diff --git "a/11/11395.json" "b/11/11395.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/11/11395.json" @@ -0,0 +1,6762 @@ +{ + "letter_id": "11395", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11395", + "dominant_topic": 2, + "topic_dist": [ + 0.052281, + 0.05842, + 0.058723, + 0.044938, + 0.056854, + 0.048449, + 0.047476, + 0.056598, + 0.043621, + 0.046143, + 0.046464, + 0.045929, + 0.049394, + 0.053237, + 0.051667, + 0.053119, + 0.047929, + 0.049416, + 0.047145, + 0.042199 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex", + "max_score": 0.691506, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15_17", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.691506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15_17", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.670495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15_17", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_18", + "psc_text": "gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol. 18r – Bodl. Barocc. gr. 223, fol. 23v–24r – Vat. Borg. gr. 2, fol. 32v Die entsprechende Makroform, in die dieser Auszug eingebunden ist, erscheint in allen genannten Handschriften in der gleichen Formation und umfasst folgende Exzerpte: – Eusebius, Didascalia, die in den Handschriften (bis auf Borg. 2, wo für diese Makroform alle Überschriften fehlen) übereinstimmend überschrieben ist: Ἱππολύτου ἐπισκόπου Ῥώμης ὑπόθεσις διηγήσεως εἰς τοὺς ψαλμούς. Aufgrund dieser Zuschreibung erscheint der Text als Fragment VI in der Hippolyt-Edition von Achelis, der ihn jedoch an Eusebius zurückgibt. Devreesse bestätigt die Zuschreibung an Eusebius, vgl. Devreesse, Commentateurs, 145. – einen Auszug aus", + "candidate_score": 0.662155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_14", + "psc_text": "Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und einem Auszug aus dem Hypomnestikon von Joseph dem Christen. In allen Handschriften mit Ausnahme des Ottob. 398 stimmt die Reihenfolge dieser Texte überein: zunächst die drei Texte von Gregor, dann das Hypomnema, gefolgt von Joseph. Im Ottob. 398 ist die Reihenfolge demgegenüber umgestellt; hier erscheint zunächst das Hypomnema, dann Joseph und darauf die Texte von Gregor. Dies spricht dafür, dass alle genannten Handschriften eben diese Makroform, innerhalb derer das Hypomnema erscheint, aus einer gemeinsamen Quelle schöpfen. Es ist davon auszugehen, dass der Text bereits in dieser Quelle Ὠριγένους ὑπόμνημα / ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς überschrieben war, wenngleich ein solcher", + "candidate_score": 0.661365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_38", + "psc_text": "(PG 12,1101A, gemäß Devreesse, Commentateurs, 7 handelt es sich um ein echtes Fragment): ἀπὸ δὲ τοῦ διαψάλματος μεταβολὴ γίνεται τοῦ λέγοντος. Νach Hinweis von Doignon benutzt Hilarius eine andere Passage aus eben diesem Kommentarfragment zu Ps 2,1f. an einer früheren Stelle der Instructio, an der es um die Zählung der Psalmen geht (Hilarius, Instr. Ps. 8,1–3, vgl. PG 12,1100D). So lässt sich also zusammenfassend feststellen, dass sich aus einer vermeintlichen Rezeption durch Hilarius kein stichhaltiges Argument für eine Zuschreibung des Hypomnema an Origenes gewinnen lässt. Denn für alle Stellen, an denen eine inhaltliche Abhängigkeit des Hilarius vom Hypomnema infrage käme, lassen sich Texte von Origenes finden, die ebenso gut, wenn nicht besser, als Vorlage gedient haben können. Insofern liegt es sogar näher, bei inhaltlichen Überschneidungen zwischen Introductio und Hypomnema von einer gemeinsamen Quelle beider Werke auszugehen – den echten Origenes-Prologen, insbesondere den Catholica in psalmos. 4 Der Stil Als letztes", + "candidate_score": 0.661167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.659116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15_17", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_14", + "psc_text": "Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und einem Auszug aus dem Hypomnestikon von Joseph dem Christen. In allen Handschriften mit Ausnahme des Ottob. 398 stimmt die Reihenfolge dieser Texte überein: zunächst die drei Texte von Gregor, dann das Hypomnema, gefolgt von Joseph. Im Ottob. 398 ist die Reihenfolge demgegenüber umgestellt; hier erscheint zunächst das Hypomnema, dann Joseph und darauf die Texte von Gregor. Dies spricht dafür, dass alle genannten Handschriften eben diese Makroform, innerhalb derer das Hypomnema erscheint, aus einer gemeinsamen Quelle schöpfen. Es ist davon auszugehen, dass der Text bereits in dieser Quelle Ὠριγένους ὑπόμνημα / ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς überschrieben war, wenngleich ein solcher", + "candidate_score": 0.658635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_29", + "psc_text": "Psalmorum überschriebenen Prolog des Hilarius hinweist, hier eingehender untersucht werden. Doignon sieht bereits eine Anlehnung des Titels Instructio an die Bezeichnung ὑπόμνημα. Siehe Hilarius, Instr. Ps. app. crit. zur Überschrift (zitiert wird Hilarius im Folgenden nach der Edition Doignon 1997, CChSL LXI). Eine solche Verbindung erscheint allerdings recht vage, da sich inhaltlich ohnehin beide Wörter für die Überschrift einer Einführung anbieten, und es ungewiss bleibt, ob Hilarius wirklich instructio als Entsprechung des Wortes ὑπόμνημα gewählt hätte. Darüber hinaus ist es unwahrscheinlich, dass der Titel ὑπόμνημα in den Katenen vom Autor selbst stammt, insbesondere wenn dies Origenes sein sollte, da allein schon der Sprachgebrauch des Origenes, soweit er sich rekonstruieren lässt, dem widerspricht: Eine TLG-Abfrage des Lemmas ὑπόμνημα ergibt, dass Origenes das Wort in den im TLG verfügbaren Werken genau zweimal benutzt, davon nur einmal bezogen auf schriftliche