurus est regni coelorum. Unde Dominus dedit consilium, non ut perdas, sed ut mutes locum auro tuo. Non enim ait tibi: Cum dederis, perdes, sed male habens in terra, in coelo ego tibi servabo. Quid times, ne perdas? In coelo ponis, custode Christo. Si locus", + "candidate_score": 0.664983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_103", + "bdc_text": "Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_68", + "psc_text": "in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et nos corpus ipsius facti sumus, et per misericordiam ipsius, quod accipimus, nos sumus. Recordamini, quod fuit aliquando creatura ista in agro, quomodo eam terra peperit, pluvia nutrivit, ad spicam perduxit, deinde labor humanus ad aream comportavit, trituravit, ventilavit, recondidit, protulit, moluit, conspersit, coxit, et vix aliquando ad panem perduxit. Recordamini et vos. Non fuistis, et creati estis, ad aream dominicam comportati estis, laboribus boum, id est, annuntiantium Evangelium, triturati estis. Quando Catechumeni differebamini, in horreo servabamini. Nomina vestra dedistis, coepistis moli jejuniis, exorcismis. Postea ad aquam venistis, et conspersi estis, et unum facti estis. Accedente fervore Spiritus sancti cocti estis,", + "candidate_score": 0.664787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_238_240", + "bdc_text": "Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam . Posthac ero cautior . Hactenus ad tuas , Bullingere , priores literas die paschae ad me datas .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_340", + "psc_text": "Lapidetur! dicemus ei: Ubi est, quod peccata dimittis? Non tu es, qui dicis: Donata sunt tibi peccata tua (Id. IX, 5; Marc. II, 5-9; Luc. V, 23) ? Si dixerit: Dimittatur! dicemus: Ubi est, quod legem venisti adimplere, non solvere? Videte linguam dolosam ad Deum. Ille, qui venerat redemptor, non damnator (venerat enim redimere, quod perierat (Matth. XIII, 11) aversus est ab ipsis, quasi conspicere eos nolens. Non vacat aversio ista ab ipsis. Intelligitur aliquid in hac aversione. Quasi diceret: Peccatricem mihi adducitis, Peccatores! Si putatis, quia damnare debeo peccata, a vobis incipio. Et ipse, qui venerat donare peccata, ait: Qui se scit vestrum sine peccato esse, prior in illam lapidem mittat (Joan. VIII, 7) . O responsio, vel propositio! Si mittere voluissent lapidem in peccatricem, ipsa hora iterum recitaretur: In quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis (Matth. VII, 2) . Damnastis, damnabimini. Illi tamen, etsi creatorem non agnoscebant, conscientiam", + "candidate_score": 0.664548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_91", + "psc_text": "homo. Unde et ipse Dominus mortalitate carnis resurgendo se expolians, et non quidem aliud, sed tamen ultra non moriturum corpus exsuscitans dominicum diem in sua resurrectione signavit, qui post diem passionis ejus tertius, in numero autem dierum post sabbatum octavus est, idemque primus. Unde et vos nondum re, sed certa jam spe, quia et hujus rei sacramentum habebitis, et pignus Spiritus accepistis, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens, quae sursum sunt quaerite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria (Coloss. III, 1-4) . SERMO IX. De Psalmi CXVII. vers. I. Confitemini Domino, etc.. SYNOPSIS. I. Quid sit confiteri Domino. II. Quomodo, et quare confitendum Bonitati divinae. III. Quantum differat Confessio facienda Homini Judici, et facienda Deo. IV. Exhortatio ad", + "candidate_score": 0.663027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_75_77", + "bdc_text": "Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_324", + "psc_text": "omnibus ostenderetur? Quid enim pronuntiavit Spiritus sanctus commonens corda eorum, quos tunc impleverat, et docens eos linguas omnes? Vix discit homo duas aut tres, aut per magistros, aut per regiones, in quibus versatur aliqua consuetudine, ut multum tres, aut quatuor linguas. Omnibus linguis loquebantur, qui impleti a sancto Spiritu erant, verum et locuti repente, non paulatim discentes. Quid ergo tunc ostendebat Spiritus? Dic mihi, quare modo hoc non facit, nisi quia aliquid significando faciebat? Quid significabat, nisi Evangelium per omnes linguas futurum? Audeo dicere. Et modo loquitur Ecclesia omnibus linguis. In omnibus enim linguis clamat Evangelium, et quod modo dicebam de membris, hoc dico et de linguis. Et quomodo dicit oculus: Mihi ambulat pes, sic et pes dicit: Mihi videt oculus, sic et ego dico: Lingua mea est graeca, lingua mea est hebraea, lingua mea est syra. Omnes enim una fides tenet, omnes enim una charitatis compago concludit. Quod per", + "candidate_score": 0.66256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_456_458", + "bdc_text": "Haec non scribo , quod velim invitos pertrahere ad colloquium , sed quod videtur fatendum esse apud vos , quam ego putem olim magnam caussam fore vobis magni incommodi et non vobis solis . Dominus id avertat et custodiat nos in suis placitis . Amen .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_100", + "psc_text": "Non itaque hujusmodi impudenter dicebat Deo: Averte faciem tuam a peccatis meis (Ibid. 11) . Tunc enim ab hominis peccato faciem Deus dignatur avertere, cum homo ipse a peccato suo faciem suam minime curat avertere, ut in Dei auribus dicat: Peccatum meum ante me est semper. Nec ideo dicitur Deo: Averte faciem tuam, quia non cognoscit, sed quia ignoscit. Si ergo propterea times, homo, confiteri homini judici, quia malus est, aut quia severitatem legis implere compellitur, securus confitere Domino, Quoniam bonus est, quoniam in saeculum misericordia ejus. SERMO X. De Psalmi CXLIX. vers. 1. Cantate Domino canticum novum, etc.. SYNOPSIS. I. Canticum duplex: vetus et novum. II. Quae sanctorum Ecclesia in terris. III. Quae vera Sion, et quae ejus conditio. IV. In Christo fides et spes felicitatis nostrae. I. VENERUNT dies, ut cantemus Alleluia. Adeste animo, fratres, ad percipiendum quae Dominus suggerit ad exhortationem nostram, et nutriendam charitatem, qua nobis", + "candidate_score": 0.662097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_352", + "bdc_text": "sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_363", + "psc_text": "dictum est enim: Circa viam scandala posuerunt mihi, et circa viam muscipulam posuerunt mihi (Psal. CXXIX, 6) . Et ecce illam misericordiam. Ne in muscipulam incidisses, ipsam misericordiam habes viam. Notum mihi fac, Domine, finem meum. Ecce habes finem. Christum redemptorem imitamini. Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (Philipp. III, 17) . Paulus quomodo imitatus est Christum? Attendite, quid dixit. In fame, et siti, in frigore et nuditate, et caetera usque: Quis scandalizatur, et ego non uror (2 Cor. XI, 27-29) ? Factus sum omnia omnibus, ut omnes lucrifacerem (I Cor. IX, 22) , Posui ori meo custodiam, dum consistit peccator adversum me. Quae sunt verba Pauli, fratres. Quis nos separabit a charitate Christi? Finem attende. Quis me separabit a charitate Christi? Tribulatio, an pressura, an persecutio, an nuditas, an periculum? (Rom. VIII, 35) . O amantem, o ferventem, o currentem, o pervenientem Virum! Quid patiebatur haec anima, quomodo", + "candidate_score": 0.661615, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_336_338", + "bdc_text": "propiciis . diris revocabitis orbi bellum istud exitiale ? Eo pacto ergo sistetis sanguinem sanctorum in Gallia , promovebitis cursum evangelii in Anglia et in Schotia et paci inservietis Germaniae ?", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_457", + "psc_text": "X, 15) ! Sicut praedixit: Non sunt sermones, neque verba, quorum non audiantur voces eorum. Per omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 4, 5) . Quomodo dixit, sic misit. Evangelium per omnes terras scribitur. Etiam Ecclesia persecutionem primo passa est. Reddidit, quia et Martyres promiserat. Recita cautionem: Pretiosa in conspectu Domini mors justorum ejus (Psal. CXV, 15) . Reddidit etiam Martyres, quia et ipsos promiserat. Quid postea reddendum erat? Adorabunt in conspectu ejus omnes reges terrae (Id. LXXI, 11) . Crediderunt et reges, qui primo persequendo Martyres fecerant. Videmus ergo et modo reges credidisse. Reddidit etiam, quod promiserat, ut jubentibus regibus idola frangerentur, quibus primo jubentibus Christiani occidebantur. Abstulit etiam idola, quia promiserat: Et in idolis nationum non erit respectus (Sap. XIV, 1) . Cum tanta ergo reddiderit, fratres, quare non illi credimus? Minus idoneus debitor est Deus? Si omnino nihil adhuc", + "candidate_score": 0.661017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_15_17", + "bdc_text": "diligam ergo et observem vos , necesse est . De caussa sacramentaria : Pridem videre mihi visus sum nos in hocnos in E von späterer Hand ergänzt ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.660676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_414", + "bdc_text": "Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_295", + "psc_text": "Illi credunt, et amant, illi credunt et timent. Amor expectat praemium, timor poenam. Ergo invenimus posse quemquam habere etiam Fidem, et non habere Charitatem. Nemo ergo se jactet de quocumque Ecclesiae dono, si forte eminet in Ecclesia aliquo attributo sibi dono, sed videat utrum habeat Charitatem. Nam locutus est idem apostolus Paulus, et enumeravit multa dona Dei (1 Cor. XII), in membris Christi, quae est Ecclesia, et ait dona propria quibusque Membris esse attributa, nec posse fieri ut omnes habeant unum donum. Nec quisquam tamen sine dono remanebit. Apostolus ait Prophetas, Doctores, Interpretatores, linguis locutores, habentes virtutes sanitatum, habentes adjutoria, gubernationes, genera linguarum. Dicta sunt haec, et alia videmus in aliis, alia in aliis. Non ergo doleat aliquis, non sibi esse concessum quod videt alii concessum. Habeat Charitatem, non invideat habenti, et cum illo habet, quod non habet. Quidquid enim habuerit frater meus, si non invidero, et amavero, meum est.", + "candidate_score": 0.660284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_30_32", + "bdc_text": "habeatur . tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum . Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_331", + "psc_text": "debemus in audiendo, sed vigilantes in operando. Haec schola, in qua Deus solus magister est, bonos quaerit discipulos, non fugitivos, sed studiosos. Apostolus dicit: Studio non pigri, spiritu ferventes, spe gaudentes (Rom. XII, 11) . In hac ergo schola, fratres, quotidie discimus. Aliud discimus in praeceptis, aliud in exemplis, aliud in sacramentis. Sunt ista medicamenta vulnerum nostrorum, et fomenta studiorum nostrorum. Modo respondimus: Exaudi orationem meam, et precem meam, Domine! Inaurire, hoc est: Auribus percipe lacrymas meas (Psal. XXXVIII, 13) . Quid putas, iste petiturus est, qui primo sibimet Deum cupit propitium esse? Quid ab illo expetiturus est? Videamus, discamus. Forte divitias petiturus, forte in hac vita aliquam felicitatem? Dicat ergo nobis, quid petiturus est, qui primo Deum deprecatur. Vidit enim, quod ex se habere non potuit, sed a Deo habere potuit. Audierat enim: Petite, et accipietis (Joan. XVI, 24) . Noverat ergo, quid esset petiturus, qui primo Deum rogavit.", + "candidate_score": 0.656153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_141", + "psc_text": "dicere: Oves meae sunt illae. Quid quaeris ad oves meas? Non te inveniam ad oves meas. Si et nos dicamus meas, et illi dicant suas, perdidit Christus oves suas. Ponite vobis ante oculos Principem pastorum, Dominum gregis sui stantem, et discernentem, et dijudicantem inter servos suos. Tu quid dicis? Oves meae sunt istae. Et tu quid dicis? Istae sunt oves meae. Quas ego emi, ubi sunt? Servi mali! oves vestras dicitis, et, quod emi, vobis vindicatis, cum vos, si non emerem, periretis? Nos, absit ut dicamus vos oves nostras! Non est ista vox catholica, non est germana, non est Petri, quia est contra Petram. Oves estis, sed illius, qui emit et nos, et vos. Unum Dominum habemus. Pastor est, sed non conductus. Suas pascit, et, quod nemo facit de ovibus, et pretium dedit, et instrumentum confecit. Quaere pretium. Sanguis ipsius est. Quaere instrumentum. Evangelium est, quod modo, cum recitaretur, audistis.", + "candidate_score": 0.656031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_63", + "bdc_text": "Haec , gratia domino , concors iam est ecclesiastarumecclesiastarum von Bucer dem Entwurf entsprechend korr.", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_93", + "psc_text": "Domino, quoniam bonus est; quoniam in saeculum misericordia ejus. Sive dona illius laudando cantetis, sive peccata vestra gemendo fundatis, Confitemini Domino, quoniam bonus est; quoniam in saeculum misericordia ejus. Neque enim sola commemoratio peccatorum nostrorum, sed etiam Domini nostri laudatio confessio dicitur, quia et si unum horum faciamus, non sine altero facimus. Nam et iniquitatem nostram cum spe misericordiae ipsius accusamus, et ipsius misericordiam cum iniquitatis nostrae recordatione laudamus. Confiteamur ergo Domino, Quoniam bonus est, quoniam in saeculum misericordia ejus. Videtur nonnullis mala esse quaedam creatura, quia imperitorum sensus offendit, sed falsum est. Fecit enim Deus omnia bona valde, Quoniam bonus est. Videtur nonnullis injustus Deus, quia plerumque fideles ejus multa dura et aspera in hac temporali vita patiuntur; sed, quibus hoc videtur, falluntur. Flagellat enim omnem filium, non quem rejicit, sed Quem recipit, quoniam in saeculum misericordia ejus (Hebr. XII, 6) . II. Confiteamur ergo Domino, Quoniam bonus est,", + "candidate_score": 0.654662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_75_77", + "bdc_text": "Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_322", + "psc_text": "Si in via siccavit, ad te qua pervenit? Utique implendo omnia pervenit ad te. Ingrate rive, quare fontem blasphemas? Nisi manaret, non implereris. Sed timeo, ne tu siccaveris. Etenim omnis rivus a fonte praecisus siccet, necesse est. De siccitate aspera loquuntur adversus Ecclesiam; lenia loquerentur, si rigarentur. Catholicus sum. Quid est Catholicus? Homo de Numidia? Interroga saltem Graecos. Non est utique Catholicus verbum Punicum, sed verbum Graecum. Interpretem quaere. Merito erras in lingua, qui non consentis omnibus linguis. XI. Spiritus quando venit de coelo, et implevit eos, qui in Christum crediderant, omnibus linguis locuti sunt, et hoc erat signum illo tempore accepisse Spiritum sanctum, si quis linguis omnium loqueretur (Act. II, X et XIX). Numquid modo fidelibus non datur Spiritus sanctus? Absit ut hoc credamus, alioquin spem non habebimus. Et illi utique fatentur dari fidelibus Spiritum sanctum, et nos hoc dicimus, hoc credimus, hoc maxime, et in sola Ecclesia catholica", + "candidate_score": 0.654181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469_471", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis . Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper . Arg[entorati ] .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_77", + "psc_text": "Sicut Domino placuit, sic et factum est. Sit nomen Domini benedictum (Job I, 21) . Benedicamus ergo Dominum in omni tempore. Semper alleluia cantamus, si ad sonum linguae nostrae moventur ad operationem justitiae membra nostra, si hoc, quod sonat in ore cantantis, lucet in moribus viventis. II. Audite, quomodo cantare jussi sunt alleluia divites et pauperes. Praecipe, ait Apostolus, divitibus hujus saeculi, non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui dat nobis omnia abundanter ad fruendum. Divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi in futurum, ut apprehendant veram vitam (I Tim. VI, 17, 18) . Quod pauperes cantent, Tebias docet: Fili, ne timeas, quoniam pauperem vitam gerimus. Exuberabunt tibi multa bona, si timueris Dominum Deum tuum, et, quae placent in conspectu ejus, feceris (Tob. IV, 3) . Dilectissima membra Corporis Christi, expectemus Caput nostrum venturum de coelo, cui cohaerentes immobiles permanebimus, ut,", + "candidate_score": 0.653754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_255", + "psc_text": "sumus nos, si peritis vos? Aliud est, quod sumus propter nos; aliud, quod sumus propter vos. Christiani sumus propter nos, Clerici et Episcopi non nisi propter vos. Apostolus non Clericis, non Episcopis et Presbyteris loquebatur, quando dicebat: Vos autem estis membra Christi. Plebibus dicebat, Fidelibus dicebat, Christianis dicebat: Vos autem estis membra Christi. Attendite, in quo corpore membra estis; attendite, sub quo capite in una corporis compage vivatis. Videte unum Spiritum, quem ab illo accepistis. Ipsa replico verba Apostoli: Tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis (I Cor. VI, 15) ? Et Christiani nostri non solum diligunt, sed etiam instituunt meretrices? Non solum digilunt eas, quae erant, sed instituunt eas, quae non erant, quasi non et ipsae animas habeant, quasi non et pro ipsis effusus est sanguis Christi, quasi non dictum sit: Meretrices et Publicani praecedunt vos in regnum coelorum (Matth. XXI, 31) ? Cum ergo debeamus ipsas lucrari, cum", + "candidate_score": 0.651989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_431_433", + "bdc_text": "aus obiecisseve. , quae nullius momenti sunt . Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_220", + "psc_text": "Ego fide video, quod mihi vis auferre, tu oculis carnis, quod vis dare. Meliora sunt, quae cordis oculos intuetur, quam quae oculus carnis videt. Quae enim videntur, temporalia sunt, quae autem non videntur, aeterna. Contemno ergo dona tua, inquit fidelis anima, quia temporalia sunt, superflua sunt, caduca sunt, volatica sunt, plena sunt periculis, plena tentationibus. Nemo haec habet, quando vult, perdit et quando non vult. Contemptus est promissor; accedit alius, id est, persecutor. Contemptus est blandiens; esse incipit saeviens. Contemptus est coluber; in leonem conversus est. Non vis, inquit, accipere a me divitias ampliores? Si Christum non negaveris, auferam, quas habes. Adhuc in superflua mea saevis. Sicut novacula acuta fecisti dolum (Psal. LI, 4) . Capillos radis, cutem non praecidis. Aufer etiam ista mihi. Imo, quoniam videbas, quod pauperibus exinde dabam, hospites suscipiebam, quod monuerat Paulus, faciebam. Praecipe, inquit, divitibus hujus saeculi, praecipe, non superbe sapere, neque sperare in incerto", + "candidate_score": 0.651116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_150", + "bdc_text": "Lutherus profecto initio caussae non parum veritati profuit , dum publicam doctrinae Christi depravationem iisiis über gestrichenem piis. E :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.642779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_92", + "bdc_text": "Boni consulite me scribere , quod sentio et coram domino sentio .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_93", + "psc_text": "Domino, quoniam bonus est; quoniam in saeculum misericordia ejus. Sive dona illius laudando cantetis, sive peccata vestra gemendo fundatis, Confitemini Domino, quoniam bonus est; quoniam in saeculum misericordia ejus. Neque enim sola commemoratio peccatorum nostrorum, sed etiam Domini nostri laudatio confessio dicitur, quia et si unum horum faciamus, non sine altero facimus. Nam et iniquitatem nostram cum spe misericordiae ipsius accusamus, et ipsius misericordiam cum iniquitatis nostrae recordatione laudamus. Confiteamur ergo Domino, Quoniam bonus est, quoniam in saeculum misericordia ejus. Videtur nonnullis mala esse quaedam creatura, quia imperitorum sensus offendit, sed falsum est. Fecit enim Deus omnia bona valde, Quoniam bonus est. Videtur nonnullis injustus Deus, quia plerumque fideles ejus multa dura et aspera in hac temporali vita patiuntur; sed, quibus hoc videtur, falluntur. Flagellat enim omnem filium, non quem rejicit, sed Quem recipit, quoniam in saeculum misericordia ejus (Hebr. XII, 6) . II. Confiteamur ergo Domino, Quoniam bonus est,", + "candidate_score": 0.64238, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_21_23", + "bdc_text": "pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas . Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_348", + "psc_text": "audi, et tace. Duae enim res sunt, aut verum dicit, aut falsum. Si verum dicit, tu fecisti, ut diceret, et forte hoc misericordia est. Cum enim tu non vis audire, quod fecisti, Deus, qui curam tui gerit, per aliquem tibi dicit, quod fecisti, ut vel ipso pudore confusus aliquando ad medicinam recurras. Noli ergo rependere malum pro malo; nescis enim, qui tibi per ipsum loquatur. Ergo, si aliquid dicit, quod fecisti, agnosce te misericordiam consecutum, ut aut oblitum te putes, aut ad confusionem tuam hoc dictum esse judices. Si non fecisti, libera est conscientia. Quid quaeris? Quid irasceris de eo, quod non fecisti? Quid enim ait tibi: Fur! Ebriose? Cito tu recurre intus ad secreta conscientiae. Vide te intus. Judex esto, discussor tui esto. Quaere ibi. Ubi putas, posui peccata mea, quae feci? Aut, si non sunt, dic: Non feci. Si: Non feci, dicit tibi conscientia tua, dic: Gloria nostra", + "candidate_score": 0.64214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_323", + "psc_text": "tempore accepisse Spiritum sanctum, si quis linguis omnium loqueretur (Act. II, X et XIX). Numquid modo fidelibus non datur Spiritus sanctus? Absit ut hoc credamus, alioquin spem non habebimus. Et illi utique fatentur dari fidelibus Spiritum sanctum, et nos hoc dicimus, hoc credimus, hoc maxime, et in sola Ecclesia catholica fieri assequamur. Sed illi sint Catholici, illic datur Spiritus sanctus. Nos simus Catholici, hic datur Spiritus sanctus; modo, quid intersit, non quaeramus, qui sint Catholici; manifestum est, quia datur Spiritus sanctus. Quare modo linguis omnium non loquuntur, qui Spiritum sanctum accipiunt, nisi, quia tunc in paucis figurabatur, quod postea in omnibus ostenderetur? Quid enim pronuntiavit Spiritus sanctus commonens corda eorum, quos tunc impleverat, et docens eos linguas omnes? Vix discit homo duas aut tres, aut per magistros, aut per regiones, in quibus versatur aliqua consuetudine, ut multum tres, aut quatuor linguas. Omnibus linguis loquebantur, qui impleti a sancto Spiritu erant,", + "candidate_score": 0.641518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_116_118", + "bdc_text": "Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 . Juli 1535 konnten die katholisch gebliebenen Fürsten Norddeutschlands das Vordringen der Reformation nicht mehr hindern ;", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.640408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_258_260", + "bdc_text": "In hac sententia quid impii ? Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ?", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_87", + "psc_text": "Quid nobis dabitis, si jam baptismum habemus? Sic enim nesciunt, quid loquantur, ut nec saltem legere velint, quod sancta Scriptura testatur, in ipsa intus Ecclesia, hoc est, in communione membrorum Christi, multos in Samaria baptizatos non accepisse Spiritum sanctum, sed in solo baptismo fuisse, donec ad eos de Jerusalem venirent Apostoli (Act. VIII); contra autem Cornelium, et eos, qui cum illo erant, meruisse accipere Spiritum sanctum, antequam acciperent baptismi Sacramentum (Id. X). Ita Deus docuit, aliud esse signum salutis, aliud ipsam salutem, aliud formam pietatis, aliud virtutem pietatis. Quid nobis, inquiunt, dabitis, si jam baptismum habemus? O sacrilegam vanitatem, ita nihil putare esse Christi Ecclesiam, quam non habent, ut nihil se accipere arbitrentur, si ejus communioni socientur! Dicat eis Amos propheta: Vae eis, qui nihil faciunt Sion (Amos. VI, 1) ! Quid accepturus sum, inquit, si jam baptismum habeo? Accepturus es Ecclesiam, quam non habes; accepturus es unitatem, quam non", + "candidate_score": 0.638834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_331_333", + "bdc_text": "debacchatum satis est . Modo Philippus Philipp Melanchthon . et cum eo plurimi toti in eo sunt , ut paucorum intemperiem avertant , Christum in vobis defendant et magnificent .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_164", + "psc_text": "est corona Martyrum, hoc meritum Martyrum. Amas, imitaris, laudas, filius es Martyris. Vitam fers contrariam, referes et tunc manum contrariam . V. Proinde, dilectissimi, quoniam persecutio, sicut dixi, nunquam deest, et diabolus aut insidiatur, aut saevit, semper parati esse debemus corde fixo in Domino, et, quantum possumus, inter istas molestias, tribulationes, tentationes orare nos fortitudinem a Domino, quoniam per nos ipsi parvi et nulli sumus. Quid de nobis dicamus? Paulum Apostolum, cum legeretur, audistis. Sicut abundant, inquit, passiones Christi in nobis, sic abundat per Christum et consolatio nostra (2 Cor. I, 5) . Sicut in Psalmo dicitur: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae, Domine, jucundaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19) . Quomodo hoc dictum est in Psalmo: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, ita exhortationes tuae jucundant animam meam, sic dictum est ab Apostolo: Sicut abundant passiones Christi in nobis, sic abundat per Christum consolatio nostra.", + "candidate_score": 0.638209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_452", + "bdc_text": "In Basel anwesend waren Oekolampad , Bucer , Jud und vielleicht auch Megander. , et valde tibi ac Megandro tum offendebatur E :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_391", + "psc_text": "Inde in illo divite, qui male mutavit vices, non reprehenduntur divitiae ipsius, sed animus ipsius. Induebatur enim purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide (Luc. XVI, 22) . Et patiebatur ulcerosum mendicum jacere ante januam suam? et eum superbe contemnens non satiabat ejus inopiam. Quid putatis dixisse divitem fastidientem mendicum? Quid hic jacet iste! Sed merito illa lingua, quae contempsit pauperem, guttam de digito ejus desiderabat. VI. Cum ergo Job sanctus, ut dixi, haberet multas divitias, laudavit Deum, tentatus, ut probaretur; probatus, ut ostenderetur. Latebat enim non solum homines, sed et ipsum diabolum latebat, qui diligentius inspicit, quam quisquam hominum. Latebat ergo eum, quis esset Job, sed Dominum non latebat. Permisit tentatorem probator; probator autem non sibi, sed nobis, ut nobis manifestaret, quid imitari debeamus. Non enim ipsi diabolo voluit ostendere Job, sed per diabolum nobis, ut diabolo victo nos haberemus, quod imitaremur. Ergo amissis omnibus, non paulatim, sed repente,", + "candidate_score": 0.636952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_301", + "psc_text": "mihi fecistis, rursusque non facientibus: Cum uni ex minimis meis non fecistis, neque mihi fecistis (Matth. XXV, 35-45) , huic capiti non nisi per Charitatem connectimur. VI. Sic enim, fratres, singula membra in officiis suis videmus agere opus proprium, ut oculus videat, non autem operetur; manus autem operetur, non tamen videat; auris audiat, nec videat, nec operetur; lingua loquatur, nec audiat, nec videat, et cum sint singula suis officiis distincta atque discreta, una tamen compage corporis colligata habent aliquid commune in omnibus. Officia diversa sunt, sanitas una est. Hoc est ergo in membris Christi Charitas, quod est in membris corporis sanitas. Meliori loco positus est oculus, in eminenti, et tanquam ad consilium in arce constitutus, unde prospiciat, unde videat, unde ostendat. Honor magnus in oculis, et loco, et sensu ardentiore, et agilitate, et vi quadam, quam caetera membra non habent. Proinde plerumque homines per oculos suos jurant, quam per quodlibet", + "candidate_score": 0.636786, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_78", + "bdc_text": "Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_67", + "psc_text": "in sepulcro credentem latronem in paradisum introducere potuit. SERMO VI. Item de Sacramento altaris ad infantes . SYNOPSIS. I. Corpus dominicum et in altari est, et nos illud sumus. II. Eucharistia symbolum unitatis III. Liturgiae eucharisticae expositio. I. Hoc, quod videtis, charissimi, in mensa Domini, panis est, et vinum; sed iste panis, et hoc vinum accedente verbo fit corpus, et sanguis Verbi. Ille enim Dominus, qui In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) , propter misericordiam suam, qua non contempsit, quod creavit ad imaginem suam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Ibid. 14) , sicut scitis, quia et ipsum Verbum assumpsit hominem, id est, animam et carnem hominis, et homo factus est, manens Deus. Propter hoc, quia et passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus, et sanguinem suum, quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et", + "candidate_score": 0.635087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_324", + "psc_text": "omnibus ostenderetur? Quid enim pronuntiavit Spiritus sanctus commonens corda eorum, quos tunc impleverat, et docens eos linguas omnes? Vix discit homo duas aut tres, aut per magistros, aut per regiones, in quibus versatur aliqua consuetudine, ut multum tres, aut quatuor linguas. Omnibus linguis loquebantur, qui impleti a sancto Spiritu erant, verum et locuti repente, non paulatim discentes. Quid ergo tunc ostendebat Spiritus? Dic mihi, quare modo hoc non facit, nisi quia aliquid significando faciebat? Quid significabat, nisi Evangelium per omnes linguas futurum? Audeo dicere. Et modo loquitur Ecclesia omnibus linguis. In omnibus enim linguis clamat Evangelium, et quod modo dicebam de membris, hoc dico et de linguis. Et quomodo dicit oculus: Mihi ambulat pes, sic et pes dicit: Mihi videt oculus, sic et ego dico: Lingua mea est graeca, lingua mea est hebraea, lingua mea est syra. Omnes enim una fides tenet, omnes enim una charitatis compago concludit. Quod per", + "candidate_score": 0.635021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_196", + "bdc_text": "Seminaria , scribis , sunt maximarum discordiarum Vgl. ebd. , Z. 105. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_235", + "psc_text": "10) , ille solus Christi se neget esse discipulum, qui Christum negat magistrum. Neque enim, quia de superiore isto loco loquimur vobis, ideo magistri vestri sumus. Ille est enim omnium magister, cujus cathedra est super omnes coelos, sub illo in unam scholam convenimus, et vos et nos condiscipuli sumus; sed monemus vos, quomodo solent majores scholae. Turris, et sumptus, fides, et patientia. Turris fides, patientia sumptus sunt. Si quis impatiens fuerit ad toleranda mala mundi hujus, defecit sumptibus. Rex malus cum viginti millibus diabolus est, rex cum decem millibus Christianus est. Simplum contra duplum, veritas contra falsitatem, quia simplicitas contra duplicitatem. Esto simplici corde. Noli esse hypocrita, aliud ostentans, aliud agens, et vincis eum duplicem, qui transfigurat se velut Angelum lucis. Unde isti, ubi illi sumptus? Ubi perfecta illa simplicitas, et omnino stabilis, atque inconcussissime perseverans? In eo, quod sequitur, quod durum videtur. Hoc est, quod dixi, quia sermo Dei", + "candidate_score": 0.634212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_46_48", + "bdc_text": "1Tim 4 , 14. . Pesah erat signum rememorativum , non exhibitivumnon exhibitivum von Bucer eingefügt , fehlt in E. Bullinger hatte Ex 12 , 27 als Parallele zu den Einsetzungs worten angeführt ; vgl . oben Nr. 562 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_152", + "psc_text": "XXV, 21) . Ergo unusquisque, qui audit, unusquisque, qui membrum est Sponsae ejus, timeat quod dicitur; Nisi cognoveris temetipsam, o pulchra inter mulieres, exi tu in vestigiis gregum (Cant. I, 7) . Quid est In vestigiis gregum. Per errores hominum, non in voce Pastoris. Nos, fratres, non exeamus In vestigiis gregum? Habemus vestigia Pastoris, quae sequendo non erramus. Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (1 Petr. II, 21) . Ergo, nisi cognoveris temetipsam, exi tu in vestigiis gregum, et pasce hoedos tuos (Cant. I, 7) . Et Hoedos, et tuos. Nostis oves ad dexteram, hoedos ad sinistram. Et pasce hoedos tuos. Quare Hoedos tuos? Quia exis, pascis, sicut Donatus, Hoedos tuos. Si autem non exis, pascis, sicut Petrus, Oves meas (Joan. XXI, 17) . SERMO XIII. In Natali Laurentii martyris . SYNOPSIS. I. Laus S. Laurentii, et quomodo agenda Festa martyrum. II. Martyrum exemplum", + "candidate_score": 0.632759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_335_337", + "bdc_text": "E : propiciis . diris revocabitis orbi bellum istud exitiale ?", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_457", + "psc_text": "X, 15) ! Sicut praedixit: Non sunt sermones, neque verba, quorum non audiantur voces eorum. Per omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 4, 5) . Quomodo dixit, sic misit. Evangelium per omnes terras scribitur. Etiam Ecclesia persecutionem primo passa est. Reddidit, quia et Martyres promiserat. Recita cautionem: Pretiosa in conspectu Domini mors justorum ejus (Psal. CXV, 15) . Reddidit etiam Martyres, quia et ipsos promiserat. Quid postea reddendum erat? Adorabunt in conspectu ejus omnes reges terrae (Id. LXXI, 11) . Crediderunt et reges, qui primo persequendo Martyres fecerant. Videmus ergo et modo reges credidisse. Reddidit etiam, quod promiserat, ut jubentibus regibus idola frangerentur, quibus primo jubentibus Christiani occidebantur. Abstulit etiam idola, quia promiserat: Et in idolis nationum non erit respectus (Sap. XIV, 1) . Cum tanta ergo reddiderit, fratres, quare non illi credimus? Minus idoneus debitor est Deus? Si omnino nihil adhuc", + "candidate_score": 0.632273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_141", + "psc_text": "dicere: Oves meae sunt illae. Quid quaeris ad oves meas? Non te inveniam ad oves meas. Si et nos dicamus meas, et illi dicant suas, perdidit Christus oves suas. Ponite vobis ante oculos Principem pastorum, Dominum gregis sui stantem, et discernentem, et dijudicantem inter servos suos. Tu quid dicis? Oves meae sunt istae. Et tu quid dicis? Istae sunt oves meae. Quas ego emi, ubi sunt? Servi mali! oves vestras dicitis, et, quod emi, vobis vindicatis, cum vos, si non emerem, periretis? Nos, absit ut dicamus vos oves nostras! Non est ista vox catholica, non est germana, non est Petri, quia est contra Petram. Oves estis, sed illius, qui emit et nos, et vos. Unum Dominum habemus. Pastor est, sed non conductus. Suas pascit, et, quod nemo facit de ovibus, et pretium dedit, et instrumentum confecit. Quaere pretium. Sanguis ipsius est. Quaere instrumentum. Evangelium est, quod modo, cum recitaretur, audistis.", + "candidate_score": 0.629339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_346", + "bdc_text": "Quorum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_12", + "psc_text": "Deus fecit. Si quaeris, quid fecit? Coelum et terram fecit. Si quaeris, per quid fecit? Per verbum fecit, quod non fecit. Verbum, per quod factum est coelum et terra, ipsum verbum non est factum. Si enim factum est, per quid factum est? Omnia per ipsum facta sunt (Joan. I, 3) . Si quaecumque facta sunt, per Verbum facta sunt, procul dubio Verbum factum non est, per quod omnia facta sunt. Denique narrator operum famulus Dei Moyses: In principio, inquit, fecit Deus coelum et terram. Per quid fecit? Per verbum. Numquid et verbum fecit? Non. Sed quid? In principio erat Verbum (Ibid. 1) . Jam erat, per quod fecit; ideo, quod non erat, fecit. Possumus intelligere, et recte intelligimus in ipso unigenito Verbo factum esse coelum et terram. Per quod enim facta sunt, in ipso facta sunt. Potest hoc esse et intelligi principium, in quo fecit Deus coelum et terram. Ipsum", + "candidate_score": 0.627631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_233", + "psc_text": "ejus conscriptum quodam modo chirographum detinemus. Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVII, 20) . Sed nos praevidebat, nobis promittebat. II. Redeamus ergo, et audiamus quid dixit, et, sicut dixi, inspiciamus nos, et, quidquid nobis deesse invenerimus, ad formam pulchritudinis, quae placet oculis ejus, tota diligentia excolamus. Et, quia nos non sufficimus, illum in adjutorium invocemus. Reformet, qui formavit, recreet, qui creavit, ut perfectos recondat, qui condidit. Hoc ergo dixit: Quis est homo, qui vult turrim aedificare, et non sedens primum computat, si habet sumptus, unde perficiat? Ne forte incipiat aedificare, et non impleat, et transeuntes homines dicant: Ecce homo, qui coepit aedificare, et non potuit perficere. Aut quis est iterum Rex, qui vadit gerere contra alium Regem bellum, et non prius considerat, utrum sit idoneus cum decem millibus occurrere illi, qui habet viginti millia? Alioquin, cum adhuc ille longe est, mittit legatos quaerens pacem. Et ad", + "candidate_score": 0.627181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_232", + "psc_text": "autem certe non vidimus, et tamen credimus, et tamen, quem oculis non conspeximus, corde suscepimus. Unde dixit cuidam suo, qui tunc erat inter duodecim: Quia vidisti, credidisti. Beati, qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Si enim modo praesens esset in carne Dominus et Salvator noster Jesus Christus, et stans taceret, quid nobis prodesset? Si autem loquendo profuit, et modo loquitur, cum Evangelium recitatur. Verumtamen et praesentia sua multa praestat, ut Deus. Ubi autem non est Deus, aut quando absens est Deus? Tu noli esse absens a Deo, et tecum est Deus. Maxime, quia ipse promisit, et promissum ejus conscriptum quodam modo chirographum detinemus. Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVII, 20) . Sed nos praevidebat, nobis promittebat. II. Redeamus ergo, et audiamus quid dixit, et, sicut dixi, inspiciamus nos, et, quidquid nobis deesse invenerimus, ad formam pulchritudinis, quae placet oculis ejus, tota diligentia excolamus.", + "candidate_score": 0.626296, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_349", + "bdc_text": "Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ). .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_231", + "psc_text": "sequebantur. Nam, si ea, quae dixit, solis illis duodecim Apostolis loqueretur, poterat unusquisque nostrum dicere: Illis dixit, non nobis. Aliud videtur pertinere ad pastores, aliud ad greges. Sequentibus turbis dixit, ergo et nobis omnibus, et vobis omnibus dixit. Non, quia tunc nondum eramus, ideo nobis non esse dictum putare debemus. In illum enim et nos credimus, quem illi viderunt, illum nos fide tenemus, quem illi oculis conspexerunt. Neque enim oculis carnalibus videre Christum, magnum fuit. Si hoc magnum fuisset, Judaeorum gens prima salutem invenisset. Certe enim et illi viderunt, et tamen contempserunt, et tamen visum et contemptum insuper occiderunt. Nos autem certe non vidimus, et tamen credimus, et tamen, quem oculis non conspeximus, corde suscepimus. Unde dixit cuidam suo, qui tunc erat inter duodecim: Quia vidisti, credidisti. Beati, qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Si enim modo praesens esset in carne Dominus et Salvator noster Jesus Christus,", + "candidate_score": 0.62132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_417", + "bdc_text": "Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_129", + "psc_text": "inimicos Christus. Omnes inique atque impie viventes inimici sunt Christi, etsi signentur nomine ejus, etsi vocentur Christiani. Quibus enim dicturus est: Non novi vos, et dicunt illi: Domine, in nomine tuo manducavimus et bibimus, in nomine tuo virtutes multas fecimus (Luc. XIII, 26, et Matth. VII, 22, 23) . Quid manducavimus et bibimus in nomine tuo? Non enim escas suas pro magno jactabant, et inde se ad Christum pertinere dicebant. Est esca quaedam, quae manducatur et bibitur, et Christus est. Et ab inimicis Christus manducatur et bibitur. Norunt Fideles Agnum immaculatum, quo vescuntur, atque utinam sic vescantur, ut non sint poenae debitores! Sicut enim dicit Apostolus: Quicumque manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit (1 Cor. XI, 29) . Ergo inimici Christi sunt, qui malunt inique vivere, quam illi obtemperare, et cum dicitur venturus judicare vivos et mortuos, timent ne veniat. Si illis liceret, facerent ne veniret. Quia", + "candidate_score": 0.619084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_125_127", + "bdc_text": "und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ; vgl. Kurt Jakob Rüetschi , Heinrich Bullinger und Dänemark , in : Zwa XV /3-4 , 1980 , S. 215-237 ) .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_91", + "psc_text": "homo. Unde et ipse Dominus mortalitate carnis resurgendo se expolians, et non quidem aliud, sed tamen ultra non moriturum corpus exsuscitans dominicum diem in sua resurrectione signavit, qui post diem passionis ejus tertius, in numero autem dierum post sabbatum octavus est, idemque primus. Unde et vos nondum re, sed certa jam spe, quia et hujus rei sacramentum habebitis, et pignus Spiritus accepistis, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens, quae sursum sunt quaerite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria (Coloss. III, 1-4) . SERMO IX. De Psalmi CXVII. vers. I. Confitemini Domino, etc.. SYNOPSIS. I. Quid sit confiteri Domino. II. Quomodo, et quare confitendum Bonitati divinae. III. Quantum differat Confessio facienda Homini Judici, et facienda Deo. IV. Exhortatio ad", + "candidate_score": 0.618924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_347", + "bdc_text": "Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ) .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_231", + "psc_text": "sequebantur. Nam, si ea, quae dixit, solis illis duodecim Apostolis loqueretur, poterat unusquisque nostrum dicere: Illis dixit, non nobis. Aliud videtur pertinere ad pastores, aliud ad greges. Sequentibus turbis dixit, ergo et nobis omnibus, et vobis omnibus dixit. Non, quia tunc nondum eramus, ideo nobis non esse dictum putare debemus. In illum enim et nos credimus, quem illi viderunt, illum nos fide tenemus, quem illi oculis conspexerunt. Neque enim oculis carnalibus videre Christum, magnum fuit. Si hoc magnum fuisset, Judaeorum gens prima salutem invenisset. Certe enim et illi viderunt, et tamen contempserunt, et tamen visum et contemptum insuper occiderunt. Nos autem certe non vidimus, et tamen credimus, et tamen, quem oculis non conspeximus, corde suscepimus. Unde dixit cuidam suo, qui tunc erat inter duodecim: Quia vidisti, credidisti. Beati, qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Si enim modo praesens esset in carne Dominus et Salvator noster Jesus Christus,", + "candidate_score": 0.618636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_246", + "psc_text": "te enim tu praeparabas. Alio modo subrepsit duplex ille, ad quod non meditabaris, quod tibi non proponebas. Dic, inquit, falsum testimonium. Si non dixeris, faciam hoc, et illud. Minatur proscriptionem, minatur mortem. Ibi te proba, ibi te attende. Dicis falsum testimonium? Dimisisti Christum, quia ipse dixit: Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) . Falsum testimonium dixisti, contra veritatem fecisti, ergo Christum dimisisti. Et quid tibi ille facturus erat minando proscriptionem? Inopem redditurum? Quid tibi deesset, cum quo Deus esset? Sed plus minabatur. Quid est ipsum plus? Occisurum te minabatur. Carnem. Numquid animam? Quid ille minabatur, attendis. Quid tu facias, non attendis? Ille carnem occidere comminatur. Os autem, quod mentitur, occidit animam (Sap. I, 11) . Duo estis, inimicus, et tu; tamen et ille homo, ut tu. Ambo corruptibiles secundum carnem, ambo immortales secundum animam, ambo pro tempore transituri, et in hac terra hospites et peregrini. Minatur ille mortem, nesciens, utrum", + "candidate_score": 0.614224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_253", + "bdc_text": "praelegente Luthero ante annos tres , nuper vero ęditusIn epistolam S.", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_318", + "psc_text": "dicimus, contemnamur; si Christi verba dicimus, ille audiatur, qui non gratis auditur, et non gratis contemnitur. Auditur enim ad praemium, non auditur ad supplicium. Ipsum audiamus. Ipse Dominus dicat nobis. X. Ecclesiam innumerabilibus locis ostendit, sed tamen commemorem unum aliquod. Post resurrectionem, nostis, fratres, ostendit se Discipulis suis, cicatrices demonstravit, palpandum praebuit, non solum videndum. Illi autem tenentes, et palpantes, et agnoscentes, adhuc tamen prae gaudio haesitabant, sicut Evangelium nos docet, cui oportet credere, cui nefas est non credere. Dominus autem adhuc haesitantibus prae gaudio, et dubitantibus intulit firmitatem de Scripturis, et ait: Haec dicebam vobis, cum adhuc essem vobiscum, quia oportet impleri omnia, quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem (Luc.", + "candidate_score": 0.614196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_232", + "psc_text": "autem certe non vidimus, et tamen credimus, et tamen, quem oculis non conspeximus, corde suscepimus. Unde dixit cuidam suo, qui tunc erat inter duodecim: Quia vidisti, credidisti. Beati, qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Si enim modo praesens esset in carne Dominus et Salvator noster Jesus Christus, et stans taceret, quid nobis prodesset? Si autem loquendo profuit, et modo loquitur, cum Evangelium recitatur. Verumtamen et praesentia sua multa praestat, ut Deus. Ubi autem non est Deus, aut quando absens est Deus? Tu noli esse absens a Deo, et tecum est Deus. Maxime, quia ipse promisit, et promissum ejus conscriptum quodam modo chirographum detinemus. Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVII, 20) . Sed nos praevidebat, nobis promittebat. II. Redeamus ergo, et audiamus quid dixit, et, sicut dixi, inspiciamus nos, et, quidquid nobis deesse invenerimus, ad formam pulchritudinis, quae placet oculis ejus, tota diligentia excolamus.", + "candidate_score": 0.607394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_263_265", + "bdc_text": "Nihil igitur haec ad vos . At ille vosvos von Bucer korr. aus nos . E : nos .", + "psc_chunk_id": "046_Augustinus-Hipponensis_Sermones-inediti_window_231", + "psc_text": "sequebantur. Nam, si ea, quae dixit, solis illis duodecim Apostolis loqueretur, poterat unusquisque nostrum dicere: Illis dixit, non nobis. Aliud videtur pertinere ad pastores, aliud ad greges. Sequentibus turbis dixit, ergo et nobis omnibus, et vobis omnibus dixit. Non, quia tunc nondum eramus, ideo nobis non esse dictum putare debemus. In illum enim et nos credimus, quem illi viderunt, illum nos fide tenemus, quem illi oculis conspexerunt. Neque enim oculis carnalibus videre Christum, magnum fuit. Si hoc magnum fuisset, Judaeorum gens prima salutem invenisset. Certe enim et illi viderunt, et tamen contempserunt, et tamen visum et contemptum insuper occiderunt. Nos autem certe non vidimus, et tamen credimus, et tamen, quem oculis non conspeximus, corde suscepimus. Unde dixit cuidam suo, qui tunc erat inter duodecim: Quia vidisti, credidisti. Beati, qui non vident, et credunt (Joan. XX, 29) . Si enim modo praesens esset in carne Dominus et Salvator noster Jesus Christus,", + "candidate_score": 0.59974, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum", + "max_score": 0.720764, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_110_112", + "bdc_text": "Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse . Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest . De concilioVgl. ebd. , Z. 83-89 . :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.720764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_522", + "psc_text": "statimque illi occurrit vita hominum Christus pendens, eique non credentes Judaei, ob hoc ipsum quia pendentem vident. Et alius quidem aliquis cito diceret, inter caetera maledicta quae in illa lectione ad aliquid de Christo intelligendum non pertinent, hoc solum ibi esse de Christo, quod scriptum est, Videbis vitam tuam pendentem, et non credes vitae tuae. Neque enim fieri non posset ut inter diversa maledicta quae impio populo prophetice praenuntiabantur, hoc quoque poneretur. Sed ego, et qui mecum aliquanto attentius cogitant evangelicam illam dominicamque sententiam, qua non ait, Ille enim et de me scripsit; ut et alia quae ad Christum non pertinent, scripsisse crederetur: sed ait, De me enim ille scripsit; ut omnem scripturae illius intentionem non nisi ad intelligendam Christi gratiam perscrutando consuleremus; etiam caetera in illa lectione maledicta propter Christum praedicta cognoscimus: quod nunc ostendere si velim, nimis longum erit. CAPUT XXIII. Unde tantum abest ut hoc quod Faustus", + "candidate_score": 0.70674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_56_58", + "bdc_text": "Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus . Christus loquitur et agit in ministro , et fide recipitur , quod Christus per ministrum loquitur et agit , nec est minister Christi , in quo non omnia loquitur et agit Christus . Igitur paralogismus est παρὰ τὴν τοῦ ἐλέγχου ἄγνοια νein Fehlschluß , der auf Verkennung [ des Wesens ] der Widerlegung beruht ( vgl . Aristoteles , Sophistici elenchi 166b , 24 ) . :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_787", + "psc_text": "operi me inserere non pigebit. De spiritualibus autem nolo vos ignorare, fratres: scitis quando Gentes eratis, ad simulacra sine voce quomodo ascendebatis inducti. Propter quod notum facio vobis, quia nemo in Spiritu Dei loquens, dicit anathema Jesu: et nemo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto. Divisiones autem donationum sunt, idem autem Spiritus: et divisiones ministrationum sunt, et idem ipse Dominus: et divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui omnia operatur in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem: alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae; alii, sermo scientiae secundum eumdem Spiritum; alteri autem, fides in eodem Spiritu; alii, donatio curationum in uno Spiritu; alii, operationes virtutum; alii, prophetia; alii, dijudicatio Spirituum; alii, genera linguarum; alii, interpretatio sermonum: omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult. Sicut enim corpus unum est et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum", + "candidate_score": 0.70218, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_69_71", + "bdc_text": "1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_282", + "psc_text": "(Joan. XIX, 34). Nam quia praedictum est, Erunt duo in carne una (Gen. II, 24) ; propterea et in arca quaedam ibi ad Christum, quaedam vero ad Ecclesiam referuntur, quod totum Christus est. Sic et in caeteris interpretationibus figurarum per universum textum divinae Scripturae licet considerare, et comparare sensus eorum qui Christum ibi intelligunt, et eorum qui praeter Christum ad alia quaelibet ea detorquere conantur. CAPUT XL. Nec Pagani nobis in hoc obstrepunt; neque enim audent contradicere, ne illa non solum dicta, sed etiam facta, figurate accepta interpretemur ad Christum intelligendum: praesertim quia ea quae praenuntiata intelligimus, etiam demonstramus impleta; cum fabulas suas ut aliquo modo commendent, ad nescio quas physiologias vel theologias, id est, rationes naturales, vel divinas, interpretando referre conentur: ex parte plane satis indicantes, qualia sint; ex parte autem dissimulantes, dum ea rident in theatris quae venerantur in templis, in turpitudine nimium liberi, in superstitione nimium servi.", + "candidate_score": 0.700745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_522", + "psc_text": "statimque illi occurrit vita hominum Christus pendens, eique non credentes Judaei, ob hoc ipsum quia pendentem vident. Et alius quidem aliquis cito diceret, inter caetera maledicta quae in illa lectione ad aliquid de Christo intelligendum non pertinent, hoc solum ibi esse de Christo, quod scriptum est, Videbis vitam tuam pendentem, et non credes vitae tuae. Neque enim fieri non posset ut inter diversa maledicta quae impio populo prophetice praenuntiabantur, hoc quoque poneretur. Sed ego, et qui mecum aliquanto attentius cogitant evangelicam illam dominicamque sententiam, qua non ait, Ille enim et de me scripsit; ut et alia quae ad Christum non pertinent, scripsisse crederetur: sed ait, De me enim ille scripsit; ut omnem scripturae illius intentionem non nisi ad intelligendam Christi gratiam perscrutando consuleremus; etiam caetera in illa lectione maledicta propter Christum praedicta cognoscimus: quod nunc ostendere si velim, nimis longum erit. CAPUT XXIII. Unde tantum abest ut hoc quod Faustus", + "candidate_score": 0.692407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_406_408", + "bdc_text": "Ita dolet hoc quoque : Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum . Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr.", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_437", + "psc_text": "inimicum diptychium, continens tam bona mandata multum errori tuo contraria. Nam illa tria quae ad dilectionem Dei pertinent, omnino ignoras, omnino non servas: haec autem septem quibus societas humana non laeditur, si quando custodis, aut pudore reprimeris, ne inter homines confundaris; aut timore frangeris, ne publicis legibus puniaris; aut malum factum bona aliqua consuetudine horrescis; aut ipsa naturali lege, quam injuste alteri facias quod tibi ab altero fieri non vis, advertis: error tamen tuus quam te in contrarium ire compellat, et dum sequeris, et dum non sequeris, sentis; cum vel hoc facis quod pati non vis, vel ideo non facis quia pati non vis. CAPUT VIII. At ista vera sponsa Christi, cui de diptychio lapideo fronte impudentissima insultas, intelligit quid distet inter litteram et spiritum (II Cor. III, 6), quae duo dicuntur alio modo, Lex et gratia: et non jam in vetustate litterae, sed in novitate spiritus Deo serviens (Rom.", + "candidate_score": 0.690712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_552", + "psc_text": "homo vorax et vinarius, amicus publicanorum et peccatorum (Matth. XI, 18, 19) . Et Joannis quidem escam et potum novimus: non enim dictum est quod omnino non biberet; sed quod vinum et siceram non biberet (Luc. I, 15): bibebat ergo aquam. Cibus autem ejus non omnino nullus erat, sed locustae et mel silvestre (Matth. III, 4). Unde ergo dictus est non manducans neque bibens, nisi quia illo victu quo Judaei utebantur, ille non utebatur? Hoc ergo Dominus nisi uteretur, non in ejus comparatione manducans bibensque diceretur. An forte ideo quia pane et oleribus Dominus vescebatur, quibus Joannes non vescebatur? Mirum si non manducans dicitur, qui locustas et mel comedit; et manducans dicitur, qui pane atque olere contentus est. Sed de cibis suspicamini quidquid vultis; certe bibens et vinarius non diceretur, nisi vinum biberet: cur ergo et hoc vos immundum putatis? Neque enim haec propter continentiam disciplinamque domandi corporis tangere prohibetis,", + "candidate_score": 0.69053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_570", + "psc_text": "dicens, Et alia quidem multa fecit Jesus, quae si scriberentur singula, nec ipsum existimo capere mundum qui scriberentur libros (Joan. XXI, 25) ? Hic utique ostendit se scientem multa praetermisisse. Sed si de Lege et Prophetis vos delectat Joannis auctoritas, Joanni credite attestant: Legi et Prophetis. Ipse scripsit quod Isaias viderit Christi gloriam (Joan. XII, 41). In ejus habetis Evangelio, unde jam paulo ante tractavimus: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Id. V, 46) . Undique tergiversatio vestra contunditur. Aperte dicite non vos credere Christi Evangelio: nam qui in Evangelio quod vultis creditis, quod vultis non creditis, vobis potius quam Evangelio creditis. CAPUT IV. At quam elegantem rem sibi visus est Faustus dicere, ubi propterea voluit non credi haec scripsisse Matthaeum, quia cum de sua electione diceret, non ait, Vidit me, et dixit mihi, Sequere me; sed, Vidit Matthaeum, et dixit ei, Sequere me (Matth.", + "candidate_score": 0.689736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_440_442", + "bdc_text": "Faciamus paria . Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos . Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_998", + "psc_text": "dixerunt, quae praesentia nunc videntur. CAPUT LXVIII. Quid aliud in Evangelio discimus, cum eadem vox Petri auditur confitentis Christum Filium Dei (Matth. XVI, 16), quae etiam daemoniorum, paria verba, sed longe impari corde emittentium (Luc. VIII, 28)? Proinde in simili voce fides Petri laudatur, daemoniorum immunditia cohibetur: a quo, nisi ab illo qui non aure humana, sed divina mente radices internas vocum illarum nosset inspicere, et sine ulla falsitate discernere? Quam multi enim et alii homines dicunt Christum Filium Dei vivi, nec tamen Petri meritis comparantur: non solum illi, qui dicturi sunt in illo die, Domine, Domine, et audituri, Discedite a me (Matth. VII, 22, 23) ; sed etiam illi, qui segregabuntur ad dexteram (Id. XXV, 33), in quibus plurimi nec unquam Christum vel semel negaverunt, nec ejus pro nostra salute passionem improbaverunt, nec Gentes judaizare coegerunt (Galat. II, 14); et tamen Petro qui haec fecit, sedenti in duodecim sedibus,", + "candidate_score": 0.687723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_99_101", + "bdc_text": "adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc . Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ; Joh 10 , 11-16 ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_554", + "psc_text": "verumtamen Dei vindicis providentia ita caecati, ut etiam commoneatis nos unde convincamini. Nam vim patior ab animo meo, nisi totum ipsum Evangelii capitulum, quod iste adversum Moysen opponere voluit, inspiciendum inseruero: ut ibi videamus quam falsum sit, quod prior Adimantus, et modo Faustus dixit, Dominum Jesum a discipulis suis carnes vescendas removisse, easque vulgo saecularibus concessisse. Nempe cum respondisset calumniantibus quod non lotis manibus manducarent, ita sequitur Evangelium: Et convocatis turbis, ait illis, Audite et intelligite. Non quod intrat in os, communicat hominem; sed quod procedit de ore, communicat hominem. Tunc accedentes discipuli, dixerunt ad eum: Scis quod Pharisaei audito hoc verbo scandalizati sunt? Hic certe a discipulis compellatus, debuit eos, sicut isti volunt, proprie docere ab omnibus carnibus abstinendum, ut illud quod supra dixit, Non quod intrat in os, communicat hominem; sed quod procedit de ore, turbis dixisse videretur. Sequatur ergo Evangelista, et dicat quid jam non turbis, sed", + "candidate_score": 0.686174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_407_409", + "bdc_text": "Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum . Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_437", + "psc_text": "inimicum diptychium, continens tam bona mandata multum errori tuo contraria. Nam illa tria quae ad dilectionem Dei pertinent, omnino ignoras, omnino non servas: haec autem septem quibus societas humana non laeditur, si quando custodis, aut pudore reprimeris, ne inter homines confundaris; aut timore frangeris, ne publicis legibus puniaris; aut malum factum bona aliqua consuetudine horrescis; aut ipsa naturali lege, quam injuste alteri facias quod tibi ab altero fieri non vis, advertis: error tamen tuus quam te in contrarium ire compellat, et dum sequeris, et dum non sequeris, sentis; cum vel hoc facis quod pati non vis, vel ideo non facis quia pati non vis. CAPUT VIII. At ista vera sponsa Christi, cui de diptychio lapideo fronte impudentissima insultas, intelligit quid distet inter litteram et spiritum (II Cor. III, 6), quae duo dicuntur alio modo, Lex et gratia: et non jam in vetustate litterae, sed in novitate spiritus Deo serviens (Rom.", + "candidate_score": 0.685558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_570", + "psc_text": "dicens, Et alia quidem multa fecit Jesus, quae si scriberentur singula, nec ipsum existimo capere mundum qui scriberentur libros (Joan. XXI, 25) ? Hic utique ostendit se scientem multa praetermisisse. Sed si de Lege et Prophetis vos delectat Joannis auctoritas, Joanni credite attestant: Legi et Prophetis. Ipse scripsit quod Isaias viderit Christi gloriam (Joan. XII, 41). In ejus habetis Evangelio, unde jam paulo ante tractavimus: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Id. V, 46) . Undique tergiversatio vestra contunditur. Aperte dicite non vos credere Christi Evangelio: nam qui in Evangelio quod vultis creditis, quod vultis non creditis, vobis potius quam Evangelio creditis. CAPUT IV. At quam elegantem rem sibi visus est Faustus dicere, ubi propterea voluit non credi haec scripsisse Matthaeum, quia cum de sua electione diceret, non ait, Vidit me, et dixit mihi, Sequere me; sed, Vidit Matthaeum, et dixit ei, Sequere me (Matth.", + "candidate_score": 0.684075, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_729", + "psc_text": "visa furentium. CAPUT XIII. Cur autem arbitretur Faustus parem nobis esse religionem circa panem et calicem nescio, cum Manichaeis vinum gustare non religio, sed sacrilegium sit. In uva enim agnoscunt deum suum, in cupa nolunt, quasi aliquid eos calcatus et inclusus offenderit. Noster autem panis et calix, non quilibet (quasi propter Christum in spicis et in sarmentis ligatum, sicut illi desipiunt), sed certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. Proinde quod non ita fit, quamvis sit panis et calix, alimentum est refectionis, non sacramentum religionis: nisi quod benedicimus, gratiasque agimus Domino in omni ejus munere, non solum spirituali, verum etiam corporali. Vobis autem per fabulam vestram in escis omnibus Christus ligatus apponitur, adhuc ligandus vestris visceribus, solvendusque ructatibus. Nam et cum manducatis, dei vestri defectione vos reficitis; et cum digeritis, illius refectione deficitis. Cum enim vos plenos reddit, resumptio vestra ipsum premit. Quod quidem misericordiae deputaretur, quando aliquid pro vobis", + "candidate_score": 0.682709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_313_315", + "bdc_text": "Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis . Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii . Laborat ille hoc malo , ut , quas aliquando admisit de Zvinglio falsas opiniones , eas nimis pertinaciter tribuat omnibus , qui hunc videntur sectari .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_480", + "psc_text": "bibendam cogi oportere. Quapropter sufficere arbitror huic operi, ut ea ipsa quae reprehendenda decerpsit de Scriptura legis Hebraeorum, ad Christum praedicandum pertinere, si recte intelligantur, ostendam: ex quo satis appareat multo magis caetera, vel statim pronuntiata, vel diligenter ac veraciter perscrutata, christianae fidei convenire; si ea quae deridenda atque damnanda objicit inimicus, eis ipsis convincatur christiana veritate damnandus. Quapropter, o plene omni fallacia, cum Dominus in Evangelio dixerit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Joan. V, 46) ; nihil est quod te in ingenti aestu positum fingas, et cogi videaris in alterum e duobus, ut aut falsum pronunties capitulum hoc, aut mendacem Jesum. Sicut enim hoc capitulum verum est, ita et verax est Jesus. Rectius visum est, inquit, scriptoribus ascribere falsitatem, quam veritatis auctori mendacium. Itane tu Christum credis veritatis auctorem, quem praedicas carnis, et mortis, et vulnerum, et cicatricum simulatorem? Volo mihi ostendas, unde", + "candidate_score": 0.680939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_517", + "psc_text": "praedicta est. Unde magis non intelligendo veritatem perhibent testimonium veritati: quia cum eos Libros non intelligunt, a quibus non intellecturi praedicti sunt, etiam hinc eos veraces ostendunt. CAPUT XXII. Hinc est et illud, cujus ambiguitate Faustus fallitur: Videbis vitam tuam pendentem, et non credes vitae tuae (Deut. XXVIII, 66) . Quae verba et aliter posse intelligi, potest aliquis dicere: de Christo autem non posse intelligi, nec Faustus ausus est dicere, nec quisquam prorsus audebit, nisi qui negaverit aut Christum esse vitam, aut a Judaeis visum esse pendentem, aut eos illi non credidisse. Cum vero et ipse dicat, Ego sum vita (Joan. XIV, 6) ; et eum pependisse constet ante oculos non ei credentium Judaeorum; non video cur dubitare debeamus, id etiam de Christo scripsisse illum, de quo Christus ait, Ille enim de me scripsit (Id. V, 47) . Proinde si quod scriptum est, Suscitabo eis Prophetam de fratribus illorum similem", + "candidate_score": 0.678915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_364", + "psc_text": "; continuo subjungit utilitatem divinae lectionis: Quaecumque enim ante scripta sunt, inquit, ut nos doceremur, scripta sunt; ut per patientiam et consolationem Scripturarum spem habeamus ad Deum (Rom. XV, 4) . Sed contradicit Faustus Fiat ergo illi quod dicit Paulus: Si quis vobis evangelizaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Galat. I, 9) . LIBER QUARTUS DECIMUS. CAPUT PRIMUM. FAUSTUS dixit: Quare Moysen non accipitis? Amoris pietatisque causa, qua colimus Christum. Quis enim irreligiosus adeo est, ut eum libenter aspiciat, qui suo maledixerit patri? Quapropter et nos Moysen, quanquam humanorum nulli unquam divinorumque pepercerit blasphemando, plus tamen hinc exsecramur, quod Christum Filium Dei, qui nostrae salutis causa pependit in ligno, diro devotationis convicio lacessivit: utrum volens, an casu, tu videris. Neutro enim horum excusatus erit aut commendatus, ut debeat accipi. Ait enim maledictum esse omnem qui pendet in ligno (Deut. XXI, 23). Hunc ergo tu vis ut accipiam, huic ut credam:", + "candidate_score": 0.678822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_404_406", + "bdc_text": "nam a vobis , Bernatibus et Basiliensibus ea scribuntur , quae persuasionem horrendam de nobis prae se ferunt . Gratum est , quod monetis , sed dolet , quod non amicius de nobis sentitis , quam quod dubitetis nos pridem vos consulturos fuisse vel precum opem a vobis imploraturos , si decima ex parte in tanto nostra ecclesia discrimine fuisset . Ita dolet hoc quoque :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.678337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_313_315", + "bdc_text": "Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis . Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii . Laborat ille hoc malo , ut , quas aliquando admisit de Zvinglio falsas opiniones , eas nimis pertinaciter tribuat omnibus , qui hunc videntur sectari .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_459", + "psc_text": "testatus sit, ita etiam illud doceas, quaenam sint ea quae scripsit. Nam ego quidem Scripturas ejus perscrutatus, ut jussum est, nullas ibidem de Christo prophetias inveni; sive quia nullae sunt, sive quia intelligere ipse non potui. Unde in ingenti positus aestu, ratione cogebar in alterum e duobus; ut aut falsum pronuntiarem capitulum hoc, aut mendacem Jesum. Sed id quidem alienum pietatis erat, Deum existimare mentitum. Rectius ergo visum est, scriptoribus ascribere falsitatem, quam veritatis auctori mendacium. Quippe cum et ipsum dicentem audirem, fures fuisse et latrones omnes qui venerunt ante se (Joan. X, 8): qua sententia primum omnium video feriri Moysen. Ad haec, et cum majestatem suam loquenti eidem, ubi se mundi lumen appellat, Judaei indignantes reclamarent, Quia tu de te testificaris, testimonium tuum non est verum: non eum video prosecutum, ubi maxime locus exigebat, ut diceret de se prophetasse Moysen; sed tanquam revera alienus et nullum habens ex eorum", + "candidate_score": 0.678063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_493", + "psc_text": "sequor: sed puta nos cum Judaeo tractare, puta cum Gentili. Quibus verbis ostendisti, te interim, cum quo mihi nunc res est, quia te ad credendum professio tua fecit obnoxium, satis esse convictum de Christo scripsisse Moysen; quia ipsum Christum hoc dixisse, in Evangelio scriptum est, cujus tam praeclaram sanctamque auctoritatem labefactare non audes: quia et cum id ex obliquo audes, difficultatis tuae pressus angustiis, et cernens quanta ruina te obruat cum tibi dicitur, nullam esse scripturam cui de factis et dictis Christi flagites esse credendum, si Evangelio tam sancte lateque notissimo credendum esse non putas; et timens ne amisso Christiani nominis pallio nuda vanitas vestra omnibus conspuenda et detestanda ramaneat, rursus te saucium colligere conaris, et dicis quod istis Evangelii verbis jam te ad credendum professio tua fecit obnoxium. Sic ergo te interim, cum quo nunc ago, teneo, ferio, perimo, id est, errorem tuum atque fallaciam; et cogo fateri de", + "candidate_score": 0.677924, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_459", + "psc_text": "testatus sit, ita etiam illud doceas, quaenam sint ea quae scripsit. Nam ego quidem Scripturas ejus perscrutatus, ut jussum est, nullas ibidem de Christo prophetias inveni; sive quia nullae sunt, sive quia intelligere ipse non potui. Unde in ingenti positus aestu, ratione cogebar in alterum e duobus; ut aut falsum pronuntiarem capitulum hoc, aut mendacem Jesum. Sed id quidem alienum pietatis erat, Deum existimare mentitum. Rectius ergo visum est, scriptoribus ascribere falsitatem, quam veritatis auctori mendacium. Quippe cum et ipsum dicentem audirem, fures fuisse et latrones omnes qui venerunt ante se (Joan. X, 8): qua sententia primum omnium video feriri Moysen. Ad haec, et cum majestatem suam loquenti eidem, ubi se mundi lumen appellat, Judaei indignantes reclamarent, Quia tu de te testificaris, testimonium tuum non est verum: non eum video prosecutum, ubi maxime locus exigebat, ut diceret de se prophetasse Moysen; sed tanquam revera alienus et nullum habens ex eorum", + "candidate_score": 0.677518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_282", + "bdc_text": "His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_98", + "psc_text": "Dominus autem Jesus in ea crudelis fuit, cum daemones in gregem porcorum, cum id ab eo peterent, ire permisit (Matth. VIII, 32). Qui etiam nondum demonstrato per passionem sacrificio corporis sui, cuidam leproso, quem mundaverat, ait: Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus tuum, quod praecepit Moyses, in testimonium illis (Luc. V, 14) . Magis enim, quia et per Prophetas Deus saepe testatur, nullius se talis muneris indigere, et facile est ratione perspicere quod nec ejus rei egeat, qui nullius eget; compellitur animus humanus inquirere quid nos per haec docere voluerit, qui utique non frustra ea, quibus non indiget, sibi juberet offerri, nisi aliquid in eis ostenderet, quod nobis et nosse prodesset, et talibus signis praefigurari oporteret. Vos autem quanto melius et honestius istis, quamvis jam nostro tempori non necessariis, tamen significantibus aliquid et docentibus, sacrificiis subderemini, quam vobis ab Auditoribus vestris vivas escarum victimas offerri juberetis et crederetis? Nam", + "candidate_score": 0.677146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_263", + "psc_text": "serpentem in eremo, sic oportet exaltari Filium hominis; ut omnis qui crediderit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam (Num. XXI, 9; Joan. III, 14) . Itane etiam ista non clamant? Tantane est surditas in cordibus duris? Fit Pascha in occisione ovis: occiditur Christus, de quo in Evangelio dicitur, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi (Joan. I, 29) . Prohibentur qui Pascha faciunt, ossa frangere: non franguntur in cruce ossa Domini. Attestatur Evangelista hinc esse dictum, Os ejus non comminuetis (Exod. XII, 46; Joan. XIX, 39) . Sanguine illiniuntur postes, ut pernicies depellatur (Exod. XII, 22, 23): signantur signo dominicae passionis in frontibus populi ad tutelam salutis. Datur ibi Lex quinquagesimo die post actum Pascha (Id. XX): venit Spiritus sanctus quinquagesimo die post Domini passionem (Act. II, 1-4). Dicitur illic scripta Lex digito Dei (Exod. XXXI, 18): dicit Dominus de Spiritu sancto, In digito Dei ejicio daemonia", + "candidate_score": 0.676777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_729", + "psc_text": "visa furentium. CAPUT XIII. Cur autem arbitretur Faustus parem nobis esse religionem circa panem et calicem nescio, cum Manichaeis vinum gustare non religio, sed sacrilegium sit. In uva enim agnoscunt deum suum, in cupa nolunt, quasi aliquid eos calcatus et inclusus offenderit. Noster autem panis et calix, non quilibet (quasi propter Christum in spicis et in sarmentis ligatum, sicut illi desipiunt), sed certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. Proinde quod non ita fit, quamvis sit panis et calix, alimentum est refectionis, non sacramentum religionis: nisi quod benedicimus, gratiasque agimus Domino in omni ejus munere, non solum spirituali, verum etiam corporali. Vobis autem per fabulam vestram in escis omnibus Christus ligatus apponitur, adhuc ligandus vestris visceribus, solvendusque ructatibus. Nam et cum manducatis, dei vestri defectione vos reficitis; et cum digeritis, illius refectione deficitis. Cum enim vos plenos reddit, resumptio vestra ipsum premit. Quod quidem misericordiae deputaretur, quando aliquid pro vobis", + "candidate_score": 0.676507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_94_96", + "bdc_text": "Sed quid possit atrocius tamen de eis dici , quam prodere eoseos von Bucer eingefügt , fehlt in E. veritatem Christi , impia tyrannide opprimere ecclesiam Christi et mendaciis insectari ministros ChristiBullingers Kritik an den Wittenbergern ( vgl . etwa oben Nr. 562 , 691 wird hier von Bucer überspitzt zusammengefaßt. ? Admittunt , proh dolor , illi , unde forsan vobis sit horum criminumcriminum von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. occasio , at quo fortiores vobis videmini , hoc oportebat diligentius curare , ne quid praeter verum vel contra inimicissimos vobis excideret . Errare ego possum , dum existimo in utrisque esse , cur vos invicem in domino complecti debeatis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.676254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_324_326", + "bdc_text": "Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl . oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ; non enim administraret mysterium Christi et spiritum , sed literam modo .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_486", + "psc_text": "Tu de te testificaris; testimonium tuum non est verum; non mirum est, non te videre prosecutum eum, ut diceret de se prophetasse Moysen: non enim habes pium oculum, quo id possis videre. Nam ecce idipsum quod eis respondit: nempe, In lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testificor de me, et testificatur de me, qui me misit, Pater (Joan. VIII, 13, 17, 18) : quid aliud sonat recte intelligentibus, nisi illum testium numerum in lege prophetico spiritu consecratum et commendatum, ut etiam sic praenuntiaretur futura revelatio Patris et Filii, quorum Spiritus est in illa inseparabili Trinitate Spiritus sanctus? Ideo scriptum est, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum (Deut. XIX, 15) . Alioquin et unus testis plerumque verum dicit, et plures plerumque mentiuntur: potiusque creditum est in exordio fidei gentium uni apostolo evangelizanti, quam populis errantibus a quibus ipse persecutionem patiebatur. Non", + "candidate_score": 0.675435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_552", + "psc_text": "homo vorax et vinarius, amicus publicanorum et peccatorum (Matth. XI, 18, 19) . Et Joannis quidem escam et potum novimus: non enim dictum est quod omnino non biberet; sed quod vinum et siceram non biberet (Luc. I, 15): bibebat ergo aquam. Cibus autem ejus non omnino nullus erat, sed locustae et mel silvestre (Matth. III, 4). Unde ergo dictus est non manducans neque bibens, nisi quia illo victu quo Judaei utebantur, ille non utebatur? Hoc ergo Dominus nisi uteretur, non in ejus comparatione manducans bibensque diceretur. An forte ideo quia pane et oleribus Dominus vescebatur, quibus Joannes non vescebatur? Mirum si non manducans dicitur, qui locustas et mel comedit; et manducans dicitur, qui pane atque olere contentus est. Sed de cibis suspicamini quidquid vultis; certe bibens et vinarius non diceretur, nisi vinum biberet: cur ergo et hoc vos immundum putatis? Neque enim haec propter continentiam disciplinamque domandi corporis tangere prohibetis,", + "candidate_score": 0.675316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_321", + "psc_text": "David contra vos praedicare non cessat. Vocem Patris de coelo non audistis (Matth. III, 17, et XVII, 5), opera Christi quibus de seipso testificabatur, non vidistis: codices in quibus haec scripta sunt, ut specie christiana fallatis, velut accipitis; ne tamen contra vos legantur, infalsatos dicitis. Profertis inde Christum dicentem, Si mihi non creditis, operibus credite (Joan. X, 38) ; et, Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me, qui misit me, Pater (Id. VIII, 18) : et non vultis contra vos inde proferri, Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me; et, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit; et, Habent ibi Moysen et Prophetas, audiant eos (Id. V, 39, 46) ; et, Si Moysen et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent ei (Luc. XVI, 29, 31) ! Unde huc existis? unde", + "candidate_score": 0.675147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_461", + "psc_text": "illi (Matth. III, 17, et Luc. IX, 35) . Necnon et illud mihi verisimile non videtur, Judaeos potuisse tacere, cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, quin statim, utpote maligni et astuti, quaererent quidnam illud esset, quod de se a Moyse scriptum putaret. Sed et haec eorum omnifaria taciturnitas non minus Jesum nihil tale dixisse significat. CAPUT III. Quamvis ergo et haec non parva videantur ad confirmandam suspicionem falsi de capitulo isto, plus tamen illo teneor, quia omnem, ut dixi, Moyseos scripturam scrutatus, nullas ibi de Christo prophetias inveni. Nunc tamen te compertus melioris intelligentiae lectorem, consecuturum me aliquid credo, acturumque fateor gratias, si spem profectus ac doctrinae, quam mihi objurgationis tuae fiducia promittit, nulla frustreris invidia; sed doceas, si quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac de Domino nostro memoratum in scriptura Moysi. Nec dixeris, quaeso, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem,", + "candidate_score": 0.675147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_282", + "bdc_text": "His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_339", + "psc_text": "doceretur etiam hoc ab eisdem Prophetis esse praedictum, quantum moveretur ad fidem; quis tam demens est, ut non videat? quis tam impudens ut se videre dissimulet? Quis enim dubitet hoc de Judaeis fuisse prophetatum, cum Isaias dicat, Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus me non intellexit (Isai. I, 3) ; aut illud quod Apostolus commemorat, Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem (Rom. X, 21; Isai. LXV, 2) ; et maxime illud, Dedit illis Deus spiritum compunctionis, oculos ut non videant, et aures ut non audiant et non intelligant (Rom. XI, 8; Isai. VI, 10) ; et multa hujusmodi? Quod si diceret, Quid ergo peccaverunt Judaei, si Deus illos excaecavit ne agnoscerent Christum? quantum possemus, imbuendo rudi homini ostenderemus ex aliis occultis peccatis Deo cognitis, venire justam poenam hujus caecitatis: quod non solum dixisse Apostolum", + "candidate_score": 0.67449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_134", + "bdc_text": "Huic si pacem dominus dederit , omne regnum suum Christo consecrabit .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_328", + "psc_text": "subjugatos, omnesque gentes eidem servientes: et legeretur ei de Psalmo tanto ante praedictum, Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei (Psal. LXXI, 11) : totumque psalmum ipsum, qui figurate tanquam in Salomonem dicitur, si legere vellet, inveniret Christum vere regem pacificum; hoc enim Salomonis nomen interpretatur: in quo cognosceret completa omnia quae ibi dicuntur, longe remotissima ab illo homine Salomone rege Israel. Illum itidem psalmum, ubi Deus unctus a Deo dicitur, et utique Christus ipsa unctione declaratur; idemque Christus Deus apertissime ostenditur, cum Deus unctus insinuatur (Psal. XLIV, 8): si considerare vellet quae ibi de Christo, quae de ipsa Ecclesia dicta sunt, quae ibi quidem praedicta legeret, in orbe autem terrarum impleta conspiceret; videret quoque ipsa simulacra gentium per Christi nomen sic perire de orbe terrarum, idque ipsum a Prophetis praedictum esse disceret: audiret Jeremiam dicentem, Sic dicetis illis: Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant a", + "candidate_score": 0.674287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_159_161", + "bdc_text": "observationibus . possit ferri pietate illaesa . Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_98", + "psc_text": "Dominus autem Jesus in ea crudelis fuit, cum daemones in gregem porcorum, cum id ab eo peterent, ire permisit (Matth. VIII, 32). Qui etiam nondum demonstrato per passionem sacrificio corporis sui, cuidam leproso, quem mundaverat, ait: Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus tuum, quod praecepit Moyses, in testimonium illis (Luc. V, 14) . Magis enim, quia et per Prophetas Deus saepe testatur, nullius se talis muneris indigere, et facile est ratione perspicere quod nec ejus rei egeat, qui nullius eget; compellitur animus humanus inquirere quid nos per haec docere voluerit, qui utique non frustra ea, quibus non indiget, sibi juberet offerri, nisi aliquid in eis ostenderet, quod nobis et nosse prodesset, et talibus signis praefigurari oporteret. Vos autem quanto melius et honestius istis, quamvis jam nostro tempori non necessariis, tamen significantibus aliquid et docentibus, sacrificiis subderemini, quam vobis ab Auditoribus vestris vivas escarum victimas offerri juberetis et crederetis? Nam", + "candidate_score": 0.674152, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_517", + "psc_text": "praedicta est. Unde magis non intelligendo veritatem perhibent testimonium veritati: quia cum eos Libros non intelligunt, a quibus non intellecturi praedicti sunt, etiam hinc eos veraces ostendunt. CAPUT XXII. Hinc est et illud, cujus ambiguitate Faustus fallitur: Videbis vitam tuam pendentem, et non credes vitae tuae (Deut. XXVIII, 66) . Quae verba et aliter posse intelligi, potest aliquis dicere: de Christo autem non posse intelligi, nec Faustus ausus est dicere, nec quisquam prorsus audebit, nisi qui negaverit aut Christum esse vitam, aut a Judaeis visum esse pendentem, aut eos illi non credidisse. Cum vero et ipse dicat, Ego sum vita (Joan. XIV, 6) ; et eum pependisse constet ante oculos non ei credentium Judaeorum; non video cur dubitare debeamus, id etiam de Christo scripsisse illum, de quo Christus ait, Ille enim de me scripsit (Id. V, 47) . Proinde si quod scriptum est, Suscitabo eis Prophetam de fratribus illorum similem", + "candidate_score": 0.674051, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_490", + "psc_text": "credidissent? Cur ergo non consideratis, insani, sicut fieri potuit ut et post illam coelestem vocem dura Judaeorum infidelitas permaneret; ita fieri potuisse ut cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, hoc magis maligna astutia timentes unde convincerentur audire, omnino non quaererent quid de illo scripserit Moyses? CAPUT XIV. Sed hanc non solum sacrilegam adversus evangelicam sanctitatem, verum etiam enervem ac debilem esse argumentationem sentit et Faustus; atque intentionem suam in illud potius confert, eoque se plus teneri dicit, quia omnem Moyseos scripturam scrutatus nullas ibi de Christo prophetias invenit. Cui cito respondeo, quia non intelligit: et si cur non intelligat quisquam quaesierit; respondebo, quia inimico, quia adverso animo legit; quia non ideo scrutatur ut sciat, sed quod nescit, scire se putat. Haec praesumptio tumidae arrogantiae oculum cordis vel claudit, ut omnino non videat; vel distorquet, ut perverse videat, et aliud pro alio probet aut improbet. Tu me, inquit, doce, quid", + "candidate_score": 0.673747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_93_95", + "bdc_text": "Mitioribus quidem vos verbis et non tam saepe aut tam palam illos laeditis . Sed quid possit atrocius tamen de eis dici , quam prodere eoseos von Bucer eingefügt , fehlt in E. veritatem Christi , impia tyrannide opprimere ecclesiam Christi et mendaciis insectari ministros ChristiBullingers Kritik an den Wittenbergern ( vgl . etwa oben Nr. 562 , 691 wird hier von Bucer überspitzt zusammengefaßt. ? Admittunt , proh dolor , illi , unde forsan vobis sit horum criminumcriminum von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. occasio , at quo fortiores vobis videmini , hoc oportebat diligentius curare , ne quid praeter verum vel contra inimicissimos vobis excideret .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.673707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_483", + "psc_text": "ore Domini audisse te dicas, alius falsum esse contendat, atque hoc dixisse Christum neget; quo ibis? quid facies? Nonne evangelicam auctoritatem quantis potueris viribus praedicabis? Miser, illic scriptum est quod non vis credere, ubi didicisti quod ita credis, ut hoc te ab ipso Christo dicas audisse. Ecce nos utrumque credimus, quia Evangelio sancto credimus, ubi utrumque scriptum est; et de Christo scripsisse Moysen, et omnes qui ante Christum venerunt, fures fuisse et latrones. Venisse quippe ita vult intelligi, quia missi non sunt: nam qui missi sunt, sicut Moyses et sancti Prophetae, non ante ipsum, sed cum ipso venerunt; quia non eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum vestrum intellectum satis confitemini nullos vos habere prophetas, qui venturum Christum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non", + "candidate_score": 0.673423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_56", + "bdc_text": "Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_788", + "psc_text": "alii, donatio curationum in uno Spiritu; alii, operationes virtutum; alii, prophetia; alii, dijudicatio Spirituum; alii, genera linguarum; alii, interpretatio sermonum: omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult. Sicut enim corpus unum est et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum est corpus; ita et Christus. Etenim in uno Spiritu nos omnes in unum corpus baptizati sumus, sive Judaei, sive Graeci, sive servi, sive liberi; et omnes unum Spiritum potavimus. Etenim corpus non est unum membrum, sed multa. Si dixerit pes, Quia non sum manus, non sum de corpore; num ideo non est de corpore? Vel si dixerit auricula, Quia non sum oculus, non sum de corpore; num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus, ubi auditus? Si totum auditus, ubi odoratus? Nunc autem posuit Deus membra, singulum quodque eorum in corpore prout voluit. Si autem fuissent omnia unum", + "candidate_score": 0.673254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_492", + "psc_text": "ea ipsa quae ad reprehendendum eligis, ostendam de Christo esse conscripta. Quin etiam petis ne dixerim, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem, quia Christus dixerit de se scripsisse Moysen. Quod quidem si dico, non ut imperitus, sed ut fidelis dico: non valere autem hoc ad convincendum Gentilem vel Judaeum, et ego fateor; sed adversus vos, qui quoquo modo nomine Christiano gloriamini, satis esse idoneum ac praevalidum, tu quoque etsi diu tergiversatus, tamen coactus es confiteri dicens, Nolo enim nunc ad me respicias, quem ad credendum professio mea fecit obnoxium, ut non possim non credere ei quem sequor: sed puta nos cum Judaeo tractare, puta cum Gentili. Quibus verbis ostendisti, te interim, cum quo mihi nunc res est, quia te ad credendum professio tua fecit obnoxium, satis esse convictum de Christo scripsisse Moysen; quia ipsum Christum hoc dixisse, in Evangelio scriptum est, cujus tam praeclaram sanctamque auctoritatem", + "candidate_score": 0.671843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_62_64", + "bdc_text": "Sed quid opus scripto disputare , quod toties expertus sum frustraneum esse ? Haec , gratia domino , concors iam est ecclesiastarumecclesiastarum von Bucer dem Entwurf entsprechend korr. aus ecclesiarum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_491", + "psc_text": "quisquam quaesierit; respondebo, quia inimico, quia adverso animo legit; quia non ideo scrutatur ut sciat, sed quod nescit, scire se putat. Haec praesumptio tumidae arrogantiae oculum cordis vel claudit, ut omnino non videat; vel distorquet, ut perverse videat, et aliud pro alio probet aut improbet. Tu me, inquit, doce, quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac Domino nostro memoratum in Scriptura Moysi. Et hic cito respondeam, Totum te praeteriit, quia totum ille de Christo scripsit. Sed quia totum discutere et pertractare non possumus, hoc tibi in isto opere, si potero Domino adjuvante, servabo, quod superius dixi, ut ea ipsa quae ad reprehendendum eligis, ostendam de Christo esse conscripta. Quin etiam petis ne dixerim, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem, quia Christus dixerit de se scripsisse Moysen. Quod quidem si dico, non ut imperitus, sed ut fidelis dico: non valere autem hoc ad convincendum", + "candidate_score": 0.671414, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_12_14", + "bdc_text": "Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur . Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.671391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_280_282", + "bdc_text": "Hos inter Carolostadianos habuit . Qui etiam , licet modestius , priores tamen sententiam Lutheranam vellicarunt . His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_339", + "psc_text": "doceretur etiam hoc ab eisdem Prophetis esse praedictum, quantum moveretur ad fidem; quis tam demens est, ut non videat? quis tam impudens ut se videre dissimulet? Quis enim dubitet hoc de Judaeis fuisse prophetatum, cum Isaias dicat, Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit, et populus meus me non intellexit (Isai. I, 3) ; aut illud quod Apostolus commemorat, Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem (Rom. X, 21; Isai. LXV, 2) ; et maxime illud, Dedit illis Deus spiritum compunctionis, oculos ut non videant, et aures ut non audiant et non intelligant (Rom. XI, 8; Isai. VI, 10) ; et multa hujusmodi? Quod si diceret, Quid ergo peccaverunt Judaei, si Deus illos excaecavit ne agnoscerent Christum? quantum possemus, imbuendo rudi homini ostenderemus ex aliis occultis peccatis Deo cognitis, venire justam poenam hujus caecitatis: quod non solum dixisse Apostolum", + "candidate_score": 0.669262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_405_407", + "bdc_text": "Gratum est , quod monetis , sed dolet , quod non amicius de nobis sentitis , quam quod dubitetis nos pridem vos consulturos fuisse vel precum opem a vobis imploraturos , si decima ex parte in tanto nostra ecclesia discrimine fuisset . Ita dolet hoc quoque : Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.668869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_238_240", + "bdc_text": "Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam . Posthac ero cautior . Hactenus ad tuas , Bullingere , priores literas die paschae ad me datas .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_560", + "psc_text": "Judaeum doceri de Christo expetis: ego tamen neque hoc defugi, et omnes tibi aditus erroris quantum potui clausi. Nec illud sivi patere praecipitium, qua vos caeci mittitis, dicentes falsa esse in Evangelio, sicubi vestra haeresis exitum non invenerit: ut vobis nihil remaneat, quo redire possitis, unde Christo credatis, ubi vobis haec vox pestilentiae non possit opponi. Quin etiam sic te doceri cupis, ut christianum Thomam, quem Christus de se dubitantem non est aspernatus, sed quo animi ejus vulneribus mederetur, corporis sui cicatrices ostendit. Haec verba tua sunt. Bene quod sic te doceri exigis. Quam enim verebar ne hoc quoque in Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli", + "candidate_score": 0.668576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_546", + "psc_text": "credunt: resurrexisse autem Christum, propria fides est Christianorum. Si enim confitearis, ait Apostolus, in ore tuo quia Dominus est Jesus, et credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris (Rom. X, 9) . Quia ergo ex ista resurrectionis fide justificamur, ideo et illud de Christo apostolicum est, Quia mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram (Id. IV, 25) . Et quia ista resurrectio, quae credita nos justificat, illa octava diei circumcisione figurata est; propterea de ipso Abraham, cui primum tradita est, dicit Apostolus: Et signum accepit circumcisionis, signaculum justitiae fidei (Ibid., 11) . Ergo et istam circumcisionem inter alias figuras propheticas de Christo scripsit Moyses: de quo ipse dicit, De me enim ille scripsit. Quod autem dicit Dominus, Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circumitis mare et aridam, facere unum proselytum; et cum feceritis eum, facitis eum filium gehennae duplo quam vos", + "candidate_score": 0.668354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_418_420", + "bdc_text": "Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus ! Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem . Quid nunc faciam ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_493", + "psc_text": "sequor: sed puta nos cum Judaeo tractare, puta cum Gentili. Quibus verbis ostendisti, te interim, cum quo mihi nunc res est, quia te ad credendum professio tua fecit obnoxium, satis esse convictum de Christo scripsisse Moysen; quia ipsum Christum hoc dixisse, in Evangelio scriptum est, cujus tam praeclaram sanctamque auctoritatem labefactare non audes: quia et cum id ex obliquo audes, difficultatis tuae pressus angustiis, et cernens quanta ruina te obruat cum tibi dicitur, nullam esse scripturam cui de factis et dictis Christi flagites esse credendum, si Evangelio tam sancte lateque notissimo credendum esse non putas; et timens ne amisso Christiani nominis pallio nuda vanitas vestra omnibus conspuenda et detestanda ramaneat, rursus te saucium colligere conaris, et dicis quod istis Evangelii verbis jam te ad credendum professio tua fecit obnoxium. Sic ergo te interim, cum quo nunc ago, teneo, ferio, perimo, id est, errorem tuum atque fallaciam; et cogo fateri de", + "candidate_score": 0.666982, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_160_162", + "bdc_text": "possit ferri pietate illaesa . Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 . haberi mihi quidem potuissent .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_98", + "psc_text": "Dominus autem Jesus in ea crudelis fuit, cum daemones in gregem porcorum, cum id ab eo peterent, ire permisit (Matth. VIII, 32). Qui etiam nondum demonstrato per passionem sacrificio corporis sui, cuidam leproso, quem mundaverat, ait: Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus tuum, quod praecepit Moyses, in testimonium illis (Luc. V, 14) . Magis enim, quia et per Prophetas Deus saepe testatur, nullius se talis muneris indigere, et facile est ratione perspicere quod nec ejus rei egeat, qui nullius eget; compellitur animus humanus inquirere quid nos per haec docere voluerit, qui utique non frustra ea, quibus non indiget, sibi juberet offerri, nisi aliquid in eis ostenderet, quod nobis et nosse prodesset, et talibus signis praefigurari oporteret. Vos autem quanto melius et honestius istis, quamvis jam nostro tempori non necessariis, tamen significantibus aliquid et docentibus, sacrificiis subderemini, quam vobis ab Auditoribus vestris vivas escarum victimas offerri juberetis et crederetis? Nam", + "candidate_score": 0.666379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_351_353", + "bdc_text": "Si tantum Helvetiorum Christus est , pergite ; sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. . Haec ad tuas alteras , Bullingere , etvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. boni consule libertatem in re tanti momenti et ad literas tuas sic liberasvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_194", + "psc_text": "Nempe his omnibus verbis id agit Faustus, ut Prophetas Hebraeos neque quidquam de Christo praenuntiavisse, neque si praenuntiaverunt, eorum testimonia nobis prodesse, neque illos ipsos ex eorumdem testimoniorum dignitate vixisse credamus. Nos itaque demonstrabimus et eorum de Christo praesagia, et quantum per ea nobis ad fidei veritatem firmitatemque consultum sit, et eos suae prophetiae congruenter apteque vixisse. In hac tripartita disputatione, illud quod primo posui, longum est sic probare, ut de illis omnibus Libris testimonia proferam, quibus ostendam Christum esse praedictum: sed hujus hominis levitatem gravissimo auctoritatis pondere conteram. Ita quippe non accipit prophetas Hebraeos, ut accipere se tamen profiteatur Apostolos. Apostolus autem Paulus, de quo cum se ipse tanquam ex adversa voce interrogasset, utrum eum acciperet, respondit, Et maxime (Supra, lib. 11) , quid de illorum prophetia dicat, audiamus. Paulus, inquit, servus Jesu Christi, vocatus apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in Scripturis sanctis", + "candidate_score": 0.666027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_418_420", + "bdc_text": "Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus ! Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem . Quid nunc faciam ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_560", + "psc_text": "Judaeum doceri de Christo expetis: ego tamen neque hoc defugi, et omnes tibi aditus erroris quantum potui clausi. Nec illud sivi patere praecipitium, qua vos caeci mittitis, dicentes falsa esse in Evangelio, sicubi vestra haeresis exitum non invenerit: ut vobis nihil remaneat, quo redire possitis, unde Christo credatis, ubi vobis haec vox pestilentiae non possit opponi. Quin etiam sic te doceri cupis, ut christianum Thomam, quem Christus de se dubitantem non est aspernatus, sed quo animi ejus vulneribus mederetur, corporis sui cicatrices ostendit. Haec verba tua sunt. Bene quod sic te doceri exigis. Quam enim verebar ne hoc quoque in Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli", + "candidate_score": 0.663729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_97_99", + "bdc_text": "Interea tamen , dum video vos illis sententiassententias von Bucer korr. aus sententiis . In E analoge Korrektur . adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.663449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_319", + "psc_text": "Faustus magnis angustiis coarctatus, transeunter attigit, ne scilicet aut eos libros proferre cogeretur, quorum auctoritas nulla est, aut ad eos ligaretur, quorum auctoritas ei contraria est: ergo si de Christo famae credidistis, videte utrum fama idonea testis sit, diligenter considerate quo vos praecipitetis. Mala enim multa de vobis fama disseminat, cui credi non vultis. Quae igitur ratio est, hanc de Christo velle veracem, quam de vobis vultis esse mendacem? Quid quod etiam famae Christi contradicitis? Ea quippe clarior, ea praepollentior, aures et mentes et linguas omnium gentium tenet, quae Christo ex semine David secundum Scripturas Hebraeas disseminato, implet, quod ibi scriptum est, promissum Abrahae, et Isaac, et Jacob, In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. 22, 18, XXVI, 4, et XXVIII, 14) . Quid ergo respondetis, cuinam de Christo credideritis, quibus testes alienigenae non placent? Nostrorum porro Librorum auctoritas, tot gentium consensione, per successiones Apostolorum, episcoporum, conciliorumque roborata, vobis adversa", + "candidate_score": 0.663389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_456", + "psc_text": "Veritas, quae nec fallacibus formis cum tenebrarum gente pugnavit, nec fallaci sanguine te redemit. LIBER SEXTUS DECIMUS. CAPUT PRIMUM. FAUSTUS dixit: Quare Moysen non accipitis, cum Christus dicat: Moyses de me scripsit; et si crederetis Moysi, crederetis et mihi (Joan. V, 46) ? Ego vero non solum Moysen de Christo scripsisse velim, sed omnes etiam Prophetas Judaeorum et Gentium. Quid enim hoc nostrae fidei noceret, aut quid non potius prodesset, si congrua et convenientia undique in Deum nostrum testimonia carperemus? Siquidem esset etiam tum liberum nobis, odio manente atque exsecratione superstitionis eorum, solas ab eisdem de Christo excerpere prophetias: adeo mihi contrarium non potest esse, si et Moyses, quamvis sit alienus a Christo, nonnihil tamen videatur scripsisse de Christo. An quisquam hominum non optaverit de spinis omnibus florem legere, de omni herba frugem, de muscis omnibus mel: quamvis nec muscas, nec gramen in cibum, nec spinas in coronae usurpemus ornatum?", + "candidate_score": 0.663299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_182", + "bdc_text": "Charitas , quia ingenium dei est , nullam benefaciendi rationem a se ducit alienam et sola certam viam iustumque ordinem in rebus humanis statuit .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1031", + "psc_text": "in se ordinem naturalem, quem lex aeterna conservari jubet. Fit autem homo justus, cum ob aliud non appetit rebus uti, nisi propter quod divinitus institutae sunt; ipso autem Deo frui propter ipsum, seque et amico in ipso Deo propter eumdem ipsum Deum. Propter Deum enim amat amicum, qui Dei amorem amat in amico. Sive autem iniquitas, sive justitia, nisi esset in voluntate, non esset in potestate. Porro si in potestate non esset, nullum praemium, nulla poena justa esset: quod nemo sapit, nisi qui desipit. Ignorantia vero et infirmitas, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluerit possit, ex occulto poenarum ordine venit, et illis inscrutabilibus judiciis Dei, apud quem non est iniquitas (Rom. IX, 14). Proditum est enim nobis peccatum Adam fideli eloquio Dei; et quia in illo omnes moriuntur, et quia per illum peccatum intravit in hunc mundum, et per peccatum mors, veraciter scriptum est", + "candidate_score": 0.662708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_415_417", + "bdc_text": "Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius . Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse . Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1248", + "psc_text": "Denique hoc implens Apostolus, non jam carnaliter in praemissa significatione, sed spiritualiter in completa veritate, quos in Christo Jesu per Evangelium se genuisse commemorat (I Cor. IV, 15), succenset eis, et eos increpans corrigit, volentes esse Pauli: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis (Ibid., II, 13) ? Tanquam diceret, Defuncto fratri vos genui, Christiani vocamini, non Pauliani. At vero qui electus ab Ecclesia ministerium evangelizandi renuerit, ab ipsa Ecclesia merito digneque contemnitur. Hoc est enim quod in ejus faciem jubetur exspuere, non sane sine signo hujus opprobrii, ut calceamento pedis unius exuatur, ne sit in eorum sorte, quibus ipse Apostolus ait, Et calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis (Ephes. VI, 15) : et de quibus commemorat propheta, Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona (Isai. LII, 7) ! Qui enim sic evangelicam fidem tenet, ut et sibi prosit, et Ecclesiae", + "candidate_score": 0.662705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_99", + "bdc_text": "adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.661997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_480", + "psc_text": "bibendam cogi oportere. Quapropter sufficere arbitror huic operi, ut ea ipsa quae reprehendenda decerpsit de Scriptura legis Hebraeorum, ad Christum praedicandum pertinere, si recte intelligantur, ostendam: ex quo satis appareat multo magis caetera, vel statim pronuntiata, vel diligenter ac veraciter perscrutata, christianae fidei convenire; si ea quae deridenda atque damnanda objicit inimicus, eis ipsis convincatur christiana veritate damnandus. Quapropter, o plene omni fallacia, cum Dominus in Evangelio dixerit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Joan. V, 46) ; nihil est quod te in ingenti aestu positum fingas, et cogi videaris in alterum e duobus, ut aut falsum pronunties capitulum hoc, aut mendacem Jesum. Sicut enim hoc capitulum verum est, ita et verax est Jesus. Rectius visum est, inquit, scriptoribus ascribere falsitatem, quam veritatis auctori mendacium. Itane tu Christum credis veritatis auctorem, quem praedicas carnis, et mortis, et vulnerum, et cicatricum simulatorem? Volo mihi ostendas, unde", + "candidate_score": 0.661905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_425_427", + "bdc_text": "Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ? Quam ubique erit vobis , quod regeratis ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_491", + "psc_text": "quisquam quaesierit; respondebo, quia inimico, quia adverso animo legit; quia non ideo scrutatur ut sciat, sed quod nescit, scire se putat. Haec praesumptio tumidae arrogantiae oculum cordis vel claudit, ut omnino non videat; vel distorquet, ut perverse videat, et aliud pro alio probet aut improbet. Tu me, inquit, doce, quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac Domino nostro memoratum in Scriptura Moysi. Et hic cito respondeam, Totum te praeteriit, quia totum ille de Christo scripsit. Sed quia totum discutere et pertractare non possumus, hoc tibi in isto opere, si potero Domino adjuvante, servabo, quod superius dixi, ut ea ipsa quae ad reprehendendum eligis, ostendam de Christo esse conscripta. Quin etiam petis ne dixerim, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem, quia Christus dixerit de se scripsisse Moysen. Quod quidem si dico, non ut imperitus, sed ut fidelis dico: non valere autem hoc ad convincendum", + "candidate_score": 0.660873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_256_258", + "bdc_text": "vgl . WA XL /1 1-14 und 689f. . Maledicit \"charitati et concordiae , propter quam conservandam necesse sit periclitari verbum dei\"WA XL /1 642 , 311. . In hac sententia quid impii ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_441", + "psc_text": "Scientia inflat, charitas vero aedificat (I Cor. VIII, 1) . Utquid ergo habebat ipse quo inflaretur, nisi quia cum charitate non solum non inflat scientia, sed etiam firmat? Ita littera cum spiritu, et lex cum gratia, jam non eo modo littera et lex appellatur, sicut per se ipsam cum occidit abundante delicto. Ita enim lex et virtus peccati dicta est (Id. XV, 56), cum auget ejus noxiam delectationem, per severam prohibitionem. Nec tamen etiam sic mala est: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum operatum est mortem. Ita multa quibusdam sunt noxia, quamvis non sint mala. Nam et vos cum oculos doletis, etiam contra deum vestrum solem fenestras clauditis. Haec igitur sponsa Christi, jam mortua legi, id est, peccato, quod legis prohibitione fit abundantius, cum lex sine gratia jubet, non juvat: tali ergo legi mortua, ut sit alterius qui ex mortuis resurrexit, discernit ista sine legis injuria, ne sacrilegium committat", + "candidate_score": 0.660672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_349_351", + "bdc_text": "Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ). . Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ? Si tantum Helvetiorum Christus est , pergite ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_567", + "psc_text": "nolle credi Matthaeo, et velle credi Manichaeo! Si Matthaeus non interfuit, cum Christus dixisset, Non veni solvere Legem aut Prophetas, sed adimplere (Matth. V, 17) ; et propterea non est ei credendum: numquid Manichaeus interfuit, aut jam vel natus fuit, cum Christus inter homines appareret? Secundum ergo hanc fidei vestrae legem, nihil ei de Christo testificanti credere debuistis. Nos autem non propterea dicimus non credendum esse Manichaeo, quia dictis factisque Christi non interfuit, et longe post natus est; sed quia de Christo contra Christi discipulos loquitur, et contra Evangelium quod illorum auctoritate firmatum est. Habemus enim Apostoli vocem, qui in Spiritu sancto tales venturos esse cernebat. Unde fidelibus dicebat: Si quis vobis evangelizaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Galat. I, 9) . Nam si nemo de Christo vera dicit, nisi qui eum praesens vidit et audivit, hodie de illo nemo vera dicit. Porro si hodie propterea de illo fidelibus ejus", + "candidate_score": 0.660091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_418_420", + "bdc_text": "Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus ! Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem . Quid nunc faciam ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_494", + "psc_text": "nominis pallio nuda vanitas vestra omnibus conspuenda et detestanda ramaneat, rursus te saucium colligere conaris, et dicis quod istis Evangelii verbis jam te ad credendum professio tua fecit obnoxium. Sic ergo te interim, cum quo nunc ago, teneo, ferio, perimo, id est, errorem tuum atque fallaciam; et cogo fateri de Christo scripsisse Moysen: quia hoc Christum dixisse in Evangelio legitur, cui te ad credendum professio tua fecit obnoxium. Cum Judaeo vero vel Gentili si mihi necesse fuerit disputare, jam supra ostendi quibus modis pro meis parvulis viribus me agere oportere existimem. CAPUT XV. Nec illud nego de Christo esse praedictum, quod tu tanquam facile refellendum elegisti, ubi Deus loquitur ad Moysen, dicens: Suscitabo illis Prophetam de fratribus ipsorum similem tibi (Deut. XVIII, 15, 18) . Nec me tua lauta et lepida antitheta, quibus luteum sermonem quasi colorare ac pingere voluisti, ullo modo ab hac fidei veritate deterrent. Comparans enim Christum", + "candidate_score": 0.659322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_375_377", + "bdc_text": "Et dominus dedit , ut maior in religionis caussa concordia Augustae non fuerit , quamdiu praedicatumvor praedicatum von Bucer am Rande eingefügtes und wieder gestrichenes nunc a me . illic evangelium est , atque dominus dedit , dum illic fui , et nisi ultro dissipent eam concionatores , optime de hac ecclesia spero . Abiturum hinc vocavit piissimus vir Bufflerus Isnensis propter Paulum Paul Fagius ( Büchelin , Büchlein) , geb. um 1504 , gest. 1549 , von Rheinzabern ( Pfalz) , Theologe und Hebraist , wurde nach Studien in Heidelberg und Straßburg 1527 Rektor der Lateinschule zu Isny .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_566", + "psc_text": "pater non minus cis adjici indignatur, quam detrahi, ut scribens in Deuteronomio dicat, Haec praecepta quae mando tibi hodie, Israel, observabis; et cave ne declines ab iisdem, neque in sinistram, neque in dexteram; nec addas quidquam eis, nec minuas: sed in iisdem perseverabis, ut benedicat te Deus tuus (Deut. V, 32, et XII, 32) ? Quapropter, sive adimplendi causa Jesus Legi aliquid et Prophetis adjecit, in dexteram videtur lapsus; sive dempsit ut destrueret, in sinistram; utrumque certe offendit Legis auctorem: idcircoque aut aliud aliquid significat istud, aut falsum est. CAPUT III. AUGUSTINUS respondit: O mirabilem insaniam, de Christo aliquid narranti nolle credi Matthaeo, et velle credi Manichaeo! Si Matthaeus non interfuit, cum Christus dixisset, Non veni solvere Legem aut Prophetas, sed adimplere (Matth. V, 17) ; et propterea non est ei credendum: numquid Manichaeus interfuit, aut jam vel natus fuit, cum Christus inter homines appareret? Secundum ergo hanc fidei vestrae", + "candidate_score": 0.658013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_30_32", + "bdc_text": "habeatur . tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum . Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1173", + "psc_text": "Absit, Domine, non fiet istud; et unde meruit audire, Redi retro, satanas (Matth. XVI, 22, 23) . Et ille quidem non hoc infructuose audivit, qui eam postea veritatem mortis Christi usque ad suam mortem correctus perfectusque praedicavit. Verum si ille, quia tantum putavit Christum non moriturum, audire meruit, Satanas; tu quid mereris audire, qui non negas mortuum, sed etiam dicis mortem fuisse mentitum? Sed ideo, inquis, mortem quoque simulasse credendus est, quia omnes humanae conditionis simulavit affectus. Quis enim tibi hoc contra Evangelium concessurus est, quod omnes humanae conditionis simulavit affectus? Prorsus si dixit evangelista, Dormivit Jesus (Id. VIII, 24); si dixit, Esurivit (Id. IV, 2), sitivit (Joan. XIX), contristatus est (Matth. XXVI, 37), exhilaratus est, et si qua talia; omnia vera sunt, quae ita narrata sunt, ut non eum simulasse, sed plane fecisse vel exhibuisse conscripta sint, sane non necessitate conditionis, sed magisterii voluntate, et divina etiam potestate. Nam", + "candidate_score": 0.657523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_297_299", + "bdc_text": "Id ecclesiae vestrae et nostriset nostris von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. in Zvinglio magnum damnum dedit . Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det . Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_532", + "psc_text": "Ecclesia Christi discitur, pertinere. Videbat quippe ille spiritu prophetico et Deo sibi loquente, multos exsurrecturos haereticos diversorum errorum magistros adversum doctrinam Christi, qui non eum Christum praedicarent qui verus est Christus. Ille enim verus est, qui per prophetias, per eumdem Moysen caeterosque sanctos ejus gentis editas, praenuntiatus est. Quisquis itaque alium docere vellet, ipsum interficiendum Moyses praecipiebat. Quid autem nunc aliud agit lingua catholica, nisi ut spirituali gladio utriusque Testamenti acie bis acuto interficiantur omnes qui nos a Deo nostro volunt avertere, aliquodve infringere mandatorum? Inter quos praecipue cadit ipse Manichaeus, cum ejus error asserta Legis et Prophetarum veritate perimitur, volentis nos avertere a Deo nostro, Deo Abraham, et Isaac, et Jacob, quem Christus commendat; et volentis infringere mandata Legis, in quorum etiam figuris Christum prophetatum esse cognoscimus. CAPUT XXVI. Jam vero illam complexionem utrum obtusissimam an fraudulentissimam dicam, nescio; erat enim Fausto ingenium: unde magis arbitror eum nebulam injicere", + "candidate_score": 0.65716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_184", + "bdc_text": "Nec nos his quicquam detulimus aut deferemus , sique falsa aliqua specie quid obtineant , mihi adhuc verbum domini est non minus posthac quam antehac ad detrahendam illis personam efficax .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_484", + "psc_text": "eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum vestrum intellectum satis confitemini nullos vos habere prophetas, qui venturum Christum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non est, quia non nisi a vobis proferuntur; tamen si aliqui sunt, quos dicere audeatis prophetasse Christum falsa carne venturum, falsa morte passurum, falsas cicatrices dubitantibus discipulis oblaturum; non dico ex hoc ipso quam sint detestandi atque fugiendi, quamque non possint esse veraces, quibus de mendacio Christus placet: ut hoc non dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit", + "candidate_score": 0.656485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_424_426", + "bdc_text": "Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt . Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_534", + "psc_text": "et haec nos ostendimus, quomodo de Christo accipi possint; et superius alia multa dedimus, quae nisi de Christo intellectum habere non possint. Non est ergo cur concludas, Fauste, nulla esse a Moyse scripta de Christo. Attende enim quid dicas: Quod si haec, inquis, minime de Christo scripsit, aut alia dabitis, aut nulla erunt. Verum dicis. Proinde, quia et haec de Christo, vel propter Christum scripta docuimus, et alia multa dedimus, argumentatio tua potius nulla erit. Et haec quidem quae commemorasti, quamvis non obtinueris, saltem conatus es ostendere non esse scripta de Christo. Quod autem subdidisti, Aut alia dabitis, aut nulla erunt; prius demonstrare debuisti, alia nos dare non posse, ut securus inferres nulla esse. Nunc vero tanquam libellus tuus surdos auditores vel caecos lectores esset habiturus, ut nullus adverteret quid praetermiseris, cucurristi dicere: Si nulla fuerint, nec Christus potuit asseverare quod nusquam est; ita, si Christus hoc minime asseveraverit, capitulum", + "candidate_score": 0.656301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433_435", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_485", + "psc_text": "dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit Deus, mendacia sua hominibus attulerunt: vos quoque ipsi, quamvis post Christi passionem et resurrectionem in hoc mundo nati fueritis, fures et latrones estis; quia priusquam vos ipse illuminaret, ut veritatem ipsius praedicaretis, ante eum venire voluistis, ut vestram fallaciam jactaretis. CAPUT XIII. Illic autem, ubi ei dictum est a Judaeis, Tu de te testificaris; testimonium tuum non est verum; non mirum est, non te videre prosecutum eum, ut diceret de se prophetasse Moysen: non enim habes pium oculum, quo id possis videre. Nam ecce idipsum quod eis respondit: nempe, In lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est.", + "candidate_score": 0.656023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_115_117", + "bdc_text": "Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ? Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_328", + "psc_text": "subjugatos, omnesque gentes eidem servientes: et legeretur ei de Psalmo tanto ante praedictum, Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei (Psal. LXXI, 11) : totumque psalmum ipsum, qui figurate tanquam in Salomonem dicitur, si legere vellet, inveniret Christum vere regem pacificum; hoc enim Salomonis nomen interpretatur: in quo cognosceret completa omnia quae ibi dicuntur, longe remotissima ab illo homine Salomone rege Israel. Illum itidem psalmum, ubi Deus unctus a Deo dicitur, et utique Christus ipsa unctione declaratur; idemque Christus Deus apertissime ostenditur, cum Deus unctus insinuatur (Psal. XLIV, 8): si considerare vellet quae ibi de Christo, quae de ipsa Ecclesia dicta sunt, quae ibi quidem praedicta legeret, in orbe autem terrarum impleta conspiceret; videret quoque ipsa simulacra gentium per Christi nomen sic perire de orbe terrarum, idque ipsum a Prophetis praedictum esse disceret: audiret Jeremiam dicentem, Sic dicetis illis: Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant a", + "candidate_score": 0.655954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_238_240", + "bdc_text": "Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam . Posthac ero cautior . Hactenus ad tuas , Bullingere , priores literas die paschae ad me datas .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_485", + "psc_text": "dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit Deus, mendacia sua hominibus attulerunt: vos quoque ipsi, quamvis post Christi passionem et resurrectionem in hoc mundo nati fueritis, fures et latrones estis; quia priusquam vos ipse illuminaret, ut veritatem ipsius praedicaretis, ante eum venire voluistis, ut vestram fallaciam jactaretis. CAPUT XIII. Illic autem, ubi ei dictum est a Judaeis, Tu de te testificaris; testimonium tuum non est verum; non mirum est, non te videre prosecutum eum, ut diceret de se prophetasse Moysen: non enim habes pium oculum, quo id possis videre. Nam ecce idipsum quod eis respondit: nempe, In lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est.", + "candidate_score": 0.655287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_203", + "bdc_text": "Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_63", + "psc_text": "a vobis? Nonne audistis Apostolum dicentem: Si distribuam omnia mea pauperibus, et tradam corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 3) ? Quid ergo vos tanquam de christiana paupertate jactatis, cum christiana charitate careatis? Habent enim inter se, quam charitatem vocant, etiam latrones, sibi debentes facinorosam flagitiosamque conscientiam, sed non charitatem quam commendat Apostolus. Et ut eam a caeteris improbandis repudiandisque secerneret, ait alio loco: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta (I Tim. I, 5) . Unde ergo habere potestis veram charitatem ex fide ficta surgentem? Aut quando vos pigebit fidem vestram fucare mendaciis, quando et primum hominem vestrum, cum suis hostibus in suae naturae veritate manentibus, mutabili fallacia dimicasse praedicatis; et ipsum Christum qui dicit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) , speciem carnis, mortem crucis, vulnera passionis, cicatrices resurrectionis, mentitum esse suadetis?", + "candidate_score": 0.655284, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_134", + "bdc_text": "Huic si pacem dominus dederit , omne regnum suum Christo consecrabit .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_327", + "psc_text": "fuisse dictum, in eodem ipso psalmo facile apparet. Ibi enim dicitur etiam illud, quod homines quamlibet pertinacissimos ipsa rerum manifestatione confundit, Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae (Psal. II, 1, 2, 7, 8) : quod genti Judaeorum in qua regnavit David, non esse concessum; Christi autem nomine longe lateque omnes gentes occupante, nemo dubitat esse completum. Credo moveretur, cum hinc et alia multa ex prophetis audiret, quae nunc persequi longum est. Videret etiam ipsos reges terrae Christi imperio jam salubriter subjugatos, omnesque gentes eidem servientes: et legeretur ei de Psalmo tanto ante praedictum, Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei (Psal. LXXI, 11) : totumque psalmum ipsum, qui figurate tanquam in Salomonem dicitur, si legere vellet, inveniret Christum vere regem pacificum; hoc enim Salomonis nomen interpretatur: in quo", + "candidate_score": 0.65508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_266_268", + "bdc_text": "hoc nomine intelligit . Dolet , quid autem faciam ? Vos quoque dum formis uti scripturae et patrum detrectatis , aliud illi de vobis persuadere non possum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1264", + "psc_text": "Ipse vos inducet in omnem veritatem (Joan. XVI, 13) : quomodo vos autem ille inducet in veritatem, qui vos docet Christum esse fallacem? Huc accedit, qui si omnia quae de promissione Paracleti in Evangelio leguntur, talia esse demonstraretis, ut non omnino nisi de Manichaeo vestro possent intelligi, sicut ostenduntur in Prophetis ea esse dicta de Christo, quae in alium cadere omnino non possint; tamen cum ea de iis codicibus proferretis, quos dicitis infalsatos, hoc ipsum illic falsum et a corruptoribus majoribus vestris immissum esse diceremus, quod illic de Manichaeo sic scriptum legeretis, ut de alio intelligere non possemus: quid faceretis, dicite mihi, nisi clamaretis, nullo modo vos potuisse falsare codices, qui jam in manibus essent omnium Christianorum? Quia mox ut facere coepissetis, vetustiorum exemplarium veritate convinceremini. Qua igitur causa a vobis corrumpi non possent, hac causa a nemine potuerunt. Quisquis enim hoc primitus ausus esset, multorum codicum vetustiorum collatione confutaretur:", + "candidate_score": 0.654959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_10_12", + "bdc_text": "De mora rescribendi : Hanc tribuite occupationibus et spei conveniendi , quam feceras , BullingereVgl . oben Nr. 517 , 10-14 und Nr. 531. . Literis video , quam parum proficiamus in iis , quae nobis controvertuntur .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.654927, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_424_426", + "bdc_text": "Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt . Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_491", + "psc_text": "quisquam quaesierit; respondebo, quia inimico, quia adverso animo legit; quia non ideo scrutatur ut sciat, sed quod nescit, scire se putat. Haec praesumptio tumidae arrogantiae oculum cordis vel claudit, ut omnino non videat; vel distorquet, ut perverse videat, et aliud pro alio probet aut improbet. Tu me, inquit, doce, quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac Domino nostro memoratum in Scriptura Moysi. Et hic cito respondeam, Totum te praeteriit, quia totum ille de Christo scripsit. Sed quia totum discutere et pertractare non possumus, hoc tibi in isto opere, si potero Domino adjuvante, servabo, quod superius dixi, ut ea ipsa quae ad reprehendendum eligis, ostendam de Christo esse conscripta. Quin etiam petis ne dixerim, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem, quia Christus dixerit de se scripsisse Moysen. Quod quidem si dico, non ut imperitus, sed ut fidelis dico: non valere autem hoc ad convincendum", + "candidate_score": 0.654907, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_39_41", + "bdc_text": "oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_277", + "psc_text": "nostrum, qui Hebraeas litteras ignoramus, id est ipsos vocum characteres, videret eas in pariete conscriptas, honorato aliquo loco; quis esset tam excors, ut eo modo pictum parietem putaret? annon potius intelligeret scriptum, ut si legere non valeret, non tamen illos apices aliquid significare dubitaret? Ita prius illa omnia, quae sunt in veteri instrumento Scripturarum sanctarum, quisquis non perverso animo legerit, sic oportet moveatur, ut aliquid ea significare non ambigat. CAPUT XXXVIII. Verbi enim gratia; numquid, si oportebat adjutorium viro feminam fieri; etiam hoc necessitas ulla cogebat, vel ulla suadebat utilitas, ut de dormientis latere fieret (Gen. II, 18, 21, 22)? si causa evadendi diluvii opus erat fabricari arcam; quid opus erat mensuras ejus, aut ipsas potissimum fieri, aut etiam scriptis ad religionem posteritati propagandis commemorari? Si propter genus reparandum animalia includi oportebat; quid opus erat illo potissimum numero septena de mundis, bina de immundis? Aditum ad arcam fieri necessitas utique", + "candidate_score": 0.654159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_115_117", + "bdc_text": "Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ? Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_338", + "psc_text": "quippe codices probamus, non a nobis tanquam de rerum eventu commonitis ista esse conscripta, sed olim in illo regno praedicta atque servata, nunc autem manifestata et impleta: in quibus et ea quae ibi minus perspicua sunt, quia in figura contingebant illis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum obvenit (I Cor. X, 11) , jam nunc illustrata solvuntur; et quae umbris futurarum adhuc rerum opacabantur, jam factarum luce manifestantur. CAPUT XI. Forte etiam hinc se diceret permoveri, quod ipsi, in quorum Libris haec inveniuntur esse praenuntiata, quae nunc cernuntur impleta, non nobiscum tenent ejusdem Evangelii societatem. Cum vero doceretur etiam hoc ab eisdem Prophetis esse praedictum, quantum moveretur ad fidem; quis tam demens est, ut non videat? quis tam impudens ut se videre dissimulet? Quis enim dubitet hoc de Judaeis fuisse prophetatum, cum Isaias dicat, Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non", + "candidate_score": 0.654153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_416_418", + "bdc_text": "Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse . Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere . Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus !", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1248", + "psc_text": "Denique hoc implens Apostolus, non jam carnaliter in praemissa significatione, sed spiritualiter in completa veritate, quos in Christo Jesu per Evangelium se genuisse commemorat (I Cor. IV, 15), succenset eis, et eos increpans corrigit, volentes esse Pauli: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis (Ibid., II, 13) ? Tanquam diceret, Defuncto fratri vos genui, Christiani vocamini, non Pauliani. At vero qui electus ab Ecclesia ministerium evangelizandi renuerit, ab ipsa Ecclesia merito digneque contemnitur. Hoc est enim quod in ejus faciem jubetur exspuere, non sane sine signo hujus opprobrii, ut calceamento pedis unius exuatur, ne sit in eorum sorte, quibus ipse Apostolus ait, Et calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis (Ephes. VI, 15) : et de quibus commemorat propheta, Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona (Isai. LII, 7) ! Qui enim sic evangelicam fidem tenet, ut et sibi prosit, et Ecclesiae", + "candidate_score": 0.654096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_333_335", + "bdc_text": "et cum eo plurimi toti in eo sunt , ut paucorum intemperiem avertant , Christum in vobis defendant et magnificent . Et vos scilicet propitiispropitiis von Bucer anstelle von gestrichenem propriis eingefügt. E :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_676", + "psc_text": "Deo id agente copiosum locum: ibi namque scriptum est, Multum enim valere tibi soli superat semper, et virtuti brachii tui quis contra stabit? Quoniam tanquam momentum staterae, sic ante te est orbis terrarum; et tanquam gutta roris antelucani, quae descendit in terram: sed misereris omnium, quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter poenitentiam. Diligis enim omnia quae sunt, et nihil odisti horum quae fecisti: nec enim odio habens aliquid constituisses. Quomodo ergo posset aliquid permanere, nisi tu voluisses; aut quod a te vocatum no esset, conservaretur? Parcis autem omnibus, quoniam tua sunt, Domine, qui animas amas. Bonus enim spiritus tuus est in omnibus; propter quod eos qui exerrant partibus corripis, et de quibus peccant admonens, alloqueris, ut relicta malitia credant in te, Domine (Sap. XI, 22; XII, 2) . Ad hanc benignam patientiam Dei, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos,", + "candidate_score": 0.653217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_155", + "bdc_text": "Mihi in Christo nec Gallus est nec Germanus Vgl. Gal. 3 , 28 :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_356", + "psc_text": "Salus quam Christus promisit, apud me est; ego dabo. Sed vide quid iste dicat, Sana me, Domine, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero. Unde Apostolus dicit, Nemo glorietur in homine (I Cor. III, 21) : et iste subjungit, Quoniam gloriatio mea tu es (Jerem. XVII, 13, 14) . His modis nos instruimus hominem ex apostolica propheticaque doctrina, ut aedificetur super fundamenta Apostolorum et Prophetarum (Ephes. II, 20). CAPUT XVII. Faustus autem quomodo persuaderet divinitatem Christi, homini gentili, quem constituit dicentem, Nec Prophetis credo de Christo; nec Christo de Prophetis? An Christo crederet de se ipso dicenti, cui non crederet de aliis testificanti? Vere ridiculum est hoc putare. Quem semel enim dignum fide non duceret, aut omnino nihil ei crederet, aut potius pro aliis quam pro se ipso testificanti crederet. Hic forte Faustus irrisus, Sibyllas homini legeret, et Orpheum, et caeteros hujusmodi, si quos alios Gentilium reperiret de Christo", + "candidate_score": 0.652413, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_161", + "bdc_text": "Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_98", + "psc_text": "Dominus autem Jesus in ea crudelis fuit, cum daemones in gregem porcorum, cum id ab eo peterent, ire permisit (Matth. VIII, 32). Qui etiam nondum demonstrato per passionem sacrificio corporis sui, cuidam leproso, quem mundaverat, ait: Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus tuum, quod praecepit Moyses, in testimonium illis (Luc. V, 14) . Magis enim, quia et per Prophetas Deus saepe testatur, nullius se talis muneris indigere, et facile est ratione perspicere quod nec ejus rei egeat, qui nullius eget; compellitur animus humanus inquirere quid nos per haec docere voluerit, qui utique non frustra ea, quibus non indiget, sibi juberet offerri, nisi aliquid in eis ostenderet, quod nobis et nosse prodesset, et talibus signis praefigurari oporteret. Vos autem quanto melius et honestius istis, quamvis jam nostro tempori non necessariis, tamen significantibus aliquid et docentibus, sacrificiis subderemini, quam vobis ab Auditoribus vestris vivas escarum victimas offerri juberetis et crederetis? Nam", + "candidate_score": 0.652315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_417_419", + "bdc_text": "Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere . Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus ! Ego nunquam volui vos a vero abducere , et facile vos custodivisset dominus a meis argutiis , si etiametiam von Bucer eingefügt , fehlt in E. voluissem .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_560", + "psc_text": "Judaeum doceri de Christo expetis: ego tamen neque hoc defugi, et omnes tibi aditus erroris quantum potui clausi. Nec illud sivi patere praecipitium, qua vos caeci mittitis, dicentes falsa esse in Evangelio, sicubi vestra haeresis exitum non invenerit: ut vobis nihil remaneat, quo redire possitis, unde Christo credatis, ubi vobis haec vox pestilentiae non possit opponi. Quin etiam sic te doceri cupis, ut christianum Thomam, quem Christus de se dubitantem non est aspernatus, sed quo animi ejus vulneribus mederetur, corporis sui cicatrices ostendit. Haec verba tua sunt. Bene quod sic te doceri exigis. Quam enim verebar ne hoc quoque in Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli", + "candidate_score": 0.651935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433_435", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_484", + "psc_text": "eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum vestrum intellectum satis confitemini nullos vos habere prophetas, qui venturum Christum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non est, quia non nisi a vobis proferuntur; tamen si aliqui sunt, quos dicere audeatis prophetasse Christum falsa carne venturum, falsa morte passurum, falsas cicatrices dubitantibus discipulis oblaturum; non dico ex hoc ipso quam sint detestandi atque fugiendi, quamque non possint esse veraces, quibus de mendacio Christus placet: ut hoc non dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit", + "candidate_score": 0.651718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433_435", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_561", + "psc_text": "Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli cupis ita discentem. Sed quia falli nemo est qui velit, fallere autem multi volunt, magis te velle intelligo quasi exemplo Christi fallaciter docere, quam exemplo Thomae fallaciter discere. Proinde, si credis quod falsis cicatricibus Christus fefellerit dubitantem, te quis velit credere docentem, ac non potius cavere fallentem? At si ille discipulus veras cicatrices tetigit Christi, veram confiteri cogeris et carnem Christi. Ita Manichaeus non permanebis, si sic credas ut Thomas: infidelis autem remanebis, si nec sic credis ut Thomas (Joan. XX, 27, 28). LIBER DECIMUS SEPTIMUS. CAPUT PRIMUM. FAUSTUS dixit: Cur Legem non accipitis et Prophetas, cum Christus eos non", + "candidate_score": 0.651689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_329_331", + "bdc_text": "et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_252", + "psc_text": "in Abraham exit de terra sua et de cognatione sua, ut apud exteros ditetur et locupletetur (Gen. XII, 1-3), nisi qui relicta terra et cognatione Judaeorum, unde secundum carnem natus est, apud Gentes ita praepollet et praevalet, ut videmus? Quis alius in Isaac lignum sibi portabat ad victimam (Id. XXII, 6), nisi qui crucem sibi ad passionem ipse portabat? Quis alius aries immolandus in vepre cornibus adhaerebat, nisi qui crucis patibulo pro nobis offerendus affigebatur? CAPUT XXVI. Quis alius in angelo cum Jacob luctatus, eum sibi praevalentem, quasi fortiorem infirmior victusque victorem partim benedicit, partim latitudinem femoris ejus claudam reddit (Gen. XXXII, 24-31); nisi qui praevalere adversus se passus populum Israel, quosdam qui crediderunt, benedixit in eis? Latitudo autem femoris Jacob, in multitudine carnalis populi claudicavit. Quis alius lapis positus ad caput Jacob, ut nominatim quodam modo exprimeretur, etiam unctus est, nisi caput viri Christus? quis enim Christum nescit ab", + "candidate_score": 0.651156, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_59", + "bdc_text": "\"Sola fide editur Christus , ergo non beneficio ministri\"Vgl . oben Nr. 562 , 21f. 37-41 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_518", + "psc_text": "(Joan. XIV, 6) ; et eum pependisse constet ante oculos non ei credentium Judaeorum; non video cur dubitare debeamus, id etiam de Christo scripsisse illum, de quo Christus ait, Ille enim de me scripsit (Id. V, 47) . Proinde si quod scriptum est, Suscitabo eis Prophetam de fratribus illorum similem tibi, ostendere conatus est Faustus non posse de Christo intelligi, quia Christus Moysi similis non est, et tamen ex omni parte convictus est; quid opus est in hoc testimonio laborare? Aut certe, sicut dixit Christum similem non esse Moysi, ut illam refelleret prophetiam; sic etiam ut hanc refellat, dicat Christum non esse vitam, vel in conspectu Judaeorum non ei credentium non pependisse. Cum autem hoc ille non dixerit, nec hodie quisquam eorum audeat dicere, nihil est cur moremur hanc quoque de Domino et Salvatore nostro Jesu Christo famuli ejus amplecti prophetiam. At enim inter caetera maledicta et hoc positum est.", + "candidate_score": 0.650929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220_222", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data . Quod vero vel in se adeo male consulta sint vel tantum dederint ecclesiis damni , quia neutrum compertum habeo , non apparet mihi caussam ex his esseE : fuisse. , cur tantopere angamur .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.650804, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_432_434", + "bdc_text": "Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_485", + "psc_text": "dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit Deus, mendacia sua hominibus attulerunt: vos quoque ipsi, quamvis post Christi passionem et resurrectionem in hoc mundo nati fueritis, fures et latrones estis; quia priusquam vos ipse illuminaret, ut veritatem ipsius praedicaretis, ante eum venire voluistis, ut vestram fallaciam jactaretis. CAPUT XIII. Illic autem, ubi ei dictum est a Judaeis, Tu de te testificaris; testimonium tuum non est verum; non mirum est, non te videre prosecutum eum, ut diceret de se prophetasse Moysen: non enim habes pium oculum, quo id possis videre. Nam ecce idipsum quod eis respondit: nempe, In lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est.", + "candidate_score": 0.650732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_394_396", + "bdc_text": "Discessi ab his , ut ipsi testati sunt amicissimis mihiBriefe der Konstanzer an Bucer aus der Zeit kurz nach dessen Besuch scheinen nicht erhalten zu sein. . En habes causas circuitionis meae per menses sex . Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1310", + "psc_text": "refutatas, duntaxat horum ejus capitulorum quibus hoc opere, quantum Dominus adjuvare dignatus est, sufficienter, ut arbitror, prolixeque respondi; breviter vos admoneo, qui illo tam nefando et exsecrabili errore tenemini, ut si auctoritatem Scripturarum omnibus praeferendam sequi vultis, eam sequamini quae ab ipsius praesentiae Christi temporibus per dispensationes Apostolorum, et certas ab eorum sedibus successiones episcoporum, usque ad haec tempora toto orbe terrarum custodita, commendata, clarificata pervenit. Ibi enim videbitis etiam Veteris Testamenti et obscura revelari, et praedicta compleri. Si autem quasi ratione movemini; primum cogitetis quinam sitis, quam minus idonei ad comprehendendam naturam, non dicam Dei, sed animae vestrae: comprehendendam sane, quemadmodum velle aut voluisse vos dicitis, certissima ratione, non vanissima credulitate: quod cum minime potueritis (sine dubio enim quamdiu tales estis, nullo modo poteritis), illud saltem quod omni humanae menti est naturaliter insitum, si modo id perversae opinionis pravitate non turbetur, Dei naturam atque substantiam incommutabilem omnino, omnino incorruptibilem", + "candidate_score": 0.650522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_396_398", + "bdc_text": "Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae . constitutione et contra sectarios omne genusnach genus gestrichenes , aber dem Entwurf entsprechendes agi caepit . gravius et severius quam antea unquamSiehe oben Anm. 70. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1310", + "psc_text": "refutatas, duntaxat horum ejus capitulorum quibus hoc opere, quantum Dominus adjuvare dignatus est, sufficienter, ut arbitror, prolixeque respondi; breviter vos admoneo, qui illo tam nefando et exsecrabili errore tenemini, ut si auctoritatem Scripturarum omnibus praeferendam sequi vultis, eam sequamini quae ab ipsius praesentiae Christi temporibus per dispensationes Apostolorum, et certas ab eorum sedibus successiones episcoporum, usque ad haec tempora toto orbe terrarum custodita, commendata, clarificata pervenit. Ibi enim videbitis etiam Veteris Testamenti et obscura revelari, et praedicta compleri. Si autem quasi ratione movemini; primum cogitetis quinam sitis, quam minus idonei ad comprehendendam naturam, non dicam Dei, sed animae vestrae: comprehendendam sane, quemadmodum velle aut voluisse vos dicitis, certissima ratione, non vanissima credulitate: quod cum minime potueritis (sine dubio enim quamdiu tales estis, nullo modo poteritis), illud saltem quod omni humanae menti est naturaliter insitum, si modo id perversae opinionis pravitate non turbetur, Dei naturam atque substantiam incommutabilem omnino, omnino incorruptibilem", + "candidate_score": 0.650442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_373_375", + "bdc_text": "Existimo hic quoque me nihil fecisse temere . Augustae autem , ubi tantum cępta omnia essent , nondum firmata et concionatorum dissidia magis proferrent se , ne posteriora haberent peius prioribus , revocatus sum ab Augustensibus et missus a meisZur erneuten Berufung Bucers nach Augsburg nach seiner Rückkehr aus Kassel s. oben Nr. 538 , Anm. 15f. . Et dominus dedit , ut maior in religionis caussa concordia Augustae non fuerit , quamdiu praedicatumvor praedicatum von Bucer am Rande eingefügtes und wieder gestrichenes nunc a me .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1211", + "psc_text": "AUGUSTINUS respondit: Audi ergo, quod confiteris te non videre, qua mente aut consilio hoc adversum vos capitulum proferamus: non quod a carnibus abstineatis, nam hoc a quibusdam et primi patres nostri fecerunt, sicut commemoras; non tamen ea damnandi, sed significandi gratia, quod non intelligitis, et unde jam quantum sufficere videbatur, in superioribus partibus operis hujus locutus sum: et Christiani, non haeretici, sed Catholici, edomandi corporis causa, propter animam in orationibus amplius humiliandam, non quod illa esse immunda credant, non solum a carnibus, verum a quibusdam etiam terrae fructibus abstinent; vel semper, sicut pauci, vel certis diebus atque temporibus sicut per Quadragesimam fere omnes, quanto magis quisque vel minus seu voluerit, seu potuerit. Vos autem ipsam creaturam negatis bonam, et immundam dicitis, quod carnes diabolus operetur faeculentiore materia mali; ac per hoc eas, tanquam immundiora et truculentiora dei vestri vincula, exhorrentes abjicitis. Auditoribus autem vestris, quos tanquam distinctos a genere sacerdotum", + "candidate_score": 0.650178, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_415", + "bdc_text": "Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_630", + "psc_text": "praeferimus, quia escas, quibus nunc Christiani licite utuntur, attingere noluerunt (II Machab. VII), quia tunc pro tempore prophetico non licebat: quanto magis nunc pro Baptismo Christi, pro Eucharistia Christi, pro signo Christi ad omnia perferenda paratior debet esse Christianus, cum illa fuerint promissiones rerum complendarum, haec sint indicia completarum? Quod enim adhuc promittitur Ecclesiae, id est, corpori Christi, et in manifestatione praedicatur, et in ipso capite corporis Salvatore, id est, in ipso Mediatore Dei et hominum homine Christo Jesu (I Tim. II, 5), jam utique completum est. Quid enim promittitur, nisi vita aeterna ex resurrectione a mortuis? Hoc jam completum est in illa carne, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14). Tunc ergo et occulta erat fides; nam eadem credebant, eademque sperabant omnes justi et sancti etiam temporum illorum; et promissiva erant illa omnia sacramenta omnisque ritus ille sacrorum: nunc autem revelata est fides, in", + "candidate_score": 0.649362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_474", + "bdc_text": "] Piis vereque doctis viris Heylrycho [ B]ullingero et [ Leoni ] Iudae , [symm]ystis observandis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_285", + "psc_text": "Congregamini ut annuntiem vobis quae occursura sunt vobis in novissimis diebus: congregamini et audite, filii Jacob; audite, Israel, patrem vestrum. Hic certe nemo dubitat prophetantis personam esse dilucidatam. Audiamus ergo quid dicat filio suo Judae, de cujus tribu Christus venit ex semine David secundum carnem, sicut apostolica doctrina testatur (Rom. I, 3). Juda, inquit, te laudent fratres tui; manus tuae super dorsa inimicorum tuorum, adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, de germinatione filius meus, ascendisti recumbens, dormisti ut leo, et ut catulus leonis, quis suscitabit eum? Non deerit princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniant quae reposita sunt ei; et ipse exspectatio gentium, alligans ad vineam pullum suum, et cilicio pullum asinae: lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum suum: fulgentes oculi ejus a vino, et dentes candidiores lacte (Gen. XLIX, 1, 2, 8-12) . Falsa sint ista, obscura sint ista, si", + "candidate_score": 0.648913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_422_424", + "bdc_text": "Hoc ergo magis dolet , cum adeo minutula sint , quibus maxima possint averti offendicula , non licere de his vobiscum commentari . Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus . Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.648831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_324", + "bdc_text": "Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_574", + "psc_text": "Sed paulo post dicit: Hic est discipulus qui testificatur de Jesu, et qui haec scripsit; et scimus quia verum est testimonium ejus (Joan. XXI, 20, 24) , Numquid ait, Ego sum discipulus qui testificor de Jesu, et qui haec scripsi; et scimus quia verum est testimonium meum? Certe manifestum est hunc morem fuisse scriptorum, cum gesta narrarent. Quam multa et ipse Dominus eadem locutione de se dicit, quis enumerare sufficiat? Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas, inveniet fidem in terra (Luc. XVIII, 8) ? non dixit, Cum venero, putas, inveniam? Et, Venit Filius hominis manducans et bibens (Matth. XI, 19) : non dixit, Veni. Et, Veniet hora, et nunc est, cum mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent (Joan. V, 25) : non dixit, Vocem meam: et multa hujusmodi. Unde jam puto sufficere quae dicta sunt, et ad studiosos commonendos, et ad calumniosos convincendos. CAPUT V. Jam illud", + "candidate_score": 0.648352, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_474", + "bdc_text": "] Piis vereque doctis viris Heylrycho [ B]ullingero et [ Leoni ] Iudae , [symm]ystis observandis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1056", + "psc_text": "Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est: et ipse exspectatio gentium (Gen. XLIX, 10) . Jam isto tempore omne quoque magisterium Judaeorum, et mystica, unde christi vocabantur, unctio ipsa defecerat secundum prophetiam Danielis. Tunc venit cui repositum erat, exspectatio gentium, et unctus est Sanctus santorum (Dan. IX, 24-27) oleo exsultationis prae participibus suis (Psal. XLIV, 8). Natus est enim Herodis majoris tempore (Matth. II, 1), passus est autem minoris Herodis tetrarchae (Luc. XXIII, 7, 46). Hujus itaque venientis ad oves quae perierant domus Israel (Matth. XV, 24), figuram gessit ipse Judas cum iret ad tondendas oves suas in Thamna, quod interpretatur Deficiens. Jam enim defecerat princeps ex Juda, et omne magisterium atque unctio Judaeorum, ut veniret cui repositum erat. Venit autem cum suo pastore Odollamite, cui nomen erat Iras; et interpretatur Odollamites, Testimonium in aqua. Cum hoc plane testimonio Dominus venit, habens", + "candidate_score": 0.648211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_402_404", + "bdc_text": "Et si in tanto eramus periculo , pridem nos monitos oportuit . Valde miramur Helveticarum ecclesiarum in hac re credulitatem ; nam a vobis , Bernatibus et Basiliensibus ea scribuntur , quae persuasionem horrendam de nobis prae se ferunt .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1298", + "psc_text": "doctrina daemoniorum, ut eam sub christianae doctrinae nomine defendere nulla ex parte possitis, nisi dicatis falsas esse Scripturas Apostolorum. Infelices inimici animae vestrae, quae unquam litterae ullum habebunt pondus auctoritatis, si evangelicae, si apostolicae non habebunt? De quo libro certum erit cujus sit, si Litterae quas Apostolorum dicit et tenet Ecclesia ab ipsis Apostolis propagata et per omnes gentes tanta eminentia declarata, utrum Apostolorum sint incertum est; et hoc erit certum scripsisse Apostolos, quod huic Ecclesiae contrarii haeretici proferunt auctorum suorum nominibus appellati, longe post Apostolos existentium? Quasi vero et in litteris saecularibus non fuerunt certissimi auctores, sub quorum nominibus postea multa prolata sunt, et ideo repudiata, quia vel his quae ipsorum esse constaret minime congruerunt, vel eo tempore quo illi scripserint, nequaquam innotescere, et per ipsos vel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerunt. Nonne, ut alios omittam, sub Hippocratis medici nobilissimi nomine quidam libri prolati, in auctoritatem a", + "candidate_score": 0.647623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_153_155", + "bdc_text": "De responso nostro ad GallosDer folgende Abschnitt bezieht sich auf die Gutachten von Melanchthon und Bucer , an denen Bullinger scharfe Kritik geübt hatte ; vgl . oben Nr. 562 , 92-138. : Mihi in Christo nec Gallus est nec Germanus Vgl. Gal. 3 , 28 :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_466", + "psc_text": "de ipso haec esse scripta plane fateri non poteris, ne si hoc sit, quaerere rursus incipiamus, etiam in quonam spiritu Moyses prophetaverit, ut aut malediceret Christo, aut eum juberet occidi. Si enim spiritum Dei habuit, haec de Christo non dixit: si haec de Christo dixit, spiritum Dei non habuit. Neque enim divinus spiritus aut malediceret Christo, aut eum juberet interfici. Ut ergo Moysen ab hoc crimine vindicetis, fateamini necesse est, ne haec quidem eum scripsisse de Christo. Quod si haec de Christo minime scripsit, aut alia dabitis, aut nulla erunt. Si nulla fuerint, nec Christus potuit asseverare quod nusquam est. Ita si Christus hoc minime asseveraverit, capitulum illud falsum esse constiterit. CAPUT VI. Sed nec illud quidem verisimile est, quod prosequitur, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi (Joan. V, 46) . Quia dissimilis admodum traditio est et longe altera Moyseos et Christi, ut si eorum alteri Judaei crederent, alteri necessario", + "candidate_score": 0.646355, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_219_221", + "bdc_text": "Fuerunt horum responsorum caussa irati nobis et alii quidam amici et fratres mihi longe observandissimi . Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data . Quod vero vel in se adeo male consulta sint vel tantum dederint ecclesiis damni , quia neutrum compertum habeo , non apparet mihi caussam ex his esseE :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.645539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_267_269", + "bdc_text": "Dolet , quid autem faciam ? Vos quoque dum formis uti scripturae et patrum detrectatis , aliud illi de vobis persuadere non possum . Impugnandus igitur tibi est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_490", + "psc_text": "credidissent? Cur ergo non consideratis, insani, sicut fieri potuit ut et post illam coelestem vocem dura Judaeorum infidelitas permaneret; ita fieri potuisse ut cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, hoc magis maligna astutia timentes unde convincerentur audire, omnino non quaererent quid de illo scripserit Moyses? CAPUT XIV. Sed hanc non solum sacrilegam adversus evangelicam sanctitatem, verum etiam enervem ac debilem esse argumentationem sentit et Faustus; atque intentionem suam in illud potius confert, eoque se plus teneri dicit, quia omnem Moyseos scripturam scrutatus nullas ibi de Christo prophetias invenit. Cui cito respondeo, quia non intelligit: et si cur non intelligat quisquam quaesierit; respondebo, quia inimico, quia adverso animo legit; quia non ideo scrutatur ut sciat, sed quod nescit, scire se putat. Haec praesumptio tumidae arrogantiae oculum cordis vel claudit, ut omnino non videat; vel distorquet, ut perverse videat, et aliud pro alio probet aut improbet. Tu me, inquit, doce, quid", + "candidate_score": 0.644891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_416", + "bdc_text": "Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_167", + "psc_text": "duo non sint contraria. Unum quippe eorum non esse Pauli, nullo modo possumus dicere; quia nulla in eo variat codicum auctoritas. Etsi enim in quibusdam latinis exemplaribus non legitur, factus, sed, natus ex semine David, cum graeca factus habeant, unde non ad verbum, sed ad sententiam transferre voluit dicendo, natum, latinus interpres: tamen Christum ex semine David esse secundum carnem, omnium librorum atque linguarum concordat auctoritas. In hoc autem Paulum aliquando errasse, et proficiendo mutasse sententiam, absit ut dicamus. Quod etiam ipse Faustus sensit quam improbe atque impie diceretur; maluitque dicere, Pauli Epistolam aliorum falsitate corruptam, quam ipsius errore vitiosam. CAPUT V. De his enim libris dici potest, aliquid eos habere non consonum fortasse occultiori, et ad dignoscendum difficiliori veritati, quod aut sic remanserit, aut in posterioribus correctum sit, qui non praecipiendi auctoritate, sed proficiendi exercitatione scribuntur a nobis. Inter hos enim sumus, quibus idem apostolus dicit: Et si quid", + "candidate_score": 0.644556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_267_269", + "bdc_text": "Dolet , quid autem faciam ? Vos quoque dum formis uti scripturae et patrum detrectatis , aliud illi de vobis persuadere non possum . Impugnandus igitur tibi est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_321", + "psc_text": "David contra vos praedicare non cessat. Vocem Patris de coelo non audistis (Matth. III, 17, et XVII, 5), opera Christi quibus de seipso testificabatur, non vidistis: codices in quibus haec scripta sunt, ut specie christiana fallatis, velut accipitis; ne tamen contra vos legantur, infalsatos dicitis. Profertis inde Christum dicentem, Si mihi non creditis, operibus credite (Joan. X, 38) ; et, Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me, qui misit me, Pater (Id. VIII, 18) : et non vultis contra vos inde proferri, Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me; et, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit; et, Habent ibi Moysen et Prophetas, audiant eos (Id. V, 39, 46) ; et, Si Moysen et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent ei (Luc. XVI, 29, 31) ! Unde huc existis? unde", + "candidate_score": 0.644372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_267_269", + "bdc_text": "Dolet , quid autem faciam ? Vos quoque dum formis uti scripturae et patrum detrectatis , aliud illi de vobis persuadere non possum . Impugnandus igitur tibi est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_518", + "psc_text": "(Joan. XIV, 6) ; et eum pependisse constet ante oculos non ei credentium Judaeorum; non video cur dubitare debeamus, id etiam de Christo scripsisse illum, de quo Christus ait, Ille enim de me scripsit (Id. V, 47) . Proinde si quod scriptum est, Suscitabo eis Prophetam de fratribus illorum similem tibi, ostendere conatus est Faustus non posse de Christo intelligi, quia Christus Moysi similis non est, et tamen ex omni parte convictus est; quid opus est in hoc testimonio laborare? Aut certe, sicut dixit Christum similem non esse Moysi, ut illam refelleret prophetiam; sic etiam ut hanc refellat, dicat Christum non esse vitam, vel in conspectu Judaeorum non ei credentium non pependisse. Cum autem hoc ille non dixerit, nec hodie quisquam eorum audeat dicere, nihil est cur moremur hanc quoque de Domino et Salvatore nostro Jesu Christo famuli ejus amplecti prophetiam. At enim inter caetera maledicta et hoc positum est.", + "candidate_score": 0.644354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_99", + "bdc_text": "adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1292", + "psc_text": "dici potuerit necne. Multa enim a majoribus vestris eloquiis Domini nostri inserta verba sunt, quae nomine signata ipsius cum ejus fide non congruant: praesertim quia, ut jam saepe probatum a nobis est, nec ab ipso haec sunt, nec ab ejus Apostolis scripta; sed multo post eorum assumptionem a nescio quibus et ipsis inter se non concordantibus semi-Judaeis per famas opinionesque comperta sunt: qui tamen omnia eadem in Apostolorum Domini conferentes nomina, vel eorum qui secuti Apostolos viderentur, errores ac mendacia sua secundum eos se scripsisse mentiti sunt. Sed videris: de hoc interim, ut inquam, capitulo tecum non nimium ego contenderim; cum mihi illud satis ad praesidium sit quod ante posui, et quod nec ipsis vobis negare licet, ante Domini nostri adventum Patriarchas omnes Israel et Prophetas tartareis in tenebris jacuisse pro meritis suis: unde si unquam liberati a Christo ad lumen reducti sunt, quid hoc ad odium attinet vitae ipsorum?", + "candidate_score": 0.64432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_32", + "bdc_text": "Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1173", + "psc_text": "Absit, Domine, non fiet istud; et unde meruit audire, Redi retro, satanas (Matth. XVI, 22, 23) . Et ille quidem non hoc infructuose audivit, qui eam postea veritatem mortis Christi usque ad suam mortem correctus perfectusque praedicavit. Verum si ille, quia tantum putavit Christum non moriturum, audire meruit, Satanas; tu quid mereris audire, qui non negas mortuum, sed etiam dicis mortem fuisse mentitum? Sed ideo, inquis, mortem quoque simulasse credendus est, quia omnes humanae conditionis simulavit affectus. Quis enim tibi hoc contra Evangelium concessurus est, quod omnes humanae conditionis simulavit affectus? Prorsus si dixit evangelista, Dormivit Jesus (Id. VIII, 24); si dixit, Esurivit (Id. IV, 2), sitivit (Joan. XIX), contristatus est (Matth. XXVI, 37), exhilaratus est, et si qua talia; omnia vera sunt, quae ita narrata sunt, ut non eum simulasse, sed plane fecisse vel exhibuisse conscripta sint, sane non necessitate conditionis, sed magisterii voluntate, et divina etiam potestate. Nam", + "candidate_score": 0.643979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_153_155", + "bdc_text": "De responso nostro ad GallosDer folgende Abschnitt bezieht sich auf die Gutachten von Melanchthon und Bucer , an denen Bullinger scharfe Kritik geübt hatte ; vgl . oben Nr. 562 , 92-138. : Mihi in Christo nec Gallus est nec Germanus Vgl. Gal. 3 , 28 :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_537", + "psc_text": "inveniremus a Moyse scripta de Christo, non solum esse aliqua, sed ad Christum omnia pertinere quae scripsit, quia non ait, Et de me scripsit; sed, De me ille scripsit; credere deberemus. Nunc autem etsi de isto Evangelii capitulo, quod absit, dubitandum esset, compertis tam multis in scriptura Moysi de Christo testimoniis, omnis illa dubitatio tolleretur: et quia de capitulo Evangelii dubitandum non est, etiamsi illa comperta non essent, esse tamen credi oporteret. CAPUT XXVII. Nam illud quod adjungis, dissimilem fuisse traditionem Christi atque Moyseos; et ideo non fuisse verisimile, ut si crederent Moysi, crederent et Christo; imo illud potius esse consequens, ut si alteri Judaei crederent, alteri necessario repugnarent; non utique diceres, si considerationis oculum paululum attolleres, orbemque terrarum sine contentionis caecitate conspiceres in hominibus doctis atque indoctis, Graecis et Barbaris, sapientibus et insipientibus, quibus se debitorem dicebat Apostolus (Rom. I, 14), et Moysi et Christo simul credentem. Si ergo", + "candidate_score": 0.643618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_153_155", + "bdc_text": "De responso nostro ad GallosDer folgende Abschnitt bezieht sich auf die Gutachten von Melanchthon und Bucer , an denen Bullinger scharfe Kritik geübt hatte ; vgl . oben Nr. 562 , 92-138. : Mihi in Christo nec Gallus est nec Germanus Vgl. Gal. 3 , 28 :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_461", + "psc_text": "illi (Matth. III, 17, et Luc. IX, 35) . Necnon et illud mihi verisimile non videtur, Judaeos potuisse tacere, cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, quin statim, utpote maligni et astuti, quaererent quidnam illud esset, quod de se a Moyse scriptum putaret. Sed et haec eorum omnifaria taciturnitas non minus Jesum nihil tale dixisse significat. CAPUT III. Quamvis ergo et haec non parva videantur ad confirmandam suspicionem falsi de capitulo isto, plus tamen illo teneor, quia omnem, ut dixi, Moyseos scripturam scrutatus, nullas ibi de Christo prophetias inveni. Nunc tamen te compertus melioris intelligentiae lectorem, consecuturum me aliquid credo, acturumque fateor gratias, si spem profectus ac doctrinae, quam mihi objurgationis tuae fiducia promittit, nulla frustreris invidia; sed doceas, si quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac de Domino nostro memoratum in scriptura Moysi. Nec dixeris, quaeso, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem,", + "candidate_score": 0.643613, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_229", + "bdc_text": "Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_259", + "psc_text": "quod apprehensa cauda ejus rursus virga redditur (Exod. IV, 2-4), significat quod posterius, peractis jam omnibus in fine actionis, ad id quod fuerat, resurgendo revertitur, ubi per vitae reparationem morte consumpta, nihil serpentis apparet. Nos quoque corpus ejus in eadem mortalitate per lubrica temporum volvimur: sed fine novissimo velut cauda saeculi, per manum, id est, per potestatem judicii, ne ultra prolabatur apprehensa, reparabimur, et novissima inimica morte destructa resurgentes (I Cor. XV, 26), in dextera Dei virga regni erimus. CAPUT XXIX. Jam de exitu Israel ex Aegypto, non ego, sed Apostolus loquatur: Nolo autem vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes in Moysen baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus (Id. X, 1-4) . Exponendo unum, in caetera", + "candidate_score": 0.642757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_137_139", + "bdc_text": "Ista si dominus maiore ex parte intra biennium confecit , quo nimirum accesserunt duo amplissima regna Anglię et Scotiae et duo primarii ducatus Pomerani ę et WirtembergaeIn Pommern und Württemberg war 1534 die Reformation eingeführt worden. , debemus utique ampliora sperare , quam ut de regno Christi in nostris modo angulis soliciti simus . Rigatur nunc Gallia sanguine christianorumZu den Verfolgungen französischer Protestanten im Anschluß an die \"Affaire des placards \"", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_295", + "psc_text": "? CAPUT XLIV. Quis non eumdem Salvatorem agnoscat apud Danielem, cum antiquo dierum offertur filius hominis, et accipit regnum sine fine, ut serviant ei omnes gentes (Dan. VII, 13, 14)? Jam vero si locum illum quem commemoravit Dominus ex ejusdem Danielis prophetia, Cum videritis abominationem vastationis quae dicta est a Daniele, stantem in loco sancto; qui legit, intelligat (Id. IX, 27; Matth. XXIV, 15) , si supputatis etiam temporibus hebdomadum, ille numerus pertractetur; non solum Christus, sed etiam tempus reperitur, quo eum oportuit venire passurum. Quanquam, et sine computatione temporum, manifestis rerum effectibus Judaeos urgere soleamus, cum quibus nobis, non utrum in Christo sit salus nostra, sed utrum jam venerit, passusque fuerit disceptatio est. Convincuntur autem rebus ipsis apertissimis, non solum de fide omnium gentium, quas ei servituras eadem, cui cedere coguntur, Scriptura praedixit, quae ita clarescit toto orbe terrarum, ut omnium tergiversantium oculos feriat; verum etiam de iis quae", + "candidate_score": 0.642588, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_123_125", + "bdc_text": "Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen . Bullinger widmete ihm 1554 \"De gratia dei iustificante\" ( HBBibl I 276 ) und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_295", + "psc_text": "? CAPUT XLIV. Quis non eumdem Salvatorem agnoscat apud Danielem, cum antiquo dierum offertur filius hominis, et accipit regnum sine fine, ut serviant ei omnes gentes (Dan. VII, 13, 14)? Jam vero si locum illum quem commemoravit Dominus ex ejusdem Danielis prophetia, Cum videritis abominationem vastationis quae dicta est a Daniele, stantem in loco sancto; qui legit, intelligat (Id. IX, 27; Matth. XXIV, 15) , si supputatis etiam temporibus hebdomadum, ille numerus pertractetur; non solum Christus, sed etiam tempus reperitur, quo eum oportuit venire passurum. Quanquam, et sine computatione temporum, manifestis rerum effectibus Judaeos urgere soleamus, cum quibus nobis, non utrum in Christo sit salus nostra, sed utrum jam venerit, passusque fuerit disceptatio est. Convincuntur autem rebus ipsis apertissimis, non solum de fide omnium gentium, quas ei servituras eadem, cui cedere coguntur, Scriptura praedixit, quae ita clarescit toto orbe terrarum, ut omnium tergiversantium oculos feriat; verum etiam de iis quae", + "candidate_score": 0.64202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_416", + "bdc_text": "Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_151", + "psc_text": "auditis aliquid esse in Apostolo cauponatum, ne hoc quidem nobis sciatis esse contrarium Si quidem haec vetus videatur esse et antiqua opinio Pauli de Jesu, cum eum et ipse David filium putaret, ut caeteri: quod tamen ubi falsum didicit, interpolat et infirmat, scribensque ad Corinthios: Nos, inquit, neminem novimus secundum carnem: et si cognovimus secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus. Quare consideres oportet, quantum intersit inter haec duo capitula, e quibus unum perhibet Jesum filium David secundum carnem, alterum vero jam se neminem nosse secundum carnem. Quae si utraque sunt Pauli, aut hac ratione erunt, qua dixi; aut unum ipsorum non erit Pauli. Prosequitur denique: Itaque, inquit, si qua est in Christo nova creatura, vetera transierunt: ecce facta sunt omnia nova (II Cor. V, 16, 17) . Vides ergo eum veterem appellare et transitoriam fidem illam priorem, id est, Jesum credidisse ex semine David secundum carnem: novam vero", + "candidate_score": 0.641761, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_313", + "bdc_text": "Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_657", + "psc_text": "Quaerendum itaque est quomodo intelligatur, exemplo Dei, cui dixit quosdam odibiles Paulus, odio habendos inimicos; et rursus exemplo Dei, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos, diligendos inimicos. Sic apparebit Dominum male intelligentibus id quod dictum est, Oderis inimicum tuum, inferre voluisse, quod omnino non norant, ut diligerent inimicos suos. Utrumque autem quomodo servandum sit, longum est disputare. Sed ad istos interim, quibus generaliter displicet, si quis oderit inimicum suum, est nobis sermo qui eorum frontem premat, cum eos interrogamus, utrum diligat deus eorum gentem tenebrarum: aut si propterea nunc inimici diligendi sunt, quod habeant partem boni; cur non ob hoc eos et odisse debemus, quod habeant partem mali. Ea quippe regula et hoc solvitur, doceturque non esse contrarium, quod in antiqua Scriptura dictum est, Oderis inimicum tuum; et in Evangelio, Diligite inimicos vestros (Matth. V, 43-45) : quod unusquisque iniquus homo,", + "candidate_score": 0.641701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_416", + "bdc_text": "Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_166", + "psc_text": "et scribentem ad Corinthios, emendasse quod scripserat ad Romanos; aut omnino non scripsisse, quod tanquam ejus profertur, Filium Dei ex semine David secundum carnem. Qua tandem ratione id ostendit? Quia non potest, inquit, utrumque verum esse, et quod in Epistola est ad Romanos, De Filio suo, qui factus est ex semine David secundum carnem (Rom. I, 3) ; et quod ait ad Corinthios, Itaque nos amodo neminem novimus secundum carnem: et si noveramus secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus (II Cor. V, 16) . Restat ergo ut nos demonstremus quam possit utrumque verum esse, et quam sibi haec duo non sint contraria. Unum quippe eorum non esse Pauli, nullo modo possumus dicere; quia nulla in eo variat codicum auctoritas. Etsi enim in quibusdam latinis exemplaribus non legitur, factus, sed, natus ex semine David, cum graeca factus habeant, unde non ad verbum, sed ad sententiam transferre voluit dicendo, natum,", + "candidate_score": 0.640991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_62", + "bdc_text": "Sed quid opus scripto disputare , quod toties expertus sum frustraneum esse ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_491", + "psc_text": "quisquam quaesierit; respondebo, quia inimico, quia adverso animo legit; quia non ideo scrutatur ut sciat, sed quod nescit, scire se putat. Haec praesumptio tumidae arrogantiae oculum cordis vel claudit, ut omnino non videat; vel distorquet, ut perverse videat, et aliud pro alio probet aut improbet. Tu me, inquit, doce, quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac Domino nostro memoratum in Scriptura Moysi. Et hic cito respondeam, Totum te praeteriit, quia totum ille de Christo scripsit. Sed quia totum discutere et pertractare non possumus, hoc tibi in isto opere, si potero Domino adjuvante, servabo, quod superius dixi, ut ea ipsa quae ad reprehendendum eligis, ostendam de Christo esse conscripta. Quin etiam petis ne dixerim, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem, quia Christus dixerit de se scripsisse Moysen. Quod quidem si dico, non ut imperitus, sed ut fidelis dico: non valere autem hoc ad convincendum", + "candidate_score": 0.640687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_153_155", + "bdc_text": "De responso nostro ad GallosDer folgende Abschnitt bezieht sich auf die Gutachten von Melanchthon und Bucer , an denen Bullinger scharfe Kritik geübt hatte ; vgl . oben Nr. 562 , 92-138. : Mihi in Christo nec Gallus est nec Germanus Vgl. Gal. 3 , 28 :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_470", + "psc_text": "piscibus caret squama, aut in quadrupedibus ungulam fissam non habet, nec ruminat (Deut. XIV, 3-20). Et haec ergo Judaei fortiter crediderunt, scribente Moyse: idcircoque Christo jam credere non poterant, indifferentiam docenti ciborum, et a suis quidem discipulis omnia penitus removenti, saecularibus vero vulgo concedenti omnia quae possent edi, atque asseveranti quod eos nihil in os intrans pollueret; quia quae de ore impudenter procedant, ea sola sint quae polluant hominem (Matth. XV, 11-20). Haec atque alia multa Moysi contraria, Jesum dogmatizare, nemo qui nesciat. CAPUT VII. Quae quia singula percurrere longum est, unum pro multis ostendam, id est, quia Christianarum haeresium pars maxima, et, quod est in promptu, Catholici nihil eorum servare curant, quae Moyses scribit. Quod ipsum si non de errore descendit aliquo, sed ex vera illa Christi et discipulorum ejus traditione, vos omnino fateamini necesse est, contraria invicem sibi Jesum docuisse atque Moysen: idcircoque nec creditum Christum a Judaeis,", + "candidate_score": 0.640202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_423_425", + "bdc_text": "Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus . Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt . Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_491", + "psc_text": "quisquam quaesierit; respondebo, quia inimico, quia adverso animo legit; quia non ideo scrutatur ut sciat, sed quod nescit, scire se putat. Haec praesumptio tumidae arrogantiae oculum cordis vel claudit, ut omnino non videat; vel distorquet, ut perverse videat, et aliud pro alio probet aut improbet. Tu me, inquit, doce, quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac Domino nostro memoratum in Scriptura Moysi. Et hic cito respondeam, Totum te praeteriit, quia totum ille de Christo scripsit. Sed quia totum discutere et pertractare non possumus, hoc tibi in isto opere, si potero Domino adjuvante, servabo, quod superius dixi, ut ea ipsa quae ad reprehendendum eligis, ostendam de Christo esse conscripta. Quin etiam petis ne dixerim, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem, quia Christus dixerit de se scripsisse Moysen. Quod quidem si dico, non ut imperitus, sed ut fidelis dico: non valere autem hoc ad convincendum", + "candidate_score": 0.640177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_170", + "bdc_text": "eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_304", + "psc_text": "At enim si Christum prophetaverunt, non digne neque congruenter sua prophetatione vixerunt. Unde hoc scitis? An quid sit vel bene vel male vivere, judicare vos potestis, quorum justitia est potius succurrendum esse meloni non sentienti, ut eum vos manducetis, quam mendico esurienti, ut manducandum aliquid detis? Catholicis autem parvulis, antequam sciant quae sit animae humanae perfecta justitia, et quantum intersit inter ipsam cui suspiratur, et istam qua hic vivitur, sufficit de illis viris hoc existimare, quod commendat apostolicae doctrinae sanitas, quia justus ex fide vivit (Rom. I, 17) . Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam. Praevidens enim Scriptura, quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae, dicens, Quia in semine tuo benedicentur omnes gentes (Galat. III, 6, 8) . Apostoli verba sunt. Ad cujus tam claram tamque omnibus notissimam vocem, si a vestris fallacissimis somniis evigilaretis, sequeremini vestigia patris nostri Abraham, et in ejus semine benediceremini", + "candidate_score": 0.639099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_485", + "psc_text": "dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit Deus, mendacia sua hominibus attulerunt: vos quoque ipsi, quamvis post Christi passionem et resurrectionem in hoc mundo nati fueritis, fures et latrones estis; quia priusquam vos ipse illuminaret, ut veritatem ipsius praedicaretis, ante eum venire voluistis, ut vestram fallaciam jactaretis. CAPUT XIII. Illic autem, ubi ei dictum est a Judaeis, Tu de te testificaris; testimonium tuum non est verum; non mirum est, non te videre prosecutum eum, ut diceret de se prophetasse Moysen: non enim habes pium oculum, quo id possis videre. Nam ecce idipsum quod eis respondit: nempe, In lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est.", + "candidate_score": 0.639023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_184", + "bdc_text": "Nec nos his quicquam detulimus aut deferemus , sique falsa aliqua specie quid obtineant , mihi adhuc verbum domini est non minus posthac quam antehac ad detrahendam illis personam efficax .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_483", + "psc_text": "ore Domini audisse te dicas, alius falsum esse contendat, atque hoc dixisse Christum neget; quo ibis? quid facies? Nonne evangelicam auctoritatem quantis potueris viribus praedicabis? Miser, illic scriptum est quod non vis credere, ubi didicisti quod ita credis, ut hoc te ab ipso Christo dicas audisse. Ecce nos utrumque credimus, quia Evangelio sancto credimus, ubi utrumque scriptum est; et de Christo scripsisse Moysen, et omnes qui ante Christum venerunt, fures fuisse et latrones. Venisse quippe ita vult intelligi, quia missi non sunt: nam qui missi sunt, sicut Moyses et sancti Prophetae, non ante ipsum, sed cum ipso venerunt; quia non eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum vestrum intellectum satis confitemini nullos vos habere prophetas, qui venturum Christum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non", + "candidate_score": 0.638445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_77_79", + "bdc_text": "Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . . senserint , dialogus . . . , [ Basel] 1530 ( Oekolampad-Bibliographie 78 , Nr. 164 ) ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_157", + "psc_text": "Falsus est. Quid ages? quo te convertes? quam libri a te prolati originem, quam vetustatem, quam seriem successionis testem citabis? Nam si hoc facere conaberis, et nihil valebis: et vides in hac re quid Ecclesiae catholicae valeat auctoritas, quae ab ipsis fundatissimis sedibus Apostolorum usque ad hodiernum diem succedentium sibimet episcoporum serie, et tot populorum consensione firmatur. Itaque si de fide exemplarium quaestio verteretur, sicut in nonnullis, quae et paucae sunt, et sacrarum Litterarum studiosis notissimae sententiarum varietates; vel ex aliarum regionum codicibus, unde ipsa doctrina commeavit, nostra dubitatio dijudicaretur, vel si ibi quoque codices variarent, plures paucioribus, aut vetustiores recentioribus praeferrentur: et si adhuc esset incerta varietas, praecedens lingua, unde illud interpretatum est, consuleretur. Hoc modo quaerunt, qui quod eos movet in Scripturis sanctis, tanta auctoritate firmatis, invenire volunt, ut habeant unde instruantur, non unde rixentur. CAPUT III. Hoc autem quod adversus impietatem vestram ex apostoli Pauli Epistola profertur,", + "candidate_score": 0.638433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_434_436", + "bdc_text": "quod falsum putatis , me ita vobis . vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_484", + "psc_text": "eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum vestrum intellectum satis confitemini nullos vos habere prophetas, qui venturum Christum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non est, quia non nisi a vobis proferuntur; tamen si aliqui sunt, quos dicere audeatis prophetasse Christum falsa carne venturum, falsa morte passurum, falsas cicatrices dubitantibus discipulis oblaturum; non dico ex hoc ipso quam sint detestandi atque fugiendi, quamque non possint esse veraces, quibus de mendacio Christus placet: ut hoc non dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit", + "candidate_score": 0.638177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_45_47", + "bdc_text": "19 , 6 ; 1Tim 4 , 14. . Pesah erat signum rememorativum , non exhibitivumnon exhibitivum von Bucer eingefügt , fehlt in E. Bullinger hatte Ex 12 , 27 als Parallele zu den Einsetzungs worten angeführt ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_353", + "psc_text": "Ante enim praedictum est, Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum (Cant. II, 2) . Ante praedictum est, Inhabitavi in tabernaculis Cedar; cum his qui oderant pacem, eram pacificus (Psal. CXIX, 5, 7) . Ante praedictum est, Signa in fronte eos qui gemunt et moerent ob iniquitates populi mei, quae fiunt in medio eorum (Ezech. IX, 1) . Itaque iste gentilis, quem tali alloquio firmaremus, jam factus civis sanctorum et domesticus Dei, nec jam alienus ab Israel (Ephes. II, 19, 12), sed verus Israelita, in quo dolus non esset (Joan. I, 47), disceret etiam ista verba ex corde simplici dicere, quae subsequenter contexit idem ipse Jeremias: Patientia Israel, Domine; universi qui te derelinquunt, terreantur. Cum enim de perdice dixisset, qui clamat et congregat quae non peperit, commendavit excellentiam civitatis super montem positae quae abscondi non potest, ut ab Ecclesia catholica hominem haeretici non separent, dicens, Sedes", + "candidate_score": 0.637347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_484", + "psc_text": "eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum vestrum intellectum satis confitemini nullos vos habere prophetas, qui venturum Christum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non est, quia non nisi a vobis proferuntur; tamen si aliqui sunt, quos dicere audeatis prophetasse Christum falsa carne venturum, falsa morte passurum, falsas cicatrices dubitantibus discipulis oblaturum; non dico ex hoc ipso quam sint detestandi atque fugiendi, quamque non possint esse veraces, quibus de mendacio Christus placet: ut hoc non dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit", + "candidate_score": 0.63662, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_567", + "psc_text": "nolle credi Matthaeo, et velle credi Manichaeo! Si Matthaeus non interfuit, cum Christus dixisset, Non veni solvere Legem aut Prophetas, sed adimplere (Matth. V, 17) ; et propterea non est ei credendum: numquid Manichaeus interfuit, aut jam vel natus fuit, cum Christus inter homines appareret? Secundum ergo hanc fidei vestrae legem, nihil ei de Christo testificanti credere debuistis. Nos autem non propterea dicimus non credendum esse Manichaeo, quia dictis factisque Christi non interfuit, et longe post natus est; sed quia de Christo contra Christi discipulos loquitur, et contra Evangelium quod illorum auctoritate firmatum est. Habemus enim Apostoli vocem, qui in Spiritu sancto tales venturos esse cernebat. Unde fidelibus dicebat: Si quis vobis evangelizaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Galat. I, 9) . Nam si nemo de Christo vera dicit, nisi qui eum praesens vidit et audivit, hodie de illo nemo vera dicit. Porro si hodie propterea de illo fidelibus ejus", + "candidate_score": 0.636044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_570", + "psc_text": "dicens, Et alia quidem multa fecit Jesus, quae si scriberentur singula, nec ipsum existimo capere mundum qui scriberentur libros (Joan. XXI, 25) ? Hic utique ostendit se scientem multa praetermisisse. Sed si de Lege et Prophetis vos delectat Joannis auctoritas, Joanni credite attestant: Legi et Prophetis. Ipse scripsit quod Isaias viderit Christi gloriam (Joan. XII, 41). In ejus habetis Evangelio, unde jam paulo ante tractavimus: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Id. V, 46) . Undique tergiversatio vestra contunditur. Aperte dicite non vos credere Christi Evangelio: nam qui in Evangelio quod vultis creditis, quod vultis non creditis, vobis potius quam Evangelio creditis. CAPUT IV. At quam elegantem rem sibi visus est Faustus dicere, ubi propterea voluit non credi haec scripsisse Matthaeum, quia cum de sua electione diceret, non ait, Vidit me, et dixit mihi, Sequere me; sed, Vidit Matthaeum, et dixit ei, Sequere me (Matth.", + "candidate_score": 0.635114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_83_85", + "bdc_text": "Patet latius , quam vos obiter , ut scribitisVgl . oben Nr. 562 , 67-74. , aliorum scripta legentes forsan putetis . De commentariis tuisVgl. ebd. , Z. 52-64 . bene habet res .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_168", + "psc_text": "CAPUT V. De his enim libris dici potest, aliquid eos habere non consonum fortasse occultiori, et ad dignoscendum difficiliori veritati, quod aut sic remanserit, aut in posterioribus correctum sit, qui non praecipiendi auctoritate, sed proficiendi exercitatione scribuntur a nobis. Inter hos enim sumus, quibus idem apostolus dicit: Et si quid aliter sapitis, id quoque vobis Deus revelabit (Philipp. III, 15) . Quod genus litterarum non cum credendi necessitate, sed cum judicandi libertate legendum est. Cui tamen ne intercluderetur locus, et adimiretur posteris ad quaestiones difficiles tractandas atque versandas linguae ac stili saluberrimus labor, distincta est a posteriorum libris excellentia canonicae auctoritatis Veteris et Novi Testamenti, quae Apostolorum confirmata temporibus per successiones episcoporum et propagationes Ecclesiarum, tanquam in sede quadam sublimiter constituta est, cui serviat omnis fidelis et pius intellectus. Ibi si quid velut absurdum moverit, non licet dicere, Auctor hujus libri non tenuit veritatem: sed, aut codex mendosus est, aut", + "candidate_score": 0.635025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435_437", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1264", + "psc_text": "Ipse vos inducet in omnem veritatem (Joan. XVI, 13) : quomodo vos autem ille inducet in veritatem, qui vos docet Christum esse fallacem? Huc accedit, qui si omnia quae de promissione Paracleti in Evangelio leguntur, talia esse demonstraretis, ut non omnino nisi de Manichaeo vestro possent intelligi, sicut ostenduntur in Prophetis ea esse dicta de Christo, quae in alium cadere omnino non possint; tamen cum ea de iis codicibus proferretis, quos dicitis infalsatos, hoc ipsum illic falsum et a corruptoribus majoribus vestris immissum esse diceremus, quod illic de Manichaeo sic scriptum legeretis, ut de alio intelligere non possemus: quid faceretis, dicite mihi, nisi clamaretis, nullo modo vos potuisse falsare codices, qui jam in manibus essent omnium Christianorum? Quia mox ut facere coepissetis, vetustiorum exemplarium veritate convinceremini. Qua igitur causa a vobis corrumpi non possent, hac causa a nemine potuerunt. Quisquis enim hoc primitus ausus esset, multorum codicum vetustiorum collatione confutaretur:", + "candidate_score": 0.634822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_212", + "bdc_text": "Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ?", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_787", + "psc_text": "operi me inserere non pigebit. De spiritualibus autem nolo vos ignorare, fratres: scitis quando Gentes eratis, ad simulacra sine voce quomodo ascendebatis inducti. Propter quod notum facio vobis, quia nemo in Spiritu Dei loquens, dicit anathema Jesu: et nemo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto. Divisiones autem donationum sunt, idem autem Spiritus: et divisiones ministrationum sunt, et idem ipse Dominus: et divisiones operationum sunt, idem vero Deus, qui omnia operatur in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem: alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae; alii, sermo scientiae secundum eumdem Spiritum; alteri autem, fides in eodem Spiritu; alii, donatio curationum in uno Spiritu; alii, operationes virtutum; alii, prophetia; alii, dijudicatio Spirituum; alii, genera linguarum; alii, interpretatio sermonum: omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult. Sicut enim corpus unum est et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum", + "candidate_score": 0.634373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_18_20", + "bdc_text": "in hoc von Bucer am Rande nachgetragen. absque colloquio parum profecturos . Hoc autem etsiE : etiamsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_569", + "psc_text": "etiam post nos alii nascituri? Hinc enim non solum Matthaei, verum etiam Lucae ac Marci Evangelium, qui eosdem discipulos secuti sunt, in non imparem auctoritatem receptum est. Huc accedit, quia et ipse Dominus potuit narrare Matthaeo, quod antequam eum vocasset, cum iis egerat quos prius vocaverat. At enim hoc ipse Joannes in Evangelio suo ponere debuit, si hoc dictum a Domino audierat, qui, cum diceretur, praesens erat? Quasi fieri non potuerit ut cum omnia quae a Domino audierat, scribere non posset, inter alia quae praetermisit, et hoc praetermiserit, cum in alia scribenda esset intentus. Nonne Evangelium suum ita ipse conclusit, dicens, Et alia quidem multa fecit Jesus, quae si scriberentur singula, nec ipsum existimo capere mundum qui scriberentur libros (Joan. XXI, 25) ? Hic utique ostendit se scientem multa praetermisisse. Sed si de Lege et Prophetis vos delectat Joannis auctoritas, Joanni credite attestant: Legi et Prophetis. Ipse scripsit quod Isaias", + "candidate_score": 0.634165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_418", + "bdc_text": "Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus !", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_525", + "psc_text": "sciens dixit. Erat enim fidelissimus dispensator prophetici sacramenti, id est, illius sacerdotalis chrismatis, unde Christi nomen agnoscimus: in quo sacramento, quamvis homo pessimus, Caiphas etiam nesciens potuit prophetare. Hoc quippe in eo egit propheticum chrisma, ut prophetaret: hoc autem vita impia, ut nesciens prophetaret. Quo itaque ore dicitur nihil de Christo prophetasse Moyses, a quo illud chrisma coepit, unde Christi nomen innotuit, et unde Christum etiam persecutor Christi vel nesciens prophetavit? CAPUT XXIV. Nam de maledicto pendentis in ligno, jam quantum satis visum est, supra diximus. Interficiendum autem esse prophetam sive principem populi, qui filios Israel a Deo suo vellet avertere, aliquodve infringere mandatorum, non adversus Christum praecepisse Moysen, et ex his quae jam multa egimus, satis clarum est, et magis magisque consideranti dicta et facta Domini nostri Jesu Christi, magis magisque clarebit: quia nec a suo Deo voluit quemquam eorum Christus avertere. Deus quippe, quem illis Moyses diligendum colendumque", + "candidate_score": 0.632852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_140_142", + "bdc_text": "vom Oktober 1534 vgl. Seidel 56-58. 62-64. , in Italia passim veritas admittitur , incipiunt hanc sentire et HispaniÜber frühe reformatorische Ideen in diesen Ländern vgl. u. a . Manfred E. Welti , Kleine Geschichte der italienischen Reformation , Gütersloh 1985 . - SVRG 193 ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_157", + "psc_text": "Falsus est. Quid ages? quo te convertes? quam libri a te prolati originem, quam vetustatem, quam seriem successionis testem citabis? Nam si hoc facere conaberis, et nihil valebis: et vides in hac re quid Ecclesiae catholicae valeat auctoritas, quae ab ipsis fundatissimis sedibus Apostolorum usque ad hodiernum diem succedentium sibimet episcoporum serie, et tot populorum consensione firmatur. Itaque si de fide exemplarium quaestio verteretur, sicut in nonnullis, quae et paucae sunt, et sacrarum Litterarum studiosis notissimae sententiarum varietates; vel ex aliarum regionum codicibus, unde ipsa doctrina commeavit, nostra dubitatio dijudicaretur, vel si ibi quoque codices variarent, plures paucioribus, aut vetustiores recentioribus praeferrentur: et si adhuc esset incerta varietas, praecedens lingua, unde illud interpretatum est, consuleretur. Hoc modo quaerunt, qui quod eos movet in Scripturis sanctis, tanta auctoritate firmatis, invenire volunt, ut habeant unde instruantur, non unde rixentur. CAPUT III. Hoc autem quod adversus impietatem vestram ex apostoli Pauli Epistola profertur,", + "candidate_score": 0.632639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435_437", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_466", + "psc_text": "de ipso haec esse scripta plane fateri non poteris, ne si hoc sit, quaerere rursus incipiamus, etiam in quonam spiritu Moyses prophetaverit, ut aut malediceret Christo, aut eum juberet occidi. Si enim spiritum Dei habuit, haec de Christo non dixit: si haec de Christo dixit, spiritum Dei non habuit. Neque enim divinus spiritus aut malediceret Christo, aut eum juberet interfici. Ut ergo Moysen ab hoc crimine vindicetis, fateamini necesse est, ne haec quidem eum scripsisse de Christo. Quod si haec de Christo minime scripsit, aut alia dabitis, aut nulla erunt. Si nulla fuerint, nec Christus potuit asseverare quod nusquam est. Ita si Christus hoc minime asseveraverit, capitulum illud falsum esse constiterit. CAPUT VI. Sed nec illud quidem verisimile est, quod prosequitur, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi (Joan. V, 46) . Quia dissimilis admodum traditio est et longe altera Moyseos et Christi, ut si eorum alteri Judaei crederent, alteri necessario", + "candidate_score": 0.632372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_434_436", + "bdc_text": "quod falsum putatis , me ita vobis . vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_561", + "psc_text": "Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli cupis ita discentem. Sed quia falli nemo est qui velit, fallere autem multi volunt, magis te velle intelligo quasi exemplo Christi fallaciter docere, quam exemplo Thomae fallaciter discere. Proinde, si credis quod falsis cicatricibus Christus fefellerit dubitantem, te quis velit credere docentem, ac non potius cavere fallentem? At si ille discipulus veras cicatrices tetigit Christi, veram confiteri cogeris et carnem Christi. Ita Manichaeus non permanebis, si sic credas ut Thomas: infidelis autem remanebis, si nec sic credis ut Thomas (Joan. XX, 27, 28). LIBER DECIMUS SEPTIMUS. CAPUT PRIMUM. FAUSTUS dixit: Cur Legem non accipitis et Prophetas, cum Christus eos non", + "candidate_score": 0.632166, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_434_436", + "bdc_text": "quod falsum putatis , me ita vobis . vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_485", + "psc_text": "dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit Deus, mendacia sua hominibus attulerunt: vos quoque ipsi, quamvis post Christi passionem et resurrectionem in hoc mundo nati fueritis, fures et latrones estis; quia priusquam vos ipse illuminaret, ut veritatem ipsius praedicaretis, ante eum venire voluistis, ut vestram fallaciam jactaretis. CAPUT XIII. Illic autem, ubi ei dictum est a Judaeis, Tu de te testificaris; testimonium tuum non est verum; non mirum est, non te videre prosecutum eum, ut diceret de se prophetasse Moysen: non enim habes pium oculum, quo id possis videre. Nam ecce idipsum quod eis respondit: nempe, In lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est.", + "candidate_score": 0.631516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_83", + "bdc_text": "Patet latius , quam vos obiter , ut scribitisVgl . oben Nr. 562 , 67-74. , aliorum scripta legentes forsan putetis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_534", + "psc_text": "et haec nos ostendimus, quomodo de Christo accipi possint; et superius alia multa dedimus, quae nisi de Christo intellectum habere non possint. Non est ergo cur concludas, Fauste, nulla esse a Moyse scripta de Christo. Attende enim quid dicas: Quod si haec, inquis, minime de Christo scripsit, aut alia dabitis, aut nulla erunt. Verum dicis. Proinde, quia et haec de Christo, vel propter Christum scripta docuimus, et alia multa dedimus, argumentatio tua potius nulla erit. Et haec quidem quae commemorasti, quamvis non obtinueris, saltem conatus es ostendere non esse scripta de Christo. Quod autem subdidisti, Aut alia dabitis, aut nulla erunt; prius demonstrare debuisti, alia nos dare non posse, ut securus inferres nulla esse. Nunc vero tanquam libellus tuus surdos auditores vel caecos lectores esset habiturus, ut nullus adverteret quid praetermiseris, cucurristi dicere: Si nulla fuerint, nec Christus potuit asseverare quod nusquam est; ita, si Christus hoc minime asseveraverit, capitulum", + "candidate_score": 0.631416, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_132_134", + "bdc_text": "und 16 . Juni 1535 hatten die Truppen Herzog Christians am Ochsenberg bei Assens auf Fünen sowie zur See entscheidende Siege errungen , vgl. Waitz , Lübeck II 236-239 ; PC II 283. . Huic si pacem dominus dederit , omne regnum suum Christo consecrabit .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1025", + "psc_text": "praestari: isti non resistendo interfecti sunt, ut potiorem esse docerent victoriam pro fide veritatis occidi. Quanquam et illic Prophetae noverant mori pro veritate, sicut ipse Dominus dicit, A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae (Matth. XXIII, 35) : et hic posteaquam coepit impleri, quod sub figura Salomonis (qui latine interpretatur Pacificus) de Domino Christo (ipse est enim pax nostra (Ephes. II, 14) in Psalmo prophetatum est, Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 11) ; christiani quoque imperatores plenam gerentes fiduciam pietatis in Christo, de inimicis sacrilegis, qui spem suam in sacramentis idolorum daemonumque posuerant, gloriosissimam victoriam perceperunt; cum apertissimis notissimisque documentis, de quibus nonnulli jam scriptum memoriae commendarunt, illos fallerent vaticinia daemoniorum, hos firmarent praedicta sanctorum. CAPUT LXXVII. Si autem hoc mirum istis vanis videtur, quod aliud tunc Deus praecepit dispensatoribus Veteris Testamenti ubi Novi gratia velabatur, aliud praedicatoribus Novi Testamenti ubi Veteris obscuritas", + "candidate_score": 0.631211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_46_48", + "bdc_text": "1Tim 4 , 14. . Pesah erat signum rememorativum , non exhibitivumnon exhibitivum von Bucer eingefügt , fehlt in E. Bullinger hatte Ex 12 , 27 als Parallele zu den Einsetzungs worten angeführt ; vgl . oben Nr. 562 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_353", + "psc_text": "Ante enim praedictum est, Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum (Cant. II, 2) . Ante praedictum est, Inhabitavi in tabernaculis Cedar; cum his qui oderant pacem, eram pacificus (Psal. CXIX, 5, 7) . Ante praedictum est, Signa in fronte eos qui gemunt et moerent ob iniquitates populi mei, quae fiunt in medio eorum (Ezech. IX, 1) . Itaque iste gentilis, quem tali alloquio firmaremus, jam factus civis sanctorum et domesticus Dei, nec jam alienus ab Israel (Ephes. II, 19, 12), sed verus Israelita, in quo dolus non esset (Joan. I, 47), disceret etiam ista verba ex corde simplici dicere, quae subsequenter contexit idem ipse Jeremias: Patientia Israel, Domine; universi qui te derelinquunt, terreantur. Cum enim de perdice dixisset, qui clamat et congregat quae non peperit, commendavit excellentiam civitatis super montem positae quae abscondi non potest, ut ab Ecclesia catholica hominem haeretici non separent, dicens, Sedes", + "candidate_score": 0.63085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435_437", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_472", + "psc_text": "Christo aliquid scripserit, quaeso nos doceas. CAPUT VIII. Alias inquit: Si Christianus es, crede dicenti Christo quia de se scripsit Moyses. Quod si non credis, christianus non es. Inepta haec semper et imbecilla responsio est nihil habentium quod ostendant. Quanto igitur melius fecisses, si idem confitereris simpliciter? et tamen hoc mihi quidem dicere potuisti, quem scias necesse habere ut credam causa religionis qua famulor Christo: licet hoc ipsum adhuc quaeratur, utrum sit et hoc Christi testimonium, ut credi debeat absolute; an scriptoris, ut examinari sollicite. Nec si nos non credimus falsis, Christum hinc offendimus, sed falsatores. Tamen utcumque hoc ferri poterit Christianis oppositum: quid autem de illis agemus, quos retuli, Judaeo scilicet atque Gentili, quibus dicere non possumus, Si christianus es, crede; si non credis, christianus non es? Quanquam ne Christiano quidem hoc rectissime dixeris, cum Christus Thomam apostolum dubitantem de se aspernatus non sit; sed quo animi ejus vulneribus", + "candidate_score": 0.630797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435_437", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_480", + "psc_text": "bibendam cogi oportere. Quapropter sufficere arbitror huic operi, ut ea ipsa quae reprehendenda decerpsit de Scriptura legis Hebraeorum, ad Christum praedicandum pertinere, si recte intelligantur, ostendam: ex quo satis appareat multo magis caetera, vel statim pronuntiata, vel diligenter ac veraciter perscrutata, christianae fidei convenire; si ea quae deridenda atque damnanda objicit inimicus, eis ipsis convincatur christiana veritate damnandus. Quapropter, o plene omni fallacia, cum Dominus in Evangelio dixerit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Joan. V, 46) ; nihil est quod te in ingenti aestu positum fingas, et cogi videaris in alterum e duobus, ut aut falsum pronunties capitulum hoc, aut mendacem Jesum. Sicut enim hoc capitulum verum est, ita et verax est Jesus. Rectius visum est, inquit, scriptoribus ascribere falsitatem, quam veritatis auctori mendacium. Itane tu Christum credis veritatis auctorem, quem praedicas carnis, et mortis, et vulnerum, et cicatricum simulatorem? Volo mihi ostendas, unde", + "candidate_score": 0.630621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435_437", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_560", + "psc_text": "Judaeum doceri de Christo expetis: ego tamen neque hoc defugi, et omnes tibi aditus erroris quantum potui clausi. Nec illud sivi patere praecipitium, qua vos caeci mittitis, dicentes falsa esse in Evangelio, sicubi vestra haeresis exitum non invenerit: ut vobis nihil remaneat, quo redire possitis, unde Christo credatis, ubi vobis haec vox pestilentiae non possit opponi. Quin etiam sic te doceri cupis, ut christianum Thomam, quem Christus de se dubitantem non est aspernatus, sed quo animi ejus vulneribus mederetur, corporis sui cicatrices ostendit. Haec verba tua sunt. Bene quod sic te doceri exigis. Quam enim verebar ne hoc quoque in Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli", + "candidate_score": 0.630173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435_437", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_484", + "psc_text": "eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum vestrum intellectum satis confitemini nullos vos habere prophetas, qui venturum Christum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non est, quia non nisi a vobis proferuntur; tamen si aliqui sunt, quos dicere audeatis prophetasse Christum falsa carne venturum, falsa morte passurum, falsas cicatrices dubitantibus discipulis oblaturum; non dico ex hoc ipso quam sint detestandi atque fugiendi, quamque non possint esse veraces, quibus de mendacio Christus placet: ut hoc non dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit", + "candidate_score": 0.629731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_268", + "bdc_text": "Vos quoque dum formis uti scripturae et patrum detrectatis , aliud illi de vobis persuadere non possum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1264", + "psc_text": "Ipse vos inducet in omnem veritatem (Joan. XVI, 13) : quomodo vos autem ille inducet in veritatem, qui vos docet Christum esse fallacem? Huc accedit, qui si omnia quae de promissione Paracleti in Evangelio leguntur, talia esse demonstraretis, ut non omnino nisi de Manichaeo vestro possent intelligi, sicut ostenduntur in Prophetis ea esse dicta de Christo, quae in alium cadere omnino non possint; tamen cum ea de iis codicibus proferretis, quos dicitis infalsatos, hoc ipsum illic falsum et a corruptoribus majoribus vestris immissum esse diceremus, quod illic de Manichaeo sic scriptum legeretis, ut de alio intelligere non possemus: quid faceretis, dicite mihi, nisi clamaretis, nullo modo vos potuisse falsare codices, qui jam in manibus essent omnium Christianorum? Quia mox ut facere coepissetis, vetustiorum exemplarium veritate convinceremini. Qua igitur causa a vobis corrumpi non possent, hac causa a nemine potuerunt. Quisquis enim hoc primitus ausus esset, multorum codicum vetustiorum collatione confutaretur:", + "candidate_score": 0.629638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_223_225", + "bdc_text": "Nam id falso falsius est , cuiquam in Gallia occasione horum responsorum aliquid periculi creatum esse . Ea siquidem pontificiispontificiis von Lenglin am Rande nachgetragen . haec responsa non concedunt , quum capitale fuerit , quae in eis continentur , profiteri .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_103", + "psc_text": "Itaque has arctissimas, et fallaciam suam manifestissima veritate praefocantes angustias conatus evadere, ait hoc Dominum ad turbas dixisse, quasi paucis ille in secreto vera diceret, in turbas autem falsa jactaret: cum et hoc de Domino credere sacrilegum sit; et omnes qui legunt, noverint, hoc et remotis turbis eum planius dixisse discipulis. Quapropter quia in exordio harum litterarum suarum Faustus sic miratur Adimantum, ut ei solum praeferat Manichaeum, compendio requiro utrum ista Domini sententia, qua dixit non inquinari hominem iis quae in os ejus intrant, vera an falsa sit. Si falsam dicunt, cur eam tantus eorum doctor Adimantus a Christo prolatam dicens, ad expugnandum Testamentum Vetus objecit? Si autem vera est, cur adversus eam credunt se coinquinari, si quacumque carne vescantur? nisi forte verum respondere velint, et dicere, Apostolum non dixisse, Omnia munda haereticis; sed, omnia munda mundis. Cur enim non sint istis haec munda, idem apostolus sequitur, et dicit: Immundis", + "candidate_score": 0.629308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_268", + "bdc_text": "Vos quoque dum formis uti scripturae et patrum detrectatis , aliud illi de vobis persuadere non possum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_518", + "psc_text": "(Joan. XIV, 6) ; et eum pependisse constet ante oculos non ei credentium Judaeorum; non video cur dubitare debeamus, id etiam de Christo scripsisse illum, de quo Christus ait, Ille enim de me scripsit (Id. V, 47) . Proinde si quod scriptum est, Suscitabo eis Prophetam de fratribus illorum similem tibi, ostendere conatus est Faustus non posse de Christo intelligi, quia Christus Moysi similis non est, et tamen ex omni parte convictus est; quid opus est in hoc testimonio laborare? Aut certe, sicut dixit Christum similem non esse Moysi, ut illam refelleret prophetiam; sic etiam ut hanc refellat, dicat Christum non esse vitam, vel in conspectu Judaeorum non ei credentium non pependisse. Cum autem hoc ille non dixerit, nec hodie quisquam eorum audeat dicere, nihil est cur moremur hanc quoque de Domino et Salvatore nostro Jesu Christo famuli ejus amplecti prophetiam. At enim inter caetera maledicta et hoc positum est.", + "candidate_score": 0.629132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435_437", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_561", + "psc_text": "Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli cupis ita discentem. Sed quia falli nemo est qui velit, fallere autem multi volunt, magis te velle intelligo quasi exemplo Christi fallaciter docere, quam exemplo Thomae fallaciter discere. Proinde, si credis quod falsis cicatricibus Christus fefellerit dubitantem, te quis velit credere docentem, ac non potius cavere fallentem? At si ille discipulus veras cicatrices tetigit Christi, veram confiteri cogeris et carnem Christi. Ita Manichaeus non permanebis, si sic credas ut Thomas: infidelis autem remanebis, si nec sic credis ut Thomas (Joan. XX, 27, 28). LIBER DECIMUS SEPTIMUS. CAPUT PRIMUM. FAUSTUS dixit: Cur Legem non accipitis et Prophetas, cum Christus eos non", + "candidate_score": 0.628734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_47", + "bdc_text": "Pesah erat signum rememorativum , non exhibitivumnon exhibitivum von Bucer eingefügt , fehlt in E. Bullinger hatte Ex 12 , 27 als Parallele zu den Einsetzungs worten angeführt ;", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_353", + "psc_text": "Ante enim praedictum est, Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum (Cant. II, 2) . Ante praedictum est, Inhabitavi in tabernaculis Cedar; cum his qui oderant pacem, eram pacificus (Psal. CXIX, 5, 7) . Ante praedictum est, Signa in fronte eos qui gemunt et moerent ob iniquitates populi mei, quae fiunt in medio eorum (Ezech. IX, 1) . Itaque iste gentilis, quem tali alloquio firmaremus, jam factus civis sanctorum et domesticus Dei, nec jam alienus ab Israel (Ephes. II, 19, 12), sed verus Israelita, in quo dolus non esset (Joan. I, 47), disceret etiam ista verba ex corde simplici dicere, quae subsequenter contexit idem ipse Jeremias: Patientia Israel, Domine; universi qui te derelinquunt, terreantur. Cum enim de perdice dixisset, qui clamat et congregat quae non peperit, commendavit excellentiam civitatis super montem positae quae abscondi non potest, ut ab Ecclesia catholica hominem haeretici non separent, dicens, Sedes", + "candidate_score": 0.628609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_254", + "bdc_text": "Pauli ad Galatas commentarius , ex praelectione D. Martini Lutheri collectus , Wittenberg 1535 ( WA XL/I 1 - XL/2 184 ) .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_640", + "psc_text": "hujuscemodi observationibus Legis: atque in his erant, qui hoc ideo fieri magnopere insistebant, quia timebant Judaeos inter quos versabantur. Contra hos apostolus Paulus multa scripsit: nam in horum simulationem etiam Petrum adductum fraterna objurgatione correxit (Galat. II, 14). Sed posteaquam in unum Apostoli congregati, etiam consilio suo censuerunt Gentes ad hujusmodi opera Legis non esse cogendas (Act. XV, 6-11); displicuit quibusdam ex circumcisione Christianis, non valentibus mente discernere, illos solos ab hujusmodi observationibus non fuisse prohibendos, quos fides, quae revelata est, his jam imbutos invenerat; ut in eis jam consummaretur ipsa actio prophetica, quos ante adimpletionem prophetiae jam tenuerat: ne si et ab ipsis removeretur, improbata potius quam terminata videretur; si autem et Gentibus imponeretur, aut non Christi promittendi causa instituta esse, aut adhuc Christum promittere putaretur. Primus itaque populus Dei, antequam Christus veniret Legem Prophetasque adimplere, illa omnia quae hunc promittebant, observare jubebatur: liber in eis, qui haec quo", + "candidate_score": 0.628349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435_437", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_459", + "psc_text": "testatus sit, ita etiam illud doceas, quaenam sint ea quae scripsit. Nam ego quidem Scripturas ejus perscrutatus, ut jussum est, nullas ibidem de Christo prophetias inveni; sive quia nullae sunt, sive quia intelligere ipse non potui. Unde in ingenti positus aestu, ratione cogebar in alterum e duobus; ut aut falsum pronuntiarem capitulum hoc, aut mendacem Jesum. Sed id quidem alienum pietatis erat, Deum existimare mentitum. Rectius ergo visum est, scriptoribus ascribere falsitatem, quam veritatis auctori mendacium. Quippe cum et ipsum dicentem audirem, fures fuisse et latrones omnes qui venerunt ante se (Joan. X, 8): qua sententia primum omnium video feriri Moysen. Ad haec, et cum majestatem suam loquenti eidem, ubi se mundi lumen appellat, Judaei indignantes reclamarent, Quia tu de te testificaris, testimonium tuum non est verum: non eum video prosecutum, ubi maxime locus exigebat, ut diceret de se prophetasse Moysen; sed tanquam revera alienus et nullum habens ex eorum", + "candidate_score": 0.628183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_434_436", + "bdc_text": "quod falsum putatis , me ita vobis . vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1264", + "psc_text": "Ipse vos inducet in omnem veritatem (Joan. XVI, 13) : quomodo vos autem ille inducet in veritatem, qui vos docet Christum esse fallacem? Huc accedit, qui si omnia quae de promissione Paracleti in Evangelio leguntur, talia esse demonstraretis, ut non omnino nisi de Manichaeo vestro possent intelligi, sicut ostenduntur in Prophetis ea esse dicta de Christo, quae in alium cadere omnino non possint; tamen cum ea de iis codicibus proferretis, quos dicitis infalsatos, hoc ipsum illic falsum et a corruptoribus majoribus vestris immissum esse diceremus, quod illic de Manichaeo sic scriptum legeretis, ut de alio intelligere non possemus: quid faceretis, dicite mihi, nisi clamaretis, nullo modo vos potuisse falsare codices, qui jam in manibus essent omnium Christianorum? Quia mox ut facere coepissetis, vetustiorum exemplarium veritate convinceremini. Qua igitur causa a vobis corrumpi non possent, hac causa a nemine potuerunt. Quisquis enim hoc primitus ausus esset, multorum codicum vetustiorum collatione confutaretur:", + "candidate_score": 0.626987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_434_436", + "bdc_text": "quod falsum putatis , me ita vobis . vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_560", + "psc_text": "Judaeum doceri de Christo expetis: ego tamen neque hoc defugi, et omnes tibi aditus erroris quantum potui clausi. Nec illud sivi patere praecipitium, qua vos caeci mittitis, dicentes falsa esse in Evangelio, sicubi vestra haeresis exitum non invenerit: ut vobis nihil remaneat, quo redire possitis, unde Christo credatis, ubi vobis haec vox pestilentiae non possit opponi. Quin etiam sic te doceri cupis, ut christianum Thomam, quem Christus de se dubitantem non est aspernatus, sed quo animi ejus vulneribus mederetur, corporis sui cicatrices ostendit. Haec verba tua sunt. Bene quod sic te doceri exigis. Quam enim verebar ne hoc quoque in Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli", + "candidate_score": 0.626331, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_268", + "bdc_text": "Vos quoque dum formis uti scripturae et patrum detrectatis , aliud illi de vobis persuadere non possum .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_490", + "psc_text": "credidissent? Cur ergo non consideratis, insani, sicut fieri potuit ut et post illam coelestem vocem dura Judaeorum infidelitas permaneret; ita fieri potuisse ut cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, hoc magis maligna astutia timentes unde convincerentur audire, omnino non quaererent quid de illo scripserit Moyses? CAPUT XIV. Sed hanc non solum sacrilegam adversus evangelicam sanctitatem, verum etiam enervem ac debilem esse argumentationem sentit et Faustus; atque intentionem suam in illud potius confert, eoque se plus teneri dicit, quia omnem Moyseos scripturam scrutatus nullas ibi de Christo prophetias invenit. Cui cito respondeo, quia non intelligit: et si cur non intelligat quisquam quaesierit; respondebo, quia inimico, quia adverso animo legit; quia non ideo scrutatur ut sciat, sed quod nescit, scire se putat. Haec praesumptio tumidae arrogantiae oculum cordis vel claudit, ut omnino non videat; vel distorquet, ut perverse videat, et aliud pro alio probet aut improbet. Tu me, inquit, doce, quid", + "candidate_score": 0.626194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_275", + "bdc_text": "Impotentius tractat adversarios tam falsa ipsi opinione creditos quam veros .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_484", + "psc_text": "eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum vestrum intellectum satis confitemini nullos vos habere prophetas, qui venturum Christum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non est, quia non nisi a vobis proferuntur; tamen si aliqui sunt, quos dicere audeatis prophetasse Christum falsa carne venturum, falsa morte passurum, falsas cicatrices dubitantibus discipulis oblaturum; non dico ex hoc ipso quam sint detestandi atque fugiendi, quamque non possint esse veraces, quibus de mendacio Christus placet: ut hoc non dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quoniam ante Christum venerunt, qui eum venturum quoquo modo praedicaverunt. Porro si ille intellectus est verus, ut ipsi ante Christum venisse dicantur, qui cum Christo, id est, cum Verbo Dei venire noluerunt, sed cum eos non miserit", + "candidate_score": 0.623949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_145_147", + "bdc_text": "Jose C. Nieto , Juan Valdes and the Origins of the Spanish and Italian Reformation , Genf 1970 . - Travaux d'Humanisme et Renaissance 108. . Quam facile iam sit deo adversarias frangere tyrannides , quotidie praedicamus .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_23", + "psc_text": "1) . Nisi forte tam elegans vocabulorum fabricator Faustus fuit, ut et hoc Joannis exordium, Verbidium nominaverit, propter Verbum; sicut illud, propter genesim, Genesidium ausus est appellare. Sed cur non potius cogitatis, quanta impudentia prolixas illas et impias fabulas vestras Evangelium nominetis? Quid enim illic boni annuntiatur, ubi dicitur Deus adversus rebellem nescio quam contrariam alienamque naturam non aliter regno suo potuisse prospicere atque consulere, nisi partem suae naturae in illius avidas fauces devorandam mitteret, atque ita polluendam, ut post tantos labores atque cruciatus non posset saltem tota purgari? Itane tam malus nuntius Evangelium est? Certe omnes qui graece vel tenuiter noverunt, Evangelium, Bonum nuntium, aut Bonam annuntiationem interpretantur. Quomodo est autem iste bonus nuntius, quandoquidem ipse Deus vobis, velo sibi opposito, lugere nuntiatus est, donec sua membra ab illa vastatione et contaminatione reparentur atque purgentur? Qui si aliquando luctum finierit, crudelis erit. Quid enim de illo male meruit pars", + "candidate_score": 0.623816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_136", + "bdc_text": "et Scotus Jakob V. , König von Schottland. , non vulgaris potentiae reges .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_527", + "psc_text": "Deus Jacob? Non est Deus mortuorum, sed vivorum (Matth. XXII, 31, 32, et Luc. XX, 37, 38) : omnes enim illi vivunt. Opportune itaque eadem voce nunc convincuntur Manichaei, qua tunc convicti sunt Sadducaei: nam et ipsam resurrectionem alio quidem modo, sed tamen etiam isti negant. Item cum fidem Centurionis laudans diceret, Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel; adjecit et ait, Dico autem vobis, quoniam multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum; filii autem regni ibunt in tenebras exteriores (Matth. VIII, 10-12) . Si ergo, quod negare Faustus non potest, non commendavit Moyses populo Israel Deum, nisi Deum Abraham, et Isaac, et Jacob, eumque ipsum Christus ex his et aliis testimoniis sine dubitatione commendat; non est conatus illum populum avertere a Deo suo: sed ideo minatus est eos ituros in tenebras exteriores, quod aversos videret a Deo", + "candidate_score": 0.622607, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_307", + "bdc_text": "und an die Maßnahmen im Zusammenhang mit der Disziplinarordnung vom 7 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_437", + "psc_text": "inimicum diptychium, continens tam bona mandata multum errori tuo contraria. Nam illa tria quae ad dilectionem Dei pertinent, omnino ignoras, omnino non servas: haec autem septem quibus societas humana non laeditur, si quando custodis, aut pudore reprimeris, ne inter homines confundaris; aut timore frangeris, ne publicis legibus puniaris; aut malum factum bona aliqua consuetudine horrescis; aut ipsa naturali lege, quam injuste alteri facias quod tibi ab altero fieri non vis, advertis: error tamen tuus quam te in contrarium ire compellat, et dum sequeris, et dum non sequeris, sentis; cum vel hoc facis quod pati non vis, vel ideo non facis quia pati non vis. CAPUT VIII. At ista vera sponsa Christi, cui de diptychio lapideo fronte impudentissima insultas, intelligit quid distet inter litteram et spiritum (II Cor. III, 6), quae duo dicuntur alio modo, Lex et gratia: et non jam in vetustate litterae, sed in novitate spiritus Deo serviens (Rom.", + "candidate_score": 0.622476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_312", + "bdc_text": "Tu scribis vobis fore posthac maiorem rationem et authoritatem veritatis , minorem hominum , et ita iniurias Lutheranas laturos , ut simplices aliquando videant , quam nullius Lutherum pudeat mendacii .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_168", + "psc_text": "CAPUT V. De his enim libris dici potest, aliquid eos habere non consonum fortasse occultiori, et ad dignoscendum difficiliori veritati, quod aut sic remanserit, aut in posterioribus correctum sit, qui non praecipiendi auctoritate, sed proficiendi exercitatione scribuntur a nobis. Inter hos enim sumus, quibus idem apostolus dicit: Et si quid aliter sapitis, id quoque vobis Deus revelabit (Philipp. III, 15) . Quod genus litterarum non cum credendi necessitate, sed cum judicandi libertate legendum est. Cui tamen ne intercluderetur locus, et adimiretur posteris ad quaestiones difficiles tractandas atque versandas linguae ac stili saluberrimus labor, distincta est a posteriorum libris excellentia canonicae auctoritatis Veteris et Novi Testamenti, quae Apostolorum confirmata temporibus per successiones episcoporum et propagationes Ecclesiarum, tanquam in sede quadam sublimiter constituta est, cui serviat omnis fidelis et pius intellectus. Ibi si quid velut absurdum moverit, non licet dicere, Auctor hujus libri non tenuit veritatem: sed, aut codex mendosus est, aut", + "candidate_score": 0.622299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_560", + "psc_text": "Judaeum doceri de Christo expetis: ego tamen neque hoc defugi, et omnes tibi aditus erroris quantum potui clausi. Nec illud sivi patere praecipitium, qua vos caeci mittitis, dicentes falsa esse in Evangelio, sicubi vestra haeresis exitum non invenerit: ut vobis nihil remaneat, quo redire possitis, unde Christo credatis, ubi vobis haec vox pestilentiae non possit opponi. Quin etiam sic te doceri cupis, ut christianum Thomam, quem Christus de se dubitantem non est aspernatus, sed quo animi ejus vulneribus mederetur, corporis sui cicatrices ostendit. Haec verba tua sunt. Bene quod sic te doceri exigis. Quam enim verebar ne hoc quoque in Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli", + "candidate_score": 0.621909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_345_347", + "bdc_text": "- Geschichte und Gesellschaft . Bochumer Historische Studien 17 , S. 78-81. . Quorum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ) .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_227", + "psc_text": "XIV. Quem enim non moveat ad quaerendum et intelligendum Christum in illis Libris, ut ea omittam quae quamvis tanto suavius contemplentur, quanto ex abditioribus locis enucleantur, tamen exigunt prolixitatem dissertationis, quia pluribus attestationibus indigent: ut omittam ergo talia; quem non moveant ad salubrem fidem, quod Enoch septimus ab Adam, Deo placuit, et translatus est (Gen. V, 24); et septima requies praedicatur, ad quam transfertur omnis qui tanquam sexto die sexta aetate saeculi, Christi adventu formatur? Quod Noe cum suis per aquam et lignum liberatur (Id. VII, 23); sicut familia Christi per Baptismum crucis passione signatur. Quod de lignis quadratis eadem arca fabricatur; sicut Ecclesia de sanctis construitur, ad omne opus bonum semper paratis (II Tim. II, 21). Quadratum enim, quacumque verteris, firmiter stat. Quod sexies longa ad latitudinem suam, et decies ad altitudinem suam, humani corporis instar, ostendit quia in corpore humano Christus apparuit. Quod cubitis quinquaginta latitudo ejus expanditur;", + "candidate_score": 0.620796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_18", + "bdc_text": "in hoc von Bucer am Rande nachgetragen. absque colloquio parum profecturos .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1308", + "psc_text": "tetigit; sic illi missi erant ad Christum, sed Centurio magis accessit. Ita Matthaeus et morem non usque adeo inusitatae locutionis servavit, et mystice aliquid intimavit: Lucas autem et hoc ipsum quemadmodum gestum esset ostendit, ut hinc advertere cogeremur, illud Matthaeus quemadmodum dixerit. Vellem sane ut aliquis istorum vanorum, qui hujusmodi quaestiunculas quasi magnas calumniose objiciunt Evangelio, narraret aliquid idem ipse bis numero, non falsum nec fallaciter, sed omnino id volens intimare et exponere, et stilo exciperentur verba ejus eique recitarentur; utrum non aliquid plus minusve diceret, aut praepostero ordine, non verborum tantum, sed etiam rerum; aut utrum non aliquid ex sua sententia diceret, tanquam alius dixerit, quod eum dixisse non audierit, sed voluisse atque sensisse plane cognoverit; aut utrum non alicujus breviter complecteretur sententiae veritatem, cujus rei antea quasi expressius articulos explicasset: et si quid est aliud quod fortasse possit certis regulis comprehendi, quomodo fiat ut vel in duorum singulis", + "candidate_score": 0.618742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_436_438", + "bdc_text": "quod falsum putatis , me ita vobis . indignari , rescripsi . Id utinam bene cadat! Libere scripsistis , libere rescripsi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_561", + "psc_text": "Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli cupis ita discentem. Sed quia falli nemo est qui velit, fallere autem multi volunt, magis te velle intelligo quasi exemplo Christi fallaciter docere, quam exemplo Thomae fallaciter discere. Proinde, si credis quod falsis cicatricibus Christus fefellerit dubitantem, te quis velit credere docentem, ac non potius cavere fallentem? At si ille discipulus veras cicatrices tetigit Christi, veram confiteri cogeris et carnem Christi. Ita Manichaeus non permanebis, si sic credas ut Thomas: infidelis autem remanebis, si nec sic credis ut Thomas (Joan. XX, 27, 28). LIBER DECIMUS SEPTIMUS. CAPUT PRIMUM. FAUSTUS dixit: Cur Legem non accipitis et Prophetas, cum Christus eos non", + "candidate_score": 0.618318, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_561", + "psc_text": "Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli cupis ita discentem. Sed quia falli nemo est qui velit, fallere autem multi volunt, magis te velle intelligo quasi exemplo Christi fallaciter docere, quam exemplo Thomae fallaciter discere. Proinde, si credis quod falsis cicatricibus Christus fefellerit dubitantem, te quis velit credere docentem, ac non potius cavere fallentem? At si ille discipulus veras cicatrices tetigit Christi, veram confiteri cogeris et carnem Christi. Ita Manichaeus non permanebis, si sic credas ut Thomas: infidelis autem remanebis, si nec sic credis ut Thomas (Joan. XX, 27, 28). LIBER DECIMUS SEPTIMUS. CAPUT PRIMUM. FAUSTUS dixit: Cur Legem non accipitis et Prophetas, cum Christus eos non", + "candidate_score": 0.618228, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1264", + "psc_text": "Ipse vos inducet in omnem veritatem (Joan. XVI, 13) : quomodo vos autem ille inducet in veritatem, qui vos docet Christum esse fallacem? Huc accedit, qui si omnia quae de promissione Paracleti in Evangelio leguntur, talia esse demonstraretis, ut non omnino nisi de Manichaeo vestro possent intelligi, sicut ostenduntur in Prophetis ea esse dicta de Christo, quae in alium cadere omnino non possint; tamen cum ea de iis codicibus proferretis, quos dicitis infalsatos, hoc ipsum illic falsum et a corruptoribus majoribus vestris immissum esse diceremus, quod illic de Manichaeo sic scriptum legeretis, ut de alio intelligere non possemus: quid faceretis, dicite mihi, nisi clamaretis, nullo modo vos potuisse falsare codices, qui jam in manibus essent omnium Christianorum? Quia mox ut facere coepissetis, vetustiorum exemplarium veritate convinceremini. Qua igitur causa a vobis corrumpi non possent, hac causa a nemine potuerunt. Quisquis enim hoc primitus ausus esset, multorum codicum vetustiorum collatione confutaretur:", + "candidate_score": 0.61626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_480", + "psc_text": "bibendam cogi oportere. Quapropter sufficere arbitror huic operi, ut ea ipsa quae reprehendenda decerpsit de Scriptura legis Hebraeorum, ad Christum praedicandum pertinere, si recte intelligantur, ostendam: ex quo satis appareat multo magis caetera, vel statim pronuntiata, vel diligenter ac veraciter perscrutata, christianae fidei convenire; si ea quae deridenda atque damnanda objicit inimicus, eis ipsis convincatur christiana veritate damnandus. Quapropter, o plene omni fallacia, cum Dominus in Evangelio dixerit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Joan. V, 46) ; nihil est quod te in ingenti aestu positum fingas, et cogi videaris in alterum e duobus, ut aut falsum pronunties capitulum hoc, aut mendacem Jesum. Sicut enim hoc capitulum verum est, ita et verax est Jesus. Rectius visum est, inquit, scriptoribus ascribere falsitatem, quam veritatis auctori mendacium. Itane tu Christum credis veritatis auctorem, quem praedicas carnis, et mortis, et vulnerum, et cicatricum simulatorem? Volo mihi ostendas, unde", + "candidate_score": 0.61476, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_435", + "bdc_text": "vos falso putatis , me vobis von quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_483", + "psc_text": "ore Domini audisse te dicas, alius falsum esse contendat, atque hoc dixisse Christum neget; quo ibis? quid facies? Nonne evangelicam auctoritatem quantis potueris viribus praedicabis? Miser, illic scriptum est quod non vis credere, ubi didicisti quod ita credis, ut hoc te ab ipso Christo dicas audisse. Ecce nos utrumque credimus, quia Evangelio sancto credimus, ubi utrumque scriptum est; et de Christo scripsisse Moysen, et omnes qui ante Christum venerunt, fures fuisse et latrones. Venisse quippe ita vult intelligi, quia missi non sunt: nam qui missi sunt, sicut Moyses et sancti Prophetae, non ante ipsum, sed cum ipso venerunt; quia non eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum vestrum intellectum satis confitemini nullos vos habere prophetas, qui venturum Christum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non", + "candidate_score": 0.614292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_404", + "bdc_text": "nam a vobis , Bernatibus et Basiliensibus ea scribuntur , quae persuasionem horrendam de nobis prae se ferunt .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1298", + "psc_text": "doctrina daemoniorum, ut eam sub christianae doctrinae nomine defendere nulla ex parte possitis, nisi dicatis falsas esse Scripturas Apostolorum. Infelices inimici animae vestrae, quae unquam litterae ullum habebunt pondus auctoritatis, si evangelicae, si apostolicae non habebunt? De quo libro certum erit cujus sit, si Litterae quas Apostolorum dicit et tenet Ecclesia ab ipsis Apostolis propagata et per omnes gentes tanta eminentia declarata, utrum Apostolorum sint incertum est; et hoc erit certum scripsisse Apostolos, quod huic Ecclesiae contrarii haeretici proferunt auctorum suorum nominibus appellati, longe post Apostolos existentium? Quasi vero et in litteris saecularibus non fuerunt certissimi auctores, sub quorum nominibus postea multa prolata sunt, et ideo repudiata, quia vel his quae ipsorum esse constaret minime congruerunt, vel eo tempore quo illi scripserint, nequaquam innotescere, et per ipsos vel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerunt. Nonne, ut alios omittam, sub Hippocratis medici nobilissimi nomine quidam libri prolati, in auctoritatem a", + "candidate_score": 0.614179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_111", + "bdc_text": "Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_518", + "psc_text": "(Joan. XIV, 6) ; et eum pependisse constet ante oculos non ei credentium Judaeorum; non video cur dubitare debeamus, id etiam de Christo scripsisse illum, de quo Christus ait, Ille enim de me scripsit (Id. V, 47) . Proinde si quod scriptum est, Suscitabo eis Prophetam de fratribus illorum similem tibi, ostendere conatus est Faustus non posse de Christo intelligi, quia Christus Moysi similis non est, et tamen ex omni parte convictus est; quid opus est in hoc testimonio laborare? Aut certe, sicut dixit Christum similem non esse Moysi, ut illam refelleret prophetiam; sic etiam ut hanc refellat, dicat Christum non esse vitam, vel in conspectu Judaeorum non ei credentium non pependisse. Cum autem hoc ille non dixerit, nec hodie quisquam eorum audeat dicere, nihil est cur moremur hanc quoque de Domino et Salvatore nostro Jesu Christo famuli ejus amplecti prophetiam. At enim inter caetera maledicta et hoc positum est.", + "candidate_score": 0.610913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_297", + "bdc_text": "Id ecclesiae vestrae et nostriset nostris von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. in Zvinglio magnum damnum dedit .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", + "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", + "candidate_score": 0.610789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_143_145", + "bdc_text": "Manuel Gutierrez Marin , Historia de la Reforma en España . Barcelona 1973 ; Jose C. Nieto , Juan Valdes and the Origins of the Spanish and Italian Reformation , Genf 1970 .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_157", + "psc_text": "Falsus est. Quid ages? quo te convertes? quam libri a te prolati originem, quam vetustatem, quam seriem successionis testem citabis? Nam si hoc facere conaberis, et nihil valebis: et vides in hac re quid Ecclesiae catholicae valeat auctoritas, quae ab ipsis fundatissimis sedibus Apostolorum usque ad hodiernum diem succedentium sibimet episcoporum serie, et tot populorum consensione firmatur. Itaque si de fide exemplarium quaestio verteretur, sicut in nonnullis, quae et paucae sunt, et sacrarum Litterarum studiosis notissimae sententiarum varietates; vel ex aliarum regionum codicibus, unde ipsa doctrina commeavit, nostra dubitatio dijudicaretur, vel si ibi quoque codices variarent, plures paucioribus, aut vetustiores recentioribus praeferrentur: et si adhuc esset incerta varietas, praecedens lingua, unde illud interpretatum est, consuleretur. Hoc modo quaerunt, qui quod eos movet in Scripturis sanctis, tanta auctoritate firmatis, invenire volunt, ut habeant unde instruantur, non unde rixentur. CAPUT III. Hoc autem quod adversus impietatem vestram ex apostoli Pauli Epistola profertur,", + "candidate_score": 0.609932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_311", + "bdc_text": "Vehementer vereor , ne quid ipsi vobis detis incommodi .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_666", + "psc_text": "a peccato injusti exactoris, qui omnino non exigit debitum, praesertim ne cogatur et ipse reddere debitum ab eo qui nullum habet debitum. Possem ergo et ego sic ista ponere, Dictum est antiquis, Non injuste vindicabis; ego autem dico, ne vindicetis quidem; adimpletio est: sicut de jurando Faustus ait, Dictum est, « Non pejerabis; ego autem dico, ne juretis quidem; » aeque adimpletio est. Poteram ergo et ego ita dicere, si mihi per haec adjecta verba, quod Legi defuit, a Christo additum videretur; ac non potius id quod Lex volebat efficere, ne injuste se quisquam vindicando peccaret, conservari tutius si omnino se non vindicaret; sicut id quod volebat efficere, ne quisquam pejerando peccaret, conservari tutius si non juraret. Nam si contrarium est, Oculum pro oculo; et, Qui te percusserit in maxillam, praebe illi et alteram: cur non sit contrarium, Reddes Domino jusjurandum tuum; et, Noli jurare omnino (Exod. XX, 7, et", + "candidate_score": 0.60582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_111", + "bdc_text": "Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_534", + "psc_text": "et haec nos ostendimus, quomodo de Christo accipi possint; et superius alia multa dedimus, quae nisi de Christo intellectum habere non possint. Non est ergo cur concludas, Fauste, nulla esse a Moyse scripta de Christo. Attende enim quid dicas: Quod si haec, inquis, minime de Christo scripsit, aut alia dabitis, aut nulla erunt. Verum dicis. Proinde, quia et haec de Christo, vel propter Christum scripta docuimus, et alia multa dedimus, argumentatio tua potius nulla erit. Et haec quidem quae commemorasti, quamvis non obtinueris, saltem conatus es ostendere non esse scripta de Christo. Quod autem subdidisti, Aut alia dabitis, aut nulla erunt; prius demonstrare debuisti, alia nos dare non posse, ut securus inferres nulla esse. Nunc vero tanquam libellus tuus surdos auditores vel caecos lectores esset habiturus, ut nullus adverteret quid praetermiseris, cucurristi dicere: Si nulla fuerint, nec Christus potuit asseverare quod nusquam est; ita, si Christus hoc minime asseveraverit, capitulum", + "candidate_score": 0.604212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_223", + "bdc_text": "Nam id falso falsius est , cuiquam in Gallia occasione horum responsorum aliquid periculi creatum esse .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_561", + "psc_text": "Evangelio falsum esse contenderes! Crede ergo cicatricibus Christi: quia si cicatrices illae verae erant, vera etiam illa vulnera fuerant; nec vera vulnera, nisi vera caro habere potuisset: hoc verum totum vestrum evertit errorem. Porro, si Christus falsas cicatrices dubitanti discipulo demonstravit, et ipsum fallacem dicis ita docentem, et te falli cupis ita discentem. Sed quia falli nemo est qui velit, fallere autem multi volunt, magis te velle intelligo quasi exemplo Christi fallaciter docere, quam exemplo Thomae fallaciter discere. Proinde, si credis quod falsis cicatricibus Christus fefellerit dubitantem, te quis velit credere docentem, ac non potius cavere fallentem? At si ille discipulus veras cicatrices tetigit Christi, veram confiteri cogeris et carnem Christi. Ita Manichaeus non permanebis, si sic credas ut Thomas: infidelis autem remanebis, si nec sic credis ut Thomas (Joan. XX, 27, 28). LIBER DECIMUS SEPTIMUS. CAPUT PRIMUM. FAUSTUS dixit: Cur Legem non accipitis et Prophetas, cum Christus eos non", + "candidate_score": 0.600556, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae", + "max_score": 0.720704, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_40_42", + "bdc_text": "Hoc contenditur : Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_214", + "psc_text": "sustentant. CAPUT XXIV.--68. Ecce, inquiunt, de corpore Domini aqua profluxit. Et quid te hoc adjuvat, o haeretice? Multum, inquit: Baptisma enim significat non esse, nisi in corpore Domini, id est, in Ecclesia. Melius diceres, de corpore Domini, hoc est, de Ecclesia; etiamsi jam constet (quod adhuc forte diligentius requirendum est), aqua illa Baptismum esse significatum. Nam et nos Baptismum quem habetis, de corpore Domini esse dicimus, hoc est, de Ecclesia, quamvis in ea ipsi non sitis, sicut omnes qui non aedificant super petram, sed super arenam. Quare tamen non attendis aquam illam, qua Baptismum significatum dicis, non tantum in corpore Domini fuisse, sed etiam de corpore ejus foras exiisse, et hoc per vulnus persecutoris? Neque enim et haeretici et omnes mali secum foras Sacramenta traxissent, si unitatis integritatem in corpore Domini custodissent. Sed etiam hoc videtis quam profundum sit, et quanta mysterii altitudine occultum. 69. Jam sufficiat: desinite talibus agere.", + "candidate_score": 0.720704, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_214", + "psc_text": "sustentant. CAPUT XXIV.--68. Ecce, inquiunt, de corpore Domini aqua profluxit. Et quid te hoc adjuvat, o haeretice? Multum, inquit: Baptisma enim significat non esse, nisi in corpore Domini, id est, in Ecclesia. Melius diceres, de corpore Domini, hoc est, de Ecclesia; etiamsi jam constet (quod adhuc forte diligentius requirendum est), aqua illa Baptismum esse significatum. Nam et nos Baptismum quem habetis, de corpore Domini esse dicimus, hoc est, de Ecclesia, quamvis in ea ipsi non sitis, sicut omnes qui non aedificant super petram, sed super arenam. Quare tamen non attendis aquam illam, qua Baptismum significatum dicis, non tantum in corpore Domini fuisse, sed etiam de corpore ejus foras exiisse, et hoc per vulnus persecutoris? Neque enim et haeretici et omnes mali secum foras Sacramenta traxissent, si unitatis integritatem in corpore Domini custodissent. Sed etiam hoc videtis quam profundum sit, et quanta mysterii altitudine occultum. 69. Jam sufficiat: desinite talibus agere.", + "candidate_score": 0.712007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_201_203", + "bdc_text": "Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις . Iniquo et aegro animo estis in istos viros . Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_24", + "psc_text": "pleni estis hypocrisi et iniquitate (Matth. XXIII, 27, 28) . Haec sive in illos a nobis, sive ab eis in nos dicantur, nisi prius probetur manifestissimis documentis qui sint, qui cum sint injusti, justos se esse confingant, conviciante magis levitate quam convincente veritate dici, quis mediocriter sanus ignoret? Aliter quippe illa Dominus in Pharisaeos dicebat tanquam Dominus, id est cognitor cordis, et humanorum omnium secretorum et testis et judex: nos autem prius debemus invenire et ostendere quid arguamus, ne ipsi potius gravissimo crimine insanae temeritatis arguamur. Sane, si ante docuerint nos tales esse, nequaquam recusare debemus talibus sanctarum Scripturarum verbis nos reprehendi atque contundi. Ita si nos eos tales esse docuerimus, erit similiter in potestate nostra, quibus dominicis increpationibus jam demonstratos convictosque feriamus. 9. Sic et illa interim seponenda sunt, quae obscure posita et figurarum velaminibus involuta, et secundum nos, et secundum illos possunt interpretari. Est quidem acutorum hominum dijudicare", + "candidate_score": 0.703694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_359_361", + "bdc_text": "Improbas , quod circumierim et visitarim ecclesias , cum dederim eo damnum et meae et Gallicis ecclesiis . De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo . Augustani in magno discrimine constituti ob dissidia concionatorum et civium me vocarunt sanctissimis obtestationibus , illis miserunt me magistratus meiBucer hielt sich vom 6 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_153", + "psc_text": "Gestis et municipalibus et ecclesiasticis traditores, qui postea proferuntur a vobis tanquam traditorum absentium damnatores. Nempe Nundinarius illius temporis diaconus vester, apud Zenophilum consularem omnes Lucillae nundinas patefecit, quae damnationem Caeciliani emit ab episcopis, qui ei factus fuerat inimicus, verum praedicans. Nempe ipsi postea litteras ad imperatorem Constantinum dederunt, datisque ab eo, sicut petiverant, disceptatoribus episcopis non consenserunt, eosdemque postmodum apud illum tanquam iniquos judices accusaverunt, et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum Imperatorem appellaverunt, eodemque inter partes audiente calumniatores inventi atque damnati, in eadem furoris pertinacia permanserunt. Nempe vos ipsi, qui propterea dicitis christianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus Apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicaverunt eis, quos vestri majores septuaginta episcoporum concilio Carthaginensi damnaverant; nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? Nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur, et Gestis proconsularibus a vobis accusatus et oppugnatus;", + "candidate_score": 0.690012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38_40", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_71", + "psc_text": "singula demonstravi? Cum ergo ipse dicat qui Veritas est (Joan. XIV, 6), Oportebat adimpleri omnia; quomodo isti negant, nisi quia veritati inimici sunt? Si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus verissimum demonstratorem corporis sui. Cum enim dixisset, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me; tanquam quaereremus utrum in eo quod dixit, de me, illic intelligenda esset Ecclesia, propter id quod scriptum est, Erunt duo in carne una (Gen. II, 24) ; ut non solum de capite, verum etiam de corpore certa divina oracula teneremus, sequitur Evangelista et dicit: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die. Hic ipsum caput ostenditur, quod etiam se manibus discipulorum praebuit contrectandum. Vide quemadmodum de corpore adjungat, quod est Ecclesia, ut nos nec in sponso, nec in", + "candidate_score": 0.688581, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314_316", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii . Laborat ille hoc malo , ut , quas aliquando admisit de Zvinglio falsas opiniones , eas nimis pertinaciter tribuat omnibus , qui hunc videntur sectari . Ut vos itaque cum Zvinglii tum vestram innocentiam defendatisVgl. oben Nr. 562 , 16-18. , sed ex vero et citra communionem vicii , quod impugnatis , nemo bonorum improbabit .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_160", + "psc_text": "quae obscure vel ambigue vel figurate dicta sunt, quae quisque sicut voluerit, interpretetur secundum sensum suum. Talia enim recte intelligi exponique non possunt, nisi prius ea, quae apertissime dicta sunt, firma fide teneantur. 48. Quisquis ergo huic Epistolae respondere se praeparat, ante denuntio, ne mihi dicat: Illi codices dominicos ignibus tradiderunt, illi simulacris gentium sacrificaverunt, illi nobis iniquissimam persecutionem fecerunt; et vos eis in omnibus consensistis. Breviter enim respondeo, quod saepe respondi: Aut falsa dicitis; aut si vera sunt, non ad frumenta Christi, sed ad eorum paleam pertinent ista quae dicitis. Non inde perit Ecclesia, quae ultimo judicio ventilata, istorum omnium separatione purgabitur. Ego ipsam Ecclesiam requiro, ubi sit, quae audiendo verba Christi et faciendo aedificat super petram; et audiendo et faciendo tolerat eos, qui audiendo et non faciendo aedificant super arenam (Matth. VII, 24-27): ubi sit triticum, quod inter zizania crescit usque ad messem (Id. XIII, 30); non quid", + "candidate_score": 0.682668, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_37_39", + "bdc_text": "Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_71", + "psc_text": "singula demonstravi? Cum ergo ipse dicat qui Veritas est (Joan. XIV, 6), Oportebat adimpleri omnia; quomodo isti negant, nisi quia veritati inimici sunt? Si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus verissimum demonstratorem corporis sui. Cum enim dixisset, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me; tanquam quaereremus utrum in eo quod dixit, de me, illic intelligenda esset Ecclesia, propter id quod scriptum est, Erunt duo in carne una (Gen. II, 24) ; ut non solum de capite, verum etiam de corpore certa divina oracula teneremus, sequitur Evangelista et dicit: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die. Hic ipsum caput ostenditur, quod etiam se manibus discipulorum praebuit contrectandum. Vide quemadmodum de corpore adjungat, quod est Ecclesia, ut nos nec in sponso, nec in", + "candidate_score": 0.677683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_98_100", + "bdc_text": "In E analoge Korrektur . adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc . Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_32", + "psc_text": "modo de talibus tanquam involucris interpretando solvuntur; sed quia vel interpretem quaerunt, nolo in eis nostra ingenia comparentur; sed aperta veritas clamet, luceat, in obturatas aures irrumpat, dissimulantium oculos feriat; nemo in eis latebris quaerat falsae suae sententiae locum, omnem conatum contradicendi confundat, omnem frontem impudentis elidat. CAPUT VI.--11. O Donatistae, Genesim legite. Per memetipsum juravi, dicit Dominus, Propter quod fecisti verbum hoc, et non pepercisti filio tuo amantissimo propter me, nisi benedicens benedicam te, et implendo implebo semen tuum tanquam stellas coeli, et tanquam arenam quae secus oram maris est, et haereditate possidebit semen tuum civitates adversariorum, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, quia obaudisti vocem meam (Gen. XXII, 16-18) . Quid ad haec dicitis? An Judaeorum nobiscum perversitate contenditis, ut dicatis in solo populo nato ex carne Abrahae intelligendum semen Abrahae? Sed Judaei Paulum apostolum non legunt in synagogis suis, quem vos legitis in conventiculis vestris.", + "candidate_score": 0.676372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_322_324", + "bdc_text": "Nos semper vidimus in Lutheri sententia de eucharistia nihil statui , quod per se impium sit , ideo initio a contentione nostros avocabamus et neutri partium palam adstipulabamur . Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat . Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_232", + "psc_text": "Sicut ergo jam denuo communicans nondum insertus est; sic et antequam visibiliter excommunicetur, quisquis contra veritatem, qua convincitur et arguitur, inimicum gestat animum, jam praecisus est. Ita fit ut et semen bonum, et semen malum, utraque per agrum crescant usque ad messem: id est, et filii regni, et filii maligni utrique per mundum crescant usque in finem saeculi; illis fructum ferentibus cum tolerantia, illis cum sterilitate amaricantibus. 75. Vos autem innitentes tot evidentissimis testimoniis Legis, Prophetarum, Psalmorum, ipsius Domini, et Apostolorum, de sancta Ecclesia toto terrarum orbe diffusa, exigite ab istis ut ostendant de Africa, quod attinet ad partem Donati, aliqua manifesta de canonicis Libris testimonia. Neque enim, sicut jam dixi, ullo modo fieri posset ut Ecclesia, sicut dicunt, et quod absit, tam cito ex tot gentibus peritura, tot testimoniis tam sublimiter et tam indubitanter praedicaretur; et de ista, quam volunt, sua, quae usque in finem, sicut contendunt, permansura fuerat,", + "candidate_score": 0.676169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_272", + "bdc_text": "Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_43", + "psc_text": "autem Christus ex semine Abraham per Isaac et per Israel, et deinceps, sicut generationes ad ortum Christi pertinentes evangelista contexit (Matth. I). Qui ergo vult contra disputare, contradicat Evangelio, neget ex semine Israel venisse Christum, ut possit negare quod Isaias dicit, Germinabit et florescet Israel, et replebitur orbis terrarum fructu ejus. Item dicit: Ego Deus primus, et in his quae advenient ego sum. Viderunt gentes, et timuerunt fines terrae (Isai. XLI, 4, 5) . Hoc est quod alibi Scriptura dicit, Primus et novissimus (Apoc. XXII, 13) , ut sit α et ω, quae sunt litterae in signo Christi omnibus notae. Pro eo enim quod ibi est, novissimus, hic positum est, et in his quae advenient ego sum. Huic ergo manifestationi contradicunt, qui nolunt credere, imo qui nolunt jam videre compleri quod sequitur: Viderunt gentes; et timuerunt fines terrae. Item paulo post: Jacob puer meus, suscipiam illum; Israel electus, suscepit eum", + "candidate_score": 0.676084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_218_220", + "bdc_text": "Et cui mica aequitatis , qui scripta nostra publica legit de his ipsis rebus ędita ante et post data illa responsa et de nobis iudicet ex schedis , quas circumferunt privatim hostes ? Fuerunt horum responsorum caussa irati nobis et alii quidam amici et fratres mihi longe observandissimi . Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_2", + "psc_text": "ipsis vel a nobis dicatur, collata disputatione omnibus appareret. In multorum enim manibus illam Epistolam esse didicimus, qui etiam multa ex illa memoriter tenent, aliquid verum adversus nos eum dixisse arbitrantes. Sed nunc si legere voluerint quae respondimus, profecto intelligent quid sibi abjiciendum, et quid tenendum sit. Neque enim illa nostra sunt, sicut ipsi possunt considerare, si velint sine studio partium judicare: nam de Scripturis sanctis ita sunt omnia prolata et probata, ut ea negare non possit, nisi qui illarum Scripturarum se inimicum esse profitetur. Sed de illo opere nostro video quid possint dicere illius tam malae causae pertinacissimi defensores: me videlicet absentis Epistolae respondisse, ubi verba mea ille non audiret, quibus continuo responderet. Defendat ergo verba Epistolae suae, et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque convicta. Aut si hoc non vult, faciat et ipse huic Epistolae meae, quod ego illi ipsius, cui jam respondi. Illam", + "candidate_score": 0.674287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_200_202", + "bdc_text": "Atqui Philippus nullam aliam confessionem probat . Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις . Iniquo et aegro animo estis in istos viros .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_24", + "psc_text": "pleni estis hypocrisi et iniquitate (Matth. XXIII, 27, 28) . Haec sive in illos a nobis, sive ab eis in nos dicantur, nisi prius probetur manifestissimis documentis qui sint, qui cum sint injusti, justos se esse confingant, conviciante magis levitate quam convincente veritate dici, quis mediocriter sanus ignoret? Aliter quippe illa Dominus in Pharisaeos dicebat tanquam Dominus, id est cognitor cordis, et humanorum omnium secretorum et testis et judex: nos autem prius debemus invenire et ostendere quid arguamus, ne ipsi potius gravissimo crimine insanae temeritatis arguamur. Sane, si ante docuerint nos tales esse, nequaquam recusare debemus talibus sanctarum Scripturarum verbis nos reprehendi atque contundi. Ita si nos eos tales esse docuerimus, erit similiter in potestate nostra, quibus dominicis increpationibus jam demonstratos convictosque feriamus. 9. Sic et illa interim seponenda sunt, quae obscure posita et figurarum velaminibus involuta, et secundum nos, et secundum illos possunt interpretari. Est quidem acutorum hominum dijudicare", + "candidate_score": 0.674239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_324_326", + "bdc_text": "Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl . oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ; non enim administraret mysterium Christi et spiritum , sed literam modo .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_71", + "psc_text": "singula demonstravi? Cum ergo ipse dicat qui Veritas est (Joan. XIV, 6), Oportebat adimpleri omnia; quomodo isti negant, nisi quia veritati inimici sunt? Si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus verissimum demonstratorem corporis sui. Cum enim dixisset, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me; tanquam quaereremus utrum in eo quod dixit, de me, illic intelligenda esset Ecclesia, propter id quod scriptum est, Erunt duo in carne una (Gen. II, 24) ; ut non solum de capite, verum etiam de corpore certa divina oracula teneremus, sequitur Evangelista et dicit: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die. Hic ipsum caput ostenditur, quod etiam se manibus discipulorum praebuit contrectandum. Vide quemadmodum de corpore adjungat, quod est Ecclesia, ut nos nec in sponso, nec in", + "candidate_score": 0.673041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_68_70", + "bdc_text": "16 , 13 ; 1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_71", + "psc_text": "singula demonstravi? Cum ergo ipse dicat qui Veritas est (Joan. XIV, 6), Oportebat adimpleri omnia; quomodo isti negant, nisi quia veritati inimici sunt? Si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus verissimum demonstratorem corporis sui. Cum enim dixisset, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me; tanquam quaereremus utrum in eo quod dixit, de me, illic intelligenda esset Ecclesia, propter id quod scriptum est, Erunt duo in carne una (Gen. II, 24) ; ut non solum de capite, verum etiam de corpore certa divina oracula teneremus, sequitur Evangelista et dicit: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die. Hic ipsum caput ostenditur, quod etiam se manibus discipulorum praebuit contrectandum. Vide quemadmodum de corpore adjungat, quod est Ecclesia, ut nos nec in sponso, nec in", + "candidate_score": 0.670456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_68_70", + "bdc_text": "16 , 13 ; 1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_70", + "psc_text": "istis certa praedictio, quia et Deus etiam futuras praevidet voluntates. CAPUT X.--24. Verumtamen quanquam haec et tardis cordibus pateant, audiamus hinc et ipsius Verbi vocem ore propriae carnis expressam. Certe cum post resurrectionem praeberet se etiam contrectandum atque palpandum manibus dubitantium discipulorum, et cum accepisset coram illis, et manducasset quod ei porrexerant, dixit eis: Isti sunt sermones quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. De quo autem, nisi de illo scripta sunt, quae nos quoque commemoravimus ex Lege, et Prophetis, et Psalmis, sicut per singula demonstravi? Cum ergo ipse dicat qui Veritas est (Joan. XIV, 6), Oportebat adimpleri omnia; quomodo isti negant, nisi quia veritati inimici sunt? Si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus verissimum demonstratorem corporis sui. Cum enim dixisset, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et", + "candidate_score": 0.670112, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_361_363", + "bdc_text": "Augustani in magno discrimine constituti ob dissidia concionatorum et civium me vocarunt sanctissimis obtestationibus , illis miserunt me magistratus meiBucer hielt sich vom 6 . November bis 9 . Dezember 1534 in Augsburg auf , um für Einigkeit unter den Predigern zu sorgen und den Weg für eine Konkordie zu ebnen ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_153", + "psc_text": "Gestis et municipalibus et ecclesiasticis traditores, qui postea proferuntur a vobis tanquam traditorum absentium damnatores. Nempe Nundinarius illius temporis diaconus vester, apud Zenophilum consularem omnes Lucillae nundinas patefecit, quae damnationem Caeciliani emit ab episcopis, qui ei factus fuerat inimicus, verum praedicans. Nempe ipsi postea litteras ad imperatorem Constantinum dederunt, datisque ab eo, sicut petiverant, disceptatoribus episcopis non consenserunt, eosdemque postmodum apud illum tanquam iniquos judices accusaverunt, et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum Imperatorem appellaverunt, eodemque inter partes audiente calumniatores inventi atque damnati, in eadem furoris pertinacia permanserunt. Nempe vos ipsi, qui propterea dicitis christianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus Apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicaverunt eis, quos vestri majores septuaginta episcoporum concilio Carthaginensi damnaverant; nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? Nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur, et Gestis proconsularibus a vobis accusatus et oppugnatus;", + "candidate_score": 0.664201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_212_214", + "bdc_text": "Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ? Non aedificamus civitatem Platonicam Vgl. ebd. , Z. 135f. , sed prodimus impudentiam eorum , qui verbis sibi sumunt posse tot ecclesiis prospicere , cum certo sint omnibus exitio . Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_196", + "psc_text": "2) . In his est enim aedificant super petram, id est, qui audiunt verba Christi, et faciunt: quia et Petro confitenti se Christum Filium Dei, sic ait: Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam (Matth. XVI, 18) . Non est ergo in eis qui aedificant super arenam, id est, qui audiunt verba Christi, et non faciunt. Ipse enim dixit: Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro sapienti, qui aedificat domum suam super petram. Et ibidem paulo post: Qui audit, inquit, verba mea haec, et non facit ea, similabo eum viro stulto, qui aedificat domum suam super arenam (Id. VII, 24, 26) . Qui ergo compage charitatis incorporati sunt aedificio super petram constituto, et lilio inter spinas candenti, ipsi utique possidebunt regnum Dei. Qui autem super arenam aedificant, vel in spinis deputantur, quis dubitaverit quod regnum Dei non possidebunt? Nihil utique talibus prodest Baptismi sacramentum: nec tamen", + "candidate_score": 0.663383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_211_213", + "bdc_text": "Phas non est dicere , qualem ferre possemus pontificem , et eo pacto ostendere , quam non respondeant suo ordini , qui pontifices vocantur ? Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ? Non aedificamus civitatem Platonicam Vgl. ebd. , Z. 135f. , sed prodimus impudentiam eorum , qui verbis sibi sumunt posse tot ecclesiis prospicere , cum certo sint omnibus exitio .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_196", + "psc_text": "2) . In his est enim aedificant super petram, id est, qui audiunt verba Christi, et faciunt: quia et Petro confitenti se Christum Filium Dei, sic ait: Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam (Matth. XVI, 18) . Non est ergo in eis qui aedificant super arenam, id est, qui audiunt verba Christi, et non faciunt. Ipse enim dixit: Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro sapienti, qui aedificat domum suam super petram. Et ibidem paulo post: Qui audit, inquit, verba mea haec, et non facit ea, similabo eum viro stulto, qui aedificat domum suam super arenam (Id. VII, 24, 26) . Qui ergo compage charitatis incorporati sunt aedificio super petram constituto, et lilio inter spinas candenti, ipsi utique possidebunt regnum Dei. Qui autem super arenam aedificant, vel in spinis deputantur, quis dubitaverit quod regnum Dei non possidebunt? Nihil utique talibus prodest Baptismi sacramentum: nec tamen", + "candidate_score": 0.662892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_361", + "bdc_text": "Augustani in magno discrimine constituti ob dissidia concionatorum et civium me vocarunt sanctissimis obtestationibus , illis miserunt me magistratus meiBucer hielt sich vom 6 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_153", + "psc_text": "Gestis et municipalibus et ecclesiasticis traditores, qui postea proferuntur a vobis tanquam traditorum absentium damnatores. Nempe Nundinarius illius temporis diaconus vester, apud Zenophilum consularem omnes Lucillae nundinas patefecit, quae damnationem Caeciliani emit ab episcopis, qui ei factus fuerat inimicus, verum praedicans. Nempe ipsi postea litteras ad imperatorem Constantinum dederunt, datisque ab eo, sicut petiverant, disceptatoribus episcopis non consenserunt, eosdemque postmodum apud illum tanquam iniquos judices accusaverunt, et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum Imperatorem appellaverunt, eodemque inter partes audiente calumniatores inventi atque damnati, in eadem furoris pertinacia permanserunt. Nempe vos ipsi, qui propterea dicitis christianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus Apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicaverunt eis, quos vestri majores septuaginta episcoporum concilio Carthaginensi damnaverant; nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? Nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur, et Gestis proconsularibus a vobis accusatus et oppugnatus;", + "candidate_score": 0.66267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_201", + "bdc_text": "Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_24", + "psc_text": "pleni estis hypocrisi et iniquitate (Matth. XXIII, 27, 28) . Haec sive in illos a nobis, sive ab eis in nos dicantur, nisi prius probetur manifestissimis documentis qui sint, qui cum sint injusti, justos se esse confingant, conviciante magis levitate quam convincente veritate dici, quis mediocriter sanus ignoret? Aliter quippe illa Dominus in Pharisaeos dicebat tanquam Dominus, id est cognitor cordis, et humanorum omnium secretorum et testis et judex: nos autem prius debemus invenire et ostendere quid arguamus, ne ipsi potius gravissimo crimine insanae temeritatis arguamur. Sane, si ante docuerint nos tales esse, nequaquam recusare debemus talibus sanctarum Scripturarum verbis nos reprehendi atque contundi. Ita si nos eos tales esse docuerimus, erit similiter in potestate nostra, quibus dominicis increpationibus jam demonstratos convictosque feriamus. 9. Sic et illa interim seponenda sunt, quae obscure posita et figurarum velaminibus involuta, et secundum nos, et secundum illos possunt interpretari. Est quidem acutorum hominum dijudicare", + "candidate_score": 0.662604, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360_362", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo . Augustani in magno discrimine constituti ob dissidia concionatorum et civium me vocarunt sanctissimis obtestationibus , illis miserunt me magistratus meiBucer hielt sich vom 6 . November bis 9 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_153", + "psc_text": "Gestis et municipalibus et ecclesiasticis traditores, qui postea proferuntur a vobis tanquam traditorum absentium damnatores. Nempe Nundinarius illius temporis diaconus vester, apud Zenophilum consularem omnes Lucillae nundinas patefecit, quae damnationem Caeciliani emit ab episcopis, qui ei factus fuerat inimicus, verum praedicans. Nempe ipsi postea litteras ad imperatorem Constantinum dederunt, datisque ab eo, sicut petiverant, disceptatoribus episcopis non consenserunt, eosdemque postmodum apud illum tanquam iniquos judices accusaverunt, et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum Imperatorem appellaverunt, eodemque inter partes audiente calumniatores inventi atque damnati, in eadem furoris pertinacia permanserunt. Nempe vos ipsi, qui propterea dicitis christianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus Apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicaverunt eis, quos vestri majores septuaginta episcoporum concilio Carthaginensi damnaverant; nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? Nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur, et Gestis proconsularibus a vobis accusatus et oppugnatus;", + "candidate_score": 0.662239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_352", + "bdc_text": "sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_174", + "psc_text": "tua orbis terrarum (Isai. LXII, 4) : quia ei dicitur, quam nemo christianus nisi Ecclesiam Christi intelligit. Sicut non eget interprete, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 28, 29) : quia in eo psalmo dicitur, ubi passio Domini etiam teste Evangelio declaratur (Matth. XXVII, 35, et Joan. XIX, 24). Sicut non eget interprete, Quia oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Sicut non eget interprete, Et eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram (Act. I, 8) . Coepisse enim Ecclesiam ab Jerusalem, atque inde isse circum Judaeam, et Samariam, et caeteras gentes, consequentia gesta testantur canonicis firmata documentis. Sicut non eget", + "candidate_score": 0.661955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_219_221", + "bdc_text": "Fuerunt horum responsorum caussa irati nobis et alii quidam amici et fratres mihi longe observandissimi . Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data . Quod vero vel in se adeo male consulta sint vel tantum dederint ecclesiis damni , quia neutrum compertum habeo , non apparet mihi caussam ex his esseE :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_2", + "psc_text": "ipsis vel a nobis dicatur, collata disputatione omnibus appareret. In multorum enim manibus illam Epistolam esse didicimus, qui etiam multa ex illa memoriter tenent, aliquid verum adversus nos eum dixisse arbitrantes. Sed nunc si legere voluerint quae respondimus, profecto intelligent quid sibi abjiciendum, et quid tenendum sit. Neque enim illa nostra sunt, sicut ipsi possunt considerare, si velint sine studio partium judicare: nam de Scripturis sanctis ita sunt omnia prolata et probata, ut ea negare non possit, nisi qui illarum Scripturarum se inimicum esse profitetur. Sed de illo opere nostro video quid possint dicere illius tam malae causae pertinacissimi defensores: me videlicet absentis Epistolae respondisse, ubi verba mea ille non audiret, quibus continuo responderet. Defendat ergo verba Epistolae suae, et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque convicta. Aut si hoc non vult, faciat et ipse huic Epistolae meae, quod ego illi ipsius, cui jam respondi. Illam", + "candidate_score": 0.661508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_15_17", + "bdc_text": "diligam ergo et observem vos , necesse est . De caussa sacramentaria : Pridem videre mihi visus sum nos in hocnos in E von späterer Hand ergänzt ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_70", + "psc_text": "istis certa praedictio, quia et Deus etiam futuras praevidet voluntates. CAPUT X.--24. Verumtamen quanquam haec et tardis cordibus pateant, audiamus hinc et ipsius Verbi vocem ore propriae carnis expressam. Certe cum post resurrectionem praeberet se etiam contrectandum atque palpandum manibus dubitantium discipulorum, et cum accepisset coram illis, et manducasset quod ei porrexerant, dixit eis: Isti sunt sermones quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. De quo autem, nisi de illo scripta sunt, quae nos quoque commemoravimus ex Lege, et Prophetis, et Psalmis, sicut per singula demonstravi? Cum ergo ipse dicat qui Veritas est (Joan. XIV, 6), Oportebat adimpleri omnia; quomodo isti negant, nisi quia veritati inimici sunt? Si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus verissimum demonstratorem corporis sui. Cum enim dixisset, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et", + "candidate_score": 0.660531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_215_217", + "bdc_text": "Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit . At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ? Circumferunt quidam sacrificulisacrificuli von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. excerptum quoddam ex responso Philippi depravatumZu den verfälschenden Kurzfassungen des Gutachtens von Melanchthon , die bereits gegen Ende 1534 als angeblich von Luther , Melanchthon und Bugenhagen gutgeheißene Artikel in Umlauf gebracht wurden , vgl . Seidel 114-122 und oben Nr. 537 , 19. , sed cum non sit insolens illos nugas circumferre , ego non audio , qui ita moveantur .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_50", + "psc_text": "super terram declinantes faciem deprecabuntur te, et vestigia pedum tuorum elingent, et scies quoniam ego Dominus, nec erubesces (Isai. XLIX, 5 23) . Et paulo post adjungit, et dicit: Audite me; audite, populus meus; reges quoque, intendite mihi; quoniam lex a me prodiet, et judicium meum in lucem gentibus. Appropinquat mature justitia mea, et salutare meum proficiscetur, et in brachio meo gentes salvantur (Id. LI, 4, 5) . De hoc brachio Scripturas apostolicas consulamus. Cum enim apostolus Paulus de Judaeorum infidelitate ejusdem prophetae testimonium posuisset, quod eis Christus non fuerit revelatus, hoc posuit: Quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est (Rom. X, 16; Isai. LIII, 1) ? Deinde in consequentibus adjungit Isaias et dicit: Erumpant laetitia simul deserta Jerusalem, quoniam misertus est ejus, et eruit Jerusalem, et patefaciet Dominus brachium suum sanctum in conspectu universarum gentium, et videbunt omnes nationes usque ad ultima terrae salutem quae a", + "candidate_score": 0.659983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_122_124", + "bdc_text": "König von Dänemark , mußte nach dem Tode seines Vaters , des dänischen Königs Friedrich I. , von 1533 bis zur Eroberung Kopenhagens 1536 gegen den Widerstand mancher Städte und Grafen sowie der katholischen Bischöfe um die Krone kämpfen. Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen . Bullinger widmete ihm 1554 \"De gratia dei iustificante\" ( HBBibl I 276 )", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_174", + "psc_text": "tua orbis terrarum (Isai. LXII, 4) : quia ei dicitur, quam nemo christianus nisi Ecclesiam Christi intelligit. Sicut non eget interprete, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 28, 29) : quia in eo psalmo dicitur, ubi passio Domini etiam teste Evangelio declaratur (Matth. XXVII, 35, et Joan. XIX, 24). Sicut non eget interprete, Quia oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Sicut non eget interprete, Et eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram (Act. I, 8) . Coepisse enim Ecclesiam ab Jerusalem, atque inde isse circum Judaeam, et Samariam, et caeteras gentes, consequentia gesta testantur canonicis firmata documentis. Sicut non eget", + "candidate_score": 0.658701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_221", + "bdc_text": "Quod vero vel in se adeo male consulta sint vel tantum dederint ecclesiis damni , quia neutrum compertum habeo , non apparet mihi caussam ex his esseE :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_12", + "psc_text": "autem factum est, quid peccaverunt ecclesiastici judices, qui crimina etiamsi vera et ad se delata, sibi tamen non probata, damnare nullo modo debebant? Numquid eos mali polluere poterant, qui eis manifestari non poterant? Si autem manifestati sunt eis, et aliqua vel segnitia vel conniventia tales a communione removere noluerunt, et perverso judicio pro eis etiam dixerunt sententias: quid peccavit orbis terrarum, qui causam illam malos judices habuisse nescivit, et eos male judicasse non credidit, de quibus judicare non potuit? Sicut enim reorum scelus, si judices latuit, non eos utique contaminavit: sic et judicum scelus, si aliquod fuit, quia orbem terrarum latuit, eum profecto contaminare non potuit. His igitur innocentibus innocenter communicamus, hodieque nescientes quae tunc acta sint. Quapropter etiamsi vera esse quae in quosdam dicunt, hodie didicerimus, nulla causa est cur ab innocentibus qui haec nesciunt recedamus, et transeamus ad eos, qui propterea crimine schismatis omnes implicati sunt, quia id", + "candidate_score": 0.658188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_218_220", + "bdc_text": "Et cui mica aequitatis , qui scripta nostra publica legit de his ipsis rebus ędita ante et post data illa responsa et de nobis iudicet ex schedis , quas circumferunt privatim hostes ? Fuerunt horum responsorum caussa irati nobis et alii quidam amici et fratres mihi longe observandissimi . Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_15", + "psc_text": "Sed, ut dicere coeperam, non audiamus, Haec dicis, haec dico; sed audiamus, Haec dicit Dominus. Sunt certe Libri dominici, quorum auctoritati utrique consentimus, utrique cedimus, utrique servimus: ibi quaeramus Ecclesiam, ibi discutiamus causam nostram. Hic forte dicturi sunt: Quid quaeris in Libris quos ignibus tradidisti? Ad hoc respondeo, Quid times ne legantur isti Libri, si eos ab ignibus custodisti? Eos certe ille tradidisse credatur, qui eis lectis non consentire convincitur. Aut si forte isti Libri ita designant traditorem suum, sicut designavit Dominus Judam; legant in eis nominatim et expresse vel Caecilianum vel ordinatores ejus, eorumdem Librorum futuros fuisse traditores, et si non eos anathematizavero, ipse cum eis judicer tradidisse. Sed neque nos in eis Libris invenimus Majorini ordinatores designatos esse traditores, quamvis haec aliunde recitemus. Auferantur ergo illa de medio, quae adversus nos invicem, non ex divinis canonicis Libris, sed aliunde recitamus. Quod si nolint ut auferantur, videant quia et", + "candidate_score": 0.656878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_414", + "bdc_text": "Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_212", + "psc_text": "habent alieni, id est, non possessuri regnum Dei, quibus in fine dicetur, Non novi vos; etiam cum dixerint, In nomine tuo prophetavimus et virtutes multas fecimus. Quia, Etsi habeam, inquit, prophetiam, et sciam omnia sacramenta et omnem scientiam, et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum (I Cor. XIII, 2) . Hoc est ergo donum Spiritus sancti proprium sanctorum, unde nemo communicat alienus. Hoc deest omnibus malignis et gehennae filiis, etiamsi Christi Baptismo baptizentur, sicut Simon fuerat baptizatus. Hoc deest etiam haereticis: hoc accipiunt, cum correcti veniunt et unitatis vinculum sinceriter amplectuntur. Quod si non acciperent, etiam habentes Baptismum Christi, non erant possessuri regnum Christi; quia non introierant ad fontem illum proprium aquarum discurrentium in plateis sanctorum, et foras non excurrentium, quo fonte charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis. Desinite itaque illa testimonia commemorare, quae", + "candidate_score": 0.65575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_121_123", + "bdc_text": "vgl. PC II 292. , nec multum abest , ut totum regnum Daniae cedat Christierno iunioriHerzog Christian von Schleswig-Holstein , 1503-1559 , ab 1537 als Christian III . König von Dänemark , mußte nach dem Tode seines Vaters , des dänischen Königs Friedrich I. , von 1533 bis zur Eroberung Kopenhagens 1536 gegen den Widerstand mancher Städte und Grafen sowie der katholischen Bischöfe um die Krone kämpfen. Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_174", + "psc_text": "tua orbis terrarum (Isai. LXII, 4) : quia ei dicitur, quam nemo christianus nisi Ecclesiam Christi intelligit. Sicut non eget interprete, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 28, 29) : quia in eo psalmo dicitur, ubi passio Domini etiam teste Evangelio declaratur (Matth. XXVII, 35, et Joan. XIX, 24). Sicut non eget interprete, Quia oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Sicut non eget interprete, Et eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram (Act. I, 8) . Coepisse enim Ecclesiam ab Jerusalem, atque inde isse circum Judaeam, et Samariam, et caeteras gentes, consequentia gesta testantur canonicis firmata documentis. Sicut non eget", + "candidate_score": 0.655041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_414", + "bdc_text": "Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_210", + "psc_text": "non possidebunt; sed hoc donum commendat Spiritus sancti, quod proprium est eorum tantum, qui regnabunt cum Christo in aeternum. Quoniam charitas Dei, sicut dicit Apostolus, diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Ipsa enim latitudo cordis, quam charitas facit, unde illam diffusam dicit, et unde ad Corinthios ita loquitur, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est (II Cor. VI, 11) , platearum nomine significata est. 67. Quod ergo aperte audimus, Nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sint (I Joan. IV, 1) ; hoc figurate audimus, Ab agua aliena abstine te, et de fonte alieno ne biberis. Et quod aperte audimus, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis, hoc figurate audimus, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi. Multa enim munera Dei possunt", + "candidate_score": 0.654709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_133_135", + "bdc_text": "PC II 283. . Huic si pacem dominus dederit , omne regnum suum Christo consecrabit . Id pridem fecit SvecusGustav I. Wasa , König von Schweden. , sequuntur nunc Anglus Heinrich VIII. , König von England.", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_174", + "psc_text": "tua orbis terrarum (Isai. LXII, 4) : quia ei dicitur, quam nemo christianus nisi Ecclesiam Christi intelligit. Sicut non eget interprete, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 28, 29) : quia in eo psalmo dicitur, ubi passio Domini etiam teste Evangelio declaratur (Matth. XXVII, 35, et Joan. XIX, 24). Sicut non eget interprete, Quia oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Sicut non eget interprete, Et eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram (Act. I, 8) . Coepisse enim Ecclesiam ab Jerusalem, atque inde isse circum Judaeam, et Samariam, et caeteras gentes, consequentia gesta testantur canonicis firmata documentis. Sicut non eget", + "candidate_score": 0.654026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_115_117", + "bdc_text": "Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ? Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_146", + "psc_text": "impleri omnia quae de Christo et Ecclesia praedicta sunt: oportet ergo et in eis praedicari. CAPUT XVII.--Quomodo ergo isti dicunt jam esse completum quod Dominus ait, praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 47) : sed postea caeteris deficientibus, solam Christo Africam remansisse; cum adhuc illud implendum sit, nondum impletum sit? Cum autem impletum fuerit, veniet finis. Sic enim Dominus ait: Et praedicabitur hoc Evangelium regni in universo orbe, in testimonium omnibus gentibus; et tunc veniet finis (Matth. XXIV, 14) . Quomodo ergo, cum adimpleta esset fides omnium gentium, tunc perditio gentium excepta Africa, consecuta est? Quandoquidem ipsa fides omnium gentium nondum adimpleta est. 44. Nisi forte hoc restat hominum insaniae, ut dicant, non ex illis Ecclesiis, quae fundatae sunt per Apostolorum labores, adimpleri praedicationem Evangelii in omnibus gentibus, sed illis pereuntibus, earum reparationem ex Africa futuram per partem Donati, et", + "candidate_score": 0.652802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_97_99", + "bdc_text": "Interea tamen , dum video vos illis sententiassententias von Bucer korr. aus sententiis . In E analoge Korrektur . adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_2", + "psc_text": "ipsis vel a nobis dicatur, collata disputatione omnibus appareret. In multorum enim manibus illam Epistolam esse didicimus, qui etiam multa ex illa memoriter tenent, aliquid verum adversus nos eum dixisse arbitrantes. Sed nunc si legere voluerint quae respondimus, profecto intelligent quid sibi abjiciendum, et quid tenendum sit. Neque enim illa nostra sunt, sicut ipsi possunt considerare, si velint sine studio partium judicare: nam de Scripturis sanctis ita sunt omnia prolata et probata, ut ea negare non possit, nisi qui illarum Scripturarum se inimicum esse profitetur. Sed de illo opere nostro video quid possint dicere illius tam malae causae pertinacissimi defensores: me videlicet absentis Epistolae respondisse, ubi verba mea ille non audiret, quibus continuo responderet. Defendat ergo verba Epistolae suae, et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque convicta. Aut si hoc non vult, faciat et ipse huic Epistolae meae, quod ego illi ipsius, cui jam respondi. Illam", + "candidate_score": 0.650932, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_424_426", + "bdc_text": "Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt . Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_23", + "psc_text": "convertunt, multa etiam propter exercendas rationales mentes figurate atque obscure posita per aenigmatis imagines vel ambiguitatis ancipitem sensum, fallaci aliquando interpretationi consonare et convenire creduntur, hoc etiam praedico atque propono, ut quaeque aperta et manifesta deligamus. Quae si in sanctis Scripturis non invenirentur, nullo modo esset unde aperirentur clausa et illustrarentur obscura. Verbi enim gratia, videte quam facile sit vel nobis in eos dicere, vel illis in nos, quod ait Dominus Pharisaeis: Similes estis monumentis dealbatis, quae aforis apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia: sic et vos aforis quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate (Matth. XXIII, 27, 28) . Haec sive in illos a nobis, sive ab eis in nos dicantur, nisi prius probetur manifestissimis documentis qui sint, qui cum sint injusti, justos se esse confingant, conviciante magis levitate quam convincente veritate dici, quis mediocriter sanus ignoret? Aliter quippe", + "candidate_score": 0.6482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_77_79", + "bdc_text": "Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . . senserint , dialogus . . . , [ Basel] 1530 ( Oekolampad-Bibliographie 78 , Nr. 164 ) ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_86", + "psc_text": "vinculo in hoc incidunt, fiet in eis quod Apostolus ait; Et si quid aliter sapitis, hoc quoque Deus vobis revelabit (Philipp. III, 15) . Jam vero istae divinae voces de universa Ecclesia, ita manifestae sunt, ut contra eas nisi haeretici animosa perversitate et caeco furore latrare non possint. 29. Sed praedictam demonstravimus Ecclesiam in verbo Dei sponso ejus, sive per Legem, et Prophetas, et Psalmos, sive per os proprium, ab Jerusalem coepturam, et perventuram usque ad terminos orbis terrae: quomodo autem coeperit ab Jerusalem, et in omnes gentes inde diffusa fructificet, in eodem verbo Dei etiam per Apostolos demonstratur, sicut scriptum est in Actibus Apostolorum, quod jam commemoravi dixisse Dominum, Eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram. Deinde sequitur: Haec cum dixisset, videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Et cum intuerentur in coelum euntem illum, ecce", + "candidate_score": 0.645766, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_70", + "psc_text": "istis certa praedictio, quia et Deus etiam futuras praevidet voluntates. CAPUT X.--24. Verumtamen quanquam haec et tardis cordibus pateant, audiamus hinc et ipsius Verbi vocem ore propriae carnis expressam. Certe cum post resurrectionem praeberet se etiam contrectandum atque palpandum manibus dubitantium discipulorum, et cum accepisset coram illis, et manducasset quod ei porrexerant, dixit eis: Isti sunt sermones quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. De quo autem, nisi de illo scripta sunt, quae nos quoque commemoravimus ex Lege, et Prophetis, et Psalmis, sicut per singula demonstravi? Cum ergo ipse dicat qui Veritas est (Joan. XIV, 6), Oportebat adimpleri omnia; quomodo isti negant, nisi quia veritati inimici sunt? Si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus verissimum demonstratorem corporis sui. Cum enim dixisset, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et", + "candidate_score": 0.645382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_342", + "bdc_text": "in initio extinctus conatus est Zwei Augustinereremiten , die evangelisch gepredigt hatten , mußten Ende 1534 dem Druck der bayerischen Herzöge weichen ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_142", + "psc_text": "Aegyptiorum? Aut si praefiguratione prophetica Aegyptus mundum significat, quare non communicant Ecclesiae orbis terrarum? 42. Proinde perscrutentur Scripturas, et contra tam multa testimonia, quibus ostenditur Ecclesia Christi toto terrarum orbe diffundi, vel unum proferant tam certum et tam manifestum quam illa sunt, quo demonstrent Ecclesiam Christi periisse de caeteris gentibus, et in sola Africa remansisse, tanquam ab alio initio, non ab Jerusalem, sed a Carthagine, ubi primo episcopum contra episcopum levaverunt. Si autem velimus intelligere Donatum principem Tyri, quia Tyrus Carthago cognominata est, quae in eum per Ezechielem prophetantur? Ubi eum maxime designat, quod ei dicitur: Ostendam tibi quia homo es et non Deus. Isti enim de hujus magis quam de Dei nomine gloriantur. Et cum solus Deus sine peccato sit, et sacerdos ille qui interpellat pro nobis, quia et de ipso dictum est, Qui est super omnia Deus benedictus in saecula (Rom. IX, 5) : isti Donati imitatores ita", + "candidate_score": 0.644721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_423_425", + "bdc_text": "Interim scribendo nihil quam tempus perdimus et animos magis alienamus . Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt . Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_23", + "psc_text": "convertunt, multa etiam propter exercendas rationales mentes figurate atque obscure posita per aenigmatis imagines vel ambiguitatis ancipitem sensum, fallaci aliquando interpretationi consonare et convenire creduntur, hoc etiam praedico atque propono, ut quaeque aperta et manifesta deligamus. Quae si in sanctis Scripturis non invenirentur, nullo modo esset unde aperirentur clausa et illustrarentur obscura. Verbi enim gratia, videte quam facile sit vel nobis in eos dicere, vel illis in nos, quod ait Dominus Pharisaeis: Similes estis monumentis dealbatis, quae aforis apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia: sic et vos aforis quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate (Matth. XXIII, 27, 28) . Haec sive in illos a nobis, sive ab eis in nos dicantur, nisi prius probetur manifestissimis documentis qui sint, qui cum sint injusti, justos se esse confingant, conviciante magis levitate quam convincente veritate dici, quis mediocriter sanus ignoret? Aliter quippe", + "candidate_score": 0.642938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_376", + "bdc_text": "illic evangelium est , atque dominus dedit , dum illic fui , et nisi ultro dissipent eam concionatores , optime de hac ecclesia spero .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_31", + "psc_text": "gentes, quia eo carebant, tanquam siccitas erat. Erat autem apud illum populum hoc munus in vellere, id est in velamine et quasi in nube secreti, quia nondum fuerat revelatum. Nunc autem videmus orbem terrarum jam revelato rore saginari per Evangelium Domini nostri Jesu Christi, quod tunc in illo tegmine figurabatur: illam vero gentem amisso sacerdotio quod habebat, quia in Scripturis non intelligit Christum, tanquam in sicco vellere remansisse. Nec in talibus tamen rerum figuris, quamvis non videam quid hic aliud possit intelligi, volo quaeramus Ecclesiam. Prorsus quae alicujus vel talis interpretationis indigent, interim seponamus: non quia falsa sunt, quae hoc modo de talibus tanquam involucris interpretando solvuntur; sed quia vel interpretem quaerunt, nolo in eis nostra ingenia comparentur; sed aperta veritas clamet, luceat, in obturatas aures irrumpat, dissimulantium oculos feriat; nemo in eis latebris quaerat falsae suae sententiae locum, omnem conatum contradicendi confundat, omnem frontem impudentis elidat. CAPUT VI.--11. O", + "candidate_score": 0.642282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_116_118", + "bdc_text": "Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 . Juli 1535 konnten die katholisch gebliebenen Fürsten Norddeutschlands das Vordringen der Reformation nicht mehr hindern ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_107", + "psc_text": "deinde processum in Judaeam, et Samariam, donec in totam terram, ubi adhuc crescit Ecclesia, et inde usque in finem etiam reliquas gentes, ubi adhuc non est, obtineat, Scripturis sanctis testibus consequenter ostenditur: quisquis aliud evangelizaverit, anathema sit. CAPUT XIII.--Aliud autem evangelizat, qui periisse dicit de caetero mundo Ecclesiam, et in parte Donati in sola Africa remansisse dicit. Ergo anathema sit. Aut legat mihi hoc in Scripturis sanctis, et non sit anathema. 33. Lego, inquit: Nam Enoch unus inter omnes homines placuit Deo, et translatus est (Gen. V, 24) : et postea toto mundo aquarum inundatione deleto, solus Noe cum conjuge et filiis et nuribus suis in arca meruit liberari (Id. VII, 1) . Adjungunt etiam de Loth, quod solus cum filiabus de Sodomis liberatus sit (Id. XIX, 12) . De ipso quoque Abraham, Isaac, et Jacob, quod pauci fuerint Deo placentes, in terra idolis et daemonibus dedita. Postremo jam multiplicato", + "candidate_score": 0.642088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_336_338", + "bdc_text": "propiciis . diris revocabitis orbi bellum istud exitiale ? Eo pacto ergo sistetis sanguinem sanctorum in Gallia , promovebitis cursum evangelii in Anglia et in Schotia et paci inservietis Germaniae ?", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_146", + "psc_text": "impleri omnia quae de Christo et Ecclesia praedicta sunt: oportet ergo et in eis praedicari. CAPUT XVII.--Quomodo ergo isti dicunt jam esse completum quod Dominus ait, praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 47) : sed postea caeteris deficientibus, solam Christo Africam remansisse; cum adhuc illud implendum sit, nondum impletum sit? Cum autem impletum fuerit, veniet finis. Sic enim Dominus ait: Et praedicabitur hoc Evangelium regni in universo orbe, in testimonium omnibus gentibus; et tunc veniet finis (Matth. XXIV, 14) . Quomodo ergo, cum adimpleta esset fides omnium gentium, tunc perditio gentium excepta Africa, consecuta est? Quandoquidem ipsa fides omnium gentium nondum adimpleta est. 44. Nisi forte hoc restat hominum insaniae, ut dicant, non ex illis Ecclesiis, quae fundatae sunt per Apostolorum labores, adimpleri praedicationem Evangelii in omnibus gentibus, sed illis pereuntibus, earum reparationem ex Africa futuram per partem Donati, et", + "candidate_score": 0.641443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_213", + "bdc_text": "Non aedificamus civitatem Platonicam Vgl. ebd. , Z. 135f. , sed prodimus impudentiam eorum , qui verbis sibi sumunt posse tot ecclesiis prospicere , cum certo sint omnibus exitio .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_226", + "psc_text": "Scripturarum canonem complent, legendo perspicitis. Non est obscura quaestio in qua vos fallant, quos ipse Dominus praedixit futuros atque dicturos, Ecce hic est Christus, ecce illic: ecce in deserto, quasi ubi non est frequentia multitudinis: ecce in cubiculis (Matth. XXIV, 23, 26) , quasi in secretis traditionibus atque doctrinis. Habetis Ecclesiam ubique diffundi, et crescere usque ad messem. Habetis civitatem, de qua ipse qui eam condidit, ait: Non potest civitas abscondi super montem constituta (Id. V, 14) . Ipsa est ergo quae non in aliqua parte terrarum, sed ubique notissima est. Haec temporales aliquando etiam in suis frumentis patitur tempestates, ut in quibusdam locis non cognoscantur; sed tamen etiam illic latent: neque enim falli potest divina sententia, quoniam crescunt usque ad messem. 73. Itaque et in aliis gentibus saepe nonnulla membra Ecclesiae praevalentibus haeresum et schismatum seditionibus, pressa atque obumbrata sunt; et tamen quia inerant, paulo post nullo dubitante claruerunt:", + "candidate_score": 0.641135, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_174", + "psc_text": "tua orbis terrarum (Isai. LXII, 4) : quia ei dicitur, quam nemo christianus nisi Ecclesiam Christi intelligit. Sicut non eget interprete, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 28, 29) : quia in eo psalmo dicitur, ubi passio Domini etiam teste Evangelio declaratur (Matth. XXVII, 35, et Joan. XIX, 24). Sicut non eget interprete, Quia oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Sicut non eget interprete, Et eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram (Act. I, 8) . Coepisse enim Ecclesiam ab Jerusalem, atque inde isse circum Judaeam, et Samariam, et caeteras gentes, consequentia gesta testantur canonicis firmata documentis. Sicut non eget", + "candidate_score": 0.639793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_18_20", + "bdc_text": "in hoc von Bucer am Rande nachgetragen. absque colloquio parum profecturos . Hoc autem etsiE : etiamsi .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_70", + "psc_text": "istis certa praedictio, quia et Deus etiam futuras praevidet voluntates. CAPUT X.--24. Verumtamen quanquam haec et tardis cordibus pateant, audiamus hinc et ipsius Verbi vocem ore propriae carnis expressam. Certe cum post resurrectionem praeberet se etiam contrectandum atque palpandum manibus dubitantium discipulorum, et cum accepisset coram illis, et manducasset quod ei porrexerant, dixit eis: Isti sunt sermones quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. De quo autem, nisi de illo scripta sunt, quae nos quoque commemoravimus ex Lege, et Prophetis, et Psalmis, sicut per singula demonstravi? Cum ergo ipse dicat qui Veritas est (Joan. XIV, 6), Oportebat adimpleri omnia; quomodo isti negant, nisi quia veritati inimici sunt? Si autem obscura esse adhuc dicunt, et hinc ipsum caput audiamus verissimum demonstratorem corporis sui. Cum enim dixisset, quia oportebat adimpleri omnia scripta in Lege Moysi, et", + "candidate_score": 0.635584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_123_125", + "bdc_text": "Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen . Bullinger widmete ihm 1554 \"De gratia dei iustificante\" ( HBBibl I 276 ) und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_174", + "psc_text": "tua orbis terrarum (Isai. LXII, 4) : quia ei dicitur, quam nemo christianus nisi Ecclesiam Christi intelligit. Sicut non eget interprete, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 28, 29) : quia in eo psalmo dicitur, ubi passio Domini etiam teste Evangelio declaratur (Matth. XXVII, 35, et Joan. XIX, 24). Sicut non eget interprete, Quia oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Sicut non eget interprete, Et eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram (Act. I, 8) . Coepisse enim Ecclesiam ab Jerusalem, atque inde isse circum Judaeam, et Samariam, et caeteras gentes, consequentia gesta testantur canonicis firmata documentis. Sicut non eget", + "candidate_score": 0.634661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_372_374", + "bdc_text": "Dezember 1534 vgl. HBBW IV [Nr. 496 ] , S. 453-456 . , omnia iussu magistratus mei . Existimo hic quoque me nihil fecisse temere . Augustae autem , ubi tantum cępta omnia essent , nondum firmata et concionatorum dissidia magis proferrent se , ne posteriora haberent peius prioribus , revocatus sum ab Augustensibus et missus a meisZur erneuten Berufung Bucers nach Augsburg nach seiner Rückkehr aus Kassel s. oben Nr. 538 , Anm. 15f. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_153", + "psc_text": "Gestis et municipalibus et ecclesiasticis traditores, qui postea proferuntur a vobis tanquam traditorum absentium damnatores. Nempe Nundinarius illius temporis diaconus vester, apud Zenophilum consularem omnes Lucillae nundinas patefecit, quae damnationem Caeciliani emit ab episcopis, qui ei factus fuerat inimicus, verum praedicans. Nempe ipsi postea litteras ad imperatorem Constantinum dederunt, datisque ab eo, sicut petiverant, disceptatoribus episcopis non consenserunt, eosdemque postmodum apud illum tanquam iniquos judices accusaverunt, et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum Imperatorem appellaverunt, eodemque inter partes audiente calumniatores inventi atque damnati, in eadem furoris pertinacia permanserunt. Nempe vos ipsi, qui propterea dicitis christianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus Apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicaverunt eis, quos vestri majores septuaginta episcoporum concilio Carthaginensi damnaverant; nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? Nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur, et Gestis proconsularibus a vobis accusatus et oppugnatus;", + "candidate_score": 0.634533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_99", + "bdc_text": "adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_2", + "psc_text": "ipsis vel a nobis dicatur, collata disputatione omnibus appareret. In multorum enim manibus illam Epistolam esse didicimus, qui etiam multa ex illa memoriter tenent, aliquid verum adversus nos eum dixisse arbitrantes. Sed nunc si legere voluerint quae respondimus, profecto intelligent quid sibi abjiciendum, et quid tenendum sit. Neque enim illa nostra sunt, sicut ipsi possunt considerare, si velint sine studio partium judicare: nam de Scripturis sanctis ita sunt omnia prolata et probata, ut ea negare non possit, nisi qui illarum Scripturarum se inimicum esse profitetur. Sed de illo opere nostro video quid possint dicere illius tam malae causae pertinacissimi defensores: me videlicet absentis Epistolae respondisse, ubi verba mea ille non audiret, quibus continuo responderet. Defendat ergo verba Epistolae suae, et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque convicta. Aut si hoc non vult, faciat et ipse huic Epistolae meae, quod ego illi ipsius, cui jam respondi. Illam", + "candidate_score": 0.633874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_359", + "bdc_text": "Improbas , quod circumierim et visitarim ecclesias , cum dederim eo damnum et meae et Gallicis ecclesiis .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_101", + "psc_text": "Jerusalem et in circuitu usque in Illyricum repleverim Evangelium Christi (Rom. XV, 15-19) . Quaerite, Donatistae, si nescitis, quaerite ab Jerusalem per terrena itinera in circuitu usque in Illyricum quot mansiones sint: si tot Ecclesias computemus, dicite quemadmodum per Africanas contentiones perire potuerunt. Ad Corinthios, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses, ad Colossenses, vos solas Apostoli Epistolas in lectione, nos autem et Epistolas in lectione ac fide, et ipsas Ecclesias in communione retinemus. Jamvero Galatia non una Ecclesia est, sed in ea regione innumerabiles. Corinthios autem videte quemadmodum salutaverit: Paulus apostolus Jesu Christi per voluntatem Dei, et Timotheus frater, Ecclesiae Dei quae est Corinthi, cum sanctis omnibus, qui sunt in universa Achaia (II Cor. I, 1) . Quot putatis esse Ecclesias in universa Achaia? Fortasse ubi Achaia sit, nescitis, et de tam incognita provincia tanta caecitate judicatis, ut eam criminibus Afrorum periisse dicatis. Nonne plena sunt florentissimis Ecclesiis omnia loca", + "candidate_score": 0.632827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_123", + "bdc_text": "Nach seiner Krönung ließ Christian , der schon früh evangelisch gesinnt und ein Vertrauter Bugenhagens war , die ( lutherische ) Reformation in Dänemark , Norwegen und Schleswig-Holstein einführen .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_174", + "psc_text": "tua orbis terrarum (Isai. LXII, 4) : quia ei dicitur, quam nemo christianus nisi Ecclesiam Christi intelligit. Sicut non eget interprete, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 28, 29) : quia in eo psalmo dicitur, ubi passio Domini etiam teste Evangelio declaratur (Matth. XXVII, 35, et Joan. XIX, 24). Sicut non eget interprete, Quia oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Sicut non eget interprete, Et eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram (Act. I, 8) . Coepisse enim Ecclesiam ab Jerusalem, atque inde isse circum Judaeam, et Samariam, et caeteras gentes, consequentia gesta testantur canonicis firmata documentis. Sicut non eget", + "candidate_score": 0.632344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_246", + "bdc_text": "Er war 1539 an der Reformation von Leipzig beteiligt , nahm als Schreiber der protestantischen", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_91", + "psc_text": "Scriptura ita narrans: His igitur auditis, compuncti sunt corde, dicentes ad Petrum et ad Apostolos: Quid faciemus, viri fratres? Ostendite nobis. Petrus autem dixit ad eos: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi in remissionem peccatorum, et accipietis gratiam Spiritus sancti. Vobis est enim promissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscumque advocaverit Dominus Deus noster. Et aliis quidem verbis plurimis testificabatur eis dicens: Salvamini a generatione prava hac. Illi vero recepto verbo hoc, crediderunt, et baptizati sunt. Et adjectae sunt in illa die animae circiter tria millia (Act. I et II) . Ecce quemadmodum coepta est ab Jerusalem, inde itura Ecclesia per omnes linguas: quod etiam praesignatum est in eis, qui ibidem constituti accepto Spiritu sancto linguis omnibus sunt locuti. 30. Jam per alias gentes quemadmodum ierit, quod etiam ipse Petrus praedixerat, ubi ait, Vobis est promissio et filiis vestris, et omnibus qui longe", + "candidate_score": 0.631772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_374", + "bdc_text": "Augustae autem , ubi tantum cępta omnia essent , nondum firmata et concionatorum dissidia magis proferrent se , ne posteriora haberent peius prioribus , revocatus sum ab Augustensibus et missus a meisZur erneuten Berufung Bucers nach Augsburg nach seiner Rückkehr aus Kassel s. oben Nr. 538 , Anm. 15f. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_153", + "psc_text": "Gestis et municipalibus et ecclesiasticis traditores, qui postea proferuntur a vobis tanquam traditorum absentium damnatores. Nempe Nundinarius illius temporis diaconus vester, apud Zenophilum consularem omnes Lucillae nundinas patefecit, quae damnationem Caeciliani emit ab episcopis, qui ei factus fuerat inimicus, verum praedicans. Nempe ipsi postea litteras ad imperatorem Constantinum dederunt, datisque ab eo, sicut petiverant, disceptatoribus episcopis non consenserunt, eosdemque postmodum apud illum tanquam iniquos judices accusaverunt, et ab aliis sibi ad Arelatum datis ad ipsum Imperatorem appellaverunt, eodemque inter partes audiente calumniatores inventi atque damnati, in eadem furoris pertinacia permanserunt. Nempe vos ipsi, qui propterea dicitis christianam sanctitatem de tot gentibus, in quibus Apostoli eam fundatissimam reliquerunt, penitus esse deletam, quia communicaverunt eis, quos vestri majores septuaginta episcoporum concilio Carthaginensi damnaverant; nonne illis, quos trecenti decem Bagaiensi concilio cum Maximiano damnastis, modo communicatis? Nonne Praetextatus Assuritanus et in ipso concilio damnatus legitur, et Gestis proconsularibus a vobis accusatus et oppugnatus;", + "candidate_score": 0.631464, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_338", + "bdc_text": "Eo pacto ergo sistetis sanguinem sanctorum in Gallia , promovebitis cursum evangelii in Anglia et in Schotia et paci inservietis Germaniae ?", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_101", + "psc_text": "Jerusalem et in circuitu usque in Illyricum repleverim Evangelium Christi (Rom. XV, 15-19) . Quaerite, Donatistae, si nescitis, quaerite ab Jerusalem per terrena itinera in circuitu usque in Illyricum quot mansiones sint: si tot Ecclesias computemus, dicite quemadmodum per Africanas contentiones perire potuerunt. Ad Corinthios, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses, ad Colossenses, vos solas Apostoli Epistolas in lectione, nos autem et Epistolas in lectione ac fide, et ipsas Ecclesias in communione retinemus. Jamvero Galatia non una Ecclesia est, sed in ea regione innumerabiles. Corinthios autem videte quemadmodum salutaverit: Paulus apostolus Jesu Christi per voluntatem Dei, et Timotheus frater, Ecclesiae Dei quae est Corinthi, cum sanctis omnibus, qui sunt in universa Achaia (II Cor. I, 1) . Quot putatis esse Ecclesias in universa Achaia? Fortasse ubi Achaia sit, nescitis, et de tam incognita provincia tanta caecitate judicatis, ut eam criminibus Afrorum periisse dicatis. Nonne plena sunt florentissimis Ecclesiis omnia loca", + "candidate_score": 0.628184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_275_277", + "bdc_text": "Impotentius tractat adversarios tam falsa ipsi opinione creditos quam veros . Hoc tamen verum est , ipsum nulli unquam bellum intulisse priorem . Provocatus est a papistis , provocatus est a Muntzero et Carolostadio , cum quo utE :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_8", + "psc_text": "vera dicimus, quoniam Gesta quae proferimus, et litteris Imperatoris ad quem tunc et primo scripserunt et postmodum appellaverunt, et totius orbis communione firmamus; quae autem illi dicunt, ideo falsa esse convincuntur, quia ipsis temporibus, cum eadem quaestio versaretur, obtinere causam suam minime potuerunt: major in eis apparet sacrilegae animositatis furor et animarum innocentium persecutio, quam si solo schismatis crimine tenerentur. Et illa quidem tribuant, non omnibus, sed quibus voluerint suorum, schisma tamen crimen est omnium. Porro si crimina traditionis et persecutionis vera volunt esse quae objiciunt, et falsa quae objiciuntur a nobis, nec sic purgantur a crimine schismatis. Ad quosdam quippe illa pertinere possunt, non ad universum orbem christianum. Quem si contagione perisse arbitrantur; omitto dicere, quam multa sancti bono pacis etiam cognita mala in hominum congregatione toleraverint: illud dico, isti ostendant, quomodo eorum contagione non perierint, quos sacrilegos incestatores consecratae pudicitiae feminarum inter se latere vel latuisse, vel modo", + "candidate_score": 0.627622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_176_178", + "bdc_text": "LThK IX 1238 ; Wilhelm de Vries , Rom und die Patriarchate des Ostens , Freiburg- München 1963 . - Orbis academicus 111/4 , S. 18. .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_101", + "psc_text": "Jerusalem et in circuitu usque in Illyricum repleverim Evangelium Christi (Rom. XV, 15-19) . Quaerite, Donatistae, si nescitis, quaerite ab Jerusalem per terrena itinera in circuitu usque in Illyricum quot mansiones sint: si tot Ecclesias computemus, dicite quemadmodum per Africanas contentiones perire potuerunt. Ad Corinthios, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses, ad Colossenses, vos solas Apostoli Epistolas in lectione, nos autem et Epistolas in lectione ac fide, et ipsas Ecclesias in communione retinemus. Jamvero Galatia non una Ecclesia est, sed in ea regione innumerabiles. Corinthios autem videte quemadmodum salutaverit: Paulus apostolus Jesu Christi per voluntatem Dei, et Timotheus frater, Ecclesiae Dei quae est Corinthi, cum sanctis omnibus, qui sunt in universa Achaia (II Cor. I, 1) . Quot putatis esse Ecclesias in universa Achaia? Fortasse ubi Achaia sit, nescitis, et de tam incognita provincia tanta caecitate judicatis, ut eam criminibus Afrorum periisse dicatis. Nonne plena sunt florentissimis Ecclesiis omnia loca", + "candidate_score": 0.621738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_2", + "psc_text": "ipsis vel a nobis dicatur, collata disputatione omnibus appareret. In multorum enim manibus illam Epistolam esse didicimus, qui etiam multa ex illa memoriter tenent, aliquid verum adversus nos eum dixisse arbitrantes. Sed nunc si legere voluerint quae respondimus, profecto intelligent quid sibi abjiciendum, et quid tenendum sit. Neque enim illa nostra sunt, sicut ipsi possunt considerare, si velint sine studio partium judicare: nam de Scripturis sanctis ita sunt omnia prolata et probata, ut ea negare non possit, nisi qui illarum Scripturarum se inimicum esse profitetur. Sed de illo opere nostro video quid possint dicere illius tam malae causae pertinacissimi defensores: me videlicet absentis Epistolae respondisse, ubi verba mea ille non audiret, quibus continuo responderet. Defendat ergo verba Epistolae suae, et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque convicta. Aut si hoc non vult, faciat et ipse huic Epistolae meae, quod ego illi ipsius, cui jam respondi. Illam", + "candidate_score": 0.619187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_253", + "bdc_text": "praelegente Luthero ante annos tres , nuper vero ęditusIn epistolam S.", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_83", + "psc_text": "documenta salubria et novissima dereliquit. His enim dictis mox ascendit in coelum: praemunire voluit aures nostras adversus eos, quos procedentibus temporibus exsurrecturos esse praedixerat, et dicturos, Ecce hic est Christus, ecce illic (Matth. XXIV, 23) . Quibus ne crederemus admonuit. Nec ulla nobis excusatio est, si crediderimus contra vocem pastoris, tam claram, tam apertam, tam manifestam, ut nemo vel obtusus et tardus corde possit dicere, Non intellexi. Quis enim non intelligat, Sic oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem? Quis non intelligat, Eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram? His dictis, elevatus est, et nubes suscepit eum, et viderunt eum euntem in coelum? Quid hoc est, rogo? Cum verba novissima hominis morientis audiuntur, ituri ad inferos, nemo eum dicit esse mentitum, et impius judicatur haeres, qui", + "candidate_score": 0.617007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_121", + "bdc_text": "vgl. PC II 292. , nec multum abest , ut totum regnum Daniae cedat Christierno iunioriHerzog Christian von Schleswig-Holstein , 1503-1559 , ab 1537 als Christian III .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_174", + "psc_text": "tua orbis terrarum (Isai. LXII, 4) : quia ei dicitur, quam nemo christianus nisi Ecclesiam Christi intelligit. Sicut non eget interprete, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 28, 29) : quia in eo psalmo dicitur, ubi passio Domini etiam teste Evangelio declaratur (Matth. XXVII, 35, et Joan. XIX, 24). Sicut non eget interprete, Quia oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Sicut non eget interprete, Et eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram (Act. I, 8) . Coepisse enim Ecclesiam ab Jerusalem, atque inde isse circum Judaeam, et Samariam, et caeteras gentes, consequentia gesta testantur canonicis firmata documentis. Sicut non eget", + "candidate_score": 0.616593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_288", + "bdc_text": "Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ;", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_79", + "psc_text": "alto. In qua utique civitate sedere eos jussit quoadusque induerentur virtute ex alto, id est, Spiritu sancto, quem se missurum esse promiserat, ab ea civitate coepturam praedixit Ecclesiam. Si autem non eam putant esse Jerusalem, audiant quod sequitur: Produxit autem illos usque Bethaniam, et levavit manus suas, et benedixit illos. Et factum est cum benedixisset illos, discessit ab eis. Et ipsi reversi sunt cum gaudio magno in Jerusalem, et fuerunt semper in templo laudantes Deum (Luc. XXIV, 48 53) . Ecce ubi ostenditur illa civitas, in qua eos sedere jussit, donec induerentur virtute ex alto. CAPUT XI.--27. Et hic quidem quot diebus cum eis fuerit, posteaquam se vivum post passionem suam oculis eorum et manibus demonstravit, praetermissum est; non autem tacetur in Actibus Apostolorum, ubi rursus eadem manifestatione verborum dominicorum futura per orbem terrarum praenuntiatur Ecclesia: ubi nullus omnino dubitare permittatur, nisi qui de sanctarum Scripturarum fide dubitat, illam esse", + "candidate_score": 0.612385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_335_337", + "bdc_text": "E : propiciis . diris revocabitis orbi bellum istud exitiale ?", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_234", + "psc_text": "ex mortuis resurrexerit, credent (Luc. XVI, 29-31) . Dixit Moyses, quod in semine Abrahae benedicentur omnes gentes (Gen. XXII, 18) . Dixerunt Prophetae, Tu vocaberis voluntas mea, et terra tua orbis terrarum (Isai. LXII, 4) ; et, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae (Psal. XXI, 28) . His et talibus tam manifestis praenuntiationibus Ecclesiam demonstrantibus, isti credere noluerunt. Surrexit Dominus a mortuis, dixit in nomine suo praedicari poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 47) . Illi qui Moysi et Prophetis non crediderant, nec Domino resurgenti a mortuis crediderunt; quid restat, nisi ut divitis illius tormenta sortiantur? Quae vos fugientes dum adhuc tempus est, antequam de hac vita emigretur, divinis eloquiis constanter inhaerete, ut nec in vita conturbemini, et post hanc vitam quod semini Abrahae promissum est, accipere mereamini. Amen.", + "candidate_score": 0.612274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_191_193", + "bdc_text": "Clamant quidam : \"Botz wundenVgl . ebd. Z. 111-113 . . \" Hos ex ipsorum sermone video mittendos esse .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_2", + "psc_text": "ipsis vel a nobis dicatur, collata disputatione omnibus appareret. In multorum enim manibus illam Epistolam esse didicimus, qui etiam multa ex illa memoriter tenent, aliquid verum adversus nos eum dixisse arbitrantes. Sed nunc si legere voluerint quae respondimus, profecto intelligent quid sibi abjiciendum, et quid tenendum sit. Neque enim illa nostra sunt, sicut ipsi possunt considerare, si velint sine studio partium judicare: nam de Scripturis sanctis ita sunt omnia prolata et probata, ut ea negare non possit, nisi qui illarum Scripturarum se inimicum esse profitetur. Sed de illo opere nostro video quid possint dicere illius tam malae causae pertinacissimi defensores: me videlicet absentis Epistolae respondisse, ubi verba mea ille non audiret, quibus continuo responderet. Defendat ergo verba Epistolae suae, et, si potest, ostendat responsionibus meis non ea fuisse refutata atque convicta. Aut si hoc non vult, faciat et ipse huic Epistolae meae, quod ego illi ipsius, cui jam respondi. Illam", + "candidate_score": 0.611332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_141", + "bdc_text": "Manfred E. Welti , Kleine Geschichte der italienischen Reformation , Gütersloh 1985 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_101", + "psc_text": "Jerusalem et in circuitu usque in Illyricum repleverim Evangelium Christi (Rom. XV, 15-19) . Quaerite, Donatistae, si nescitis, quaerite ab Jerusalem per terrena itinera in circuitu usque in Illyricum quot mansiones sint: si tot Ecclesias computemus, dicite quemadmodum per Africanas contentiones perire potuerunt. Ad Corinthios, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses, ad Colossenses, vos solas Apostoli Epistolas in lectione, nos autem et Epistolas in lectione ac fide, et ipsas Ecclesias in communione retinemus. Jamvero Galatia non una Ecclesia est, sed in ea regione innumerabiles. Corinthios autem videte quemadmodum salutaverit: Paulus apostolus Jesu Christi per voluntatem Dei, et Timotheus frater, Ecclesiae Dei quae est Corinthi, cum sanctis omnibus, qui sunt in universa Achaia (II Cor. I, 1) . Quot putatis esse Ecclesias in universa Achaia? Fortasse ubi Achaia sit, nescitis, et de tam incognita provincia tanta caecitate judicatis, ut eam criminibus Afrorum periisse dicatis. Nonne plena sunt florentissimis Ecclesiis omnia loca", + "candidate_score": 0.609992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_344", + "bdc_text": "Studien zur Kommunikation des Aufruhrs in süddeutschen Reichsstädten , Stuttgart 1978 .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_93", + "psc_text": "sunt in regionibus Judaeae, et Samariae, exceptis Apostolis, qui remanserunt Jerosolymis. Videte quemadmodum deinceps impleatur, quod per ordinem Dominus dixerat, Eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea, et Samaria, et usque in totam terram Jam in Jerusalem factum erat: sequebatur in Judaea, et Samaria, propter quod illi dispersi sunt in regionibus Judaeae, et Samariae. Hoc enim de illis mox dicitur: At illi qui dispersi erant, transeuntes per civitates et castella, evangelizabant verbum Dei. Quia vero ierant et Apostoli, audito quod recepisset Samaria verbum Dei, quando per impositionem manus eorum acceperunt Spiritum sanctum, ita dicitur de Petro et Joanne: Petrus autem et Joannes testificati verbum Domini, rediebant Jerosolymam, multisque viris Samaritanorum evangelizabant transeuntes. Deinde narratur de illo Eunucho, qui rediens ab Jerosolymis, a Philippo baptizatus est: et de ipso Philippo dicitur, Angelus autem Domini rapuit Philippum ab eo, et amplius non vidi eum Eunuchus. Ibat autem via sua gaudens:", + "candidate_score": 0.60802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_424", + "bdc_text": "Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt .", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_23", + "psc_text": "convertunt, multa etiam propter exercendas rationales mentes figurate atque obscure posita per aenigmatis imagines vel ambiguitatis ancipitem sensum, fallaci aliquando interpretationi consonare et convenire creduntur, hoc etiam praedico atque propono, ut quaeque aperta et manifesta deligamus. Quae si in sanctis Scripturis non invenirentur, nullo modo esset unde aperirentur clausa et illustrarentur obscura. Verbi enim gratia, videte quam facile sit vel nobis in eos dicere, vel illis in nos, quod ait Dominus Pharisaeis: Similes estis monumentis dealbatis, quae aforis apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia: sic et vos aforis quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate (Matth. XXIII, 27, 28) . Haec sive in illos a nobis, sive ab eis in nos dicantur, nisi prius probetur manifestissimis documentis qui sint, qui cum sint injusti, justos se esse confingant, conviciante magis levitate quam convincente veritate dici, quis mediocriter sanus ignoret? Aliter quippe", + "candidate_score": 0.601245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_226", + "bdc_text": "Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_192", + "psc_text": "Joannes et Paulus, et non unum dant: ecce non sunt unum Petrus et Judas, et unum dant: at vero Petrus et Paulus et unum sunt, et unum dant. Abraham et Cornelius ex fide justificati unum sunt, et non unum Sacramentum acceperunt: itemque Cornelius et Simon Magus non sunt unum, et unum Sacramentum acceperunt: at vero Cornelius, et ille spado, quem Philippus in itinere baptizavit, et unum sunt, et unum Sacramentum acceperunt (Id. X, 48, et VIII, 13, 38). Cum ergo unum est Sacramentum, nec diversi datores, nec diversi perceptores faciunt ut non sit unum quod unum est. 59. Isti autem dum volunt hominum esse quod Christi est, res falsissimas et absurdissimas persuadere conantur, ut prope tot sint baptismi, quot homines per quos dantur. Itaque illud quod Dominus ait de homine et opere hominis, Arbor bona bonos fructus facit, arbor mala malos fructus facit (Matth. VII, 17) ; isti ad hoc", + "candidate_score": 0.598847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_277", + "bdc_text": "Provocatus est a papistis , provocatus est a Muntzero et Carolostadio , cum quo utE :", + "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Epistola-ad-Catholicos-sive-De-unitate-ecclesiae_window_0", + "psc_text": "Epistola ad Catholicos sive De unitate ecclesiae Proposita quaestione, Sitne Christi Ecclesia apud Catholicos, an apud Donatistas, quod hic nonnisi ex sacrae Scripturae locis certis et claris definiendum: proferuntur primum testimonia ex Instrumento vetere ac novo quam plurima, quibus ostenditur doceri evidenter ac certo, Ecclesiam Christi veram eam esse, quae toto terrarum orbe diffunditur. Deinde vero, quae pauca ex iisdem canonicis Scripturis objectari a schismaticis solent pro parte Donati, ea et ambigua incertaque esse, et per se ad eorum tuendam causam, cum ratione contraria explicari possint, nullum robur habere. Donatistarum etiam de traditione, de persecutione, aliaeque in Catholicos calumniae data occasione refutantur. AUGUSTINUS episcopus, dilectissimis fratribus ad nostrae dispensationis curam pertinentibus: Salus quae in Christo est, et pax unitatis et charitatis ejus sit vobiscum, et integer spiritus vester et anima et corpus in diem Domini nostri Jesu Christi servetur. CAPUT PRIMUM.--1. Meministis, fratres, Petiliani Donatistarum Constantiniensis episcopi perparvam Epistolae partem", + "candidate_score": 0.597036, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.717833, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_69_71", + "bdc_text": "1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3000", + "psc_text": "Sed meministis dictum, Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, ego autem dico in Christo et in Ecclesia (Ephes. V, 23, 31, 32) . Si ergo duo sunt in carne una, duo sunt in voce una. Caput nostrum, Dominus Christus, locutus est ad Judaeos ea quae audivimus, cum Evangelium legeretur, caput ad inimicos suos: loquatur et corpus, id est, Ecclesia, ad inimicos suos. Nostis ad quos loquatur. Quid habet loqui? Non dixi de meo, ut vox una sit: quia caro una, vox una. Hoc ergo illis dicamus: voce Ecclesiae loquor. O fratres, filii dispersi, oves errantes, rami praecisi, quid mihi calumniamini? Quid me non agnoscitis? Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me: Judaeis dicit caput nostrum, quod vobis corpus dicit: Quaeretis me, et non invenietis (Joan. VII, 36) . Quare? Quia non scrutamini Scripturas, quae testimonium perhibent de me.", + "candidate_score": 0.717833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71_73", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1027", + "psc_text": "crucifixus; qui traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Ipse est caput Ecclesiae, ipse panis de illa terra. Corpus autem ejus quod est? Conjux ejus, id est Ecclesia. Erunt enim duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in Ecclesia (Ephes. V, 31 et 32) . Sic et Dominus in Evangelio, cum de viro et de uxore diceret: Igitur jam non sunt duo, sed una caro (Matth. XIX, 6) . Ergo unum voluit esse hominem Deum Christum et Ecclesiam. Ibi caput, et hic membra. Noluit resurgere cum membris, sed ante membra, ut haberent quod sperarent membra. Sed ideo mori voluit caput, ut prius resurgeret caput; prius ire in coelum caput, ut in capite suo spem haberent caetera membra, et exspectarent impleri erga se quod praemissum est in capite. Quid enim opus erat Christo mori, Verbo Dei, per quod facta sunt omnia,", + "candidate_score": 0.710557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3004", + "psc_text": "6. Novi Testamenti testimonium pro Christo et Ecclesia. Haec Judaeis, et istis nostris. Quare? Quia istas Scripturas Veteris Testamenti et Judaei accipiunt, et nostri isti accipiunt. Sed ipsum Christum, quem illi non accipiunt, videamus si isti accipiunt. Dicat et ipse, dicat et pro se qui caput est, et pro corpore suo quod est Ecclesia, quia et in nobis caput loquitur pro corpore. Audi pro capite: Resurrexit a mortuis, invenit discipulos haesitantes, dubitantes, prae gaudio non credentes; aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis, Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die. Habes pro capite; dicat et pro corpore: Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 45, etc.) . Dicat ergo Ecclesia inimicis suis, dicat. Dicit plane, non tacet: sed illi audiant. Fratres, audistis testimonia, jam noscite me. Scrutamini Scripturas, in quibus", + "candidate_score": 0.710379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2543", + "psc_text": "est ministerium corpora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sititur. Misericordia miseris necessaria est. Frangis panem esurienti; quia invenisti esurientem: tolle famem; cui frangis panem? Tolle peregrinationem; cui exhibes hospitalitatem? Tolle nuditatem; cui praeparas vestem? Non sit aegritudo; quem visitas? Non sit captivitas; quem redimis? Non sit rixa; quem concordas? Non sit mors; quem sepelis? In illo saeculo futuro non erunt ista mala: ergo nec ista ministeria. Bene ergo Martha circa corporalem Domini, quid dicam, necessitatem an voluntatem? ministrabat carni mortali. Sed quis erat in carne mortali? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: ecce quod Maria audiebat. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1-14) . Ecce Martha cui ministrabat. Ergo, Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Hoc enim elegit, quod semper manebit: non auferetur ab ea. Circa unum se voluit occupari. Jam tenebat: Mihi autem adhaerere", + "candidate_score": 0.707592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_53_55", + "bdc_text": "1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere . Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3319", + "psc_text": "vere Paulus apostolus non erat aliquid; et tamen in comparatione Dei, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat (I Cor. III, 7) . Et vobis dicimus, et nobis dicimus, et nobis et vobis dicimus, quando petimus in nomine Christi temporalia ista. Certe enim petiistis. Nam quis non petat? Alius sanitatem petit, si aegrotat; alius liberationem petit, si in carcere constitutus est; alius portum rogat, si in navi turbatur; alius victoriam rogat, si cum hoste confligit; et in nomine Christi totum rogat, et nihil est quod rogat. Quid ergo rogandum est? Petite in nomine meo. Et non dixit quid, sed in verbis intelligimus quid petere debeamus. Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Petite, et accipietis, in nomine meo. Sed quid? Non nihil: quid autem? Ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc petite quod vobis sufficiat. Nam quando petis nihil: qui bibet de hac aqua, sitiet iterum (Joan.", + "candidate_score": 0.704636, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1027", + "psc_text": "crucifixus; qui traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Ipse est caput Ecclesiae, ipse panis de illa terra. Corpus autem ejus quod est? Conjux ejus, id est Ecclesia. Erunt enim duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in Ecclesia (Ephes. V, 31 et 32) . Sic et Dominus in Evangelio, cum de viro et de uxore diceret: Igitur jam non sunt duo, sed una caro (Matth. XIX, 6) . Ergo unum voluit esse hominem Deum Christum et Ecclesiam. Ibi caput, et hic membra. Noluit resurgere cum membris, sed ante membra, ut haberent quod sperarent membra. Sed ideo mori voluit caput, ut prius resurgeret caput; prius ire in coelum caput, ut in capite suo spem haberent caetera membra, et exspectarent impleri erga se quod praemissum est in capite. Quid enim opus erat Christo mori, Verbo Dei, per quod facta sunt omnia,", + "candidate_score": 0.702441, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_411_413", + "bdc_text": "Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo . per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3627", + "psc_text": "Jam estis de praedestinatis, vocatis, justificatis. Paulus Apostolus dicit: Neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium; sed fides. Dic adhuc, Apostole, adde, discerne; quia, Et daemones credunt et contremiscunt: ergo adde et discerne, daemones enim credunt, et contremiscunt quod oderunt. Distingue, Apostole, et circumcide fidem meam, et discerne causam meam de gente non sancta (Psal. XLII, 1). Plane distinguit, discernit, circumcidit. Et fides, inquit, quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6) . CAPUT VII. 7. Cultus gratuitus Dei. Qui solus animam satiat. Unusquisque ergo, fratres mei, inspiciat se intus, appendat se, probet se in omnibus factis suis, bonis operibus suis, quae faciat cum charitate, non exspectans retributionem temporalem, sed promissum Dei, faciem Dei. Non enim quidquid tibi Deus promittit, valet aliquid praeter ipsum Deum. Omnino me non satiaret Deus, nisi promitteret mihi se ipsum Deum. Quid est tota terra? Quid est totum mare? Quid est totum coelum? Quid sunt omnia sidera?", + "candidate_score": 0.699534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_201_203", + "bdc_text": "Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις . Iniquo et aegro animo estis in istos viros . Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_215", + "psc_text": "minatur judicium in futuro saeculo. Verba quae dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors, et verax (Psal. CI, 8, et CXLIV, 8) . Multum delectat omnes peccatores et amatores saeculi hujus, quia misericors et miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors. Sed si amas tam multa mitia, time ibi et ultimum quod ait, Et verax. Si enim nihil aliud diceret, nisi, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors; quasi jam converteres te ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro?", + "candidate_score": 0.697457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3000", + "psc_text": "Sed meministis dictum, Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, ego autem dico in Christo et in Ecclesia (Ephes. V, 23, 31, 32) . Si ergo duo sunt in carne una, duo sunt in voce una. Caput nostrum, Dominus Christus, locutus est ad Judaeos ea quae audivimus, cum Evangelium legeretur, caput ad inimicos suos: loquatur et corpus, id est, Ecclesia, ad inimicos suos. Nostis ad quos loquatur. Quid habet loqui? Non dixi de meo, ut vox una sit: quia caro una, vox una. Hoc ergo illis dicamus: voce Ecclesiae loquor. O fratres, filii dispersi, oves errantes, rami praecisi, quid mihi calumniamini? Quid me non agnoscitis? Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me: Judaeis dicit caput nostrum, quod vobis corpus dicit: Quaeretis me, et non invenietis (Joan. VII, 36) . Quare? Quia non scrutamini Scripturas, quae testimonium perhibent de me.", + "candidate_score": 0.697393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_53_55", + "bdc_text": "1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere . Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_994", + "psc_text": "agimus, nisi ut credant, non qui non credunt, sed qui adhuc parum credunt? Nam si nullo modo credidissent, hic non essent. Fides eos adduxit, ut audiant; fides eos fecit praesentes verbo Dei: sed ipsa fides quae germinavit irriganda est, nutrienda est, roboranda est. Hoc est quod agimus. Ego, inquit, plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus (I Cor. III, 6 et 7) . Loquendo, hortando, docendo, suadendo plantare possumus et rigare, non autem incrementum dare. Noverat autem ille cum quo loquebatur, qui fidei suae germinanti et adhuc tenerae, et adhuc infirmae, et ex magna parte titubanti, non tamen nullae fidei, sed alicui fidei adjutorem orabat, cui dicebat, Credo, Domine. CAPUT VII. 9. Quomodo et credendum quod intelligatur, et intelligendum quod credatur. Modo cum Evangelium legeretur, audistis: Si potes credere, ait Dominus Jesus patri pueri, si potes", + "candidate_score": 0.696943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_203_205", + "bdc_text": "Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt . Tu desyderas in nobis soliditatem et simplicitatem , brevitatem et puritatem Vgl. ebd. , Z. 122-124 . 136f. . Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_498", + "psc_text": "veritas, quam auditis per quemlibet loquatur; et nemo est major in vobis, nisi qui minor fuerit. Praeloquendum ergo nobis fuit ex more, et vos facite ex amore. SERMO XXI . De eo quod scriptum est in Psalmo LXIII, 11, Jucundabitur justus in Domino. 1. Jucunditas piorum in Deo etiam in hac vita.--Jucundabitur justus in Domino, et sperabit in eo, et gloriabuntur omnes recti corde. Hoc certe voce et ore cantamus. Haec verba Domino dixit et conscientia et lingua christiana, Jucundabitur justus in Domino, non in saeculo. Lux orta est justo, dicit alibi, et rectis corde jucunditas (Psal. XCVI, 11) . Quaerens unde jucunditas, hic audis, Jucundabitur justus in Domino. Lux orta est justo, dicit alibi; et alibi, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui (Psal. XXXVI, 4) . Quid nobis indicitur? quid donatur? quid jubetur? quid datur? Ut jucundemur in Domino. Quis jucundabitur in ea re quam non", + "candidate_score": 0.69385, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_205", + "bdc_text": "Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_498", + "psc_text": "veritas, quam auditis per quemlibet loquatur; et nemo est major in vobis, nisi qui minor fuerit. Praeloquendum ergo nobis fuit ex more, et vos facite ex amore. SERMO XXI . De eo quod scriptum est in Psalmo LXIII, 11, Jucundabitur justus in Domino. 1. Jucunditas piorum in Deo etiam in hac vita.--Jucundabitur justus in Domino, et sperabit in eo, et gloriabuntur omnes recti corde. Hoc certe voce et ore cantamus. Haec verba Domino dixit et conscientia et lingua christiana, Jucundabitur justus in Domino, non in saeculo. Lux orta est justo, dicit alibi, et rectis corde jucunditas (Psal. XCVI, 11) . Quaerens unde jucunditas, hic audis, Jucundabitur justus in Domino. Lux orta est justo, dicit alibi; et alibi, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui (Psal. XXXVI, 4) . Quid nobis indicitur? quid donatur? quid jubetur? quid datur? Ut jucundemur in Domino. Quis jucundabitur in ea re quam non", + "candidate_score": 0.693838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_323_325", + "bdc_text": "Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat . Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl . oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.693119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_407_409", + "bdc_text": "Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum . Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2268", + "psc_text": "libro tuo quem scripsisti (Exod. XXXII, 31, 32) . Quam paternis maternisque visceribus, quam securus hoc dixerit attendens justitiam et misericordiam Dei! ut quia justus est, non perderet justum, quia misericors est, ignosceret peccatoribus. CAPUT XXII. 25. Corde recedendum a malis, non corpore. Certe jam manifestum est prudentiae vestrae, quomodo accipienda sint omnia talia testimonia Scripturarum: ut quando Scriptura sonat, recedere nos debere a malis, non aliud intelligere jubeamur, nisi ut corde recedamus; ne majus malum in separatione bonorum committamus, quam in malorum conjunctione fugiamus, sicut ipsi Donatistae fecerunt. Qui si vere boni malos arguerent, ac non potius ipsi mali bonos infamarent, qualeslibet pro pace tolerarent, qui Maximianistas receperunt tanquam integros, quos tanquam perditos antea damnaverunt. Certe manifeste dixit propheta, Recedite et exite inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut intelligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit dictum suum. Dixit, Recedite. Quibus dixit? Utique justis. A quibus", + "candidate_score": 0.692161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_205_207", + "bdc_text": "Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis . De me non loquor ; scis , pro quibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3049", + "psc_text": "sed secundum debitum. Te autem coronat in miseratione et misericordia: et si tua merita praecesserunt, dicit tibi Deus, Discute bene merita tua, et videbis quia dona sunt mea. CAPUT IX. 9. Justitia Dei, quae Judaeis et Pelagianis ignota est. Gratia in Veteri Testamento occulta, in Novo revelata. Haec est ergo justitia Dei. Quomodo dicitur, Domini salus (Psal. III, 9) , non qua salvus est Dominus, sed quam dat eis quos salvos facit: sic et Dei gratia per Jesum Christum Dominum nostrum, justitia Dei dicitur, non qua justus est Dominus, sed qua justificat eos quos ex impiis justos facit. Quidam vero, quomodo aliquando Judaei, et Christianos se dici volunt, et adhuc ignorantes Dei justitiam, suam volunt constituere, etiam temporibus nostris, temporibus apertae gratiae, temporibus nunc revelatae prius occultae gratiae, temporibus nunc in area manifestae gratiae, quae aliquando latebat in vellere. Paucos intellexisse video, plures non intellexisse, quos ego nequaquam tacendo fraudabo.", + "candidate_score": 0.691801, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_202_204", + "bdc_text": "Iniquo et aegro animo estis in istos viros . Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt . Tu desyderas in nobis soliditatem et simplicitatem , brevitatem et puritatem Vgl. ebd. , Z. 122-124 . 136f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1075", + "psc_text": "ab illo pastore qui pacit Israel. Illi enim dictum est, Potabis eos in lacrymis, in mensura (Psal. LXXIX, 6) . Quod enim ait Apostolus, Non sinit tentari supra quam ferre potestis; hoc ait Propheta, In mensura. Tantum tu noli dimittere corripientem et hortantem, terrentem et consolantem, percutientem et sanantem. CAPUT VI. 13. Infirmus et aegrotus, in quo differrant. Christiana firmitas.--Quod infirmum est, inquit, non confortastis. Pastoribus malis dicit, pastoribus falsis, pastoribus sua quaerentibus, non quae Jesu Christi, ex commodo lactis et lanae gaudentibus, oves omnino non curantibus, et quod male habuit non corroborantibus. Inter infirmum, id est, non firmum: nam dicuntur infirmi etiam aegrotantes: sed inter infirmum et aegrotum, id est, male habentem, hoc mihi videtur interesse. Etenim ista, fratres, quae distinguere utcumque conamur; forte et nos possumus majore diligentia melius distinguere, et alius peritior vel lumine cordis plenior: interim ne fraudemini, quantum ad verba attinet Scripturae, quod sentio loquor.", + "candidate_score": 0.691488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_205", + "bdc_text": "Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_499", + "psc_text": "Quaerens unde jucunditas, hic audis, Jucundabitur justus in Domino. Lux orta est justo, dicit alibi; et alibi, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui (Psal. XXXVI, 4) . Quid nobis indicitur? quid donatur? quid jubetur? quid datur? Ut jucundemur in Domino. Quis jucundabitur in ea re quam non videt? An forte videmus Dominum? Hoc in promissione detinemus: nunc autem per fidem ambulamus, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino; per fidem, non per speciem (II Cor. V, 6, 7). Tunc ad speciem veniemus, quando implebitur quod item Joannes dicit: Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quando eum videbimus sicuti est (I Joan. III, 2) . Tunc ergo magna et perfecta jucunditas, et tunc plenum gaudium, ubi jam non spes lactat, sed res nutrit. Tamen etiam nunc, antequam res ipsa veniat nobis, antequam nos ad rem ipsam veniamus, jucundemur", + "candidate_score": 0.688834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_72_74", + "bdc_text": "Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2543", + "psc_text": "est ministerium corpora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sititur. Misericordia miseris necessaria est. Frangis panem esurienti; quia invenisti esurientem: tolle famem; cui frangis panem? Tolle peregrinationem; cui exhibes hospitalitatem? Tolle nuditatem; cui praeparas vestem? Non sit aegritudo; quem visitas? Non sit captivitas; quem redimis? Non sit rixa; quem concordas? Non sit mors; quem sepelis? In illo saeculo futuro non erunt ista mala: ergo nec ista ministeria. Bene ergo Martha circa corporalem Domini, quid dicam, necessitatem an voluntatem? ministrabat carni mortali. Sed quis erat in carne mortali? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: ecce quod Maria audiebat. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1-14) . Ecce Martha cui ministrabat. Ergo, Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Hoc enim elegit, quod semper manebit: non auferetur ab ea. Circa unum se voluit occupari. Jam tenebat: Mihi autem adhaerere", + "candidate_score": 0.688162, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_52_54", + "bdc_text": "Apg 28 , 8 ; 1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere . Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3319", + "psc_text": "vere Paulus apostolus non erat aliquid; et tamen in comparatione Dei, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat (I Cor. III, 7) . Et vobis dicimus, et nobis dicimus, et nobis et vobis dicimus, quando petimus in nomine Christi temporalia ista. Certe enim petiistis. Nam quis non petat? Alius sanitatem petit, si aegrotat; alius liberationem petit, si in carcere constitutus est; alius portum rogat, si in navi turbatur; alius victoriam rogat, si cum hoste confligit; et in nomine Christi totum rogat, et nihil est quod rogat. Quid ergo rogandum est? Petite in nomine meo. Et non dixit quid, sed in verbis intelligimus quid petere debeamus. Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Petite, et accipietis, in nomine meo. Sed quid? Non nihil: quid autem? Ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc petite quod vobis sufficiat. Nam quando petis nihil: qui bibet de hac aqua, sitiet iterum (Joan.", + "candidate_score": 0.687577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_159_161", + "bdc_text": "observationibus . possit ferri pietate illaesa . Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1984", + "psc_text": "unus grex et unus pastor (Joan. X, 16) . CAPUT VI. 9. Chananaeae perseverantia in petendo. Inde mulier ista erat: ideo non contemnebatur, sed differebatur. Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Et illa clamando instabat, perseverabat, pulsabat, tanquam jam audisset, Pete, et accipe; quaere, et invenies; pulsa, et aperietur tibi. Institit, pulsavit. Nam et Dominus quando dixit haec verba, Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis; supra dixerat, Nolite sanctum dare canibus, neque projeceritis margaritas vestras ante porcos; ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi disrumpant vos (Matth. VII, 7, 6) : id est, post contemptum margaritarum vestrarum etiam molesti sint vobis. Nolite ergo illis projicere quae contemnunt. 10. Gentes quare canes. Et unde discernimus (tanquam responderent) qui sint porci, qui sint canes? Hoc in ista muliere demonstratum est. Nam illi mulieri instanti respondit hoc: Non est bonum tollere panem filiorum,", + "candidate_score": 0.687361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_204_206", + "bdc_text": "Tu desyderas in nobis soliditatem et simplicitatem , brevitatem et puritatem Vgl. ebd. , Z. 122-124 . 136f. . Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis . De me non loquor ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_498", + "psc_text": "veritas, quam auditis per quemlibet loquatur; et nemo est major in vobis, nisi qui minor fuerit. Praeloquendum ergo nobis fuit ex more, et vos facite ex amore. SERMO XXI . De eo quod scriptum est in Psalmo LXIII, 11, Jucundabitur justus in Domino. 1. Jucunditas piorum in Deo etiam in hac vita.--Jucundabitur justus in Domino, et sperabit in eo, et gloriabuntur omnes recti corde. Hoc certe voce et ore cantamus. Haec verba Domino dixit et conscientia et lingua christiana, Jucundabitur justus in Domino, non in saeculo. Lux orta est justo, dicit alibi, et rectis corde jucunditas (Psal. XCVI, 11) . Quaerens unde jucunditas, hic audis, Jucundabitur justus in Domino. Lux orta est justo, dicit alibi; et alibi, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui (Psal. XXXVI, 4) . Quid nobis indicitur? quid donatur? quid jubetur? quid datur? Ut jucundemur in Domino. Quis jucundabitur in ea re quam non", + "candidate_score": 0.686665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_54_56", + "bdc_text": "Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse . Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3319", + "psc_text": "vere Paulus apostolus non erat aliquid; et tamen in comparatione Dei, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat (I Cor. III, 7) . Et vobis dicimus, et nobis dicimus, et nobis et vobis dicimus, quando petimus in nomine Christi temporalia ista. Certe enim petiistis. Nam quis non petat? Alius sanitatem petit, si aegrotat; alius liberationem petit, si in carcere constitutus est; alius portum rogat, si in navi turbatur; alius victoriam rogat, si cum hoste confligit; et in nomine Christi totum rogat, et nihil est quod rogat. Quid ergo rogandum est? Petite in nomine meo. Et non dixit quid, sed in verbis intelligimus quid petere debeamus. Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Petite, et accipietis, in nomine meo. Sed quid? Non nihil: quid autem? Ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc petite quod vobis sufficiat. Nam quando petis nihil: qui bibet de hac aqua, sitiet iterum (Joan.", + "candidate_score": 0.685773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74_76", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1616", + "psc_text": "quotidianum panem illum intelligamus, quem accepturi estis de altari, bene petimus ut det nobis eum. Quid est enim quod oramus, nisi ne mali aliquid admittamus, unde a tali pane separemur? Et verbum Dei quod quotidie praedicatur, panis est. Non enim quia non est panis ventris, ideo non est panis mentis. Cum autem vita ista transierit, nec panem illum quaeremus quem quaerit fames; nec Sacramentum altaris habemus accipere, quia ibi erimus cum Christo, cujus corpus accipimus; nec verba nobis ista dici habent, quae dicimus vobis, nec codex legendus est, quando ipsum videbimus quod est Verbum Dei, per quod facta sunt omnia, quo pascuntur Angeli, quo illuminantur Angeli, quo sapientes fiunt Angeli, non quaerentes verba locutionis anfractuosae; sed bibentes unicum Verbum, unde impleti ructuant laudes, et non deficiunt in laudibus. Beati enim, ait Paslmus, qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te (Psal. LXXXIII., 5) . CAPUT IV. 7. Quinta", + "candidate_score": 0.685614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_52_54", + "bdc_text": "Apg 28 , 8 ; 1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere . Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_994", + "psc_text": "agimus, nisi ut credant, non qui non credunt, sed qui adhuc parum credunt? Nam si nullo modo credidissent, hic non essent. Fides eos adduxit, ut audiant; fides eos fecit praesentes verbo Dei: sed ipsa fides quae germinavit irriganda est, nutrienda est, roboranda est. Hoc est quod agimus. Ego, inquit, plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus (I Cor. III, 6 et 7) . Loquendo, hortando, docendo, suadendo plantare possumus et rigare, non autem incrementum dare. Noverat autem ille cum quo loquebatur, qui fidei suae germinanti et adhuc tenerae, et adhuc infirmae, et ex magna parte titubanti, non tamen nullae fidei, sed alicui fidei adjutorem orabat, cui dicebat, Credo, Domine. CAPUT VII. 9. Quomodo et credendum quod intelligatur, et intelligendum quod credatur. Modo cum Evangelium legeretur, audistis: Si potes credere, ait Dominus Jesus patri pueri, si potes", + "candidate_score": 0.68544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_205", + "bdc_text": "Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3049", + "psc_text": "sed secundum debitum. Te autem coronat in miseratione et misericordia: et si tua merita praecesserunt, dicit tibi Deus, Discute bene merita tua, et videbis quia dona sunt mea. CAPUT IX. 9. Justitia Dei, quae Judaeis et Pelagianis ignota est. Gratia in Veteri Testamento occulta, in Novo revelata. Haec est ergo justitia Dei. Quomodo dicitur, Domini salus (Psal. III, 9) , non qua salvus est Dominus, sed quam dat eis quos salvos facit: sic et Dei gratia per Jesum Christum Dominum nostrum, justitia Dei dicitur, non qua justus est Dominus, sed qua justificat eos quos ex impiis justos facit. Quidam vero, quomodo aliquando Judaei, et Christianos se dici volunt, et adhuc ignorantes Dei justitiam, suam volunt constituere, etiam temporibus nostris, temporibus apertae gratiae, temporibus nunc revelatae prius occultae gratiae, temporibus nunc in area manifestae gratiae, quae aliquando latebat in vellere. Paucos intellexisse video, plures non intellexisse, quos ego nequaquam tacendo fraudabo.", + "candidate_score": 0.685207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_410_412", + "bdc_text": "Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus . Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2083", + "psc_text": "ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant (I Tim. V, 20) . Jam non Salomonis liber cum Evangelio, sed Pauli apostoli Epistola videtur confligere. Salomonem paululum sine injuria seponamus: Christum Dominum et Paulum servum ejus audiamus. Quid dicis, Domine? Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum solum. Quid dicis, Apostole? Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant. Quid facimus? Controversiam istam velut judices audimus? Absit. Imo sub judice constituti pulsemus, uti nobis aperiri impetremus: fugiamus sub alas Domini Dei nostri. Non enim Apostolo suo contrarium locutus est, quia et in illo ipse locutus est, sicut dicit: An", + "candidate_score": 0.685205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314_316", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii . Laborat ille hoc malo , ut , quas aliquando admisit de Zvinglio falsas opiniones , eas nimis pertinaciter tribuat omnibus , qui hunc videntur sectari . Ut vos itaque cum Zvinglii tum vestram innocentiam defendatisVgl. oben Nr. 562 , 16-18. , sed ex vero et citra communionem vicii , quod impugnatis , nemo bonorum improbabit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1332", + "psc_text": "legitis natum Christum, dissonare inter se Evangelia, et non posse utrumque verum esse quod dissonat. Cum enim ostendero, inquit, dissonantiam, recte improbo fidem, aut tu qui accipis fidem, ostende concordiam. Quam quaeso dissonantiam demonstrabis? Apertam, inquit, cui nemo potest contradicere. Quam securi auditis, quia fideles estis. Attendite, dilectissimi, et videte quam salubriter Apostolus moneat, dicens: Sicut ergo accepistis Christum Jesum Dominum nostrum, in ipso ambulate, radicati et superaedificati in ipso, et confirmati in fide. Ipsa enim simplici et certa fide, in illo firmiter permanere debemus, ut ipse aperiat fidelibus quod in se absconditum est: quia sicut idem dicit apostolus, In illo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi (Coloss. II, 6, 7, 3) . Quos non propterea abscondit, ut neget, sed ut absconditis excitet desiderium. Haec est utilitas secreti. Honora in eo quod nondum intelligis; et tanto magis honora, quanto plura vela cernis. Quanto enim quisque honoratior est, tanto plura", + "candidate_score": 0.684437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_408_410", + "bdc_text": "Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo . Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.68391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_197_199", + "bdc_text": "Quarum , obsecro ? Utinam tam parum discordię sereremussereremus nach gestrichenem seminaremus . , quod nos invicem non audimus et tam secure tamen de alienis sententiis iudicamus . Scilicet inutile et perniciosum institutum est , si quis peccata sua fateatur sacerdoti , ut et legem et evangelium dei melius discens in poenitentia et fide proficiatVgl. ebd. , Z. 108f. ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_556", + "psc_text": "vos judicatis, et nos judicamur. Doctores dicimur, sed in multis doctorem quaerimus: nec volumus nos haberi magistros. Periculosum est enim et prohibitum, Domino ipso dicente, Ne velitis dici magistri; unus est magister vester Christus (Matth. XXIII, 10) . Periculosum ergo magisterium; discipulatus securus est. Ideo Psalmus, Auditui meo, inquit, dabis gaudium et exsultationem (Psal. L, 10) . Securior est enim verbi auditor, quam verbi prolator. Ideo ille securus stat, et audit eum, et guadio gaudet propter vocem sponsi (Joan. III, 29). CAPUT II. 2. Condiscipuli omnes sub Christo magistro. Auditorum erga doctores officium. Et quia doctoris Apostolus susceperat necessitate personam, videte quid dicat: Cum timore et tremore multo fui apud vos (I Cor. II, 3) . Tutius ergo est, ut et nos qui loquimur, et vos qui auditis, sub uno magistro condiscipulos nos esse noverimus. Omnino tutius est, et hoc expedit, ut nos non tanquam magistros, sed tanquam condiscipulos vestros", + "candidate_score": 0.682274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_205", + "bdc_text": "Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1248", + "psc_text": "Ecce possessio ipsius sumus. Dominus, inquit, pars haereditatis meae et calicis mei (Psal. XV, 5) . Ecce possessio nostra est: sed tamen qua distinctione? Vos homines estis, ego Dominus Deus vester, dicit Dominus Deus noster. SERMO XLVIII . De verbis Michaeae prophetae, cap. VI, 6-8, Quid dignum offeram Domino, etc. Deque Psalmo LXXII, Quam bonus Israel Deus. etc. Habitus in basilica Celerinae. CAPUT PRIMUM. 1. Praedicator verbi operatur in auribus, Deus in corde. Lectiones divinorum eloquiorum, cum recitarentur, audivimus. Ea nobis est materies loquendi proposita; inde sapere debemus, inde seminare quod sapimus, adjuvante illo, in cujus manu sunt, sicut scriptum est, et nos et sermones nostri (Sap. VII, 16) . Nec frustra alio loco scriptum est, In Domino laudabo sermonem, in Domino laudabo verbum (Psal. LV, 11) . Hoc laudatur in Domino, quod dat Dominus. Quamvis ergo infirmi simus, vasa tamen sumus ejus: capimus quantum possumus, communicamus sine livore quod", + "candidate_score": 0.682197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_55_57", + "bdc_text": "Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse . Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus . Christus loquitur et agit in ministro , et fide recipitur , quod Christus per ministrum loquitur et agit , nec est minister Christi , in quo non omnia loquitur et agit Christus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2721", + "psc_text": "Apostolus ponere corda credentium, quibus dicebat, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo: cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos cum illo apparebitis in gloria (Coloss. III, 1-4) . In qua gloria? Resurrectionis. In qua gloria? Audi Apostolum dicentem de hoc corpore, Seminatur in ignominia, resurget in gloria (I Cor. XV, 43) . Istam gloriam Apostoli Magistro suo, Christo suo, Domino suo dare nolebant: resuscitare eum potuisse corpus suum de sepulcro non credebant; spiritum eum putabant, et carnem videbant, nec ipsis oculis suis fidem habebant. Et credimus eis nos annuntiantibus et non ostendentibus. Ecce ipsi Christo se ipsum ostendenti non credebant. Malum vulnus: prodeant medicamenta cicatricum. Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in cor vestrum? Videte manus meas et pedes meos,", + "candidate_score": 0.682153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_205_207", + "bdc_text": "Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis . De me non loquor ; scis , pro quibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_498", + "psc_text": "veritas, quam auditis per quemlibet loquatur; et nemo est major in vobis, nisi qui minor fuerit. Praeloquendum ergo nobis fuit ex more, et vos facite ex amore. SERMO XXI . De eo quod scriptum est in Psalmo LXIII, 11, Jucundabitur justus in Domino. 1. Jucunditas piorum in Deo etiam in hac vita.--Jucundabitur justus in Domino, et sperabit in eo, et gloriabuntur omnes recti corde. Hoc certe voce et ore cantamus. Haec verba Domino dixit et conscientia et lingua christiana, Jucundabitur justus in Domino, non in saeculo. Lux orta est justo, dicit alibi, et rectis corde jucunditas (Psal. XCVI, 11) . Quaerens unde jucunditas, hic audis, Jucundabitur justus in Domino. Lux orta est justo, dicit alibi; et alibi, Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui (Psal. XXXVI, 4) . Quid nobis indicitur? quid donatur? quid jubetur? quid datur? Ut jucundemur in Domino. Quis jucundabitur in ea re quam non", + "candidate_score": 0.682045, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38_40", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1616", + "psc_text": "quotidianum panem illum intelligamus, quem accepturi estis de altari, bene petimus ut det nobis eum. Quid est enim quod oramus, nisi ne mali aliquid admittamus, unde a tali pane separemur? Et verbum Dei quod quotidie praedicatur, panis est. Non enim quia non est panis ventris, ideo non est panis mentis. Cum autem vita ista transierit, nec panem illum quaeremus quem quaerit fames; nec Sacramentum altaris habemus accipere, quia ibi erimus cum Christo, cujus corpus accipimus; nec verba nobis ista dici habent, quae dicimus vobis, nec codex legendus est, quando ipsum videbimus quod est Verbum Dei, per quod facta sunt omnia, quo pascuntur Angeli, quo illuminantur Angeli, quo sapientes fiunt Angeli, non quaerentes verba locutionis anfractuosae; sed bibentes unicum Verbum, unde impleti ructuant laudes, et non deficiunt in laudibus. Beati enim, ait Paslmus, qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te (Psal. LXXXIII., 5) . CAPUT IV. 7. Quinta", + "candidate_score": 0.680157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_195_197", + "bdc_text": "Ego vero non parvo , quod vel ipsi ad ecclesiarum concordiam plusculum propenderetis vel fratres vestri observantissimos et amantissimos audiretis . Seminaria , scribis , sunt maximarum discordiarum Vgl. ebd. , Z. 105. . Quarum , obsecro ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2082", + "psc_text": "Sed intelligamus esse ibi summam concordiam, non quemadmodum quidam vani sapiamus, qui errantes opinantur contraria sibi esse duo Testamenta in Libris veteribus et novis: ut ideo putemus hoc esse contrarium, quoniam illud est in Salomonis libro, hoc in Evangelio. Si enim aliquis imperitus et calumniator divinarum Scripturarum diceret, Ecce ubi sibi contradicunt duo Testamenta. Dominus dicit, Corripe illum inter te et ipsum solum. Salomon dicit, Qui arguit palam, pacem facit. Ergo nescit Dominus quid praecepit? Salomon vult contundi frontem peccantis: Christus parcit pudori erubescentis. Ibi enim scriptum est, Qui arguit palam, pacem facit: hic autem, Corripe illum inter te et ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et", + "candidate_score": 0.680048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_54_56", + "bdc_text": "Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse . Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_994", + "psc_text": "agimus, nisi ut credant, non qui non credunt, sed qui adhuc parum credunt? Nam si nullo modo credidissent, hic non essent. Fides eos adduxit, ut audiant; fides eos fecit praesentes verbo Dei: sed ipsa fides quae germinavit irriganda est, nutrienda est, roboranda est. Hoc est quod agimus. Ego, inquit, plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus (I Cor. III, 6 et 7) . Loquendo, hortando, docendo, suadendo plantare possumus et rigare, non autem incrementum dare. Noverat autem ille cum quo loquebatur, qui fidei suae germinanti et adhuc tenerae, et adhuc infirmae, et ex magna parte titubanti, non tamen nullae fidei, sed alicui fidei adjutorem orabat, cui dicebat, Credo, Domine. CAPUT VII. 9. Quomodo et credendum quod intelligatur, et intelligendum quod credatur. Modo cum Evangelium legeretur, audistis: Si potes credere, ait Dominus Jesus patri pueri, si potes", + "candidate_score": 0.679373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_411", + "bdc_text": "Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2083", + "psc_text": "ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant (I Tim. V, 20) . Jam non Salomonis liber cum Evangelio, sed Pauli apostoli Epistola videtur confligere. Salomonem paululum sine injuria seponamus: Christum Dominum et Paulum servum ejus audiamus. Quid dicis, Domine? Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum solum. Quid dicis, Apostole? Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant. Quid facimus? Controversiam istam velut judices audimus? Absit. Imo sub judice constituti pulsemus, uti nobis aperiri impetremus: fugiamus sub alas Domini Dei nostri. Non enim Apostolo suo contrarium locutus est, quia et in illo ipse locutus est, sicut dicit: An", + "candidate_score": 0.679338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_109_111", + "bdc_text": "His longe melius quidem consuluissemus , si depravationem , non dogmata , quae in se recta sunt , oppugnassemus sicque nostra omnia temperassemus , ne ulla in nobis haereret calumniae suspitio . Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse . Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4007", + "psc_text": "Nescio quo autem modo id agit avaritia in cordibus hominum, ut omnes, vel ut verius et cautius dicam, pene omnes verbis eam constituant ream, et factis velint habere susceptam. Dixerunt in illam multi et multa, et magna, et gravia, et vera; et poetae et historici et oratores et philosophi, et omne litterarum et professionum genus multa dixit in avaritiam. Magnum est autem non illam habere, et multo plus est non eam habere, quam de vitiis ejus non tacere. 2. Christianis quae fugiendae avaritiae doctrina traditur. Quid autem interest inter philosophos, verbi gratia, accusantes avaritiam, et Apostolos eamdem ipsam accusantes? quid interest? Si advertamus, discimus aliquid, quod proprium non habet nisi schola Christi. Ecce quod modo commemoravi, Nihil intulimus in hunc mundum, nec auferre aliquid possumus: habentes victum et tegumentum, his contenti simus, multi dixerunt. Etiam hoc, Radix omnium malorum avaritia, fuerunt qui dicerent. Illud quod sequitur, nemo dixit illorum: Tu", + "candidate_score": 0.679004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_198_200", + "bdc_text": "Utinam tam parum discordię sereremussereremus nach gestrichenem seminaremus . , quod nos invicem non audimus et tam secure tamen de alienis sententiis iudicamus . Scilicet inutile et perniciosum institutum est , si quis peccata sua fateatur sacerdoti , ut et legem et evangelium dei melius discens in poenitentia et fide proficiatVgl. ebd. , Z. 108f. ? Atqui Philippus nullam aliam confessionem probat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2082", + "psc_text": "Sed intelligamus esse ibi summam concordiam, non quemadmodum quidam vani sapiamus, qui errantes opinantur contraria sibi esse duo Testamenta in Libris veteribus et novis: ut ideo putemus hoc esse contrarium, quoniam illud est in Salomonis libro, hoc in Evangelio. Si enim aliquis imperitus et calumniator divinarum Scripturarum diceret, Ecce ubi sibi contradicunt duo Testamenta. Dominus dicit, Corripe illum inter te et ipsum solum. Salomon dicit, Qui arguit palam, pacem facit. Ergo nescit Dominus quid praecepit? Salomon vult contundi frontem peccantis: Christus parcit pudori erubescentis. Ibi enim scriptum est, Qui arguit palam, pacem facit: hic autem, Corripe illum inter te et ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et", + "candidate_score": 0.678299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_164_166", + "bdc_text": "Circum veniri christianus non potest ; sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat . Respondi igitur duoVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2293", + "psc_text": "De verbis Evangelii Matthaei, cap. XXII, 1-14, ubi de nuptiis filii regis. Contra Donatistas, de charitate. Habitus Carthagine in Restituta. 1. Convivium dominicum duplex: aliud hic, fidelium; aliud in coelis, beatorum. Nuptias filii regis ejusque convivium norunt omnes fideles, et apparatus mensae dominicae omnium est voluntati propositus. Interest autem quomodo quis accedat, cum accedere non vetatur. Scripturae quippe sanctae docent nos dominica duo esse convivia; unum quo veniunt boni et mali, alterum quo non accedunt mali. Ergo convivium Domini, unde modo cum Evangelium legeretur audivimus, habet utique bonos et malos. Omnes qui ab hoc convivio excusaverunt, mali sunt: sed non omnes qui intraverunt, boni sunt. Alloquor ergo vos, qui in hoc convivio boni discumbitis, quicumque attenditis quod dictum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit (I Cor. XI, 29) . Omnes qui tales estis, alloquor vos, ut foris non quaeratis bonos, intus toleretis malos. 2. Justi", + "candidate_score": 0.677184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_7_9", + "bdc_text": "Unum vobis in domino cor et mihi vobiscum . Condonabitis igitur hoc occupationibus meis , quod unis vobis ad ternas literas respondeo idque paucis . Requiritis siquidem et ipsi brevitatem et simplicitatem .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2532", + "psc_text": "Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia (I Cor. I, 10) . Et alio loco: Unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam (Philipp. II, 2, 3) . Et Dominus ad Patrem de suis: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus (Joan. XVII, 22) . Et in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum (Act. IV, 32) . Ergo magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in unum (Psal. XXXIII, 4). Quia unum est necessarium, unum illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus:", + "candidate_score": 0.676625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1026", + "psc_text": "(Matth. V, 6) . 5. Mons Christus et Ecclesia. Audivimus panem de terra illa, audiamus et montem. Inhabitabunt, inquit, in monte sancto meo. Puto enim invenimus in alia sancta Scriptura, quia mons et ipse Christus est. Qui est panis, ipse est et mons: sed panis, quia pascit Ecclesiam; mons autem, quia corpus ejus est Ecclesia. Ipsa Ecclesia est mons: et quid est ipsa Ecclesia? Corpus Christi. Adjunge illi caput, et fit unus homo. Caput et corpus, unus homo. Caput quis est? Hic qui natus est de virgine Maria, qui suscepit carnem mortalem sine peccato, qui a Judaeis caesus, flagellatus, contemptus, crucifixus; qui traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Ipse est caput Ecclesiae, ipse panis de illa terra. Corpus autem ejus quod est? Conjux ejus, id est Ecclesia. Erunt enim duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in Ecclesia (Ephes.", + "candidate_score": 0.676079, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_414_416", + "bdc_text": "Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. . Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius . Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1049", + "psc_text": "ipsos pascunt, non oves. Qui sunt qui se ipsos pascunt? De quibus Apostolus dicit: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi (Philipp. II, 21) . Nos enim, quos in isto loco, de quo periculosa ratio redditur, Dominus secundum dignationem suam, non secundum meritum nostrum constituit, habemus duo quaedam: unum, quod christiani sumus; alterum, quod praepositi sumus. Illud quod christiani sumus, propter nos est: quod autem praepositi sumus, propter vos est. In eo quod christiani sumus, attenditur utilitas nostra: in eo quod praepositi, nonnisi vestra. Sunt autem multi christiani, et non praepositi, qui perveniunt ad Deum, faciliore fortasse itinere, et tanto forte expeditius ambulantes, quanto minorem sarcinam portant. Nos autem, excepto quod christiani sumus, unde rationem reddemus Deo de vita nostra, sumus etiam praepositi, unde rationem reddemus Deo de dispensatione nostra. Ad hoc istam difficultatem propono, ut compatientes nobis, oretis pro nobis. Veniet enim dies, quo cuncta adducantur", + "candidate_score": 0.676057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_298", + "bdc_text": "Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1556", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus docuit nos orationem: et cum sit ipse Dominus, sicut in Symbolo accepistis et reddidistis, Filius Dei unicus, tamen noluit esse unus. Unicus est, et unus esse noluit: fratres habere dignatus est. Quibus enim dicit, Dicite, Pater noster, qui es in coelis? Quem voluit a nobis appellari Patrem nostrum, nisi Patrem suum? Numquid invidit nobis? Parentes aliquando cum genuerint unum filium, duos, tres; jam timent generare, ne faciant alios mendicare. Sed quia talis est haereditas quam nobis promittit, quam multi obtineant, et angustias nemo patiatur; ideo in suam fraternitatem vocavit populos gentium, et habet Unicus innumerabiles fratres qui dicant, Pater noster qui es in coelis. Dixerunt ista qui fuerunt ante nos: dicturi sunt qui erunt post nos. Videte quantos fratres habeat Unicus in sua gratia, communicans cum illis hereditatem, pro quibus pertulit mortem. Habebamus patrem et matrem in terra, ut nasceremur ad labores et mortem: invenimus alios", + "candidate_score": 0.676013, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100_102", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ; Joh 10 , 11-16 ; 1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1983", + "psc_text": "Tangitur autem fimbria exigua pars vestimenti et extrema. Fac vestem Christi quasi Apostolos. Ibi fimbria Paulus erat: hoc est, extremus et minimus. Nam utrumque de se dixit: Ego sum minimus Apostolorum (I Cor. XV, 9) . Nam post omnes vocatus est, post omnes credidit, plus omnibus sanavit. Non erat missus Dominus, nisi ad oves quae perierant domus Israel. Sed quia et populus quem non cognoverat, serviturus erat, in obauditu auris obauditurus erat, nec de illo tacuit ibi constitutus. Ait enim quodam loco idem Dominus: Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et has adducere, ut sit unus grex et unus pastor (Joan. X, 16) . CAPUT VI. 9. Chananaeae perseverantia in petendo. Inde mulier ista erat: ideo non contemnebatur, sed differebatur. Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Et illa clamando instabat, perseverabat, pulsabat, tanquam jam audisset, Pete, et accipe; quaere, et", + "candidate_score": 0.675574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1027", + "psc_text": "crucifixus; qui traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Ipse est caput Ecclesiae, ipse panis de illa terra. Corpus autem ejus quod est? Conjux ejus, id est Ecclesia. Erunt enim duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in Ecclesia (Ephes. V, 31 et 32) . Sic et Dominus in Evangelio, cum de viro et de uxore diceret: Igitur jam non sunt duo, sed una caro (Matth. XIX, 6) . Ergo unum voluit esse hominem Deum Christum et Ecclesiam. Ibi caput, et hic membra. Noluit resurgere cum membris, sed ante membra, ut haberent quod sperarent membra. Sed ideo mori voluit caput, ut prius resurgeret caput; prius ire in coelum caput, ut in capite suo spem haberent caetera membra, et exspectarent impleri erga se quod praemissum est in capite. Quid enim opus erat Christo mori, Verbo Dei, per quod facta sunt omnia,", + "candidate_score": 0.674873, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_43", + "bdc_text": "et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2473", + "psc_text": "CAPUT X. 10. Peccata a Deo dimittuntur et per hominem, et praeter hominem. Spiritus sanctus per ministerium hominum datus. Sed qui dimittit per hominem, potest dimittere et praeter hominem. Neque enim minus idoneus est per se dare, qui potest per alium dare. Per Joannem quibusdam dedit, ipsi Joanni per quem dedit? Merito volens Deus hoc ostendere, et huic veritati attestari, cum quidam in Samaria evangelizati essent, et baptizati essent, et baptizati a Philippo evangelista, uno de septem diaconibus primitus electis, non acceperunt Spiritum sanctum, et baptizati erant. Nuntiatum est discipulis, qui erant Jerosolymis, et venerunt ad Samariam, ut illi qui baptizati erant, per impositionem manus eorum acciperent Spiritum sanctum. Et ita factum est: venerunt et imposuerunt eis manus, et acceperunt Spiritum sanctum. Quia tunc sic dabatur Spiritus sanctus, ut etiam appareret datus. Qui enim eum accipiebant, linguis omnium gentium loquebantur: ut significarent Ecclesiam in gentibus linguis omnium locuturam. Acceperunt ergo", + "candidate_score": 0.674795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_459_461", + "bdc_text": "Haec scripsi animo vestri vere amante ; vos videritis , ut excipiatis ea . Dominus iudex est , et res ipsa declarat , quo simus in vos animoAn dieser Stelle endet der Entwurf ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_215", + "psc_text": "minatur judicium in futuro saeculo. Verba quae dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors, et verax (Psal. CI, 8, et CXLIV, 8) . Multum delectat omnes peccatores et amatores saeculi hujus, quia misericors et miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors. Sed si amas tam multa mitia, time ibi et ultimum quod ait, Et verax. Si enim nihil aliud diceret, nisi, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors; quasi jam converteres te ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro?", + "candidate_score": 0.674509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_23", + "bdc_text": "Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_365", + "psc_text": "Judex esse vis (non potes meritis), vel pecunia; nondum reprehendo. Fortasse enim prodesse cupis rebus humanis, et emis ut prosis; ut servias justitiae, non parcis pecuniae. Prius propter te esto judex in te: prius judica de te, ut de penetrali conscientiae securus procedas ad alterum. In te ipsum redi, te attende, te discute, te audi. Ibi te volo probare integrum judicem, ubi non quaeris testem. Procedere vis cum potestate, ut alter tibi dicat de altero quod tu nescis; prius intus judica. Nihil tibi de te dixit conscientia tua? Si nolis negare, utique dixit. Nolo audire quid dixerit: tu judica qui audisti. Dixit tibi de te quid feceris, quid acceperis, quid peccaveris. Vellem scire qualem sententiam protulisti. Si bene audisti, si recte audisti, si in audiendo te justus fuisti, si tuae mentis tribunal ascendisti, si te ipsum ante te ipsum in equuleum cordis suspendisti, si graves tortores adhibuisti timoris; bene audisti", + "candidate_score": 0.674494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100_102", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ; Joh 10 , 11-16 ; 1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1154", + "psc_text": "iste pius tantum exhibens obsequium corpori Domini, in Arimathaea remansit Ecclesia? Aut si magis vos delectat angariatus, id est, qui cogitur tollere crucem: recte ergo faciunt imperatores catholici, qui vos cogunt ad unitatem. SERMO XLVII . De ovibus, in Ezechiel cap. XXXIV, 17-31, ab illis verbis, Et vos oves meae, etc., usque, Et ego Deus vester, dicit Dominus Deus. Contra Donatistas. CAPUT PRIMUM. 1. Oves pascuae et manuum Dei sumus. Verba quae cantavimus, continent professionem nostram, quia oves Dei sumus: nec importune poscimus cum lacrymis ejus misericordiam, cujus oves sumus. Diximus enim: Ploremus ante Dominum, qui fecit nos; quoniam ipse est Dominus Deus noster. Ne quisquam plorans se exaudiri posse desperet, commemorata est necessitudo quaedam exaudiendi nos Deo: Quoniam ipse est Dominus Deus noster, qui fecit nos. Ille Deus noster: nos populus pascuae ejus et oves manuum ejus (Psal. XCIV, 6 et 7) . Pastores homines, vel etiam patresfamilias domini", + "candidate_score": 0.673966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_414_416", + "bdc_text": "Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. . Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius . Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3318", + "psc_text": "tuo daemonia ejecimus; et dicam eis, Non novi vos (Matth. VII, 22, 23) . Nolite in hoc gaudere, sed gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelis. Adhuc ibi esse non potestis, et tamen jam ibi scripti estis, Gaudete ergo. Et illud, Adhuc nihil petiistis in nomine meo. Quod enim petiistis ad quod volo dare, nihil est. Quid enim petiistis in nomine meo? Ut daemonia vobis subjecta essent? In hoc gaudere nolite, hoc est, nihil est quod petiistis: si enim aliquid esset, gaudere juberet. Ergo non omnino nihil erat, sed quia ad illam magnitudinem praemiorum Dei exiguum erat. Non enim vere Paulus apostolus non erat aliquid; et tamen in comparatione Dei, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat (I Cor. III, 7) . Et vobis dicimus, et nobis dicimus, et nobis et vobis dicimus, quando petimus in nomine Christi temporalia ista. Certe enim petiistis. Nam quis non petat? Alius", + "candidate_score": 0.673937, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_457", + "bdc_text": "Dominus id avertat et custodiat nos in suis placitis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1159", + "psc_text": "Dominus Deus. Primo, quanta felicitas est, esse gregem Dei, si quis cogitet, fratres, etiam in istis lacrymis et in istis tribulationibus magnum gaudium concipit. Neque enim in ejus grege est, quem lupi possunt flagellare, aut cujus somnum possunt captare praedones. Illi enim dictum est, Qui pascis Israel (Psal. LXXIX, 2) ; de quo dictum est, Non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel (Psal. CXX, 4) . Vigilat ergo ille super nos vigilantibus nobis, vigilat et dormientibus nobis. Si ergo de pastore homine securum est pecus hominis; quanta debet esse nostra securitas pascente Deo, non tantum quia pascit nos, sed etiam quia fecit nos? CAPUT III. 4. Vox pastoris nunc temporis audienda. Una est nostra sollicitudo, quae nobis imponitur, audire vocem pastoris: et est nunc tempus audiendi, quia ille nondum assumpsit tempus judicandi. Qui loquitur, modo tacet. Loquitur enim in praecepto, tacet in judicio. Ideo dicit quodam in loco: Tacui; numquid", + "candidate_score": 0.673719, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_410_412", + "bdc_text": "Concordes vis et constantes in simplici et vera veritate ministros quique instent precibus diu nostriquediu nostrique von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. , hos et nos volumus . Sed hi profecto de se invicem iudicabunt ex charitate , audient se invicem , congressum mutuum cum PauloE : d[ivo ] Paulo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3627", + "psc_text": "Jam estis de praedestinatis, vocatis, justificatis. Paulus Apostolus dicit: Neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium; sed fides. Dic adhuc, Apostole, adde, discerne; quia, Et daemones credunt et contremiscunt: ergo adde et discerne, daemones enim credunt, et contremiscunt quod oderunt. Distingue, Apostole, et circumcide fidem meam, et discerne causam meam de gente non sancta (Psal. XLII, 1). Plane distinguit, discernit, circumcidit. Et fides, inquit, quae per dilectionem operatur (Galat. V, 6) . CAPUT VII. 7. Cultus gratuitus Dei. Qui solus animam satiat. Unusquisque ergo, fratres mei, inspiciat se intus, appendat se, probet se in omnibus factis suis, bonis operibus suis, quae faciat cum charitate, non exspectans retributionem temporalem, sed promissum Dei, faciem Dei. Non enim quidquid tibi Deus promittit, valet aliquid praeter ipsum Deum. Omnino me non satiaret Deus, nisi promitteret mihi se ipsum Deum. Quid est tota terra? Quid est totum mare? Quid est totum coelum? Quid sunt omnia sidera?", + "candidate_score": 0.673495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3011", + "psc_text": "Moysi, nec Christo credunt vel resurgenti. Donatistae in Christum injurii. Dicat ergo et novissimum illud Ecclesia, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit: quia corpus sum ejus, de quo scripsit. Et de Ecclesia Moyses scripsit. Nam Moysi verba dixi, In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XXII, 18) . Moyses hoc in primo libro scripsit. Si crederetis Moysi, crederetis et Christo. Quia Moysi verba contemnitis, necesse est ut Christi verba contemnatis. Habent ibi, inquit, Moysen et Prophetas, audiant illos. Non, pater Abraham; sed si quis a mortuis venerit, ipsum audient. Et ille: Si Moysen et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent (Luc. XVI, 29-31) . Hoc de Judaeis dictum est: ergo non dictum de haereticis? CAPUT VIII. A mortuis resurrexerat qui dicebat, Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die. Hoc credo. Credo, inquit. Credis? Quare non credis quod sequitur? Quia", + "candidate_score": 0.673101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_110_112", + "bdc_text": "Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse . Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest . De concilioVgl. ebd. , Z. 83-89 . :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_557", + "psc_text": "videte quid dicat: Cum timore et tremore multo fui apud vos (I Cor. II, 3) . Tutius ergo est, ut et nos qui loquimur, et vos qui auditis, sub uno magistro condiscipulos nos esse noverimus. Omnino tutius est, et hoc expedit, ut nos non tanquam magistros, sed tanquam condiscipulos vestros audiatis. Videte enim quia sollicitudo nobis imposita est, ubi dicitur, Fratres, nolite plures magistri fieri; in multis enim offendimus omnes. Quis non contremiscat, cum Apostolus dicit, Omnes? Quid sequitur? Quisquis in verbo non offendit, hic perfectus est vir (Jacobi III, 1 et 2) . Quis autem audeat dicere se esse perfectum? Qui ergo stat et audit, in verbo non offendit. Qui autem loquitur, etsi (quod difficile est) non offendit, patitur tamen et timet ne offendat. Oportet ergo vos esse non solum loquentium auditores, sed et timentium miseratores: ut in eo quod verum dicimus, quoniam omne verum a veritate est, non", + "candidate_score": 0.673027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_164_166", + "bdc_text": "Circum veniri christianus non potest ; sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat . Respondi igitur duoVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2410", + "psc_text": "sequendus est. Et quis nolit eum sequi ad talem sedem? Maxime quia multum timoribus et doloribus laboratur in terra. Quis nolit illo sequi Christum, ubi summa est felicitas, summa pax, perpetua securitas? Bonum est illo eum sequi: sed videndum est qua. Etenim verba ista Dominus Jesus non tunc dicebat, quando a mortuis jam resurrexerat. Nondum erat passus, venturus erat ad crucem, venturus ad exhonorationem, ad contumelias, ad flagella, ad spinas, ad vulnera, ad insultationes, opprobria, mortem. Quasi exasperata est via: pigrum te facit: non vis sequi. Sequere. Asperatum est quod sibi homo fecit, sed contritum est quod Christus redeundo calcavit. Nam quis non velit ire ad exaltationem? Omnes delectat celsitudo: sed humilitas gradus est. Quid tendis pedem ultra te? Cadere vis, non ascendere. A gradu incipe, et ascendisti. Istum gradum humilitatis nolebant attendere duo illi discipuli, qui dicebant: Domine, jube ut unus nostrum in regno tuo sedeat ad dexteram tuam,", + "candidate_score": 0.672949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_352_354", + "bdc_text": "sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. . Haec ad tuas alteras , Bullingere , etvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. boni consule libertatem in re tanti momenti et ad literas tuas sic liberasvon et bis liberas von Bucer eingefügt , fehlt in E. . Ad tuas , mi charissime LeoZum Brief Leo Juds vgl . oben Anm. 4. , cum iam ex maiore parte responsum sit , quantum quidem literis respondere queoE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2006", + "psc_text": "apparet Moyses. Remanet tibi, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) . Remanet tibi, ut sit Deus omnia in omnibus (I Cor. XV, 28). Ibi erit Moyses; sed jam non Lex. Videbimus ibi et Eliam; sed jam non prophetam. Lex enim et Prophetae testimonium perhibuerunt Christo, quia oporteret eum pati, et die tertia resurgere a mortuis, et intrare in gloriam suam (Luc. XXIV, 44-47). Ubi completur illud quod suis dilectoribus repromisit: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et quasi diceretur, Quia diliges eum, quid illi dabis? Et ostendam me ipsum illi (Joan. XIV, 21) . Magnum donum, magna promissio. Non tibi servat Deus praemium aliquod suum: sed se ipsum. Avare, quare tibi non sufficit quod Christus promittit? Tu dives tibi videris; et si Deum non habes, quid habes? alter pauper; et si Deum habet, quid non", + "candidate_score": 0.672829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2272", + "psc_text": "Et quoniam fideliter exspectabat, meruit cognoscere praesentem. Inde enim Apostoli, inde tota turba praecedentium jumentum Domini et dicentium, Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini (Matth. XXI, 9) . Turba erat magna fidelium Judaeorum, ante fusum pro se sanguinem in Christo credentium magna turba erat. Non enim frustra Dominus ipse non venerat, nisi ad oves quae perierant domus Israel (Id. XV, 24). In aliis autem crucifixus, jam in coelo exaltatus, invenit poenitentiae fructum: nec aridos fecit, sed in agro excoluit, et verbo irrigavit. Inde erant illa quatuor millia Judaeorum, qui crediderunt, posteaquam sancto Spiritu impleti discipuli, et qui cum eis erant, linguis omnium gentium loquebantur, et per omnes gentes futuram Ecclesiam illa linguarum diversitate quodam modo praenuntiabant. Crediderunt tunc, et ipsae oves erant quae perierant domus Israel; sed quia venerat Filius hominis quaerere et salvare quod perierat (Luc. XIX, 10), etiam ipsos invenit. Sed nescio ubi tanquam a", + "candidate_score": 0.672656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_68_70", + "bdc_text": "16 , 13 ; 1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1853", + "psc_text": "sed, in verbo. Et sanctus Jacobus: Estote, inquit, factores verbi, et non auditores tantum (Jacobi I, 22) . Non ait et ipse, Verborum; sed, verbi: quamvis tam multa verba de Scripturis sanctis in ecclesia celebriter et solemniter legantur, dicantur, audiantur. Sicut ergo quantocumque tempore quisquis nostrum in praedicando Evangelio laboraverit, non verborum, sed verbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisquis vestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non verborum, sed verbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more quo Scripturae loquuntur, et quem novit ecclesiastica consuetudo, quisquis universa sua vita, qua istam gerit carnem, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque verba vel ore vel sola cogitatione locutus fuerit corde impoenitenti, contra remissionem peccatorum quae fit in Ecclesia, verbum dicit contra Spiritum sanctum. 23. Omnis alia blasphemia, dimisso peccato in Spiritum sanctum, dimittitur, quare. Ideo autem non solum verbum quod dictum fuerit contra Filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus; quia", + "candidate_score": 0.672529, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_100_102", + "bdc_text": "Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ; Joh 10 , 11-16 ; 1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2272", + "psc_text": "Et quoniam fideliter exspectabat, meruit cognoscere praesentem. Inde enim Apostoli, inde tota turba praecedentium jumentum Domini et dicentium, Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini (Matth. XXI, 9) . Turba erat magna fidelium Judaeorum, ante fusum pro se sanguinem in Christo credentium magna turba erat. Non enim frustra Dominus ipse non venerat, nisi ad oves quae perierant domus Israel (Id. XV, 24). In aliis autem crucifixus, jam in coelo exaltatus, invenit poenitentiae fructum: nec aridos fecit, sed in agro excoluit, et verbo irrigavit. Inde erant illa quatuor millia Judaeorum, qui crediderunt, posteaquam sancto Spiritu impleti discipuli, et qui cum eis erant, linguis omnium gentium loquebantur, et per omnes gentes futuram Ecclesiam illa linguarum diversitate quodam modo praenuntiabant. Crediderunt tunc, et ipsae oves erant quae perierant domus Israel; sed quia venerat Filius hominis quaerere et salvare quod perierat (Luc. XIX, 10), etiam ipsos invenit. Sed nescio ubi tanquam a", + "candidate_score": 0.672477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_195_197", + "bdc_text": "Ego vero non parvo , quod vel ipsi ad ecclesiarum concordiam plusculum propenderetis vel fratres vestri observantissimos et amantissimos audiretis . Seminaria , scribis , sunt maximarum discordiarum Vgl. ebd. , Z. 105. . Quarum , obsecro ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_557", + "psc_text": "videte quid dicat: Cum timore et tremore multo fui apud vos (I Cor. II, 3) . Tutius ergo est, ut et nos qui loquimur, et vos qui auditis, sub uno magistro condiscipulos nos esse noverimus. Omnino tutius est, et hoc expedit, ut nos non tanquam magistros, sed tanquam condiscipulos vestros audiatis. Videte enim quia sollicitudo nobis imposita est, ubi dicitur, Fratres, nolite plures magistri fieri; in multis enim offendimus omnes. Quis non contremiscat, cum Apostolus dicit, Omnes? Quid sequitur? Quisquis in verbo non offendit, hic perfectus est vir (Jacobi III, 1 et 2) . Quis autem audeat dicere se esse perfectum? Qui ergo stat et audit, in verbo non offendit. Qui autem loquitur, etsi (quod difficile est) non offendit, patitur tamen et timet ne offendat. Oportet ergo vos esse non solum loquentium auditores, sed et timentium miseratores: ut in eo quod verum dicimus, quoniam omne verum a veritate est, non", + "candidate_score": 0.672235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3000", + "psc_text": "Sed meministis dictum, Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, ego autem dico in Christo et in Ecclesia (Ephes. V, 23, 31, 32) . Si ergo duo sunt in carne una, duo sunt in voce una. Caput nostrum, Dominus Christus, locutus est ad Judaeos ea quae audivimus, cum Evangelium legeretur, caput ad inimicos suos: loquatur et corpus, id est, Ecclesia, ad inimicos suos. Nostis ad quos loquatur. Quid habet loqui? Non dixi de meo, ut vox una sit: quia caro una, vox una. Hoc ergo illis dicamus: voce Ecclesiae loquor. O fratres, filii dispersi, oves errantes, rami praecisi, quid mihi calumniamini? Quid me non agnoscitis? Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere; ipsae testimonium perhibent de me: Judaeis dicit caput nostrum, quod vobis corpus dicit: Quaeretis me, et non invenietis (Joan. VII, 36) . Quare? Quia non scrutamini Scripturas, quae testimonium perhibent de me.", + "candidate_score": 0.671976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_298_300", + "bdc_text": "Dominus noster Iesus Christus avertat , ne et in vobis det . Sensim infamamur nos , qui in ecclesiis rerumpublicarum imperii Christum praedicamus , ceu non simpliciter versemur in hac caussa , deficiamus a praedicata veritate , simus hoc , quod sonat vox quackler\"Wackler\" : Schwankender , Wankelmütiger ( vgl . Grimm VII 2291 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_444", + "psc_text": "veniunt. Hominum carnalium perversum judicium. Ad exhortandas mentes Charitatis vestrae, pauca de praesenti psalmo, quae donat Dominus, gratanter accipite. De Domino nostro Jesu Christo prophetatum est in isto psalmo, ubi audivimus et cantavimus, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Ipse enim Dominus Christus, Deus noster, Filius Dei, primo adventu venit occultus, secundo adventu veniet manifestus. Quando venit occultus, non innotuit nisi servis suis: quando veniet manifestus, innotescet bonis et malis. Quando venit occultus, venit judicandus: quando veniet manifestus, veniet judicaturus. Denique tunc cum judicaretur, siluit, et de silentio ejus propheta praedixerat, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Sed Deus noster manifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Non quomodo siluit, quando judicandus erat, ita silebit, quando judicaturus erit. Et nunc non silet, si sit qui audiat: sed dictum est, Tunc non silebit, quando vocem", + "candidate_score": 0.671596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_109_111", + "bdc_text": "His longe melius quidem consuluissemus , si depravationem , non dogmata , quae in se recta sunt , oppugnassemus sicque nostra omnia temperassemus , ne ulla in nobis haereret calumniae suspitio . Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse . Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_557", + "psc_text": "videte quid dicat: Cum timore et tremore multo fui apud vos (I Cor. II, 3) . Tutius ergo est, ut et nos qui loquimur, et vos qui auditis, sub uno magistro condiscipulos nos esse noverimus. Omnino tutius est, et hoc expedit, ut nos non tanquam magistros, sed tanquam condiscipulos vestros audiatis. Videte enim quia sollicitudo nobis imposita est, ubi dicitur, Fratres, nolite plures magistri fieri; in multis enim offendimus omnes. Quis non contremiscat, cum Apostolus dicit, Omnes? Quid sequitur? Quisquis in verbo non offendit, hic perfectus est vir (Jacobi III, 1 et 2) . Quis autem audeat dicere se esse perfectum? Qui ergo stat et audit, in verbo non offendit. Qui autem loquitur, etsi (quod difficile est) non offendit, patitur tamen et timet ne offendat. Oportet ergo vos esse non solum loquentium auditores, sed et timentium miseratores: ut in eo quod verum dicimus, quoniam omne verum a veritate est, non", + "candidate_score": 0.671202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_109_111", + "bdc_text": "His longe melius quidem consuluissemus , si depravationem , non dogmata , quae in se recta sunt , oppugnassemus sicque nostra omnia temperassemus , ne ulla in nobis haereret calumniae suspitio . Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse . Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.670847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_272", + "bdc_text": "Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2436", + "psc_text": "Nisi enim ad mortuos suscitandos Dominus venisset, non Apostolus diceret: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus (Ephes. V, 14) . Dormientem audis, cum dicit, Surge, qui dormis: sed mortuum intellige, cum audis, Et exsurge a mortuis. Dicti sunt saepe dormientes et mortui visibiliter. Et plane omnes, ei qui potest excitare, dormiunt. Mortuus enim tibi mortuus est, qui quantumlibet pulses, quantumlibet vellices, quantumlibet lanies, non expergiscitur. Christo autem ille dormiebat, cui dictum est, Surge; et continuo surrexit. Nemo tam facile excitat in lecto, quam facile Christus in sepulcro. CAPUT III. 3. Tres mortui a Domino suscitati. Miracula Christi propter significationem facta. Apta similitudo. Tres autem mortuos invenimus a Domino resuscitatos visibiliter, millia invisibiliter. Quot autem mortuos visibiliter suscitaverit, quis novit? Non enim omnia quae fecit scripta sunt: Joannes hoc dicit, Multa alia fecit Jesus, quae si scripta essent, arbitror totum mundum non posse libros capere (Joan.", + "candidate_score": 0.670575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_43_45", + "bdc_text": "et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ; 19 , 6 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2473", + "psc_text": "CAPUT X. 10. Peccata a Deo dimittuntur et per hominem, et praeter hominem. Spiritus sanctus per ministerium hominum datus. Sed qui dimittit per hominem, potest dimittere et praeter hominem. Neque enim minus idoneus est per se dare, qui potest per alium dare. Per Joannem quibusdam dedit, ipsi Joanni per quem dedit? Merito volens Deus hoc ostendere, et huic veritati attestari, cum quidam in Samaria evangelizati essent, et baptizati essent, et baptizati a Philippo evangelista, uno de septem diaconibus primitus electis, non acceperunt Spiritum sanctum, et baptizati erant. Nuntiatum est discipulis, qui erant Jerosolymis, et venerunt ad Samariam, ut illi qui baptizati erant, per impositionem manus eorum acciperent Spiritum sanctum. Et ita factum est: venerunt et imposuerunt eis manus, et acceperunt Spiritum sanctum. Quia tunc sic dabatur Spiritus sanctus, ut etiam appareret datus. Qui enim eum accipiebant, linguis omnium gentium loquebantur: ut significarent Ecclesiam in gentibus linguis omnium locuturam. Acceperunt ergo", + "candidate_score": 0.670313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_455_457", + "bdc_text": "EA IV/1b 910. . Haec non scribo , quod velim invitos pertrahere ad colloquium , sed quod videtur fatendum esse apud vos , quam ego putem olim magnam caussam fore vobis magni incommodi et non vobis solis . Dominus id avertat et custodiat nos in suis placitis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_432", + "psc_text": "his; sed totis viribus supplicandum, ut aures cordis, quas clausas habere probantur, Dominus aperire dignetur. Sed numquid ille parcet, numquid silebit quem timere debemus? Audistis in ipso Psalmo, fratres mei, cum enumeraret peccata peccatoris, ait, Haec fecisti, et tacui. Contra hoc dictum est, Veniet, et non silebit. Praesentia sua non silebit. Excepto enim quod Dominus Christus significatur, quia siluit in judicio, ut impleretur in illo etiam ea prophetia, quam paulo ante commemoravi; hoc excepto, modo Deus ipse per se ipsum Dominus Christus tacet. Ascendit enim in coelum, et sedet ad dexteram Patris, inde venturus est judicare vivos et mortuos: quamdiu ibi est, donec veniat tacet. Voces ejus in Libris audimus, de ore ipsius non audimus. Audistis vocem ipsius de sanctis Scripturis isto loco: auditis cum vos ipsas commemoratis, et forte de his rebus inter vos sermocinamini. CAPUT IV. 4. Peccantes videt et odit Deus, etsi nunc tacet. Qui vult audiri", + "candidate_score": 0.670247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_156_158", + "bdc_text": "Kol 3 , 11. , et non licet damnare , quos non deprehenderis nunc malos esse ; fuisse satis non est ad condemnationem . Rogatus sum , ut responderem , quo pacto rex operam suam conferre queat ad conciliandas ecclesias et quid ex receptis opinionibus E :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3176", + "psc_text": "Multi a nobis consilia mala petunt, consilia mentiendi, circumveniendi; putantes quia placent nobis. Sed in nomine Christi, si Domino placet quod dicimus, nullus talis nos tentavit, et invenit quod volebat in nobis. Quia si vult ipse qui nos vocavit, pastores sumus, non mercenarii. Sed quid ait Apostolus? Mihi minimum est ut a vobis judicer, aut ab humano die: sed neque ego meipsum judico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est (I Cor. IV, 3, 4) . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram;", + "candidate_score": 0.670138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_210_212", + "bdc_text": "Quid vero tribuo ? Phas non est dicere , qualem ferre possemus pontificem , et eo pacto ostendere , quam non respondeant suo ordini , qui pontifices vocantur ? Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1453", + "psc_text": "mihi, nemo calumniosus me infirmum urgere conetur: Quid ergo in his tribus quae in mente nostra vel in anima esse ostendisti, quid ex his tribus pertinet ad Patrem, id est, quasi ad similitudinem Patris, quid horum ad Filii, quid horum ad Spiritus sancti? Non possum dicere. non possum explicare. Aliquid cogitantibus relinquamus, aliquid et silentio largiamur. Redi ad te, et ab omni strepitu tolle te. Intra te vide, si habes illic aliquod secretarium dulce conscientiae tuae, ubi non perstrepas, ubi non litiges, aut lites pares, ubi non dissensiones et pervicaciam mediteris. Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas. Forte dicturus es, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam, et exsultabunt ossa, sed humiliata (Psal. L, 10) , non elata. CAPUT X. 23. Hinc satis intelligitur Trinitatis personas posse et separabiliter demonstrari et inseparabiliter operari. Sufficit ergo quia ostendimus tria quaedam separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Si hoc in te invenisti, si hoc", + "candidate_score": 0.670017, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_109_111", + "bdc_text": "His longe melius quidem consuluissemus , si depravationem , non dogmata , quae in se recta sunt , oppugnassemus sicque nostra omnia temperassemus , ne ulla in nobis haereret calumniae suspitio . Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse . Sed de his quoque satisfieri vobis per epistolam non potest .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4006", + "psc_text": "omnes damnatur, non factis. Sermonis nostri propositio, apostolica lectio. Nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, sed nec auferre aliquid possumus: victum et tegumentum habentes, his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et in laqueum, et in desideria multa et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem. Radix enim est omnium malorum avaritia: quam quidam appetentes, a fide pererraverunt, et inseruerant se doloribus multis. Digna res quae intentos vos faciat ad audiendum, et nos promptos ad loquendum. His verbis constituitur ante oculos nostros avaritia: accusatur, non defendatur; imo accusata damnetur, ne defensor ejus cum illa damnetur. Nescio quo autem modo id agit avaritia in cordibus hominum, ut omnes, vel ut verius et cautius dicam, pene omnes verbis eam constituant ream, et factis velint habere susceptam. Dixerunt in illam multi et multa, et magna, et gravia, et vera; et poetae et historici et oratores et philosophi, et", + "candidate_score": 0.669637, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_193_195", + "bdc_text": "Hos ex ipsorum sermone video mittendos esse . Redimeres magno non data haec responsaVgl. ebd. , Z. 104f. . Ego vero non parvo , quod vel ipsi ad ecclesiarum concordiam plusculum propenderetis vel fratres vestri observantissimos et amantissimos audiretis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2102", + "psc_text": "expedire, quod non expedit vobis. Simul ergo in Dominico agro, fratres, bonum operemur; ut simul de mercede gaudeamus. SERMO LXXXIII . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XVIII, 21, 22, Quoties peccabit in me frater meus, etc. CAPUT PRIMUM. 1. De remittendis injuriis. Hesterna die sanctum Evangelium admonuit nos non negligere peccata fratrum nostrorum: Sed si peccaverit, inquit, in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum. Si autem contempserit, adhibe tecum duos vel tres: ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Si autem et ipsos contempserit, dic Ecclesiae. Quod si Ecclesiam contempserit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Hodierna etiam die ad ipsam rem pertinet capitulum quod sequitur, quod modo cum legeretur audivimus. Cum enim dixisset hoc Dominus Jesus Petro, subjecit et interrogavit Magistrum, quoties ignosceret fratri qui in illum peccasset; et quaesivit utrum sufficeret septies. Respondit illi", + "candidate_score": 0.669443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_196_198", + "bdc_text": "Seminaria , scribis , sunt maximarum discordiarum Vgl. ebd. , Z. 105. . Quarum , obsecro ? Utinam tam parum discordię sereremussereremus nach gestrichenem seminaremus . , quod nos invicem non audimus et tam secure tamen de alienis sententiis iudicamus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_556", + "psc_text": "vos judicatis, et nos judicamur. Doctores dicimur, sed in multis doctorem quaerimus: nec volumus nos haberi magistros. Periculosum est enim et prohibitum, Domino ipso dicente, Ne velitis dici magistri; unus est magister vester Christus (Matth. XXIII, 10) . Periculosum ergo magisterium; discipulatus securus est. Ideo Psalmus, Auditui meo, inquit, dabis gaudium et exsultationem (Psal. L, 10) . Securior est enim verbi auditor, quam verbi prolator. Ideo ille securus stat, et audit eum, et guadio gaudet propter vocem sponsi (Joan. III, 29). CAPUT II. 2. Condiscipuli omnes sub Christo magistro. Auditorum erga doctores officium. Et quia doctoris Apostolus susceperat necessitate personam, videte quid dicat: Cum timore et tremore multo fui apud vos (I Cor. II, 3) . Tutius ergo est, ut et nos qui loquimur, et vos qui auditis, sub uno magistro condiscipulos nos esse noverimus. Omnino tutius est, et hoc expedit, ut nos non tanquam magistros, sed tanquam condiscipulos vestros", + "candidate_score": 0.669275, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_272", + "bdc_text": "Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_922", + "psc_text": "qui accepit; faciamus et nos. CAPUT VIII. 10. Fides in corde, quasi Christus in navi dormiens, excitanda. Hoc fit, si credamus, si fidem excitemus. Nam vane conturbamur. Quare vane conturbamur? Quia dormiente Christo in navi, pene naufragaverunt discipuli. Dormiebat Jesus, et turbabantur discipuli. Venti saeviebant, fluctus excitabantur, navis mergebatur (Matth. VIII, 23-27). Quare? Quia Jesus dormiebat. Sic et tu, quando tempestates tentationum saeviunt in isto saeculo, turbatur cor tuum, tanquam navis tua. Quare, nisi quia dormit fides tua? Sic enim Paulus apostolus dicit, quia habitat Christus per fidem in cordibus nostris (Ephes. III, 17). Excita ergo Christum in corde tuo, vigilet fides tua, tranquilletur conscientia tua, et liberatur navis tua. Senti, quoniam qui promisit verax est. Nondum ostendit; quia nondum est tempus ut ostendat. Multa jam tamen ostendit: Christum suum promisit, et dedit: resurrectionem ejus promisit, et dedit: Evangelium suum promisit, et dedit: Ecclesiam suam toto orbe diffundendam promisit, et", + "candidate_score": 0.669158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_161", + "bdc_text": "Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1984", + "psc_text": "unus grex et unus pastor (Joan. X, 16) . CAPUT VI. 9. Chananaeae perseverantia in petendo. Inde mulier ista erat: ideo non contemnebatur, sed differebatur. Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Et illa clamando instabat, perseverabat, pulsabat, tanquam jam audisset, Pete, et accipe; quaere, et invenies; pulsa, et aperietur tibi. Institit, pulsavit. Nam et Dominus quando dixit haec verba, Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis; supra dixerat, Nolite sanctum dare canibus, neque projeceritis margaritas vestras ante porcos; ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi disrumpant vos (Matth. VII, 7, 6) : id est, post contemptum margaritarum vestrarum etiam molesti sint vobis. Nolite ergo illis projicere quae contemnunt. 10. Gentes quare canes. Et unde discernimus (tanquam responderent) qui sint porci, qui sint canes? Hoc in ista muliere demonstratum est. Nam illi mulieri instanti respondit hoc: Non est bonum tollere panem filiorum,", + "candidate_score": 0.668882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_181_183", + "bdc_text": "Iste ordo et mutua cura si hodie obtineret in domino et iuxta verbum eius , quid , obsecro , hinc metuas periculi ? Charitas , quia ingenium dei est , nullam benefaciendi rationem a se ducit alienam et sola certam viam iustumque ordinem in rebus humanis statuit . Sed pontificii pollicebuntur quidvis et facient quodlibet .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3546", + "psc_text": "quasi naturaliter dictum, quia dictum est, non potest, inimica est in Deum: Legi enim Dei non est subjecta, neque enim potest: et non attenderunt non de carne dictum esse, non potest: non de homine dictum esse, non potest; non de anima dictum esse, non potest; sed de prudentia carnis. Prudentia ista vitium est. CAPUT XI. Vis nosse quid est, sapere secundum carnem? Mors est. Sed ille ipse unus homo, eademque natura a Domino Deo vero et bono condita, heri sapiebat secundum carnem, hodie sapit secundum spiritum: expulsum est vitium, sanata est natura. Nam quamdiu esset prudentia illa carnis, omnino legi Dei subjecta esse non posset. Quamdiu enim inest per vitium claudicatio, nullo modo potest esse recta ambulatio. Sanato aurem vitio, reparata est natura. Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . 12. In carne non esse. Videte ergo quid sequitur: Qui autem in carne sunt; id", + "candidate_score": 0.66854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469_471", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis . Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper . Arg[entorati ] .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1609", + "psc_text": "13. Symbolum memoria tenendum. Tanquam speculum quotidie inspiciatur. Ideo die sabbati, quando vigilaturi sumus in Dei misericordia, reddituri estis, non Orationem, sed Symbolum. Modo enim nisi teneatis Symbolum, in ecclesia, in populo Symbolum quotidie non auditis. Cum autem tenueritis, ut non obliviscamini, quotidie dicite; quando surgitis, quando vos ad somnum collocatis, reddite Symbolum vestrum, reddite Domino, commemorate vos ipsos, non pigeat repetere. Bona est enim repetitio, ne subrepat oblivio. Ne dicatis: Dixi heri, dixi hodie, quotidie dico, teneo illud bene. Commemora fidem tuam, inspice te: sit tanquam speculum tibi Symbolum tuum. Ibi te vide, si credis omnia quae te credere confiteris, et gaude quotidie in fide tua. Sint divitiae tuae, sint quotidiana ista quodam modo indumenta mentis tuae. Numquid non quando surgis vestis te? Sic et commemorando Symbolum tuum vesti animam tuam, ne forte eam nudet oblivio, et remaneas nudus, et fiat quod ait Apostolus, quod absit a te: Si", + "candidate_score": 0.668268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_108_110", + "bdc_text": "scholasticorum , sed depravatis . His longe melius quidem consuluissemus , si depravationem , non dogmata , quae in se recta sunt , oppugnassemus sicque nostra omnia temperassemus , ne ulla in nobis haereret calumniae suspitio . Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.668122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_159_161", + "bdc_text": "observationibus . possit ferri pietate illaesa . Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1986", + "psc_text": "ex ipso veluti convicio humilitatem ostendit, misericordiam impetravit. Neque enim commota est, aut succensuit, quod canis appellata fuerit petens beneficium, rogans misericordiam: sed ait, Ita, Domine: dixisti me canem; plane canis sum, agnosco nomen meum; Veritas loquitur: sed non ideo a beneficio repellenda sum. Prorsus canis: sed et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Modicum quoddam et exiguum beneficium desidero: non mensam invado, sed micas quaero. CAPUT VII. 11. Humilitas commendata in Chananaea. Magna contra superbiam medicina, Deus homo. Videte quemadmodum humilitas commendata est. Canem illam Dominus dixerat; non dixit, Non sum; sed dixit, Sum. Et Dominus continuo, quia se agnovit canem: O mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut petisti. Tu te agnovisti canem, ego te jam agnosco hominem. O mulier, magna est fides tua! petisti, quaesisti, pulsasti; accipe, inveni, aperiatur tibi. Videte, fratres, quemadmodum in hac muliere quae Chananaea erat, id est, quae", + "candidate_score": 0.667287, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_75_77", + "bdc_text": "Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1833", + "psc_text": "falsum est quod dicitur: ita et verbum si non dicatur omne, seu quoddam, non est necesse ut omne intelligatur; sed nisi vel quoddam fuerit intellectum, nullo modo potest verum esse quod dicitur. Sed ubi legitur, Qui blasphemaverit, quomodo intelligo quamdam blasphemiam, ubi non legitur blasphemia; vel quoddam verbum, ubi non legitur verbum, sed tanquam generaliter dici videtur, Qui blasphemaverit? Huic contradictioni sic respondemus: Quia etiam hic si diceretur, Qui blasphemaverit quamcumque blasphemiam in Spiritum sanctum, nihil esset cur aliquam blasphemiam quaerendam putaremus, quando omnem intelligere deberemus: sed quia omnis non potest intelligi, ne Paganis, Judaeis, haereticis, omnique hominum generi, qui diversis erroribus et contradictionibus suis blasphemant in Spiritum sanctum, spes remissionis, si se correxerint, auferatur; restat utique ut in eo quod scriptum est, Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum, non habet remissionem in aeternum, ille intelligatur qui, non omni modo, sed eo modo blasphemaverit, ut ei nunquam possit ignosci. CAPUT X.", + "candidate_score": 0.666857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_200_202", + "bdc_text": "Atqui Philippus nullam aliam confessionem probat . Etsi velis ex vero iudicare , quae hic doctissimus et candidissimus vir vestrique vere amans ( nam est omnino alio de vobis , quam erat , iudicio ) nunc scribit et olim scripsit , haud ita multas nobis proferes ἀντιφράσεις . Iniquo et aegro animo estis in istos viros .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3330", + "psc_text": "modo Petrus mendax erat, aut amare se Dominum mendaciter respondebat? Veraciter hoc respondebat: hoc enim respondebat, quod in corde suo videbat. Quando autem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur, forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculos suos ad cor suum Petrus, quando interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et tu. Non ausus est tamen dicere quod Dominus interrogaverat. Non enim simpliciter Dominus dixerat, Diligis me? sed addiderat, Plus his diligis me? id est, Plus me diligis quam isti? De aliis discipulis dicebat: ille non potuit dicere nisi, Amo te: non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimonium perhibere cordi suo: non debuit esse judex cordis alieni.", + "candidate_score": 0.666738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_160_162", + "bdc_text": "possit ferri pietate illaesa . Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 . haberi mihi quidem potuissent .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1984", + "psc_text": "unus grex et unus pastor (Joan. X, 16) . CAPUT VI. 9. Chananaeae perseverantia in petendo. Inde mulier ista erat: ideo non contemnebatur, sed differebatur. Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Et illa clamando instabat, perseverabat, pulsabat, tanquam jam audisset, Pete, et accipe; quaere, et invenies; pulsa, et aperietur tibi. Institit, pulsavit. Nam et Dominus quando dixit haec verba, Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis; supra dixerat, Nolite sanctum dare canibus, neque projeceritis margaritas vestras ante porcos; ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi disrumpant vos (Matth. VII, 7, 6) : id est, post contemptum margaritarum vestrarum etiam molesti sint vobis. Nolite ergo illis projicere quae contemnunt. 10. Gentes quare canes. Et unde discernimus (tanquam responderent) qui sint porci, qui sint canes? Hoc in ista muliere demonstratum est. Nam illi mulieri instanti respondit hoc: Non est bonum tollere panem filiorum,", + "candidate_score": 0.666129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_210_212", + "bdc_text": "Quid vero tribuo ? Phas non est dicere , qualem ferre possemus pontificem , et eo pacto ostendere , quam non respondeant suo ordini , qui pontifices vocantur ? Vel impium est dicere , quae sint christiani hominis officia , etiamsi nemo fuerit vel esse possit hic , qui illa impleat ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_664", + "psc_text": "Et quis est, inquis, qui homo hominem excedat? Ergo non quibusdam exprobrat Apostolus, et dicit, Cum enim dicitis, Ego Pauli, ego Apollo, nonne homines estis (I Cor. III, 4) ? Quid eos facere volebat, quibus exprobrabat quod homines erant? Homo es, ad Adam pertines. Pertine ad Filium hominis. CAPUT IV. 5. Quomodo hic omnia nota facta sunt Apostolis. Et forte dicit tibi: Jam non dicam vos servos, sed amicos; quoniam quae audivi a Patre meo, nota vobis feci (Joan. XV, 15) . Sed discipulis hoc dixit, illis Apostolis, illis hoc dixit: non debemus contristari, quia nondum tales sumus. Et tamen etiam ipsis quomodo hoc dixit, Omnia quae audivi a Patre meo, nota vobis feci? Puto quia in spe dixit hoc, nondum in re: puto quod facturus erat, non quod jam fecerat. Et unde probatur, cum ille dicat, Nota vobis feci; non dicat, Nota vobis faciam? Quia dicuntur quaedam in Scripturis", + "candidate_score": 0.666007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76_78", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis . Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1833", + "psc_text": "falsum est quod dicitur: ita et verbum si non dicatur omne, seu quoddam, non est necesse ut omne intelligatur; sed nisi vel quoddam fuerit intellectum, nullo modo potest verum esse quod dicitur. Sed ubi legitur, Qui blasphemaverit, quomodo intelligo quamdam blasphemiam, ubi non legitur blasphemia; vel quoddam verbum, ubi non legitur verbum, sed tanquam generaliter dici videtur, Qui blasphemaverit? Huic contradictioni sic respondemus: Quia etiam hic si diceretur, Qui blasphemaverit quamcumque blasphemiam in Spiritum sanctum, nihil esset cur aliquam blasphemiam quaerendam putaremus, quando omnem intelligere deberemus: sed quia omnis non potest intelligi, ne Paganis, Judaeis, haereticis, omnique hominum generi, qui diversis erroribus et contradictionibus suis blasphemant in Spiritum sanctum, spes remissionis, si se correxerint, auferatur; restat utique ut in eo quod scriptum est, Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum, non habet remissionem in aeternum, ille intelligatur qui, non omni modo, sed eo modo blasphemaverit, ut ei nunquam possit ignosci. CAPUT X.", + "candidate_score": 0.665564, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_228_230", + "bdc_text": "papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit . Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 . Juli 1535 erlassene Amnestie für geflüchtete Protestanten , von der die \"Sakramentierer\" ausdrücklich ausgeschlossen wurden ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1843", + "psc_text": "ista finiantur. Jam vero quod Dominus Jesus sic in Spiritu sancto peccata dimittit, quemadmodum in Spiritu sancto daemones ejicit, hinc intelligi potest, quod posteaquam resurrexit a mortuis, cum dixisset discipulis suis, Accipite Spiritum sanctum; continuo subjecit, Si cui dimiseritis peccata, dimittentur illi; si cui tenueritis, tenebuntur (Joan. XX, 22, 23) . Nam et illa regeneratio, ubi fit omnium praeteritorum remissio peccatorum, in Spiritu sancto fit, dicente Domino, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei (Id. III, 5) . Sed aliud est, nasci de Spiritu; aliud, pasci de Spiritu: sicut aliud est, nasci de carne, quod fit cum parit mater; aliud est, pasci de carne, quod fit cum lactat infantem, ad hoc conversum ut cum voluptate biberet, unde natus est ut viveret; ut inde accipiat vivendi alimentum, unde accepit nascendi initium. Primum itaque credendum beneficium est benignitatis Dei in Spiritu sancto remissio peccatorum. Unde", + "candidate_score": 0.665468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_179_181", + "bdc_text": "His se commendabant alii et episcopiet episcopi von Bucer eingefügt , fehlt in E. . Singulis erant sancti quodammodo observatores et praesides . Iste ordo et mutua cura si hodie obtineret in domino et iuxta verbum eius , quid , obsecro , hinc metuas periculi ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1556", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus docuit nos orationem: et cum sit ipse Dominus, sicut in Symbolo accepistis et reddidistis, Filius Dei unicus, tamen noluit esse unus. Unicus est, et unus esse noluit: fratres habere dignatus est. Quibus enim dicit, Dicite, Pater noster, qui es in coelis? Quem voluit a nobis appellari Patrem nostrum, nisi Patrem suum? Numquid invidit nobis? Parentes aliquando cum genuerint unum filium, duos, tres; jam timent generare, ne faciant alios mendicare. Sed quia talis est haereditas quam nobis promittit, quam multi obtineant, et angustias nemo patiatur; ideo in suam fraternitatem vocavit populos gentium, et habet Unicus innumerabiles fratres qui dicant, Pater noster qui es in coelis. Dixerunt ista qui fuerunt ante nos: dicturi sunt qui erunt post nos. Videte quantos fratres habeat Unicus in sua gratia, communicans cum illis hereditatem, pro quibus pertulit mortem. Habebamus patrem et matrem in terra, ut nasceremur ad labores et mortem: invenimus alios", + "candidate_score": 0.66496, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_284_286", + "bdc_text": "Nam ut de sola versione bibliorum loquar , quantus is thesaurus est ? Existimo enim vos non inficiari , quam multa in vestra versione desyderata semper sint , etiam ab ipso Oecolampadio et , ut nunc video , ab ipso quoque Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. desyderantur . De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4017", + "psc_text": "thesaurus? Redit aliquid de negotio, redit aliquid de artificio, redit aliquid de pretio: sufficiat, non thesaurizetur; ne ubi pones thesaurum tuum, ibi remaneat et cor tuum, et ut sursum sit, frustra audias, falsumque respondeas. Quando enim respondes ad illud sacratissimum verbum et voce suscribis, ab ipso corde intus non accusaris? Quamvis pressum et oppressum cor tuum, non tibi intus dicit, Sub terra me ponis, quare mentiris? Ergone tibi non dicit: Nonne ibi sum, ubi thesaurus tuus? Ergo mentiris. An vero ille mentitur, qui dixit: Ubi enim fuerit thesaurus tuus, illic erit et cor tuum (Matth. VI, 21) ? Tu dicis: Non illic orit. Veritas dicit: Illic erit. Sed non illic erit, quia non amo. Factis proba. Non amas, sed dives es. Bene quidem attendis, et discernis te: ab eo qui dives est, discernis eum qui vult dives esse. Inter divitem esse, et divitem velle esse, justa discretio negari non potest.", + "candidate_score": 0.664495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_284_286", + "bdc_text": "Nam ut de sola versione bibliorum loquar , quantus is thesaurus est ? Existimo enim vos non inficiari , quam multa in vestra versione desyderata semper sint , etiam ab ipso Oecolampadio et , ut nunc video , ab ipso quoque Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. desyderantur . De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_453", + "psc_text": "Etiam ostendit illis thesauros suos: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; nudus fui, et vestistis me; hospes fui, et adduxistis me; in carcere fui, et venistis ad me; aeger fui, et visitastis me. Et respondent illi: Domine, quando te vidimus in his necessitatibus constitutum, et ministravimus tibi? Et ille: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Quia ergo quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis, percipite quod misistis, possidete quod emistis. Mihi enim Servatori ideo credidistis. Deinde convertet se ad illos qui sunt a sinistris, et ostendet illis thesauros suos inanes operis boni: Ite, inquit, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Esurivi, et non dedistis mihi manducare. Aut si aliquid invenistis in thesauro isto, aut aliquid misistis, cogitate, et reddetur vobis. Sed nunquam te, inquiunt ipsi, vidimus esurientem. Et ille: Quando uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis (Matth.", + "candidate_score": 0.664437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_442_444", + "bdc_text": "Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1752", + "psc_text": "LXVII . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XI, 25, Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus, etc.. CAPUT PRIMUM. 1. Confessio duplex est, peccatoris et laudatoris. Tundere pectus quid. Sanctum Evangelium cum legeretur, audivimus exsultasse Dominum Jesum in Spiritu, et dixisse: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Hucusque interim verba Domini, si digne, si diligenter, si quod primum est, pie consideremus; invenimus primitus, non semper cum in Scripturis legimus confessionem, debere nos intelligere vocem peccatoris. Maxime autem hoc dicendum fuit, et hinc admonenda Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, audito scilicet quod Dominus ait, Confiteor tibi, Pater. In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. Tundere autem pectus quid est, nisi arguere quod latet in pectore, et evidenti pulsu occultum castigare", + "candidate_score": 0.664158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_284_286", + "bdc_text": "Nam ut de sola versione bibliorum loquar , quantus is thesaurus est ? Existimo enim vos non inficiari , quam multa in vestra versione desyderata semper sint , etiam ab ipso Oecolampadio et , ut nunc video , ab ipso quoque Pellicano et Theodoro Theodor Bibliander. desyderantur . De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1632", + "psc_text": "Jam me propemodum Evangelii lector paulo ante hac cura liberavit. Non ego lego, sed lecta recolo. Consilium quaerebas in causa tua deficiens: vide quid dicat fons recti consilii, fons unde quidquid imples, venenum non times. CAPUT VI. 6. Thesaurus in coelo condendus.-- Nolite vobis condere thesauros in terra, ubi tinea et comestura exterminat, et ubi fures effodiunt et furantur: sed thesaurizate vobis thesauros in coelo, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit. Ubi est enim thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. Quid exspectas amplius? Res aperta est. Consilium patet, sed cupiditas latet: imo non latet, sed etiam ipsa, quod pejus est, patet. Non enim cessat rapina grassari: non enim cessat fraudare avaritia: non enim cessat perjurare malitia. Totum ut quid? Ut thesaurizetur. Et ubi ponatur? In terra. Recte quidem a terra in terram. Homini enim, a quo nobis dixi laborem fuisse propinatum, peccanti dictum est, Terra es, et in", + "candidate_score": 0.664004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_103_105", + "bdc_text": "Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. . De scholasticisVgl . oben Nr. 562 , 80-82. : Non spectandum , quid Melanchthon damnant , sed quid damnari debeat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_21", + "psc_text": "Psalmo clamat homo: Ab occultis meis munda me, Domine (Psal. XVIII, 13) . Quia sunt in homine occulta ipsi homini in quo sunt; et non procedunt, neque aperiuntur, neque inveniuntur, nisi in tentationibus. Si Deus cessat tentare, magister cessat docere. Sed Deus tentat, ut doceat; diabolus tentat, ut decipiat. Cui tamen nisi ille qui tentatur dederit locum, inanis tentatio et irridenda repellitur. Ideo Apostolus: Neque detis, ait, locum diabolo (Ephes. IV, 27) . Dant autem locum homines diabolo ex concupiscentiis suis. Non enim vident homines diabolum, cum quo pugnant: sed facile habent remedium. Se ipsos interius vincant, et de illo foris triumphant. Quare hoc dicimus? Quia nescit se homo, nisi in tentatione discat se. Cum autem didicerit se, non se negligat. Si enim se negligebat latentem, non se negligat notum. 4. Quid ergo dicimus, fratres? Et sisciebat se Abraham, nos non noveramus Abraham. Aut sibi, aut certe nobis prodendus erat:", + "candidate_score": 0.663487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_431_433", + "bdc_text": "aus obiecisseve. , quae nullius momenti sunt . Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2383", + "psc_text": "Quid ergo est, Non novi vos? Improbo vos, reprobo vos. In arte mea non vos agnosco; ars mea nescit vitia: hoc est autem magnum, et nescit vitia, et judicat vitia. Nescit faciendo, judicat arguendo. Sic ergo non novi vos. 17. Idem tractatur argumentum. Ierunt, intraverunt quinque prudentes. Quam multi estis, fratres mei, in nomine Christi; sint in vobis quinque prudentes, sed nolite quinque homines. Sint in vobis quinque prudentes, ad istam prudentiam quinarii numeri pertinentes. Veniet enim hora, et quando nescimus, veniet. Media nocte veniet, vigilate. Sic clausit Evangelium: Vigilate, quia nescitis diem neque horam. Si ergo dormituri sumus, quomodo vigilamus? Corde vigila, fide vigila, spe vigila, charitate vigila, operibus vigila: et quando corpore dormiveris, veniet tempus ut surgas. Cum autem surrexeris, praepara lampades. Tunc non exstinguantur, tunc interiore conscientiae oleo vegetentur: tunc sponsus ille incorporeis nexibus amplectatur, tunc te introducat in domum, ubi nunquam dormias, ubi nunquam tua lampas", + "candidate_score": 0.662934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_101_103", + "bdc_text": "Joh 10 , 11-16 ; 1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam . Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4005", + "psc_text": "Unus egit gratias: caeteri Judaei erant: ille alienigena erat, gentes alienigenas significabat, numerus ille Christo decimas dedit. Illi ergo debemus quod sumus, quod vivimus, quod intelligimus: quod homines sumus, quod bene viximus, quod recte intelleximus, illi debemus. Nostrum nihil, nisi peccatum quod habemus. Quid enim habes, quod non accepisti (I Cor. IV, 7)? Vos ergo, maxime qui scitis quid audiatis, curandum ab aegritudine, mundatum a varietate sursum cor ponite, et Deo gratias agite. SERMO CLXXVII . De verbis Apostoli, Nihil in hunc mundum intulimus, sed nec auferre aliquid possumus, etc. I Tim. cap. VI, V\\. 7-19. 