Aufzeichnungen, nämlich die Evangelien, wobei er durch die Formulierung τὰ περὶ Ἰησοῦ ἐν", + "candidate_score": 0.658412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15_17", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_29", + "psc_text": "Psalmorum überschriebenen Prolog des Hilarius hinweist, hier eingehender untersucht werden. Doignon sieht bereits eine Anlehnung des Titels Instructio an die Bezeichnung ὑπόμνημα. Siehe Hilarius, Instr. Ps. app. crit. zur Überschrift (zitiert wird Hilarius im Folgenden nach der Edition Doignon 1997, CChSL LXI). Eine solche Verbindung erscheint allerdings recht vage, da sich inhaltlich ohnehin beide Wörter für die Überschrift einer Einführung anbieten, und es ungewiss bleibt, ob Hilarius wirklich instructio als Entsprechung des Wortes ὑπόμνημα gewählt hätte. Darüber hinaus ist es unwahrscheinlich, dass der Titel ὑπόμνημα in den Katenen vom Autor selbst stammt, insbesondere wenn dies Origenes sein sollte, da allein schon der Sprachgebrauch des Origenes, soweit er sich rekonstruieren lässt, dem widerspricht: Eine TLG-Abfrage des Lemmas ὑπόμνημα ergibt, dass Origenes das Wort in den im TLG verfügbaren Werken genau zweimal benutzt, davon nur einmal bezogen auf schriftliche Aufzeichnungen, nämlich die Evangelien, wobei er durch die Formulierung τὰ περὶ Ἰησοῦ ἐν", + "candidate_score": 0.658209, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.657467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_32", + "psc_text": "psalterii. danach diskutiert er den korrekten Titel des Psalmenbuches in einer Weise, die uns aus einem weiteren Prologtext des Origenes bekannt ist. Hilarius, Instr. Ps. 1,10–20. Zu dieser Diskussion vgl. Origenes, Catholica 1. Dies spricht zwar deutlich für eine Abhängigkeit des Hilarius von Origenes, aber eher gegen eine Verbindung zwischen den Titeln Instructio und ὑπόμνημα. Als zweite Stelle bringt Doignon den Hinweis bei Hilarius, dass Esra nach der Babylonischen Gefangenschaft die Psalmen in einem Buch zusammengefasst habe, mit dem Hypomnema in Zusammenhang. Hilarius, Instr. Ps. 4, 16f. Die Aussage, dass die Komposition des Psalmenbuches auf Esra zurückgeht, findet sich jedoch nicht nur im Hypomnema, sondern auch in einem der unstrittigen Prologtexte des Origenes, den Catholica in psalmos. Hier erscheinen sogar wörtliche Übereinstimmungen mit der Hilariusstelle, Zu Origenes, Catholica 1,7–9: τοῦ Ἔσδρα, ὡς αἱ παραδόσεις φασίν, μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν συναγαγόντος ψαλμοὺς πλειόνων εἰς ἕν… vgl. Hilarius, Instr. Ps. 4,16f.: Quae traditio", + "candidate_score": 0.656863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_29", + "psc_text": "Psalmorum überschriebenen Prolog des Hilarius hinweist, hier eingehender untersucht werden. Doignon sieht bereits eine Anlehnung des Titels Instructio an die Bezeichnung ὑπόμνημα. Siehe Hilarius, Instr. Ps. app. crit. zur Überschrift (zitiert wird Hilarius im Folgenden nach der Edition Doignon 1997, CChSL LXI). Eine solche Verbindung erscheint allerdings recht vage, da sich inhaltlich ohnehin beide Wörter für die Überschrift einer Einführung anbieten, und es ungewiss bleibt, ob Hilarius wirklich instructio als Entsprechung des Wortes ὑπόμνημα gewählt hätte. Darüber hinaus ist es unwahrscheinlich, dass der Titel ὑπόμνημα in den Katenen vom Autor selbst stammt, insbesondere wenn dies Origenes sein sollte, da allein schon der Sprachgebrauch des Origenes, soweit er sich rekonstruieren lässt, dem widerspricht: Eine TLG-Abfrage des Lemmas ὑπόμνημα ergibt, dass Origenes das Wort in den im TLG verfügbaren Werken genau zweimal benutzt, davon nur einmal bezogen auf schriftliche Aufzeichnungen, nämlich die Evangelien, wobei er durch die Formulierung τὰ περὶ Ἰησοῦ ἐν", + "candidate_score": 0.655718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15_17", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_38", + "psc_text": "(PG 12,1101A, gemäß Devreesse, Commentateurs, 7 handelt es sich um ein echtes Fragment): ἀπὸ δὲ τοῦ διαψάλματος μεταβολὴ γίνεται τοῦ λέγοντος. Νach Hinweis von Doignon benutzt Hilarius eine andere Passage aus eben diesem Kommentarfragment zu Ps 2,1f. an einer früheren Stelle der Instructio, an der es um die Zählung der Psalmen geht (Hilarius, Instr. Ps. 8,1–3, vgl. PG 12,1100D). So lässt sich also zusammenfassend feststellen, dass sich aus einer vermeintlichen Rezeption durch Hilarius kein stichhaltiges Argument für eine Zuschreibung des Hypomnema an Origenes gewinnen lässt. Denn für alle Stellen, an denen eine inhaltliche Abhängigkeit des Hilarius vom Hypomnema infrage käme, lassen sich Texte von Origenes finden, die ebenso gut, wenn nicht besser, als Vorlage gedient haben können. Insofern liegt es sogar näher, bei inhaltlichen Überschneidungen zwischen Introductio und Hypomnema von einer gemeinsamen Quelle beider Werke auszugehen – den echten Origenes-Prologen, insbesondere den Catholica in psalmos. 