1. Avaritia verbis apud omnes damnatur, non factis. Sermonis nostri propositio, apostolica lectio. Nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, sed nec auferre aliquid possumus: victum et tegumentum habentes, his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et in laqueum, et in desideria multa et noxia, quae mergunt homines in interitum et", + "candidate_score": 0.662891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_49", + "bdc_text": "Si minister nihil quam signum exhibet Vgl. ebd. , Z. 39f. , non dispensabit mysteria dei , non erit minister spiritus et novi testamenti , non salvabit , non regenerabit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1609", + "psc_text": "13. Symbolum memoria tenendum. Tanquam speculum quotidie inspiciatur. Ideo die sabbati, quando vigilaturi sumus in Dei misericordia, reddituri estis, non Orationem, sed Symbolum. Modo enim nisi teneatis Symbolum, in ecclesia, in populo Symbolum quotidie non auditis. Cum autem tenueritis, ut non obliviscamini, quotidie dicite; quando surgitis, quando vos ad somnum collocatis, reddite Symbolum vestrum, reddite Domino, commemorate vos ipsos, non pigeat repetere. Bona est enim repetitio, ne subrepat oblivio. Ne dicatis: Dixi heri, dixi hodie, quotidie dico, teneo illud bene. Commemora fidem tuam, inspice te: sit tanquam speculum tibi Symbolum tuum. Ibi te vide, si credis omnia quae te credere confiteris, et gaude quotidie in fide tua. Sint divitiae tuae, sint quotidiana ista quodam modo indumenta mentis tuae. Numquid non quando surgis vestis te? Sic et commemorando Symbolum tuum vesti animam tuam, ne forte eam nudet oblivio, et remaneas nudus, et fiat quod ait Apostolus, quod absit a te: Si", + "candidate_score": 0.662693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3447", + "psc_text": "Quid est quod loqueris? Si enim hoc Apostolo dixerimus, ipsi Christo dicimus. Ait enim alio loco: An vultis experimentum ejus accipere, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? 11. Verior interpretatio Apostoli. Christus peccatum factus quomodo. Quid igitur est? Intendat Charitas vestra magnum altumque mysterium. Felices eritis, si intellectum dilexeritis, et ad dilectum perveneritis. Prorsus, prorsus Christus Dominus noster, Jesus Salvator noster, Redemptor noster peccatum factus est, ut nos essemus justitia Dei in ipso. Quomodo? Audite Legem. Qui noverunt, sciunt quod dico: et qui non noverunt, legant, vel audiant. In Lege peccata vocabantur etiam sacrificia, quae pro peccatis offerebantur. Habes, cum victima pro peccato adduceretur, dicit Lex, Ponant manus suas sacerdotes super peccatum (Levit. IV) ; id est, super victimam pro peccato. Et quod est aliud quam Christus sacrificium pro peccato? Sicut et Christus, inquit, dilexit vos, et tradidit semetipsum pro vobis oblationem et hostiam Deo in", + "candidate_score": 0.662538, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_149_151", + "bdc_text": "Atqui hoc ingenium nobis dominus tribuit , ut ex notis iam ad ignota deducamur et dilucida veritate liberemur ab erroribus , ita ut factum nobis est . Lutherus profecto initio caussae non parum veritati profuit , dum publicam doctrinae Christi depravationem iisiis über gestrichenem piis. E : piis. rationibus confutavit , quae tum potuerunt agnosci .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1270", + "psc_text": "Nunc tenebrae, postea lux. Dies sunt fideles. Et nos, charissimi, videbimus invicem corda nostra, sed postea: nunc autem adhuc tenebras mortalitatis hujus circumferimus, et ad lucernam Scripturae ambulamus; sicut dicit apostolus Petrus, Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes tanquam lucernae in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris (II Petr. I, 19) . Proinde, charissimi, propter ipsam fidem qua credimus in Deum, in comparatione infidelium dies sumus. In infidelitate nox cum ipsis fuimus, modo lux, dicente Apostolo, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . Tenebrae in vobis, lux in Domino. Item in alio loco: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum (I Thess. V, 5) . Sicut in die honeste ambulemus (Rom. XIII, 13) . Dies ergo in comparatione infidelium. In comparatione vero illius diei, quando resurgent mortui, et corruptibile hoc induetur incorruptione,", + "candidate_score": 0.662507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_412_414", + "bdc_text": "d[ivo ] Paulo . per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. . Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_869", + "psc_text": "sacculum, plenum horreum, plenam apothecam: omnia ista in colo sunt, transeant in fusum. Videte quomodo net, imo videte quomodo neiat. Dum omnes instruantur, grammatici non timeantur. Manus autem suas aperuit pauperi, fructum autem porrexit inopi. Manus pauperi, fructum inopi. Est quidam pauper, manus tuas quaerit: est quidam inops, fructum tuum quaerit. Qui quaerere non vult a te, nisi quod neccessitati suae prosit, pauper est, manus tuas quaerens. Est autem alius inops, qui dicit: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. VI, 10) . Non quasi necessitati suae vult satisfieri de dato tuo; sed tanquam in arbore dominica, quam plantavit et rigavit, fructum quaerit. Ipsum audi de quibusdam dicentem, cum de talibus loqueretur: Non quia quaero datum, sed requiro fructum (Philipp. IV, 17) . 15. Non est sollicitus de his quae in domo sunt vir ejus, cum alicubi demoratur. Non est sollicitus quae in domo sunt, vir ejus: quia novit", + "candidate_score": 0.662408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_233", + "bdc_text": "Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1221", + "psc_text": "Patre intelligas Deum Filium, et in Filio intelligas pastorem Patrem. Ego, inquit, Dominus ero illis in Deum, et servus meus David princeps in medio eorum. Quare in medio eorum? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Princeps in medio eorum. Inde et mediator Dei et hominum; quia Deus cum Patre, quia homo cum hominibus. Non mediator homo praeter deitatem; non mediator Deus praeter humanitatem. Ecce mediator: Divinitas sine humanitate non est mediatrix, humanitas sine divinitate non est mediatrix; sed inter divinitatem solam et humanitatem solam, mediatrix est humana divinitas et divina humanitas Christi. CAPUT XIII.-- Et servus meus David princeps in medio eorum. Ego Dominus locutus sum: non nescio quis haereticus. Ego Dominus locutus sum. 22. Testamentum pacis. Testamenta schismaticorum irrita per imperatorum leges. Scripturas se ab igne servasse jactant Donatistae.--Et disponam ad eos testamentum pacis: per ipsum utique qui ait, Pacem meam do", + "candidate_score": 0.662207, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3284", + "psc_text": "de peccato, quia non credit in Christum: et de justitia, quia qui voluerunt crediderunt, quamvis in quem crediderunt non viderunt; et per ejus resurrectionem se quoque in resurrectione perfici speraverunt: et de judicio, quia ipsi si vellent credere, a nullo impedirentur, quoniam princeps hujus mundi jam judicatus est. SERMO CXLIV . De verbis eisdem Evangelii Joannis, Ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Cap. XVI, V\\. 8-11. CAPUT PRIMUM. 1. Peccatum incredulitatis cur solum arguitur. Spiritus sanctus, gratia Dei dicitur. Cum Dominus et Salvator noster Jesus Christus de adventu Spiritus sancti, quem se missurum esse promisit et misit, multa diceret; ait inter caetera: Ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Neque hoc cum dixisset, sermonem trajecit in aliud: sed ipsa aliquanto expressius insinuare dignatus est. De peccato quidem, inquit, quia non crediderunt in me: de justitia autem, quia ad Patrem vado: de", + "candidate_score": 0.661626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_232_234", + "bdc_text": "At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ? Sed satis de his .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1221", + "psc_text": "Patre intelligas Deum Filium, et in Filio intelligas pastorem Patrem. Ego, inquit, Dominus ero illis in Deum, et servus meus David princeps in medio eorum. Quare in medio eorum? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Princeps in medio eorum. Inde et mediator Dei et hominum; quia Deus cum Patre, quia homo cum hominibus. Non mediator homo praeter deitatem; non mediator Deus praeter humanitatem. Ecce mediator: Divinitas sine humanitate non est mediatrix, humanitas sine divinitate non est mediatrix; sed inter divinitatem solam et humanitatem solam, mediatrix est humana divinitas et divina humanitas Christi. CAPUT XIII.-- Et servus meus David princeps in medio eorum. Ego Dominus locutus sum: non nescio quis haereticus. Ego Dominus locutus sum. 22. Testamentum pacis. Testamenta schismaticorum irrita per imperatorum leges. Scripturas se ab igne servasse jactant Donatistae.--Et disponam ad eos testamentum pacis: per ipsum utique qui ait, Pacem meam do", + "candidate_score": 0.661343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_272_274", + "bdc_text": "Evangelio Christi Iesu excitando et fovendo natus est , mi Bullingere , id opereE : opere etiam . praestitit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2436", + "psc_text": "Nisi enim ad mortuos suscitandos Dominus venisset, non Apostolus diceret: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus (Ephes. V, 14) . Dormientem audis, cum dicit, Surge, qui dormis: sed mortuum intellige, cum audis, Et exsurge a mortuis. Dicti sunt saepe dormientes et mortui visibiliter. Et plane omnes, ei qui potest excitare, dormiunt. Mortuus enim tibi mortuus est, qui quantumlibet pulses, quantumlibet vellices, quantumlibet lanies, non expergiscitur. Christo autem ille dormiebat, cui dictum est, Surge; et continuo surrexit. Nemo tam facile excitat in lecto, quam facile Christus in sepulcro. CAPUT III. 3. Tres mortui a Domino suscitati. Miracula Christi propter significationem facta. Apta similitudo. Tres autem mortuos invenimus a Domino resuscitatos visibiliter, millia invisibiliter. Quot autem mortuos visibiliter suscitaverit, quis novit? Non enim omnia quae fecit scripta sunt: Joannes hoc dicit, Multa alia fecit Jesus, quae si scripta essent, arbitror totum mundum non posse libros capere (Joan.", + "candidate_score": 0.661337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_180_182", + "bdc_text": "Singulis erant sancti quodammodo observatores et praesides . Iste ordo et mutua cura si hodie obtineret in domino et iuxta verbum eius , quid , obsecro , hinc metuas periculi ? Charitas , quia ingenium dei est , nullam benefaciendi rationem a se ducit alienam et sola certam viam iustumque ordinem in rebus humanis statuit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3546", + "psc_text": "quasi naturaliter dictum, quia dictum est, non potest, inimica est in Deum: Legi enim Dei non est subjecta, neque enim potest: et non attenderunt non de carne dictum esse, non potest: non de homine dictum esse, non potest; non de anima dictum esse, non potest; sed de prudentia carnis. Prudentia ista vitium est. CAPUT XI. Vis nosse quid est, sapere secundum carnem? Mors est. Sed ille ipse unus homo, eademque natura a Domino Deo vero et bono condita, heri sapiebat secundum carnem, hodie sapit secundum spiritum: expulsum est vitium, sanata est natura. Nam quamdiu esset prudentia illa carnis, omnino legi Dei subjecta esse non posset. Quamdiu enim inest per vitium claudicatio, nullo modo potest esse recta ambulatio. Sanato aurem vitio, reparata est natura. Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . 12. In carne non esse. Videte ergo quid sequitur: Qui autem in carne sunt; id", + "candidate_score": 0.66125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_15_17", + "bdc_text": "diligam ergo et observem vos , necesse est . De caussa sacramentaria : Pridem videre mihi visus sum nos in hocnos in E von späterer Hand ergänzt ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2673", + "psc_text": "Dominus post resurrectionem cum apparuit discipulis suis, cumque cernentes adhuc titubarent in fide, putantes se spiritum videre: Quid, inquit, dubitatis? et quare cogitationes ascendunt in cor vestrum? Videte manus meas et pedes meos. Et parum est, Videte: Tangite, inquit, et palpate et videte (Luc. XXIV, 38 et 39) . Intendite et videte, palpate et videte: in solis oculis videte, in omnibus sensibus videte. Quia interiorem fidei sensum quaerebat, exterioribus corporis sensibus adjacebat. Nos nihil ab istis exterioribus sensibus in Domino carpsimus, auditu audivimus, corde credidimus: et ipsum auditum non ab illius ore, sed ab ore praedicatorum ejus, ab ore illorum qui jam coenabant, et nos ructuando invitabant. CAPUT VII. 8. Ad coenam venire nemo cunctetur. Tollamus ergo de medio excusationes vanas et malas, et veniamus ad coenam, qua intrinsecus saginemur. Non nos impediat extollentia superbiae, non nos extollat, vel non nos terreat curiositas illicita, et avertat a Deo: non nos", + "candidate_score": 0.660288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_161_163", + "bdc_text": "Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 . haberi mihi quidem potuissent . Ignoro enim cautiones , quae nituntur suspicionibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1984", + "psc_text": "unus grex et unus pastor (Joan. X, 16) . CAPUT VI. 9. Chananaeae perseverantia in petendo. Inde mulier ista erat: ideo non contemnebatur, sed differebatur. Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Et illa clamando instabat, perseverabat, pulsabat, tanquam jam audisset, Pete, et accipe; quaere, et invenies; pulsa, et aperietur tibi. Institit, pulsavit. Nam et Dominus quando dixit haec verba, Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis; supra dixerat, Nolite sanctum dare canibus, neque projeceritis margaritas vestras ante porcos; ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi disrumpant vos (Matth. VII, 7, 6) : id est, post contemptum margaritarum vestrarum etiam molesti sint vobis. Nolite ergo illis projicere quae contemnunt. 10. Gentes quare canes. Et unde discernimus (tanquam responderent) qui sint porci, qui sint canes? Hoc in ista muliere demonstratum est. Nam illi mulieri instanti respondit hoc: Non est bonum tollere panem filiorum,", + "candidate_score": 0.659822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_457", + "bdc_text": "Dominus id avertat et custodiat nos in suis placitis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1111", + "psc_text": "Deo.--Et Ego requiescere faciam eas, dicit Dominus Deus. Sed ut requiescere faciat, primo curavit. Quod enim primo curavit, posterius dicit: Haec dicit Dominus Deus, Quod periit, requiram; et quod erravit, revocabo; et quod comminutum est, colligabo; et quod exanime est, confortabo; et quod pingue est et quod forte est, custodiam. Quod non faciebant mali pastores, se ipsos pascentes, non oves. Non ait Dominus, Constituam alios bonos pastores, qui faciant haec: sed, Ego, inquit, faciam; oves meas nulli committam. Securi vos, fratres; securae vos, oves: nobis videtur timendum; quasi desit pastor bonus? CAPUT XII. 27. Pascere cum judicio. Claudit sic: Et pascam eas cum judicio. Vide quia sic solus pascit cum judicio. Quis enim homo judicat de homine? Temerariis judiciis plena sunt omnia. De quo desperaverimus, subito convertitur, et fit optimus: de quo multum praesumpserimus, subito deficit, et fit pessimus. Nec timor noster certus est, nec amor noster certus est. Quid", + "candidate_score": 0.658957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_23", + "bdc_text": "Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1251", + "psc_text": "et justitiam, et diligas misericordiam, paratusque sis ire cum Domino Deo tuo. Quaerebas quid offerres pro te: offer te. Quid enim Dominus quaerit a te, nisi te? Quia in omni creatura terrena nihil melius fecit te. Quaerit te a te, quia tu perdideras te. Si autem facias quod jussit, invenit in te judicium et justitiam: judicium primo in te ipso, justitiam ad proximum tibi. Quomodo judicium in te ipso? Ut displiceas tibi quod eras, et possis esse quod non eras. Judicium, inquam, de te ipso in te ipso sine acceptione personae tuae, ut non parcas peccatis tuis, nec ideo tibi placeant, quia tu facis: nec te laudes in bonis tuis, et Deum accuses in malis tuis. Hoc enim est perversum judicium; et ideo nec judicium. Ut enim ostenderet Deus perversum judicium non esse judicium, non ait, Quid Dominus quaerit a te, nisi facere rectum judicium; sed, facere, inquit, judicium. Si", + "candidate_score": 0.658833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_461_463", + "bdc_text": "Dominus iudex est , et res ipsa declarat , quo simus in vos animoAn dieser Stelle endet der Entwurf ; darunter ( von Lenglins Hand? ) : Epistola Buceri ad Bullingerum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_215", + "psc_text": "minatur judicium in futuro saeculo. Verba quae dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors, et verax (Psal. CI, 8, et CXLIV, 8) . Multum delectat omnes peccatores et amatores saeculi hujus, quia misericors et miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors. Sed si amas tam multa mitia, time ibi et ultimum quod ait, Et verax. Si enim nihil aliud diceret, nisi, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors; quasi jam converteres te ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro?", + "candidate_score": 0.658718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_34_36", + "bdc_text": "De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. : Dum spiritualem et carnalem Christi in coena praesentiam facitis , ostenditis vos nondum videre , in quo sita sit ista controversia .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3549", + "psc_text": "spiritu esse. Denique audite ipsum, quaestionem sine ulla dubitatione solventem. Vivens utique in hoc corpore loquebatur: et tamen adjunxit, Vos autem non estis in carne. Putas, est aliquis hic in nobis, cui dictum est? Ecce populo Dei dixit, Ecclesiae dixit: Romanis quidem scribebat; sed universae Christi Ecclesiae dixit; sed tritico dixit, non paleae; massae dixit latenti, non stipulae apparenti. Unusquisque in corde suo agnoscat. Nos auribus loquimur, conscientias non videmus: tamen secundum ea quae superius locuti sumus, existimo in nomine Christi esse in plebe Christi quibus dictum est, Vos autem non estis in carne, sed in Spiritu: si tamen Spiritus Dei habitat in vobis. Non estis in carne, quia non facitis opera carnis consentiendo concupiscentiis carnis; sed estis in Spiritu, quia secundum interiorem hominem condelectamini legi Dei: et hoc est, Si tamen Spiritus Dei habitat in vobis. Nam si de spiritu vestro praesumitis, adhuc in carne estis. Si ergo non", + "candidate_score": 0.658379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_280_282", + "bdc_text": "Hos inter Carolostadianos habuit . Qui etiam , licet modestius , priores tamen sententiam Lutheranam vellicarunt . His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3087", + "psc_text": "priores illi ascenderent, ne venturum praenuntiarent. Posteaquam ascenderunt fratres ejus, ascendit etiam ipse tunc ad diem festum, non evidenter, sed quasi occulte. Quid quasi occulte? Ibi facit quasi occulte. Quid quasi occulte? Quia nec hoc erat occulte. Non enim vere latere conabatur, qui in potestate habebat quando teneretur. Sed in illa, ut dixi, occultatione exemplum praebebat cavendi insidias inimicorum infirmis discipulis, qui potentiam non habebant, quando nollent ne prehenderentur. Nam ille etiam palam ascendit postea, et docebat eos in templo, et dicebant nonnulli: Ecce hic est, ecce docet. Certe dicebant nostri principes, quia apprehendere eum volebant: ecce palam loquitur, et nemo in eum manum mittit (Joan. VII, 25, 26) . 8. Altera solutio. Jam vero si nos ipsos attendamus, si corpus ejus cogitemus, quia et nos ipse est. Nam etsi nos ipse non essemus, non esset verum, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) . Si", + "candidate_score": 0.658206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_55", + "bdc_text": "Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2721", + "psc_text": "Apostolus ponere corda credentium, quibus dicebat, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo: cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos cum illo apparebitis in gloria (Coloss. III, 1-4) . In qua gloria? Resurrectionis. In qua gloria? Audi Apostolum dicentem de hoc corpore, Seminatur in ignominia, resurget in gloria (I Cor. XV, 43) . Istam gloriam Apostoli Magistro suo, Christo suo, Domino suo dare nolebant: resuscitare eum potuisse corpus suum de sepulcro non credebant; spiritum eum putabant, et carnem videbant, nec ipsis oculis suis fidem habebant. Et credimus eis nos annuntiantibus et non ostendentibus. Ecce ipsi Christo se ipsum ostendenti non credebant. Malum vulnus: prodeant medicamenta cicatricum. Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in cor vestrum? Videte manus meas et pedes meos,", + "candidate_score": 0.6579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_284", + "bdc_text": "Nam ut de sola versione bibliorum loquar , quantus is thesaurus est ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4017", + "psc_text": "thesaurus? Redit aliquid de negotio, redit aliquid de artificio, redit aliquid de pretio: sufficiat, non thesaurizetur; ne ubi pones thesaurum tuum, ibi remaneat et cor tuum, et ut sursum sit, frustra audias, falsumque respondeas. Quando enim respondes ad illud sacratissimum verbum et voce suscribis, ab ipso corde intus non accusaris? Quamvis pressum et oppressum cor tuum, non tibi intus dicit, Sub terra me ponis, quare mentiris? Ergone tibi non dicit: Nonne ibi sum, ubi thesaurus tuus? Ergo mentiris. An vero ille mentitur, qui dixit: Ubi enim fuerit thesaurus tuus, illic erit et cor tuum (Matth. VI, 21) ? Tu dicis: Non illic orit. Veritas dicit: Illic erit. Sed non illic erit, quia non amo. Factis proba. Non amas, sed dives es. Bene quidem attendis, et discernis te: ab eo qui dives est, discernis eum qui vult dives esse. Inter divitem esse, et divitem velle esse, justa discretio negari non potest.", + "candidate_score": 0.657889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_160_162", + "bdc_text": "possit ferri pietate illaesa . Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 . haberi mihi quidem potuissent .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1986", + "psc_text": "ex ipso veluti convicio humilitatem ostendit, misericordiam impetravit. Neque enim commota est, aut succensuit, quod canis appellata fuerit petens beneficium, rogans misericordiam: sed ait, Ita, Domine: dixisti me canem; plane canis sum, agnosco nomen meum; Veritas loquitur: sed non ideo a beneficio repellenda sum. Prorsus canis: sed et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Modicum quoddam et exiguum beneficium desidero: non mensam invado, sed micas quaero. CAPUT VII. 11. Humilitas commendata in Chananaea. Magna contra superbiam medicina, Deus homo. Videte quemadmodum humilitas commendata est. Canem illam Dominus dixerat; non dixit, Non sum; sed dixit, Sum. Et Dominus continuo, quia se agnovit canem: O mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut petisti. Tu te agnovisti canem, ego te jam agnosco hominem. O mulier, magna est fides tua! petisti, quaesisti, pulsasti; accipe, inveni, aperiatur tibi. Videte, fratres, quemadmodum in hac muliere quae Chananaea erat, id est, quae", + "candidate_score": 0.657198, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1049", + "psc_text": "ipsos pascunt, non oves. Qui sunt qui se ipsos pascunt? De quibus Apostolus dicit: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi (Philipp. II, 21) . Nos enim, quos in isto loco, de quo periculosa ratio redditur, Dominus secundum dignationem suam, non secundum meritum nostrum constituit, habemus duo quaedam: unum, quod christiani sumus; alterum, quod praepositi sumus. Illud quod christiani sumus, propter nos est: quod autem praepositi sumus, propter vos est. In eo quod christiani sumus, attenditur utilitas nostra: in eo quod praepositi, nonnisi vestra. Sunt autem multi christiani, et non praepositi, qui perveniunt ad Deum, faciliore fortasse itinere, et tanto forte expeditius ambulantes, quanto minorem sarcinam portant. Nos autem, excepto quod christiani sumus, unde rationem reddemus Deo de vita nostra, sumus etiam praepositi, unde rationem reddemus Deo de dispensatione nostra. Ad hoc istam difficultatem propono, ut compatientes nobis, oretis pro nobis. Veniet enim dies, quo cuncta adducantur", + "candidate_score": 0.657095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_233", + "bdc_text": "Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1220", + "psc_text": "pascam: sic non separavit Christum a deitate, cum diceret, Ego Deus. Ecce pastor est Christus, pastor est et Pater. Sic Deus est Pater, Deus est et Christus. Sicut a pastore Christo non separas Patrem, sic a Deo Patre non separes Christum. Habet cum Filio Pater pascendi miserationem, habet cum Patre Filius divinitatis aequalitatem. Sed nisi ita diceret, putares eum esse Patrem qui est Filius. Ergo et ad unitatem deitatis te admonuit, et ad personarum distributionem: ut quod dicit, Ipse pascet, et ego ero illis in Deum, non se separans a Filio pascente, nec Filium separans a se dominante, et in Patre intelligas Deum Filium, et in Filio intelligas pastorem Patrem. Ego, inquit, Dominus ero illis in Deum, et servus meus David princeps in medio eorum. Quare in medio eorum? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Princeps in medio eorum. Inde et mediator Dei", + "candidate_score": 0.657092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_181", + "bdc_text": "Iste ordo et mutua cura si hodie obtineret in domino et iuxta verbum eius , quid , obsecro , hinc metuas periculi ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_555", + "psc_text": "quod promisit nondum amamus, saltem quod minatus est timeamus. SERMO XXIII . De versu 24 Psalmi LXXII, Tenuisti manum dexterae meae: et de visione Dei. Habitus in basilica Fausti. CAPUT PRIMUM. 1. Doctorum officium periculosum, auditorum securior conditio. Quod cantavimus Domino, propositum nobis ad loquendum credamus: hinc vobis fiat sermo noster. Et cui diximus, Tenuisti manum dexterae meae, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me; ipse ad intellectum clariorem assumat corda nostra, et adjuvet misericordia et gratia sua me loquentem, vos judicantes. Quanquam propter commoditatem depromendae vocis altiore loco stare videamur; tamen in ipso altiore loco vos judicatis, et nos judicamur. Doctores dicimur, sed in multis doctorem quaerimus: nec volumus nos haberi magistros. Periculosum est enim et prohibitum, Domino ipso dicente, Ne velitis dici magistri; unus est magister vester Christus (Matth. XXIII, 10) . Periculosum ergo magisterium; discipulatus securus est. Ideo Psalmus, Auditui meo, inquit, dabis", + "candidate_score": 0.657072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_424_426", + "bdc_text": "Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt . Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2924", + "psc_text": "ergo, fratres, videre non possumus quid sit videre Verbi, quo imus? quam visionem forte praepropere exigimus? quid nobis ostendi volumus quod videre non possumus? Ideo ista dicta sunt quae desideramus videre, non quod jam possimus capere. Videre enim Verbi si videas, forte in eo quod vides videre Verbi, ipsum Verbum videbis; ut non aliud sit Verbum, aliud videre Verbi, ne ibi sit aliquid coaugmentatum et copulatum et duplex et compaginatum. Simplex enim aliquid est ineffabili simplicitate. Non quemadmodum homo, aliud est homo, aliud videre hominis. Nam aliquando exstinguitur quod est videre hominis, et manet homo. Hoc est quod dicebam dicturum me aliquid, quod non possent omnes intelligere: etiam Dominus faciat, ut aliqui intellexerint. Fratres mei, ad hoc exhortatur, ut videamus, videre Verbi ultra vires nostras esse; quia parvae sunt, nutriantur, perficiantur. Unde? Mandatis. Quibus mandatis? Qui diligit me, mandata mea custodit. Quae mandata? Jam enim crescere volumus, jam roborari, jam", + "candidate_score": 0.657016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_328_330", + "bdc_text": "Adagia 5 , 2 , 15 ( LB II 1204f ) . et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_464", + "psc_text": "aliquid significabatur, non res quae significabatur. Pro Christo aries, pro Christo agnus, pro Christo vitulus, pro Christo hircus, totum Christus. Aries, quia ducit gregem: ipse est inventus in vepribus, quando pater Abraham filio jussus est parcere, nec tamen sine oblato sacrificio inde discedere. Et Isaac Christus erat, et aries Christus erat. Isaac sibi ligna portabat: Christus crucem propriam bajulabat. Pro Isaac aries, non tamen pro Christo Christus. Sed in Isaac et aries et Christus. Tenebatur cornibus in vepre aries (Gen. XXII): interroga Judaeos, unde tunc Dominum coronaverint. Agnus est: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi (Joan. I, 29) . Taurus est: attende cornua crucis. Hircus est, propter similitudinem carnis peccati. Velata sunt ista, donec aspiraret dies, et removerentur umbrae (Cant. II, 17). In eumdem ergo Dominum Christum, non solum quod Verbum, sed etiam quod mediator est Dei et hominum homo Christus Jesus (I Tim. II, 5), et Patres", + "candidate_score": 0.656777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_233", + "bdc_text": "Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2216", + "psc_text": "Judaei qui crucifixerunt. Qui ergo aliter se videri volebat, alios oculos requirebat. Et ideo sic respondit dicenti, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me cognovistis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Et ut interim fidei oculos sanaret, prius admonetur secundum fidem, ut possit ad speciem pervenire. Et ne sic putaret Philippus cogitandum Deum, quomodo videbat in corpore Dominum Jesum Christum, statim subjecit: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est (Joan. XIV, 8-10) ? Jamdudum dixerat, Qui me vidit, vidit et Patrem. Sed nondum habebat Philippus sanum oculum, unde videret Patrem: atque ideo nec unde videret ipsum Filium Patri coaequalem. Itaque aciem mentis adhuc sauciam, et tantam lucem aspicere non valentem, sanandam atque firmandam fidei medicamentis fomentisque suscepit, et ait, Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Qui ergo nondum potest videre quod demonstraturus est Dominus,", + "candidate_score": 0.656764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_33_35", + "bdc_text": "Dominus ipse nos regat . De vestra confessione Bullinger hatte gegenüber Bucer nochmals das Zürcher Abendmahlsbekenntnis vom Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 482 ) erläutert ; vgl . oben Nr. 562 , 2-51. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1248", + "psc_text": "Ecce possessio ipsius sumus. Dominus, inquit, pars haereditatis meae et calicis mei (Psal. XV, 5) . Ecce possessio nostra est: sed tamen qua distinctione? Vos homines estis, ego Dominus Deus vester, dicit Dominus Deus noster. SERMO XLVIII . De verbis Michaeae prophetae, cap. VI, 6-8, Quid dignum offeram Domino, etc. Deque Psalmo LXXII, Quam bonus Israel Deus. etc. Habitus in basilica Celerinae. CAPUT PRIMUM. 1. Praedicator verbi operatur in auribus, Deus in corde. Lectiones divinorum eloquiorum, cum recitarentur, audivimus. Ea nobis est materies loquendi proposita; inde sapere debemus, inde seminare quod sapimus, adjuvante illo, in cujus manu sunt, sicut scriptum est, et nos et sermones nostri (Sap. VII, 16) . Nec frustra alio loco scriptum est, In Domino laudabo sermonem, in Domino laudabo verbum (Psal. LV, 11) . Hoc laudatur in Domino, quod dat Dominus. Quamvis ergo infirmi simus, vasa tamen sumus ejus: capimus quantum possumus, communicamus sine livore quod", + "candidate_score": 0.656645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_328_330", + "bdc_text": "Adagia 5 , 2 , 15 ( LB II 1204f ) . et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3792", + "psc_text": "absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . Et nos in illa gloriemur, vel quia super illam incumbimus. In illa gloriemur omnes, o boni fratres, in illa gloriemur. Ibi forte inveniemus et latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, et profundum. His enim Apostoli verbis crux quodam modo nobis ante oculos constituta est. Habet enim latitudinem, in qua manus figuntur: habet longitudinem, quod inde usque ad terram ducitur lignum; habet et altitudinem, quod ab ipso transverso, in quo figuntur manus, excedit aliquantum, ubi caput crucifixi ponitur: habet et profundum, hoc est quod in terra figitur, et non videtur. Videte magnum sacramentum. Ab illo profundo quod non vides, surgit totum quod vides. CAPUT IV. 4. Crucis latitudo, longitudo et altitudo. Ubi ergo est latitudo? Confer te ad vitam moresque sanctorum, qui dicunt, Absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi. Invenimus in moribus eorum latitudinem charitatis; unde", + "candidate_score": 0.656623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_156", + "bdc_text": "Kol 3 , 11. , et non licet damnare , quos non deprehenderis nunc malos esse ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2252", + "psc_text": "Ecclesia et bonos et malos, quod saepe dicimus frumentum et paleam. Nemo ante tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit etiam corporalis separatio, quam modo spiritualis praecedit. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam scilicet vestram quoquo modo pertinentibus, monendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post Domini adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus: si non consentias, et si redarguas: hoc est, non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Hoc ergo nos admonens Apostolus ait: Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum. Et", + "candidate_score": 0.656578, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_115_117", + "bdc_text": "Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ? Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_214", + "psc_text": "Dei, quae Lex data est in monte Sina quinquagesimo die post occisionem ovis celebrato Pascha a populo Judaeorum. Implentur quinquaginta dies post occisionem ovis, et datur Lex scripta digito Dei: implentur quinquaginta dies post occisionem Christi, et venit Spiritus sanctus. Gratias Domino, occultanti providenter, aperienti suaviter Jam videte hoc etiam, fratres, Pharaonis magos evidentissime confiteri. Deficientes in tertio signo dixerunt, Digitus Dei est hic, etc. (Exod. VIII, 19). SERMO IX . De decem Chordis . CAPUT PRIMUM. 1. Dominus et Deus noster misericors et miserator, longanimis et multum misericors, et verax; quam largiter praerogat misericordiam in praesenti saeculo, tam severe minatur judicium in futuro saeculo. Verba quae dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors, et verax (Psal. CI, 8, et CXLIV, 8) . Multum delectat omnes peccatores et amatores saeculi hujus, quia misericors et miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors.", + "candidate_score": 0.6563, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_181", + "bdc_text": "Iste ordo et mutua cura si hodie obtineret in domino et iuxta verbum eius , quid , obsecro , hinc metuas periculi ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_355", + "psc_text": "tuam posueris in te, periculose superbis. Quid autem interest? Utrumque perniciosum: nihil horum eligendum. Inordinate humilis non levatur: periculose superbus praecipitatur. CAPUT III. 3. Voluntas bona a Deo data, a Deo excitata. Denique ut noverit Sanctitas vestra, propter istum sensum redarguendum et consumendum, quod in se quisque confidit, dicta esse ista verba, Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore; Apostolum audite haec ipsa verba dicentem, et sententiam cur dicta sint, explanantem. Ecce Apostoli verba sunt: Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Quare ergo cum timore et tremore meam salutem operor, cum sit in potestate mea operari salutem meam? Vis audire quare cum timore et tremore? Deus est enim qui operatur in vobis. Ideo cum timore et tremore: quia quod impetrat humilis, amittit superbus. Si ergo Deus est qui operatur in nobis, quare dictum est, Vestram ipsorum salutem operamini? Quia sic in nobis operatur, ut et nos", + "candidate_score": 0.655976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3176", + "psc_text": "Multi a nobis consilia mala petunt, consilia mentiendi, circumveniendi; putantes quia placent nobis. Sed in nomine Christi, si Domino placet quod dicimus, nullus talis nos tentavit, et invenit quod volebat in nobis. Quia si vult ipse qui nos vocavit, pastores sumus, non mercenarii. Sed quid ait Apostolus? Mihi minimum est ut a vobis judicer, aut ab humano die: sed neque ego meipsum judico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est (I Cor. IV, 3, 4) . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram;", + "candidate_score": 0.655947, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1853", + "psc_text": "sed, in verbo. Et sanctus Jacobus: Estote, inquit, factores verbi, et non auditores tantum (Jacobi I, 22) . Non ait et ipse, Verborum; sed, verbi: quamvis tam multa verba de Scripturis sanctis in ecclesia celebriter et solemniter legantur, dicantur, audiantur. Sicut ergo quantocumque tempore quisquis nostrum in praedicando Evangelio laboraverit, non verborum, sed verbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisquis vestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non verborum, sed verbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more quo Scripturae loquuntur, et quem novit ecclesiastica consuetudo, quisquis universa sua vita, qua istam gerit carnem, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque verba vel ore vel sola cogitatione locutus fuerit corde impoenitenti, contra remissionem peccatorum quae fit in Ecclesia, verbum dicit contra Spiritum sanctum. 23. Omnis alia blasphemia, dimisso peccato in Spiritum sanctum, dimittitur, quare. Ideo autem non solum verbum quod dictum fuerit contra Filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus; quia", + "candidate_score": 0.655699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_352", + "bdc_text": "sin , sustinete imitari Paulum , ut , ubi fundamentum Christus iacet , ibi fieri et ferre omnia non gravemini , quo perstet et provehatur , quod coeptum est Vgl. 1Kor 3 , 5-17. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2730", + "psc_text": "a nobis totus est visus. Ab eis caput est visum, corpus creditum: a nobis corpus visum, caput creditum. Nulli tamen deest Christus: in omnibus plenus est, et adhuc ei restat corpus. Crediderunt ipsi, crediderunt per illos Jerosolymitani multi; credidit Judaea, credidit Samaria. Accedant membra, accedat aedificium fundamento. Fundamentum enim nemo potest ponere, ait Apostolus, nisi quod est positum, quod est Christus Jesus (I Cor. III, 11) . Insaniant Judaei, impleantur zelo: lapidetur Stephanus, servet lapidantium vestimenta Saulus, Saulus futurus Paulus apostolus. Occidatur Stephanus, perturbetur Ecclesia Jerosolymitana (Act. VII, 57, I, 1): discedant inde ligna ardentia, accedant et incendant. Ligna enim quodam modo in Ecclesia Jerosolymitana ardebant Spiritu sancto, quando erat illis in Deum anima una, et cor unum (Id. IV, 32). Lapidato Stephano passa est illa congeries persecutionem: sparsa sunt ligna, et accensus est mundus. CAPUT VII. 7. Saulus mutatus in praedicatorem Evangelii. Denique haec secutus furens Saulus ille, accepit", + "candidate_score": 0.655688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_115_117", + "bdc_text": "Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ? Proximum est , ut omnes Germaniae principes , qui ad septemtriones sunt , evangelii praedicationem publicitus admiserint Nach dem Tode des Kurfürsten Joachim I. von Brandenburg am 11 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_31", + "psc_text": "Abraham: Facio semen tuum, sicut stellas coeli et arenam maris; et obtinebit semen tuum civitates adversariorum; et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod exaudisti vocem meam (Gen. XXII, 17 et 18) . Vide ergo quando factum est, et quando fit commemoratio facti ipsius. Quando dicit ille Aries, Foderunt manus meas et pedes meos, et caetera. Quando peractum est illud in Psalmo sacrificium, tunc in ipso Psalmo dictum est, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 17, 28 et 29) . Si commemorabuntur, dictum est, praesignatum est aliquando, quod fieri jam videmus. CAPUT VIII. 9. Justificatio ex fide sine operibus. Videamus ergo quomodo impletum sit, et unde impletum, quo praecedente sacrificio impletum, quod dictum est Abrahae, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Felices gentes, quae illud non audierunt, et", + "candidate_score": 0.655628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_96_98", + "bdc_text": "Errare ego possum , dum existimo in utrisque esse , cur vos invicem in domino complecti debeatis . Interea tamen , dum video vos illis sententiassententias von Bucer korr. aus sententiis . In E analoge Korrektur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2086", + "psc_text": "corripiam inter me et ipsum solum, quando debeo coram omnibus corripere; aut tunc corripiam coram omnibus, quando debeo in secreto corripere? CAPUT VII. 10. Quando secreta esse debet, quando publica. Cito videbit Charitas vestra, quid quando facere debeamus: sed utinam facere pigri non simus. Intendite, et videte: Si peccaverit, inquit, in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Quare? Quia peccavit in te. Quid est, in te peccavit? Tu scis quia peccavit. Quia enim secretum fuit, quando in te peccavit; secretum quaere, cum corrigis quod peccavit. Nam si solus nosti quia peccavit in te, et eum vis coram omnibus arguere; non es correptor, sed proditor. Attende quemadmodum vir justus, Joseph, tanto flagitio quod de uxore fuerat suspicatus, tanta benignitate pepercit, antequam sciret unde illa conceperat: quia gravidam senserat, et se ad illam non accessisse noverat. Restabat itaque certa adulterii suspicio: et tamen quia ipse solus senserat, ipse", + "candidate_score": 0.655582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_312_314", + "bdc_text": "Tu scribis vobis fore posthac maiorem rationem et authoritatem veritatis , minorem hominum , et ita iniurias Lutheranas laturos , ut simplices aliquando videant , quam nullius Lutherum pudeat mendacii . Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis . Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1498", + "psc_text": "Attendite ne faciatis justitiam vestram coram hominibus; sed addidit, ut videamini ab eis: nisi quia sunt quidam, qui sic faciunt justitiam suam coram hominibus, non ut videantur ab eis, sed ut ipsa opera videantur, et glorificetur Pater qui est in coelis, qui ea justificatis impiis donare dignatus est? CAPUT III. 4. Quisnam vere praeceptum utrumque implevit. Qui tales sunt, nec suam justitiam deputant, sed ejus ex cujus fide vivunt. Unde et Apostolus dicit, Ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo, non habens meam justitiam, quae ex Lege est, sed eam quae est per fidem Christi, quae est ex Deo, justitia ex fide (Philipp. III, 8 et 9) : et in alio loco, Ut nos simus justitia Dei in illo (II Cor. V, 21) . Unde et Judaeos ita reprehendit: Ignorantes, inquit, Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) . Quisquis ergo ita vult", + "candidate_score": 0.655295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_54", + "bdc_text": "Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_994", + "psc_text": "agimus, nisi ut credant, non qui non credunt, sed qui adhuc parum credunt? Nam si nullo modo credidissent, hic non essent. Fides eos adduxit, ut audiant; fides eos fecit praesentes verbo Dei: sed ipsa fides quae germinavit irriganda est, nutrienda est, roboranda est. Hoc est quod agimus. Ego, inquit, plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus (I Cor. III, 6 et 7) . Loquendo, hortando, docendo, suadendo plantare possumus et rigare, non autem incrementum dare. Noverat autem ille cum quo loquebatur, qui fidei suae germinanti et adhuc tenerae, et adhuc infirmae, et ex magna parte titubanti, non tamen nullae fidei, sed alicui fidei adjutorem orabat, cui dicebat, Credo, Domine. CAPUT VII. 9. Quomodo et credendum quod intelligatur, et intelligendum quod credatur. Modo cum Evangelium legeretur, audistis: Si potes credere, ait Dominus Jesus patri pueri, si potes", + "candidate_score": 0.655199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_115", + "bdc_text": "Quid , si hanc et nobis dominus gratiam faciat ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1758", + "psc_text": "Deum laudamus. Si pie nos accusamus, Deum utique laudamus. Quando Deum laudamus, tanquam eum qui sine peccato est praedicamus: quando autem nos ipsos accusamus, ei per quem resurreximus, gloriam damus. Hoc si feceris, nullam occasionem invenit inimicus, qua te circumveniat ante judicem. Cum enim tu ipse fueris accusator, et Dominus liberator; quid erit ille, nisi calumniator? Merito ille hinc sibi tutelam providit adversus inimicos, non conspicuos, carnem et sanguinem, miserandam potius, quam cavendam; sed adversus illos inimicos contra quos Apostolus nos hortatur ut armemur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem: id est, adversus homines quos videtis saevire in vos. Vasa sunt, alius utitur: organa sunt, alius tangit. Immisit se, inquit, diabolus in cor Judae, ut traderet Dominum (Id. XIII, 2) . Ait aliquis: Quid ergo ego feci? Audi Apostolum: Neque detis locum diabolo (Ephes. IV, 27) . Tu mala voluntate locum dedisti: intravit, possedit, utitur. Si locum non", + "candidate_score": 0.65512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_328_330", + "bdc_text": "Adagia 5 , 2 , 15 ( LB II 1204f ) . et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3791", + "psc_text": "altum est, profundum dicere. CAPUT III. 3. In quatuor dimensionibus mysterium crucis. Quid est ergo, fratres mei, exponam hoc ego vobis. Facilius forte si cuiquam sit, quid ergo? quia latitudinem, longitudinem, altitudinem, et profundum, quatuor ista quae dicit Apostolus, minus idoneus sum vel comprehendere vel proferre, transibo ab hoc? An forte pulsabo, et ut vobis salubre aliquid proferam, vestris orationibus adjuvabor? Quid pergis corde, homo christiane, per latitudinem terrae, longitudinem temporum, altitudinem coeli, profunditatem abyssi? Quando ista comprehendis vel mente vel corpore? hoc est, sive cogitando sive carnis oculis intuendo, quando ista comprehendis? Ipsum audi Apostolum dicentem tibi: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . Et nos in illa gloriemur, vel quia super illam incumbimus. In illa gloriemur omnes, o boni fratres, in illa gloriemur. Ibi forte inveniemus et latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, et profundum. His enim Apostoli verbis crux quodam", + "candidate_score": 0.654855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_54", + "bdc_text": "Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2171", + "psc_text": "resurrexit Dominus tuus. Ipsum audi, accipe bonum consilium. Noli parcere thesauris tuis, eroga quantum potes. Luxuriae vox orat: Domini vox facta est. Eroga quantum potes, fac bene cum anima tua, ne auferatur hac nocte anima tua. Habetis in nomine Christi, quantum arbitror, sermonem de faciendis eleemosynis. Vox ista vestra laudantium, tunc accepta est Domino, si videat et manus operantium. SERMO LXXXVII . Habitus die dominica, de eo quod scriptum est, Simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui misit operarios in vineam suam. Matth. cap. XX, V\\. 1-16. CAPUT PRIMUM. 1. Colimus nos Deum, et colit nos Deus. De sancto Evangelio praesenti tempori consonantem similitudinem audistis de his qui operantur in vinea. Est enim modo tempus vindemiae corporalis. Est autem et spiritualis vindemia, ubi Deus gaudet ad fructum vineae suae. Colimus enim Deum, et colis nos Deus. Sed non sic Deum colimus, ut nos eum meliorem colendo faciamus. Colimus enim eum", + "candidate_score": 0.65482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_414", + "bdc_text": "Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_569", + "psc_text": "Vide latitudinem charitatis: Quoniam charitas Dei diffusa est, inquit, in cordibus nostris (Rom. V, 5) . CAPUT VIII. 8. Dilatatio cordis ex charitate, quae et arrha dicitur et pignus. Arrha et pignus quo differant. Sed tu ei quaerebas locum. Ipse inhabitator dilatet: Diffusa est enim charitas in cordibus nostris, non tamen ex nobis, sed per Spiritum sanctum qui datus est nobis. Si diffusa est charitas in cordibus nostris, et Deus charitas est (I Joan. IV, 8); ecce jam ex quantulocumque pignore deambulat Deus in nobis. Pignus enim accepimus. Quid illud est, cujus pignus tale est? Quanquam melius habent codices, qui habent arrham, quam qui habent pignus. Eamdem quippe rem interpretes dicere voluerunt. Interest tamen aliquid in loquendi usu inter arrham et pignus. Pignus enim quando datur, cum datum fuerit propter quod pignus datum est, pignus aufertur. Jam multos vestrum intellexisse non dubito. Non video, sed ex collocutione, quia loquimini ad", + "candidate_score": 0.654808, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_416_418", + "bdc_text": "Id verum agnosces legens Paulum aut Paulum negabis christianum fuisse . Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere . Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus !", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2082", + "psc_text": "Sed intelligamus esse ibi summam concordiam, non quemadmodum quidam vani sapiamus, qui errantes opinantur contraria sibi esse duo Testamenta in Libris veteribus et novis: ut ideo putemus hoc esse contrarium, quoniam illud est in Salomonis libro, hoc in Evangelio. Si enim aliquis imperitus et calumniator divinarum Scripturarum diceret, Ecce ubi sibi contradicunt duo Testamenta. Dominus dicit, Corripe illum inter te et ipsum solum. Salomon dicit, Qui arguit palam, pacem facit. Ergo nescit Dominus quid praecepit? Salomon vult contundi frontem peccantis: Christus parcit pudori erubescentis. Ibi enim scriptum est, Qui arguit palam, pacem facit: hic autem, Corripe illum inter te et ipsum solum; non palam, sed in secreto et occulte. Vis nosse, quisquis talia cogitas, non sibi repugnare duo Testamenta, quia illud in libro Salomonis, hoc in Evangelio reperitur? Apostolum audi. Certe Apostolus minister est Novi Testamenti. Audi ergo apostolum Paulum Timotheo praecipientem et dicentem, Peccantes coram omnibus argue, ut et", + "candidate_score": 0.65472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_443", + "bdc_text": "Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2249", + "psc_text": "Dominus. Nolite per aliam partem clamare ad Dominum, nolite ad haereticos ire, et ibi clamare ad Dominum. Attendite, fratres, quia in illa turba quae clamare prohibebat, ibi sanati sunt qui clamabant. CAPUT XVII. 18. Perseverantia contradictores vincuntur. Nam et hoc attendat Sanctitas vestra, quid sit perseverare in clamando. Dicam quod multi mecum experti sunt in nomine Christi: non enim cessat Ecclesia tales parere. Cum quisque Christianus coeperit bene vivere, fervere bonis operibus, mundumque contemnere; in ipsa novitate operum suorum patitur reprehensores et contradictores frigidos Christianos. Si autem perseveraverit, et eos superaverit perdurando, et non defecerit a bonis operibus; iidem ipsi jam obsequentur, qui ante prohibebant. Tamdiu enim corripiunt et perturbant et vetant, quamdiu sibi cedi posse praesumunt. Si autem victi fuerint perseverantia proficientium, convertunt se, et dicere incipiunt: Magnus homo, sanctus homo: felix cui Deus concessit. Honorant, gratulantur, benedicunt, laudant: quomodo illa turba quae cum Domino erat. Ipsa prohibebat ne", + "candidate_score": 0.65467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_312_314", + "bdc_text": "Tu scribis vobis fore posthac maiorem rationem et authoritatem veritatis , minorem hominum , et ita iniurias Lutheranas laturos , ut simplices aliquando videant , quam nullius Lutherum pudeat mendacii . Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis . Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1491", + "psc_text": "Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Turbatur enim mens parum intelligentis, et praecepto utique obaudire cupientis, et per diversa et adversa distenditur. Tam enim nemo potest quamvis uni domino obtemperare repugnantia jubenti, quam nemo potest etiam duobus dominis servire: quod eodem Sermone Salvator ipse testatus est (Matth. VI, 24). Quid ergo faciet animus nutans, cum se obtemperare non posse existimat, et non obtemperare formidat? Si enim bona opera sua in luce posuerit hominibus intuenda, ut faciat quod praeceptum est, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est; reum se teneri arbitrabitur, quia contra praeceptum fecit, ubi dicitur, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Rursusque si hoc timens et cavens, ea quae bene facit absconderit, non se putabit servire imperanti et dicenti, Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona", + "candidate_score": 0.654536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_23_25", + "bdc_text": "Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE : tu iudicas . inutilia ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_365", + "psc_text": "Judex esse vis (non potes meritis), vel pecunia; nondum reprehendo. Fortasse enim prodesse cupis rebus humanis, et emis ut prosis; ut servias justitiae, non parcis pecuniae. Prius propter te esto judex in te: prius judica de te, ut de penetrali conscientiae securus procedas ad alterum. In te ipsum redi, te attende, te discute, te audi. Ibi te volo probare integrum judicem, ubi non quaeris testem. Procedere vis cum potestate, ut alter tibi dicat de altero quod tu nescis; prius intus judica. Nihil tibi de te dixit conscientia tua? Si nolis negare, utique dixit. Nolo audire quid dixerit: tu judica qui audisti. Dixit tibi de te quid feceris, quid acceperis, quid peccaveris. Vellem scire qualem sententiam protulisti. Si bene audisti, si recte audisti, si in audiendo te justus fuisti, si tuae mentis tribunal ascendisti, si te ipsum ante te ipsum in equuleum cordis suspendisti, si graves tortores adhibuisti timoris; bene audisti", + "candidate_score": 0.654299, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_431_433", + "bdc_text": "aus obiecisseve. , quae nullius momenti sunt . Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2962", + "psc_text": "Vel in sepulcro vides favillam, vides ossa: in utero matris tuae nihil erat. Hoc vides, vel favilla sunt, vel ossa sunt: tu antequam esses, nec favilla erat, nec ossa erant; et tamen factus es, cum omnino non esses: et non credis quia ossa ista (quoquo modo sunt, qualiacumque sunt, sunt tamen) recipient formam quam habebant, cum tu acceperis quod non habebas? Crede: quia si credideris hoc, tunc suscitabitur anima tua. Et si suscitabitur anima tua nunc; Veniet hora, et nunc est: tunc bono tuo resurget caro tua, quando veniet hora, ut omnes qui sunt in monumentis, audiant vocem ejus, et prodeant. Non enim quia audis et prodis, jam gaudere debes: audi quod sequitur, Qui bona egerunt, in resurrectionem vitae; qui autem mala egerunt, in resurrectionem judicii. Conversi ad Dominum, etc.. SERMO CXXVIII . De verbis Evangelii Joannis, Si ego testimonium perhibeo de me, etc., cap. V, V\\. 31-35; deque verbis", + "candidate_score": 0.653813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_171", + "bdc_text": "Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3136", + "psc_text": "Apostolus jam videns, jam ex caeco illuminatus, quid dicit? Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Intendite: respondeamus, et dicamus: quid est quod dixit? Si data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Si non poterat vivificare, ut quid data est? Secutus adjunxit: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus (Galat. III, 21, 22) . Promissio illuminationis, promissio dilectionis ex fide Jesu Christi, ut daretur credentibus, Scriptura illa, id est, Lex, conclusit omnia sub peccato. Quid est, conclusit omnia sub peccato? Concupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces (Rom. VII, 7) . Quid est, conclusit Scriptura omnia sub peccato? Fecit delictorem etiam praevaricatorem. Nam sanare non potuit peccatorem. Conclusit omnia sub peccato: sed qua spe? Spe gratiae, spe misericordiae. Accepisti Legem; facere voluisti, non potuisti: a superbia cecidisti, languorem tuum vidisti. Curre ad medicum,", + "candidate_score": 0.653389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_432_434", + "bdc_text": "Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1273", + "psc_text": "Itaque nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 5) . Quid est, ante tempus, nisi antequam corda invicem videatis? Intendite si hoc est quod dixi: omnia verba ipsius sententiae paulisper attendite. Nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo. Quomodo te reprehendent tenebrae, quando a luce laudaberis? Tunc patebunt corda, modo latent. Suspectus est nescio quis quasi inimicus, et forte est amicus: videtur alter quasi amicus, et est forsitan occultus inimicus. O tenebrae! Saevit, et amat; blanditur, et odit. Si ex vocibus judico, tranquillum vitans scopulum incurro; fugio amicum, haereo inimico. Hoc fecit cor latens. Ibi credendum est, ibi intus, ubi latet, ubi occultum est. Ad hoc excolendum", + "candidate_score": 0.653028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_219_221", + "bdc_text": "Fuerunt horum responsorum caussa irati nobis et alii quidam amici et fratres mihi longe observandissimi . Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data . Quod vero vel in se adeo male consulta sint vel tantum dederint ecclesiis damni , quia neutrum compertum habeo , non apparet mihi caussam ex his esseE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3177", + "psc_text": "non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram; et gemimus plerumque in peccatis fratrum nostrorum, et vim patimur, et torquemur animo, et aliquando corripimus illos: imo nunquam non corripimus. Testes sunt omnes qui recordantur quod dico, quoties sunt a nobis correpti fratres peccantes, et vehementer correpti. CAPUT XII. 15. De ovibus quae ratio reddenda a pastore. Modo consilium nostrum tracto cum Sanctitate vestra. In nomine Christi plebs Dei estis, plebs catholica estis, membra Christi estis: Non estis divisi ab unitate. Communicatis membris Apostolorum, communicatis memoriis sanctorum martyrum, diffusorum per orbem terrarum, et pertinetis ad curam nostram, ut rationem de vobis bonam reddamus. Tota autem ratio nostra quae est,", + "candidate_score": 0.652307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_265_267", + "bdc_text": "nos . hoc nomine intelligit . Dolet , quid autem faciam ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3504", + "psc_text": "magis ego in mente: Nunc autem jam non ego operor illud. Nunc autem, quid est? Nunc autem, jam redemptus, qui fui antea sub peccato venumdatus, jam accepta gratia Salvatoris, ut mente condelecter legi Dei, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Scio enim quia non habitat in me. Iterum ergo in me: audi quod sequitur, hoc est in carne mea bonum. Velle enim mihi adjacet. Scio. Quid scis? Quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Jamdudum dixeras, Quod operor, ignoro. Si ignoras, quomodo scis? Modo dicis, Ignoro; modo dicis, Scio: ego quomodo intelligam, nescio. An hoc est quod intelligo? Ubi enim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos (Matth. VII, 23) . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia", + "candidate_score": 0.652064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_138", + "bdc_text": "und Württemberg war 1534 die Reformation eingeführt worden. , debemus utique ampliora sperare , quam ut de regno Christi in nostris modo angulis soliciti simus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3595", + "psc_text": "aedificantes, et factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22), non sine causa angularem dictum, nisi quia in osculum recipit utrumque parietem de diverso venientem. Hinc circumcisio, inde praeputium, tantum a se et inter se longe, quantum ab angulo longe: quantum autem ad angulum prope, et inter se utique prope; in angulo autem inter se juncti. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 11-22) . Ergo inde circumcisio, inde praeputium, parietum concordia, anguli gloria. Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater. CAPUT XV. 16. Spiritus arrha potius quam pignus. Qualis res est, si pignus tale est? Nec pignus, sed arrha dicenda est. Pignus enim quando ponitur, cum fuerit res ipsa reddita pignus aufertur. Arrha autem de ipsa re datur, quae danda promittitur; ut res quando redditur, impleatur quod datum est, non mutetur. Unusquisque ergo attendat cor suum, utrum ex intimis cordis medullis et sincera", + "candidate_score": 0.652025, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_203", + "bdc_text": "Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3730", + "psc_text": "Inhabitabo in illis, et deambulabo. Quae autem hic simulacra fuerunt, figi noverant, ambulare non noverant. Deambulat autem in nobis praesentia majestatis, si latitudinem invenerit charitatis. Ad hoc nos exhortans Apostolus ait: Dilatamini, ne sitis jugum ducentes cum infidelibus (II Cor. VI, 16, 13, 14) . Si dilatemur, deambulat in nobis Deus: sed ut dilatemur, operetur ipse Deus. Si enim latitudinem charitas facit, quae non novit angustias; videte quia Deus sibi in nobis latitudinem facit, ipso dicente Apostolo, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis (Rom. V, 5) . Propter hanc latitudinem, inquam, in nobis deambulat Deus. CAPUT II. 2. In nobis, uti in profano templo, alia dejicienda, alia consecranda. Modo Apostoli Epistola cum recitaretur, audivimus: Spiritu ambulate, et concupiscentias carnis ne perfeceritis. Caro enim concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. Haec enim invicem, adversantur; ut non ea quae vultis faciatis. Baptizatis dicebat:", + "candidate_score": 0.65193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_165", + "bdc_text": "sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_420", + "psc_text": "homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos? sequentia docent. Talia enim praecepta subjungit, quibus obaudiendo vitam et dies bonos habere possimus, ut haec vita quam nunc agimus, et hi dies pro eisdem praeceptis implendis plerumque amittendi sint. Proinde si hanc vitam, in qua nunc sumus, intellexerimus in eo quod dictum est, Quis est homo qui vult vitam? et propter hanc habendam quae connectuntur praecepta faciamus; quid acturi sumus, cum aliquis in malitia potens mortem nobis fuerit comminatus, nisi falsum testimonium dixerimus? Profecto enim si fecerimus quod hic jubetur, Cohibe linguam tuam a malo, ut propter hoc praeceptum testimonii fallaciam recusemus, quasi decepti videbimur: quia propter habendae vitae cupiditatem praeceptum servare suscepimus, et eam magis praeceptum servando perdidimus. Porro si vitam intellexerimus in aeternum beatam, quam post istam Deus dabit obedientibus sibi; de qua Dominus dixit ad quemdam, Si vis venire ad vitam, serva mandata (Matth. XIX, 17) :", + "candidate_score": 0.651635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_431_433", + "bdc_text": "aus obiecisseve. , quae nullius momenti sunt . Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1273", + "psc_text": "Itaque nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 5) . Quid est, ante tempus, nisi antequam corda invicem videatis? Intendite si hoc est quod dixi: omnia verba ipsius sententiae paulisper attendite. Nolite ante tempus quidquam judicare. Et quando erit tempus? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo. Quomodo te reprehendent tenebrae, quando a luce laudaberis? Tunc patebunt corda, modo latent. Suspectus est nescio quis quasi inimicus, et forte est amicus: videtur alter quasi amicus, et est forsitan occultus inimicus. O tenebrae! Saevit, et amat; blanditur, et odit. Si ex vocibus judico, tranquillum vitans scopulum incurro; fugio amicum, haereo inimico. Hoc fecit cor latens. Ibi credendum est, ibi intus, ubi latet, ubi occultum est. Ad hoc excolendum", + "candidate_score": 0.651488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_265_267", + "bdc_text": "nos . hoc nomine intelligit . Dolet , quid autem faciam ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3505", + "psc_text": "nescio. An hoc est quod intelligo? Ubi enim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos (Matth. VII, 23) . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia quod non facio, ignoro. Non enim ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Ideo ignoro: quia non ego facio, sicut dictum est de Domino, Eum qui non noverat peccatum (II Cor. V, 21) . Quid est, non noverat? Ergo non noverat quod arguebat? non noverat quod puniebat? Si ergo non noverat quod puniebat, injuste puniebat. Quia vero juste puniebat, noverat quod puniebat. Et tamen peccatum non noverat, quia peccatum non fecerat. Quod enim operor, ignoro: non enim quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc facio; consentio legi, quoniam bona est. Nunc", + "candidate_score": 0.651415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_190", + "bdc_text": "Habet suum iudicem , nos nostrum custodem , ne eius nobis fallaciae obsint .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3176", + "psc_text": "Multi a nobis consilia mala petunt, consilia mentiendi, circumveniendi; putantes quia placent nobis. Sed in nomine Christi, si Domino placet quod dicimus, nullus talis nos tentavit, et invenit quod volebat in nobis. Quia si vult ipse qui nos vocavit, pastores sumus, non mercenarii. Sed quid ait Apostolus? Mihi minimum est ut a vobis judicer, aut ab humano die: sed neque ego meipsum judico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est (I Cor. IV, 3, 4) . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram;", + "candidate_score": 0.651291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_8_10", + "bdc_text": "Condonabitis igitur hoc occupationibus meis , quod unis vobis ad ternas literas respondeo idque paucis . Requiritis siquidem et ipsi brevitatem et simplicitatem . De mora rescribendi :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1450", + "psc_text": "ut quatuor istas syllabas operareris, unde operatus es? Hoc nomen quod pertinet ad solam memoriam, operata est in te et memoria, ut teneres quod dicebas; et intellectus, ut scires quod tenebas; et voluntas, ut proferres quod sciebas. Gratias Domino Deo nostro. Adjuvit nos, et in vobis et in nobis. Vere dico Charitati vestrae, hoc discutiendum et insinuandum trepidissime aggressus eram. Metuebam enim ne forte laetificarem capacium ingenium, et facerem grave tardioribus taedium. Nunc autem video vos et attentione audiendi, et celeritate intelligendi, non solum percepisse dictum, sed praevolasse dicturum: Gratias Domino. CAPUT IX. 21. Ex his tribus illustratur Trinitatis mysterium. Videte ergo, jam securus commendo quod intellexistis; non inculco incognitum, sed repetens commendo perceptum. Ecce de tribus illis una res nominata est, unius rei nomen dictum est: Memoria nomen est unius ex illis tribus, et tamen nomen unius ex illis tribus tria ipsa operata sunt. Non potuit dici sola memoria,", + "candidate_score": 0.650889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_151_153", + "bdc_text": "piis. rationibus confutavit , quae tum potuerunt agnosci . Et haec existimo esse prudentis simplicitatis fideique constantis . De responso nostro ad GallosDer folgende Abschnitt bezieht sich auf die Gutachten von Melanchthon und Bucer , an denen Bullinger scharfe Kritik geübt hatte ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3380", + "psc_text": "non contulerint cum Apostolo Paulo nisi Stoici et Epicurei (Act. XVII, 18). Cum enim audieritis quid sentiant in sectis suis, videbitis quam non frustra factum sit, ut ex omnibus philosophis soli cum Paulo conferrent. Neque enim ille eligere sibi potuit quibus altercantibus responderet; sed divina sapientia omnia gubernans hos ei apposuit, in quibus dissensionis philosophorum tota prope causa consisteret. Breviter ergo dico: indocti credant nobis, docti judicent de nobis. Puto quia mentiri non audeo indoctis, judicibus doctis; maxime quia dico aliquid, ubi pariter et docti et indocti possint veraciter judicare. Hoc ergo prius dico, hominem constare ex anima et corpore. Hic non peto ut credatis, sed et vos peto ut judicetis. Non enim timeo, ne in hoc dicto male quisquam judicet de me, qui agnoscit se. Homo ergo, quod nemo ambigit, constat ex anima et corpore. Substantia ista, res ista, persona ista quae homo dicitur, beatam vitam quaerit: et hoc", + "candidate_score": 0.650875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_329_331", + "bdc_text": "et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1002", + "psc_text": "Quanto magis deformis nobis commendatur, tanto charior, tanto dulcior est factus sponsae. Propter quod et avertit se. Avertit se, ne illum intelligerent illi qui eum crucifigebant. Facies ejus injuriata est, nec magni aestimata est. 5. Hic infirmitates nostras portat, et pro nobis in doloribus est: et nos existimavimus illum in doloribus esse, et in plaga, et in poena. Ipse autem vulneratus est propter peccata nostra, et infirmatus est propter iniquitates nostras. Eruditio pacis nostrae in eum, livore ejus sanati sumus. Omnes ut oves erravimus, et Dominus tradidit illum pro peccatis nostris. Evangelium est, an prophetia? Quid dicunt contra ista Judaei? Nonne mirum est audire illos ista, habere illos ista, legere illos ista, non invenire de quo dici potuerit, nisi de illo uno qui in Evangelio praedicatur per orbem terrarum, et adhuc non esse Christianos, sed sic illos esse caecos adversus evidentissima eloquia Prophetarum? Noli mirari caecitatem Judaeorum de Christo. CAPUT", + "candidate_score": 0.650857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_443_445", + "bdc_text": "Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE : discedendi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3163", + "psc_text": "quis dicat nobis: Prorsus de Pharisaeis dixit, de Scribis dixit, de Judaeis dixit: nam tales non habet Ecclesia. Qui sunt ergo illi, de quibus omnibus Dominus dicit: Non omnis qui mihi dicit, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum? Et addidit: Multi dicent mihi in illa die, Domine, Domine, nonne in tuo nomine prophetavimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus, et in nomine tuo manducavimus et bibimus? Numquid in nomine Christi, Judaei faciunt ista? Certe manifestum est quia de his dicit qui nomen Christi habent. Sed quid sequitur? Tunc dicam illis: Nunquam vos cognovi. Recedite a me, omnes qui operamini iniquitatem (Id. VII, 21-23) . Audi Apostolum gementem de talibus. Dicit alios annuntiare Evangelium per charitatem, alios per occasionem: de quibus dicit, Annuntiant Evangelium non recte (Philipp. I, 17) . Rem rectam, sed ipsi non recti. Quod annuntiant, rectum est; sed qui annuntiant, non sunt recti. Quare non est rectus?", + "candidate_score": 0.650689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_432_434", + "bdc_text": "Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2895", + "psc_text": "intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Habet ergo et fides ipsa quoddam lumen suum in Scripturis, in Prophetia, in Evangelio, in apostolicis lectionibus. Omnia enim ista quae nobis ad tempus recitantur, lucernae sunt in obscuro loco, ut nutriamur ad diem. Dicit apostolus Petrus: Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes tanquam lucernae in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris (II Petr. I, 19) . 2. Perversum est credere nolle nisi quod videas. Videtis ergo, fratres, quantum sint perversi et properando vitiosi, qui tanquam immaturi conceptus ante ortum quaerunt abortum; qui nobis dicunt, Quid me jubes credere quod non video? Videam aliquid, ut credam. Jubes credere, dum non videam: ego videre volo, et videndo credere, non audiendo. Dicat propheta: Nisi credideritis, non intelligetis. Ascendere vis, et gradus oblivisceris. Utique perverse. O homo, si jam tibi possem ostendere quod videres, non hortarer ut crederes. CAPUT II.", + "candidate_score": 0.650282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_160_162", + "bdc_text": "possit ferri pietate illaesa . Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 . haberi mihi quidem potuissent .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2810", + "psc_text": "generati estis, sed degenerastis. Ergo quid Joannes? Generatio viperarum, quis vobis ostendit fugere a ventura ira? Quia veniebant baptizari baptismo Joannis in poenitentiam. Quis vobis ostendit fugere ab ira ventura? Facite ergo fructum dignum poenitentiae. Et nolite dicere in cordibus vestris, Patrem habemus Abraham. Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae (Matth. III, 7-9) . Potens est enim Deus de lapidibus istis, quos videbat in Spiritu; illis dicebat, et nos praevidebat: Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. De quibus lapidibus: Si isti tacebunt, lapides clamabunt. Modo audistis, et clamastis. Impletum est, Lapides clamabunt. De Gentibus enim venimus, in parentibus nostris lapides adoravimus. Ideo et canes dicti sumus. Recordamini quid audierit mulier illa, quae clamabat post Dominum, quia erat Chananaea, idolorum cultrix, ancilla daemoniorum. Quid dixit ei Jesus? Non est bonum tollere panem filiorum, et mittere canibus. Nunquam advertistis, quemadmodum canes lapides unctos lingunt?", + "candidate_score": 0.650205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_198", + "bdc_text": "Utinam tam parum discordię sereremussereremus nach gestrichenem seminaremus . , quod nos invicem non audimus et tam secure tamen de alienis sententiis iudicamus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_556", + "psc_text": "vos judicatis, et nos judicamur. Doctores dicimur, sed in multis doctorem quaerimus: nec volumus nos haberi magistros. Periculosum est enim et prohibitum, Domino ipso dicente, Ne velitis dici magistri; unus est magister vester Christus (Matth. XXIII, 10) . Periculosum ergo magisterium; discipulatus securus est. Ideo Psalmus, Auditui meo, inquit, dabis gaudium et exsultationem (Psal. L, 10) . Securior est enim verbi auditor, quam verbi prolator. Ideo ille securus stat, et audit eum, et guadio gaudet propter vocem sponsi (Joan. III, 29). CAPUT II. 2. Condiscipuli omnes sub Christo magistro. Auditorum erga doctores officium. Et quia doctoris Apostolus susceperat necessitate personam, videte quid dicat: Cum timore et tremore multo fui apud vos (I Cor. II, 3) . Tutius ergo est, ut et nos qui loquimur, et vos qui auditis, sub uno magistro condiscipulos nos esse noverimus. Omnino tutius est, et hoc expedit, ut nos non tanquam magistros, sed tanquam condiscipulos vestros", + "candidate_score": 0.649975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3133", + "psc_text": "Legem defendebant. Nos scimus: ergo vident. Quid est, Nos scimus, nisi, nos videmus? Quid est, quia homo iste non est a Deo, quia sic solvit sabbatum? Videntes sunt: quod Lex dicebat, legebant. Praeceptum est enim ut lapidaretur qui solveret sabbatum (Num. XV, 36). Ideo istum dicebant non esse a Deo: sed videntes caeci erant, quia in judicium venit in mundum ille judex futurus vivorum et mortuorum. Quare venit? Ut qui non vident, videant: qui se non videre confitentur, illuminentur. Et qui vident, caeci fiant: id est, qui caecitatem suam non confitentur, gravius obdurentur. Denique impletum est, Qui vident, caeci fiant: Legis defensores, Legis tractatores, Legis doctores, Legis intellectores auctorem Legis crucifixerunt. O caecitas! ipsa est quae ex parte Israel facta est. Ut crucifigeretur Christus, et plenitudo Gentium intraret, caecitas ex parte Israel facta est. Quid est, Ut qui non vident, videant? Ut plenitudo Gentium intraret, caecitas ex parte Israel facta", + "candidate_score": 0.649925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_329_331", + "bdc_text": "et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3791", + "psc_text": "altum est, profundum dicere. CAPUT III. 3. In quatuor dimensionibus mysterium crucis. Quid est ergo, fratres mei, exponam hoc ego vobis. Facilius forte si cuiquam sit, quid ergo? quia latitudinem, longitudinem, altitudinem, et profundum, quatuor ista quae dicit Apostolus, minus idoneus sum vel comprehendere vel proferre, transibo ab hoc? An forte pulsabo, et ut vobis salubre aliquid proferam, vestris orationibus adjuvabor? Quid pergis corde, homo christiane, per latitudinem terrae, longitudinem temporum, altitudinem coeli, profunditatem abyssi? Quando ista comprehendis vel mente vel corpore? hoc est, sive cogitando sive carnis oculis intuendo, quando ista comprehendis? Ipsum audi Apostolum dicentem tibi: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . Et nos in illa gloriemur, vel quia super illam incumbimus. In illa gloriemur omnes, o boni fratres, in illa gloriemur. Ibi forte inveniemus et latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, et profundum. His enim Apostoli verbis crux quodam", + "candidate_score": 0.649833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_358_360", + "bdc_text": "Nam unis duntaxat distuli respondere literis . Improbas , quod circumierim et visitarim ecclesias , cum dederim eo damnum et meae et Gallicis ecclesiis . De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3505", + "psc_text": "nescio. An hoc est quod intelligo? Ubi enim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos (Matth. VII, 23) . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia quod non facio, ignoro. Non enim ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Ideo ignoro: quia non ego facio, sicut dictum est de Domino, Eum qui non noverat peccatum (II Cor. V, 21) . Quid est, non noverat? Ergo non noverat quod arguebat? non noverat quod puniebat? Si ergo non noverat quod puniebat, injuste puniebat. Quia vero juste puniebat, noverat quod puniebat. Et tamen peccatum non noverat, quia peccatum non fecerat. Quod enim operor, ignoro: non enim quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc facio; consentio legi, quoniam bona est. Nunc", + "candidate_score": 0.649544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2234", + "psc_text": "Ecclesiis quae de Judaeis crediderant, tacuit: Eram, inquit, ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae sunt in Christo. Tantum autem audiebant quia qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat: et in me, inquit, magnificabant Deum (Galat. I, 22-24) . Sic et angularis lapis dicitur Christus, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 20, 14). Angulus enim duos parietes copulat de diverso venientes. Quid tam diversum, quam circumcisio et praeputium, habens unum parietem de Judaea, alterum parietem de Gentibus? Sed angulari lapide copulantur, Lapidem enim quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22) . Angulus in aedificio non est, nisi cum duo parietes ex diverso venientes in unum conveniunt, et quadam unitate junguntur. Isti ergo duo parietes secundum typum, duo caeci erant clamantes ad Dominum. CAPUT XII. 11. Transiens Jesus interpellatur, et sanat. Attendite nunc, dilectissimi. Dominus transibat, caeci clamabant. Quid est, transibat? Transitoria opera faciebat, sicut", + "candidate_score": 0.649256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_230_232", + "bdc_text": "Juli 1535 erlassene Amnestie für geflüchtete Protestanten , von der die \"Sakramentierer\" ausdrücklich ausgeschlossen wurden ; vgl . Seidel 111f. . At quae huius in nostris responsis caussa ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1880", + "psc_text": "pietatis; virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membrum, quando amputatur a corpore. CAPUT XX. 33. Remissio peccatorum non extra Ecclesiam. Quae cum ita sint, remissio peccatorum, quoniam non datur nisi in Spiritu sancto, in illa Ecclesia tantummodo dari potest, quae habet Spiritum sanctum. Hoc enim fit remissione peccatorum, ne princeps peccati, spiritus qui in se ipsum divisus est, regnet in nobis, ut eruti a potestate spiritus immundi, templum deinceps efficiamur Spiritus sancti; et a quo mundamur accipiendo indulgentiam, ipsum accipiamus habitatorem ad faciendam, augendam, perficiendamque justitiam. Nam et in primo ejus adventu, cum hi qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, et stupentes eos qui aderant, alloqueretur apostolus Petrus; compuncti sunt corde, et dixerunt ad Petrum et ad Apostolos: Quid ergo faciemus, fratres? monstrate nobis. Et dixit Petrus ad eos: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu", + "candidate_score": 0.648853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_424_426", + "bdc_text": "Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt . Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret . Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2926", + "psc_text": "videas videre Verbi, non aliud esse Verbum, et aliud videre ipsius; sed ipsum quod est videre Verbi, hoc esse Verbum: et cito forte intelliges, quia illud quod dictum est, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; tale est, ac si diceret, Non esset Filius, nisi de Patre nasceretur. Sufficiat, fratres; novi id me dixisse, quod cogitatum forte aperiatur multis, saepe verbis dictum forte obscuretur SERMO CXXVII . De verbis Evangelii Joannis, Amen, amen dico vobis, quia veniet hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint, vivent, etc. Cap. V, V\\. 24-29: necnon de verbis Apostoli, Quod oculus non vidit, etc., I Cor., cap. II, V\\. 9. CAPUT PRIMUM. 1. Spes Christianorum de iis est quae non videntur. Apta similitudo. Spes nostra, fratres, non de isto tempore, neque de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur", + "candidate_score": 0.648737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_332_334", + "bdc_text": "Modo Philippus Philipp Melanchthon . et cum eo plurimi toti in eo sunt , ut paucorum intemperiem avertant , Christum in vobis defendant et magnificent . Et vos scilicet propitiispropitiis von Bucer anstelle von gestrichenem propriis eingefügt.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3360", + "psc_text": "ergo? Addit et dicit: et glorificent, inquit, Patrem vestrum qui in coelis est. Hoc si quaeris, ut glorificetur Deus, noli timere ne videaris ab hominibus. Etiam sic intus est eleemosyna tua in abscondito; ubi solus ille cujus gloriam quaeris, te videt hoc quaerere. Unde apostolus Paulus posteaquam Evangelii persecutor prostratus est, et erectus est praedicator, dicit: « Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo. Tantum autem audientes erant, quia qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me, inquit, magnificabant Deum. » Non gaudebat quia homo qui acceperat, cognoscebatur; sed quia Deus qui dederat, laudabatur. Ipse enim dixit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem (Galat. I, 22, 23, 24, 10) . Et tamen alio loco dicit: Sicut et ego omnibus per omnia placeo. Et ista similis quaestio est. Sed quid adjungit? Non quaerens, inquit, quod mihi prodest, sed quod multis, ut", + "candidate_score": 0.648726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_190_192", + "bdc_text": "Habet suum iudicem , nos nostrum custodem , ne eius nobis fallaciae obsint . Clamant quidam : \"Botz wundenVgl . ebd. Z. 111-113 . . \"", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3176", + "psc_text": "Multi a nobis consilia mala petunt, consilia mentiendi, circumveniendi; putantes quia placent nobis. Sed in nomine Christi, si Domino placet quod dicimus, nullus talis nos tentavit, et invenit quod volebat in nobis. Quia si vult ipse qui nos vocavit, pastores sumus, non mercenarii. Sed quid ait Apostolus? Mihi minimum est ut a vobis judicer, aut ab humano die: sed neque ego meipsum judico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est (I Cor. IV, 3, 4) . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram;", + "candidate_score": 0.648691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3176", + "psc_text": "Multi a nobis consilia mala petunt, consilia mentiendi, circumveniendi; putantes quia placent nobis. Sed in nomine Christi, si Domino placet quod dicimus, nullus talis nos tentavit, et invenit quod volebat in nobis. Quia si vult ipse qui nos vocavit, pastores sumus, non mercenarii. Sed quid ait Apostolus? Mihi minimum est ut a vobis judicer, aut ab humano die: sed neque ego meipsum judico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est (I Cor. IV, 3, 4) . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram;", + "candidate_score": 0.648623, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_328_330", + "bdc_text": "Adagia 5 , 2 , 15 ( LB II 1204f ) . et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2349", + "psc_text": "dubitationis luce pietatis. Alius habet doctrinam: eroget de cellario Domini, ministret conservis cibaria, confortet fideles, revocet errantes, quaerat perditos, quantum potest faciat. Est quod sibi erogent etiam pauperes: alius claudo pedes accommodet, alius caeco suos oculos duces praebeat; alius visitet infirmum, alius sepeliat mortuum. Sunt ista in omnibus, ut prorsus difficile inveniatur aliquis qui non habeat unde aliquid alteri praestet. Et illud extremum et magnum quod ait Apostolus, Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi (Galat. VI, 2) . SERMO XCII . De eisdem verbis Evangelii Matthaei, cap. XXII, V\\. 42-46. CAPUT PRIMUM. 1. Quaestio Judaeis facta de Christo. Quaestionem propositam Judaeis debent solvere Christiani. Dominus enim Jesus Christus, qui eam Judaeis proposuit, ipse non solvit, sed Judaeis, nobis autem solvit. Et commemorabo Charitatem vestram, et invenietis quia solvit. Primo nodum videte quaestionis. Quaesivit a Judaeis quid eis videreretur de Christo, cujus esset filius: quia et ipsi sperant", + "candidate_score": 0.648524, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_472_474", + "bdc_text": "M. Bucerus vester in domino . [ Adresse darunterDie ergänzten Teile der Adresse standen auf dem nicht mehr erhaltenen Verschlußband. : ] Piis vereque doctis viris Heylrycho [ B]ullingero et [ Leoni ] Iudae , [symm]ystis observandis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3156", + "psc_text": "valet lapis angularis, ut ex duabus faciat unam. Ad hoc valet ille pastor, ut de duobus gregibus faciat unum. Ergo Dominus docturus Ecclesiam, et habiturus scholam suam praeter Judaeos, sicut modo videmus, numquid credentes in se, ad Judaeos missurus erat, ut discerent? Sed nomine Pharisaeorum et Scribarum significavit quosdam in Ecclesia sua futuros, qui dicerent. et non facerent: se autem figuraverat in persona Moysi. Etenim personam ejus gerebat Moyses, et velum ante se ideo ponebat, quando loquebatur populo; quia quamdiu illi in Lege carnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim velamine, posteaquam passus est Dominus, visa sunt secreta templi. Ideo cum in cruce penderet, scissum est velum templi a summo usque deorsum (Matth. XXVII, 51): et aperte dicit apostolus Paulus, Cum autem transieris ad Christum, auferetur velamen. Qui autem non transierit ad Christum, quamvis", + "candidate_score": 0.648483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1061", + "psc_text": "ipsa plebe: Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra (I Cor. XII, 26) . Proinde ipse Apostolus, cum eos commemoraret quales fuerint erga illum, ne quasi oblitus eorum honorificentiae videretur, testimonium perhibet, quod sicut angelum Dei susceperint eum; et quod, si fieri posset, oculos suos vellent eruere, et illi dare: et tamen accedit ad ovem languidam, ad ovem putridam, secare vulnus, non parcere putredini. Ergo, inquit, inimicus factus sum vobis, verum praedicans (Galat. IV, 14-16) ? Ecce et accepit de lacte ovium, sicut paulo ante commemoravimus, et indutus est lanis ovium; sed tamen oves non neglexit. Non enim sua quaerebat, sed quae Jesu Christi. 8. Pastores ne vitiis parcant, multitudinis conciliandae causa. Absit ergo ut dicamus vobis: Vivite ut vultis, securi estote, Deus neminem perdet, tantummodo fidem christianam tenete; non perdet ille quos redemit, non perdet pro quibus sanguinem fudit. Et si spectaculis volueritis oblectare animos vestros, ite; quid mali", + "candidate_score": 0.648091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_265_267", + "bdc_text": "nos . hoc nomine intelligit . Dolet , quid autem faciam ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_88", + "psc_text": "in petra firmitatem, et accepimus Christum petram: Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . In leone fortitudinem novimus: et tamen leo etiam diabolus nominatus est. In dolo quid novimus, ut accipiamus in figura dolum, quemadmodum accipitur et mons, quemadmodum accipitur leo, quemadmodum accipitur agnus, quemadmodum accipitur petra, et caetera? CAPUT XXII. 23. Dolus in Jacob quid. Jacob a mendacio defenditur. Dolus ergo quid est? Dolus est quando aliud agitur, et aliud simulatur. Quando itaque aliud est in intentione, aliud in factis, dolus dicitur. Dolus ergo in proprietate reprehensibilis, quomodo petra in proprietate. Qui dixerit petram in proprietate Christum, blasphemat: quomodo vitulum qui dixerit in proprietate Christum, blasphemat. Vitulus in proprietate pecus est; in figura, victima: in proprietate lapis terra obdurata est; in figura, firmitas. Dolus in proprietate fraus; in figura, ipsa figura. Omnis enim figurata et allegorica lectio vel locutio, aliud videtur sonare carnaliter, aliud insinuare spiritualiter. Hanc", + "candidate_score": 0.648034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_391", + "bdc_text": "vgl . Capito , Corr. 188 , Nr. 554. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3296", + "psc_text": "id est, caput et corpus, unus est Christus. CAPUT V. 6. Justitia Christi quomodo nostra. Et ideo nos non debemus ab illa justitia separatos putare, quam Dominus ipse commemorat, dicens: De justitia, quia ad Patrem vado. Cum Christo enim et nos resurreximus, et nos cum capite nostro Christo sumus, interim fide et spe: complebitur autem spes nostra in ultima resurrectione mortuorum. Cum autem complebitur spes nostra, tunc complebitur etiam justificatio nostra. Quam completurus Dominus, quid sperare debeamus, ostendit in carne sua (hoc est, in capite nostro), in qua resurrexit et ascendit ad Patrem. Quia sic scriptum est: Traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram (Rom. IV, 25) . Arguitur ergo mundus de peccato, in eis qui non credunt in Christum: et de justitia, in eis qui resurgunt in membris Christi. Unde dictum est: Ut nos simus justitia Dei in ipso (II Cor. V, 21) . Si enim", + "candidate_score": 0.647877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_165", + "bdc_text": "sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2684", + "psc_text": "Dominus, Hodie salus domui huic facta est. Sed ipsam salutem videte. Primo desiderabat Dominum videre, quia statura parvus erat: sed turba impediente ascendit in arborem sycomori, et vidit transeuntem. Ille autem aspexit eum, et ait: Zacchaee, descende; apud te oportet me manere. Tu pendes, sed non te suspendo, hoc est, non te differo. Volebas videre transeuntem, hodie me apud te invenies habitantem. Ingressus est ad eum Dominus: repletus ille gaudio ait, Dimidium rerum mearum do pauperibus. Ecce quomodo currit, qui currit facere amicos de mammona iniquitatis. Et ne reus aliunde teneretur: Si cui aliquid tuli, ait, quadruplum reddam (Luc. XIX, 2, 9) . Inflixit sibi condemnationem, ne incurreret damnationem. Ergo qui habetis de malo, facite inde bonum. Qui non habetis de malo, nolite acquirere de malo. Esto bonus tu qui bonum facis de malo: et cum coeperis aliquid boni facere de malo, noli remanere tu malus. Nummi tui convertuntur in", + "candidate_score": 0.647819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_432_434", + "bdc_text": "Ita quando conveniet ? At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) : quod falsum putatis , me ita vobis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1011", + "psc_text": "Et quidem ille cum venerit, redditurus est quod promisit, sed requisiturus est quod redemit: et quod in primo adventu contulit, exacturus est in secundo Quamvis multum praesumere debeamus de misericordia Dei, non tamen negligenter debemus timere justitiam ejus. Cum justitia enim te judicabit, qui cum misericordia te redemit. Nam quod tam longo tempore peccamus et parcit, non est negligentia, sed patientia. Non ille potentiam perdidit, sed nos ad poenitentiam reservavit. Timeamus ergo justitiam, cujus misericordiam desideramus. Parcit enim modo, sed non tacet: sed et si tacet, non semper tacebit. Audiamus ergo eum dum non tacet in praecepto, si volumus ut nobis parcat, cum non tacuerit in judicio. Modo enim nobis praerogatur misericordia, tunc a nobis exigetur justitia, et reddet unicuique secundum opera sua; ac fiet illud quod Apostolus dixit, Judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam (Jacobi II, 13) . SERMO XLV . De eo quod in Isaia, cap.", + "candidate_score": 0.647793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_75_77", + "bdc_text": "Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1832", + "psc_text": "neque in futuro? Aliis quippe verbis et alio loquendi modo eadem ipsa est expressa sententia. Et quod est apud Matthaeum, Qui dixerit verbum contra Spiritum sanctum, ne aliud aliquid quam blasphemiam intelligeremus planius alii dixerunt: Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Eadem tamen res ab omnibus dicta est: nec aliquis eorum a loquentis voluntate discessit, propter quam intelligendam verba dicuntur, scribuntur, leguntur, audiuntur. CAPUT IX. 14. Difficultas in verbis Marci. Sed ait aliquis: Ecce accepi et intellexi, quia cum dicitur blasphemia, nec exprimitur omnis aut quaedam, potest quaedam intelligi, aut omnis; sed non est necesse ut omnis; nisi autem quaedam intelligatur, falsum est quod dicitur: ita et verbum si non dicatur omne, seu quoddam, non est necesse ut omne intelligatur; sed nisi vel quoddam fuerit intellectum, nullo modo potest verum esse quod dicitur. Sed ubi legitur, Qui blasphemaverit, quomodo intelligo quamdam blasphemiam, ubi non legitur blasphemia; vel quoddam verbum, ubi non", + "candidate_score": 0.647516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2995", + "psc_text": "Deinde post paululum: Quomodo potestis mihi credere, gloriam ab invicem exspectantes, et gloriam quae a Deo solo est, non quaerentes? Ad extremum ait: Non ego vos accuso apud Patrem: est qui vos accusat Moyses, in quem vos speratis. Si enim crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi: de me enim ille scripsit. Cum autem verbis illius non creditis, quomodo potestis mihi credere? Ad haec proposita nobis divinitus, ex ore Lectoris, sed ministerio Salvatoris, audite pauca non numeranda, sed appendenda. CAPUT II. 2. Christi verba ad discipulos, ad nos pariter spectant. Nam ista omnia facile est intelligere de Judaeis. Sed cavendum est, ne cum illos nimis attendimus, a nobis oculos auferamus. Discipulis enim suis Dominus loquebatur: et utique quod illis loquebatur, et nobis posteris loquebatur. Neque enim ad illos solos pertinet quod ait, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) : sed ad omnes etiam postea futuros Christianos,", + "candidate_score": 0.647377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_220_222", + "bdc_text": "Quia itaque apud illos et vos video nostri consilii rationem de responsis istis tam male stare et illa in Francia parum adhuc , quod quidem audio , ad id conferre , ad quod data sunt , malim non data . Quod vero vel in se adeo male consulta sint vel tantum dederint ecclesiis damni , quia neutrum compertum habeo , non apparet mihi caussam ex his esseE : fuisse. , cur tantopere angamur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3177", + "psc_text": "non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram; et gemimus plerumque in peccatis fratrum nostrorum, et vim patimur, et torquemur animo, et aliquando corripimus illos: imo nunquam non corripimus. Testes sunt omnes qui recordantur quod dico, quoties sunt a nobis correpti fratres peccantes, et vehementer correpti. CAPUT XII. 15. De ovibus quae ratio reddenda a pastore. Modo consilium nostrum tracto cum Sanctitate vestra. In nomine Christi plebs Dei estis, plebs catholica estis, membra Christi estis: Non estis divisi ab unitate. Communicatis membris Apostolorum, communicatis memoriis sanctorum martyrum, diffusorum per orbem terrarum, et pertinetis ad curam nostram, ut rationem de vobis bonam reddamus. Tota autem ratio nostra quae est,", + "candidate_score": 0.647232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_329_331", + "bdc_text": "et gravem iram Christi in vos conciliabitis . Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3672", + "psc_text": "Haec est doctrina christiana, humilitatis praeceptum, humilitatis commendatio, ut non gloriemur, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi. Nam non est magnum in Christi sapientia gloriari: magnum est in cruce Christi gloriari: unde tibi insultat impius, inde glorietur pius; unde insultat superbus, inde glorietur christianus. Noli erusbescere de cruce Christi: ideo in fronte tanquam in sede pudoris signum ipsum accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam. 6. Circumcisio veteris Testamenti, crux novi signum. Signum veteris Testamenti circumcisio in latenti carne: signum novi Testamenti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio est, hic revelatio: illud est sub velamine, hoc in facie. Quamdiu enim legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Quare? Quia non transierunt ad Christum. Cum enim transieris ad Christum, auferetur velamen: ut qui habebas in occulto circumcisionem, in fronte portes crucem. Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem, inquit, transformamur, de gloria in gloriam,", + "candidate_score": 0.646481, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_78_80", + "bdc_text": "Certe Oecolampadii Dialogus Oekolampad , Quid de Eucharistia veteres . . . senserint , dialogus . . . , [ Basel] 1530 ( Oekolampad-Bibliographie 78 , Nr. 164 ) ; vgl . oben Nr. 562 , 35f . ad palatum Zvinglii non faciebat , id quod suis ad Sturmium literis Ein solcher Brief Zwinglis an Jakob Sturm ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2787", + "psc_text": "sanctus Joannes evangelista in sinu Domini discumbebat. Quod aperte exponere volens, ait, Super pectus Domini (Joan. XIII, 23, 25) : ut intelligeremus quid dixerit, in sinu Domini. Ille enim qui super pectus Domini discumbebat, putamus quid bibebat? Non putemus, sed potemus: modo enim et nos audivimus quod bibamus. CAPUT II. Verbum Dei non est factum.--In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. O praedicare! o saginam Dominici pectoris eructuare! In principio erat Verbum. Quid quaeris quid ante erat? In principio erat Verbum. Si factum esset Verbum: non est enim factum per quod facta sunt omnia: si factum esset Verbum, Scriptura diceret, In principio fecit Deus Verbum; quomodo dixit in Genesi, In principio fecit Deus coelum et terram (Gen. I, 1) . Non ergo in principio fecit Deus Verbum: quia, In principio erat Verbum. Hoc Verbum quod in principio erat, ubi erat? Sequere: Et Verbum erat", + "candidate_score": 0.646264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_231_233", + "bdc_text": "vgl . Seidel 111f. . At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1221", + "psc_text": "Patre intelligas Deum Filium, et in Filio intelligas pastorem Patrem. Ego, inquit, Dominus ero illis in Deum, et servus meus David princeps in medio eorum. Quare in medio eorum? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Princeps in medio eorum. Inde et mediator Dei et hominum; quia Deus cum Patre, quia homo cum hominibus. Non mediator homo praeter deitatem; non mediator Deus praeter humanitatem. Ecce mediator: Divinitas sine humanitate non est mediatrix, humanitas sine divinitate non est mediatrix; sed inter divinitatem solam et humanitatem solam, mediatrix est humana divinitas et divina humanitas Christi. CAPUT XIII.-- Et servus meus David princeps in medio eorum. Ego Dominus locutus sum: non nescio quis haereticus. Ego Dominus locutus sum. 22. Testamentum pacis. Testamenta schismaticorum irrita per imperatorum leges. Scripturas se ab igne servasse jactant Donatistae.--Et disponam ad eos testamentum pacis: per ipsum utique qui ait, Pacem meam do", + "candidate_score": 0.646214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_85_87", + "bdc_text": "bene habet res . Oremus dominum , ut ubique nos suo spiritu regat etvon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. doceat quorumlibet scriptis pie utivon et bis uti von Bucer eingefügt , fehlt in E. . De Wittenbergensibus Vgl. ebd. , Z. 65-79. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3942", + "psc_text": "35, sec. LXX). Dicit Judaeis Dominus: Sermo meus non capit in vobis (Joan. VIII, 37) . Ergo in his capit, in quibus invenit quod capiat. In his enim invenit quod capiat sermo qui capit, quos Deus pollicendo non decipit. Ille enim qui quaerit ovem perditam (Luc. XV, 4), et quam quaerit novit, et ubi quaerat, et quomodo ejus membra dispersa colligat, et in unam salutem redigat, et ita restituat ut eam ulterius non perdat. Consolemur ergo nos invicem, et in his sermonibus nostris. Potest non dolere cor humanum defuncto charissimo: melius tamen cum dolet sanatur cor humanum quam non dolendo fit inhumanum. Maria Domino cohaerebat, et mortuum fratrem dolebat. Sed quid miraris quia Maria dolebat tunc, cum ipse Dominus flebat? Movere autem quemvis potest, quomodo flebat mortuum, se continuo jubente victurum (Joan. XI)? Non mortuum flebat, quem ipse suscitavit; sed mortem, quam sibi homo peccando comparavit. Si enim peccatum non", + "candidate_score": 0.646026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_154_156", + "bdc_text": "vgl . oben Nr. 562 , 92-138. : Mihi in Christo nec Gallus est nec Germanus Vgl. Gal. 3 , 28 : Kol 3 , 11. , et non licet damnare , quos non deprehenderis nunc malos esse ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_977", + "psc_text": "Et ille: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 35-40) . Dat de coelo, accipit in terra. Ipse dat, ipse accipit. Quasi fenus trajectitium facis. Hic das, ibi recipis: hic das res perituras, ibi recipis res sine fine mansuras. CAPUT III. 3. Homo malus. Et quandocumque dicis Deo, Libera me, Domine, ab homine malo: hoc enim modo cantavimus. Scio enim quo gemitu dicas, Libera me, Domine, ab homine malo. Quis enim in isto saeculo non patitur aliquem hominem malum? Quando ergo hoc dicis Deo, Libera me, Domine, ab homine malo; sicut totis praecordiis dicis, sic intentis oculis te prius attende. Libera me, Domine, ab homine malo. Fac tibi respondisse Deum, A quo? dicturus es a Gaio, a Lucio, a nescio quo quem pateris. Et respondet tibi: De te mihi nihil dicis? Si ab homine malo libero te, prius es liberandus a te ipso. Pateris malum, noli te", + "candidate_score": 0.645915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_467_469", + "bdc_text": "Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3177", + "psc_text": "non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram; et gemimus plerumque in peccatis fratrum nostrorum, et vim patimur, et torquemur animo, et aliquando corripimus illos: imo nunquam non corripimus. Testes sunt omnes qui recordantur quod dico, quoties sunt a nobis correpti fratres peccantes, et vehementer correpti. CAPUT XII. 15. De ovibus quae ratio reddenda a pastore. Modo consilium nostrum tracto cum Sanctitate vestra. In nomine Christi plebs Dei estis, plebs catholica estis, membra Christi estis: Non estis divisi ab unitate. Communicatis membris Apostolorum, communicatis memoriis sanctorum martyrum, diffusorum per orbem terrarum, et pertinetis ad curam nostram, ut rationem de vobis bonam reddamus. Tota autem ratio nostra quae est,", + "candidate_score": 0.645838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3797", + "psc_text": "Quare ergo illi datum est, et illi non est datum? Non me piget dicere, hoc est profundum crucis. De profundo nescio quo judiciorum Dei, quae perscrutari contemplarique non possumus, procedit omne quod possumus. De profunditate, inquam, nescio qua judiciorum Dei, quae inscrutabilia contemplari non possumus, perscrutari non valemus, procedit omne quod possumus. Quod possum, video: unde possim, non video; nisi quia et hoc hactenus video, quod novi esse a Deo. Quare autem illum, et non illum: multum est ad me, abyssus est, profundum crucis est; admiratione exclamare possum, disputatione demonstrare non possum. Quid possum exclamare de ista profunditate? Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Gentes illuminantur, Judaei excaecantur. Quidam parvuli sacramento Baptismatis abluuntur, quidam vero parvuli in morte primi hominis relinquuntur. Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae! Et sequitur: Vir imprudens non cognoscit, et stultus non intelligit haec (Psal. XCI, 6, 7) . Quid", + "candidate_score": 0.644898, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_309_311", + "bdc_text": "In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta . Vehementer vereor , ne quid ipsi vobis detis incommodi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2037", + "psc_text": "metuendum, tremendum, cavendum, consolatur nos, et hortatur, et instruit illo loco Scriptura, ubi dicitur: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum (Psal. CXVIII, 165) . Ostendit hostem cavendum, sed non cessavit ostendere murum munitum. Cogitabas tu audiens, Vae mundo ab scandalis, quo ires extra mundum, ne scandala patereris. Ergo propter cavenda scandala, quo ibis extra mundum, nisi fugias ad eum qui fecit mundum? Quomodo autem ad eum qui fecit mundum, confugere poterimus, nisi legem ejus, quae ubique praedicatur, audiamus? Parum est audiamus, nisi diligamus. Securum te enim faciens Scriptura divina contra scandala non ait, Pax multa audientibus legem tuam. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum. Sed quia factores legis justificabuntur (Rom. II, 13), et fides per dilectionem operatur (Galat. V, 6): Pax multa, inquit, diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum. Concinit huic sententiae etiam quod audiendo et respondendo cantavimus: Mites autem haereditate possidebunt", + "candidate_score": 0.644768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_161", + "bdc_text": "Qui rogabant , tam mali non erant , ut pro canibus vel porcisVgl. Mt 7 , 6 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1309", + "psc_text": "in loco isto dabo pacem, dicit Dominus exercituum (Aggaei II, 710). CAPUT VII. 10. Aggaei locus vindicatur. Si vellent isti non esse canes et porci, quibus sanctum dare et margaritas projicere prohibemur; sed petentes accipere, et quaerentes invenire, et pulsantes aperiri sibi desiderarent (Matth. VII, 6-8); quam possent fortasse etiam sine ullo interprete, duce ipso sancto Spiritu sentire quae dicta sunt, ad novi populi, hoc est, ad christiani populi, cujus sacerdos magnus est Jesus Filius Dei; sine ulla caligine pertinere: certe vel eo loco ubi dictum est, Adhuc unum modicum est, et ego commovebo coelum et terram, et mare et aridam, et movebo omnes gentes; et veniet Desideratus cunctis gentibus. De novissimo enim Domini, id est, secundo adventu, quo in claritate venturus est, versus iste prolatus est, cum ait Propheta, Et veniet Desideratus cunctis gentibus. Quando enim primo in carne mortali per Mariam virginem venit, nondum desiderabatur a cunctis gentibus;", + "candidate_score": 0.644746, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_22_24", + "bdc_text": "recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas . Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE : tu iudicas .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3176", + "psc_text": "Multi a nobis consilia mala petunt, consilia mentiendi, circumveniendi; putantes quia placent nobis. Sed in nomine Christi, si Domino placet quod dicimus, nullus talis nos tentavit, et invenit quod volebat in nobis. Quia si vult ipse qui nos vocavit, pastores sumus, non mercenarii. Sed quid ait Apostolus? Mihi minimum est ut a vobis judicer, aut ab humano die: sed neque ego meipsum judico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est (I Cor. IV, 3, 4) . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram;", + "candidate_score": 0.644547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_333", + "bdc_text": "et cum eo plurimi toti in eo sunt , ut paucorum intemperiem avertant , Christum in vobis defendant et magnificent .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2652", + "psc_text": "et pauci obauditis. Aream video, grana quaero. Et vix, videntur grana, quando aera trituratur: sed futurum est ut ventiletur. Pauci ergo qui salvantur in comparatione multorum periturorum. Nam ipsi pauci magnam massam facturi sunt. Cum venerit ventilator ferens ventilabrum in manu sua, mundabit aream suam: frumenta recondet in horreum; paleas autem comburet igni inexstinguibili (Luc. III, 17). Non subsannet palea granum: hoc verum loquitur, neminem fallit. Estote ergo inter multos multi, sed in comparatione quorumdam multorum pauci. Tanta massa processura est de hac area, ut impleat horreum coeli. Non enim contrarius sibi esset Dominus Christus, qui dixit, Pauci sunt qui intrant per angustam portam, multi per latam viam pereunt: contrarius sibi esset, qui alio loco dixit, Multi ab oriente et occidente venient (Matth. VIII, 11) . Multi certe pauci: et pauci, et multi. Alii ergo pauci, alii multi? Non. Sed ipsi pauci qui multi: pauci in comparatione perditorum, multi in", + "candidate_score": 0.644119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_229", + "bdc_text": "Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2517", + "psc_text": "vos, inquit, revertetur. Revertetur ad te, quae non discessit a te. Hoc enim dicere voluit: Tibi prodest quod annuntiasti, nihil ei profuit qui non suscepit: non quia ille inanis remansit, ideo tu perdidisti mercedem; redditur tibi pro voluntate tua, redditur tibi pro charitate quam impendisti, reddet tibi qui te securum fecit voce angelica, Pax in terra hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . SERMO CII . De verbis Evangelii Lucae, Qui vos spernit, me spernit. Cap. X, V\\. 16. CAPUT PRIMUM. 1. Pastoribus debita reverentia. Pastorum solatia. Dominus noster Jesus Christus quod discipulis suis loquebatur illo tempore scribebatur, et nobis ad audiendum parabatur. Audivimus ergo verba ejus. Quid enim nobis prodesset, si videretur, et non audiretur? Nec modo aliquid obest, quia non videtur, et tamen auditur. Dicit ergo: Qui vos spernit, me spernit. Si solis Apostolis dixit, Qui vos spernit, me spernit; spernite nos. Si autem sermo ejus pervenit ad", + "candidate_score": 0.643941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_228", + "bdc_text": "papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4028", + "psc_text": "immortalia, indeficientia, permanentia, et ipse Deus omnia in omnibus: sed sanctis suis ipse erit omnia in omnibus. Ipse ergo sufficit, solus sufficit, de quo dictum est, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed, Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Qui me vidit, et Patrem vidit (Joan. XIV, 8, 9) . Omnia Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus. Merito solus sufficit. Si avari sumus, ipsum amemus. Si opes desideramus, solus nos satiare poterit de quo dictum est, Qui satiat in bonis desiderium tuum (Psal. CII, 5) . Hoc peccatori non sufficit? hoc tantum, tam magnum bonum peccatori non sufficit? Volendo habere omnia, plus perdidit omnia: quia, Radix est omnium malorum avaritia. Merito per prophetam increpat animae peccatrici et a se fornicanti, et dicit: Existimasti, si a me discederes, aliquid te amplius habituram. Sed quomodo ille filius minor, ecce porcos pavisti (Luc. XV, 15): ecce omnia perdidisti; ecce", + "candidate_score": 0.643627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_415", + "bdc_text": "Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2311", + "psc_text": "exstingui penitus non potest; quia si dixerimus quod peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: in quantum autem est in nobis cupiditas, in tantum sine peccato non sumus: charitas crescat, cupiditas decrescat; ut aliquando illa perficiatur, hoc est charitas, cupiditas consumatur. Induite vos vestem nuptialem: vos alloquor, qui necdum habetis. Jam intus estis, jam ad convivium acceditis, et vestem in honorem sponsi nondum habetis: vestra adhuc quaeritis, non quae Jesu Christi. Vestis enim nuptialis in honore accipitur conjugationis, id est sponsi et sponsae. Nostis sponsum: Christus est. Nostis sponsam: Ecclesia est. Deferte nubenti, deferte ducenti. Si istis bene detuleritis qui nubent, vos filii eritis. Ergo in hoc proficite. Diligite Dominum, et ibi discite diligere vos: ut cum diligendo Dominum dilexeritis vos, securi diligatis proximos sicut vos. Quando enim non invenio se ipsum diligentem, quomodo ei permitto proximum, quem diligat sicut se ipsum? Et quis est,", + "candidate_score": 0.643612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3505", + "psc_text": "nescio. An hoc est quod intelligo? Ubi enim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos (Matth. VII, 23) . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia quod non facio, ignoro. Non enim ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Ideo ignoro: quia non ego facio, sicut dictum est de Domino, Eum qui non noverat peccatum (II Cor. V, 21) . Quid est, non noverat? Ergo non noverat quod arguebat? non noverat quod puniebat? Si ergo non noverat quod puniebat, injuste puniebat. Quia vero juste puniebat, noverat quod puniebat. Et tamen peccatum non noverat, quia peccatum non fecerat. Quod enim operor, ignoro: non enim quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc facio; consentio legi, quoniam bona est. Nunc", + "candidate_score": 0.643272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_418", + "bdc_text": "Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus !", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3446", + "psc_text": "cui vos obsecramus reconciliari, eum qui non noverat peccatum, id est Christum Deum, eum Christum, qui non noverat peccatum, peccatum pro nobis fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso (II Cor. V, 20, 21) . Numquid hic potest intelligi peccatum Judae, peccatum Judaeorum, peccatum cujusque alterius hominis: cum audias: Eum qui non noverat peccatum, peccatum pro nobis fecit? Quis? quem? Deus Christum. Deus Christum fecit pro nobis peccatum. Non dixit, Fecit pro nobis peccantem; sed, fecit eum peccatum. Si nefas est dicere peccasse Christum, quis ferat peccatum esse Christum? Et tamen non possumus Apostolo contradicere. Non ei possumus dicere: Quid est quod loqueris? Si enim hoc Apostolo dixerimus, ipsi Christo dicimus. Ait enim alio loco: An vultis experimentum ejus accipere, qui in me loquitur Christus (II Cor. XIII, 3) ? 11. Verior interpretatio Apostoli. Christus peccatum factus quomodo. Quid igitur est? Intendat Charitas vestra magnum altumque mysterium. Felices eritis,", + "candidate_score": 0.643154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_308_310", + "bdc_text": "Februar 1535 ( vgl. oben Nr. 556 , 11-18 ) . In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3184", + "psc_text": "Magna ergo res est postremo fides montes transferens. Illa quidem magna sunt: sed si ego haec sine charitate habeam, inquit, non illa, sed ego nihil sum. Sed adhuc istos non tetigit, qui falso martyrii nomine in passionibus gloriantur. Audite ut eos tangat, imo potius ut transfodiat. Si distribuero, inquit, omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam. Jam ipsi sunt. Sed vide quid sequitur: Charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest (I Cor. XIII, 1-3) . Ecce venitur ad passionem, ecce venitur et ad sanguinis fusionem, venitur et ad corporis incensionem: et tamen nihil prodest, quia charitas deest. Adde charitatem, prosunt omnia: detrahe charitatem, nihil prosunt caetera. CAPUT III. 3. Charitas quantum bonum. Quale bonum est charitas ista, fratres? Quid pretiosius? quid luminosius? quid firmius? quid utilius? quid securius? Multa sunt Dei dona, quae tamen habent et mali, qui dicturi sunt, Domine, in nomine tuo prophetavimus, in nomine tuo", + "candidate_score": 0.642068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_271", + "bdc_text": "Et Christo olim iudice ipsi quoque agnoscetis , quam longe ab omni pietate sit istud , quod Lutherum scribis dissidiis excitandis et fovendis natum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_215", + "psc_text": "minatur judicium in futuro saeculo. Verba quae dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors, et verax (Psal. CI, 8, et CXLIV, 8) . Multum delectat omnes peccatores et amatores saeculi hujus, quia misericors et miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors. Sed si amas tam multa mitia, time ibi et ultimum quod ait, Et verax. Si enim nihil aliud diceret, nisi, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors; quasi jam converteres te ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro?", + "candidate_score": 0.642007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_366_368", + "bdc_text": "quomodo advenire non potuissem ? Interea vocavit me Landtgravius ad Philippum Cassellam Philipp von Hessen hatte Bucer Ende Dezember 1534 zu einem Treffen mit Philipp Melanchthon nach Kassel gerufen ; vgl. HBBW IV , s. 455 , Anm. 8. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3034", + "psc_text": "Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum (Joan. VI, 44) . Non dixit, Duxerit; sed, traxerit. Ista violentia cordi fit, non carni. Quid ergo miraris? Crede, et venis; ama, et traheris. Ne arbitreris istam asperam molestamque violentiam: dulcis est, suavis est; ipsa suavitas te trahit. Nonne ovis trahitur, cum esurienti herba monstratur? Et puto quia non corpore impellitur, sed desiderio colligatur. Sic et tu veni ad Christum: noli longa itinera meditari; ubi credis, ibi venis. Ad illum enim qui ubique est, amando venitur, non navigando. Sed quoniam etiam in tali itinere abundant fluctus et tempestates diversarum tentationum; in crucifixum crede, ut fides tua lignum possit ascendere. Non mergeris, sed ligno portaberis. Sic, sic in hujus saeculi fluctibus navigabat ille, qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi. (Galat. VI, 14.) CAPUT III. 3. Nec fides nec bona vita propriis viribus arroganda.", + "candidate_score": 0.641975, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_22_24", + "bdc_text": "recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas . Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE : tu iudicas .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3619", + "psc_text": "Quod ait Apostolus: Qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt (Id. IV, 17) . Si jam esses, non praedestinareris; nisi aversus esses, non vocareris; nisi impius esses, non justificareris, nisi terrenus et abjectus esses, non glorificareris. Quis ergo prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quid ergo reddimus? Ipsi gloria (Rom. XI, 36) . Quia non eramus, quando sumus praedestinati; quia aversi eramus, quando sumus vocati; quia peccatores eramus, quando sumus justificati: agamus Deo gratias, ne remaneamus ingrati. CAPUT IV. 4. Justificati utrum jam simus. Lucta hic in justificatis manens. Proposueramus autem considerare de his quatuor rebus quid jam consecuti fuerimus, quid adhuc adipiscendum exspectemus. Praedestinati enim jam sumus et antequam essemus. Vocati sumus, quando christiani facti sumus. Jam ergo et hoc habemus. Justificati, quid? Quid est, justificati? Audemus dicere, jam hoc tertium habere nos? Et erit", + "candidate_score": 0.641577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_418", + "bdc_text": "Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus !", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3614", + "psc_text": "nemo nocere valet. Apostolum beatum audivimus exhortantem et confirmantem nos, cum diceret nobis: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Pro quibus autem sit Deus, superius ostendit, ubi ait: quos autem praedestinavit, illos et vocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illos et glorificavit. Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Deus pro nobis, ut praedestinaret nos; Deus pro nobis, ut vocaret nos; Deus pro nobis, ut justificaret nos; Deus pro nobis, ut glorificaret nos. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Praedestinavit, antequam essemus; vocavit, cum aversi essemus; justificavit, cum peccatores essemus; glorificavit, cum mortales essemus. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Praedestinatis a Deo, vocatis, justificatis, glorificatis, qui vult adversari, paret se, si potest bellare adversus Deum. Ubi enim audivimus, Si Deus pro nobis, quis contra nos? nisi qui Deum vincit, non laedit nos. Et quis est qui vincit", + "candidate_score": 0.641379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_229", + "bdc_text": "Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_164", + "psc_text": "sunt in veteribus Libris sacramenta, sive illa intelligamus; sive non intelligamus, quaerentem desiderant, non reprehendentem. Petamus ergo, quaeramus et pulsemus, ut aperiatur nobis. Illis futura praedicta sunt sacramenta: nos praesentia videmus in Ecclesia. SERMO VII . De lectione Exodi, de rubo in quo flamma erat et rubus non comburebatur . NUM. 1.-- Quae advertenda de apparitione in rubo. Cum divina lectio legeretur, magnum miraculum, quod Moysen famulum Dei intentissimum fecerat, etiam nos corde exspectavimus; quia intenti etiam ipsi facti sumus, quomodo in rubo apparebat ignis, et rubus non cremabatur. Deinde advertimus sacram Scripturam prius dixisse, quod angelus Domini apparuerit Moysi in rubo (Act. VII, 30). Deinde Moyses non jam quasi cum angelo, sed tanquam cum Domino loquebatur. Tertio advertimus, quod cum Moyses nomen Dei quaereret, ut haberet quid diceret filiis Israel, interrogantibus quod nomen Dei esset, qui illum ad eos misisset, respondit: Ego sum qui sum. Neque hoc transeunter, sed", + "candidate_score": 0.641052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_32", + "bdc_text": "Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2532", + "psc_text": "Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia (I Cor. I, 10) . Et alio loco: Unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam (Philipp. II, 2, 3) . Et Dominus ad Patrem de suis: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus (Joan. XVII, 22) . Et in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credentium erat anima una et cor unum (Act. IV, 32) . Ergo magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in unum (Psal. XXXIII, 4). Quia unum est necessarium, unum illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus:", + "candidate_score": 0.640926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1049", + "psc_text": "ipsos pascunt, non oves. Qui sunt qui se ipsos pascunt? De quibus Apostolus dicit: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi (Philipp. II, 21) . Nos enim, quos in isto loco, de quo periculosa ratio redditur, Dominus secundum dignationem suam, non secundum meritum nostrum constituit, habemus duo quaedam: unum, quod christiani sumus; alterum, quod praepositi sumus. Illud quod christiani sumus, propter nos est: quod autem praepositi sumus, propter vos est. In eo quod christiani sumus, attenditur utilitas nostra: in eo quod praepositi, nonnisi vestra. Sunt autem multi christiani, et non praepositi, qui perveniunt ad Deum, faciliore fortasse itinere, et tanto forte expeditius ambulantes, quanto minorem sarcinam portant. Nos autem, excepto quod christiani sumus, unde rationem reddemus Deo de vita nostra, sumus etiam praepositi, unde rationem reddemus Deo de dispensatione nostra. Ad hoc istam difficultatem propono, ut compatientes nobis, oretis pro nobis. Veniet enim dies, quo cuncta adducantur", + "candidate_score": 0.640836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_21_23", + "bdc_text": "pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas . Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3618", + "psc_text": "Redde quod promisisti, quia fecimus quod jussisti: et hoc tu fecisti, quia laborantes juvisti. CAPUT III. 3. Vocati et praedestinati sumus gratis. Nemo ergo dicat: Ideo me vocavit Deus, quia colui Deum. Quomodo coluisses, si vocatus non fuisses? Si propterea te vocavit Deus, quia coluisti Deum: ergo prior dedisti, et retribuit tibi. Nonne istam tibi vocem Apostolus tollit, cum dicit, Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Sed ecce quando vocatus es, vel jam eras. Quomodo praedestinareris, nisi quando non eras? Quid Deo dedisti, quando qui aliquid dares, non eras? Quid ergo fecit Deus, quando praedestinavit qui non erat? Quod ait Apostolus: Qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt (Id. IV, 17) . Si jam esses, non praedestinareris; nisi aversus esses, non vocareris; nisi impius esses, non justificareris, nisi terrenus et abjectus esses, non glorificareris. Quis ergo prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso,", + "candidate_score": 0.640635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_425", + "bdc_text": "Quam facile quisque pro se scripto quidvis obiicit et firmum putat , dum nemo coram est , qui obiectum dissolveret .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3465", + "psc_text": "8. Praesumens de se ipso vincitur. Attende ergo nunc verba superiora, quae videbantur obscura: Cum enim essemus in carne. Verba quae superiora diximus, unde coepit lectio quae obscura videbatur, attendite: Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum quae per Legem sunt. Unde per Legem sunt? Quia eramus in carne. Quid est, quia eramus in carne? Praesumebamus de carne. Num enim qui loquebatur Apostolus, jam exierat de ista carne, aut eis loquebatur qui jam exierant morte de ista carne? Non utique; sed secundum hujus vitae modum, et qui loquebatur, et quibus loquebatur, in carne erant. Quid ergo est, Cum essemus in carne; nisi, cum de carne praesumeremus, hoc est, de nobis consideremus? Homini enim dictum est, et de hominibus dictum est, Videbit omnis caro salutare Dei (Isai. XL, 5; Luc. III, 6) . Quid est, Videbit omnis caro; nisi, videbit omnis homo? Et quid est, Verbum caro factum est (Joan. I,", + "candidate_score": 0.640436, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_124", + "bdc_text": "Bullinger widmete ihm 1554 \"De gratia dei iustificante\" ( HBBibl I 276 )", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_653", + "psc_text": "sunt judicia ejus, audisti, sufficiat tibi: et investigabiles viae ejus. Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quis prior dedit, cum totum gratis accepit? Quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Si Dominus retribuere vellet, nihil nisi poenam debitam retribuisset. Nihil dederunt, ut eis retribueretur. Pro nihilo salvos faciet illos (Psal. LV, 8). Quis prior dedit illi, quasi suorum gratia meritorum? Quis prior dedit illi, quis praevenit gratiam, quae gratis datur? Si aliquid meritorum antevenit gratiam, jam non gratis datur, sed ex debito redditur. Si autem gratis non datur, gratia quare vocatur? Quis ergo prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia (Rom. XI, 33, 36) . Quae utique, nisi omnia bona quae ab illo accepimus, et accepimus ut boni simus? Omne enim datum optimum, et omne donum perfectum desursum", + "candidate_score": 0.639689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_258_260", + "bdc_text": "In hac sententia quid impii ? Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2306", + "psc_text": "erit vestis nuptialis. Si Sacramenta dixerimus, videtis quemadmodum sint malis bonisque communia. Baptismus est? Sine Baptismo quidem nemo ad Deum pervenit: sed non omnis qui habet Baptismum ad Deum pervenit. Non ergo possum intelligere Baptismum esse vestem nuptialem, id est ipsum sacramentum; quam vestem video in bonis, video in malis. Forte altare est, vel quod accipitur de altari. Videmus quia multi manducant, et judicium sibi manducant et bibunt. Quid ergo est? Jejunatur? Jejunant et mali. Ad Ecclesiam concurritur? Concurrunt et mali. Postremo miracula fiunt? Non solum boni faciunt et mali, sed aliquando non faciunt boni. Ecce in vetere populo magi Pharaonis miracula faciebant (Exod. VII et VIII), Israelitae non faciebant: in Israelitis solus Moyses et Aaron faciebant; caeteri non faciebant, sed videbant, timebant, credebant. Numquid meliores magi Pharaonis miracula facientes, quam populus Israel, qui miracula facere non valebat, et ad Deum tamen populus pertinebat? In ipsa Ecclesia, Apostolum audi, Numquid", + "candidate_score": 0.639522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_307_309", + "bdc_text": "und an die Maßnahmen im Zusammenhang mit der Disziplinarordnung vom 7 . Februar 1535 ( vgl. oben Nr. 556 , 11-18 ) . In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2252", + "psc_text": "Ecclesia et bonos et malos, quod saepe dicimus frumentum et paleam. Nemo ante tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit etiam corporalis separatio, quam modo spiritualis praecedit. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam scilicet vestram quoquo modo pertinentibus, monendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post Domini adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus: si non consentias, et si redarguas: hoc est, non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Hoc ergo nos admonens Apostolus ait: Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum. Et", + "candidate_score": 0.639428, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_331_333", + "bdc_text": "debacchatum satis est . Modo Philippus Philipp Melanchthon . et cum eo plurimi toti in eo sunt , ut paucorum intemperiem avertant , Christum in vobis defendant et magnificent .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3360", + "psc_text": "ergo? Addit et dicit: et glorificent, inquit, Patrem vestrum qui in coelis est. Hoc si quaeris, ut glorificetur Deus, noli timere ne videaris ab hominibus. Etiam sic intus est eleemosyna tua in abscondito; ubi solus ille cujus gloriam quaeris, te videt hoc quaerere. Unde apostolus Paulus posteaquam Evangelii persecutor prostratus est, et erectus est praedicator, dicit: « Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo. Tantum autem audientes erant, quia qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me, inquit, magnificabant Deum. » Non gaudebat quia homo qui acceperat, cognoscebatur; sed quia Deus qui dederat, laudabatur. Ipse enim dixit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem (Galat. I, 22, 23, 24, 10) . Et tamen alio loco dicit: Sicut et ego omnibus per omnia placeo. Et ista similis quaestio est. Sed quid adjungit? Non quaerens, inquit, quod mihi prodest, sed quod multis, ut", + "candidate_score": 0.639325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_396", + "bdc_text": "Domi interea optimus Capito et alii ita vigilarunt , ut cęptum sit agi a magistratu pro ecclesiae veravor vera gestrichenes verae .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3358", + "psc_text": "debuit, nullius praecepti contemptor, sed utriusque perfector. Cavit enim ne fieret justitia ejus coram hominibus, id est, ne ibi haberet finem, ut ab hominibus laudaretur, quando non se ipsum, sed Deum voluit in opere suo bono laudari. Ea vero voluntas quia intus est in ipsa conscientia, facta est eleemosyna illa in abscondito, ut ille retribuat, cui nihil absconditur. Quis enim potest cor suum hominibus demonstrare cum facit, ut ostendat qua intentione animi faciat? CAPUT XIII. 14. Sensus legitimus utriusque loci ex ipsis Christi verbis eruitur. Nam et ipsa verba, fratres, satis perpense a Domino dicta sunt, Attendite quomodo dicat: Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini, inquit, ab eis. Si ibi posuit finem, ubi dixit, ut videamini ab eis; iste finis est reprehensibilis atque culpabilis, usque ad hominum laudem velle benefacere, nihil amplius inde quaerere. Quisquis ergo ideo tantum facit, ut videatur ab hominibus, reprehenditur a Domino in ista", + "candidate_score": 0.639266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_32", + "bdc_text": "Haud enim deceat vos non consulto religiosissime spiritu Christi toties orantibus , et quidem enixe , vestri copiam negare .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3121", + "psc_text": "tollamus controversiam: quando dicis spirituales esse sanctos Apostolos, quo usque pateretur Dominus carnales erant; hoc es dicturus. Denique quod verum est, illo pendente trepidaverunt, et tunc desperaverunt Apostoli, quando credidit latro. Petrus ausus est sequi, quando Dominus ad passionem ductus est, ausus est sequi, qui ad domum pervenit, et in atrio fatigatus est, ad ignem stabat, et friguit: ad ignem stetit, timore frigido congelavit. Interrogatus ab ancilla, negavit Christum semel: interrogatus iterum, negavit: interrogatus tertio, negavit (Matth. XXVI, 69-74). Deo gratias, quia cessavit interrogatio: si non cessaret interrogatio, diu repeteretur negatio. Ergo posteaquam surrexit, tunc eos confirmavit, tunc facti sunt spirituales. Jam ergo non habebant peccatum? Spirituales Apostoli scribebant spirituales Epistolas, Ecclesiis mittebant: non habebant peccatum, hoc dicis. Non tibi credo, ipsos interrogo. Dicite, sancti Apostoli, posteaquam surrexit Dominus, et confirmavit vos Spiritu sancto misso de coelo, cessastis habere peccatum? Dicite nobis, obsecro. Audiamus, ne desperent peccatores, ne desinant rogare", + "candidate_score": 0.639176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_21_23", + "bdc_text": "pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas . Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3619", + "psc_text": "Quod ait Apostolus: Qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt (Id. IV, 17) . Si jam esses, non praedestinareris; nisi aversus esses, non vocareris; nisi impius esses, non justificareris, nisi terrenus et abjectus esses, non glorificareris. Quis ergo prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quid ergo reddimus? Ipsi gloria (Rom. XI, 36) . Quia non eramus, quando sumus praedestinati; quia aversi eramus, quando sumus vocati; quia peccatores eramus, quando sumus justificati: agamus Deo gratias, ne remaneamus ingrati. CAPUT IV. 4. Justificati utrum jam simus. Lucta hic in justificatis manens. Proposueramus autem considerare de his quatuor rebus quid jam consecuti fuerimus, quid adhuc adipiscendum exspectemus. Praedestinati enim jam sumus et antequam essemus. Vocati sumus, quando christiani facti sumus. Jam ergo et hoc habemus. Justificati, quid? Quid est, justificati? Audemus dicere, jam hoc tertium habere nos? Et erit", + "candidate_score": 0.63892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_21_23", + "bdc_text": "pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas . Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1100", + "psc_text": "verum dicat (novit autem ille utrum verum dicat), reddit bonam rationem de ove mala. Si autem inspicit Deus quia neglexit errantem, quia non quaesivit pereuntem; quid prodest quod invenit pellem quam referret? Ipsam revocaret, ne pellem mortuae demonstraret. Si ergo non bonam rationem reddit, quia non quaesivit errantem; qualem reddet, qui fecit errantem? Hoc est quod dico: Si in Catholica episcopus constitutus non bonam rationem reddit de ove, si non quaesierit errantem a grege Dei; qualem rationem redditurus est haereticus, qui non solum non revocavit ab errore, sed etiam impulit in errorem? 22. Pastor malus non in eo quod de suo, sed in eo quod de Dei profert, audiendus. Sed videamus, ut dixi, quomodo revocet Deus oves a pastoribus malis. Jam commemoravi: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite. Et non vos ipsi pascunt, sed Deus; quia velint nolint pastores, ut perveniant ad lac et lanam, verba Dei dicturi", + "candidate_score": 0.638911, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_189_191", + "bdc_text": "Rex diversa scribit et fallitVgl . oben Nr. 562 , 97-103. . Habet suum iudicem , nos nostrum custodem , ne eius nobis fallaciae obsint . Clamant quidam :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3176", + "psc_text": "Multi a nobis consilia mala petunt, consilia mentiendi, circumveniendi; putantes quia placent nobis. Sed in nomine Christi, si Domino placet quod dicimus, nullus talis nos tentavit, et invenit quod volebat in nobis. Quia si vult ipse qui nos vocavit, pastores sumus, non mercenarii. Sed quid ait Apostolus? Mihi minimum est ut a vobis judicer, aut ab humano die: sed neque ego meipsum judico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est (I Cor. IV, 3, 4) . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram;", + "candidate_score": 0.638634, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_23_25", + "bdc_text": "Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE : tu iudicas . inutilia ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1251", + "psc_text": "et justitiam, et diligas misericordiam, paratusque sis ire cum Domino Deo tuo. Quaerebas quid offerres pro te: offer te. Quid enim Dominus quaerit a te, nisi te? Quia in omni creatura terrena nihil melius fecit te. Quaerit te a te, quia tu perdideras te. Si autem facias quod jussit, invenit in te judicium et justitiam: judicium primo in te ipso, justitiam ad proximum tibi. Quomodo judicium in te ipso? Ut displiceas tibi quod eras, et possis esse quod non eras. Judicium, inquam, de te ipso in te ipso sine acceptione personae tuae, ut non parcas peccatis tuis, nec ideo tibi placeant, quia tu facis: nec te laudes in bonis tuis, et Deum accuses in malis tuis. Hoc enim est perversum judicium; et ideo nec judicium. Ut enim ostenderet Deus perversum judicium non esse judicium, non ait, Quid Dominus quaerit a te, nisi facere rectum judicium; sed, facere, inquit, judicium. Si", + "candidate_score": 0.638622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_391", + "bdc_text": "vgl . Capito , Corr. 188 , Nr. 554. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1722", + "psc_text": "es astutiam serpentis. Imitare illum et in hoc: serva caput tuum. Quid est, serva caput tuum? Tene apud te Christum. Si forte aliquis vestrum advertit aliquando, cum voluerit colubrum occidere, quomodo pro capite suo totum corpus objicit ictibus ferientis. Illud in se feriri non vult, ubi se novit vitam habere. Et Christus vita nostra est. Ipse enim dixit: Ego sum via, et veritas, et vita (Joan. XIV, 6) . Audi et Apostolum: Caput viri Christus est (I Cor. XI, 3) . Qui ergo Christum servat in se, caput suum servat pro se. CAPUT III. 4. Columbae simplicitas imitanda. Jam vero quid opus est commendare multis verbis simplicitatem columbarum? Cavenda enim erant venena serpentis; ibi imitatio periclitabatur, ibi erat quod timeretur: columbam vero securus imitare. Attende columbas in societate gaudere: ubique simul volant, simul pascuntur, nolunt esse solae, communione gaudent, charitatem servant, gemitibus amoris murmurant; osculis filios generant. Nam quando columbae,", + "candidate_score": 0.638568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_308_310", + "bdc_text": "Februar 1535 ( vgl. oben Nr. 556 , 11-18 ) . In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2037", + "psc_text": "metuendum, tremendum, cavendum, consolatur nos, et hortatur, et instruit illo loco Scriptura, ubi dicitur: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum (Psal. CXVIII, 165) . Ostendit hostem cavendum, sed non cessavit ostendere murum munitum. Cogitabas tu audiens, Vae mundo ab scandalis, quo ires extra mundum, ne scandala patereris. Ergo propter cavenda scandala, quo ibis extra mundum, nisi fugias ad eum qui fecit mundum? Quomodo autem ad eum qui fecit mundum, confugere poterimus, nisi legem ejus, quae ubique praedicatur, audiamus? Parum est audiamus, nisi diligamus. Securum te enim faciens Scriptura divina contra scandala non ait, Pax multa audientibus legem tuam. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum. Sed quia factores legis justificabuntur (Rom. II, 13), et fides per dilectionem operatur (Galat. V, 6): Pax multa, inquit, diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum. Concinit huic sententiae etiam quod audiendo et respondendo cantavimus: Mites autem haereditate possidebunt", + "candidate_score": 0.638019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_474", + "bdc_text": "] Piis vereque doctis viris Heylrycho [ B]ullingero et [ Leoni ] Iudae , [symm]ystis observandis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3344", + "psc_text": "quod audivit; ut jam in ore non sapiat, auditionem ipsam oblivione sepeliens. Qui autem in lege Domini meditatur die et nocte, tanquam ruminat, et in quodam quasi palato cordis verbi sapore delectatur. Hoc ergo quod praeceptum est Judaeis, significat quod ad Ecclesiam, id est, ad corpus Christi, ad gratiam societatemque sanctorum non pertinent illi, qui aut negligentes auditores sunt, aut malos mores habent, aut in utroque vitio reprehenduntur. CAPUT IV. 5. Judaicarum observationum praecepta cur legantur Christianis. Sic caetera quae ad hunc modum praecepta sunt data Judaeis, umbraticae sunt significationes futurorum. Posteaquam venit lux mundi Dominus noster Jesus Christus, tantummodo ut intelligantur, non etiam ut observentur, leguntur. Data est ergo licentia Christianis, ut secundum hanc vanam consuetudinem non faciant, sed manducent quod velint, cum moderatione, cum benedictione, cum gratiarum actione. Fortassis ergo et Petro ita dictum est, Occide, et manduca; ut non jam teneret observationes Judaeorum: non tamen ei quasi", + "candidate_score": 0.63782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_105_107", + "bdc_text": "Non spectandum , quid Melanchthon damnant , sed quid damnari debeat . Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr . aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2240", + "psc_text": "facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino est, prohibet clamantes; id est, prohibet bene operantes, ne perseverando sanentur. Clament illi, non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus invidentes imitentur. Non dicant: Quomodo isti vivunt tam multi, sic vivamus. Quare non potius quomodo dicit Evangelium? Quare vis vivere secundum increpationem turbae prohibentis, et non secundum vestigia Domini transeuntis? Insultabunt, vituperabunt, revocabunt: tu clama quo usque pervenias ad aures Jesu. Nam qui perseveraverint in faciendo talia qualia praecepit Christus, et non attenderint turbas prohibentes, neque magnipenderint quod Christum videntur sequi, id est, quod christiani appellantur; sed plus amaverint lucem quam Christus est redditurus, quam timuerint strepitum prohibentium: nullo modo separabuntur, et stabit Jesus, et sanabit eos. CAPUT XV. 14. Quomodo oculi sanantur. Stare Jesum quid. Quomodo enim sanantur oculi", + "candidate_score": 0.637437, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106_108", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr . aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt. scholasticorum , sed depravatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2240", + "psc_text": "facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino est, prohibet clamantes; id est, prohibet bene operantes, ne perseverando sanentur. Clament illi, non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus invidentes imitentur. Non dicant: Quomodo isti vivunt tam multi, sic vivamus. Quare non potius quomodo dicit Evangelium? Quare vis vivere secundum increpationem turbae prohibentis, et non secundum vestigia Domini transeuntis? Insultabunt, vituperabunt, revocabunt: tu clama quo usque pervenias ad aures Jesu. Nam qui perseveraverint in faciendo talia qualia praecepit Christus, et non attenderint turbas prohibentes, neque magnipenderint quod Christum videntur sequi, id est, quod christiani appellantur; sed plus amaverint lucem quam Christus est redditurus, quam timuerint strepitum prohibentium: nullo modo separabuntur, et stabit Jesus, et sanabit eos. CAPUT XV. 14. Quomodo oculi sanantur. Stare Jesum quid. Quomodo enim sanantur oculi", + "candidate_score": 0.637342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3156", + "psc_text": "valet lapis angularis, ut ex duabus faciat unam. Ad hoc valet ille pastor, ut de duobus gregibus faciat unum. Ergo Dominus docturus Ecclesiam, et habiturus scholam suam praeter Judaeos, sicut modo videmus, numquid credentes in se, ad Judaeos missurus erat, ut discerent? Sed nomine Pharisaeorum et Scribarum significavit quosdam in Ecclesia sua futuros, qui dicerent. et non facerent: se autem figuraverat in persona Moysi. Etenim personam ejus gerebat Moyses, et velum ante se ideo ponebat, quando loquebatur populo; quia quamdiu illi in Lege carnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim velamine, posteaquam passus est Dominus, visa sunt secreta templi. Ideo cum in cruce penderet, scissum est velum templi a summo usque deorsum (Matth. XXVII, 51): et aperte dicit apostolus Paulus, Cum autem transieris ad Christum, auferetur velamen. Qui autem non transierit ad Christum, quamvis", + "candidate_score": 0.637328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3465", + "psc_text": "8. Praesumens de se ipso vincitur. Attende ergo nunc verba superiora, quae videbantur obscura: Cum enim essemus in carne. Verba quae superiora diximus, unde coepit lectio quae obscura videbatur, attendite: Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum quae per Legem sunt. Unde per Legem sunt? Quia eramus in carne. Quid est, quia eramus in carne? Praesumebamus de carne. Num enim qui loquebatur Apostolus, jam exierat de ista carne, aut eis loquebatur qui jam exierant morte de ista carne? Non utique; sed secundum hujus vitae modum, et qui loquebatur, et quibus loquebatur, in carne erant. Quid ergo est, Cum essemus in carne; nisi, cum de carne praesumeremus, hoc est, de nobis consideremus? Homini enim dictum est, et de hominibus dictum est, Videbit omnis caro salutare Dei (Isai. XL, 5; Luc. III, 6) . Quid est, Videbit omnis caro; nisi, videbit omnis homo? Et quid est, Verbum caro factum est (Joan. I,", + "candidate_score": 0.637208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2240", + "psc_text": "facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino est, prohibet clamantes; id est, prohibet bene operantes, ne perseverando sanentur. Clament illi, non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus invidentes imitentur. Non dicant: Quomodo isti vivunt tam multi, sic vivamus. Quare non potius quomodo dicit Evangelium? Quare vis vivere secundum increpationem turbae prohibentis, et non secundum vestigia Domini transeuntis? Insultabunt, vituperabunt, revocabunt: tu clama quo usque pervenias ad aures Jesu. Nam qui perseveraverint in faciendo talia qualia praecepit Christus, et non attenderint turbas prohibentes, neque magnipenderint quod Christum videntur sequi, id est, quod christiani appellantur; sed plus amaverint lucem quam Christus est redditurus, quam timuerint strepitum prohibentium: nullo modo separabuntur, et stabit Jesus, et sanabit eos. CAPUT XV. 14. Quomodo oculi sanantur. Stare Jesum quid. Quomodo enim sanantur oculi", + "candidate_score": 0.637138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_308_310", + "bdc_text": "Februar 1535 ( vgl. oben Nr. 556 , 11-18 ) . In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3829", + "psc_text": "Scimus qui sis, Filius Dei. Ergo tu ama: quia charitas cum fide ipsa te perducit ad pacem. Quam pacem? Veram pacem, plenam pacem, solidam pacem, securam pacem; ubi nulla pestis, nullus hostis. Ipsa pax est finis omnium desideriorum bonorum. Charitas cum fide: et si sic dicas, bene dicis, Fides cum charitate. CAPUT III. 3. Omnia bona, et ipsa etiam fides a Deo est. Fides plena. Magna ergo bona commemoravit Apostolus, Pax fratribus, et charitas cum fide: magna bona. Sed dicat unde bona ista: unde sunt, a nobis, an a Deo? Si dicis, A nobis; in te gloriaris, non in Deo. Si autem didicisti quod ait et ipse Apostolus, Ut qui gloriatur, in Domino glorietur (I Cor. I, 31) ; confitere pacem, charitatem cum fide, non tibi esse nisi a Deo. Sed respondes mihi: Tu hoc dicis, proba quod dicis. Probo: ipsum Apostolum testem vocabo. Ecce habetis: Apostolus dixit, Pax fratribus,", + "candidate_score": 0.636749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_333", + "bdc_text": "et cum eo plurimi toti in eo sunt , ut paucorum intemperiem avertant , Christum in vobis defendant et magnificent .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2651", + "psc_text": "Dominus ad hoc quid? Non ait, Non pauci, sed multi sunt qui salvantur. Non hoc dixit. Sed quid dixit, cum audisset, Si pauci sunt qui salvantur? Contendite intrare per angustam portam. Quando audis ergo, Pauci sunt qui salvantur, confirmavit Dominus quod audivit. Per angustam portam pauci intrant. Alio loco ipse ait: Arcta via est et angusta quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per illam: lata autem et spatiosa est via quae ducit ad interitum, et multi sunt qui ambulant per illam (Matth. VII, 13, 14) . Quid gaudemus ad multitudines? Audite me, pauci. Scio quia multi auditis, et pauci obauditis. Aream video, grana quaero. Et vix, videntur grana, quando aera trituratur: sed futurum est ut ventiletur. Pauci ergo qui salvantur in comparatione multorum periturorum. Nam ipsi pauci magnam massam facturi sunt. Cum venerit ventilator ferens ventilabrum in manu sua, mundabit aream suam: frumenta recondet in horreum; paleas", + "candidate_score": 0.636652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_439", + "bdc_text": "Boni consului vestram libertatem , sed ut responderem tamen , sic et vos meam boni consulite .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1184", + "psc_text": "bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus (II Cor. VIII, 21) ? Ait ergo ille, Expone itaque mihi, quomodo intelligam diversa atque contraria: hac dicentem Apostolum, Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem; hac dicentem, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo: hac dicentem, Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae (Id. I, 12) ; hac dicentem, Providemus bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus. Si tranquillus audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod nec suspicantur: contra tales quid remanet, nisi testimonium conscientiae nostrae? Neque enim, fratres, etiam in illis quibus placere volumus, gloriam nostram quaerimus, aut gloriam nostram quaerere debemus, sed illorum salutem: ut si bene ambulamus, nos sequendo non errent; imitatores nostri sint, si nos Christi (Id.", + "candidate_score": 0.63618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1498", + "psc_text": "Attendite ne faciatis justitiam vestram coram hominibus; sed addidit, ut videamini ab eis: nisi quia sunt quidam, qui sic faciunt justitiam suam coram hominibus, non ut videantur ab eis, sed ut ipsa opera videantur, et glorificetur Pater qui est in coelis, qui ea justificatis impiis donare dignatus est? CAPUT III. 4. Quisnam vere praeceptum utrumque implevit. Qui tales sunt, nec suam justitiam deputant, sed ejus ex cujus fide vivunt. Unde et Apostolus dicit, Ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo, non habens meam justitiam, quae ex Lege est, sed eam quae est per fidem Christi, quae est ex Deo, justitia ex fide (Philipp. III, 8 et 9) : et in alio loco, Ut nos simus justitia Dei in illo (II Cor. V, 21) . Unde et Judaeos ita reprehendit: Ignorantes, inquit, Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) . Quisquis ergo ita vult", + "candidate_score": 0.635758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_426", + "bdc_text": "Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3320", + "psc_text": "in verbis intelligimus quid petere debeamus. Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Petite, et accipietis, in nomine meo. Sed quid? Non nihil: quid autem? Ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc petite quod vobis sufficiat. Nam quando petis nihil: qui bibet de hac aqua, sitiet iterum (Joan. IV, 13). Mittit in puteum hydriam cupiditatis, levat unde bibat, ut iterum sitiat. Petite ut gaudium vestrum sit plenum: id est, ut satiemini, non ut ad tempus delectemini. Petite quod vobis sufficiat: dicite vocem Philippi, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit vobis Dominus, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me videt, videt et Patrem (Joan, XIV, 8, 9). Ergo gratias agite Christo pro vobis infirmantibus, et fauces satiandas parate Christi divinitati. Conversi ad Dominum, etc. SERMO CXLVI . De verbis Evangelii Joannis, Simon Joannis diligis me? etc. Cap. XXI, V\\. 15-17. CAPUT PRIMUM. 1.", + "candidate_score": 0.6356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2796", + "psc_text": "ad nos, ad Patrem levavit. Vestem dicas carnem Christi, vehiculum dicas, et quomodo forte ipse significare dignatus est, jumentum ipsius dicas; quia in ipso jumento levavit eum qui fuerat a latronibus sauciatus (Luc. X, 34): postremo, quod ipse apertius dixit, templum dicas (Joan. II, 19): hoc templum jam novit mortem, ad dexteram Patris sedet: in ipso templo venturus est judicare vivos et mortuos. Quod nos monuit praecepto, demonstravit exemplo. Quod ostendit in carne sua, hoc sperare debes in carne tua. Haec est fides, tene quod nondum vides. Opus est ut in eo, quod non vides, credendo permaneas; ne cum videris, erubescas. SERMO CXX . De eisdem verbis Joannis, In principio erat Verbum, etc., cap. 1, V\\. 1-3. 1. Verbum Dei incomprehensibile in Evangelio revelatum. Evangelii Joannis principium, In principio erat Verbum. Sic coepit, hoc vidit, et transcendens universam creaturam, montes, aera, coelos, sidera, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates, omnes Angelos, omnes", + "candidate_score": 0.635575, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106_108", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr . aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt. scholasticorum , sed depravatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2239", + "psc_text": "sunt enim qui labiis honorant, cor autem eorum longe est a Deo (Isai. XXIX, 13). Ipsi sunt juxta viam, quibus praecipit Dominus obtritis corde. Nam cum recitantur ea quae fecit Dominus transeuntia, semper nobis exhibetur transiens Jesus. Quia usque in finem saeculi non desunt caeci sedentes ad viam. Opus ergo est ut clament illi juxta viam sedentes. Turba quae cum Domino erat, compescebat clamorem quaerentium sanitatem. Fratres, videtis quid dicam? Nescio enim quomodo dicam: sed plus nescio quomodo taceam. Hoc dico, et aperte dico. Timeo enim Jesum transeuntem et manentem: et ideo tacere non possum. Bonos Christianos, vere studiosos, volentes facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino est, prohibet clamantes; id est, prohibet bene operantes, ne perseverando sanentur. Clament illi, non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus", + "candidate_score": 0.635516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_348_350", + "bdc_text": "nihil nobis concordibus fuisset factum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ). . Ad haec dare occasionem intempestivis pugnis et imminuta professione veritatis quis non execretur ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.635305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3770", + "psc_text": "Praecipe divitibus hujus mundi, non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam (I Tim. VI, 17-19) . Audisti, agnovisti, didicisti, tenuisti, fecisti. Fac quod facis, noli pigrescere, noli cessare. Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, 22). Bene fecisti homini, ingratus est homo: non te poeniteat bene fecisse, ne fundas poenitendo quod implesti miserando: dic in corde tuo, Non videt iste in quem feci, videt ille propter quem feci; quia iste si videret, si ingratus non esset, sibi potius quam mihi prodesset. Ad Deum me teneam, quem non latet quod facio; non solum quod facio, sed etiam quod corde facio: illum sperem retributorem, qui facti mei non quaerit testem. Talis es, et forte in populo Dei stat juxta", + "candidate_score": 0.635195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_110", + "bdc_text": "Nunc ita tractavirnus scholasticos omnes , ut cordatis et bonis multis non contemnendum offendiculum obiecerimus , dum vident nos illos aut non legisse aut prudentes calumniari voluisse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_557", + "psc_text": "videte quid dicat: Cum timore et tremore multo fui apud vos (I Cor. II, 3) . Tutius ergo est, ut et nos qui loquimur, et vos qui auditis, sub uno magistro condiscipulos nos esse noverimus. Omnino tutius est, et hoc expedit, ut nos non tanquam magistros, sed tanquam condiscipulos vestros audiatis. Videte enim quia sollicitudo nobis imposita est, ubi dicitur, Fratres, nolite plures magistri fieri; in multis enim offendimus omnes. Quis non contremiscat, cum Apostolus dicit, Omnes? Quid sequitur? Quisquis in verbo non offendit, hic perfectus est vir (Jacobi III, 1 et 2) . Quis autem audeat dicere se esse perfectum? Qui ergo stat et audit, in verbo non offendit. Qui autem loquitur, etsi (quod difficile est) non offendit, patitur tamen et timet ne offendat. Oportet ergo vos esse non solum loquentium auditores, sed et timentium miseratores: ut in eo quod verum dicimus, quoniam omne verum a veritate est, non", + "candidate_score": 0.635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_226_228", + "bdc_text": "Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE : purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2348", + "psc_text": "Isaias, non intelligetis (Id. VII, 9, sec. LXX) : ambulemus per fidem quamdiu peregrinamur a Domino, donec perveniamus ad speciem, ubi videbimus facie ad faciem (II Cor. V, 6, 7, et I Cor. XIII, 12). Ambulantes per fidem, bene operemur. In bonis operibus gratuita sit dilectio Dei, benefica sit dilectio proximi. Deo enim quod praestemus non habemus: sed quia proximo habemus quod praestemus, praestando indigenti promerebimur abundantem. Inde unusquisque quod habet, praestet alteri: quidquid plus habet largiatur inopi. Alius habet pecuniam: pascat pauperem, vestiat nudum, aedificet ecclesiam, operetur de pecunia quidquid boni potest. Alius habet consilium: regat proximum, pellat tenebras dubitationis luce pietatis. Alius habet doctrinam: eroget de cellario Domini, ministret conservis cibaria, confortet fideles, revocet errantes, quaerat perditos, quantum potest faciat. Est quod sibi erogent etiam pauperes: alius claudo pedes accommodet, alius caeco suos oculos duces praebeat; alius visitet infirmum, alius sepeliat mortuum. Sunt ista in omnibus, ut prorsus", + "candidate_score": 0.634531, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_214_216", + "bdc_text": "Nihil movit perinde multorum in nos invidiam atque hoc consilium Vgl. ebd. , Z. 129f. . Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit . At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2651", + "psc_text": "Dominus ad hoc quid? Non ait, Non pauci, sed multi sunt qui salvantur. Non hoc dixit. Sed quid dixit, cum audisset, Si pauci sunt qui salvantur? Contendite intrare per angustam portam. Quando audis ergo, Pauci sunt qui salvantur, confirmavit Dominus quod audivit. Per angustam portam pauci intrant. Alio loco ipse ait: Arcta via est et angusta quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per illam: lata autem et spatiosa est via quae ducit ad interitum, et multi sunt qui ambulant per illam (Matth. VII, 13, 14) . Quid gaudemus ad multitudines? Audite me, pauci. Scio quia multi auditis, et pauci obauditis. Aream video, grana quaero. Et vix, videntur grana, quando aera trituratur: sed futurum est ut ventiletur. Pauci ergo qui salvantur in comparatione multorum periturorum. Nam ipsi pauci magnam massam facturi sunt. Cum venerit ventilator ferens ventilabrum in manu sua, mundabit aream suam: frumenta recondet in horreum; paleas", + "candidate_score": 0.634514, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_18_20", + "bdc_text": "in hoc von Bucer am Rande nachgetragen. absque colloquio parum profecturos . Hoc autem etsiE : etiamsi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2012", + "psc_text": "Prophetiae et Evangelii nondum sciebat? Denique nube emendatus est. Haec eo loquente, inquit, ecce nubes lucida obumbravit eos. Ecce unum tabernaculum nubes fecit: tu tria quare quaerebas? Et vox de nube: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui; hunc audite. Loquitur Elias; sed hunc audite. Loquitur Moyses: sed hunc audite. Loquuntur Prophetae, loquitur Lex: sed hunc audite, vocem Legis, et linguam Prophetarum. Ipse in illis sonuit, ipse in se ipso quando est dignatus apparuit. Hunc audite: hunc audiamus. Quando Evangelium loquebatur, putate quia nubes erat: inde nobis vox sonuit. Hunc audiamus: quod dicit faciamus, quod promisit speremus. SERMO LXXX . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XVII, 18-20, Nos quare eum non potuimus ejicere? etc. Ubi de oratione. CAPUT PRIMUM. 1. Apostolorum incredulitas. Dominus noster Jesus Christus etiam in discipulis suis redarguit incredulitatem, sicut modo Evangelium cum legeretur, audivimus. Cum enim dixissent, Nos quare eum non potuimus ejicere? respondit,", + "candidate_score": 0.634493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_105_107", + "bdc_text": "Non spectandum , quid Melanchthon damnant , sed quid damnari debeat . Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr . aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2239", + "psc_text": "sunt enim qui labiis honorant, cor autem eorum longe est a Deo (Isai. XXIX, 13). Ipsi sunt juxta viam, quibus praecipit Dominus obtritis corde. Nam cum recitantur ea quae fecit Dominus transeuntia, semper nobis exhibetur transiens Jesus. Quia usque in finem saeculi non desunt caeci sedentes ad viam. Opus ergo est ut clament illi juxta viam sedentes. Turba quae cum Domino erat, compescebat clamorem quaerentium sanitatem. Fratres, videtis quid dicam? Nescio enim quomodo dicam: sed plus nescio quomodo taceam. Hoc dico, et aperte dico. Timeo enim Jesum transeuntem et manentem: et ideo tacere non possum. Bonos Christianos, vere studiosos, volentes facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino est, prohibet clamantes; id est, prohibet bene operantes, ne perseverando sanentur. Clament illi, non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus", + "candidate_score": 0.634246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_458_460", + "bdc_text": "Amen . Haec scripsi animo vestri vere amante ; vos videritis , ut excipiatis ea .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3248", + "psc_text": "Exclamavit Scriptura vehementer, nec palpavit adulando, quos voluit reparare sanando. Adulteri, nescitis quia amicus hujus mundi inimicus Deo constituitur (Jacobi IV, 4) Amor mundi adulterat animam, amor fabricatoris mundi castificat animam: sed nisi de corruptione erubuerit, ad amplexus illos castos redire non concupiscit. Confundatur ut redeat, quae se jactabat ne rediret. Superbia ergo impediebat animae reditum. Qui autem increpat, non facit peccatum, sed ostendit peccatum. Quod nolebat anima videre, ponitur ei ante oculos; et quod post dorsum habere cupiebat, ad faciem illi admovetur. Vide te in te. Quid vides stipulam in oculo fratris tui, trabem autem in oculo tuo non vides (Matth. VII, 3) ? Revocatur ad se anima, quae ibat a se. Sicut a se ierat, sic a Domino suo ibat. Se enim respexerat, sibique placuerat, suaeque potestatis amatrix facta fuerat. Recessit ab illo, et non remansit in se: et a se repellitur, et a se excluditur, et in", + "candidate_score": 0.634072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_21_23", + "bdc_text": "pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas . Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_481", + "psc_text": "ille judex, qualem non novit, qualibus dicturus est, Nescio vos, recedite a me (Luc. XIII, 27) ; quid fiet postea? quo itur? per quem ambitur? unde vita reparanda redimitur? Quis iterum vivere, et quod male fecit emendare permittitur? Finitum est. Pauci quidem convenistis: sed si bene audistis, abundatis. Non vos fallat, qui fallit: quia non vos decipit, qui non fallit. SERMO XX . De versu 12 Psalmi L, Cor mundum crea in me, Deus: et de versu 5 Psalmi XL, Ego dixi, Domine, miserere mei, etc. 1. Peccator non potest resurgere per se a peccato absque gratia. Voce consona, corde concordi, pro ipso corde nostro Dominum deprecantes diximus: Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis. Hinc pauca quae Dominus dederit, in ejus gratiam manifestabimus vobis. Psalmus est poenitentis, amissam spem recuperare cupientis, lapsu suo jacentis, et Deum magnis deprecationibus urgentis, tanquam qui fuerit idoneus", + "candidate_score": 0.633857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2239", + "psc_text": "sunt enim qui labiis honorant, cor autem eorum longe est a Deo (Isai. XXIX, 13). Ipsi sunt juxta viam, quibus praecipit Dominus obtritis corde. Nam cum recitantur ea quae fecit Dominus transeuntia, semper nobis exhibetur transiens Jesus. Quia usque in finem saeculi non desunt caeci sedentes ad viam. Opus ergo est ut clament illi juxta viam sedentes. Turba quae cum Domino erat, compescebat clamorem quaerentium sanitatem. Fratres, videtis quid dicam? Nescio enim quomodo dicam: sed plus nescio quomodo taceam. Hoc dico, et aperte dico. Timeo enim Jesum transeuntem et manentem: et ideo tacere non possum. Bonos Christianos, vere studiosos, volentes facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino est, prohibet clamantes; id est, prohibet bene operantes, ne perseverando sanentur. Clament illi, non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus", + "candidate_score": 0.633457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_330_332", + "bdc_text": "Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est . Modo Philippus Philipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3797", + "psc_text": "Quare ergo illi datum est, et illi non est datum? Non me piget dicere, hoc est profundum crucis. De profundo nescio quo judiciorum Dei, quae perscrutari contemplarique non possumus, procedit omne quod possumus. De profunditate, inquam, nescio qua judiciorum Dei, quae inscrutabilia contemplari non possumus, perscrutari non valemus, procedit omne quod possumus. Quod possum, video: unde possim, non video; nisi quia et hoc hactenus video, quod novi esse a Deo. Quare autem illum, et non illum: multum est ad me, abyssus est, profundum crucis est; admiratione exclamare possum, disputatione demonstrare non possum. Quid possum exclamare de ista profunditate? Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Gentes illuminantur, Judaei excaecantur. Quidam parvuli sacramento Baptismatis abluuntur, quidam vero parvuli in morte primi hominis relinquuntur. Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae! Et sequitur: Vir imprudens non cognoscit, et stultus non intelligit haec (Psal. XCI, 6, 7) . Quid", + "candidate_score": 0.633373, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_53", + "bdc_text": "1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3294", + "psc_text": "ex parte (I Cor. XII, 27) . Cum ergo nos ceciderimus, et propter nos ipse descenderit, quid est, Nemo ascendit, nisi qui descendit; nisi quia nemo ascendit, nisi unum cum eo factus, et tanquam membrum compactus in ejus corpore qui descendit? Sic et discipulis dicit: Quia sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5) . Aliter est enim unum cum Patre, et aliter unum nobiscum. Unum cum Patre est, quia una substantia est Patris et Filii: unum cum Patre est, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Unus autem nobiscum factus est, quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiens: unus nobiscum factus est, secundum semen Abrahae, in quo benedicentur omnes gentes. Quod cum commemorasset, ait Apostolus: Non dicit, Et seminibus, tanquam in multis; sed tanquam in uno, Et semini tuo, quod est Christus. Et quia et nos ad id pertinemus quod est Christus, nobis simul", + "candidate_score": 0.633234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_466_468", + "bdc_text": "Mihi ipsi fidere non debeo . Gratiam habeo monitoribus . Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1188", + "psc_text": "autem tu cum eis habere nolueris pacem, tu in te committis litem tuam, illae non amittent pacem suam. Propter illos enim qui se hominibus jactando commendant, et ita ventilant bona opera sua, ut finem bonorum operum suorum in laude hominum ponant, eamdemque laudem hominum quasi pro mercede computent bonorum operum suorum; de his dicitur, Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam. Contra eos dicitur, Cavete justitiam vestram facere coram hominibus. Proinde sequitur, Ut videamini ab eis (Matth. VI, 1, 2) . Ultra non porrexit intentionem, hic fecit finem. Nolite sic facere coram hominibus, quidquid boni facitis, ut videamini ab eis, ut ipse sit finis operis vestri, videri ab eis. Nolite ergo sic, ut videamini ab eis. Hac autem non ibi ponit finem, ut videamur ab hominibus, coram quibus vult esse bona facta nostra: sed ait, Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona opera vestra. Non quievit, neque hic remansit: sed", + "candidate_score": 0.633113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_53", + "bdc_text": "1Kor4 , 15. , sed sic tamen , ut simul affirmet nos nihil huius posse cogitare ex nobis tanquam ex nobis , nedum facere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2919", + "psc_text": "Filius a se facere quidquam? Video enim aequalitatem quamdam tibi cum Patre, in eo quod audio, Quaecumque Pater facit, haec eadem Filius facit: agnosco aequalitatem, hic intelligo, hic capio ut possum: Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) . Quid est, quod non potes facere quidquam, nisi quod videris Patrem facientem? Quid est hoc? CAPUT X. 13. Difficultas intelligendi isthaec verba ex eo quod non intelligatur videre ipsius Verbi. Forte dicat mihi, imo dicat nobis omnibus: Hoc enim quod dixi, Non potest Filius facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: videre meum quomodo intelligis? videre meum quid est? Sequestra paululum formam servi, quam propter te suscepit. Etenim in illa forma servi Dominus noster oculos et aures habebat in carne, et illa forma humana qualem et nos portamus eadem figura corporis erat, eadem lineamenta membrorum. Caro illa venerat ex Adam: sed non erat ille Adam. Ergo Dominus ambulans sive in", + "candidate_score": 0.632876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_439", + "psc_text": "non solum non dent veniam quando in illos peccatur, sed nec velint petere quando ipsi peccant. Intravit tentatio, subrepsit ira; tantum dominata est iracundia, quantum potuit, ut non solum tumultuaretur cor, sed et convicia et crimina vomeret lingua. Non vides quo te impulit? non vides quo te praecipitavit? Tandem corrige, dic, Male feci, peccavi. Non enim morieris, si dixeris: crede, non mihi, sed Deo. Quid sum ego? Homo sum, par vester sum, carnem porto, infirmus sum: omnes credamus Deo. Attendite vobis. Ipse Dominus Christus ait, Attendite vobis: Si peccaverit frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum duos aut tres. In ore duorum aut trium testium stabit omne verbum. Si nec ipsos audierit, refer ad Ecclesiam. Si nec ipsam audierit, sit tibi tanquam ethnicus et publicanus (Matth. XVIII, 15-7) . Ethnicus gentilis est: gentilis ille est,", + "candidate_score": 0.632652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_380", + "bdc_text": "Als Gegner des Interims 1549 beurlaubt , folgte er einem Ruf nach Cambridge , wo er einem Fieber erlag .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2224", + "psc_text": ": omnes enim nos duo homines aliquando fuimus si noluimus obtemperare medico, ut non aegrotaremus; obtemperemus, ut ab aegritudine liberemur. Dedit nobis praecepta medicus, sanis: dedit praecepta medicus, ne medico indigeremus. Non opus est, inquit, sanis medicus, sed aegrotantibus (Matth. IX, 12) . Sani praecepta contempsimus, et experimento sensimus in quantam perniciem nostram praeceptum illud contempserimus. Aegrotare jam coepimus, laboramus, in lecto infirmitatis sumus: sed non desperemus. Quia enim ad medicum venire non poteramus, ipse ad nos venire dignatus est. Non contempsit saucium contemptus a sano. Non destitit dare alia praecepta languenti, qui prima custodire noluit, ne langueret: tanquam diceret, Certe experimento sensisti verum me dixisse, quando dixi, Noli tangere hoc. Sanare ergo tandem, et revivisce. Ecce porto infirmitatem tuam: bibe amarum calicem. Tu enim tibi fecisti praecepta illa mea, quae sano data sunt tam dulcia, tam laboriosa. Contempta sunt, coepisti laborare: sanari non potes, nisi amarum calicem biberis, calicem", + "candidate_score": 0.631985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_21_23", + "bdc_text": "pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas . Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2148", + "psc_text": "debitorem tuum: quaerebat et ille, sed ubi se absconderet a facie tua. Adieras judicem et dixeras: Jube illum debitorem meum conveniri. Ille audito hoc, discedit, et nec salutare te quaerit: cui forte egenti salutem commodando praestiteras. Habes ergo cui eroges. Da Christo; ipse te convenit ultro, ut recipias, et mirantem quia aliquid a te accepit. Nam illis ad dexteram positis ultro ipse dicet: Venite, benedicti Patris mei. Quo? Venite, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Pro qua re? Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi potum; nudus eram, et vestistis me; hospes, et adduxistis; aeger et in carcere, et visitastis. Et illi: Domine, quando te vidimus? Quid est hoc? Convenit debitor, et creditores excusant. Non vult eos fidelis debitor falli. Recipere dubitatis? Accepi, et ignoratis? Et respondet quemadmodum accepit: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 34-40) . Non accepi per me:", + "candidate_score": 0.631949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_61", + "bdc_text": "Sola virtute attractiva commode cibum recipimus , non ergo pascimur beneficio coci .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2669", + "psc_text": "Ista voluptas est carnis, quae multos impedit: utinam foris, et non intus. Sunt homines qui dicunt: Non est homini bene, nisi cui adsunt carnis deliciae. Ipsi sunt quos notat Apostolus, dicentes: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur (I Cor. XV, 32) . Quis huc inde surrexit? Quis nobis, quod ibi agitur, dixit? Hoc nobiscum tollimus, quod in hoc tempore bene est nobis. Qui hoc dicit, uxorem duxit, carnem amplexatur, carnis voluptatibus jucundatur, a coena excusatur: observet ne fame interiore moriatur. Attendite Joannem, sanctum apostolum et evangelistam: Nolite diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt. O qui ad coenam Domini venitis, nolite diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt. Non dixit, Nolite habere; sed, Nolite diligere. Habuisti, possedisti, dilexisti. Amor rerum terrenarum, viscum est spiritualium pennarum. Ecce concupisti, haesisti. Quis dabit tibi pennas sicut columbae? Quando volabis, ubi vere requiescas (Psal. LIV, 7)? quando hic, ubi male haesisti, perverse", + "candidate_score": 0.631336, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_254", + "bdc_text": "Pauli ad Galatas commentarius , ex praelectione D. Martini Lutheri collectus , Wittenberg 1535 ( WA XL/I 1 - XL/2 184 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3838", + "psc_text": "in me magnificabant Deum (Galat. I, 22-24) . Numquid dixit, et in me magnificabant me? Et in me, qui evangelizabam fidem quam aliquando vastabam, non me magnificabant, sed Deum. Ergo ipse fecit, ut Saulus deposita tunica veteri, peccatis pannosa, caedibus sanguinea, ut deposita ista tunica, acciperet tunicam humilitatis, et fieret de Saulo Paulus. CAPUT VII. 7. Paulus, id est modicus, gratiae in se collatae praedicator. Quid est Paulus? Minimus. Ego enim sum minimus Apostolorum. Ecce quid est Paulus. Paulum enim latine modicum est. Sic loquimur quando dicimus, Post paulum video te, paulo post facio illud. Quid est, paulo post? Modico post: post paulum, post modicum. Quare ergo Paulus? Quia modicus. Modicus, quia novissimus. Ego enim sum, inquit, novissimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei. Bene dicis: unde debuisti damnari, ab eo accepisti unde debeas coronari. A quo accepisti, unde debeas coronari? A quo accepit,", + "candidate_score": 0.631259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_380_382", + "bdc_text": "Als Gegner des Interims 1549 beurlaubt , folgte er einem Ruf nach Cambridge , wo er einem Fieber erlag . Zwar sind Briefe von Fagius an Zwingli erhalten , doch scheint er zu Bullinger nicht in nähere Beziehung getreten zu sein. - Lit. : Z IX 366 und Reg. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2224", + "psc_text": ": omnes enim nos duo homines aliquando fuimus si noluimus obtemperare medico, ut non aegrotaremus; obtemperemus, ut ab aegritudine liberemur. Dedit nobis praecepta medicus, sanis: dedit praecepta medicus, ne medico indigeremus. Non opus est, inquit, sanis medicus, sed aegrotantibus (Matth. IX, 12) . Sani praecepta contempsimus, et experimento sensimus in quantam perniciem nostram praeceptum illud contempserimus. Aegrotare jam coepimus, laboramus, in lecto infirmitatis sumus: sed non desperemus. Quia enim ad medicum venire non poteramus, ipse ad nos venire dignatus est. Non contempsit saucium contemptus a sano. Non destitit dare alia praecepta languenti, qui prima custodire noluit, ne langueret: tanquam diceret, Certe experimento sensisti verum me dixisse, quando dixi, Noli tangere hoc. Sanare ergo tandem, et revivisce. Ecce porto infirmitatem tuam: bibe amarum calicem. Tu enim tibi fecisti praecepta illa mea, quae sano data sunt tam dulcia, tam laboriosa. Contempta sunt, coepisti laborare: sanari non potes, nisi amarum calicem biberis, calicem", + "candidate_score": 0.630687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_233_235", + "bdc_text": "Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ? Sed satis de his . Quod Gallos sine exceptione lubricos et fallaces facisVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1317", + "psc_text": "sed sententias excerpendo, quas velut adversas sibi esse conantur ostendere, ut decipiant imperitos. Nulla est autem de ipso Novo Testamento vel Apostoli Epistola, vel etiam liber Evangelii, de quo non possint ista fieri; ut quibusdam sententiis ipse unus liber sibi videatur esse contrarius, nisi ejus tota contextio diligentissima lectoris intentione tractetur. SERMO LI . De concordia Evangelistarum Matthaei et Lucae in generationibus Domini. CAPUT PRIMUM. 1. Tractanda quaestio proposita in die natali Christi. Spectaculorum dies. Exspectationem Charitatis vestrae ille impleat, qui excitavit. Etsi enim quae dicenda sunt vobis, non nostra, sed Dei esse praesumimus; tamen multo magis nos dicimus, quod humiliter dicit Apostolus: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, ut eminentia virtutis Dei sit, et non ex nobis (II Cor. IV, 7) . Non dubitamus itaque meminisse vos pollicitationis nostrae. In ipso promisimus, per quem nunc reddimus. Nam et cum promitteremus, ab ipso petebamus: et cum reddimus, ab ipso accipimus.", + "candidate_score": 0.630589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_76", + "bdc_text": "Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1868", + "psc_text": "sanctum; et tamen hanc incarnationem ad solum Filium pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem aut Spiritum sanctum, non recte sapit. Item dicimus, nec Patrem, nec Filium, sed solum Spiritum sanctum, et in columbae specie, et in linguis velut igneis apparuisse, et dedisse pronuntiare illis in quos venerat, multis et variis linguis magnalia Dei (Id. III, 16, et Act. II, 3, 4): a quo tamen miraculo ad solum Spiritum sanctum pertinente, cooperationem Patris et Verbi unigeniti separare non possumus. Ita singulorum quoque in Trinitate opera Trinitas operatur, unicuique operanti cooperantibus duobus, conveniente in tribus agendi concordia, non in uno deficiente efficacia peragendi. Quae cum ita sint, hinc est quod Dominus Jesus in Spiritu sancto daemones ejicit. Neque enim et solus hoc implere non poterat, atque illud adjutorium tanquam huic operi non sufficiens assumebat; sed spiritum divisum in semetipsum, eo Spiritu congruebat expelli, quem Pater et Filius non divisi in semetipsis communiter habent.", + "candidate_score": 0.630418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_307", + "bdc_text": "und an die Maßnahmen im Zusammenhang mit der Disziplinarordnung vom 7 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_787", + "psc_text": "nisi in dilectione Dei, qui solus aeternus est; et ipsa est perfecta sanctificatio, et spirituale sabbatum sabbatorum. Quapropter quoniam in Spiritu sancto sanctificamur, quis est quem non moveat ad magnum sacramentum intelligendum, quod in tribus praeceptis ad Deum pertinentibus tertium praeceptum est de sabbato? Et in his omnibus quae Scriptura in libro Genesis Deum fecisse commemorat, non ibi dicitur sanctificasse nisi diem septimum, quod significabat sabbatum (Gen. II, 3). 4. Praecepta septem quae proximum spectant. Septem vero praeceptorum quae dilectioni proximis tribuuntur, primum est: Honora patrem tuum et matrem tuam. Secundum: Non occides. Tertium: Non moechaberis. Quartum: Non furaberis. Quintum: Non falsum testimonium dices. Sextum: Non concupisces uxorem proximi tui. Septimum: Non concupisces rem proximi tui (Exod. XX, 12-17) . Huic distributioni manifeste attestatur Apostolus, ubi dicit, Honora patrem tuum et matrem tuam; quod est mandatum primum (Ephes. VI, 2) . CAPUT V. Quaeritur enim, et non in toto Decalogo", + "candidate_score": 0.630387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_230", + "bdc_text": "Juli 1535 erlassene Amnestie für geflüchtete Protestanten , von der die \"Sakramentierer\" ausdrücklich ausgeschlossen wurden ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1880", + "psc_text": "pietatis; virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membrum, quando amputatur a corpore. CAPUT XX. 33. Remissio peccatorum non extra Ecclesiam. Quae cum ita sint, remissio peccatorum, quoniam non datur nisi in Spiritu sancto, in illa Ecclesia tantummodo dari potest, quae habet Spiritum sanctum. Hoc enim fit remissione peccatorum, ne princeps peccati, spiritus qui in se ipsum divisus est, regnet in nobis, ut eruti a potestate spiritus immundi, templum deinceps efficiamur Spiritus sancti; et a quo mundamur accipiendo indulgentiam, ipsum accipiamus habitatorem ad faciendam, augendam, perficiendamque justitiam. Nam et in primo ejus adventu, cum hi qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, et stupentes eos qui aderant, alloqueretur apostolus Petrus; compuncti sunt corde, et dixerunt ad Petrum et ad Apostolos: Quid ergo faciemus, fratres? monstrate nobis. Et dixit Petrus ad eos: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu", + "candidate_score": 0.630301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_360", + "bdc_text": "De hoc iudicent , qui caussam norunt , quam , ut video , tu ignoras , mi Leo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2383", + "psc_text": "Quid ergo est, Non novi vos? Improbo vos, reprobo vos. In arte mea non vos agnosco; ars mea nescit vitia: hoc est autem magnum, et nescit vitia, et judicat vitia. Nescit faciendo, judicat arguendo. Sic ergo non novi vos. 17. Idem tractatur argumentum. Ierunt, intraverunt quinque prudentes. Quam multi estis, fratres mei, in nomine Christi; sint in vobis quinque prudentes, sed nolite quinque homines. Sint in vobis quinque prudentes, ad istam prudentiam quinarii numeri pertinentes. Veniet enim hora, et quando nescimus, veniet. Media nocte veniet, vigilate. Sic clausit Evangelium: Vigilate, quia nescitis diem neque horam. Si ergo dormituri sumus, quomodo vigilamus? Corde vigila, fide vigila, spe vigila, charitate vigila, operibus vigila: et quando corpore dormiveris, veniet tempus ut surgas. Cum autem surrexeris, praepara lampades. Tunc non exstinguantur, tunc interiore conscientiae oleo vegetentur: tunc sponsus ille incorporeis nexibus amplectatur, tunc te introducat in domum, ubi nunquam dormias, ubi nunquam tua lampas", + "candidate_score": 0.629449, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_407", + "bdc_text": "Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2252", + "psc_text": "Ecclesia et bonos et malos, quod saepe dicimus frumentum et paleam. Nemo ante tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit etiam corporalis separatio, quam modo spiritualis praecedit. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam scilicet vestram quoquo modo pertinentibus, monendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post Domini adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus: si non consentias, et si redarguas: hoc est, non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Hoc ergo nos admonens Apostolus ait: Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum. Et", + "candidate_score": 0.629357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_308_310", + "bdc_text": "Februar 1535 ( vgl. oben Nr. 556 , 11-18 ) . In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3929", + "psc_text": "ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemoravi, non castiget fames, non belli timor, non aliquis timor, non aliquis morbus, non aliquae adversitates; sed sint omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate malae mentis: ecce videte saeculi gaudium. Sed non cogitat Deus sicut homo: alia est Dei cogitatio, alia hominis. Magnae misericordiae est, nequitiam impunitam non relinquere: et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare. CAPUT V. 5. Impunitas, maxima Dei vindicta. Severitas. Nam vis nosse, nulla poena quanta sit poena, non tamen justo, sed peccatori, cui est temporalis poena, ne succedat aeterna? Vis ergo nosse, nulla poena quanta sit poena? Psalmum interroga: Irritavit Dominum peccator. Exclamavit vehementer, attendit, consideravit, exclamavit: Irritavit Dominum peccator. Quare, obsecro? quid vidisti? Qui autem hoc exclamavit, vidit peccatorem impune luxuriantem, male facientem, bonis abundantem, et exclamavit: Irritavit Dominum peccator. Quare hoc dixisti?", + "candidate_score": 0.629225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_330_332", + "bdc_text": "Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est . Modo Philippus Philipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3791", + "psc_text": "altum est, profundum dicere. CAPUT III. 3. In quatuor dimensionibus mysterium crucis. Quid est ergo, fratres mei, exponam hoc ego vobis. Facilius forte si cuiquam sit, quid ergo? quia latitudinem, longitudinem, altitudinem, et profundum, quatuor ista quae dicit Apostolus, minus idoneus sum vel comprehendere vel proferre, transibo ab hoc? An forte pulsabo, et ut vobis salubre aliquid proferam, vestris orationibus adjuvabor? Quid pergis corde, homo christiane, per latitudinem terrae, longitudinem temporum, altitudinem coeli, profunditatem abyssi? Quando ista comprehendis vel mente vel corpore? hoc est, sive cogitando sive carnis oculis intuendo, quando ista comprehendis? Ipsum audi Apostolum dicentem tibi: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI, 14) . Et nos in illa gloriemur, vel quia super illam incumbimus. In illa gloriemur omnes, o boni fratres, in illa gloriemur. Ibi forte inveniemus et latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, et profundum. His enim Apostoli verbis crux quodam", + "candidate_score": 0.629015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_138", + "bdc_text": "und Württemberg war 1534 die Reformation eingeführt worden. , debemus utique ampliora sperare , quam ut de regno Christi in nostris modo angulis soliciti simus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2234", + "psc_text": "Ecclesiis quae de Judaeis crediderant, tacuit: Eram, inquit, ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae sunt in Christo. Tantum autem audiebant quia qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat: et in me, inquit, magnificabant Deum (Galat. I, 22-24) . Sic et angularis lapis dicitur Christus, qui fecit utraque unum (Ephes. II, 20, 14). Angulus enim duos parietes copulat de diverso venientes. Quid tam diversum, quam circumcisio et praeputium, habens unum parietem de Judaea, alterum parietem de Gentibus? Sed angulari lapide copulantur, Lapidem enim quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22) . Angulus in aedificio non est, nisi cum duo parietes ex diverso venientes in unum conveniunt, et quadam unitate junguntur. Isti ergo duo parietes secundum typum, duo caeci erant clamantes ad Dominum. CAPUT XII. 11. Transiens Jesus interpellatur, et sanat. Attendite nunc, dilectissimi. Dominus transibat, caeci clamabant. Quid est, transibat? Transitoria opera faciebat, sicut", + "candidate_score": 0.628793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_330_332", + "bdc_text": "Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est . Modo Philippus Philipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2382", + "psc_text": "fallaciter dictum est, Pulsate et aperietur vobis (Matth. VII, 7) : sed modo quando tempus est misericordiae, non quando tempus est judicii. Non enim possunt confundi ista tempora, cum misericordiam et judicium Domino suo cantet Ecclesia (Psal. C, 1). Tempus est misericordiae; age poenitentiam. Tempore judicii illam habes agere? Eris in virginibus illis, contra quas clausum est ostium. Domine, Domine, aperi nobis. Numquid non poenitentiam egerunt, quia secum oleum non portaverunt? Et quid illis profuit sera poenitentia, quando eas irridebat vera sapientia? Clausum est ergo ostium. Et quid illis dictum est? Non novi vos. Non illas novit, qui omnia novit? Quid ergo est, Non novi vos? Improbo vos, reprobo vos. In arte mea non vos agnosco; ars mea nescit vitia: hoc est autem magnum, et nescit vitia, et judicat vitia. Nescit faciendo, judicat arguendo. Sic ergo non novi vos. 17. Idem tractatur argumentum. Ierunt, intraverunt quinque prudentes. Quam multi estis,", + "candidate_score": 0.628666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2249", + "psc_text": "Dominus. Nolite per aliam partem clamare ad Dominum, nolite ad haereticos ire, et ibi clamare ad Dominum. Attendite, fratres, quia in illa turba quae clamare prohibebat, ibi sanati sunt qui clamabant. CAPUT XVII. 18. Perseverantia contradictores vincuntur. Nam et hoc attendat Sanctitas vestra, quid sit perseverare in clamando. Dicam quod multi mecum experti sunt in nomine Christi: non enim cessat Ecclesia tales parere. Cum quisque Christianus coeperit bene vivere, fervere bonis operibus, mundumque contemnere; in ipsa novitate operum suorum patitur reprehensores et contradictores frigidos Christianos. Si autem perseveraverit, et eos superaverit perdurando, et non defecerit a bonis operibus; iidem ipsi jam obsequentur, qui ante prohibebant. Tamdiu enim corripiunt et perturbant et vetant, quamdiu sibi cedi posse praesumunt. Si autem victi fuerint perseverantia proficientium, convertunt se, et dicere incipiunt: Magnus homo, sanctus homo: felix cui Deus concessit. Honorant, gratulantur, benedicunt, laudant: quomodo illa turba quae cum Domino erat. Ipsa prohibebat ne", + "candidate_score": 0.627979, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2895", + "psc_text": "intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Habet ergo et fides ipsa quoddam lumen suum in Scripturis, in Prophetia, in Evangelio, in apostolicis lectionibus. Omnia enim ista quae nobis ad tempus recitantur, lucernae sunt in obscuro loco, ut nutriamur ad diem. Dicit apostolus Petrus: Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes tanquam lucernae in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris (II Petr. I, 19) . 2. Perversum est credere nolle nisi quod videas. Videtis ergo, fratres, quantum sint perversi et properando vitiosi, qui tanquam immaturi conceptus ante ortum quaerunt abortum; qui nobis dicunt, Quid me jubes credere quod non video? Videam aliquid, ut credam. Jubes credere, dum non videam: ego videre volo, et videndo credere, non audiendo. Dicat propheta: Nisi credideritis, non intelligetis. Ascendere vis, et gradus oblivisceris. Utique perverse. O homo, si jam tibi possem ostendere quod videres, non hortarer ut crederes. CAPUT II.", + "candidate_score": 0.627669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_426", + "bdc_text": "Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2893", + "psc_text": "homines non cessant sperare in isto saeculo, et quis pervenit ad omnia quae sperat? Sed ad quaecumque pervenerit, continuo hoc vilescit ei quo pervenit. Incipiunt alia desiderari, alia cara sperantur: quae dum venerint, quidquid tibi venit, vilescit. Tene ergo Deum, quia nunquam vilescit, quia pulchrius nihil est. Proptera enim vilescunt ista, quia non possunt stare, quia non sunt quod ipse. Tibi enim, o anima, non sufficit, nisi qui te creavit. Quidquid aliud apprehendis, miserum est: quia tibi solus ille potest sufficere qui ad similitudinem suam te fecit. Ex ipsa voce dictum est, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis (Joan. XIV, 8) . Ibi tantum potest esse scuritas: et ubi potest esse securitas, quodam modo ibi erit satietas insatiabilis. Nam neque satiaberis, ut velis discedere; neque aliquid deerit, ut quasi inopiam patiaris. SERMO CXXVI . De verbis Evangelii Joannis, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem", + "candidate_score": 0.627256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2744", + "psc_text": "oculos corpus, videndum est. Sed corpus oculo comprehendere te putas? Omnino non potes. Quidquid enim aspicis, non totum aspicis. Cujus hominis faciem vides, dorsum non vides eo tempore quo faciem vides: et quando dorsum vides, eo tempore faciem non vides. Non sic ergo vides, ut comprehendas: sed quando aspicis aliam partem, quam non videras, nisi memoria tecum faciat ut memineris te vidisse unde recedis, nunquam te dixeris aliquid vel in superficie comprehendisse. Tractas quod vides, versas huc atque illuc, vel ipse circuis ut totum videas. Uno ergo aspectu totum videre non potes. Et quamdiu versas ut videas, partes, vides: et contexendo quia vidisti alias partes, videris totum inspicere. Non autem hic oculorum visus, sed memoriae vivacitas intelligitur. Quid ergo de illo Verbo, fratres, dici potest? Ecce de corporibus dicimus subjacentibus oculis nostris, non illa possunt comprehendere aspectu: quis ergo oculus cordis comprehendit Deum? Sufficit ut attingat, si purus est oculus.", + "candidate_score": 0.627035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_433", + "bdc_text": "At tamen , ne viderer vos negligere et agnoscere , quodvon quod bis vobis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2896", + "psc_text": "jubes credere quod non video? Videam aliquid, ut credam. Jubes credere, dum non videam: ego videre volo, et videndo credere, non audiendo. Dicat propheta: Nisi credideritis, non intelligetis. Ascendere vis, et gradus oblivisceris. Utique perverse. O homo, si jam tibi possem ostendere quod videres, non hortarer ut crederes. CAPUT II. 3. Ex creaturis quae videntur, assurgendum ad Creatorem qui non videtur. Ergo fides est, sicut alibi definitum est, sperantium substantia, convictio rerum quae non videntur (Hebr. XI, 1) . Si non videntur, quomodo convincuntur quia sunt? Unde enim sunt ista quae vides, nisi ex illo quod non vides? Utique vides aliquid, ut credas aliquid, et ex eo quod vides, credas quod non vides. Ne sis ingratus ei qui te fecit videre, unde possis credere quod nondum potes videre. Dedit tibi Deus oculos in corpore, rationem in corde; excita rationem cordis, erige interiorem habitatorem interiorum oculorum tuorum, assumat fenestras suas, inspiciat", + "candidate_score": 0.626977, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_307_309", + "bdc_text": "und an die Maßnahmen im Zusammenhang mit der Disziplinarordnung vom 7 . Februar 1535 ( vgl. oben Nr. 556 , 11-18 ) . In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1203", + "psc_text": "crimen alienum, abluat exitum suum. Vides quia recte illi dicitur, Filius malus ipse se justum dicit. Dominus enim dicit, qui verum dicit: Filius malus ipse se justum dicit. Non ego, sed ipse. Si vult ut ego dicam justum, veniat, bonos fructus in catholica pace afferat, in catholica pace custodiat: quia et fructus non est ubi non est tolerantia. Et fructum, inquit, afferent cum tolerantia (Luc. VIII, 15) . Vis dicere quemadmodum grandinatus sis? Audi ex alio loco: Vae his qui perdiderunt tolerantiam (Eccli. II, 16) . 18. Donatistarum schisma prudenti cuiquam Christianismum profiteri cupienti, non placere. Modo aliquem putate cogitare, quia et saepe contingit, ubi sit christianus. Motus est ut sit christianus, attendit in nomen Christi concurrere genus humanum: nulla temporali proposita commoditate vult esse christianus, non ut majorem amicum conciliet, non ut ad concupitam uxorem perveniat, non ut aliquam pressuram hujus saeculi evadat: quanquam multi etiam sic intrantes corriguntur", + "candidate_score": 0.626966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_345_347", + "bdc_text": "- Geschichte und Gesellschaft . Bochumer Historische Studien 17 , S. 78-81. . Quorum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_241", + "psc_text": "pertinentia, septem in altera tabula ad proximum. In altera ergo tabula primum est, Honora patrem tuum et matrem tuam. Secundum, Non moechaberis. Tertium, Non occides. Quartum, Non furaberis. Quintum, Non falsum testimonium dices. Sextum, Non concupisces uxorem proximi tui. Septimum, Non concupisces rem proximi tui. Haec jungamus illis tribus ad dilectionem Dei pertinentibus (Id. XX, 1-17), si in psalterio decem chordarum volumus cantare canticum novum. CAPUT VII. 8. Attendat enim Charitas vestra, ut dicam quod Dominus suggerit. Accepit Legem populus Judaeorum istam in decalogo: non observavit. Et quicumque obtemperabant, timore obtemperabant poenae, non amore justitiae: portabant psalterium, non cantabant. Cantanti enim voluptas est, timenti onus est. Ideo vetus homo aut non facit, aut timore facit; non amore sanctitatis, non delectatione castitatis, temperantiae, charitatis, sed timore. Vetus enim homo est; et vetus homo canticum vetus cantare potest, non novum. Ut autem cantet canticum novum, sit novus homo. Quomodo autem possit esse", + "candidate_score": 0.626004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_380_382", + "bdc_text": "Als Gegner des Interims 1549 beurlaubt , folgte er einem Ruf nach Cambridge , wo er einem Fieber erlag . Zwar sind Briefe von Fagius an Zwingli erhalten , doch scheint er zu Bullinger nicht in nähere Beziehung getreten zu sein. - Lit. : Z IX 366 und Reg. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_250", + "psc_text": "vincunt se ut aliquid accipiant. Quanta aviditate sani majora percepturi sunt, unde aegri minora vix accipiunt? Sed unde hoc factum est? Quia oderant febrem suam, et cum medico concordaverunt, et simul persequebantur febrem medicus et aegrotus. Cum ergo et nos talia dicimus, non odimus nisi febres vestras: imo in nobis ipse sermo Dei febres vestras odit, cum quo concordare debetis. Nam nos quid sumus, nisi liberandi vobiscum, sanandi vobiscum? CAPUT IX. 11. Modo non me intueamini, sed sermonem Dei. Nolite irasci medicamento vestro; non inveni enim aliud qua transirem. Veni ad quintam chordam homo, qui tango psalterium decem chordarum; numquid praetermissurus eram quintam? Imo assidue percussurus. In illa enim video jacere totum pene genus humanum, in illa video plus laborare. Ipsam percutiendo quid dico? Nolite moechari post uxores vestras, quia non vultis ut moechentur post vos uxores vestrae. Nolite ire vos, quo eas sequi non vultis. Sine causa vos excusare", + "candidate_score": 0.625851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_147", + "bdc_text": "Quam facile iam sit deo adversarias frangere tyrannides , quotidie praedicamus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3368", + "psc_text": "utique proximi sumus. Certe enim ipse Dominus Jesus Christus qui diligi praecipit inimicos, in duobus illis praeceptis totam Legem et Prophetas pendere testatus est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum (Matth. XXII, 37-40) . Nihil ibi praecepit de dilectione inimici. Non ergo totum haec duo praecepta continent? Absit. Quia cum dicit, Diliges proximum tuum, ibi sunt omnes homines, etiamsi fuerint inimici: quia etiam secundum spiritualem propinquitatem nescis quid tibi sit in praescientia Dei homo, qui tibi ad tempus videtur inimicus. Quia enim patientia Dei ad poenitentiam eum adducit, fortassis cognoscet et sequetur ducentem. Si enim Deus ipse qui novit qui sint in peccatis perseveraturi, qui relicturi justitiam et irrevocabiliter ad iniquitatem lapsuri, tamen facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos, invitans utique ad poenitentiam", + "candidate_score": 0.625021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_371_373", + "bdc_text": "bis 22 . Dezember 1534 vgl. HBBW IV [Nr. 496 ] , S. 453-456 . , omnia iussu magistratus mei . Existimo hic quoque me nihil fecisse temere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1161", + "psc_text": "Tacui, numquid semper tacebo? Quomodo ergo tacuisti? Quia nondum dico, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; et nondum dico aliis, Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 34, 41) : et haec ipsa ita nondum dico, ut jam praedicam. Ultimam sententiam, quam dicturus est judex, in tabella scripturus manu sua, ultra quam sententiam nihil jam judicaturus est, partes non audiunt: illis foras exeuntibus scribitur. Attonitae sunt ambae partes atque suspensae, contra quam vel pro qua sententia illius procedat. Magnum secretum judicis, unde secretarium nominatur. Magnus timor eorum qui in causa sunt; quid ille cogitet, et quid scribat ignoratur: et homo est, et illi de quibus ille judicat, utique homines sunt. Ille autem Deus noster est, et nos populus pascuae ejus et oves manuum ejus. Et cum sit ille Creator, nos creatura; ille immortalis, nos mortales; ille invisibilis, nos visibiles; noluit nos in hac", + "candidate_score": 0.624592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_307", + "bdc_text": "und an die Maßnahmen im Zusammenhang mit der Disziplinarordnung vom 7 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_207", + "psc_text": "illud vos ad videndum commemoro, septenariam istam rationem inveniri proprie sancto Spiritui deputatam; quia septimo die sonat sanctificatio. Et unde probamus sancto Spiritui deputari septenariam numeri rationem? Dicit Isaias Spiritum Dei venire super fidelem, super christianum, super Christi membrum, sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, Spiritum timoris Dei (Id. XI, 2, 3). Si secuti estis, septem res percucurri, tanquam descendentem ad nos Spiritum Dei a sapientia usque ad timorem, ut nos ascendamus a timore ad sapientiam: Initium sapientiae timor Dei (Prov. I, 7) . Ita ergo septenarius Spiritus et unus Spiritus, septenaria operatione unus. An aliquid evidentius vultis? Pentecosten diem festum Scriptura sancta de septimanis factum commemorat. Habetis in scriptura Tobiae, ubi evidenter dicitur istum diem factum de septimanis (Tob. II, 1, secund. LXX). Septies enim septem, quadraginta novem in summa redeunt. Sed tanquam ut redeatur ad caput: Spiritu enim sancto ad unitatem colligimur, non ab unitate", + "candidate_score": 0.624239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_295", + "bdc_text": "Dezember 1534 ( HBBW IV , Nr. 494). , sed omnia frustra .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2663", + "psc_text": "Album est, nigrum est, rotundum est, quadratum est, sic vel sic coloratum est: novi, sentio, teneo; natura ipsa me docet. Non cogor credere quod mihi non potes ostendere. Vox est: sentio, quia vox est; bene cantat, male cantat, suavis est, rauca est: novi, scio, pervenit ad me. Bene olet, male olet: scio, sentio. Hoc dulce est, hoc amarum; hoc salsum, hoc fatuum. Quid mihi plus dicas nescio. Tangendo novi quid durum est, quid molle sit; quid lene sit, quid asperum sit; quid caleat, quid frigeat. Quid mihi plus demonstraturus es? CAPUT IV. 4. Impedimentum fidei. Coena manibus Domini consecrata. Tali impedimento tenebatur apostolus noster Thomas, qui de Domino Christo, id est, de Christi resurrectione nec solis oculis credere voluit. Nisi misero, inquit, digitos meos in clavorum et vulnerum loca, et nisi manum meam in latus ejus misero, non credam. Et Dominus qui posset sine ullo vestigio vulneris resurgere, servavit cicatrices,", + "candidate_score": 0.622867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_426", + "bdc_text": "Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ?", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4029", + "psc_text": "non sufficit? Volendo habere omnia, plus perdidit omnia: quia, Radix est omnium malorum avaritia. Merito per prophetam increpat animae peccatrici et a se fornicanti, et dicit: Existimasti, si a me discederes, aliquid te amplius habituram. Sed quomodo ille filius minor, ecce porcos pavisti (Luc. XV, 15): ecce omnia perdidisti; ecce egens remansisti, et sero fessus redisti. Jam intellige quia id quod tibi pater dabat, tutius ipse servabat. Existimasti, si a me recessisses, aliquid amplius te habituram. O anima peccatrix et impleta fornicationibus, facta turpis, facta decolor, facta immunda, et sic amata! Redi ergo ad pulchrum, ut ad pulchritudinem redeas: redi, et dic illi qui tibi solus sufficit: Perdidisti omnem qui fornicatur abs te. Quid ergo sufficit, nisi quod sequitur, Mihi autem adhaerere Deo bonum est (Psal. LXXII, 27, 28) ? Ergo sursum cor, non in terra, non in mendacissimo thesauro, non in loco putredinis. Radix est enim omnium malorum avaritia.", + "candidate_score": 0.622344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_307", + "bdc_text": "und an die Maßnahmen im Zusammenhang mit der Disziplinarordnung vom 7 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2119", + "psc_text": "Sic et vobis faciet Pater vester, qui in coelis est. Invenis Patrem, imitare Patrem. Si enim imitari non vis, exhaeredari disponis, Faciet ergo ita vobis, inquit, Pater vester coelestis, si non remiseritis unusquisque fatribus vestris ex cordibus vestris. Ne dicas in lingua, Ignosco, et corde differas. Supplicium enim ostendit tibi Deus, minando vindictam. Novit Deus ubi dicas. Vocem tuam homo audivit: conscientiam tuam Deus inspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Melius est cum clamas ore, et dimittis in corde, quam blandus ore, crudelis in corde. CAPUT VII. 8. Ita ignoscendum, ut non negligatur disciplina. Jam ergo obsecrant pueri indisciplinati, et nolunt vapulare, qui sic praescribunt nobis, quando volumus dare disciplinam: Peccavi, ignosce mihi. Ecce ignovi, et iterum peccat. Ignosce: ignovi. Peccat tertio. Ignosce: tertio ignovi. Jam quarto vapulet. Et ille: Numquid septuagies septies te fatigavi? Si hac praescriptione severitas disciplinae dormiat, repressa disciplina saevit impunita nequitia. Quid ergo faciendum est? Corripiamus", + "candidate_score": 0.621066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_345_347", + "bdc_text": "- Geschichte und Gesellschaft . Bochumer Historische Studien 17 , S. 78-81. . Quorum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus : Quod nobis concordibus non fuisset factum ( so auch E ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_27", + "psc_text": "ei, a quo promissus est? Et maxime res ita gesta, ut audivimus, intentos animos facit ad quaerendum exponi sacramentum. CAPUT VI. 7. Scripturarum figurae rebus vere gestis inhaerent. Ante omnia tamen, fratres, hoc in nomine Domini et admonemus, quantum possumus, et praecipimus, ut quando auditis exponi sacramentum Scripturae narrantis quae gesta sunt, prius illud quod lectum est credatis sic gestum, quomodo lectum est; ne subtracto fundamento rei gestae, quasi in aere quaeratis aedificare. Abraham pater noster homo erat illis temporibus fidelis, credens Deo, justificatus ex fide, sicut Scriptura dicit, et vetus et nova (Gen. XV, 6; Rom. IV, 3, et Galat. III, 6). Suscepit filium de Sara uxore, jam in senectute utrisque constitutis, ex magna desperatione, sed secundum hominem. Quid autem de Deo non sperandum, cui difficile nihil est: qui sic facit magna, quomodo parva; sic suscitat mortuos, quomodo creat vivos? Si pictor eadem arte facit murem, qua elephantem (diversa", + "candidate_score": 0.620629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_8", + "bdc_text": "Condonabitis igitur hoc occupationibus meis , quod unis vobis ad ternas literas respondeo idque paucis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1453", + "psc_text": "mihi, nemo calumniosus me infirmum urgere conetur: Quid ergo in his tribus quae in mente nostra vel in anima esse ostendisti, quid ex his tribus pertinet ad Patrem, id est, quasi ad similitudinem Patris, quid horum ad Filii, quid horum ad Spiritus sancti? Non possum dicere. non possum explicare. Aliquid cogitantibus relinquamus, aliquid et silentio largiamur. Redi ad te, et ab omni strepitu tolle te. Intra te vide, si habes illic aliquod secretarium dulce conscientiae tuae, ubi non perstrepas, ubi non litiges, aut lites pares, ubi non dissensiones et pervicaciam mediteris. Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas. Forte dicturus es, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam, et exsultabunt ossa, sed humiliata (Psal. L, 10) , non elata. CAPUT X. 23. Hinc satis intelligitur Trinitatis personas posse et separabiliter demonstrari et inseparabiliter operari. Sufficit ergo quia ostendimus tria quaedam separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Si hoc in te invenisti, si hoc", + "candidate_score": 0.619663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_29_31", + "bdc_text": "E : habeatur . tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2815", + "psc_text": "Factus est filius hominis: sed non cessavit esse Filius Dei. Per hoc Mediator in medio. Quid est, in medio? Nec sursum, nec deorsum, Quomodo nec sursum, nec deorsum? Nec sursum, quia caro: nec deorsum, quia non peccator. Sed tamen in quantum Deus, semper sursum. Nec enim sic venit ad nos, ut dimitteret Patrem. A nobis ivit, et non nos dimisit: ad nos veniet, et illum non dimittet. SERMO CXXII . De verbis Evangelii Joannis, Cum esses sub ficu, vidi te, etc., cap. I, V\\ 48-51. CAPUT PRIMUM. 1. Nathanael sub ficu, genus humanum sub peccato. Quod dictum audivimus a Domino Jesu Christo Nathanaeli, si bene intelligamus, non ad ipsum pertinet solum. Ipse quippe Dominus Jesus sub ficu vidit omne genus humanum. Isto enim loco intelligitur per arborem fici significasse peccatum. Non ubique hoc significat, sed hoc loco, ut dixi, ea scilicet significandi congruentia, qua nostis primum hominem, quando peccavit, foliis", + "candidate_score": 0.618859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_194", + "bdc_text": "Redimeres magno non data haec responsaVgl. ebd. , Z. 104f. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4050", + "psc_text": "Habeto facultatem, et ibi laudabo domitam cupiditatem. CAPUT VI. 7. Res inventa restituenda. Beatum sancta Scriptura dicit, qui post aurum non abiit; qui potuit transgredi, et non est transgressus; qui facere mala potuit, et non fecit (Eccli. XXXI, 8, 10) . Tu autem dicis, Nunquam negavi rem alienam. Quia forte nemo tibi commendavit; aut forte commendavit, sed sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post aurum non isti; quia potuisti transgredi, et non es transgressus; quia potuisti mala facere, et non fecisti. Si forte alienum sacculum solidorum, ubi nemo te vidit, in via invenisti, et sine ulla mora cujus fuerat reddidisti. Eia, fratres, redite ad vos, inspicite vos, interrogate vos, vera respondete vobis, et judicate vos non secundum personam, sed justum judicium judicate. Ecce christianus es, ecclesiam", + "candidate_score": 0.618745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_417", + "bdc_text": "Quamdiu vixero , cruciatus mihi erit non licuisse vobiscum de omni caussa Christi amice disserere .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1002", + "psc_text": "Quanto magis deformis nobis commendatur, tanto charior, tanto dulcior est factus sponsae. Propter quod et avertit se. Avertit se, ne illum intelligerent illi qui eum crucifigebant. Facies ejus injuriata est, nec magni aestimata est. 5. Hic infirmitates nostras portat, et pro nobis in doloribus est: et nos existimavimus illum in doloribus esse, et in plaga, et in poena. Ipse autem vulneratus est propter peccata nostra, et infirmatus est propter iniquitates nostras. Eruditio pacis nostrae in eum, livore ejus sanati sumus. Omnes ut oves erravimus, et Dominus tradidit illum pro peccatis nostris. Evangelium est, an prophetia? Quid dicunt contra ista Judaei? Nonne mirum est audire illos ista, habere illos ista, legere illos ista, non invenire de quo dici potuerit, nisi de illo uno qui in Evangelio praedicatur per orbem terrarum, et adhuc non esse Christianos, sed sic illos esse caecos adversus evidentissima eloquia Prophetarum? Noli mirari caecitatem Judaeorum de Christo. CAPUT", + "candidate_score": 0.617698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_356", + "bdc_text": "Lutherus non alienavit me , sed cum conventum spero et video literis parum profici et plurimis occupatus sum , denique ad manum nulli fuerunt tabellarii , feci , quod vos quoque fecistis :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.616594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_225", + "bdc_text": "haec responsa non concedunt , quum capitale fuerit , quae in eis continentur , profiteri .