4 Der Stil Als letztes", + "candidate_score": 0.652547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_31", + "psc_text": "Bericht über die Organisation der Arbeit des Origenes im sechsten Buch der Kirchengeschichte. Vgl. Eusebius, Hist. eccl. VI 23 (568,22f. und 570,7 Schwartz/Mommsen/Winkelmann). Doch selbst wenn Hilarius tatsächlich das Hypomnema unter eben diesem Titel gekannt und seine Instructio als eine Nachahmung des Textes konzipiert haben sollte, warum hätte er dann den hauptsächlichen Inhalt dieser Schrift, nämlich die ausführliche Besprechung der Psalmenüberschriften völlig ignoriert? Vielmehr beginnt er die Instructio mit einer Darstellung, die offenbar tatsächlich einem Prologtext des Origenes entnommen ist, nämlich über die Fünfteilung des Psalters, Hilarius, Instr. Ps. 1,2–10 (Doignon). Diese Fünfteilung des Psalters behandelt Origenes in De divisione psalterii. danach diskutiert er den korrekten Titel des Psalmenbuches in einer Weise, die uns aus einem weiteren Prologtext des Origenes bekannt ist. Hilarius, Instr. Ps. 1,10–20. Zu dieser Diskussion vgl. Origenes, Catholica 1. Dies spricht zwar deutlich für eine Abhängigkeit des Hilarius von Origenes, aber eher gegen eine Verbindung zwischen", + "candidate_score": 0.651208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_16", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_17", + "psc_text": "Maße für eine Zuschreibung an Eusebius. Weiterhin findet sich in einer noch nicht genannten Moskauer Handschrift wie auch in einigen der bereits oben aufgeführten Handschriften innerhalb einer anderen Makroform ein kurzer Auszug aus dem Hypomnema, der das Wort διάψαλμα erklärt. In der Edition des Textes Abschnitt 14. Bereits Rietz vermerkt, dass dieser Auszug im Ottob. 398 ein zweites Mal separat und zwar mit Zuweisung an Eusebius erscheint, jedoch messen weder er noch Nautin dieser Tatsache eine Bedeutung bei. Vgl. Rietz, Quaestiones, 17. 33, Anm. 16; Nautin, Origène, 277, Anm. 35. Es handelt sich um folgende Handschriften: – Mosq. GIM Sinod. gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol.", + "candidate_score": 0.647992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_89_91", + "bdc_text": "0ER III 321 ; Jean-Claude Margolin , in : LThK3 VIII 454 ( mit weiterer Lit. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_13", + "psc_text": "327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd. 327. fol. 14v–17v (Ja) – Bodl. Barocc. gr. 223 (16. Jh., Zur Datierung des Codex siehe Dorival, Chaînes III, 328. Typ X), fol. 19r–22v (Jb) – Vat. Borg. gr. 2 (16. Jh., Typ X), Für diese Handschrift gilt dasselbe wie für Hieros. S. Crucis 1. Sie wird von Karo/Lietzmann nicht aufgeführt, gehört jedoch nach Dorival, Chaînes III, 327–440 zum selben Katenentyp wie Bodl. Barocc. gr. 223. Eine Beschreibung der Handschrift findet sich ebd., 328f. fol. 26v–31v (Jc) – Vat. gr. 342 (11. Jh., keine Typenklassifizierung), fol. 10v–15v (Xm) In den sechs erstgenannten Handschriften trägt der Text die Überschrift Ὠριγένους ὑπόμνημα εἰς τοὺς ψαλμούς bzw. ὑπόμνημα Ὠριγένους εἰς τοὺς ψαλμούς. Er erscheint hier immer innerhalb einer Art Makroform aus Prologtexten, und zwar in Kombination mit drei kürzeren Texten, die Gregor von Nyssa zugeschrieben werden, und", + "candidate_score": 0.63741, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_89_91", + "bdc_text": "0ER III 321 ; Jean-Claude Margolin , in : LThK3 VIII 454 ( mit weiterer Lit. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_18", + "psc_text": "gr. 194 (11. Jh., Typ XIIIa Die Klassifizierung durch Karo/Lietzmann ist insofern irreführend, als die Katene dieser Handschrift dieselbe ist wie die im Ottob. gr. 398 (Typ IV), vgl. Dorival, Chaînes IV, 262–297.), fol. 6r (Sigle: U) – Vat. Ottob. gr. 398, fol. 36v – Hieros. S. Crucis 1, fol. 18r – Bodl. Barocc. gr. 223, fol. 23v–24r – Vat. Borg. gr. 2, fol. 32v Die entsprechende Makroform, in die dieser Auszug eingebunden ist, erscheint in allen genannten Handschriften in der gleichen Formation und umfasst folgende Exzerpte: – Eusebius, Didascalia, die in den Handschriften (bis auf Borg. 2, wo für diese Makroform alle Überschriften fehlen) übereinstimmend überschrieben ist: Ἱππ��λύτου ἐπισκόπου Ῥώμης ὑπόθεσις διηγήσεως εἰς τοὺς ψαλμούς. Aufgrund dieser Zuschreibung erscheint der Text als Fragment VI in der Hippolyt-Edition von Achelis, der ihn jedoch an Eusebius zurückgibt. Devreesse bestätigt die Zuschreibung an Eusebius, vgl. Devreesse, Commentateurs, 145. – einen Auszug aus", + "candidate_score": 0.635992, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta018.pta-grcBibex_window_56", + "psc_text": "ληνῶν ἐπιγεγραμμένῳ καὶ αὐτῷ, πολλὰ θυσιαστήρια καὶ πλεῖστα σκηνώματα καὶ αὐλαὶ πολλαὶ θεσπίζονται· δι᾽ ὧν ἄντικρυς τὰ καθ᾽ ὅλης τῆς γῆς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ἱδρυμένα θυσιαστήρια δηλοῦται· ὅθεν καὶ αὐτὸς ὑπὲρ τῶν ληνῶν τὴν προγραφὴν περιέχει. Im Übrigen weist Pitra, der den Text zwar unter dem Namen des Eusebius, jedoch innerhalb der Origenes-Fragmente abdruckt, darauf hin, dass es sich, wenn der Text auf Origenes zurückgehen sollte, um ein haud leve testimonium für eine Universalkirche bereits im 3. Jahrhundert handelt (AS II, 458, Anm. zu Ps 8,1). Es ist offensichtlich, dass hier derselbe Autor seine Gedanken in anderen Worten darlegt. Dank der neuesten, überraschenden Entdeckung und Identifizierung von 29 Psalmen-Homilien des Origenes im Codex Monac. gr. 314 durch Marina Molin Pradel und Lorenzo Perrone Zu diesem erfreulichen Fund vgl. Molin Pradel, Novità, 16–40, und Perrone, Riscoprire, 41–58. können wir nun auch Auslegungen beider Autoren zu Ps 80 vergleichen. In", + "candidate_score": 0.622556, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum", + "max_score": 0.688952, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60_62", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_185", + "psc_text": "Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostolis, unusquisque credentium Christum se suscepisse arbitretur. (Vers. 41.) Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet. Et qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet. Qui prophetam recipit ut prophetam, et intelligit eum de futuris loquentem, hic mercedem prophetae accipiet. Igitur Judaei carnaliter prophetas intelligentes, mercedem prophetarum non accipient. Aliter: In omni professione zizanium mixtum est tritico. Praemiserat: Qui recipit vos, me recipit: et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat 66 occulta esse credentium responsio; ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus recipere, et illis alimoniam ministrare. Hoc Dominus ante procurans dicit, non personas suscipiendas esse, sed nomina: et mercedem non perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit. (Vers.", + "candidate_score": 0.688952, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79_81", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_159", + "psc_text": "et magnitudine fidei nominati sunt. Et Judas Ischariotes, qui et tradidit eum. Vel a vico aut urbe in quo ortus est, vel ex tribu Isachar vocabulum sumpsit: ut quodam vaticinio in condemnationen sui natus sit. Isachar enim interpretatur merces, ut significetur pretium proditoris. (Vers. 5, 6.) In viam gentium ne abieritis: et in civitates Samaritanorum ne intraveritis: sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel. Non est contrarius locus iste ei praecepto quod postea dicitur: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti (Mat. XXVIII, 19) . Quia hoc ante resurrectionem, illud post resurrectionem praeceptum est. Et oportebat primum adventum Christi nuntiare Judaeis, ne justam haberent excusationem, dicentes ideo se Dominum rejecisse; quia ad gentes et ad Samaritanos apostolos miserit. Juxta tropologiam vero praecipitur nobis qui Christi censemur nomine, ne in via gentium et haereticorum ambulemus errore, ut quorum religio separata est, separetur", + "candidate_score": 0.660399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_56_58", + "bdc_text": "Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum . Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ; quod tamen quam inconsulto dicatur , non ignoras .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_109", + "psc_text": "Dei servis necessarium est, ut et opus sermone, et sermo operibus comprobetur. Huic sententiae potest illud videri contrarium: Nemo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) . Sed moris est Scripturarum dicta pro factis accipere, ut statim in consequentibus approbatur, refutari eos qui jactant sine operibus habere scientiam Domini, et audiunt a Salvatore: Discedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos (Luc. XIII) . Et Apostolus in hunc sensum loquitur: Confitentur se nosse Deum: factis autem negant (Tit. I, 16) . (Vers. 22.) Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus? Prophetare, et virtutes facere, et daemonia ejicere, interdum non ejus meriti est qui operatur, sed vel invocatio [ Al. invocatione] nominis Christi hoc agit, vel ob condemnationem eorum qui invocant, et utilitatem eorum qui vident et audiunt,", + "candidate_score": 0.653297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_108_110", + "bdc_text": "- Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_487", + "psc_text": "Interrogat eos Dominus non quod ignoret quid responsuri sint, sed ut propria responsione damnentur. Locata est autem nobis vinea, et locata ea conditione, ut reddamus Domino fructum temporibus suis, et sciamus unoquoque tempore quid oporteat nos vel loqui, vel facere. (Vers. 42.) Dicit illis Jesus: Numquam legistis in Scripturis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. 173 A Domino factum est illud, et est mirabile in oculis nostris (Ps. CXVII, 22, 23) . Variis parabolis diversisque sermonibus res eaedem contexuntur. Quos enim supra operarios, et vinitores, et agricolas appellarat, nunc aedificatores, id est, caementarios vocat. Unde dicit Apostolus: Dei agricultura, Dei aedificatio estis (I Cor. III, 9) . Hi ergo caementarii quomodo et vinitores accipiunt vineam, sic acceperunt lapidem, quem vel in fundamentis ponant, juxta architectum Paulum (Ibid.); vel in angulo, ut duos parietes, id est, populum utrumque consociet (Ephes. II), qui reprobatus ab eis, factus est", + "candidate_score": 0.647473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_20_22", + "bdc_text": "utinam et vos simili valetudine fruamini . Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem . Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_150", + "psc_text": "ei: Utique, Domine, lumen pristinum non recipient. In alio Evangelista, unus caecus scribitur, scissis vestibus, et in Jericho sedens, qui ab apostolis prohibetur clamare; sed per impudentiam recipit sanitatem (Marc. X). Qui locus proprie ad gentium populum pertinet, et in suo exponendus est volumine. (Vers. 28, 29.) Miserere nostri, fili David. Cum autem venisset in domum, accesserunt ad eum caeci, et dixit eis Jesus: Creditis, quia hoc possum facere vobis? Dicunt ei: Utique, Domine. Tunc tetigit oculos eorum, dicens: Secundum fidem vestram fiat vobis. Et aperti sunt oculi eorum. Audiant Marcion et Manichaeus, et caeteri haeretici, qui vetus laniant Instrumentum: et discant Salvatorem appellari filium David; si enim non est natus in carne, quomodo vocatur filius David? (Vers. 30, 31.) Et comminatus est illis Jesus, dicens: Videte ne quis sciat. Illi autem exeuntes, diffamaverunt eum in tota terra illa. Et Dominus propter humilitatem fugiens jactantiae gloriam, hoc praeceperat: et illi", + "candidate_score": 0.639676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_109_111", + "bdc_text": "Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in : Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_487", + "psc_text": "Interrogat eos Dominus non quod ignoret quid responsuri sint, sed ut propria responsione damnentur. Locata est autem nobis vinea, et locata ea conditione, ut reddamus Domino fructum temporibus suis, et sciamus unoquoque tempore quid oporteat nos vel loqui, vel facere. (Vers. 42.) Dicit illis Jesus: Numquam legistis in Scripturis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. 