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2145", + "psc_text": "antequam doceat; cum docuerit, malus? Antequam doceret, dictus est bonus. Non audivit quod voluit, sed audivit quod debuit: desiderans venerat, sed tristis abscessit. Quid, si ei diceretur, Perde quod habes? quando tristis abscessit, quia dictum est, Bene serva quod habes. Vade, inquit, vende omnia quae habes, et da pauperibus. Forte times ne perdas? Vide quid sequitur: Et habebis thesaurum in coelo. Custodem tibi thesaurorum tuorum forte servulum aliquem posuisses: custos auri tui erit Deus tuus. Qui dedit in terra, ipse servat in coelo. Fortassis non dubitasset ille Christo commendare quod habebat, et ideo contristatus est, quia dictum est ei, Da pauperibus: tanquam in corde suo dicens, Si diceres, Da mihi, ego tibi in coelo servabo; non dubitarem dare Domino meo, magistro bono: nunc autem dixisti, Da pauperibus. CAPUT III. 3. Deus in paupere accipit. Fenus pium et fenus iniquum. Nemo timeat erogare pauperibus; nemo putet eum accipere cujus manum videt.", + "candidate_score": 0.614317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_20_22", + "bdc_text": "etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE : recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4050", + "psc_text": "Habeto facultatem, et ibi laudabo domitam cupiditatem. CAPUT VI. 7. Res inventa restituenda. Beatum sancta Scriptura dicit, qui post aurum non abiit; qui potuit transgredi, et non est transgressus; qui facere mala potuit, et non fecit (Eccli. XXXI, 8, 10) . Tu autem dicis, Nunquam negavi rem alienam. Quia forte nemo tibi commendavit; aut forte commendavit, sed sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post aurum non isti; quia potuisti transgredi, et non es transgressus; quia potuisti mala facere, et non fecisti. Si forte alienum sacculum solidorum, ubi nemo te vidit, in via invenisti, et sine ulla mora cujus fuerat reddidisti. Eia, fratres, redite ad vos, inspicite vos, interrogate vos, vera respondete vobis, et judicate vos non secundum personam, sed justum judicium judicate. Ecce christianus es, ecclesiam", + "candidate_score": 0.614274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_22", + "bdc_text": "recreaveris. , nunc , quia scribis iterum te nullum eius videre usumVgl. oben Nr. 562 , 32-34. , negas .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4050", + "psc_text": "Habeto facultatem, et ibi laudabo domitam cupiditatem. CAPUT VI. 7. Res inventa restituenda. Beatum sancta Scriptura dicit, qui post aurum non abiit; qui potuit transgredi, et non est transgressus; qui facere mala potuit, et non fecit (Eccli. XXXI, 8, 10) . Tu autem dicis, Nunquam negavi rem alienam. Quia forte nemo tibi commendavit; aut forte commendavit, sed sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post aurum non isti; quia potuisti transgredi, et non es transgressus; quia potuisti mala facere, et non fecisti. Si forte alienum sacculum solidorum, ubi nemo te vidit, in via invenisti, et sine ulla mora cujus fuerat reddidisti. Eia, fratres, redite ad vos, inspicite vos, interrogate vos, vera respondete vobis, et judicate vos non secundum personam, sed justum judicium judicate. Ecce christianus es, ecclesiam", + "candidate_score": 0.614193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_223", + "bdc_text": "Nam id falso falsius est , cuiquam in Gallia occasione horum responsorum aliquid periculi creatum esse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3074", + "psc_text": "dolosa in corde et corde locuti sunt mala (Psal. XI, 3) . Sufficeret ut diceret, in corde locuti sunt mala; ubi est labia dolosa? Quid est dolus? Cum aliud agitur, aliud obtenditur. Labia dolosa non simplex cor; et quia non simplex cor, ideo in corde et corde; ideo bis corde, quia duplex cor. 5. Nec falli potest Christus, nec mentiri. Dominum ergo Jesum Christum quid existimamus, quia mentitus est? Si minus est falli, quam mentiri; quem dicere non audemus falli, dicere audemus mentiri? Ille vero nec fallitur, nec mentitur: sed omnino, sicut scriptum est (de illo quippe intelligitur, de illo debet intelligi), Nihil falsum dicitur regi, et nihil falsum exiet de ore ejus. Si regem quemlibet hominem dixit, regem Christum regi homini praeponamus. Si autem, quod verius intelligitur, Christus est de quo dixit (ei quippe falsum nihil dicitur, quia non fallitur; ex ejus ore nihil falsi procedit, quia non mentitur);", + "candidate_score": 0.612944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_223", + "bdc_text": "Nam id falso falsius est , cuiquam in Gallia occasione horum responsorum aliquid periculi creatum esse .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_875", + "psc_text": "Rursus exstitit nescio quae alia detestanda mulier, quasi et ipsa texens viro pallium, texens autem pannosas fabellas. Ait enim: Christus Deus est tantum, omnino hominis nihil habens. Hoc Manichaei dicunt. Photiniani, Homo tantum; Manichaei, Deus tantum. Illi nihil divinum in Domino confitentur; isti quasi totum divinum, et tamen tam falsum, ut nec saltem humanum. Si enim homo non erat, ergo mortuus non est, ergo crucifixus non est, ergo nec resurrexit. Qui ille resurgere potuit, qui mortuus non est? Ergo et dubitanti discipulo falsas cicatrices ostendit. Procul dubio enim falsae cicatrices illae fuerunt, si vera vulnera non praecesserunt. Si autem vera vulnera praecesserunt, vera caro: si vera caro, vera mors, vera crux, verus homo, et totus veritas: laus abundans de colo hujus mulieris. Qui autem ista laudabiliter duplicia pallia timuerunt, mendacio duplices remanserunt. Duplicia pallia fecit viro suo. Prorsus duplicia pallia fecit. Confitere Deum, confitere hominem; lauda Deum in homine, lauda", + "candidate_score": 0.611461, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_402", + "bdc_text": "Et si in tanto eramus periculo , pridem nos monitos oportuit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_382", + "psc_text": "pertinere; cum in eis fortasse inveniatur humilitas, quae in te non invenitur: non times ne tibi, cum mortuus fueris, dicat Abraham, Recede a me, quia blasphemasti me? 6. Divitiae plenae periculorum et periturae. Admoneamus ergo divites nostros, quod Apostolus admonuit. Non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum (I Tim. VI, 17) , admoniti sumus. Divitiae illae, quas putatis plenas esse deliciarum, pleniores sunt periculorum. Pauper erat, et securior dormiebat: somnus facilius accedebat ad duram terram, quam ad lectum inargentatum. Attendite curas divitum, et comparate securitati pauperum. Sed audiat dives iste, ut non superbe sapiat, neque speret in incerto divitiarum. Utatur mundo, tanquam non utens. Sciat se viam ambulare, et in has divitias tanquam in stabulum intrasse. Reficiat, viator est: reficiat se, et transeat; non secum tollit quod in stabulo invenit. Alius viator erit, et ipse habebit, sed non auferet. CAPUT V. Omnes hic relicturi sunt quod hic acquisierunt. Nudus,", + "candidate_score": 0.610475, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_141", + "bdc_text": "Manfred E. Welti , Kleine Geschichte der italienischen Reformation , Gütersloh 1985 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2494", + "psc_text": "10) . Nam se in agricultura versari satis ostendit, ubi ait: Ego plantavi, Apollo rigavit (Id. III, 6) . Hic autem Apostolus de Saulo Paulus, hoc est de superbo minimus: Saulus enim a Saüle denominatur: paulum autem modicum est: unde nomen suum quodam modo interpretatus, ait, Ego sum minimus Apostolorum (Id. XV, 9) : ipse ergo Paulus, id est, modicus et minimus missus ad Gentes, praecipue ad Gentes se missum dicit. Ipse scribit, nos legimus, credimus, praedicamus. Ipse ergo dicit in Epistola sua quae est ad Galatas, vocatum se jam a Domino Jesu venisse Jerosolymam, et Evangelium cum Apostolis contulisse, dexteras sibi datas fuisse, et signum concordiae, signum consonantiae, quod ab se ipsi didicerant, eis in nihilo discrepabat. Deinde placuisse dicit inter se et ipsos, ut ipse ad Gentes, illi autem in circumcisionem irent (Galat. II, 1-9); ille seminator, illi messores. Merito etiam Athenienses, quamvis nescientes, nomen suum ei dixerunt.", + "candidate_score": 0.609882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_311", + "bdc_text": "Vehementer vereor , ne quid ipsi vobis detis incommodi .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_355", + "psc_text": "tuam posueris in te, periculose superbis. Quid autem interest? Utrumque perniciosum: nihil horum eligendum. Inordinate humilis non levatur: periculose superbus praecipitatur. CAPUT III. 3. Voluntas bona a Deo data, a Deo excitata. Denique ut noverit Sanctitas vestra, propter istum sensum redarguendum et consumendum, quod in se quisque confidit, dicta esse ista verba, Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore; Apostolum audite haec ipsa verba dicentem, et sententiam cur dicta sint, explanantem. Ecce Apostoli verba sunt: Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Quare ergo cum timore et tremore meam salutem operor, cum sit in potestate mea operari salutem meam? Vis audire quare cum timore et tremore? Deus est enim qui operatur in vobis. Ideo cum timore et tremore: quia quod impetrat humilis, amittit superbus. Si ergo Deus est qui operatur in nobis, quare dictum est, Vestram ipsorum salutem operamini? Quia sic in nobis operatur, ut et nos", + "candidate_score": 0.608445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_145", + "bdc_text": "Jose C. Nieto , Juan Valdes and the Origins of the Spanish and Italian Reformation , Genf 1970 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1106", + "psc_text": "Gentibus Israel, ipse est Joseph. Nostis enim quia migravit Joseph in Aegyptum: vendentibus fratribus factum est (Gen. XXXVII, 28). Vendiderunt Christum Judaei: non sine causa et inter Apostolos ipse Judas venditor fuit. Coepit esse Christus in Gentibus, ibi honoratus est, ibi crevit populus ejus, non eum deserit pastor ejus. Excita, inquit, potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nos (Psal. LXXIX, 2, 3) . Plane facit, et faciet. Ait enim: Ecce ego ipse, et inquiram oves meas; et visitabo eas, sicut visitat pastor gregem suum. Non curaverunt mali pastores: non enim suo sanguine redemerunt. Sicut visitat, inquit, pastor gregem suum in die. In quali die? Cum fuerit nimbus, et nubes: id est, et in pluvia, et in nebula. Pluvia et nebula, error saeculi hujus: caligo magna surgens de cupiditatibus hominum, et nebula valida contegens terram. Et difficile est ut non errent oves in ista nebula: sed pastor non deserit eas.", + "candidate_score": 0.607063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_93", + "bdc_text": "Mitioribus quidem vos verbis et non tam saepe aut tam palam illos laeditis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1075", + "psc_text": "ab illo pastore qui pacit Israel. Illi enim dictum est, Potabis eos in lacrymis, in mensura (Psal. LXXIX, 6) . Quod enim ait Apostolus, Non sinit tentari supra quam ferre potestis; hoc ait Propheta, In mensura. Tantum tu noli dimittere corripientem et hortantem, terrentem et consolantem, percutientem et sanantem. CAPUT VI. 13. Infirmus et aegrotus, in quo differrant. Christiana firmitas.--Quod infirmum est, inquit, non confortastis. Pastoribus malis dicit, pastoribus falsis, pastoribus sua quaerentibus, non quae Jesu Christi, ex commodo lactis et lanae gaudentibus, oves omnino non curantibus, et quod male habuit non corroborantibus. Inter infirmum, id est, non firmum: nam dicuntur infirmi etiam aegrotantes: sed inter infirmum et aegrotum, id est, male habentem, hoc mihi videtur interesse. Etenim ista, fratres, quae distinguere utcumque conamur; forte et nos possumus majore diligentia melius distinguere, et alius peritior vel lumine cordis plenior: interim ne fraudemini, quantum ad verba attinet Scripturae, quod sentio loquor.", + "candidate_score": 0.60632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_31", + "bdc_text": "tam noxium vel , ut dicam mitius , tam infrugiferum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2815", + "psc_text": "Factus est filius hominis: sed non cessavit esse Filius Dei. Per hoc Mediator in medio. Quid est, in medio? Nec sursum, nec deorsum, Quomodo nec sursum, nec deorsum? Nec sursum, quia caro: nec deorsum, quia non peccator. Sed tamen in quantum Deus, semper sursum. Nec enim sic venit ad nos, ut dimitteret Patrem. A nobis ivit, et non nos dimisit: ad nos veniet, et illum non dimittet. SERMO CXXII . De verbis Evangelii Joannis, Cum esses sub ficu, vidi te, etc., cap. I, V\\ 48-51. CAPUT PRIMUM. 1. Nathanael sub ficu, genus humanum sub peccato. Quod dictum audivimus a Domino Jesu Christo Nathanaeli, si bene intelligamus, non ad ipsum pertinet solum. Ipse quippe Dominus Jesus sub ficu vidit omne genus humanum. Isto enim loco intelligitur per arborem fici significasse peccatum. Non ubique hoc significat, sed hoc loco, ut dixi, ea scilicet significandi congruentia, qua nostis primum hominem, quando peccavit, foliis", + "candidate_score": 0.592729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_126", + "bdc_text": "vgl. Kurt Jakob Rüetschi , Heinrich Bullinger und Dänemark , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_140", + "psc_text": "Libros servent. Major ergo minori servit. Videte enim cum quanta dignitate sit populus Christianus, et in quanta defectione sit populus Judaeorum. Quando forte ausi sunt vel modicum movere se contra Christianos, quae illis contigerint audistis in recenti tempore. Ergo modo verum est, Major serviet minori. Quomodo ergo illa benedictio, Erit tibi a rore coeli et a fertilitate terrae? Quomodo minorem, sic et majorem benedixit. Sed majori dictum est, Et eris servus fratris tui. Et erit hoc, cum solveris jugum ejus a cervice tua. Quanti sunt qui solverunt jugum a cervice sua, et facti sunt fratres nostri. Quanti Judaei crediderunt, attendite. Et modo, si quem Judaeum inveneris, et evangelizaveris illi Dominum Jesum Christum, et crediderit, nonne solvit jugum a cervice sua? Et quanta hoc fecerunt primis temporibus fidei millia? Omnino qui tunc crediderunt, sicut legimus, ex servis facti sunt fratres et cohaeredes. 6. Lucta Jacob cum angelo. Non ergo Ecclesia quae", + "candidate_score": 0.588608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_97", + "bdc_text": "Interea tamen , dum video vos illis sententiassententias von Bucer korr. aus sententiis .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3133", + "psc_text": "Legem defendebant. Nos scimus: ergo vident. Quid est, Nos scimus, nisi, nos videmus? Quid est, quia homo iste non est a Deo, quia sic solvit sabbatum? Videntes sunt: quod Lex dicebat, legebant. Praeceptum est enim ut lapidaretur qui solveret sabbatum (Num. XV, 36). Ideo istum dicebant non esse a Deo: sed videntes caeci erant, quia in judicium venit in mundum ille judex futurus vivorum et mortuorum. Quare venit? Ut qui non vident, videant: qui se non videre confitentur, illuminentur. Et qui vident, caeci fiant: id est, qui caecitatem suam non confitentur, gravius obdurentur. Denique impletum est, Qui vident, caeci fiant: Legis defensores, Legis tractatores, Legis doctores, Legis intellectores auctorem Legis crucifixerunt. O caecitas! ipsa est quae ex parte Israel facta est. Ut crucifigeretur Christus, et plenitudo Gentium intraret, caecitas ex parte Israel facta est. Quid est, Ut qui non vident, videant? Ut plenitudo Gentium intraret, caecitas ex parte Israel facta", + "candidate_score": 0.588277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_126", + "bdc_text": "vgl. Kurt Jakob Rüetschi , Heinrich Bullinger und Dänemark , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_141", + "psc_text": "Et modo, si quem Judaeum inveneris, et evangelizaveris illi Dominum Jesum Christum, et crediderit, nonne solvit jugum a cervice sua? Et quanta hoc fecerunt primis temporibus fidei millia? Omnino qui tunc crediderunt, sicut legimus, ex servis facti sunt fratres et cohaeredes. 6. Lucta Jacob cum angelo. Non ergo Ecclesia quae dicit, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta, ab Esau se vult discerni, a quo jam discreta est, sed a Christianis malis. Iste enim Jacob, in quo figuratur populus Christianus, audistis quemadmodum luctatus sit cum Domino. Dominus enim illi apparuit, id est, angelus gestans personam Dei: luctatus est cum illo, et volebat illum tenere et comprehendere. Luctabatur ille; praevaluit, et tenuit; cum teneret, non dimisit nisi benedictus. Dominus det, fratres, explicare tantum mysterium. Luctatur, praevalet; et vult benedici ab eo cui praevaluit. Quid est ergo quod luctatur, et vult tenere? Ait Dominus in Evangelio, Regnum coelorum", + "candidate_score": 0.587705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_334", + "bdc_text": "Et vos scilicet propitiispropitiis von Bucer anstelle von gestrichenem propriis eingefügt.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_964", + "psc_text": "timent, quae homines pro magno devitant. Per cepit hic Lazarus mala. Bona tua tunc non percepit: nec tamen perdidit. Sicut autem non additum est, Sua; sic nec hoc additum est, In vita sua. Alia enim erat vita ipsius, quam sperabat in sinu Abrahae. Nam hic mortuus erat, hic non vivebat: illa morte mortuus erat, quam dicit Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo (Coloss. III, 3) . Pauper mala temporalia ferebat. Deus autem bona ejus differebat, non auferebat. Quid ergo, dives, apud inferos desideras, quod cum divitiis fruereris, non sperasti? Nonne tu es ille, qui pauperis contemptor Moysen prophetam irridebas? Noluisti ergo fidem possidere cum proximo in paupertate ejus; modo frueris bonis ejus? Irrisisti eum, quando audisti, Fidem posside cum proximo in paupertate ipsius, ut et bonis ejus perfruaris. Modo vides longe bona ejus, et non cum eo possides. Ventura enim erant illa bona,", + "candidate_score": 0.58681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_263_265", + "bdc_text": "Nihil igitur haec ad vos . At ille vosvos von Bucer korr. aus nos . E : nos .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3088", + "psc_text": "nemo in eum manum mittit (Joan. VII, 25, 26) . 8. Altera solutio. Jam vero si nos ipsos attendamus, si corpus ejus cogitemus, quia et nos ipse est. Nam etsi nos ipse non essemus, non esset verum, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) . Si nos ipse non essemus, non esset verum, Saule, Saule, quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Ergo et nos ipse, quia nos membra ejus, quia nos corpus ejus, quia ipse caput nostrum (Ephes. I, 22), quia totus Christus caput et corpus. Forte ergo nos praevidebat, quia dies festos Judaeorum non eramus acturi, et hoc est, Ego non ascendo ad diem festum istum. Ecce nec Christus, nec Evangelista mentitus est: quorum duorum si alterum necesse est eligere, daret mihi veniam Evangelista, nullo modo veracem ipsi veritati praeponerem; missum ei a quo missus est, non praeferrem. Sed Deo gratias, quantum arbitror, renudatum", + "candidate_score": 0.58648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_276", + "bdc_text": "Hoc tamen verum est , ipsum nulli unquam bellum intulisse priorem .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4120", + "psc_text": "quia magno bono abundabitis, si tam magno malo carebitis. Conversi ad Dominum, etc. SERMO CLXXXI . De verbis Epistolae I Joannis, cap. I, 8, 9, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Contra Pelagianos. CAPUT PRIMUM. 1. Nemo hic vivit sine peccato. Beatissimus Joannes apostolus salubriter et veraciter scribens, inter caetera ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate. His verbis docuit beatus Joannes, imo ipse Dominus Jesus non se tacens per Joannem, neminem in ista carne, in isto corruptibili corpore, in ista terra, in isto maligno saeculo, in ista vita tentationibus plena, neminem hic vivere sine peccato. Absoluta sententia est, nec expositore indiget: Si dixerimus quia peccatum non habemus. Quis est enim qui", + "candidate_score": 0.583683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_126", + "bdc_text": "vgl. Kurt Jakob Rüetschi , Heinrich Bullinger und Dänemark , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2852", + "psc_text": "Rursum in Joannis cap. v. De quinque porticibus, ubi multitudo languentium jacebat; et de piscina Siloe, cap. IX. 1. Eadem a tractatore Scripturarum non frustra repetuntur. Nec auribus, nec cordibus vestris rudia repetuntur: reparant tamen audientis affectum, et quodam modo commemorata innovant nos: nec piget ea quae nota sunt audire, quia semper dulcia sunt, quae Domini sunt. Sic est expositio divinarum Scripturarum, sicut sunt ipsae divinae Scripturae: etsi notae sunt, leguntur tamen ad commemorationem. Sic et expositio earum, etsi nota est, repetenda est tamen, ut qui obliti sunt commemorentur, vel qui forte non audierunt, audiant; et qui tenent quod audire consueverunt, repetendo fiat ut oblivisci non possint. Meminimus enim de hoc capitulo Evangelii jam nos locutos Charitati vestrae. Nec piget tamen eadem vobis commemorare, sicut non piguit eamdem vobis lectionem repetere. Apostolus Paulus dicit quadam in Epistola: Eadem scribere vobis, mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium (Philipp. III, 1)", + "candidate_score": 0.583315, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae", + "max_score": 0.717611, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_260_262", + "bdc_text": "Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.717611, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.716313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.712874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.712779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.707557, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_259_261", + "bdc_text": "Sed sacramentarios facit talem concordiam petentes . Qui sunt sacramentarii ? Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.701061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_73_75", + "bdc_text": "Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_35", + "psc_text": "in nulla sui parte minuitur; visibilis angelis, fide non dubia creditur a nobis miraculose et invisibiliter totus in sumentibus singulis, et integra sui essentia visibiliter totus semper regnat in coelis; quia vero Orientales Romanorum, sive nostras consuetudines impudenter obtrectando reprehensionis abolitione impugnare nituntur, ad arma divini oraculi concurrentes nos, quantum potuerimus, easdem defendere veritate praevia insurgemus. 4. Dominus enim noster Jesus Christus, quando discipulis corporis sui mysterium agendum tradidit, non legitur accepisse panem fermentatum, vel azymum, sed accepit panem, et dedit discipulis suis, dicens: Hoc est corpus meum; hoc facite, quotiescunque sumitis, in meam commemorationem (Luc. XXII, 19) . Legitur tamen praecepisse Dominum Moysi ut pascha cum azymis panibus et lactucis agrestibus manderetur, et apud quemcunque Hebraeorum fermentatus panis per septem dies paschae inveniri posset, occideretur (Exod. XII). Dominus igitur noster pascha secundum legem celebravit, et in coena suum corpus sub panis et vini specie discipulis edendum tradidit, et eis", + "candidate_score": 0.69885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.695584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38_40", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_35", + "psc_text": "in nulla sui parte minuitur; visibilis angelis, fide non dubia creditur a nobis miraculose et invisibiliter totus in sumentibus singulis, et integra sui essentia visibiliter totus semper regnat in coelis; quia vero Orientales Romanorum, sive nostras consuetudines impudenter obtrectando reprehensionis abolitione impugnare nituntur, ad arma divini oraculi concurrentes nos, quantum potuerimus, easdem defendere veritate praevia insurgemus. 4. Dominus enim noster Jesus Christus, quando discipulis corporis sui mysterium agendum tradidit, non legitur accepisse panem fermentatum, vel azymum, sed accepit panem, et dedit discipulis suis, dicens: Hoc est corpus meum; hoc facite, quotiescunque sumitis, in meam commemorationem (Luc. XXII, 19) . Legitur tamen praecepisse Dominum Moysi ut pascha cum azymis panibus et lactucis agrestibus manderetur, et apud quemcunque Hebraeorum fermentatus panis per septem dies paschae inveniri posset, occideretur (Exod. XII). Dominus igitur noster pascha secundum legem celebravit, et in coena suum corpus sub panis et vini specie discipulis edendum tradidit, et eis", + "candidate_score": 0.693617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_37_39", + "bdc_text": "Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_35", + "psc_text": "in nulla sui parte minuitur; visibilis angelis, fide non dubia creditur a nobis miraculose et invisibiliter totus in sumentibus singulis, et integra sui essentia visibiliter totus semper regnat in coelis; quia vero Orientales Romanorum, sive nostras consuetudines impudenter obtrectando reprehensionis abolitione impugnare nituntur, ad arma divini oraculi concurrentes nos, quantum potuerimus, easdem defendere veritate praevia insurgemus. 4. Dominus enim noster Jesus Christus, quando discipulis corporis sui mysterium agendum tradidit, non legitur accepisse panem fermentatum, vel azymum, sed accepit panem, et dedit discipulis suis, dicens: Hoc est corpus meum; hoc facite, quotiescunque sumitis, in meam commemorationem (Luc. XXII, 19) . Legitur tamen praecepisse Dominum Moysi ut pascha cum azymis panibus et lactucis agrestibus manderetur, et apud quemcunque Hebraeorum fermentatus panis per septem dies paschae inveniri posset, occideretur (Exod. XII). Dominus igitur noster pascha secundum legem celebravit, et in coena suum corpus sub panis et vini specie discipulis edendum tradidit, et eis", + "candidate_score": 0.687734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_314_316", + "bdc_text": "Verum interim Christum in suis hominibus agnoscite et non , dum vultis videri patroni tam strenui veritatis , ipsi adeo contra omnem veritatem scribite Lutherum nullius pudere mendacii . Laborat ille hoc malo , ut , quas aliquando admisit de Zvinglio falsas opiniones , eas nimis pertinaciter tribuat omnibus , qui hunc videntur sectari . Ut vos itaque cum Zvinglii tum vestram innocentiam defendatisVgl. oben Nr. 562 , 16-18. , sed ex vero et citra communionem vicii , quod impugnatis , nemo bonorum improbabit .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_40", + "psc_text": "inter pannos mundus ut lineus, cui ex ablutione frequenti candor augetur, cum in sericis magis ex eadem offuscari videatur? Mentis autem munditiam nullatenus esse intelligas ubi infidelitas viget · non enim est conventio Christi ad Belial. 9. De incongruitate vero grammaticae locutionis, quae in Veteri Testamento reputatur, vel Novo, respondemus, verba coelestis 573 oraculi non subjacent Prisciani regulis, vel Donati, et quamvis sit analogia scienda, usus prae omnibus aemulandus est. Dummodo sententia a veritate non discrepet, et a sanctorum Patrum vestigiis nullatenus recedendum. Lucide habes, fili charissime, in quam partem tui animi intellectum debeas inclinare, atque tui cordis scrupulum super hoc omnino deponere. Diligenter per omnia inspice, et reperies, sanctae Romanae Ecclesiae consuetudines a divinis auctoritatibus in nullo aliquatenus deviare. Pro me ad Dominum orare, quaeso digneris. EPISTOLA VIII. ISIDORI EUGENIO EPISCOPO. Domino charissimo et virtutibus inclyto Eugenio episcopo Isidorus. 1. Vestrae sanctitatis litteras per nuntium suscipiens Verecundum, rerum omnium", + "candidate_score": 0.685773, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_34", + "psc_text": "et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola caro Christi, et in calice tantummodo sumitur sanguis; sed in utroque Deus et homo, in corpore glorificato totus et integer Christus, integer Christus in calice, panis vivus, qui de coelo descendit, totus est in utroque. 3. Ipse est panis qui reficit, non deficit; panis qui totus a singulis sumitur, et in nulla sui parte minuitur; visibilis angelis, fide non dubia creditur a nobis miraculose et invisibiliter totus in sumentibus singulis, et integra sui essentia visibiliter totus semper regnat in coelis; quia vero Orientales Romanorum, sive nostras consuetudines impudenter obtrectando reprehensionis abolitione impugnare nituntur, ad arma divini oraculi concurrentes nos, quantum", + "candidate_score": 0.68415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38_40", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant . Hoc contenditur :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.68389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_323_325", + "bdc_text": "Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat . Proxime accessistis confessioni veritatis plenae , dum tamen formis scripturae adhuc aperte contradicitis affirmantes ministrum nihil nisi signum exhibereVgl . oben Z. 34 und Nr. 562 , 39f. , quo pacto non esset minister Christi ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_13", + "psc_text": "Haec enim diversitas hoc modo distinguitur: illos enim ad pristinos officii gradus redire canon praecipit, quos poenitentiae praecessit satisfactio, vel digna peccatorum confessio; at contra ii qui neque a vitio corruptionis emendantur, atque hoc ipsum carnale delictum quod admittunt etiam vindicare quadam superstitiosa temeritate nituntur, nec gradum utique honoris, nec gratiam communionis recipiunt. 4. Ergo ita est utraque dirimenda sententia, ut necesse sit illos restaurari in locum honoris, qui per poenitentiam reconciliationem 564 meruerunt divinae pietatis. Hi neque immerito consequuntur ademptae dignitatis statum, qui per emendationem poenitentiae recepisse noscuntur vitae remedium. Id enim, ne forte magis ambiguum sit, divinae auctoritatis sententia confirmetur. 5. Ezechiel enim propheta sub typo praevaricatricis Jerusalem ostendit post poenitentiae satisfactionem pristinum posse restaurari honorem. Confundere (inquit), o Juda, et porta ignominiam tuam. Et post paululum: Et tu, inquit, et filiae tuae revertimini ad antiquitatem vestram (Ezech. XVI, 52) . Quod dixit, confundere, ostendit post confusionem, id", + "candidate_score": 0.682723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_37_39", + "bdc_text": "Carnalem enim nemo defendit . Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl . oben Nr. 517 , 37-41 mit Anm. 17. , utque caveatur , ne qui simpliciores venerentur signa pro rebus , omnes probant .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_33", + "psc_text": "Innotuisti quippe nobis, in animo tibi versari scrupulum, eo quod orientalis Christi Ecclesia ex fermentato pane, occidentalis ex azymo sacratissimi corporis sacramentum conficere consuevit; et quia ipsi Orientales Latinos super hoc reprehendere non verentur, illud etiam animo tuo insedit, quod illi sericos pannos, nos autem lineos, quos corporalia dicimus, ad ornamenta tanti sacrificii exhibemus. 2. Scias itaque eorum jam dictis consuetudinibus minime nos opponere reprehensionis obstaculum, quandiu eas Romana Ecclesia duxerit tolerandas, maxime cum non sint de essentia, sive substantia sacramenti. De substantia sacramenti sunt verba Dei a sacerdote in sacro prolata ministerio, scilicet, Hoc est corpus meum, panisque frumenti et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola", + "candidate_score": 0.676777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_261_263", + "bdc_text": "Ille sacramentarios intelligit , qui nihil quam panem et vinum in sacramento esse ponunt . Tales vos non estis . Nihil igitur haec ad vos .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_34", + "psc_text": "et vinum, cui consuevit aqua adhiberi, quia 571 utrumque de latere Christi, videlicet, sanguis et aqua profluxit. Caetera vero pertinent ad decorem sacramenti, futurorum exemplum, ad nostram et eorum humiliationem, atque in Dei laude exercitationem, et cum praedictorum facta fuerit consecratio, non, ut quidam putant indocti, sub panis specie sola caro Christi, et in calice tantummodo sumitur sanguis; sed in utroque Deus et homo, in corpore glorificato totus et integer Christus, integer Christus in calice, panis vivus, qui de coelo descendit, totus est in utroque. 3. Ipse est panis qui reficit, non deficit; panis qui totus a singulis sumitur, et in nulla sui parte minuitur; visibilis angelis, fide non dubia creditur a nobis miraculose et invisibiliter totus in sumentibus singulis, et integra sui essentia visibiliter totus semper regnat in coelis; quia vero Orientales Romanorum, sive nostras consuetudines impudenter obtrectando reprehensionis abolitione impugnare nituntur, ad arma divini oraculi concurrentes nos, quantum", + "candidate_score": 0.668302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_5_7", + "bdc_text": "Accepi et a Leone nostro Leo Juds Brief an Bucer ist nicht erhalten , läßt sich aber aus dessen Antwort ( unten Z. 306-380 ) inhaltlich erschließen. . Unum vobis in domino cor et mihi vobiscum .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_48", + "psc_text": "Dei servo Braulioni episcopo Isidorus. 1. Quia te incolumem cognovi, gratias Christo egi; et utinam 576 cujus cognovi salutem in hoc corpore aspicerem et visionem! Quid autem mihi evenit pro peccatis meis, manifestabo, quia non fui dignus tua perlegere eloquia, statim ut accepi pittatium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud pittatium; et confestim ambulavi ad principem, ut postea perlegerem et rescriberem. 2. Reversus e palatio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribe mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi, iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine. EPISTOLA XII BRAULIONIS EPISCOPI ISIDORO. Domino meo et vere domino, Christique electo, Isidoro episcoporum summo, Braulio servus inutilis sanctorum Dei. 1. Solet", + "candidate_score": 0.652587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_391_393", + "bdc_text": "vgl . Capito , Corr. 188 , Nr. 554. . Huc ergo veni , inde Constantiam , ut fratribus illic satisfacerem de scriptis in GalliamZu Bucers Besuch in Konstanz um den 5. /6 . Mai 1535 vgl. oben Nr. Nr. 585 , 3-17. .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_61", + "psc_text": "hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mereamur. EPISTOLA XIII. ISIDORI BRAULIONI EPISCOPO. Domino meo et Dei servo Braulioni episcopo Isidorus. 1. Tuae sanctitatis epistolae me in urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admonuisset, ego tamen, quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regressioni, malui potius cursum itineris non intercludere. Veni ad praesentiam principis, inveni praesentem diaconum tuum, per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum, et legi, et de salute tua Deo gratias egi; desiderio omni desiderans, quamvis debilis atque fessus, fiduciam tamen habens per Christum in hac vita videndi te, quia spes non confunditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus nostris. 2. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de itinere transmisi, et licet inemendatum prae invalitudine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum 581 pervenissem. De", + "candidate_score": 0.640012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_393_395", + "bdc_text": "Mai 1535 vgl. oben Nr. Nr. 585 , 3-17. . Discessi ab his , ut ipsi testati sunt amicissimis mihiBriefe der Konstanzer an Bucer aus der Zeit kurz nach dessen Besuch scheinen nicht erhalten zu sein. . En habes causas circuitionis meae per menses sex .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_10", + "psc_text": "nostrum animum, et pallium pro amicitiarum nostrarum amictu, unde antiquitas hoc traxit vocabulum. Ora igitur pro me, inspiret tibi Dominus ut merear adhuc in vita videre te. Et quem moestificasti abeundo, aliquando iterum laetifices te praesentando. Quaternionem regularum per Maurentionem primicerium direximus. De caetero autem opto tuam semper cognoscere salutem, dilectissime mi domine, et charissime fili. EPISTOLA III. ISIDORI BRAULIONI ARCHIDIACONO. 562 In Christo charissimo et dilectissimo fratri Braulioni archidiacono Isidorus. 1. Quia non valeo te frui oculis carnis, perfruar saltem alloquiis, ut ipsa amici sit consolatio incolumem litteris cognoscere quem cupio videre. Utrumque bonum esset, si liceret; sed vel mente de te reficiar, si corporali obtutu non valeo. Dum pariter essemus, postulavi te, ut mihi decadem sextam sancti Augustini transmitteres; posco ut quoquomodo me cognitum ei facias. 2. Misimus vobis Synonymorum libellum, non pro id quod alicujus utilitatis sit, sed quia eum volueras. Commendo autem hunc puerum, commendo et", + "candidate_score": 0.625171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_393_395", + "bdc_text": "Mai 1535 vgl. oben Nr. Nr. 585 , 3-17. . Discessi ab his , ut ipsi testati sunt amicissimis mihiBriefe der Konstanzer an Bucer aus der Zeit kurz nach dessen Besuch scheinen nicht erhalten zu sein. . En habes causas circuitionis meae per menses sex .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_11", + "psc_text": "mente de te reficiar, si corporali obtutu non valeo. Dum pariter essemus, postulavi te, ut mihi decadem sextam sancti Augustini transmitteres; posco ut quoquomodo me cognitum ei facias. 2. Misimus vobis Synonymorum libellum, non pro id quod alicujus utilitatis sit, sed quia eum volueras. Commendo autem hunc puerum, commendo et memetipsum, ut ores pro me misero, quia valde langueo et infirmitatibus carnis, et culpa mentis. In utroque tuum praesidium posco, quia per me nihil mereor; de caetero pete ut dum vita comite portitori ad nos regredi fuerit opportunitas, vestris nos jubeatis laetificare eloquiis. EPISTOLA IV. ISIDORI MASSONAE EPISCOPO. 563 Domino sancto meritisque beato Massonae episcopo Isidorus. 1. Veniente ad nos famulo vestro viro religioso Nicetio, litteras honorificentiae vestrae nobis detulit, in quibus agnitio salutis vestrae nihilominus perpatuit maxime per eum portitorem, cujus lingua epistola vivens erat. Unde pro salute vestra gratiarum actionibus Deo nostro repensis, in quantum valuit mediocritas nostra", + "candidate_score": 0.6197, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_392", + "bdc_text": "Huc ergo veni , inde Constantiam , ut fratribus illic satisfacerem de scriptis in GalliamZu Bucers Besuch in Konstanz um den 5. /6 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_61", + "psc_text": "hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mereamur. EPISTOLA XIII. ISIDORI BRAULIONI EPISCOPO. Domino meo et Dei servo Braulioni episcopo Isidorus. 1. Tuae sanctitatis epistolae me in urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admonuisset, ego tamen, quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regressioni, malui potius cursum itineris non intercludere. Veni ad praesentiam principis, inveni praesentem diaconum tuum, per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum, et legi, et de salute tua Deo gratias egi; desiderio omni desiderans, quamvis debilis atque fessus, fiduciam tamen habens per Christum in hac vita videndi te, quia spes non confunditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus nostris. 2. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de itinere transmisi, et licet inemendatum prae invalitudine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum 581 pervenissem. De", + "candidate_score": 0.612594, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem", + "max_score": 0.717501, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_69_71", + "bdc_text": "1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_138", + "psc_text": "irroret (Luc. XVI). Deficiente autem pane et aqua Ecclesiae, corruet vir contra fratrem suum, et ubique discordia est, scindentibus nobis Christi tunicam, quam nec milites in passione Salvatoris scindere ausi sunt (Joan. XIX); et contabescentibus in iniquitatibus nostris, dum Dei justitiam non habemus. Scriptum est in Jeremia quod parvuli, id est, vulgus Ecclesiae petierint panem, et non fuerit qui eis frangeret (Thren. IV, 4). Paulus vero qui vir 48 Ecclesiae erat, et sciebat Christum panes fregisse legales, ac dedisse discipulis erogandos, loquitur confidenter: Panem quem frangimus, nonne communicatio est Corporis Christi? (I Cor. X, 16.) Baculumque vel fortitudinem panis comedere non possunt, qui lacte infantiae indigent, nec valent accipere solidum cibum. Nihilque ita vescentis animum roborat, quomodo panis vitae, de quo scriptum est: Et panis confirmat cor hominis (Psal. CLXXXIII, 15) . LIBER SECUNDUS. 47 Secundi explanationum in Ezechiel voluminis, o virgo Christi Eustochium, istud est exordium. (CAP. V) (Cap.", + "candidate_score": 0.717501, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_138", + "psc_text": "irroret (Luc. XVI). Deficiente autem pane et aqua Ecclesiae, corruet vir contra fratrem suum, et ubique discordia est, scindentibus nobis Christi tunicam, quam nec milites in passione Salvatoris scindere ausi sunt (Joan. XIX); et contabescentibus in iniquitatibus nostris, dum Dei justitiam non habemus. Scriptum est in Jeremia quod parvuli, id est, vulgus Ecclesiae petierint panem, et non fuerit qui eis frangeret (Thren. IV, 4). Paulus vero qui vir 48 Ecclesiae erat, et sciebat Christum panes fregisse legales, ac dedisse discipulis erogandos, loquitur confidenter: Panem quem frangimus, nonne communicatio est Corporis Christi? (I Cor. X, 16.) Baculumque vel fortitudinem panis comedere non possunt, qui lacte infantiae indigent, nec valent accipere solidum cibum. Nihilque ita vescentis animum roborat, quomodo panis vitae, de quo scriptum est: Et panis confirmat cor hominis (Psal. CLXXXIII, 15) . LIBER SECUNDUS. 47 Secundi explanationum in Ezechiel voluminis, o virgo Christi Eustochium, istud est exordium. (CAP. V) (Cap.", + "candidate_score": 0.706023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_441_443", + "bdc_text": "Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos . Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ?", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1260", + "psc_text": "Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. (CAP. XXXIV) (Cap. XXXIV.) Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus (sive ad pastores) Israel, propheta, et", + "candidate_score": 0.705237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_236_238", + "bdc_text": "oben Nr. 562 , 126. , scis te id non ex spiritu Christi facere . Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere . Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_666", + "psc_text": "aequa: et non magis viae vestrae pravae sunt? Reddit causas quare Domini justa sententia sit. Putatis me, ait iniquum, ut peccata patrum reddam filiis (Deut. XXIV) ; et aliis comedentibus uvam acerbam, aliorum dentes obstupescant (Jerem. XXXI)? Ecce unusquisque in suo peccato moritur, et in sua justitia vivificatur: in utroque non praeterita, sed praesentia [judicatur]. Quin potius vestra iniqua sententia est, qui putatis parabolam non esse parabolam: sed sic eam accipitis, quasi historiae veritatem, ut aliorum scelera in aliis puniantur. (Vers. 26.) Cum enim averterit se justus a justitia sua et fecerit iniquitatem, morietur in eis. In iniquitate [Vulg. injustitia] quam operatus est morietur. Potest et hoc intelligi: Justus prius populus Israel, avertit se a justitia sua, quia justitiae reliquit auctorem, et fecit iniquitatem, Dei Filium 216 denegando. In peccato atque scelere quod operatus est morietur: non in pluribus, sed in uno, haeredem interficiens, ut perderet haereditatem. (Vers. 27, 28.)", + "candidate_score": 0.702858, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_73_75", + "bdc_text": "Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_135", + "psc_text": "et usque hodie in populo Judaeorum servatur ista sententia, ut non comedant panem suum in humano stercore. Neque enim idolis serviunt, nec varia daemonum portenta venerantur; sed in fimo bubulo: dum omnia propter carnem et ventrem, et terrae hujus bona operantur, secundum quod dicitur: Qui fecerit ea, vivet in eis (Levit. XVIII, 5; Deut. IV) . Nos autem terrena contemnimus, et non solum humani stercoris calcamus cibos, ac terrenas delicias putamus esse pro nihilo, sed comedimus panem qui de coelo descendit (Joan. VI), et fruimur illo cibo, de quo Psalmista decantat: Panem Angelorum comedit homo (Psal. LXXVII, 25) ; nequaquam Aegyptiis carnibus, sed mannae tenuitate viventes. (Vers. 16, 17.) Et dixit ad me: Fili hominis, ecce ego conteram baculum panis in Jerusalem, et comedent panem in pondere, et in sollicitudine, et aquam in mensura et angustia bibent; ut deficientibus pane et aqua, corruat unusquisque ad fratrem suum, et contabescant in", + "candidate_score": 0.700909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_138", + "psc_text": "irroret (Luc. XVI). Deficiente autem pane et aqua Ecclesiae, corruet vir contra fratrem suum, et ubique discordia est, scindentibus nobis Christi tunicam, quam nec milites in passione Salvatoris scindere ausi sunt (Joan. XIX); et contabescentibus in iniquitatibus nostris, dum Dei justitiam non habemus. Scriptum est in Jeremia quod parvuli, id est, vulgus Ecclesiae petierint panem, et non fuerit qui eis frangeret (Thren. IV, 4). Paulus vero qui vir 48 Ecclesiae erat, et sciebat Christum panes fregisse legales, ac dedisse discipulis erogandos, loquitur confidenter: Panem quem frangimus, nonne communicatio est Corporis Christi? (I Cor. X, 16.) Baculumque vel fortitudinem panis comedere non possunt, qui lacte infantiae indigent, nec valent accipere solidum cibum. Nihilque ita vescentis animum roborat, quomodo panis vitae, de quo scriptum est: Et panis confirmat cor hominis (Psal. CLXXXIII, 15) . LIBER SECUNDUS. 47 Secundi explanationum in Ezechiel voluminis, o virgo Christi Eustochium, istud est exordium. (CAP. V) (Cap.", + "candidate_score": 0.700799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_237_239", + "bdc_text": "Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere . Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam . Posthac ero cautior .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_666", + "psc_text": "aequa: et non magis viae vestrae pravae sunt? Reddit causas quare Domini justa sententia sit. Putatis me, ait iniquum, ut peccata patrum reddam filiis (Deut. XXIV) ; et aliis comedentibus uvam acerbam, aliorum dentes obstupescant (Jerem. XXXI)? Ecce unusquisque in suo peccato moritur, et in sua justitia vivificatur: in utroque non praeterita, sed praesentia [judicatur]. Quin potius vestra iniqua sententia est, qui putatis parabolam non esse parabolam: sed sic eam accipitis, quasi historiae veritatem, ut aliorum scelera in aliis puniantur. (Vers. 26.) Cum enim averterit se justus a justitia sua et fecerit iniquitatem, morietur in eis. In iniquitate [Vulg. injustitia] quam operatus est morietur. Potest et hoc intelligi: Justus prius populus Israel, avertit se a justitia sua, quia justitiae reliquit auctorem, et fecit iniquitatem, Dei Filium 216 denegando. In peccato atque scelere quod operatus est morietur: non in pluribus, sed in uno, haeredem interficiens, ut perderet haereditatem. (Vers. 27, 28.)", + "candidate_score": 0.700422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_202_204", + "bdc_text": "Iniquo et aegro animo estis in istos viros . Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt . Tu desyderas in nobis soliditatem et simplicitatem , brevitatem et puritatem Vgl. ebd. , Z. 122-124 . 136f. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_65", + "psc_text": "par et patrum et filiorum esset impietas. Porro quod LXX transtulerunt, irritantes me, sive in amaritudinem convertentes, illud significat, quod Deus benignus et dulcis natura nostris vitiis mutetur in amaritudinem. Sicut enim sanctis dicitur: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus (Psal. XXXIII, 9) ; sic peccatores eum amarum sentiunt. Unde et Apostolus bonitatem et severitatem Dei super sanctos et peccatores refert (Rom. XXI). Et de peccatoribus qui jacebant, scriptum est: Dominus erigit elisos, Dominus diligit justos, Dominus solvit compeditos (Psal. CXLV, 8) . Sanctis vero stantibus praemia pollicetur. (Vers. 4.) Et filii dura facie, et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te. Hoc in LXX non habetur. Magnaeque clementiae est ad tales Deum mittere, nec desperare eorum salutem; et confidentiae prophetalis, quod ad tales quoque ire non timeat. Indomabili autem corde, et dura facie, juxta illud debemus accipere quod peccatori dicitur: Nervus ferreus collum tuum, et frons tua", + "candidate_score": 0.692541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_54_56", + "bdc_text": "Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit . Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse . Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1342", + "psc_text": "Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam cum regressi fuerint in Ecclesia, semper requirant Dominum, et inveniant cum: ut multiplicentur redeuntium turbis greges Domini: non jumentorum et brutorum animantium, sed greges hominum, qui fidei rationisque sint pleni, greges sancti, greges urbis Jerusalem, in cunctis solemnitatibus, quas Dei clementia receperunt; ut postquam civitates Domini hujuscemodi gregum multitudo compleverit, tunc sciant omnes, quod ipse sit Dominus. (CAP. XXXVII) (Cap. XXXVII.--Vers. 1 seqq.) 431 Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini: et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus, et circumduxit me per ea in gyrum [Vulg. in gyro]. Erant autem multa valde", + "candidate_score": 0.688971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_98_100", + "bdc_text": "In E analoge Korrektur . adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc . Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1247", + "psc_text": "cor eorum (sive ut in LXX continetur: Quoniam mendacium in ore eorum ipsi faciunt, et post abominationes suas cor eorum graditur. Sequitur): Et es eis quasi carmen musicum quod suavi dulcique sono canitur, et audient verba tua, et non facient ea, et cum venerit quod praedictum est, ecce enim venit: tunc scient quod propheta sit in medio eorum. Primum sciendum, quod octo plus vel minus versus ab eo loco quem posuimus: Qui in sanguine comeditis, et oculos vestros levatis ad immunditias vestras, usque ad eum locum ubi scriptum est: Haec dices ad eos, sic dicit Dominus Deus, in LXX non habetur, qui cum multis aliis, et haec praetermiserunt, sive interpretata ab eis, scriptorum paulatim sublata sunt vitio. Et Latini nostri, immo invidi Christiani, et ut apertius dicam, Grunnianae factionis haeredes, adversum nos latrant, cur juxta Hebraicum disseramus: quasi nolentibus ingerendi sint cibi, et non his epulae praeparentur qui eas cum", + "candidate_score": 0.68852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_237_239", + "bdc_text": "Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere . Attamen , quia peccasse adeo hic vobis videor , quod ego ex eo solo iudicare possum , quod vos sic iudicatis , oro huius incogitantiae veniam . Posthac ero cautior .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_665", + "psc_text": "non homines, sed peccata condemnat. (Vers. 24.) Si autem averterit se justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem secundum omnes abominationes quas operari solet impius: numquid vivet? Omnes justitiae ejus quas fecerat non erunt in memoria [Vulg. recordabuntur]. In praevaricatione qua praevaricatus est, et in peccato suo quo [Vulg. quod] peccavit, in ipsis morietur. Sicut justum antea peccatorem non praegravant antiqua delicta: sic peccatorem qui prius justus fuerit, non juvant veteres justitiae. Unusquisque enim in quo invenietur, in eo judicabitur. (Vers. 25.) Et dixistis: Non est aequa via Domini. Audite [Vulg. addit ergo], domus Israel: Numquid via mea non est aequa: et non magis viae vestrae pravae sunt? Reddit causas quare Domini justa sententia sit. Putatis me, ait iniquum, ut peccata patrum reddam filiis (Deut. XXIV) ; et aliis comedentibus uvam acerbam, aliorum dentes obstupescant (Jerem. XXXI)? Ecce unusquisque in suo peccato moritur, et in sua justitia vivificatur: in utroque", + "candidate_score": 0.682057, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_92_94", + "bdc_text": "Boni consulite me scribere , quod sentio et coram domino sentio . Mitioribus quidem vos verbis et non tam saepe aut tam palam illos laeditis . Sed quid possit atrocius tamen de eis dici , quam prodere eoseos von Bucer eingefügt , fehlt in E. veritatem Christi , impia tyrannide opprimere ecclesiam Christi et mendaciis insectari ministros ChristiBullingers Kritik an den Wittenbergern ( vgl . etwa oben Nr. 562 , 691 wird hier von Bucer überspitzt zusammengefaßt. ?", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_276", + "psc_text": "Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me (Genes. XVIII) : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. (CAP. IX) (Cap. IX.--Vers. 1.) Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes urbis. Pro visitationibus, ultionem Septuaginta transtulerunt. Mihi enim vindictam et ego retribuam, dicit Dominus (Deut. XXXII, 35) . Omnisque ultio visitatio est quasi aegrotantis, quasi habentis vulnera, quasi medicas exspectantis manus, juxta illud quod alibi scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non auferam ab eis (Psal. LXXXVIII, 33, 34) . Recteque (ut supra diximus) visitatio vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Non dixit, habebat, ut Septuaginta transtulerunt. Neque enim narrat praeterita, sed praesentia futuraque demonstrat. Qui igitur malos percutit in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Domini. (Vers. 2, 3.)", + "candidate_score": 0.680026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_98_100", + "bdc_text": "In E analoge Korrektur . adscribere , quas primi impugnarunt et hodie impugnant , et de toto ingenio eorum plus nimio halucinari , non possum non dolere vicem vestram , qui sic fugitis de his serio colloqui , nec hoc solum , sed scripta etiam illorum legitis obiter , tantum consyderando , quid in genere dicant etc . Sed domino sic visum est , ut , qui cogendis in ovile Christi ovibus eius , quae ab illo aberrarunt , sanguinem impendere debemus Vgl. Mt 18 , 12-14 par ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_611", + "psc_text": "derelictis, qui nostra simulantes, genitricis antiquae, et pellacis Ulyssis venena non deserunt: labiaque tantum melle circumlinunt; et juxta eloquia Scripturarum (Ps. LIV), mollierunt verba sua super oleum: ipsi autem sunt jacula, et jacula ignita, quae scuto fidei repellenda simul et exstinguenda sunt. Haec dixi, filia Eustochium, ut laborantem me in opere prophetali, et haereticis resistentem, orationibus juves, et sextum volumen Explanationum in Ezechiel, meo ore, suo sensu Dominus explicet; ejusdemque Spiritus gratia, quo prophetis revelata sunt quae scripta legimus, nobis quoque disserentibus revelentur, ut possimus dicere: Os meum aperui, et attraxi spiritum (Psal. CXVIII, 131) . (CAP. XVIII) (Cap. XVIII.--Vers. 1, 2.) Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Quid est quod inter vos parabolam vertitis in proverbium istud in terra Israel, dicentes: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt [Vulg. obstupescunt]? LXX: Et factus est sermo Domini ad me, dicens: ÷ Fili hominis ⁑ quae est parabola", + "candidate_score": 0.678243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_442_444", + "bdc_text": "Imperitorum clamores metuimus , sed quam perite ? Deinde , si secretum domini tenere vellemus , quis adeo clamaret ? Et quot sunt honestissimae caussae conveniendi et disserendiE :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_106", + "psc_text": "Qui audit, audiat: et qui quiescit, quiescat: quia domus exasperans est. Illud quod in Ecclesiaste legimus: Tempus tacendi, et tempus loquendi (Eccles. III) , etiam in sermone prophetico comprobatur: quod ejusdem sit sapientiae et tacere et loqui pro tempore, et dare conservis suis in tempore suo cibaria. Unde et Isaias ad populum non credentem: Tacui, numquid semper tacebo? dicit Dominus (Isai. LXV) . Qui igitur ob multitudinem peccatorum diu clausum os tenuit: quia vidit aliquos posse converti, de quibus dictum est: Qui audit audiat, et qui a malis quiescit quiescat, et desinat: idcirco aperto ore, et non propria voluntate, sed Domini jussione loquitur ad populum. Id autem quod nos posuimus: Qui audit audiat: et qui quiescit, quiescat: pro quo LXX interpretati sunt: Qui audit audiat: et qui incredulus est, incredulus sit: secunda Aquilae editio ita transtulit: Qui audit 37 audietur: et qui relinquit, relinquetur. Et est sensus: Qui habet dabitur", + "candidate_score": 0.675388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_459_461", + "bdc_text": "Haec scripsi animo vestri vere amante ; vos videritis , ut excipiatis ea . Dominus iudex est , et res ipsa declarat , quo simus in vos animoAn dieser Stelle endet der Entwurf ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_785", + "psc_text": "Dominus Deus. Ecce complosi manus meas super avaritiam tuam quam fecisti, et super sanguinem qui effusus est in medio tui. Numquid sustinebit cor tuum, aut praevalebunt manus tuae in diebus quos ego faciam tibi? Ego Dominus locutus sum, et faciam. Et disperdam te in nationes, et ventilabo te in terras, et deficere faciam immunditiam tuam a te, et possidebo te in conspectu gentium (sive juxta Aquilae primam editionem, et Theodotionem: Et contaminabo te: vel juxta Symmachum: Et vulnerabo te in conspectu gentium): et scies quia ego Dominus. Et tu, ait, fili hominis (utar enim consueto ad te vocabulo), judica civitatem sanguinum, et ostende illi omnes abominationes suas, ut sciat se imminentem captivitatem merito sustinere, et in multis sanguinibus adduxisse tempus ruinae suae. Primum omnium scelerum, pro Deo idola venerata es; et adorasti opera manuum tuarum, et appropinquare fecisti tempus annorum tuorum, quod multo tempore dicebatur, et differebatur, ut ageres poenitentiam.", + "candidate_score": 0.675136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_92_94", + "bdc_text": "Boni consulite me scribere , quod sentio et coram domino sentio . Mitioribus quidem vos verbis et non tam saepe aut tam palam illos laeditis . Sed quid possit atrocius tamen de eis dici , quam prodere eoseos von Bucer eingefügt , fehlt in E. veritatem Christi , impia tyrannide opprimere ecclesiam Christi et mendaciis insectari ministros ChristiBullingers Kritik an den Wittenbergern ( vgl . etwa oben Nr. 562 , 691 wird hier von Bucer überspitzt zusammengefaßt. ?", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_378", + "psc_text": "8, 9.) Propterea haec dicit Dominus Deus: Quia locuti estis vana, et vidistis mendacium, ideo ecce ego ad vos: ait Dominus Deus. Et erit manus mea super prophetas, qui vident vana, et divinant mendacium. In concilio populi mei non erunt, et in scriptura domus Israel non scribentur: nec in terram Israel ingredientur. Et scietis quia ego Dominus Deus. LXX: Ideo dic: Haec dicit Adonai Dominus. Quoniam verba vestra mendacia, et divinationes vestrae vanae: idcirco ecce ego super vos, dicit Dominus Deus, et extendam manum meam super prophetas qui vident mendacium, et qui loquuntur vana: in disciplina populi mei non erunt, nec in scriptura domus Israel scribentur, et in terram Israel non intrabunt: et scient quia ego Adonai Dominus. Sub prophetarum persona, sermo contra haereticos est, qui loquuntur vana et vident mendacium, et perseverant suam firmare doctrinam: quod ipse Dominus contra eos veniat atque consurgat, et extendat manum suam super illos", + "candidate_score": 0.674734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_280_282", + "bdc_text": "Hos inter Carolostadianos habuit . Qui etiam , licet modestius , priores tamen sententiam Lutheranam vellicarunt . His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1260", + "psc_text": "Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. (CAP. XXXIV) (Cap. XXXIV.) Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus (sive ad pastores) Israel, propheta, et", + "candidate_score": 0.674302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_460_462", + "bdc_text": "vos videritis , ut excipiatis ea . Dominus iudex est , et res ipsa declarat , quo simus in vos animoAn dieser Stelle endet der Entwurf ; darunter ( von Lenglins Hand? ) :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_9", + "psc_text": "super me manus Domini. Ut cernere visiones Dei et intelligere possimus, manu et fortitudine Dei super nos opus est (I Cor. I). In qua manu et brachio eductus est populus Israel de Aegypto; cujus fortitudinis partem etiam Magi intellexerunt dicentes: Digitus Dei est (Exod. VIII) . Et Salvator in Evangelio: Si ego in digito Dei ejicio daemonia (Matth. XII, 28) . Pro quo in altero Evangelio scriptum est: Si ego in spiritu Dei ejicio daemonia (Luc. XI, 20) . (Vers. 4.) Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, et splendor in circuitu ejus. Et de medio ejus quasi species electri, id est, de medio ignis. LXX: Et vidi, et ecce spiritus auferens (sive attollens) veniebat ab Aquilone, et nubes magna in eo, et ignis micans, et splendor in circuitu ejus. Et in medio ejus quasi visio electri in medio ignis ÷ et", + "candidate_score": 0.672768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_413_415", + "bdc_text": "per terras et maria expetentVgl . oben Nr. 517 , 12-14 mit Anm. 7. . Siquidem non quaerent hi , quae sua sunt , sed quae ChristiVgl. Phil 2 , 21. , et norunt haec dominum largissime donare in nomine suo coeuntibus Vgl. Mt 18 , 19f. . Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1055", + "psc_text": "Credo videre bona Domini in terra viventium (Ps. XVI, 13) . Quam dederat Jacob, qui priorem supplantaverat fratrem, et primitiva ejus meruerat accipere. Et habitabunt in ea securi, sive in spe, et aedificabunt domos, plantabuntque vineas, et habitabunt secundo in spe, juxta illud quod legitur in Isaia: Qui ablactati estis a lacte, qui abstracti ab ubere, tribulationem super tribulationem exspectate, et spem super spem (Isa. LX) . Aedificabunt autem domos, quas et in Evangelio aedificat, qui non super arenam, sed super petram fundamenta constituit (Matth. VII). De quibus scriptum est: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam (Ps. CXXVI, 1) . Et in Exodo, juxta Septuaginta: Quia timebant obstetrices Dominum, fecerunt sibi domos (Exod. I, 21) , et multa hujusmodi. Cum autem fecerit Dominus judicium contra eos qui adversantur, sive contumeliis afficiunt Israel in circuitu: tunc omnis creatura cognoscet quod ipse sit Dominus, cujus vera judicia sunt,", + "candidate_score": 0.670935, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_163_165", + "bdc_text": "Ignoro enim cautiones , quae nituntur suspicionibus . Circum veniri christianus non potest ; sequitur enim verbum domini , et si errans ab eo declinet , dare huius poenas lucro ducit , bono quippe suo dat .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_655", + "psc_text": "Domini rectae, laetificantes corda, et praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos (Ps. XVIII, 9) . In quo quaeritur, quomodo in hoc eodem propheta dixerit Deus: Dedi eis justificationes non bonas, in quibus non vivant in eis (Infra XX, 28). Facilisque responsio est et plenior in consequentibus, non vivere Judaeos sequentes occidentem litteram, et vivere Christianos intelligentes spiritum vivificantem. Longum est, si voluerimus probare testimoniis, ubi praecepta Domini, et ubi justificationes esse dicantur, et quibus singula, vel diversitatibus, vel obscuritatibus involvantur. Unde et in praesenti loco infertur: Hic justus est, vita vivet, ait Dominus Deus. Qui haec fecerit, et illa non fecerit, nequaquam punietur delictis patris, sed suis vivet virtutibus. (Vers. 10 seqq.) Quod si genuerit filium latronem, effundentem sanguinem, et fecerit unum de istis (sive ut LXX transtulerunt, et fecerit peccata: in via patris sui justi non ambulaverit), et haec quidem omnia non facientem, sed in montibus comedentem, et uxorem proximi", + "candidate_score": 0.669448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_54", + "bdc_text": "Nos non sumus ministri domini , nisi cooperemur ei ad plantationem et rigationem acvon ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. aedificationem , id est regenerationem von ac bis regenerationem von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. sanctorum Vgl. 1Kor 3 , 6-9. , quae certe in verbis et signis absque spiritu , absque vera communione Christi non consistit .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1342", + "psc_text": "Deum hospitem non habebant, et destitutae erant a Spiritu sancto, et suffossae credulitate, munitae erunt fide Christi: ut sciant omnes in circuitu, quod Dominus aedificaverit animas dissipatas, et plantaverit in eis, atque conseverit cunctarum virtutum arbores; et ipse rebus praestiterit, quae sermone promisit. Rursumque cohortatur sermo propheticus poenitentes, ut etiam cum regressi fuerint in Ecclesia, semper requirant Dominum, et inveniant cum: ut multiplicentur redeuntium turbis greges Domini: non jumentorum et brutorum animantium, sed greges hominum, qui fidei rationisque sint pleni, greges sancti, greges urbis Jerusalem, in cunctis solemnitatibus, quas Dei clementia receperunt; ut postquam civitates Domini hujuscemodi gregum multitudo compleverit, tunc sciant omnes, quod ipse sit Dominus. (CAP. XXXVII) (Cap. XXXVII.--Vers. 1 seqq.) 431 Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini: et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus, et circumduxit me per ea in gyrum [Vulg. in gyro]. Erant autem multa valde", + "candidate_score": 0.667226, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_227_229", + "bdc_text": "purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit . Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_357", + "psc_text": "Et evaginavit gladium post eos, ut variis coronarentur martyriis, et tunc intelligerent vel ipsi, vel hi qui per eos crediderant, quod ipse sit Dominus, et idcirco disperserit eos in gentibus, et disseminaverit in terras, ut multum fructum facerent. Et reliquit ex eis paucos viros, sicut Joannem Apostolum, et caeteros, a gladio, et fame, et pestilentia liberatos, et persecutionum impetum declinantes, ut narrent scelera Judaeorum et iniquitates cunctarum gentium ad quas ingressi sunt, ut acta poenitentia, scirent quod ipse esset Dominus. Haec diximus, lectoris arbitrio judicium relinquentes. Caeterum nulla dubitatio est, periculosum esse regis impii captivitatem et necem, sacramento Domini comparare. (Vers. 17 seqq.) Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, panem tuum in conturbatione comede [Vulg. addit sed]; et aquam tuam in festinatione et moerore bibe. Et dic [Vulg. dices] ad populum terrae: Haec dicit Dominus Deus ad eos qui habitant Jerusalem, in terra Israel: Panem suum", + "candidate_score": 0.665622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_460_462", + "bdc_text": "vos videritis , ut excipiatis ea . Dominus iudex est , et res ipsa declarat , quo simus in vos animoAn dieser Stelle endet der Entwurf ; darunter ( von Lenglins Hand? ) :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_785", + "psc_text": "Dominus Deus. Ecce complosi manus meas super avaritiam tuam quam fecisti, et super sanguinem qui effusus est in medio tui. Numquid sustinebit cor tuum, aut praevalebunt manus tuae in diebus quos ego faciam tibi? Ego Dominus locutus sum, et faciam. Et disperdam te in nationes, et ventilabo te in terras, et deficere faciam immunditiam tuam a te, et possidebo te in conspectu gentium (sive juxta Aquilae primam editionem, et Theodotionem: Et contaminabo te: vel juxta Symmachum: Et vulnerabo te in conspectu gentium): et scies quia ego Dominus. Et tu, ait, fili hominis (utar enim consueto ad te vocabulo), judica civitatem sanguinum, et ostende illi omnes abominationes suas, ut sciat se imminentem captivitatem merito sustinere, et in multis sanguinibus adduxisse tempus ruinae suae. Primum omnium scelerum, pro Deo idola venerata es; et adorasti opera manuum tuarum, et appropinquare fecisti tempus annorum tuorum, quod multo tempore dicebatur, et differebatur, ut ageres poenitentiam.", + "candidate_score": 0.663133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_23", + "bdc_text": "Cur enim vel tu facias vel ego a te petam , quae iudicasE :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_151", + "psc_text": "praeceptis meis non ambulastis, et judicia mea non fecistis, tertio retulit ideo. Primum ita: Ideo haec dicit Dominus Deus: ecce ego ad te, et ipse ego faciam in medio tui judicia. Secundo: Ideo patres comedent filios in medio tui. Tertio: Ideo vivo ego, dicit Dominus Deus; nisi pro eo quod sanctum meum violasti in omnibus offensionibus tuis, et reliqua. Attamen notandum, quod ubi decora sunt et honesta, ac pro merito eorum qui ea sustinent, seipsum Deus facere profitetur. Ubi autem tristia et non digna Deo, dicit quidem fieri, sed non a se, ut in praesenti: Ideo patres comedent filios in medio tui, et filii comedent patres suos. Non enim dixit, ego faciam ut patres comedant filios suos in medio tui, et filii comedant patres suos. Quod autem decorum erat, nec Dei majestati videbatur indignum, ipsum se dicit facere. Sequitur enim: Et Faciam in te judicia, et ventilabo universas reliquias tuas", + "candidate_score": 0.662551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_281_283", + "bdc_text": "Qui etiam , licet modestius , priores tamen sententiam Lutheranam vellicarunt . His tamen non excuso viri impotentiam , sed quia scio eum dominum Iesum pure praedicasse atque praedicare exceptaque ista importunitate in adversarios etiam vivere . Quia denique tantum universae ecclesiae eius labores profuerunt , ego non possum non gravissime accipere , quod tu , Bullingere , miti alioqui ingenio natus sic audes scribere de Luthero , qui tantopere , inquam , ecclesiae dei commodavit .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1260", + "psc_text": "Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. (CAP. XXXIV) (Cap. XXXIV.) Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus (sive ad pastores) Israel, propheta, et", + "candidate_score": 0.662513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_101_103", + "bdc_text": "Joh 10 , 11-16 ; 1Petr 5 , 1-4. , earum collectioni ipsi obstemus et id interim interpretemur esse simplicitatem et constantiam . Christus dominus noster exuat nos nobis et induat seVgl. Röm 13 , 14. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1713", + "psc_text": "quantum ad meam scientiam [ Al. notitiam] pertinet, non reor aliquem se abstinere gentilium. Quae universa quid juxta sensum indicent spiritualem, sequentia verba monstrabunt. Esse indumenta sancta et spiritualia, docet et Apostolus, dicens: Induimini Dominum Jesum Christum (Rom. XIII, 14). Et in alio loco: Induite vos viscera misericordiae, bonitatis, humilitatis, mansuetudinis, et patientiae (Coloss. III, 12). Et iterum: Exspoliati vetere homine cum operibus ejus, et induti novo qui renovatur in scientiam, juxta imaginem Creatoris (I Cor. XV, 54); quod et illud significare puto: Oportet enim corruptivum hoc indui incorruptionem, et mortale hoc indui immortalitatem. Cum autem corruptivum hoc indutum fuerit incorruptionem, et mortale hoc immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, et reliqua. De sacerdotalibus vestibus in Exodo plenius scriptum est (Exod. XXVIII): et nos olim edidimus librum (Epist. 64, ad Fabiolam), ad cujus interpretationem diligens mittendus est lector. Neque enim possumus latam materiam brevi sermone comprehendere. Haec vestimenta proprio", + "candidate_score": 0.659845, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_235_237", + "bdc_text": "Quod Gallos sine exceptione lubricos et fallaces facisVgl . oben Nr. 562 , 126. , scis te id non ex spiritu Christi facere . Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_752", + "psc_text": "te justum et impium: idcirco egredietur gladius meus de vagina sua ad omnem carnem, ab Austro usque ad Aquilonem. Et sciet [Vulg. Ut scias] omnis caro, quia ego Dominus eduxi gladium meum [Al. abest meum] de vagina sua irrevocabilem. LXX: Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Idcirco vaticinare, fili hominis: et obfirma faciem tuam contra Jerusalem, et aspice ad sancta eorum, et propheta super terram Israel, et dices ad terram Israel: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te, et educam gladium meum de vagina sua, et interficiam ex te iniquum et injustum. Sic egredietur gladius meus de vagina sua super omnem carnem a Meridie usque ad Aquilonem, et cognoscet omnis caro quia ego Dominus eduxi gladium meum de vagina sua: non revertetur ultra. Quia supra dixerat: Ipsi dicunt de me, numquid non per parabolas loquitur iste? et apertam populus flagitabat sententiam: idcirco id quod Dominus per metaphoram", + "candidate_score": 0.659821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_215_217", + "bdc_text": "Minim , quod ego istam invidiam sic evado , quantum quidem me hactenus rescire contigit . At vero , mi Bullingere , ad quotumquemque pervenit hoc consilium ? Circumferunt quidam sacrificulisacrificuli von Bucer am Rande eingefügt , fehlt in E. excerptum quoddam ex responso Philippi depravatumZu den verfälschenden Kurzfassungen des Gutachtens von Melanchthon , die bereits gegen Ende 1534 als angeblich von Luther , Melanchthon und Bugenhagen gutgeheißene Artikel in Umlauf gebracht wurden , vgl . Seidel 114-122 und oben Nr. 537 , 19. , sed cum non sit insolens illos nugas circumferre , ego non audio , qui ita moveantur .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1196", + "psc_text": "multitudo ejus per gyrum sepulcri illius [ Vulg. sui]: omnes hi interfecti ruentesque gladio, qui descenderunt incircumcisi ad terram ultimam: qui posuerunt terrorem suum in terra viventium: et portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum. In medio interfectorum posuerunt cubile ejus in universis populis ejus: in circuitu ejus sepulcrum illius. Omnes hi incircumcisi, interfectique gladio. Dederant [ Vulg. Dederunt] enim terrorem [ Vulg. addit suum] in terra viventium, et portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum: in medio interfectorum positi sunt. Ibi Mosoch et Thubal, et omnis multitudo ejus in circuitu illius sepulcra ejus. Omnes hi incircumcisi, interfectique cadentes gladio, qui dederunt formidinem suam in terra viventium. Et non dormient cum fortibus, cadentibusque, et incircumcisis, qui descenderunt ad infernum cum armis suis, et posuerunt gladios suos sub capitibus suis: et fuerunt iniquitates eorum in ossibus eorum, quia terror fortium facti sunt in terra viventium. Et tu", + "candidate_score": 0.656831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_235_237", + "bdc_text": "Quod Gallos sine exceptione lubricos et fallaces facisVgl . oben Nr. 562 , 126. , scis te id non ex spiritu Christi facere . Is enim nos docet nos ex nobis ex aequo omnes perditos esse , ipsum autem ad regenerationem nullam gentem abiicere .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_753", + "psc_text": "vagina sua super omnem carnem a Meridie usque ad Aquilonem, et cognoscet omnis caro quia ego Dominus eduxi gladium meum de vagina sua: non revertetur ultra. Quia supra dixerat: Ipsi dicunt de me, numquid non per parabolas loquitur iste? et apertam populus flagitabat sententiam: idcirco id quod Dominus per metaphoram sive parabolam, et ut alii vertere, proverbium, 244 est locutus, nunc manifestius loquitur, saltus Nageb et Darom et Theman esse Jerusalem, et templum illius, sancta sanctorum, et omnem terram Judaeae; flammamque quae combustura sit saltum, intelligi gladium devorantem, qui eductus sit de vagina sua, ut interficiat justum et impium. Hoc est enim lignum viride et lignum aridum. Unde et Dominus: Si in ligno, ait, viridi tanta faciunt: in sicco quid facient (Luc. XXIII, 31) ? Pro quo, nescio quid volentes, LXX iniquum et injustum interpretati sunt: quasi non idem utrumque significet. Quodque ibi dixerat: Et videbit universa caro, quia ego", + "candidate_score": 0.653292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_136_138", + "bdc_text": "et Scotus Jakob V. , König von Schottland. , non vulgaris potentiae reges . Ista si dominus maiore ex parte intra biennium confecit , quo nimirum accesserunt duo amplissima regna Anglię et Scotiae et duo primarii ducatus Pomerani ę et WirtembergaeIn Pommern und Württemberg war 1534 die Reformation eingeführt worden. , debemus utique ampliora sperare , quam ut de regno Christi in nostris modo angulis soliciti simus .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_776", + "psc_text": "22) . Et in alio loco: Deus, ait, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis (Ps. LXXI, 1) . Iste est cui repositum est imperium, et sacerdotium sempiternum, de quo loquebatur et Jacob: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de 251 femoribus ejus, donec veniat cui repositum est: et ipse erit exspectatio gentium (Gen. XLIX, 10) . In eo loco ubi nos interpretati sumus: Nonne haec est, pulchre transtulit Symmachus, neque hoc, neque illud. Quia enim dixerat: Aufer cidarim, tolle coronam, subjunxit, neque hoc neque illud, id est, regnum cessabit, et sacerdotium. Unde qui postea usque ad adventum Christi reges fuerunt pariter et sacerdotes, quorum unus Hyrcanus pontifex diadema capiti suo imposuit, frustra sibi et hoc et illud voluit vindicare, cum regnum ei non deberetur post Sedeciam, sed illi cui repositum erat, et qui fuit exspectatio gentium, de quibus loquitur et Malachias: Vos, sacerdotes, qui contaminatis nomen", + "candidate_score": 0.651455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_184", + "bdc_text": "Nec nos his quicquam detulimus aut deferemus , sique falsa aliqua specie quid obtineant , mihi adhuc verbum domini est non minus posthac quam antehac ad detrahendam illis personam efficax .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_846", + "psc_text": "Usque hodie enim adulteratae sunt, et totius orbis lapidibus opprimuntur. Quoniam miserunt nuntios ad eos qui erant procul, et dicere non poterant: Ego Deus appropinquans, et non Deus de longe, dicit Dominus (Jerem. XXIII, 23) : et praeparaverunt se amatoribus suis daemonibus: et omnem cultum atque ornatum quem a Deo acceperant naturali bono, verterunt in cultum daemonum, et opera sua decoremque, quem in armillis et diademate intelligimus, adulteris amatoribus praebuerunt, quorum poena gentibus timor est, immo his qui ex gentibus crediderunt, ne similia patiantur, si ea fecerint quae fecit Samaria et Jerusalem. A quibus tunc auferentur impietates, cum receperint 273 scelera sua, et velamen quod positum est ante vultum Moysi (Exod. XXXIV), abstulerint ab oculis suis, ut cognoscant quod ipse sit Dominus Jesus Christus, quem Dei Filium negaverunt (II Cor. III). (Cap. XXIV. Vers. 1 seq.). Et factum est verbum Domini ad me in anno nono, in mense decimo, decima", + "candidate_score": 0.648908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_75_77", + "bdc_text": "Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum . Hac usa est omnis vetus illa melior ecclesia , quam et Oecolampadius comprobavit , etsi id Zvinglius non per omnia probant , sicut illis in multis aliisaliis von Bucer eingefügt , fehlt in E. non eadem sententia fuit , quod vos , si non aliunde , ex utriusque tamen monumentis videtis .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_514", + "psc_text": "sed in spiritu (Rom. VIII, 8, 9) . Alia autem caro sanctorum est, de qua scriptum est: Omnis caro videbit salutare Dei (Isai. XL, 5) . (Vers. 27.) Ecce ego extendi [Vulg. extendam] manum meam super te, et auferam justificationem tuam [Vulg. jus tuum], et dabo te animis [Vulg. in animas] odientium te, filiarum Palaestinarum, quae erubescunt [Al. ardescunt] in via tua scelerata. LXX: Si autem extendero manum meam super te, et auferam legitima tua, et dabo te in animas odientium te, filiarum alienigenarum, quae te declinare fecerunt de via tua. Quodque sequitur: ἠσέβησας, hoc est, impie egisti, juxta Septuaginta sequenti capitulo coaptatur, juxta caeteros finis superioris est. Extendit autem Dominus super Jerusalem manum suam, ut corrigat delinquentem, et auferat legitima ejus, quae quamdiu Dei praecepta servabat, legitima Domini dicebantur. Quando vero adoravit idola, et religionem in impietatem mutavit, nequaquam legitima illius appellantur. Quod non solum in lege et caeremoniis,", + "candidate_score": 0.646052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_427_429", + "bdc_text": "Quam ubique erit vobis , quod regeratis ? Quam videbuntur meamea von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. diluta , evanida ? Rationes vestrae vestrae von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) vestras. , si rescribitis , mihiVon mihi bis pleraque anstelle des gestrichenen videbo multa vos und einer ersten , gestrichenen , unlesbaren Änderung von Bucer am Rande nachgetragen. forsan perinde habebunt ?", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_506", + "psc_text": "tuae, et abominabilem fecisti decorem tuum, et divisisti [Al. dimisisti] pedes tuos omni transeunti, et multiplicasti fornicationes tuas. Et fornicata es cum filiis Aegypti vicinis tuis magnarum carnium, et multiplicasti fornicationem tuam ad irritandum me. LXX: Et factum est post omnes malitias tuas + vae, vae tibi ** dicit Adonai Dominus. Et aedificasti tibi habitaculum fornicationis, et fecisti tibi prostitutionem in omni platea. Et in principio omnis viae aedificasti fornicationes tuas: et corrupisti decorem 166 tuum, et divaricasti crura tua omni transeunti, et multiplicasti fornicationem tuam: et fornicata es cum filiis Aegipti vicinis tuis, qui sunt magnarum carnium, et multipliciter fornicata es, ut me ad iracundiam provocares. Hoc quod secundo dicitur, vae, vae tibi, Vulgata editio non habet, sed de Theodotionis editione additum est. Rursumque ubi nos diximus: Et aedificasti tibi lupanar, pro quo Septuaginta transtulerunt: Et aedificasti tibi habitaculum fornicationis, Symmachus et Theodotio πορνεῖον interpretati sunt; Aquila volens exprimere", + "candidate_score": 0.645791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_391", + "bdc_text": "vgl . Capito , Corr. 188 , Nr. 554. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1720", + "psc_text": "obtulit Samson filium, sed sanctificationem capillorum ejus Dalilae libido turpavit (Judic. XIII). Denique Dominus recessit ab eo, et caecitate damnatus est, nisi quod postea crescentibus capillis, pristinum robur accepit, et in typo Christi multo plures alienigenarum mortuus quam vivus occidit. Vult autem Dominus sacerdotes suos capillos sanctificationis habere perpetuos, et operiri capita eorum, non aliquo extrinsecus velamento, sed sua naturalique caesarie, non ad ornatum atque luxuriam, sed ad honestatem. Unde et capilli capitis apostolorum numerati sunt, dicente Salvatore: Vestri autem capilli capitis numerati sunt (Mat. X, 30). Illius capitis, de quo in Ecclesiaste scriptum est: Sapientis oculi in capite ejus (Eccl. II, 14). Caput autem viri Christus est, quod peccator conculcat et despicit, et ut ita loquar, radit novacula, et aufert ejus pulchritudinem. Quod et filii Ammon fecerunt his quos David legatos miserat (II Reg. X). Sin autem legis praevaricatio inhonorat Deum, consequenter qui legis praecepta conservat, honorat 551 eum:", + "candidate_score": 0.644498, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_208_210", + "bdc_text": "Tribuo plus satis monarchiae pontificiaeVgl. ebd. , ebd. , Z. 131f. . Quid vero tribuo ?", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_775", + "psc_text": "longo tempore praefinita est in te, et propter te sacerdotium et regnum interiit populi Judaeorum. Cidaris enim insigne pontificis est: corona, hoc est, diadema, regis indicium. Nonne haec est cidaris, et haec corona quae nihil fecit judicio; sed ad imitationem regis Babylonii, quos volebat exaltabat, et quos volebat humiliabat? Propterea non semel, nec juxta Septuaginta bis, sed tertio iniquitatem ponam tibi in perpetuum, quae non statim tibi reputata est, sed donec veniat Christus, cujus est judicium, et tradat ei Pater regnum et sacerdotium, vel Ecclesiam de gentibus congregatam: Non enim judicat Pater quemquam; sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22) . Et in alio loco: Deus, ait, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis (Ps. LXXI, 1) . Iste est cui repositum est imperium, et sacerdotium sempiternum, de quo loquebatur et Jacob: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de 251 femoribus ejus, donec veniat cui repositum", + "candidate_score": 0.643483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_336_338", + "bdc_text": "propiciis . diris revocabitis orbi bellum istud exitiale ? Eo pacto ergo sistetis sanguinem sanctorum in Gallia , promovebitis cursum evangelii in Anglia et in Schotia et paci inservietis Germaniae ?", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1809", + "psc_text": "de principe est, de quo Isaias loquitur: Ecce testimonium in gentibus, dedi eum principem et praeceptorem in gentibus (Isa. LV, 4). Et Ezechiel: Et ego Dominus ero eis in Deum: et David princeps in medio eorum (Ezec. XXXIV, 24). Cum igitur iste princeps fecerit spontaneum, et dixerit: Voluntaria, sive spontanea oris mei beneplacita fac, Domine (Ps. CXVIII, 108): spontaneum autem holocaustum, ut totum se offerat Deo, et pacifica voluntaria, quod in prioribus non invenitur; scriptum est enim: Et facient sacerdotes holocaustum ejus, et pacifica ejus: et de spontaneis ac voluntariis, quibus nunc dicitur, omnino reticetur, ut non necessitate faciant, sed voluntate: post holocaustum offerat pacifica, et reconcilietur Deo. Unde et virginitas major est nuptiis (I Cor. VII), quia [ Al. qua] non exigitur, nec redditur, sed offertur. Pro pacificis, quae Hebraice dicuntur SELAMIM ( ), LXX salutaria interpretantur: ut ipsa reconciliatio pacificorum, salus sit offerentis. Cum ergo hoc fecerit princeps,", + "candidate_score": 0.643115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_206_208", + "bdc_text": "De me non loquor ; scis , pro quibus . Tribuo plus satis monarchiae pontificiaeVgl.", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1678", + "psc_text": "sensus hujus loci: Ad comparationem caeterorum hominum, qui curam non habent notitiae Scripturarum nec mysteriorum Dei, perfectum esse me fateor; quantum autem ad scientiam divinae majestatis, nunc in aenigmate video et per nubilum et caliginem, et dico cum propheta: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, et non potero ad eam (Ps. CXXXVIII, 6). Haec igitur porta, quae omnibus clausa est (vir enim non transibit peream), erit clausa principi, sive duci, et illius adventu reserabitur, qui sedebit in ea, ut comedat panem coram Domino: de quo ipse in Evangelio profitetur, dicens: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me, et compleam opus ejus (Joan. IV, 34). Ipse est princeps, et pontifex secundum ordinem Melchisedech, et hostia et sacerdos, qui in conspectu Patris nobiscum coelestem comedit panem, et vinum bibit, de quo loquitur in Evangelio: Non bibam de genimine vitis hujus, nisi cum bibero illud novum in", + "candidate_score": 0.642047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_376", + "bdc_text": "illic evangelium est , atque dominus dedit , dum illic fui , et nisi ultro dissipent eam concionatores , optime de hac ecclesia spero .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_378", + "psc_text": "8, 9.) Propterea haec dicit Dominus Deus: Quia locuti estis vana, et vidistis mendacium, ideo ecce ego ad vos: ait Dominus Deus. Et erit manus mea super prophetas, qui vident vana, et divinant mendacium. In concilio populi mei non erunt, et in scriptura domus Israel non scribentur: nec in terram Israel ingredientur. Et scietis quia ego Dominus Deus. LXX: Ideo dic: Haec dicit Adonai Dominus. Quoniam verba vestra mendacia, et divinationes vestrae vanae: idcirco ecce ego super vos, dicit Dominus Deus, et extendam manum meam super prophetas qui vident mendacium, et qui loquuntur vana: in disciplina populi mei non erunt, nec in scriptura domus Israel scribentur, et in terram Israel non intrabunt: et scient quia ego Adonai Dominus. Sub prophetarum persona, sermo contra haereticos est, qui loquuntur vana et vident mendacium, et perseverant suam firmare doctrinam: quod ipse Dominus contra eos veniat atque consurgat, et extendat manum suam super illos", + "candidate_score": 0.641426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_311_313", + "bdc_text": "Vehementer vereor , ne quid ipsi vobis detis incommodi . Tu scribis vobis fore posthac maiorem rationem et authoritatem veritatis , minorem hominum , et ita iniurias Lutheranas laturos , ut simplices aliquando videant , quam nullius Lutherum pudeat mendacii . Ut solius veritatis rationem habeatis , valde obsecro , et prae hac homines etiam odisse velitis .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1760", + "psc_text": "numeris ponitur, ut 564 intentum animum faciat auditoris. Unde et multa dicuntur in parabolis et aenigmatibus, ut qui habet aures audiendi, audiat (Luc. VIII). Omnisque prophetia in obscuritate continet veritatem, ut discipuli intrinsecus audiant: vulgus ignobile, et foris positum, nesciat quid dicatur. Praecipit ergo Scriptura divina, ut justa sint pondera, dicens: Non erit in marsupio tuo mensura grandis et minor: statera vera et justa erit vobis, et mensura vera, et justa erit vobis [Al. sibi ] (Levit. XIX, 36). Et in Proverbiis dicitur: Statera grandis et minor, abominabile est utrumque in conspectu Dei (Prov. XI, 1). Quod quidem non solum in commerciis, et in usu quotidianae vitae nobis est observandum, sed in omnibus custodienda justitia, dicente Scriptura: Sermonibus tuis facies stateram, et appendiculum (Eccl. XXVIII, 23), ut et in verbis, et in opere, et cogitationibus, omnia pondere et ratione faciamus. Obolum autem, hoc est, vicesimam partem sicli, sive stateris, esse", + "candidate_score": 0.639805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_474", + "bdc_text": "] Piis vereque doctis viris Heylrycho [ B]ullingero et [ Leoni ] Iudae , [symm]ystis observandis .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_371", + "psc_text": "LIX) . Et populo Dei, columna ignis et nubes erat dux in solitudine (Exod. XIII). Et Jeremias loquitur: Non laboravi sequens te (Jerem. XVII, 16) . Quis autem haereticorum qui sequitur spiritum suum, non impingat in tenebris, et caecus caecos ducat in foveam? Unde licet sibi in mysteriis, immo orgiis suis plura ecclesiasticis doctoribus videre videantur, tamen nihil omnino vident: quia solem justitiae perdiderunt, frustraque imitantur eos, qui prius vocabantur Videntes, et quibus dicitur: Qui vides vade: recede in terram Juda; et in Bethel non prophetabis (Amos VII, 12, 13). Quamobrem visio Isaiae et Abdiae ponuntur in titulis. Et Dominus apostolis praecepit: Levate oculos vestros et videte (Joan. IV, 35) . Et propheta suppliciter deprecatur: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua (Ps. CXVIII, 18) . (Vers. 4 seqq.) Quasi vulpes in desertis prophetae tui, Israel, erunt [Vulg. erant]. Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo", + "candidate_score": 0.637785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_226_228", + "bdc_text": "Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE : purum irrtümlich wiederholt . papistam esse et id modis omnibus profiteri satis ad supplicium fuit .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_647", + "psc_text": "semper accepturi sumus, in praesenti saeculo quotidie mereamur accipere. Hunc panem justus esurientibus tribuit, de quibus scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt (Matth. V, 6) . Quia qui justus est, communem omnium panem, suum facit proprium, qui defecerat in Judaea, propheta dicente: Auferam ab eis fortitudinem, sive baculum panis. Hoc quod loquimur, si tamen Christi sumus immo quod propheta commemorat, panis credentium est et esurientium. Qui omnino non dandus est his, qui manducaverunt et biberunt et saturati sunt, et incrassati calcitraverunt, de quibus dicitur: Vae qui saturati estis nunc, quia esurietis (Luc. VI, 25) , ne evomant illum, dicente Salomone: Evomet enim et contaminabit sermones tuos bonos (Prov. XXIII) . Quod aliis verbis Salvator loquitur: Ne detis sanctum canibus: neque mittatis margaritas vestras ante porcos (Matth. VII, 6) . Undecimum possidet locum: Et nudum operuit vestimento. Qui sermo juxta superioris versiculi explanationem, dupliciter disserendus est: ut et nudis tribuamus", + "candidate_score": 0.637533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_426_428", + "bdc_text": "Ego iam verbis prolixe vobis scripsi , sed si res spectes , quam nihil erit satis ? Quam ubique erit vobis , quod regeratis ? Quam videbuntur meamea von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. diluta , evanida ?", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_292", + "psc_text": "fecit, neque inventus est dolus in ore ejus (I Petr. II). Quod autem intulit: effundens furorem tuum super Jerusalem, verbum effusionis, poenarum ostendit magnitudinem, ut alibi legimus: Effusa est despectio super principes (Psal. CVI, 40) . Et iterum: Pene effusi sunt gressus mei (Psal. LXXII, 2) . Et in bonam partem. Charitas Dei effusa est in cordibus nostris (Rom. V, 5) . Et: Effusa est gratia in labiis tuis (Psal. XLIV, 3) . Et in contrarium: Effunde furorem tuum super gentes, quae te non intellexerunt, et super regna quae nomen tuum non invocaverunt (Jerem. X; Ps. LXXVIII, 6) . Et: Effunde frameam, et conclude ex adverso eorum, qui persequuntur me (Psal. XXXIV, 3) . (Vers. 9, 10.) Et dixit ad me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde. Et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione. Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur", + "candidate_score": 0.634251, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_308_310", + "bdc_text": "Februar 1535 ( vgl. oben Nr. 556 , 11-18 ) . In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_235", + "psc_text": "Ipsa est 78 autem pax quae exsuperat omnem sensum (Philipp. IV, 7) , et quam ad Patrem victor ascendens Salvator, apostolis dereliquit (Joan. XIV). (Vers. 26.) Conturbatio super conturbationem veniet, et auditus super auditum. LXX: Vae super vae erit, et nuntius super nuntium. Quomodo sanctis dicitur: Gaudete, iterum dico gaudete (Philipp. IV, 2) ; et de ipsis scriptum est: Ibunt de virtute in virtutem (Ps. LXXXIII, 8) , ut praesentia bona futuris bonis cumulent: sic et his super quos venit angustia, et qui quaesierunt pacem et non invenerunt eam, veniet conturbatio super conturbationem, sive vae super vae, juxta quod et in Apocalypsi scriptum est: vae unum abiit, et vae alterum veniet cito (Apoc. IX, 12) . Et auditus veniet super auditum, nuntiusque super nuntium; juxta illud beati Job: Cum adhuc unus loqueretur, venit alius nuntius (Job. I, 16) , mala augens malis, et appropinquantis Babylonii fremitum turbamque describens. Et quaerent", + "candidate_score": 0.633439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_225_227", + "bdc_text": "haec responsa non concedunt , quum capitale fuerit , quae in eis continentur , profiteri . Non solum Lutheranum , sed etiam Erasmianum esse , imo non purumE : purum irrtümlich wiederholt .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_650", + "psc_text": "dicente Ezechiele: Pecuniam suam non dedit ad usuram. Porro in Evangelio virtutis augmentum est, praecipiente Domino: Feneramini his a quibus non speratis recipere (Luc. VI, 35) . Sequitur in tertio decimo loco: Et amplius non acceperit. Putant quidam usuram tantum esse in pecunia. Quod praevidens Scriptura divina, omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias quam dedisti. Solent in agris frumenti et milii, vini, et olei, caeterarumque specierum usurae exigi, sive ut appellat sermo divinus, abundantiae: verbi gratia, ut hyemis tempore demus decem modios, et in messe recipiamus quindecim, hoc est, amplius partem mediam. Qui justissimum se putaverit, quartam plus accipiet portionem, et solent argumentari ac dicere: Dedi unum modium, qui satus fecit decem modios. Nonne justum est, ut medium modium de meo plus accipiam, cum ille mea liberalitate, novem et semis de meo habeat? Nolite errare, inquit Apostolus, Deus non irridetur (Galat. VI, 7). Respondeat enim nobis breviter fenerator", + "candidate_score": 0.633201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_470_472", + "bdc_text": "Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper . Arg[entorati ] . M. Bucerus vester in domino .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_469", + "psc_text": "Et cinxi te bysso. Jerusalem non solum vestitur discoloribus, et calciatur hyacinthinis, sed et bysso accingitur, de qua tenuissima in veste pontificis fila texuntur. Et uxor in Proverbiis, quae viro suo duas texuit chlamydes, et praesentis saeculi et futuri, sibi de bysso, et purpura fecisse dicitur vestimenta (Prov. XXXI). Hac bysso accinguntur renes, quoties pinguia libidinis incentiva tenuanda sunt, nihilque in eis crassi humoris [ Al. crassae Veneris] relinquitur: et implemus praeceptum Apostoli dicentis: State ergo succincti lumbos vestros in veritate (Ephes. VI, 14) ; quasi aliis verbis diceret, bysso. Et Dominus ad Apostolos loquitur: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris (Luc. XXII, 35) . Nisi enim astrinxerimus fluentia lumborum reumata, lucernas in manibus habere non possumus. Unde et ad Job loquitur Deus: Accinge sicut vir lumbos tuos (Job. XXXVIII, 3) . Et comessuri agnum, calciati pedes, tenentes baculum, stantes in Evangelii veritate, et ad Christi", + "candidate_score": 0.632076, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_309_311", + "bdc_text": "In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta . Vehementer vereor , ne quid ipsi vobis detis incommodi .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_235", + "psc_text": "Ipsa est 78 autem pax quae exsuperat omnem sensum (Philipp. IV, 7) , et quam ad Patrem victor ascendens Salvator, apostolis dereliquit (Joan. XIV). (Vers. 26.) Conturbatio super conturbationem veniet, et auditus super auditum. LXX: Vae super vae erit, et nuntius super nuntium. Quomodo sanctis dicitur: Gaudete, iterum dico gaudete (Philipp. IV, 2) ; et de ipsis scriptum est: Ibunt de virtute in virtutem (Ps. LXXXIII, 8) , ut praesentia bona futuris bonis cumulent: sic et his super quos venit angustia, et qui quaesierunt pacem et non invenerunt eam, veniet conturbatio super conturbationem, sive vae super vae, juxta quod et in Apocalypsi scriptum est: vae unum abiit, et vae alterum veniet cito (Apoc. IX, 12) . Et auditus veniet super auditum, nuntiusque super nuntium; juxta illud beati Job: Cum adhuc unus loqueretur, venit alius nuntius (Job. I, 16) , mala augens malis, et appropinquantis Babylonii fremitum turbamque describens. Et quaerent", + "candidate_score": 0.632056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_196", + "bdc_text": "Seminaria , scribis , sunt maximarum discordiarum Vgl. ebd. , Z. 105. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1754", + "psc_text": "45, 46). Discipulos quoque suos in Evangelio secundum Matthaeum his praeceptis erudit: Scitis quoniam principes gentium dominantur eorum; et qui majores sunt, potestatem exercent in eos. Non sic erit inter vos: sed qui voluerit esse primus, sit omnium servus. Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro pluribus (Matth. XX, 25). Multa sunt si voluero de sacris Scripturis revolvere, ubi majorum superbia coercetur, et ad humilitatem omnes Domini provacantur dicentis: Discite a me quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 29). LIBER DECIMUS QUARTUS. 561-562 Quod in principio templi Ezechielis debui dicere, nunc praepostero ordine in fine dicturus sum, illius versiculi memor (Virgil. lib. VI Aeneid.): Hic labor ille domus, et inextricabilis error. De quo et in alio loco idem poeta decantat (Aeneid. V): Ut quondam Creta fertur labyrinthus in alta: Parietibus textum caecis iter, ancipitemque Mille viis habuisse dolum, qua signa sequendi Falleret", + "candidate_score": 0.630303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_451_453", + "bdc_text": "vgl. Z XI 352 . In Basel anwesend waren Oekolampad , Bucer , Jud und vielleicht auch Megander. , et valde tibi ac Megandro tum offendebatur E : displicebat über offendebatur. , quod colloquium etiam tum adeo fugiebatis Megander und wohl auch Jud unterstützten den Vorschlag ( vgl. Z XI 352. 354 ) , doch die Politiker in Zürich und Bern lehnten ihn ab;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_293", + "psc_text": "Effunde frameam, et conclude ex adverso eorum, qui persequuntur me (Psal. XXXIV, 3) . (Vers. 9, 10.) Et dixit ad me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde. Et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione. Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: vias eorum super caput eorum reddam. Videns Dominus prophetam suum flere pro populo, et admirari indignationis magnitudinem, reddit causas: non ut ille putabat injusti, vel excedentis modum supplicii, sed meritae justaeque sententiae. Iniquitas, inquit, decem tribuum Israel et duarum tribuum Juda magna est, et non solum magna, sed magna nimis. Nec hoc dixisse sufficit, sed repetit, valde, ut pro magnitudine iniquitatis, magnitudo supplicii sit. Ex quo discimus, non ut plerique aestimant, et 99 maxime Stoici, paria esse peccata; sed vel magna vel parva, et pro qualitate mensuraque peccantium, diversitatem esse judicii punientis. Repleta", + "candidate_score": 0.630019, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_46_48", + "bdc_text": "1Tim 4 , 14. . Pesah erat signum rememorativum , non exhibitivumnon exhibitivum von Bucer eingefügt , fehlt in E. Bullinger hatte Ex 12 , 27 als Parallele zu den Einsetzungs worten angeführt ; vgl . oben Nr. 562 , 13f. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1779", + "psc_text": "vitulum de armento: non qui domi nutritus sit, sed qui in armento, hoc est, de grege et numero plurimorum. In septima quoque ejusdem mensis die: quae duae solemnitates, hoc est, primi mensis prima dies, et ejusdem septima, in lege Mosaica non habentur. Quartumdecimum autem diem mensis, quo Pascha celebratur, et Moyses praecepit observandum, quando septem diebus azyma comedimus. Quartam vero solemnitatem, de qua dicit: septimo mense quintadecima die mensis in solemnitate (Exod. XII), et caetera, videtur mihi 570 significare scenopegiam, quam hic sine nomine posuit. Curramus ergo ad singula, et quid nobis videatur, breviter disseramus. Esse solemnitates spirituales, et Apostolus docet: Ne ergo quis vos judicet in cibo et potu, aut in parte solemnitatis, aut neomeniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum (Coloss. II, 16). Et sic per Isaiam loquitur Deus: Neomenias vestras, et sabbata vestra, et diem magnum non suscipio: jejunium, et ferias, et neomenias, et solemnitates vestras odit", + "candidate_score": 0.629952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_135_137", + "bdc_text": "Id pridem fecit SvecusGustav I. Wasa , König von Schweden. , sequuntur nunc Anglus Heinrich VIII. , König von England. et Scotus Jakob V. , König von Schottland. , non vulgaris potentiae reges . Ista si dominus maiore ex parte intra biennium confecit , quo nimirum accesserunt duo amplissima regna Anglię et Scotiae et duo primarii ducatus Pomerani ę et WirtembergaeIn Pommern", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1016", + "psc_text": "quoque prophetia perspicue legitur, Princeps Israelitici populi Michael, et princeps Graeciae, princepsque Persarum (Dan. X). Et Moyses apertius scribit in Deuteronomii Cantico: Quando dividebat Altissimus gentes, et disseminabat filios Adam, constituit terminos nationum, juxta numerum angelorum Dei (Deut. XXXII, 8) ; sive ut melius habetur in Hebraico: juxta numerum filiorum Israel. Et facta est pars Domini populus ejus Jacob, funiculus haereditatis ejus in Israel. Nec mirabimur in parte contraria pessimos reges in typo praevaricatorum praecedere principum, cum optimos reges David, et Salomonem, et Josiam, et patriarchas, ac prophetas, in figura Domini Salvatoris praecessisse doceamus. Igitur juxta utramque intelligentiam, regum pariter superborum et apostatarum principum, quae scripta sunt, disseramus. Ait ergo ( Al. Cum sit, ait): Licet in medio maris, et insulae tenearis angustiis, plus dicam, cum sis homo, et humanae carnis fragilitate circumdatus, tumore cordis elatus, in solio Dei, in coelis te habitare arbitratus es. Simulque quia jactas sapientiam, in", + "candidate_score": 0.628583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_125", + "bdc_text": "und erwähnt dies wie auch den Tod des Königs in seinem Diarium ( HBD 45 , 15. 26 und 62 , 29 ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_237", + "psc_text": "2) . Haec autem non solum eo tempore, quando Babylonius contra Jerusalem veniebat exercitus, a prophetis, sacerdotibus et senioribus quaerebantur; sed quotidie in Ecclesiis requiruntur. Quae si visionem, legem, consiliumque perdiderint, frustra prophetas et sacerdotes, et seniores habere se jactant. (Vers. 27.) Rex lugebit, et princeps induetur moerore, sive, juxta Septuaginta, interitu: qui nescio quid volentes, hoc quod de Hebraico sermone expressimus, rex lugebit, omnino tacuerunt. Luxisse autem Sedeciam, et omnes principes populi Judaeorum fuisse moerore confectos, sancta Scriptura commemorat. Possumus autem, quamquam hoc prima fronte videatur esse blasphemum, regem lugentem nostra vitia atque peccata, Christum dicere, qui loquitur in Psalmis: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem (Ps. XXIX, 10) ? Et appropinquans Jerusalem flevit super eam, et dixit: Jerusalem, Jerusalem, quae occidis Prophetas, et lapidas missos ad te; quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat sub alas pullos suos, et noluisti (Matth. XXIII, 37) !", + "candidate_score": 0.62586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_343_345", + "bdc_text": "vgl. Wolfram Wettges , Reformation und Propaganda . Studien zur Kommunikation des Aufruhrs in süddeutschen Reichsstädten , Stuttgart 1978 . - Geschichte und Gesellschaft . Bochumer Historische Studien 17 , S. 78-81. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_561", + "psc_text": "obliviscaris Domini Dei tui (Deut. VIII, 11) . Et in alio loco de Israel scriptum est: Manducavit et bibit, et saturatus est, et impinguatus, et calcitravit dilectus (Deut. XXXII, 15) . Quod sciens et sapientissimus omnium Salomon in Proverbiis deprecatur: Tribue mihi necessaria et quae sufficiant: ne saturatus mendax fiam, et dicam: quis me videbit? aut pauper effectus, furer et pejerem nomen Dei mei (Prov. XXX, 8, 9) . Quodque sequitur: et justificasti sorores tuas in cunctis abominationibus tuis, quas operata es, non simpliciter justas Sodomam et Samariam esse decernit, sed comparatione deteriorum: quomodo et Publicanus, de quo supra diximus, non absolute justus dicitur, sed collatione pejoris. Et tamen cum tales sint Sodoma et Samaria, ne dimidium ( Al. dimidiam) quidem peccaverunt comparatione Jerusalem. Servus enim qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multis (Luc. XII, 47) . Et: Potentes potenter tormenta patientur (Sap. VI, 7) .", + "candidate_score": 0.625753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_428", + "bdc_text": "Quam videbuntur meamea von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. diluta , evanida ?", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_371", + "psc_text": "LIX) . Et populo Dei, columna ignis et nubes erat dux in solitudine (Exod. XIII). Et Jeremias loquitur: Non laboravi sequens te (Jerem. XVII, 16) . Quis autem haereticorum qui sequitur spiritum suum, non impingat in tenebris, et caecus caecos ducat in foveam? Unde licet sibi in mysteriis, immo orgiis suis plura ecclesiasticis doctoribus videre videantur, tamen nihil omnino vident: quia solem justitiae perdiderunt, frustraque imitantur eos, qui prius vocabantur Videntes, et quibus dicitur: Qui vides vade: recede in terram Juda; et in Bethel non prophetabis (Amos VII, 12, 13). Quamobrem visio Isaiae et Abdiae ponuntur in titulis. Et Dominus apostolis praecepit: Levate oculos vestros et videte (Joan. IV, 35) . Et propheta suppliciter deprecatur: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua (Ps. CXVIII, 18) . (Vers. 4 seqq.) Quasi vulpes in desertis prophetae tui, Israel, erunt [Vulg. erant]. Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo", + "candidate_score": 0.625689, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_96", + "bdc_text": "Errare ego possum , dum existimo in utrisque esse , cur vos invicem in domino complecti debeatis .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1349", + "psc_text": "ego sum Dominus, cum aperuero sepulcra vestra, ut educam vos de sepulcris vestris, populus meus, et dabo spiritum meum in vobis, et vivetis, et ponam vos super terram vestram, et cognoscetis quia ego sum Dominus: locutus sum et faciam, dicit Dominus Deus. Famosa est visio, et omnium Ecclesiarum Christi lectione celebrata: ob quam vel maxime causam utramque editionem ex integro posui; ne qua nobis ab Hebraeis calumnia fieret, si saltem in verbis aliquid discreparent. Solent enim ridere de nobis, et attollere supercilium et inflatis buccis ructare scientiam Scripturarum, si non dicam sensuum discrepantiam (quae si fuerit, jure reprehenditur), si verborum dissonantiam in nostris codicibus potuerint demonstrare. Qui ergo putant de resurrectione, quae ab omnibus et Judaeis, et Christianis creditur, Dei esse sermonem, haec solent dicere: Facta est super prophetam manus Domini, hoc est, Dominus, atque Salvator, per quem Pater cuncta operatus est. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine", + "candidate_score": 0.625366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_343_345", + "bdc_text": "vgl. Wolfram Wettges , Reformation und Propaganda . Studien zur Kommunikation des Aufruhrs in süddeutschen Reichsstädten , Stuttgart 1978 . - Geschichte und Gesellschaft . Bochumer Historische Studien 17 , S. 78-81. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_564", + "psc_text": "majora scelera provocantur. Quod dico, ita fiet manifestius: Finge aliquem in sacerdotali culmine constitutum non bene vivere, et deturpare operibus dignitatem. Nonne imitatione vitiorum ejus, laicus frater corrumpitur? Nam et qui unum de minimis scandalizaverit, mola collo alligata, praecipitatur in profundum (Matth. XVIII, 6). Sorores quoque Jerusalem Sodoma, et Samaria justificantur: non quo per se justae sint, sed ut diximus, comparatione pejoris. Ergo et tu confundere; et porta ignominiam tuam, quae justificasti sorores tuas. Septuaginta: Et tu confundere, et suscipe ignominiam tuam: eo quod justificaveris sorores tuas. Confusionem sequitur ignominia: ignominiam correptio: correptionem consolatio: consolationem salus: juxta illud Apostoli: Tribulatio operatur patientiam: patientia probationem: probatio spem: spes autem non confundit (Rom. V, 3-5) . Haud dubium quin in futurum: quia in praesentiarum sua per confusionem peccata delevit. Tale quid et illud Evangelii sonat: Est confusio quae ducit ad mortem, et est confusio quae ducit ad vitam (Eccli. IV, 25) .", + "candidate_score": 0.625259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_452_454", + "bdc_text": "In Basel anwesend waren Oekolampad , Bucer , Jud und vielleicht auch Megander. , et valde tibi ac Megandro tum offendebatur E : displicebat über offendebatur. , quod colloquium etiam tum adeo fugiebatis Megander und wohl auch Jud unterstützten den Vorschlag ( vgl. Z XI 352. 354 ) , doch die Politiker in Zürich und Bern lehnten ihn ab; vgl . Oekolampad BA II 828 ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_293", + "psc_text": "Effunde frameam, et conclude ex adverso eorum, qui persequuntur me (Psal. XXXIV, 3) . (Vers. 9, 10.) Et dixit ad me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde. Et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione. Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: vias eorum super caput eorum reddam. Videns Dominus prophetam suum flere pro populo, et admirari indignationis magnitudinem, reddit causas: non ut ille putabat injusti, vel excedentis modum supplicii, sed meritae justaeque sententiae. Iniquitas, inquit, decem tribuum Israel et duarum tribuum Juda magna est, et non solum magna, sed magna nimis. Nec hoc dixisse sufficit, sed repetit, valde, ut pro magnitudine iniquitatis, magnitudo supplicii sit. Ex quo discimus, non ut plerique aestimant, et 99 maxime Stoici, paria esse peccata; sed vel magna vel parva, et pro qualitate mensuraque peccantium, diversitatem esse judicii punientis. Repleta", + "candidate_score": 0.624335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_343_345", + "bdc_text": "vgl. Wolfram Wettges , Reformation und Propaganda . Studien zur Kommunikation des Aufruhrs in süddeutschen Reichsstädten , Stuttgart 1978 . - Geschichte und Gesellschaft . Bochumer Historische Studien 17 , S. 78-81. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_877", + "psc_text": "quod desiderabile habuerant in oculis, et super quo tremebant animae eorum, esse polluta: filios quoque eorum et filias Romano gladio concidisse. Quod autem dicitur: Coronam habebitis in capitibus vestris, et calciamenta erunt in pedibus, ad illam partem referemus, quod nequaquam lugere debeant, nec signa luctus assumere, postquam pro umbra receperint veritatem, et Nazaraei quidam facti fuerint, et unusquisque super fratre suo consolabitur: ita ut Ezechiel quem confortavit Deus Pater, sit eis in portentum, ventura praenuntians, et postquam subversa fuerit Jerusalem, templumque succensum, et hoc totus mundus audierit, et dispersio Israel, quae orbis terminos colit, tunc verba Domini opere completa, habeant libertatem, et polluto sanctuario ejus, Lege completa, vel destructa secundum occidentem litteram, aperta sit Evangelii gloria, et cognoscat Israel, quod ipse sit Dominus et Deus, qui haec mane ventura praedixerit, et vesperi atque in consummatione mundi esse completa, suo probarit adventu. LIBER OCTAVUS. 283-284 Quid aliis prosit in prophetas nostra", + "candidate_score": 0.623159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_176_178", + "bdc_text": "LThK IX 1238 ; Wilhelm de Vries , Rom und die Patriarchate des Ostens , Freiburg- München 1963 . - Orbis academicus 111/4 , S. 18. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1910", + "psc_text": "Si enim viginti quinque millia calamorum, qui senos cubitos habent et palmum unum, faciunt nostra, hoc est, Romana sexaginta, et unum millia, et sexcentos sexaginta septem passus; nulli dubium est, haec in quadruplum supputata superiorem efficere numerum. 611 Ex quo perspicimus omnia intelligenda spiritaliter, Ecclesiae possessionem multo latiorem esse, quam quondam fuit in Judaea, qui ne accepere quidem partes terrae sanctae: sed ex singulis tribubus quadraginta octo civitatum, non ex pleno possessionem, sed habitationem et hospitia susceperunt: ut ipsi quoque qui videntur laici, nec pervenisse ad sacerdotalem et Leviticum gradum: tamen si operentur in Domini civitate, vescantur de sancta terra, terra mitium, terraque credentium, quorum unus loquebatur: Credo videre bona Domini, in terra viventium (Ps. XXVI, 13). (Vers. 21, 22.) Quod autem reliquum fuerit, principis erit ex omni parte, sive hinc, sive inde [Vulg. tacet sive hinc, sive inde] primitiarum sanctuarii et possessionis civitatis e regione (sive contra faciem) viginti", + "candidate_score": 0.622739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_176_178", + "bdc_text": "LThK IX 1238 ; Wilhelm de Vries , Rom und die Patriarchate des Ostens , Freiburg- München 1963 . - Orbis academicus 111/4 , S. 18. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1482", + "psc_text": "Dominus intelligi, qui dicit: Ego sum ostium (Joan. X, 9); vel certe omnes sancti, per quos ingredimur ad notitiam Dei, quorum apostolus Paulus loquebatur: Os meum patet ad vos, o Corinthii; et: Dilatamini et vos (II Cor. VI, 11). Tredecim autem cubiti post octonarium numerum, librorum Moysi continent sacramentum, qui et in quinque monstrantur panibus (Matth. XIV), et in Samaritana Evangelii (Joan. IV), quae arguitur quod quinque habuerit viros, et sextum quem se putabat habere, non habebat: et tamen octonarius, et quinarius numerus, uno cubito, id est, quarto [ Al. tertio] decimo consummatur: quia in Christo recapitulantur omnia. Unde dicitur: Et cubitus unus finis utrinque: dum et vetus et novum Testamentum una Christi mensura complectitur, et altitudinem triginta cubitorum arcae Noe unus cubitus includit. Thalami autem, inquit, sive ut Septuaginta posuere thau, vel thee, vertentes atque mutantes per singula loca, ut voluerunt Hebraica nomina, sex cubitorum erant ex utraque parte,", + "candidate_score": 0.622443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_176_178", + "bdc_text": "LThK IX 1238 ; Wilhelm de Vries , Rom und die Patriarchate des Ostens , Freiburg- München 1963 . - Orbis academicus 111/4 , S. 18. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1030", + "psc_text": "pontificis, per quatuor ordines in Rationali (Exod. XXVIII), iidem lapides describuntur, et in humeris ejus duo lapides onychini, in quibus duodecim patriarcharum scripta sunt nomina, quos verus pontifex, de quo scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech (Ps. CIX, 4), portat in pectore, portat in humeris, ut in duodecim lapidibus apostolorum numerum; et in duobus utriusque Testamenti sacramenta demonstret, quorum unus Joannes Evangelista recubuit in pectore ejus, ut hauriret fluenta sapientiae, et posset dicere: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum (Joan. I, 1, 2). Isti sunt vivi lapides, de quibus aedificatur Ecclesia, et 333 de quibus scribit Apostolus Petrus: Si credidistis, quia suavis est Dominus: ad quem accedentes lapidem viventem, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum honorabilem, et ipsi sicut lapides viventes, aedificamini domus spirituales in Sacerdotium sanctum, offerre spirituales victimas placentes", + "candidate_score": 0.622255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_453", + "bdc_text": "displicebat über offendebatur. , quod colloquium etiam tum adeo fugiebatis Megander und wohl auch Jud unterstützten den Vorschlag ( vgl. Z XI 352. 354 ) , doch die Politiker in Zürich und Bern lehnten ihn ab;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_293", + "psc_text": "Effunde frameam, et conclude ex adverso eorum, qui persequuntur me (Psal. XXXIV, 3) . (Vers. 9, 10.) Et dixit ad me: Iniquitas domus Israel et Juda magna est nimis valde. Et repleta est terra sanguinibus, et civitas repleta est aversione. Dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: vias eorum super caput eorum reddam. Videns Dominus prophetam suum flere pro populo, et admirari indignationis magnitudinem, reddit causas: non ut ille putabat injusti, vel excedentis modum supplicii, sed meritae justaeque sententiae. Iniquitas, inquit, decem tribuum Israel et duarum tribuum Juda magna est, et non solum magna, sed magna nimis. Nec hoc dixisse sufficit, sed repetit, valde, ut pro magnitudine iniquitatis, magnitudo supplicii sit. Ex quo discimus, non ut plerique aestimant, et 99 maxime Stoici, paria esse peccata; sed vel magna vel parva, et pro qualitate mensuraque peccantium, diversitatem esse judicii punientis. Repleta", + "candidate_score": 0.622194, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_343_345", + "bdc_text": "vgl. Wolfram Wettges , Reformation und Propaganda . Studien zur Kommunikation des Aufruhrs in süddeutschen Reichsstädten , Stuttgart 1978 . - Geschichte und Gesellschaft . Bochumer Historische Studien 17 , S. 78-81. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_566", + "psc_text": "principio sermonis (Prov. XVIII, 17) . Non igitur mirum si provocetur Jerusalem ad confusionem, et ignominiam; quae intantum peccaverit, ut justificaret sorores suas: cui deinceps dicitur: Et tu, et filiae tuae revertimini in antiquum statum. (Vers 53, 54.) Et convertam restituens eas conversione Sodomorum cum filiabus suis, et conversione Samariae, et filiarum ejus: et convertam reversionem [Al. conversionem] tuam in medio earum, ut portes ignominiam tuam, et confunderis [Al. confundaris] in omnibus quae fecisti consolans eas. LXX: Et convertam conversiones earum conversione Sodomorum et filiarum ejus, convertam conversionem Samariae, et filiarum ejus, et convertam conversionem tuam in medio earum, ut portes tormentum tuum: et habeas ignominiam ex omnibus quae fecisti, ut me ad iracundiam provocares. Grandis profectus Jerusalem, ut post confusionem, et ignominiam, quam illatam sibi Dei judicio libenter excepit atque portavit dicens: Iram Domini sustinebo, quoniam peccavi ei, promittatur ei restitutio in antiquum statum. Sed tamen quoniam comparatione scelerum", + "candidate_score": 0.622159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_288", + "bdc_text": "Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ;", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1446", + "psc_text": "in cor tuum omnia, quae ostendero tibi): quia ut ostendantur tibi adductus (sive ingressus) es huc: et annuntia (sive monstrabis) omnia, quae tu vides domui Israel. » Si quinto anno captivitatis, sive transmigrationis regis Joachin, in quarto mense, in quinta mensis aperti sunt coeli Ezechiel prophetae, juxta fluvium Chobar, et vidit visiones Dei, nunc autem dicitur, quod in vicesimo et quinto anno transmigrationis ejusdem Jechoniae in exordio anni, decima mensis facta sit super eum manus Domini, adductusque in terram Israel, et positus super montem excelsum nimis, ut videret aedificium civitatis vergentis ad Austrum, nulli dubium est, quin decem et novem annis, novemque mensibus et quinque diebus anni vicesimi completis, omnis illius prophetia contexta sit. Quod si juxta Theodotionem, qui in eo loco ubi nos posuimus, in exordio anni, interpretatus est, in novo anno, decima mensis (novus autem annus apud Hebraeos vocatur mensis septimus, qui apud eos habet vocabulum THESRI (", + "candidate_score": 0.621958, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_176_178", + "bdc_text": "LThK IX 1238 ; Wilhelm de Vries , Rom und die Patriarchate des Ostens , Freiburg- München 1963 . - Orbis academicus 111/4 , S. 18. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_188", + "psc_text": "Ecclesiam Christi refertur, alter ad congregationem malignantium. (CAP. VII) (Cap. VII.--Vers. 1, 2.) Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Et tu, fili hominis, haec dicit 63 Dominus Deus terrae Israel: Finis, venit finis super quatuor alas terrae. Quas nos plagas mundi interpretati sumus: Orientem videlicet et Occidentem, Meridiem et Septentrionem. De quibus alis et Isaias loquitur: Domine, ab alis sive finibus terrae portenta audivimus (Isa. XXIV, 16) , quae in toto orbe per apostolos gerebantur. Et de sanctis scriptum est: Si dormieritis inter medios cleros pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri (Ps. LXVII, 14) . Unde et Dominus cum appropinquasset et vidisset Jerusalem, flevit et dixit: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti (Matth. XXIII, 37) ? Iste est qui in Deuteronomii cantico expandens alas suas suscepit eos, et assumpsit eos in humeris suis (Deut. XXXII).", + "candidate_score": 0.621869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_194", + "bdc_text": "Redimeres magno non data haec responsaVgl. ebd. , Z. 104f. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_642", + "psc_text": "Altissimo (Isa. XIV, 12) . Octavum est: Pignus debitori reddiderit. Non omni debitori, alioquin multis occasio recipiendorum pignorum, fiet divitiarum materia: sed ei debitori, de quo in lege scribitur, quod pauper sit, et proprium opposuerit vestimentum, et ante solis occasum operimentum recipere debeat (Deut. XXIV), 208 ne cruciatus frigore, clamet ad Dominum, qui ultor est ejus injuriae. Sin autem juxta ea quae sequuntur, panem esurienti dare debemus, et nudum operire vestimento (Exod. II): quanto magis suum reddere, si tamen debitoris indubitata paupertas est? Possumus quoque pignus reddere debitori, quando ei, cui dilectione conjungimur, et qui nobis debet mutuam charitatem, reddimus pignus suum, nihil debiti ejus apud nos ultra retinentes. Nonum possidet locum: Per vim nihil rapuerit, sive juxta Septuaginta, rapinam non rapuerit. De raptoribus et Apostolus loquitur, quod inter caeteros peccatores ne vescendum quidem cum hujuscemodi sit: omnisque rapina mixta violentiae est (I Cor. VI). Nisi enim vis fuerit illata,", + "candidate_score": 0.619716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_344_346", + "bdc_text": "Studien zur Kommunikation des Aufruhrs in süddeutschen Reichsstädten , Stuttgart 1978 . - Geschichte und Gesellschaft . Bochumer Historische Studien 17 , S. 78-81. . Quorum von Quorum bis factum von Bucer korr. aus :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_564", + "psc_text": "majora scelera provocantur. Quod dico, ita fiet manifestius: Finge aliquem in sacerdotali culmine constitutum non bene vivere, et deturpare operibus dignitatem. Nonne imitatione vitiorum ejus, laicus frater corrumpitur? Nam et qui unum de minimis scandalizaverit, mola collo alligata, praecipitatur in profundum (Matth. XVIII, 6). Sorores quoque Jerusalem Sodoma, et Samaria justificantur: non quo per se justae sint, sed ut diximus, comparatione pejoris. Ergo et tu confundere; et porta ignominiam tuam, quae justificasti sorores tuas. Septuaginta: Et tu confundere, et suscipe ignominiam tuam: eo quod justificaveris sorores tuas. Confusionem sequitur ignominia: ignominiam correptio: correptionem consolatio: consolationem salus: juxta illud Apostoli: Tribulatio operatur patientiam: patientia probationem: probatio spem: spes autem non confundit (Rom. V, 3-5) . Haud dubium quin in futurum: quia in praesentiarum sua per confusionem peccata delevit. Tale quid et illud Evangelii sonat: Est confusio quae ducit ad mortem, et est confusio quae ducit ad vitam (Eccli. IV, 25) .", + "candidate_score": 0.619328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_344", + "bdc_text": "Studien zur Kommunikation des Aufruhrs in süddeutschen Reichsstädten , Stuttgart 1978 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_877", + "psc_text": "quod desiderabile habuerant in oculis, et super quo tremebant animae eorum, esse polluta: filios quoque eorum et filias Romano gladio concidisse. Quod autem dicitur: Coronam habebitis in capitibus vestris, et calciamenta erunt in pedibus, ad illam partem referemus, quod nequaquam lugere debeant, nec signa luctus assumere, postquam pro umbra receperint veritatem, et Nazaraei quidam facti fuerint, et unusquisque super fratre suo consolabitur: ita ut Ezechiel quem confortavit Deus Pater, sit eis in portentum, ventura praenuntians, et postquam subversa fuerit Jerusalem, templumque succensum, et hoc totus mundus audierit, et dispersio Israel, quae orbis terminos colit, tunc verba Domini opere completa, habeant libertatem, et polluto sanctuario ejus, Lege completa, vel destructa secundum occidentem litteram, aperta sit Evangelii gloria, et cognoscat Israel, quod ipse sit Dominus et Deus, qui haec mane ventura praedixerit, et vesperi atque in consummatione mundi esse completa, suo probarit adventu. LIBER OCTAVUS. 283-284 Quid aliis prosit in prophetas nostra", + "candidate_score": 0.613844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_344", + "bdc_text": "Studien zur Kommunikation des Aufruhrs in süddeutschen Reichsstädten , Stuttgart 1978 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_199", + "psc_text": "quoque in Judaico populo comprobatur, non habente prophetas nec verbum Dei, quo anima credentium pascitur. Montes autem magistros intellige, et qui habeant notitiam Scripturarum. De quibus et in alio loco dicitur: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis (Psal. LXXV, 5) . Porro Septuaginta qui dixerunt: non cum perturbatione, et non cum doloribus, illud significant, quod tantum habeant ignorantiae [ Al. tantam ignorantiam] Dei et animi caecitatem; ut nec turbentur in sceleribus suis, nec poenitentiae doloribus crucientur. (Vers. 8.) Nunc de propinquo effundam iram meam super te, et replicabo furorem meum in te, et judicabo te juxta vias tuas. Et imponam (sive dabo) tibi omnes abominationes tuas. Si a quinto anno transmigrationis regis Jechoniae usque ad nonum annum regni Sedeciae, quando venit Nabuchodonosor, et obsedit Jerusalem, supputare voluerimus, tres anni erunt medii. Unde recte dicitur: Nunc de propinquo effundam iram meam super te. Nequaquam tibi ventura praedicam, nec comminabor quae longe", + "candidate_score": 0.610488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_129_131", + "bdc_text": "Wilhelm Jensen , in : NDB III 233f. , principi pientissimo ; nuper enim hostilem exercitum totum prope delevitAm 11 .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_763", + "psc_text": "ultra non erit, et in Sedecia rege finietur. Iterum tibi, propheta, jubeo, ut qui femur percusseras pro stupore et miraculo, percutias et manus, ut non solum semel, sed secundo ac tertio gladius veniat ad interficiendum. Primo enim venerat Nabuchodonosor, quando tulit Jechoniam: et secundo, quando regnabat 247 Joacim: tertio, quando Sedecias. Et hic est gladius triplicatus, quando facta est magna occisio, et intantum multiplicavit ruinas, ut obstupescerent animo, et corde tabescerent, et in omnibus portis eorum daret conturbationem. Praecipitur ergo illi, hoc est, gladio acuto et limato ad fulgendum, amictoque et expedito, et parato ad caedem, ut vadat sive ad dexteram voluerit, sive ad sinistram. Quocumque, ait, faciei tuae placuerit, audacter ingredere, me habens ducem, me adjutorem. Ego plaudam manu ad manum, ut saevientem te contra adversarios meos, quasi fautor tuus et exhortator instigem. Ne dubites, ne formides, et pati timeas quod passus est Sennacherib: ego Dominus sum locutus, meae", + "candidate_score": 0.60626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_127_129", + "bdc_text": "Zwa XV /3-4 , 1980 , S. 215-237 ) . - Lit. : Wilhelm Jensen , in :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_366", + "psc_text": "filiorum obstupuerunt (Infra XVIII, 2)? Manifesta perstringimus, ut in obscurioribus immoremur. LIBER QUARTUS. 121-122 Vellem, si fieri posset, Eustochium, explanationes in Ezechielem per singulos libros propriis texere prophetiis, et quod vaticinatione conjunctum est, nequaquam expositione dividere: ut facilior esset cursus dictantis pariter et legentis; longumque et immensum interpretationis iter certis spatiis separare, ut quasi titulis et indicibus, et, ut proprius loquar, argumentis ostenderem quid libri singuli continerent. Sed quid faciam, cum aliae prophetiae breves sint, aliae longae: ut saepe necessitate cogamur et plures in unum librum coarctare, et unam in multos dividere? Unde et nunc contra prophetas et prophetias, ad seniores quoque populi Israel et ad terram super quam inducuntur quatuor plagae pessimae, et de ligno vitis, quod cum fuerit abscisum, inutile est inter omnia ligna silvarum, catalogum etiam vitiorum Jerusalem volumus quarto libro comprehendere. Quem quia unius voluminis non patitur angustia, alteram partem ejus quinto volumini reservamus: prudentissimi lectoris", + "candidate_score": 0.593716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_4", + "bdc_text": "Bucer war Anfang Juni nach Straßburg zurückgekehrt , vgl. Rott , Corr. de Bucer , Liste 98. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_310", + "psc_text": "mortuorum, sed viventium (Matth. XXII, 32) . Unde et omnia corpora rotarum plena sunt oculis (Supra I). Et in psalmo dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam (Ps. XVIII, 1, 2) . Sol quoque et luna, 104 mare et flumina, montes et colles laudant Deum, et in suum circulum per annos singulos elementa volvuntur, coelorumque rationem in terris deprehendimus, ut antiquae legis ordinem conservantes volvantur et currant; et nihil novum cernamus super terram. Quod autem dicitur: Ipsum est animal, quod videram juxta fluvium Chobar (Eccles. I) , Scriptura demonstrat eadem nos debere intelligere in expositione animalis, quae supra intelleximus. (Vers. 18 seqq.) Et egressa est gloria Domini a limine Templi, et stetit super Cherubim. Et elevantes [Al. elevantia et exaltata] Cherubim alas suas, exaltati sunt a terra coram me. Et illis egredientibus, rotae quoque subsecutae sunt. Et", + "candidate_score": 0.591469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_4", + "bdc_text": "Bucer war Anfang Juni nach Straßburg zurückgekehrt , vgl. Rott , Corr. de Bucer , Liste 98. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_44", + "psc_text": "luna decurrit. Lucifer qui ipse vesper est, dum ad Orientem, et ad Occidentem rutilus micat, et noctis tenebras parvo temperat lumine, duobus annis eumdem conficit cursum: aliaque astra quatuor quae vocantur errantia, et quidquid fulget in coelo, segetum quoque et arborum, herbarumque varietates per quatuor tempora suis currunt rotis, nihilque aspicimus quod ante non fuerit. Gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur. Omnes torrentes vadunt in mare, et mare non ad impletur (Eccles. I, 6, 7) . Quare? quia ad fontes 18 suos de matrice abysso revertuntur. Evangeliorum autem, id est, quatuor animalium quae spirant, vivunt, intelligunt, si quis rotam cursumque consideret, in brevi tempore videbit mundum esse completum sermone Apostolico. Rota quoque in rota, vel duorum junctura Testamentorum est, quod indicat scala Jacob (Gen. XXVIII), et forceps Isaiae (Isai. VI), et gladius bis acutus: vel Evangelia sibi cohaerentia, quorum cursus et statura tendit ad coelum, paululumque quid", + "candidate_score": 0.5878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_127_129", + "bdc_text": "Zwa XV /3-4 , 1980 , S. 215-237 ) . - Lit. : Wilhelm Jensen , in :", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_2", + "psc_text": "insidiis, sed Scripturarum expositioni incumbere debeamus, aggrediar Ezechiel prophetam, cujus difficultatem Hebraeorum probat traditio. Nam nisi quis apud eos aetatem sacerdotalis ministerii, id est, tricesimum annum impleverit, nec principia Geneseos, nec Canticum Canticorum, nec hujus voluminis exordium et finem legere permittitur, ut ad perfectam scientiam, et mysticos intellectus, plenum humanae naturae tempus accedat. Quod opus si per Domini misericordiam ad calcem usque perduxero, transibo ad Jeremiam, qui in Lamentationibus suis, sub typo Jerusalem quatuor plagas mundi, quadruplici plangit alphabeto. (CAP. I) (Cap. I.--Vers. 1.) Et factum est in tricesimo anno, in quarto, in quinta mensis. Tricesimus annus non, ut plerique aestimant, aetatis prophetae dicitur, nec Jubilaei, qui est annus remissionis; sed a duodecimo anno Josiae regis Juda, quando inventus est liber Deuteronomii in templo Dei, usque ad quintum captivitatis annum Joachin cognomento Jechoniae, qui cum matre ductus est in Babylonem, et cum Daniele tribusque pueris, et Ezechiel (quae est tribus", + "candidate_score": 0.586676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_4", + "bdc_text": "Bucer war Anfang Juni nach Straßburg zurückgekehrt , vgl. Rott , Corr. de Bucer , Liste 98. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_301", + "psc_text": "Cumque praecepisset viro, qui indutus erat lineis, dicens: Sume ignem de medio rotarum, quae sunt inter Cherubim: ingressus ille stetit juxta rotam. Et extendit Cherub manum de medio Cherubim, ad ignem qui erat inter Cherubim, et sumpsit et dedit in manus ejus, qui indutus erat lineis. Qui accipiens egressus est, et apparuit in Cherubim similitudo manus hominis subtus pennas eorum. Vidente propheta, ingreditur vir, qui indutus erat talari veste vel linea, et ut LXX nunc interpretationem commutant, stola sancta, cum apud Hebraeos unus sermo habeatur BADDIM ( ), et caeteri interpretes in coepta translatione persistant. Ingreditur autem, ut secundo dicitur, in medio rotarum, quae sunt subter Cherubim; ut impleat manus suas igneis carbonibus. Qui cum esset ingressus, stetit tantum juxta rotam, et vel ob tristitiam puniendae Jerusalem, vel ob gloriae magnitudinem stupens, manum ad ignem ipse non misit, sed unus de Cherubim, id est, Cherub misit manum, et tulit ignem,", + "candidate_score": 0.583234, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_4", + "bdc_text": "Bucer war Anfang Juni nach Straßburg zurückgekehrt , vgl. Rott , Corr. de Bucer , Liste 98. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_45", + "psc_text": "quis rotam cursumque consideret, in brevi tempore videbit mundum esse completum sermone Apostolico. Rota quoque in rota, vel duorum junctura Testamentorum est, quod indicat scala Jacob (Gen. XXVIII), et forceps Isaiae (Isai. VI), et gladius bis acutus: vel Evangelia sibi cohaerentia, quorum cursus et statura tendit ad coelum, paululumque quid attingit in terra, et semper properans, ad excelsa festinat. De quibus et alibi dicitur: Lapides sancti volvuntur super terrant (Zach. IX, 16) ; ex quibus aedificatur coelestis Jerusalem. Hoc ipsum puto significare et illud quod in psalmo canitur: Vox tonitrui tui in rota (Psal. LXXVI, 19) . Et alibi: Quae inflammat rotam nativitatis (Jac. III, 6) . Quae testimonia, quem sensum in suis locis habeant, non hujus est temporis. Totum autem corpus et dorsa plena oculis approbabit, qui viderit nihil esse in Evangeliis quod non luceat, et splendore suo mundum illuminet, ut etiam quae parva putantur et vilia, Spiritus sancti", + "candidate_score": 0.57819, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_4", + "bdc_text": "Bucer war Anfang Juni nach Straßburg zurückgekehrt , vgl. Rott , Corr. de Bucer , Liste 98. .", + "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_25", + "psc_text": "annus. Quodque dicitur: Erat rota in rota, annum in anno significari putant. De quo alius poeta (Virgil. II Georg.): Atque in se sua per vestigia volvitur annus. Firmamenti etiam similitudinem crystallo comparatam, coelum hoc quod suspicimus intelligi volunt: sub quo volvuntur et transeunt quatuor animantia. Thronumque coloris sapphiri, et sedentem desuper hominem sub humana similitudine, imperium cuncta regentis omniaque habentis sub pedibus suis, omnipotentiae Dei describi autumant; dicique ad extremum: Haec visio similitudinis gloriae Dei: per quae quasi per picturam quamdam et 12 imaginem, providentiam demonstrari. Quodque pedes animantium recti esse dicantur, et planta pedis vituli, seu rotunda, terrena quaeque ad coelestia subvolare, et omnibus angulis amputatis, rotunditatem sequi, quae omnium figurarum pulcherrima est. Scintillas rutilantes, cuncta plena luminis indicare, et manus hominis sub pennis tam ipsius hominis, quam leonis, et vituli, et aquilae: ut ratio cuncta sustentet, ac de humilitate terrena ad coelestia sublevet. Haec et ad Evangelia et", + "candidate_score": 0.577429, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis", + "max_score": 0.717184, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_252", + "psc_text": "signatur. Hoc ut significaret ille baptismus, mare Rubrum fuit. Manna de coelo aperte ab ipso Domino exponitur. Patres vestri manducaverunt, inquit, manna in eremo, et mortui sunt. Quando enim viverent, cum figura praenuntiare vitam posset, vita esse non posset? Manducaverunt, inquit, manna, et mortui sunt; id est, manna quod manducaverunt non illos potuit de morte liberare: non quia ipsum manna mors eis fuit, sed quia eos a morte non liberavit. Ille enim liberaturus erat a morte, qui per manna figurabatur. De coelo certe manna veniebat, attendite quem figurabat: Ego sum, inquit, panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 49, 51) . Sicut studiosi autem et bene vigilantes verba dominica attendite, ut proficiatis et legere et audire noveritis. Eumdem, inquit, cibum spiritualem manducaverunt. Quid est, eumdem, nisi quia eum quem etiam nos? Video aliquantum esse ad promendum explicandumque difficile quod dicere institui: sed adjuvabor benevolentia vestra, haec mihi a Domino", + "candidate_score": 0.717184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_252", + "psc_text": "signatur. Hoc ut significaret ille baptismus, mare Rubrum fuit. Manna de coelo aperte ab ipso Domino exponitur. Patres vestri manducaverunt, inquit, manna in eremo, et mortui sunt. Quando enim viverent, cum figura praenuntiare vitam posset, vita esse non posset? Manducaverunt, inquit, manna, et mortui sunt; id est, manna quod manducaverunt non illos potuit de morte liberare: non quia ipsum manna mors eis fuit, sed quia eos a morte non liberavit. Ille enim liberaturus erat a morte, qui per manna figurabatur. De coelo certe manna veniebat, attendite quem figurabat: Ego sum, inquit, panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 49, 51) . Sicut studiosi autem et bene vigilantes verba dominica attendite, ut proficiatis et legere et audire noveritis. Eumdem, inquit, cibum spiritualem manducaverunt. Quid est, eumdem, nisi quia eum quem etiam nos? Video aliquantum esse ad promendum explicandumque difficile quod dicere institui: sed adjuvabor benevolentia vestra, haec mihi a Domino", + "candidate_score": 0.708289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_69_71", + "bdc_text": "1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_30", + "psc_text": "X. 12. Christus in Scripturis enuntiatus tribus modis. Christus et Ecclesia unus Christus. Sic ergo aliquando in Scripturis insinuatur Christus, ut intelligas Verbum aequale Patri. Sic aliquando, ut intelligas mediatorem; cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis (Joan. I, 14) : cum ille unigenitus per quem facta sunt omnia, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II, 6-8) . Sic autem aliquando, ut intelligas caput et corpus, exponente ipso Apostolo apertissime quod dictum est de viro et uxore in Genesi, Erunt, inquit, duo in carne una. Videte ipsum exponentem, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. Erunt enim, inquit, duo in carne una: et addidit, Sacramentum hoc magnum est. Et ne adhuc putaret quisquam in viro esse et uxore secundum naturalem utriusque sexus copulationem corporalemque mixturam: Ego autem dico, inquit, in Christo", + "candidate_score": 0.699753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_30", + "psc_text": "X. 12. Christus in Scripturis enuntiatus tribus modis. Christus et Ecclesia unus Christus. Sic ergo aliquando in Scripturis insinuatur Christus, ut intelligas Verbum aequale Patri. Sic aliquando, ut intelligas mediatorem; cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis (Joan. I, 14) : cum ille unigenitus per quem facta sunt omnia, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II, 6-8) . Sic autem aliquando, ut intelligas caput et corpus, exponente ipso Apostolo apertissime quod dictum est de viro et uxore in Genesi, Erunt, inquit, duo in carne una. Videte ipsum exponentem, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. Erunt enim, inquit, duo in carne una: et addidit, Sacramentum hoc magnum est. Et ne adhuc putaret quisquam in viro esse et uxore secundum naturalem utriusque sexus copulationem corporalemque mixturam: Ego autem dico, inquit, in Christo", + "candidate_score": 0.699665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_407_409", + "bdc_text": "Quicquid nos pro ecclesiarum sancta et christiana concordia molimur , hoc vos tribuitis metui a vi principum . Mentes , si sapitis , sinetis Christum iudicare , et quod fratres vestri in se haud malum quęrunt , vos ne adscrihatisadscribatis von Bucer korr. aus ( dem Entwurf entsprechendem ) adscribite. fini malo .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_410", + "psc_text": "disputatione de se praesumit: in Deo est tota spes. Neque enim meliores sumus Apostolo, qui dicit, Orate pro nobis. Orate, inquit, pro me, ut detur mihi sermo (Ephes. VI, 19) . Illum ergo pro nobis rogetis, in quo spem posuimus, ut de nostra disputatione gaudeatis. Tenete ista, fratres, obsecramus vos: per nomen ipsius Domini, per auctorem pacis, plantatorem pacis, dilectorem pacis, oramus vos, ut eum pacifice oretis, pacifice deprecemini; et memineritis esse filii ejus, a quo dictum est, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur (Matth. V, 9) . SERMO CCCLIX . De eo quod scriptum est in Ecclesiastico, cap. XXV, 2, Concordia fratrum, et amor proximorum, etc. De lite et concordia cum Donatistis. Habitus post collationem. 1. Tria excellentia. Concordia rara, quare. Prima lectio divinorum eloquiorum, de libro qui appellatur Ecclesiasticus, commendavit nobis tria quaedam excellentia et consideratione dignissima, concordiam fratrum, et amorem proximorum, et virum ac mulierem sibi consentientes.", + "candidate_score": 0.685794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_170_172", + "bdc_text": "eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos . Alterum , salva doctrina iustificationis , hoc est toto evangelio , omnem nos ferre posse disciplinam , quoslibet in ecclesia ordines , omnes ceremonias , modo fidei serviant , non officiant . Haec tot ęditis libris professi omnes sumus , et nec Romano nec aliis episcopis quicquam detraxissemus semper , si illam , quam verbis pollicentur , pastoralem curam vere et iuxta verbum domini voluissent praestare .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_233", + "psc_text": "Non est enim hoc sanitatis certum consilium, sed malevolentiae vanum solatium. An forte attendunt multos etiam in ipsis honoribus ecclesiasticis praepositorum et ministrorum non congruenter vivere sermonibus et Sacramentis, quae per eos populis ministrantur? O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et tanto ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea quae dicunt non faciunt (Matth. XXIII, 3): et traditorem suum tolerans usque in finem, etiam ad evangelizandum cum caeteris misit. Tam sunt autem isti absurdi et praeposteri et miseri, qui praepositorum suorum malos mores imitari eligunt, quam per eos praedicata Domini praecepta servare; quam si quisquam viator remanendum sibi esse existimet in itinere, cum viderit milliaria lapidea litteris plena viam docere, et non ambulare. Cur enim non potius, si pervenire desiderat, tales comites intuetur et consequitur, qui et viam bene demonstrant, et in ea perseveranter atque alacriter ambulant? Quod si isti desint,", + "candidate_score": 0.683772, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_5", + "psc_text": "justitiam, secundum quam gerat aliquid, ipse juste gerit. Videt intus, agit foris. Unde videt intus, si nihil sibi praesto est? Quia ipse in parte positus est, ad eamdem partem non perveniet alterius cogitatio? Cum autem idem videas mente tu hic positus, quod videt ille tam longe positus, et totum tibi luceat, totum illi videatur; quia ea quae divina et incorporea sunt, ubique sunt tota; crede Verbum totum in Patre, totum in utero. Crede enim hoc de Verbo Dei, qui est Deus apud Deum. CAPUT III. 3. Alius modus quo Christus commendatur ut Deus et homo. Sed audi jam aliam insinuationem, alium modum insinuandi Christum, quem Scriptura praedicat. Ea enim quae dixi, dicta sunt ante assumptam carnem. Nunc autem audi illud quod modo praedicat Scriptura: Verbum, inquit, caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Nam qui dixerat, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et", + "candidate_score": 0.678129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_286_288", + "bdc_text": "De sacramentis videtur vobis crasse errare , sed Christo iudice cognoscetis hunc virum in his adserendis nihil aliud spectare , quam ut verbum et promissio Christi suo loco habeatur . Fructum omnem sacramentorum uni benevolentiae dei et fidei , qua benevolentiam istam in Christo oblatam excipimus , tribuit . Ista ut ostenderem vobis , ascenderam ad vos hinc biennioBucer hatte Anfang Mai 1533 Zürich besucht ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_0", + "psc_text": "SERMO CCCXLI . De eo quod Christus tribus modis in Scripturis intelligitur; contra Arianos habitus . CAPUT PRIMUM. 1. Christus in Scripturis dictus tribus modis. Dominus noster Jesus Christus, fratres, quantum animadvertere potuimus paginas sanctas, tribus modis intelligitur et nominatur, quando praedicatur, sive per Legem et Prophetas, sive per Epistolas apostolicas, sive per fidem rerum gestarum, quas in Evangelio cognoscimus. Primus modus est, secundum Deum et divinitatem illam Patri coaequalem atque coaeternam ante assumptionem carnis. Alter modus est, cum assumpta carne jam idem Deus qui homo, et idem homo qui Deus, secundum quamdam suae excellentiae proprietatem, qua non caeteris coaequatur hominibus, sed est mediator et caput Ecclesiae, esse legitur et intelligitur. Tertius modus est quodam modo totus Christus, in plenitudine Ecclesiae, id est, caput et corpus, secundum plenitudinem perfecti cujusdam viri, in quo viro singuli membra sumus. Quod credentibus praedicatur, et prudentibus agnoscibile offertur. Non omnia testimonia Scripturarum tam multa", + "candidate_score": 0.6751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_323", + "bdc_text": "Iam si velitis vos frustra , imo cum pernicie ecclesiarum pugnam resuscitare , et id falsis criminibus , tum imperfecta confessione ventatis de sacramentis , ne dubitetis , deus aderit ecclesiae suae , ut qualitercumque cęptam concordiam ei tueatur et vestros conatus vobis maxime perniciosos faciat .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_394", + "psc_text": "collationem cum Donatistis, II. 1. Pacis conciliandae cura catholicis episcopis. Vinci nolens a veritate, vincitur ab errore. Curam nostram pro vobis, et pro inimicis nostris et vestris, et pro salute omnium, pro quiete, pro pace communi, pro unitate quam Dominus jussit, Dominus diligit, adjuvent preces Sanctitatis vestrae, ut de illa identidem et ad vos loquamur, et vobiscum gaudeamus. Etenim de pace et charitate loqui, si semper amamus, semper debemus. Multo magis ergo isto tempore, quando pax sic amatur, ut in periculo ejus amandae et tenendae constituti illi, quibus malum pro malo non reddimus, et cum quibus, sicut scriptum est, odio habentibus pacem sumus pacifici, et quia pacem loquimur eis, debellare nos volunt gratis (Psal. CXIX, 7). Illi ergo qui tales sunt, periclitantur inter amorem pacis et confusionem pudoris: nec id agunt, cum vinci nolunt, ut invicti sint. Qui enim vinci a veritate nolunt, ab errore vincuntur. O si eos charitas", + "candidate_score": 0.666188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_15_17", + "bdc_text": "diligam ergo et observem vos , necesse est . De caussa sacramentaria : Pridem videre mihi visus sum nos in hocnos in E von späterer Hand ergänzt ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_439", + "psc_text": "sacramenta novit; paganus est, Judaeus est; est tamen proximus, quia homo est: si amas et ipsum, accessisti et ad aliam dilectionem alio dono, et sic sunt in te duo, Concordia fratrum, et amor proximorum. Ex his omnibus concordiam tenentibus cum fratribus et amantibus proximum, constat Ecclesia devota Christo, et subdita viro, ut fiat tertium, Vir et mulier sibi consentientes (Eccli. XXV, 2) . Unde admonemus Charitatem vestram, et vos exhortamur in Domino, praesentia contemnatis, fratres mei, quae non vobiscum moriendo portatis: caveatis peccata, caveatis iniquitates, caveatis saeculares cupiditates. Tunc enim est fructus noster in nobis integer, et merces nostra apud Dominum plena gaudiorum. Nam etsi dicimus quod dicendum est, etsi praedicamus quod praedicandum est, et solvimus nos apud Dominum in conspectu Domini, quia non tacuimus quod timemus, non tacuimus quod amamus, ut super quem venerit gladius vindictae dominicae, quid speculatori imputet non inveniat: tamen nolumus mercedem nostram securam esse vobis", + "candidate_score": 0.666164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_7_9", + "bdc_text": "Unum vobis in domino cor et mihi vobiscum . Condonabitis igitur hoc occupationibus meis , quod unis vobis ad ternas literas respondeo idque paucis . Requiritis siquidem et ipsi brevitatem et simplicitatem .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_393", + "psc_text": "Domino pietatem, fratribus charitatem. Crescant enim eleemosynae nostrae, quibus exaudiantur facilius orationes nostrae. Hospitalitatem sectamini. Tempus est: servi Dei veniunt. Tempus est, occasio est, quare perit? Attende quid habes in coenaculo domus tuae. Attende et sursum quid reponas, quid tibi serves, de quo thesauro solo securus es. Pone sursum, commenda non servo tuo, sed Domino tuo. Numquid illic times ne fur obrepat, ne effractor invadat, ne hostis turbulentus eripiat? Fac ut habeas quod tibi reddatur. Nec hoc tibi redditur, quod posueris. Feneratorem te vult Dominus, sed suum, non proximi tui. SERMO CCCLVIII . De pace et charitate. Carthagine habitus, ante collationem cum Donatistis, II. 1. Pacis conciliandae cura catholicis episcopis. Vinci nolens a veritate, vincitur ab errore. Curam nostram pro vobis, et pro inimicis nostris et vestris, et pro salute omnium, pro quiete, pro pace communi, pro unitate quam Dominus jussit, Dominus diligit, adjuvent preces Sanctitatis vestrae, ut de illa", + "candidate_score": 0.661357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_456_458", + "bdc_text": "Haec non scribo , quod velim invitos pertrahere ad colloquium , sed quod videtur fatendum esse apud vos , quam ego putem olim magnam caussam fore vobis magni incommodi et non vobis solis . Dominus id avertat et custodiat nos in suis placitis . Amen .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_324", + "psc_text": "Utinam qui sic fuerat, vel quae sic fuerat, non sit ulterius. Utinam verba ista infuderim, et non effuderim. Totum sperandum est de misericordia Dei: quia qui terret, contristat; qui contristat, consolatur; sed si qui contristatus est, emendatur. SERMO CCCLV . De Vita et Moribus clericorum suorum, I. CAPUT PRIMUM. 1. Curandum ut bona sit non solum conscientia, sed etiam fama. Propter quod volui et rogavi hesterno die, ut hodie frequentius conveniretis, hoc est quod dicturus sum. Vobiscum hic vivimus, et propter vos vivimus: et intentio votumque nostrum est, ut apud Christum vobiscum sine fine vivamus. Credo autem ante oculos vestros esse conversationem nostram; ut et nos dicere fortassis audeamus, quamvis illi multum impares, quod dixit Apostolus, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (I Cor. IV, 16) . Et ideo nolo ut aliquis de nobis inveniat male vivendi occasionem. Providemus enim bona, ut ait idem apostolus, non solum coram Deo,", + "candidate_score": 0.661041, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_167_169", + "bdc_text": "Bucers Gutachten ( Pollet , Bucer II 509-518 ) . : Alterum , rationem conciliandi ecclesias quaerendam esse per bonos aliquos et cordatos viros , qui primum parvo numero utrinque coëuntes de controversiis religionis dispiciant . Diserte addidi hanc commentationem praeambulam nullis posse permitti , qui sint e vulgo ecclesiasticorum huius temporis ;", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_386", + "psc_text": "leniterque tractandi sunt. Nemo suscipiat cum aliquo litem, nemo velit nunc vel ipsam suam fidem altercando defendere, ne de lite scintilla nascatur, ne quaerentibus occasionem occasio praebeatur. Prorsus convicium audis, tolera, dissimula, praeteri. Memento curandum. Videte quam blandi sunt medici eis quos etiam mordaciter curant. Audiunt convicium, praebent medicamentum, nec reddunt convicium convicio. Verbum sit verbo: ut unus sit curandus, alter curat: non duo litigantes. Fertote, obsecro, fratres mei. Sed non fero, inquit, quia blasphemat Ecclesiam. Hoc te rogat Ecclesia, ut feras, quia blasphematur Ecclesia. Detrahit, inquit, episcopo meo; crimen dicit in episcopum meum, et taceo? Crimen dicat, et tace; non agnoscendo, sed ferendo. Hoc praestas episcopo tuo, si pro illo tempore non miscearis. Intellige tempus, habeto consilium. Deum tuum quanti blasphemant? Tu audis, et ille non audit? tu nosti, et ille non novit? Et tamen facit oriri solem super bonos et malos, et pluit super justos et injustos (Matth.", + "candidate_score": 0.659104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_468_470", + "bdc_text": "Sed eadem vos ipsos quoque monete! Ecclesia Christi non intra Helvetiorum fines concludenda est . Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis . Valete in domino et ne dubitate me ita colere et amare vos ut semper .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_440", + "psc_text": "Dominum plena gaudiorum. Nam etsi dicimus quod dicendum est, etsi praedicamus quod praedicandum est, et solvimus nos apud Dominum in conspectu Domini, quia non tacuimus quod timemus, non tacuimus quod amamus, ut super quem venerit gladius vindictae dominicae, quid speculatori imputet non inveniat: tamen nolumus mercedem nostram securam esse vobis perditis, sed vobis inventis. Nam et apostolus Paulus securus erat de mercede sua, et tamen quid ait populo? Nunc vivimus, si vos statis in Domino (I Thess. III, 8) . Loquor vobis et Charitati vestrae, secundum jussionem Domini, patres et fratres. Loquor etiam pro fratre meo episcopo vestro, cujus gaudium esse debetis, obediendo Domino Deo nostro. Certe in nomine Dei facta est vobis haec ecclesia opera ipsius, per fidelium fratrum collationes beneficas, misericordes, devotas. Facta est vobis haec ecclesia: sed vos magis estis Ecclesia. Facta est vobis, quo corpora vestra intrent: sed mentes vestrae debent esse, quo Deus intret. Honorastis", + "candidate_score": 0.656596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_266_268", + "bdc_text": "hoc nomine intelligit . Dolet , quid autem faciam ? Vos quoque dum formis uti scripturae et patrum detrectatis , aliud illi de vobis persuadere non possum .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_0", + "psc_text": "SERMO CCCXLI . De eo quod Christus tribus modis in Scripturis intelligitur; contra Arianos habitus . CAPUT PRIMUM. 1. Christus in Scripturis dictus tribus modis. Dominus noster Jesus Christus, fratres, quantum animadvertere potuimus paginas sanctas, tribus modis intelligitur et nominatur, quando praedicatur, sive per Legem et Prophetas, sive per Epistolas apostolicas, sive per fidem rerum gestarum, quas in Evangelio cognoscimus. Primus modus est, secundum Deum et divinitatem illam Patri coaequalem atque coaeternam ante assumptionem carnis. Alter modus est, cum assumpta carne jam idem Deus qui homo, et idem homo qui Deus, secundum quamdam suae excellentiae proprietatem, qua non caeteris coaequatur hominibus, sed est mediator et caput Ecclesiae, esse legitur et intelligitur. Tertius modus est quodam modo totus Christus, in plenitudine Ecclesiae, id est, caput et corpus, secundum plenitudinem perfecti cujusdam viri, in quo viro singuli membra sumus. Quod credentibus praedicatur, et prudentibus agnoscibile offertur. Non omnia testimonia Scripturarum tam multa", + "candidate_score": 0.651189, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_199", + "bdc_text": "Scilicet inutile et perniciosum institutum est , si quis peccata sua fateatur sacerdoti , ut et legem et evangelium dei melius discens in poenitentia et fide proficiatVgl. ebd. , Z. 108f. ?", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_233", + "psc_text": "Non est enim hoc sanitatis certum consilium, sed malevolentiae vanum solatium. An forte attendunt multos etiam in ipsis honoribus ecclesiasticis praepositorum et ministrorum non congruenter vivere sermonibus et Sacramentis, quae per eos populis ministrantur? O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et tanto ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea quae dicunt non faciunt (Matth. XXIII, 3): et traditorem suum tolerans usque in finem, etiam ad evangelizandum cum caeteris misit. Tam sunt autem isti absurdi et praeposteri et miseri, qui praepositorum suorum malos mores imitari eligunt, quam per eos praedicata Domini praecepta servare; quam si quisquam viator remanendum sibi esse existimet in itinere, cum viderit milliaria lapidea litteris plena viam docere, et non ambulare. Cur enim non potius, si pervenire desiderat, tales comites intuetur et consequitur, qui et viam bene demonstrant, et in ea perseveranter atque alacriter ambulant? Quod si isti desint,", + "candidate_score": 0.650748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_195", + "bdc_text": "Ego vero non parvo , quod vel ipsi ad ecclesiarum concordiam plusculum propenderetis vel fratres vestri observantissimos et amantissimos audiretis .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_411", + "psc_text": "2, Concordia fratrum, et amor proximorum, etc. De lite et concordia cum Donatistis. Habitus post collationem. 1. Tria excellentia. Concordia rara, quare. Prima lectio divinorum eloquiorum, de libro qui appellatur Ecclesiasticus, commendavit nobis tria quaedam excellentia et consideratione dignissima, concordiam fratrum, et amorem proximorum, et virum ac mulierem sibi consentientes. Bona haec sunt plane, jucunda et laudabilia in rebus humanis; sed in divinis rebus multo potentiora. Quis est enim qui non congaudet concordibus fratribus? Et quod dolendum est, in rebus humanis tam magna res rara est: res ab omnibus laudatur, a paucissimis custoditur. Beati qui in se ipsis amplectuntur, quod etiam in aliis laudare coguntur. Nulli fratres non laudant concordantes fratres. Et unde fratres concordes esse difficile est? Quia litigant de terra, quia volunt esse terra. Audivit enim ab initio peccator homo, Terra es, et in terram ibis (Gen. III, 19) . Unde discutiamus et perscrutemur vocem, quam justus debet", + "candidate_score": 0.650192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_203", + "bdc_text": "Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_149", + "psc_text": "ipse tecum ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente diligat Deum; quia non aliter recte diligis et te ipsum, nisi quia sic diligis Deum, ut non propterea minus eum diligas, quia converteris vel ad te ipsum. Si autem quamvis intra te ipsum nulla irritaris cupiditate (quod quidem de se quis audeat gloriari?), tamen si te ipsum in te ipso diligis, et de te ipso tibi places, hoc ipsum vehementius timere debes, quia nihil times. Non enim quacumque dilectione foras mittendus est timor, sed recta dilectione qua tota diligimus Deum, et propterea proximum, ut sic et ipse diligat Deum. Se autem in se diligere, et sibi placere, non est justitiae charitas, sed superbiae vanitas. Ac per hoc Apostolus justa reprehensione percussit se ipsos amantes et sibi placentes (II Tim. III, 1-5). Perfecta ergo charitas foras mittit timorem. Sed ea dicenda est charitas, quae non est vilitas. Quid autem vilius", + "candidate_score": 0.649692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_415", + "bdc_text": "Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_60", + "psc_text": "Utraque enim castitas habet apud Deum meritum: etsi virginalis major est, conjugalis minor; tamen utraque grata est Deo, quia donum est Dei. Ad vitam aeternam omnes perveniunt; sed in vita aeterna non omnes eumdem honorem, eamdem dignitatem, idem meritum comparant. Sic erit vita aeterna et regnum Dei, quomodo, similitudinis causa, quod dicimus coelum. In coelo sunt omnia sidera: sic et in regno Dei omnes erunt boni fideles. Vita aeterna par erit omnibus: non enim ibi alius plus vivit, alius minus; quando omnes sine fine victuri sumus. Ipse est denarius quem accepturi sunt operarii, sive qui in vinea mane laboraverunt, sive qui ad horam undecimam venerunt (Id. XX, 9, 10): denarius ille vita aeterna est, quae omnibus par est. Sed intuemini coelum, recordamini Apostolum: Alia corpora coelestia, et alia terrestria. Alia gloria solis, et alia gloria lunae, et alia gloria stellarum; stella enim a stella differt in gloria: sic et resurrectio", + "candidate_score": 0.648393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_203", + "bdc_text": "Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_157", + "psc_text": "ignis occidere (Luc. XII, 4, 5). Est autem alius timor Domini, castus, permanens in saeculum saeculi (Psal. XVIII, 10) . Non ergo eum perfecta charitas foras mittit, alioquin non permaneret in saeculum saeculi: nec frustra, cum dictum esset, Timor Domini, additum est castus; atque ita conjunctum est, permanens in saeculum saeculi. Quare, nisi quia ille timor, quem foras charitas mittit, propterea pungit animam, ne amittatur aliquid, quod in creatura diligitur, vel ipsa salus et requies corporalis, aut aliquid tale post mortem? Propterea enim timentur et apud inferos poenae et dolores ac tormenta gehennarum. Cum vero cavet anima, ne Deus illam desertus deserat, timor est castus permanens in saeculum saeculi. De quo latius dicerem, nisi sermo jam longior et meis senilibus viribus, et vestrae fortasse satietati parcere cogeret. SERMO CCCXLIX . De Charitate, et de caeco illuminato, I. CAPUT PRIMUM. 1. Charitas alia divina, alia humana. Charitas humana, alia licita, alia", + "candidate_score": 0.648324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_63", + "bdc_text": "Haec , gratia domino , concors iam est ecclesiastarumecclesiastarum von Bucer dem Entwurf entsprechend korr.", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_393", + "psc_text": "Domino pietatem, fratribus charitatem. Crescant enim eleemosynae nostrae, quibus exaudiantur facilius orationes nostrae. Hospitalitatem sectamini. Tempus est: servi Dei veniunt. Tempus est, occasio est, quare perit? Attende quid habes in coenaculo domus tuae. Attende et sursum quid reponas, quid tibi serves, de quo thesauro solo securus es. Pone sursum, commenda non servo tuo, sed Domino tuo. Numquid illic times ne fur obrepat, ne effractor invadat, ne hostis turbulentus eripiat? Fac ut habeas quod tibi reddatur. Nec hoc tibi redditur, quod posueris. Feneratorem te vult Dominus, sed suum, non proximi tui. SERMO CCCLVIII . De pace et charitate. Carthagine habitus, ante collationem cum Donatistis, II. 1. Pacis conciliandae cura catholicis episcopis. Vinci nolens a veritate, vincitur ab errore. Curam nostram pro vobis, et pro inimicis nostris et vestris, et pro salute omnium, pro quiete, pro pace communi, pro unitate quam Dominus jussit, Dominus diligit, adjuvent preces Sanctitatis vestrae, ut de illa", + "candidate_score": 0.647164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_309_311", + "bdc_text": "In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta . Vehementer vereor , ne quid ipsi vobis detis incommodi .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_150", + "psc_text": "Se autem in se diligere, et sibi placere, non est justitiae charitas, sed superbiae vanitas. Ac per hoc Apostolus justa reprehensione percussit se ipsos amantes et sibi placentes (II Tim. III, 1-5). Perfecta ergo charitas foras mittit timorem. Sed ea dicenda est charitas, quae non est vilitas. Quid autem vilius quam homo sine Deo? Ecce quid amat, qui se ipsum non in Deo, sed in se ipso amat. Recte huic dicitur, Noli altum sapere, sed time (Rom. XI, 20) . Quia enim altum sapit, et ideo non timet, utique perniciose non timet, qui non in solido collocatur, sed flatu superbiae ventilatur. Neque mitis et pius est, qui se ipsum in se ipso amat et laudat: sed elatus et ferox, non novit dicere, In Domino laudabitur anima mea; audiant mites, et jucundentur (Psal. XXXIII, 3) . Quid enim boni amat, qui forte hoc ipsum propter hoc ipsum amat nihil timere? Potest", + "candidate_score": 0.646654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_229_231", + "bdc_text": "Nunc , cum eos , qui fugerunt , rex revocat data venia , excipiuntur sacramentariiBucer bezieht sich offenbar auf die im Edikt von Coucy vom 16 . Juli 1535 erlassene Amnestie für geflüchtete Protestanten , von der die \"Sakramentierer\" ausdrücklich ausgeschlossen wurden ; vgl . Seidel 111f. .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_188", + "psc_text": "Optime autem sequitur, et dicit: Etenim benedictionem dabit, qui legem dedit (Psal. LXXXIII, 11, 6, 7, 8) . Ad hoc enim lex data est, ut vulnera ostenderet peccatorum, quae gratiae benedictio sanaret. Ad hoc lex data est, ut superbo infirmitatem suam notam faceret, infirmo poenitentiam suaderet. Ad hoc lex data est, ut diceremus in convalle plorationis, Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis: et cum ipso ploratu clamaremus, Infelix ego homo! quis me liberabi de corpore mortis hujus? et succurreret nobis, exaudiente illo qui erigit elisos, solvit compeditos, illuminat caecos (Psal. CXLV, 7, 8), gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. VII, 23, 25) . CAPUT II. 2. Tria poenitentiae genera. Prima poenitentia, ante Baptismum. Tres sunt autem actiones poenitentiae, quas mecum vestra Eruditio recognoscit. Sunt enim usitatae in Ecclesia Dei, et diligenter attendentibus notae.", + "candidate_score": 0.645602, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_309_311", + "bdc_text": "In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta . Vehementer vereor , ne quid ipsi vobis detis incommodi .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_147", + "psc_text": "charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) . Dixit sane, et veraciter dixit. Si ergo habere non vis timorem, prius vide utrum jam perfectam habeas charitatem, quae foras mittit timorem. Si vero ante istam perfectionem timor excluditur, superbia inflat, non charitas aedificat. Nam sicut in bona valetudine fames non fastidio, sed cibo pellitur; ita in bona mente timor non vanitate, sed charitate pellendus est. CAPUT II. 2. Timore carere, qua dilectione contingat, discutiendum. Discute itaque conscientiam tuam, quisquis timere jam non vis. Noli superficiem compalpare, descende in te, penetra interiora cordis tui. Rimare diligenter, utrum nulla ibi vena venenata tabificum amorem saeculi sugat et sorbeat, utrum nulla carnalis voluptatis movearis et capiaris illecebra, nulla inani jactantia tumidus extollaris, nulla cura vanitatis exaestues: audeas nuntiare purum ac liquidum te videre, quidquid latebrarum in conscientia perscrutaris, a factis, a dictis, a cogitationibus pravis; si jam iniquitatis diligentia non fatigat, utrum aequitatis", + "candidate_score": 0.645349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_166_168", + "bdc_text": "Respondi igitur duoVgl . Bucers Gutachten ( Pollet , Bucer II 509-518 ) . : Alterum , rationem conciliandi ecclesias quaerendam esse per bonos aliquos et cordatos viros , qui primum parvo numero utrinque coëuntes de controversiis religionis dispiciant .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_386", + "psc_text": "leniterque tractandi sunt. Nemo suscipiat cum aliquo litem, nemo velit nunc vel ipsam suam fidem altercando defendere, ne de lite scintilla nascatur, ne quaerentibus occasionem occasio praebeatur. Prorsus convicium audis, tolera, dissimula, praeteri. Memento curandum. Videte quam blandi sunt medici eis quos etiam mordaciter curant. Audiunt convicium, praebent medicamentum, nec reddunt convicium convicio. Verbum sit verbo: ut unus sit curandus, alter curat: non duo litigantes. Fertote, obsecro, fratres mei. Sed non fero, inquit, quia blasphemat Ecclesiam. Hoc te rogat Ecclesia, ut feras, quia blasphematur Ecclesia. Detrahit, inquit, episcopo meo; crimen dicit in episcopum meum, et taceo? Crimen dicat, et tace; non agnoscendo, sed ferendo. Hoc praestas episcopo tuo, si pro illo tempore non miscearis. Intellige tempus, habeto consilium. Deum tuum quanti blasphemant? Tu audis, et ille non audit? tu nosti, et ille non novit? Et tamen facit oriri solem super bonos et malos, et pluit super justos et injustos (Matth.", + "candidate_score": 0.645212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_415", + "bdc_text": "Igitur coitione in nomine Christi nihil habebunt in hac vita expetibilius .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_59", + "psc_text": "Joseph circa conjugem suam, cui corpore non erat mixtus, sed tamen fide jam fuerat copulatus. Venit ergo et virgo in falsam suspicionem: sed sicut pro Susanna adfuit in Daniele Spiritus, sic pro Maria adfuit angelus. Ad Joseph inquit angelus: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam: quod enim de ea nascitur, de Spiritu sancto est (Matth. I, 18-20) . Ablata suspicio est, quia inventa redemptio est. 4. Virginum et conjugatarum castitas, praemium inaequale, sed aeternum utraque habet. Jugum Christi lene et sarcina levis amantibus. Gaudebant paulo ante conjugatae ad Susannam, gaudeant virgines ad Mariam: utraeque teneant castitatem; illae conjugalem, illae virginalem. Utraque enim castitas habet apud Deum meritum: etsi virginalis major est, conjugalis minor; tamen utraque grata est Deo, quia donum est Dei. Ad vitam aeternam omnes perveniunt; sed in vita aeterna non omnes eumdem honorem, eamdem dignitatem, idem meritum comparant. Sic erit vita aeterna et regnum Dei, quomodo, similitudinis causa,", + "candidate_score": 0.64213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_231_233", + "bdc_text": "vgl . Seidel 111f. . At quae huius in nostris responsis caussa ? Cum Philippus meam probet in sententia eucharistiae moderationem et ego concordiam in re esse inter nos profitear ?", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_26", + "psc_text": "sum qui sum; et secundum quod dictum est, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob (Exod. III, 14, 15, 6) : sic tenebitis, et quod in ejus natura est, et quod in ejus misericordia. Arbitror satis esse dictum de illo etiam modo, quo Dominus noster Jesus Christus Salvator noster caput Ecclesiae mediator factus, per quem reconciliamur Deo, Deus et homo insinuatur in Scripturis. CAPUT IX. 11. Christus tertio modo intelligitur caput et corpus. Tertius modus est, quomodo totus Christus secundum Ecclesiam, id est, caput et corpus praedicetur. Etenim caput et corpus unus est Christus: non quia sine corpore non est integer, sed quia et nobiscum integer esse dignatus est, qui et sine nobis semper est integer, non solum in eo quod Verbum est unigenitus Filius aequalis Patri, sed et in ipso homine quem suscepit, et cum quo simul Deus et homo est. Verumtamen, fratres, quomodo corpus ejus", + "candidate_score": 0.641697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106_108", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr . aus tenentur , dann gestrichen und richtig wiederholt. scholasticorum , sed depravatis .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_233", + "psc_text": "Non est enim hoc sanitatis certum consilium, sed malevolentiae vanum solatium. An forte attendunt multos etiam in ipsis honoribus ecclesiasticis praepositorum et ministrorum non congruenter vivere sermonibus et Sacramentis, quae per eos populis ministrantur? O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et tanto ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea quae dicunt non faciunt (Matth. XXIII, 3): et traditorem suum tolerans usque in finem, etiam ad evangelizandum cum caeteris misit. Tam sunt autem isti absurdi et praeposteri et miseri, qui praepositorum suorum malos mores imitari eligunt, quam per eos praedicata Domini praecepta servare; quam si quisquam viator remanendum sibi esse existimet in itinere, cum viderit milliaria lapidea litteris plena viam docere, et non ambulare. Cur enim non potius, si pervenire desiderat, tales comites intuetur et consequitur, qui et viam bene demonstrant, et in ea perseveranter atque alacriter ambulant? Quod si isti desint,", + "candidate_score": 0.638246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_308_310", + "bdc_text": "Februar 1535 ( vgl. oben Nr. 556 , 11-18 ) . In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur . Magna est securitas non suis viribus fulta .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_147", + "psc_text": "charitas foras mittit timorem (I Joan. IV, 18) . Dixit sane, et veraciter dixit. Si ergo habere non vis timorem, prius vide utrum jam perfectam habeas charitatem, quae foras mittit timorem. Si vero ante istam perfectionem timor excluditur, superbia inflat, non charitas aedificat. Nam sicut in bona valetudine fames non fastidio, sed cibo pellitur; ita in bona mente timor non vanitate, sed charitate pellendus est. CAPUT II. 2. Timore carere, qua dilectione contingat, discutiendum. Discute itaque conscientiam tuam, quisquis timere jam non vis. Noli superficiem compalpare, descende in te, penetra interiora cordis tui. Rimare diligenter, utrum nulla ibi vena venenata tabificum amorem saeculi sugat et sorbeat, utrum nulla carnalis voluptatis movearis et capiaris illecebra, nulla inani jactantia tumidus extollaris, nulla cura vanitatis exaestues: audeas nuntiare purum ac liquidum te videre, quidquid latebrarum in conscientia perscrutaris, a factis, a dictis, a cogitationibus pravis; si jam iniquitatis diligentia non fatigat, utrum aequitatis", + "candidate_score": 0.638008, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_418", + "bdc_text": "Vae nobis , si de Christo non possumus colloqui sine contentionibus !", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_169", + "psc_text": "carpentes: reprehensuri sunt nos procul dubio, atque dicturi, si viderint nos ista humana, ista terrena contemnere: Quid pateris? quid insanis? Turba illa est contradicens, ne caecus clamet. Et aliquanti christiani sunt, qui prohibent vivere christiane: quia et illa turba cum Christo ambulabat, et vociferantem hominem ad Christum ac lucem desiderantem ab ipsius Christi beneficio prohibebat. Sunt tales christiani: sed vincamus illos, vivamus bene; et ipsa vita sit vox nostra ad Christum. Stabit; quia stat. CAPUT VI. 6. Christi transitus. Nam et ibi mysterium magnum est. Transiens erat ille, quando ille clamabat: quando sanavit, stetit. Transitus Christi intentos nos faciat ad clamandum. Quis est transitus Christi? Quidquid pro nobis temporaliter pertulit, transitus ejus est. Natus est, transiit: numquid adhuc nascitur? Crevit, transiit: numquid adhuc crescit? Suxit: numquid adhuc sugit? Defessus dormivit: numquid adhuc dormit? Manducavit et bibit: numquid adhuc facit? Postremo prensus est, vinctus est, verberatus est, spinis coronatus est, alapis", + "candidate_score": 0.636116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_330_332", + "bdc_text": "Alia tempora sunt , amplior crucis Christi cognitio ; debacchatum satis est . Modo Philippus Philipp Melanchthon .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_273", + "psc_text": "fuit. In illa extenditur Apostolus, cum dicit: Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) . Ergo deficiat Amalech, vincatur, et non impediat transitum populi Dei. Si dimittis manus a bono opere, a cruce Christi; praevalebit Amalech. Tamen noli omni modo aut continuo te fortem futurum putare, aut penitus desperando deficere. Alternatio enim illa defectus et fortitudinis in manibus servi Dei Moysi, forte alternatio tua fuit. Aliquando enim in tentationibus deficis, sed non succumbis. Deponebat ille paulum manus, non omnino ruebat. Si dicebam, Motus est pes meus; ecce misericordia tua, Domine, adjuvabat me (Psal. XCIII, 18) . Noli ergo timere: adest in itinere auxiliator, qui in Aegypto non defuit liberator. Noli timere, aggredere viam, praesume securus. Aliquando ille deponebat manus, aliquando erigebat; tamen victus est Amalech (Exod. XVII, 11-13). Rebellare potuit, superare non potuit. CAPUT II. 7. Altera poenitentia, quae omnium est, ac quotidiana. Medicina et pactum in", + "candidate_score": 0.634565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_300", + "psc_text": "vacuum gratiam Dei recipiatis (II Cor. VI, 1) . Sufficit enim praeteritum tempus voluntates gentium consummasse. Audite et apostolum Paulum: Humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae. Sicut enim exhibuistis membra vestra servire immunditiae et iniquitati ad injustitiam: sic nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem (Rom. VI, 19) . SERMO CCCLIV . Ad Continentes habitus: quo eos primum adversus obtrectatores et invidos corroborat, tum deinde superbiam cavere jubet . CAPUT PRIMUM. 1. Christi membra in mundi odium, uti praedixit ipse, necesse est incurrant. Hoc admonuit Dominus, cum Evangelium legeretur, quoniam qui credit in eum, credit in illum qui eum misit (Joan. XII, 44). Missum esse ad nos Salvatorem mundi, fides verissima tenet: quoniam Christum ipse praedicat Christus, hoc est corpus Christi toto orbe diffusum. In coelis enim ille erat, et saevienti in terra persecutori dicebat, Quid me persequeris (Act. IX, 4) ? Ubi Dominus sic expressit et hic se", + "candidate_score": 0.633901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_170", + "bdc_text": "eos adhibendos esse , qui vita probarint se vere religiosos .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_127", + "psc_text": "Si vis, inquit, venire ad vitam, serva mandata: videlicet hoc intelligi volens, quoniam quae vita aeterna non est, nec vita dicenda est; quia vera vita nonnisi aeterna est. Hinc et Apostolus, cum eleemosynarum consilium dandum divitibus admoneret, Divites sint, inquit, in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam (I Tim. VI, 18, 19) . Quam dixit veram vitam, nisi aeternam vitam, quae sola vita dicenda est, quia sola beata est? Nam utique illi divites, quibus praecipiendum esse dicebat ut apprehenderent veram vitam, in abundantia divitiarum habebant istam vitam: quam tamen Apostolus si veram vitam esse judicaret, non diceret, Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam: nihil aliud admonens, nisi non esse veram vitam divitum; vitam, quae ab stultis non solum vera, sed etiam beata nominatur. Quomodo autem beata est, quae vera non est? Non ergo beata vita est, nisi", + "candidate_score": 0.632926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_469", + "bdc_text": "Si autem et alibi christiani , membra vestra , videritis , ut erga illos vos habeatis .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_475", + "psc_text": "vigeat Christus in corde, qui voluit in capite ostendere quod membra caetera sperent. In terra quidem laboramus, caput nostrum in coelo jam nec moritur, nec deficit, nec aliquid patitur: passum est tamen pro nobis. Quia traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram (Rom. IV, 25) . Hoc nos per fidem novimus: quibus autem se ostendit, per oculos didicerunt. Non tamen nos reprobati sumus, quia resurrexit, et eum videre oculis carnalibus non potuimus. Habemus pro nobis ipsius Domini testimonium, quod dixit dubitanti discipulo et tactu quaerenti quod crederet. Nam cum exclamasset cicatricum contrectatione convictus, et dixisset, Dominus meus, et Deus meus: ille contra, Quia vidisti me, inquit, et credidisti; beati qui non vident et credunt (Joan. XX, 24-29) . Expergiscimini ergo ad beatitudinem vestram, nullus male suadens excutiat de cordibus vestris quod Christus infixit. 14. In eos qui resurgere Christo tantum licuisse dicunt. Membrorum conjunctio cum Christo capite.", + "candidate_score": 0.631396, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_380", + "bdc_text": "Als Gegner des Interims 1549 beurlaubt , folgte er einem Ruf nach Cambridge , wo er einem Fieber erlag .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_435", + "psc_text": "si vicerit febris, morietur aegrotus. In contentione ergo nostra contendebat medicus pro salute, pro febre contendebat aegrotus. Qui animadverterunt medici consilium, vicerunt, febrem superaverunt. Habemus eos sanos et gaudentes nobiscum in Ecclesia. Blasphemabant nos antea, quia fratres nos non agnoscebant: febris enim mentem turbaverat. Nos tamen illos et detestantes nos, et saevientes in nos amamus, et saevientibus aegrotis serviebamus. Resistebamus, contendebamus, et quasi litigabamus; et tamen amabamus. Molesti enim sunt omnes qui talibus languentibus serviunt; sed ad salutem molesti sunt. 8. Obstinatorum quorumdam inepta excusatio. Aliorum insania et furor. Invenimus autem homines aliquando pigros dicentes, Verum est, domine, verum est; non est quid dicere. Quid ergo? Veni, age. Pater meus ibi est mortuus, mater mea ibi sepulta. Mortuum nominasti et sepultum. Vivis, adhuc est cum quo loqui. Parentes tui christiani fuerunt in parte Donati: parentes eorum forte et ipsi christiani, avi aut proavi certe pagani. Qui ergo primi facti sunt", + "candidate_score": 0.630467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_106", + "bdc_text": "Infinita turba est vere christianorum , qui dogmatis detinenturdetinentur korr .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_169", + "psc_text": "carpentes: reprehensuri sunt nos procul dubio, atque dicturi, si viderint nos ista humana, ista terrena contemnere: Quid pateris? quid insanis? Turba illa est contradicens, ne caecus clamet. Et aliquanti christiani sunt, qui prohibent vivere christiane: quia et illa turba cum Christo ambulabat, et vociferantem hominem ad Christum ac lucem desiderantem ab ipsius Christi beneficio prohibebat. Sunt tales christiani: sed vincamus illos, vivamus bene; et ipsa vita sit vox nostra ad Christum. Stabit; quia stat. CAPUT VI. 6. Christi transitus. Nam et ibi mysterium magnum est. Transiens erat ille, quando ille clamabat: quando sanavit, stetit. Transitus Christi intentos nos faciat ad clamandum. Quis est transitus Christi? Quidquid pro nobis temporaliter pertulit, transitus ejus est. Natus est, transiit: numquid adhuc nascitur? Crevit, transiit: numquid adhuc crescit? Suxit: numquid adhuc sugit? Defessus dormivit: numquid adhuc dormit? Manducavit et bibit: numquid adhuc facit? Postremo prensus est, vinctus est, verberatus est, spinis coronatus est, alapis", + "candidate_score": 0.63032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_19_21", + "bdc_text": "Hoc autem etsiE : etiamsi . pollicitus sis eoque me mirifice recrearisE :", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_265", + "psc_text": "hoc (Matth. XVI, 22) . Dubitas, quia petrae imminere virgam vides. Ideo spem suam, quam gerebant de Domino discipuli, tunc perdiderunt: quodam modo intercepta est, quando crucifixum viderunt, quando planxerunt occisum. Invenit eos post resurrectionem loquentes inter se de hac re, tristi colloquio; et tenens oculos eorum ne ab eis agnosceretur, non se auferens credentibus, sed differens dubitantes, se tanquam tertium collocutorem sermoni commiscuit, et quaesivit ab eis unde loquerentur. Mirantur illi, quia solus ignorat quod in eo factum fuerat qui quaerebat. Tu solus, inquiunt, peregrinaris in Jerusalem? Et commemorant quae gesta sint de Jesu. Et continuo jam desperationis suae medullas aperiunt, et vulnus medico licet nescientes ostendunt: Nos autem, inquiunt, sperabamus quod in illo redemptio esset Israel (Luc. XXIV, 13-21) . Ecce facta est dubitatio, quia lignum accessit ad petram: impleta est figura Moysi. 5. Moyses in monte moriens, quid adumbravit. Videamus et hanc: Ascende in montem, et morere.", + "candidate_score": 0.621891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_309", + "bdc_text": "In his , quia multa vana sunt et praeter charitatis regulam aguntur , frustra boni offenduntur , alieno tempore pax et concordia respuitur .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_150", + "psc_text": "Se autem in se diligere, et sibi placere, non est justitiae charitas, sed superbiae vanitas. Ac per hoc Apostolus justa reprehensione percussit se ipsos amantes et sibi placentes (II Tim. III, 1-5). Perfecta ergo charitas foras mittit timorem. Sed ea dicenda est charitas, quae non est vilitas. Quid autem vilius quam homo sine Deo? Ecce quid amat, qui se ipsum non in Deo, sed in se ipso amat. Recte huic dicitur, Noli altum sapere, sed time (Rom. XI, 20) . Quia enim altum sapit, et ideo non timet, utique perniciose non timet, qui non in solido collocatur, sed flatu superbiae ventilatur. Neque mitis et pius est, qui se ipsum in se ipso amat et laudat: sed elatus et ferox, non novit dicere, In Domino laudabitur anima mea; audiant mites, et jucundentur (Psal. XXXIII, 3) . Quid enim boni amat, qui forte hoc ipsum propter hoc ipsum amat nihil timere? Potest", + "candidate_score": 0.604885, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_145", + "bdc_text": "Jose C. Nieto , Juan Valdes and the Origins of the Spanish and Italian Reformation , Genf 1970 .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_37", + "psc_text": "ut non sint tenebrae, possintque eam comprehendere; tenebrae enim peccatores, tenebrae infideles: ut ergo non sint tenebrae, possintque comprehendere, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Videte Verbum, videte Verbum carnem, Verbum ante carnem. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: omnia per ipsum facta sunt. Ubi hic sanguis? Ecce jam auctor tuus, sed nondum est pretium tuum. Unde ergo redemptus? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 2. Joannes missus ante Christum, ut lucerna ante lumen. Paulo superius attende. Lux, inquit, lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt. Quia ergo tenebrae lumen non comprehenderunt, opus erat hominibus humano testimonio. Diem videre non poterant, lucernam forte poterant tolerare. Quia ergo ad videndum diem minus idonei erant, lucernam tamen utcumque tolerabant; Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit, ut testimonium perhiberet de lumine. Quis, de quo hic", + "candidate_score": 0.604664, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_424", + "bdc_text": "Quam facile enim rapiuntur scripta in alium sensum , quam scripta sunt .", + "psc_chunk_id": "039_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-diversis_window_0", + "psc_text": "SERMO CCCXLI . De eo quod Christus tribus modis in Scripturis intelligitur; contra Arianos habitus . CAPUT PRIMUM. 1. Christus in Scripturis dictus tribus modis. Dominus noster Jesus Christus, fratres, quantum animadvertere potuimus paginas sanctas, tribus modis intelligitur et nominatur, quando praedicatur, sive per Legem et Prophetas, sive per Epistolas apostolicas, sive per fidem rerum gestarum, quas in Evangelio cognoscimus. Primus modus est, secundum Deum et divinitatem illam Patri coaequalem atque coaeternam ante assumptionem carnis. Alter modus est, cum assumpta carne jam idem Deus qui homo, et idem homo qui Deus, secundum quamdam suae excellentiae proprietatem, qua non caeteris coaequatur hominibus, sed est mediator et caput Ecclesiae, esse legitur et intelligitur. Tertius modus est quodam modo totus Christus, in plenitudine Ecclesiae, id est, caput et corpus, secundum plenitudinem perfecti cujusdam viri, in quo viro singuli membra sumus. Quod credentibus praedicatur, et prudentibus agnoscibile offertur. Non omnia testimonia Scripturarum tam multa", + "candidate_score": 0.60095, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", + "max_score": 0.716747, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_71_73", + "bdc_text": "Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1338", + "psc_text": "bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia E saeculans necessitudims contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctiScatisanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes induti nouum, qui secundum Christum creatur, non in uetustate litterae, sed in spiritus nouitate gradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, 1 Matth. 13, 33 11 I Petro 3, 4 Ioh. 6, 31 13 I Cor. 10, 17 15 Gal. 5, 17 16 Rom. 8, 13 19 Rom. 8, 4 20 Tit. 3, 5 Coloss. 3, 9 sq. 22 Rom. 7, 6 1", + "candidate_score": 0.716747, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42_44", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ; Apg 8 , 17 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_950", + "psc_text": "A, om. cet. corporalis (i in ras.) A corporales LO et (-is m3) P, (m2) Fny passionis (is ex um) A et (is ex es m3) P 12 a om. APBCL 15 uocandi X clodus X 16 lumine erat A (erat s. u. m3) Cry 17 potuerit X 18 repromissionem X (pro exp. E, eras. T) 19 postea] post X 22 et s. u. m2 A pascantur (c eras.) A 23 uerba sed nec usque ad genui te (p. 279, 17) desunt in A. interciderunt quaterniones duo panes, esca autem solidior corpus est Christi, potus uehementior sanguis est domini. non statim a primo epulamur omnia neque potamus omnia. 'hoc primum' inquit 'bibe*. est ergo primum, est etiam secundum quod bibusbibas. est et primum quod manduces, est etiam secundum, est tertium. primo quinque panes sunt, secundo septem, tertium ipsum corpus est Christi. § 72 nequaquam igitur talem dominum deseramus, qui pro", + "candidate_score": 0.713346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_42", + "bdc_text": "manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_950", + "psc_text": "A, om. cet. corporalis (i in ras.) A corporales LO et (-is m3) P, (m2) Fny passionis (is ex um) A et (is ex es m3) P 12 a om. APBCL 15 uocandi X clodus X 16 lumine erat A (erat s. u. m3) Cry 17 potuerit X 18 repromissionem X (pro exp. E, eras. T) 19 postea] post X 22 et s. u. m2 A pascantur (c eras.) A 23 uerba sed nec usque ad genui te (p. 279, 17) desunt in A. interciderunt quaterniones duo panes, esca autem solidior corpus est Christi, potus uehementior sanguis est domini. non statim a primo epulamur omnia neque potamus omnia. 'hoc primum' inquit 'bibe*. est ergo primum, est etiam secundum quod bibusbibas. est et primum quod manduces, est etiam secundum, est tertium. primo quinque panes sunt, secundo septem, tertium ipsum corpus est Christi. § 72 nequaquam igitur talem dominum deseramus, qui pro", + "candidate_score": 0.709551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_41_43", + "bdc_text": "Cum verba ista \"Accipite , comediteE : manducate. , hoc est corpus \" etc. [ Mt 26 , 26 par ] sunt verba domini exhibentis , et non panem modo , sed etiam corpus suum , quod traditum estest von Bucer eingefügt , fehlt in E. pro nobis , et per nos ministrosministros von Bucer eingefügt , fehlt in E. haec loquitur , utitur nobis dispensatoribus mysteriorum suorum , ut credamus et fateamur in sacra coena exhiberi cum pane ( signo scilicet exhibitivo ) ipsum corpus domini , sicut cum aqua baptismatis exhibetur regeneratioVgl. Tit 3 , 5 . et olim per circumcisionem exhibebaturexhibebatur von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E . communio foederis diviniVgl. Gen 17. 11. , cum halitu domini spiritus sanctus Vgl. Joh 20 , 22. , cum impositione manuum benedictio domini et varia charismataVgl. z. B. Mk 10 , 16 ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_950", + "psc_text": "A, om. cet. corporalis (i in ras.) A corporales LO et (-is m3) P, (m2) Fny passionis (is ex um) A et (is ex es m3) P 12 a om. APBCL 15 uocandi X clodus X 16 lumine erat A (erat s. u. m3) Cry 17 potuerit X 18 repromissionem X (pro exp. E, eras. T) 19 postea] post X 22 et s. u. m2 A pascantur (c eras.) A 23 uerba sed nec usque ad genui te (p. 279, 17) desunt in A. interciderunt quaterniones duo panes, esca autem solidior corpus est Christi, potus uehementior sanguis est domini. non statim a primo epulamur omnia neque potamus omnia. 'hoc primum' inquit 'bibe*. est ergo primum, est etiam secundum quod bibusbibas. est et primum quod manduces, est etiam secundum, est tertium. primo quinque panes sunt, secundo septem, tertium ipsum corpus est Christi. § 72 nequaquam igitur talem dominum deseramus, qui pro", + "candidate_score": 0.709134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_69_71", + "bdc_text": "1Joh 2 , 27. . Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1338", + "psc_text": "bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia E saeculans necessitudims contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctiScatisanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes induti nouum, qui secundum Christum creatur, non in uetustate litterae, sed in spiritus nouitate gradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, 1 Matth. 13, 33 11 I Petro 3, 4 Ioh. 6, 31 13 I Cor. 10, 17 15 Gal. 5, 17 16 Rom. 8, 13 19 Rom. 8, 4 20 Tit. 3, 5 Coloss. 3, 9 sq. 22 Rom. 7, 6 1", + "candidate_score": 0.707401, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_73_75", + "bdc_text": "Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1338", + "psc_text": "bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia E saeculans necessitudims contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctiScatisanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes induti nouum, qui secundum Christum creatur, non in uetustate litterae, sed in spiritus nouitate gradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, 1 Matth. 13, 33 11 I Petro 3, 4 Ioh. 6, 31 13 I Cor. 10, 17 15 Gal. 5, 17 16 Rom. 8, 13 19 Rom. 8, 4 20 Tit. 3, 5 Coloss. 3, 9 sq. 22 Rom. 7, 6 1", + "candidate_score": 0.701652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_38", + "bdc_text": "Ita nemo exigit , ut dicamus panem esse corpus ChristiVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1338", + "psc_text": "bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia E saeculans necessitudims contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctiScatisanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes induti nouum, qui secundum Christum creatur, non in uetustate litterae, sed in spiritus nouitate gradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, 1 Matth. 13, 33 11 I Petro 3, 4 Ioh. 6, 31 13 I Cor. 10, 17 15 Gal. 5, 17 16 Rom. 8, 13 19 Rom. 8, 4 20 Tit. 3, 5 Coloss. 3, 9 sq. 22 Rom. 7, 6 1", + "candidate_score": 0.700726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_70_72", + "bdc_text": "Non solum ergo sensa scripturae in his religiose cupimus tenere , sed illa etiam scripturae verbis eloqui . Dicimus itaque panem , quem frangimus , esse communionem corporiscorporis irrtümlich wiederholt , das zweite gestrichen . Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1338", + "psc_text": "bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia E saeculans necessitudims contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctiScatisanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes induti nouum, qui secundum Christum creatur, non in uetustate litterae, sed in spiritus nouitate gradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, 1 Matth. 13, 33 11 I Petro 3, 4 Ioh. 6, 31 13 I Cor. 10, 17 15 Gal. 5, 17 16 Rom. 8, 13 19 Rom. 8, 4 20 Tit. 3, 5 Coloss. 3, 9 sq. 22 Rom. 7, 6 1", + "candidate_score": 0.699859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_73_75", + "bdc_text": "Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1327", + "psc_text": "tritici supra diximus Christum, quia suberat nobis spiritale fermentum, eoque plerique fermentum Christum putautputant, quod uirtutem attollat acceptam. et quia fermentum ex farina ui, non specie generi suo praestat, Christus quoque ex patribus aequalis corpore, sed diuinitate inconparabilis praeminebat. igitur sancta ecclesia, quae typo mulieris istius euangelicae figuratur, cuius farina nos sumus, dominum legum in interioribus nostrae BI mentis abscondat, donec animi nostri secreta penetralia color sapientiae caelestis obducat. § 188 et quia in Matthaeo legimus tribus mensuris absconditum esse fermentum, congruere uisum est ut dei filium crederemus absconditum in lege, adopertum in prophetis. euangelicis praedicationibus adinpletum, ut per-I fectam fidem nobis adquirat ex omnibus et scriptorum conlatione formatus in nobis, qui sumus corpus ipsius, omnia et in r 4 I Cor. 6, 12 21 Matth. 13, 33 26 I Cor. 12, 27; Ephes. 1, 23 4 praecipit P praecepta L 5 graue est C (est s. u. m2) /", + "candidate_score": 0.699853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_13_15", + "bdc_text": "Nec ergo vestra in monendo libertas nec studium Lutheri me vel infensum vobis reddidit vel a scribendo retardavit . Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_816", + "psc_text": "scriptum est: ut tinguatur pes tuus in sanguine. et tu ergo 1381 A uestigium animi tui et mentis incessum indubitata confessione dominicae crucis tingue. tinguis carnem tuam in Christi sanguine, si uitia diluas, peccata detergas, mortem Christi in tua carne circumferas, sicut apostolus docuit dicens: mortificationem Iesu Christi in corpore nostro circumferentes. noli ad terrena inflecti, ne harundinem tuam frangas. et ideo de Christo, quia non erat ad terrena curuandus, prophetatumest: arundinem quassatam non confringet, quoniam carnem, quam peccata quassauerant, resurrectiomsresurrectionis B uirtute solidauit. bona harundo caro Christi, quae serpentis diaboli caput et mundanae cupiditatis inlecebras patibulo crucis adfixit. § 107 Sed quid existisin desertum uidere? harundinem 7,24 sq. uento moueri? quid existis uidere? hominem mollibus uestimentis indutum? non hic domini sermo de uestibus, quamquam plerosque mollioris cura uestis effeminet. qui quasi lanae onus ferre non possint, sericas uestes tectis C 4 II Cor. 3, 3 7 Ps. 67, 24", + "candidate_score": 0.697904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_72_74", + "bdc_text": "Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1338", + "psc_text": "bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia E saeculans necessitudims contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctiScatisanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes induti nouum, qui secundum Christum creatur, non in uetustate litterae, sed in spiritus nouitate gradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, 1 Matth. 13, 33 11 I Petro 3, 4 Ioh. 6, 31 13 I Cor. 10, 17 15 Gal. 5, 17 16 Rom. 8, 13 19 Rom. 8, 4 20 Tit. 3, 5 Coloss. 3, 9 sq. 22 Rom. 7, 6 1", + "candidate_score": 0.696391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_72_74", + "bdc_text": "Christi hancque ministrum dare , sed ministerialiter . Dominus cibus et cibi praebitor ipse est . Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1327", + "psc_text": "tritici supra diximus Christum, quia suberat nobis spiritale fermentum, eoque plerique fermentum Christum putautputant, quod uirtutem attollat acceptam. et quia fermentum ex farina ui, non specie generi suo praestat, Christus quoque ex patribus aequalis corpore, sed diuinitate inconparabilis praeminebat. igitur sancta ecclesia, quae typo mulieris istius euangelicae figuratur, cuius farina nos sumus, dominum legum in interioribus nostrae BI mentis abscondat, donec animi nostri secreta penetralia color sapientiae caelestis obducat. § 188 et quia in Matthaeo legimus tribus mensuris absconditum esse fermentum, congruere uisum est ut dei filium crederemus absconditum in lege, adopertum in prophetis. euangelicis praedicationibus adinpletum, ut per-I fectam fidem nobis adquirat ex omnibus et scriptorum conlatione formatus in nobis, qui sumus corpus ipsius, omnia et in r 4 I Cor. 6, 12 21 Matth. 13, 33 26 I Cor. 12, 27; Ephes. 1, 23 4 praecipit P praecepta L 5 graue est C (est s. u. m2) /", + "candidate_score": 0.694822, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_59_61", + "bdc_text": "\"Sola fide editur Christus , ergo non beneficio ministri\"Vgl . oben Nr. 562 , 21f. 37-41 . similis huic : Sola virtute attractiva commode cibum recipimus , non ergo pascimur beneficio coci .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1338", + "psc_text": "bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia E saeculans necessitudims contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctiScatisanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes induti nouum, qui secundum Christum creatur, non in uetustate litterae, sed in spiritus nouitate gradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, 1 Matth. 13, 33 11 I Petro 3, 4 Ioh. 6, 31 13 I Cor. 10, 17 15 Gal. 5, 17 16 Rom. 8, 13 19 Rom. 8, 4 20 Tit. 3, 5 Coloss. 3, 9 sq. 22 Rom. 7, 6 1", + "candidate_score": 0.690633, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_197_199", + "bdc_text": "Quarum , obsecro ? Utinam tam parum discordię sereremussereremus nach gestrichenem seminaremus . , quod nos invicem non audimus et tam secure tamen de alienis sententiis iudicamus . Scilicet inutile et perniciosum institutum est , si quis peccata sua fateatur sacerdoti , ut et legem et evangelium dei melius discens in poenitentia et fide proficiatVgl. ebd. , Z. 108f. ?", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "iactantiam, doceat humilitatem, c simul ne rudes et inperfecti adhuc discipuli maximae praedicationiapraedicationis molibus opprimantur. § 102 Nunc qua causa etiam inmundos spiritus lubeat tacere consideremus. sed et hoc nobis scriptura aperuit, quia peccatori dixit deus: quare tu enarras iuatitiasiustitias meas? ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem; inprobus enim magister est diabolus, qui falsa ueris saepe permiscet, ut specie ueritatis testimonium fraudis obtexat. § 103 etiam illud D consideremus, utrum hic primum mandauerit discipulis, ne cui dicerent quia ipse esset Christus an uero et ante mandauerit, quando apostolos duodecim destinauit denuntians illis: in uias gentium ne abieritis et in ciuitates Samaritanorum ne introieritis; ite autem ad oues quae perierunt domus Israhel. aegrotos curate, leprosos mundate, daemones eicite et: discite quis in ea dignus sit E et ibi manete. itaque nec hic mandatum uidetur, ut Christum dei filium praedicarent. § 104 ordo igitur disputationis est ordo tractatus, et ideo etiam", + "candidate_score": 0.68922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_74_76", + "bdc_text": "Ne quid crassius simpliciores concipiant , addimus Christum nec pani uniri naturaliter nec includi in pane localiter nec fieri cibum ventris , hanc communionem Christihanc communionem Christi von Bucer am Rande nachgetragen , fehlt in E. rem esse novi testamenti et coelestem , sed eandem efficacem et realissimam , quia nihil hic ficti , nihil inane . Ad hunc modum satis occurrimus sive crassioribus sive etiam impiis opinionibus , quae ex veteri errore papistarum invectae sunt . Nihil involvimus , sed lingua utimur spiritus sancti , qua christianis nihil poterit fingi magis perspicuum magisve gratum .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1338", + "psc_text": "bene enim fermentum doctrina dicitur Christi, quia panis est Christus et apostolus ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. § 192 fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia E saeculans necessitudims contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctiScatisanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes induti nouum, qui secundum Christum creatur, non in uetustate litterae, sed in spiritus nouitate gradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, 1 Matth. 13, 33 11 I Petro 3, 4 Ioh. 6, 31 13 I Cor. 10, 17 15 Gal. 5, 17 16 Rom. 8, 13 19 Rom. 8, 4 20 Tit. 3, 5 Coloss. 3, 9 sq. 22 Rom. 7, 6 1", + "candidate_score": 0.688862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_14_16", + "bdc_text": "Credo in Christum , in hunc et vos credere credo ; diligam ergo et observem vos , necesse est . De caussa sacramentaria :", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_798", + "psc_text": "xpm G suos discipulos ad xpm EfT suos 8. u. C supplementum (e pr. ex i m3) P 23 xps est ET testificationibus quam uerborum sponsionibus exhibetur, quae tunc in pectoribus Iudaeorum uelut obserata lege nutabat, ipso spectaculo dominicae crucis et pleno resurrectionis testimonio panderetur. § 96 et fortasse isti discipuli sunt duo populi, quorum unus ex iudaeis credidit, alter ex gentibus, qui ideo credidit, C quia audiuit. uoluerunt ergo isti uidere propter llludillud: uestri autem beati oculi qui uident et aures uestrae quae audiunt. sed etiam nos uidimus in Iohanne, oculis nostris perspeximus in apostolis et manibus nostris perscrutati sumus in Thomae digitis; quod enim erat ab initio, quod audiuimus et quod uidimus, oculis nostris perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae: et uita apparuit. quando apparuit? quando uidimus. non sic adparebat, antequam uideretur. gratias ergo D domino, qui crucifixus est pro fide nostra, crucifixus est pro", + "candidate_score": 0.6886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_55_57", + "bdc_text": "Paulus gloriatur se fundamentum Christum in Corinthiis posuisseVgl. 1Kor 3 , 10. , non verba modomodo von Bucer eingefügt , fehlt in E. sacra et signa , se eos per evangelium domino genuisseVgl. 1Kor 4 , 15. , non verba modo administrasse . Ex eo vero non consequitur non sola fide nos omnem salutem percipere aut salutem non esse totam unius Christi opus . Christus loquitur et agit in ministro , et fide recipitur , quod Christus per ministrum loquitur et agit , nec est minister Christi , in quo non omnia loquitur et agit Christus .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1003", + "psc_text": "Christus ambulauit gradiendum est uia. haec eius agnitio, 1408 A haec eius imitatio per ignobilitatem et bonam famam, ut glorieris in cruce, sicut ipse est gloriatus. sic ambulauit Paulus et ideo gloriatur dicens: mihi autem absit gloriari nisi in cruce domini nostri Iesu Christi. § 101 sed uideamus cur secundum Matthaeum repperiamus admonitos discipulos, 9,21 ne cui dicerent quod ipse sit Christus, hic autem scriptum sit increpatos esse, ne cui haec dicerent. quod esset multa passurus et resurrecturus. uidetis quod in uno Christi nomine B omnia sint. ipse est enim Christus qui natus ex uirgine est, ipse est qui mirabilia fecit in populo, ipse qui mortuus est pro peccatis nostris et resurrexit a mortuis. unum horum si 1 II Cor. 12, 20, Galat. 5, 20 15 II Cor. 6, 8 17 Galat. 6, 14 18 Matth. J 6, 20 1 praeualebit PL et dissensiones y 4 et increpat X increpat", + "candidate_score": 0.685632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_198_200", + "bdc_text": "Utinam tam parum discordię sereremussereremus nach gestrichenem seminaremus . , quod nos invicem non audimus et tam secure tamen de alienis sententiis iudicamus . Scilicet inutile et perniciosum institutum est , si quis peccata sua fateatur sacerdoti , ut et legem et evangelium dei melius discens in poenitentia et fide proficiatVgl. ebd. , Z. 108f. ? Atqui Philippus nullam aliam confessionem probat .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "iactantiam, doceat humilitatem, c simul ne rudes et inperfecti adhuc discipuli maximae praedicationiapraedicationis molibus opprimantur. § 102 Nunc qua causa etiam inmundos spiritus lubeat tacere consideremus. sed et hoc nobis scriptura aperuit, quia peccatori dixit deus: quare tu enarras iuatitiasiustitias meas? ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem; inprobus enim magister est diabolus, qui falsa ueris saepe permiscet, ut specie ueritatis testimonium fraudis obtexat. § 103 etiam illud D consideremus, utrum hic primum mandauerit discipulis, ne cui dicerent quia ipse esset Christus an uero et ante mandauerit, quando apostolos duodecim destinauit denuntians illis: in uias gentium ne abieritis et in ciuitates Samaritanorum ne introieritis; ite autem ad oues quae perierunt domus Israhel. aegrotos curate, leprosos mundate, daemones eicite et: discite quis in ea dignus sit E et ibi manete. itaque nec hic mandatum uidetur, ut Christum dei filium praedicarent. § 104 ordo igitur disputationis est ordo tractatus, et ideo etiam", + "candidate_score": 0.685515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_205", + "bdc_text": "Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_842", + "psc_text": "iustificemus igitur dominum, ut iustificemur a domino. § 3 quid sit iustificari deum inpensius F requiramus. apostolus dicit: sit autem deus uerax, omnis autem homo mendax, sicut scriptum est: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, dum iudicaris; Dauid quoque dicit: tibi soli peccaui et malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas. dum iudicaris. ergo is qui peccat et confitetur deo peccatum iustificat deum cedens ei uincenti et ab eo gratiam sperans. in baptismate igitur iustificatur deus, in quo est et confessio et uenia peccatorum. § 4 non contemnamus 1385 AI igitur sicut asae consilium dei. consilium dei est in 8 Esai. 43, 26 11 Ps. 10, 7 16 Rom. 3, 4; cf. Pa. 115, 2; 50, 6 19 Ps. 50, 6 2 uirtutis animae PBL est (s. fl., eras.) creata E creata est L 3 alia est sap. ET 6 itaque] igitur X 7 hominis", + "candidate_score": 0.685245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_441", + "bdc_text": "Ego , nisi prorsus desit vobis facultas christiane colloquendi de Christo , non dubitarim nos , si serio in domino conferremus et iusto tempore et pauci et solis iis admissis , qui deum timent serio , plurimum profecturos .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1422", + "psc_text": "trinitatem, unum deum et unum dominum confitemur. qui autem aliam patris, aliam filii, aliam spiritus memorant potestatem plures deos et plures dominos in ecclesiam gentilis uitio erroris inducunt. 3 Luc. 19, 8 6 I Cor. 8, 6 9 Ps. 32, 6. Rom. 9, 5 11 Eph. 4, 5 sq. 12 Matth. 4, 10 18 I Cor. 8, 5 1 deo om. X dumnatus P ml danmatua L donatus P m2 B 2 utique debuerunt X 3 quo P (qu6 m2) L 4 dimediam P (e in i corr. m3) L seruiamus (a in ras.) 0 seruiemus / (a s. e alt. m2 E) 5 qui Orcy scire debemus X 7 lesus] pater B 8 et s. u. P, om. y 9 quia Maurini 10 super omnia Cπ et (exp. m2) V (cf. de fide '1 68. de spiro sanc'o II 68); omnes cet. (auper omnia om. FO) deus om. X", + "candidate_score": 0.683834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10661_sent_203_205", + "bdc_text": "Dominus vos corrigat et sanet ! Charitas ista non parit nec timor domini , ita nec , quae Lutherus et alii vobis falso tribuunt . Tu desyderas in nobis soliditatem et simplicitatem , brevitatem et puritatem Vgl. ebd. , Z. 122-124 . 136f. . Ora dominum , ut haec nobis largiatur et vobis aequius iudicium de donis dei in aliis .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1238", + "psc_text": "sunt aestimantur. ut iusta de iusto, sancta de sancto bonorum 1443 A suorum bonum testentur auctorem. § 135 ergo dominum illum, qui simul diuinitatis reuerentiam et pietatis gratiam suadere conplexus est dicens: diliges dominum deum tuum et diliges proximum tuum, ita nunc mutatum esse opiaabimur, ut aboleret necessitudinum nomina, conlideret pietatis affectus? carissimorum pignorum discidia mandasse credamus? et quomodo ipse est pax nostra, qui fecit utraque 22Luc.lO,27 26 Ephes. 2, 14 I anxietatis PL coacerbatio (v a. b m2) P 4 cnim] autem y 5 diuisit P (t er