173 A Domino factum est illud, et est mirabile in oculis nostris (Ps. CXVII, 22, 23) . Variis parabolis diversisque sermonibus res eaedem contexuntur. Quos enim supra operarios, et vinitores, et agricolas appellarat, nunc aedificatores, id est, caementarios vocat. Unde dicit Apostolus: Dei agricultura, Dei aedificatio estis (I Cor. III, 9) . Hi ergo caementarii quomodo et vinitores accipiunt vineam, sic acceperunt lapidem, quem vel in fundamentis ponant, juxta architectum Paulum (Ibid.); vel in angulo, ut duos parietes, id est, populum utrumque consociet (Ephes. II), qui reprobatus ab eis, factus est", + "candidate_score": 0.639626, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_25_27", + "bdc_text": "Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint . Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus . Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_8", + "psc_text": "mortuis magis haereticis, quam Ecclesiasticis vivis canendas. Satisque miror, Eusebi dilectissime, cur Romam subito navigaturus, hanc tibi a me quasi sitarciam dari volueris, ut Matthaeum breviter exponens, verbis stringerem, sensibus dilatarem. Si meminisses responsionis meae, numquam in paucis diebus rem annorum peteres. Primum enim difficile est omnes legere qui in Evangelia 7-8 scripserunt. Deinde multo difficilius, adhibito judicio, quae optima sunt recipere. Legisse me fateor ante annos plurimos in Matthaeum Origenis viginti quinque volumina, et totidem ejus Homilias, commaticumque interpretationis genus: et Theophili Antiochenae urbis episcopi Commentarios: Hippolyti quoque martyris, et Theodori Heracleotae, Apollinarisque Laodiceni, ac Didymi Alexandrini; et Latinorum, Hilarii, Victorini, Fortunatiani Opuscula, e quibus etiamsi parva carperem, dignum aliquid memoria scriberetur. At tu in duabus hebdomadibus, imminente jam Pascha, et spirantibus ventis, dictare me cogis: ut quando notarii excipiant, quando scribantur schedulae, quando emendentur, quo spatio digerantur ad purum, maxime cum scias me ita tribus mensibus languisse, ut", + "candidate_score": 0.634656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_104_106", + "bdc_text": "Mitto hic , quę nuper in solis ecclipsim lusimus Gwalthers Gedicht vom 21 . Januar 1540 mit dem Titel \"In eclipsim solis anno 1540 \" ( Zürich ZB , Ms A 11 , Nr. 194 ) bezieht sich auf die Finsternis vom 7 .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_669", + "psc_text": "terram usque ad horam nonam. Qui scripserunt contra Evangelia, suspicantur deliquium solis, quod certis statutisque temporibus accidere solet, discipulos Christi ob imperitiam super resurrectione Domini interpretatos: cum defectus solis numquam nisi ortu lunae fieri soleat. Nulli autem dubium est paschae tempore lunam fuisse plenissimam. Et ne forsitan videretur umbra terrae, vel orbis lunae soli oppositus, breves et ferrugineas fecisse tenebras, trium horarum spatium ponitur, ut omnis causantium occasio tolleretur. Et hoc factum reor, ut compleretur [ Al. compleatur] prophetia, dicens: Occumbet sol meridie, et contenebrabitur super terram in die lux (Amos, VIII, 9); et in alio loco: Occubuit sol cum adhuc media esset dies (Jerem. XV, 9) . Videturque mihi clarissimum lumen mundi, hoc est, luminare majus retraxisse radios suos, ne aut pendentem videret Dominum, aut impii blasphemantes sua luce fruerentur. (Vers. 46.) Et circa horam nonam, clamavit Jesus voce magna, dicens: Eli, Eli, lammasabacthani, Hoc est, Deus meus, Deus", + "candidate_score": 0.632777, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_110", + "bdc_text": "Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_247", + "psc_text": "Mariae liberos intelligimus materterae Domini quae esse dicitur mater Jacobi Minoris et Joseph et Judae, quos in alio Evangelii loco fratres Domini legimus appellatos. Fratres autem consobrinos dici, omnis Scriptura demonstrat. Dicamus et aliter: Salvator loquitur ad turbas, intrinsecus erudit nationes. Mater ejus et fratres, hoc est, synagoga et populus Judaeorum foris stant, et intrare desiderant, et sermone ejus indigni fiunt. Cumque rogaverint, et quaesierint, et nuntium miserint, responsum accipient [ Al. accipiunt], liberi eos esse arbitrii, et intrare posse, si velint et ipsi credere: qui tamen intrare non poterunt [ Al. potuerunt], nisi alios rogaverint. 87 (Cap. XIII.--Vers. 1.) In illo die exiens Jesus de domo, sedebat secus mare. Et congregatae sunt ad eum turbae multae: ita ut in naviculam ascendens sederet, et omnis turba stabat in littore. Populus domum Jesu non poterat intrare, nec esse ibi ubi apostoli audiebant mysteria: idcirco miserator et misericors Dominus egreditur de domo", + "candidate_score": 0.621262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_135", + "psc_text": "Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, quamquam ejusdem virtutis sit, et corporis et animae vitia dimittere. Et datur nobis intelligentia, propter peccata plerasque [ Al. plerisque] evenire corporum debilitates. Et idcirco forsan dimittuntur prius peccata tua [ Al. tacet tua], ut causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur. (Vers. 7, 8.) Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. Et surrexit, et abiit in domum suam. Videntes autem turbae, timuerunt et glorificaverunt Deum, qui dedit potestatem talem hominibus. Et anima paralytica si surrexerit, si pristinum robur recuperaverit, portat lectum suum in quo jacebat antea dissoluta, et portat illum in domum virtutum suarum. (Vers. 9.) Et cum transiret inde Jesus, vidit hominem sedentem in telonio, Matthaeum nomine. Et ait illi: Sequere me. Et surgens secutus est eum. Caeteri evangelistae propter verecundiam et honorem Matthaei, noluerunt eum nomine appellare vulgato, sed dixerunt, Levi: duplici quippe vocabulo fuit. Ipse autem Matthaeus, secundum illud", + "candidate_score": 0.618805, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "026_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Matthaeum_window_10", + "psc_text": "in redeundo tua promissa compleveris, tunc nitar implere quod reliquum est, immo jactis fundamentis, et ex parte constructis parietibus, pulcherrimum culmen imponam, ut scias quid intersit inter subitam dictandi audaciam, et elucubratam scribendi diligentiam. Certe nosti, et mendacii mei erubescerem te testem vocare, quod praesens opusculum tanta celeritate dictaverim, ut aliena magis legere, quam mea condere me putares. Nec hoc de arrogantia et fiducia ingenii dictum putes, sed quod ostendere tibi cupiam quantum apud me valeas, qui periclitari magis apud doctos voluerim, quam tibi sedule postulanti quidquam negare. Unde obsecro, ut si incomptior sermo est, et non solito lapsu fertur oratio, festinationi hoc tribuas, non imperitiae, et des exemplaria, cum Romam veneris, Virgini Christi Principiae, quae me rogavit, ut in Canticum canticorum scriberem, a quo opere exclusus aegrotationae diuturna, spem in futurum distuli: hac te lege constringens, ut si tu ei ad te scripta subtraxeris, illa quoque armariolo sibi postea", + "candidate_score": 0.607344, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis", + "max_score": 0.687462, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_14", + "psc_text": "dicens: Fili, ne in multis sint actus tui (Eccli. XI, 10) , quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat; ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Neque enim peccare se Ezechias credidit (IV Reg. XX, 13), cum venientibus ad se alienigenis aromatum cellas ostendit; sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit (Isai. XXXIX, 4). Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt, quae subjecti quia acta sunt admirentur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat, quamvis per iniqua", + "candidate_score": 0.687462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60_62", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_266", + "psc_text": "vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate, vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et ut illorum abundatia vestrae inopiae sit supplementum (Ibid. VIII, 13, 14) . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue (Luc. VI, 30) . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio (Eccli. XII, 4) . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus (Tob. IV, 17) . 65 Panem enim", + "candidate_score": 0.683036, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_15", + "psc_text": "alienigenis aromatum cellas ostendit; sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit (Isai. XXXIX, 4). Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt, quae subjecti quia acta sunt admirentur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. 6 Intus quippe est qui judicat, intus quod judicatur. Cum ergo in corde delinquimus, latet homines quod apud nos agimus, sed tamen ipso judice teste peccamus. Neque enim rex Babyloniae tunc reus de elatione exstitit (Dan. IV, 16, seq.), cum ad elationis verba pervenit; quippe qui ore prophetico et ante cum ab elatione tacuit, sententiam reprobationis audivit. Culpam namque perpetratae superbiae jam ante deterserat, qui omnipotentem Deum quem se offendisse reperit, cunctis sub se gentibus praedicavit. Sed post haec successu suae potestatis elevatus, dum magna se fecisse gauderet, cunctis prius in cogitatione se praetulit, et post", + "candidate_score": 0.660351, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_7_9", + "bdc_text": "missa gratias condignas agere nunquam potero ; tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito . Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ;", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_167", + "psc_text": "enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem; ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in ecclesiis Dei, pro patientia vestra et fide (II Thes. I, 3, 4) . Qui cum blanda haec vitae eorum praeconia praemisisset, paulo post subdidit, dicens: Rogamus autem vos, fratres, per adventum Domini nostri Jesu Christi, et nostrae congregationis in ipsum, ut non cito moveamini a vestro sensu, neque terreamini, neque per spiritum, neque per sermonem, neque per epistolam tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini (Ibid. II, 1) . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de", + "candidate_score": 0.640974, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_63_65", + "bdc_text": "Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat . Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_225", + "psc_text": "ergo de otioso sermone ratio exigitur, pensemus quae poena multiloquium maneat, in quo etiam per noxia verba peccatur. CAPUT XV [ Al. XXXIX]. Quomodo admonendi pigri et praecipites. ( Admonitio 16.) Aliter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem (Prov. XIX, 15) . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet (Ibid.) . Nam quia se ad", + "candidate_score": 0.638308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_63_65", + "bdc_text": "Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat . Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_226", + "psc_text": "Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem (Prov. XIX, 15) . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet (Ibid.) . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus (Prov. XXI, 26) . Hinc ipsa Veritate praedicante (Matth. XII, 44, 45), uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non", + "candidate_score": 0.633657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_68", + "bdc_text": "Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_415", + "psc_text": "quanto de invisibilibus tractatur? CAPUT XXXVIII [ Al. LXII.] Quod aliquando leviora vitia relinquenda sunt, ut graviora subtrahantur. Sed quia plerumque dum duorum vitiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit?", + "candidate_score": 0.628398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_356", + "psc_text": "David cum peteret, dicens: Averte oculos tuos a peccatis meis (Psal. L, 11) , paulo superius intulit: Delictum meum coram me est semper (Ibid., 5). Ac si diceret: Peccatum meum ne respicias postulo, quia hoc respicere ipse non cesso. Unde et per prophetam Dominus dicit: Et peccatorum tuorum memor non ero, tu autem memor esto (Isai. XLIII, 25, 26, sec. LXX) . Admonendi sunt ut singula quaeque admissa considerent, et dum per unumquodque erroris sui inquinationem deflent, simul se ac totos lacrymis mundent. Unde bene per Jeremiam dicitur, cum Judaeae singula delicta pensarentur: Divisiones aquarum deduxit oculus meus (Thren. III, 48) . Divisas quippe ex oculis aquas deducimus, quando peccatis singulis dispertitas lacrymas damus. Neque enim uno eodemque tempore aeque mens de omnibus dolet; sed dum nunc hujus, nunc illius culpae memoria acrius tangitur, simul de omnibus in singulis commota purgatur. 85 Admonendi sunt, ut de misericordia quam postulant, praesumant,", + "candidate_score": 0.627265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_31", + "bdc_text": "Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_214", + "psc_text": "fornace. Ferro autem utitur, qui vitae proximi insidiatur. Ferrum itaque in fornace est qui nocendi malitiam non amittit in tribulatione. Plumbum quoque caeteris metallis est gravius. In fornace ergo plumbum invenitur, qui sic peccati sui pondere premitur, ut etiam in tribulatione positus a terrenis desideriis non levetur. Hinc rursum scriptum est: Multo labore sudatum est, et non exivit de ea nimia rubigo ejus neque per ignem (Ezech. XXIV, 12) . Ignem quippe nobis tribulationis admovet, ut in nobis vitiorum purget; sed nec per ignem rubiginem amittimus, quando et inter flagella vitio non caremus. Hinc Propheta iterum dicit: Frustra conflavit conflator; malitiae eorum non sunt consumptae (Jer. VI, 29) . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter flagellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam", + "candidate_score": 0.622612, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_264", + "psc_text": "datorem diligit Deus (II Cor. IX, 7) . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua (Matth. VI, 3) ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coenam, noli vocare amicos tuos, neque fratres tuos, neque cognatos, neque vicinos divites, ne forte et ipsi te reinvitent, et fiat tibi retributio: sed cum facis convivium, voca pauperes, debiles, claudos coecos; et beatus eris, quia non habent unde retribuere tibi (Luc. XIV, 12 seq. etc.) . Ne quae praebenda sunt citius, sero praebeantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare (Prov. III, 28) . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet", + "candidate_score": 0.594046, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_29", + "bdc_text": "Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit .", + "psc_chunk_id": "077_Gregorius-I_Regula-pastoralis_window_124", + "psc_text": "Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungitur: 32 Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis,", + "candidate_score": 0.583345, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.687358, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64_66", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", + "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", + "candidate_score": 0.687358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32_34", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit . Quare non dubito , quin meum non improbaturi sitis consilium .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_588", + "psc_text": "Non navigem, quia adhuc sunt hibernae reliquiae; aut, Tempus seminandi est, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humores ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione notati sunt, de quibus dictum est cum conderentur: Et sint in signis et temporibus et in diebus et in annis (Gen. I, 14). Si quae autem figurae similitudinum non tantum de coelo et de sideribus, sed etiam de inferiori creatura ducuntur ad dispensationem sacramentorum, eloquentia quaedam est doctrinae salutaris, movendo affectui discentium accomodata, a visibilibus ad invisibilia, a corporalibus ad spiritualia, a temporalibus ad aeterna. CAPUT VIII. 14. Nec quisquam nostrum attendit quod eo tempore, quo Pascha celebramus, sol in ariete est, sicut illi appellant quemdam siderum locum, ubi revera mense novorum sol invenitur: sed sive illi arietem, sive aliquid aliud eamdem partem coeli vocare voluerint, nos de Scripturis sanctis hoc didicimus, quod", + "candidate_score": 0.677791, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_49_51", + "bdc_text": "Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123", + "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum", + "candidate_score": 0.67374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67", + "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud", + "candidate_score": 0.670803, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", + "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", + "candidate_score": 0.669715, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50_52", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736", + "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.", + "candidate_score": 0.669314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2635", + "psc_text": "mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc epistolam ab alia magna intentione detorsi. 2. Facile autem fuit hanc excusationem, ut arbitror, non iniquam, litteris inditam tibi remittere; respondere autem inquisitionibus tuis non ita facile est: et puto in ipsis opusculis quae me nunc intentissimum detinent, non defutura quaedam loca, ubi haec ipsa expediam quae requiris, si Dominus faverit. Jam etiam ex iis quaestionibus quas modo misisti, multa soluta sunt in eis libris quos nondum edidi, sive de Trinitate, sive de Genesi. Quanquam et illa si relegas quae tibi jamdiu nota sunt, vel, nisi fallor, fuerunt, quia ea fortasse oblitus es quae te conferente mecum ac sermocinante conscripsi,", + "candidate_score": 0.669202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_49_51", + "bdc_text": "Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736", + "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.", + "candidate_score": 0.668997, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_31_33", + "bdc_text": "Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior . Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_588", + "psc_text": "Non navigem, quia adhuc sunt hibernae reliquiae; aut, Tempus seminandi est, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humores ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione notati sunt, de quibus dictum est cum conderentur: Et sint in signis et temporibus et in diebus et in annis (Gen. I, 14). Si quae autem figurae similitudinum non tantum de coelo et de sideribus, sed etiam de inferiori creatura ducuntur ad dispensationem sacramentorum, eloquentia quaedam est doctrinae salutaris, movendo affectui discentium accomodata, a visibilibus ad invisibilia, a corporalibus ad spiritualia, a temporalibus ad aeterna. CAPUT VIII. 14. Nec quisquam nostrum attendit quod eo tempore, quo Pascha celebramus, sol in ariete est, sicut illi appellant quemdam siderum locum, ubi revera mense novorum sol invenitur: sed sive illi arietem, sive aliquid aliud eamdem partem coeli vocare voluerint, nos de Scripturis sanctis hoc didicimus, quod", + "candidate_score": 0.667762, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2634", + "psc_text": "minusque exercitato ingenio praediti, eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras, sive amico, sive inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. Ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat, praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. Si autem cum aliquid in manibus habeo, intermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur quae supervenientia requiruntur; quid fiet si etiam ipsis dum respondetur, alia supervenerint? Num placet ut etiam his omissis illa suscipiantur, et semper priora fiant quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus cum scribuntur non supervenerit aliquid quod quaeratur? Quod ut mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc", + "candidate_score": 0.667759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50_52", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1793", + "psc_text": "Quapropter si se omnis anima intelligat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quamdiu peregrinatur a Domino, profecto quamdam viduitatem suam Deo defensori assidua et impensissima precatione commendat. Ora ergo ut vidua Christi, nondum habens ejus conspectum, cujus precaris auxilium. Et licet sis ditissima, sicut pauper ora: nondum enim veras futuri saeculi divitias habes, ubi nulla damna formides. Licet habeas filios et nepotes, numerosamque familiam, quod et supra dictum est, sicut desolata ora: incerta sunt enim omnia temporalia, etiam usque in finem vitae hujus in nostram consolationem mansura. Tu autem si ea quae sursum sunt quaeris et sapis, aeterna et certa desideras, quae quamdiu nondum habes, etiam salvis omnibus atque obsequentibus tuis, tanquam desolatam deputare te debes. Et si tu, profecto etiam tuo exemplo religiosissima nurus tua, et aliae sanctae viduae virginesque sub vestra cura securius constitutae: quanto enim magis domum vestram pie tractatis, tanto impensius orationibus instare debetis, rerum praesentium", + "candidate_score": 0.667748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23_25", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1002", + "psc_text": "Intuere paululum ipsos de Republica libros, unde illum affectum amantissimi civis ebibisti, quod nullus sit patriae consulendi modus, aut finis bonis. Intuere, obsecro te, et cerne quantis ibi laudibus frugalitas et continentia praedicetur, et erga conjugale vinculum fides, castique honesti ac probi mores, quibus cum praepollet civitas, vere florere dicenda est. Hi autem mores in Ecclesiis toto orbe crescentibus, tanquam in sanctis auditoriis populorum docentur atque discuntur, et maxime pietas qua verus et verax colatur Deus, qui haec omnia, quibus animus numanus divinae societati ad inhabitandam aeternam coelestemque civitatem instruitur et aptatur, non solum jubet aggredienda, verum etiam donat implenda. Inde est quod deorum multorum falsorumque simulacra, et praedixit eversum iri, et praecepit everti. Nihil enim homines tam insociabiles reddit vitae perversitate, quam illorum deorum imitatio, quales describuntur et commendantur litteris eorum. 4. Denique illi doctissimi viri, qui rempublicam civitatemque terrenam, qualis eis esse debere videbatur, magis domesticis disputationibus requirebant,", + "candidate_score": 0.66554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1271", + "psc_text": "utens, excaecari juberetur, recte utique audiret: In quibus oculis peccasti, in eis supplicium meruisti. Judicio enim quisque animi sui, seu bono seu malo, utitur vel ad benefaciendum vel ad peccandum. Unde non iniquum est ut in quo judicat in eo judicetur, hoc est, ut in ipso animi sui judicio poenas luat, cum ea mala patitur quae male judicantem animum consequuntur. 26. Alia namque sunt manifesta tormenta quae post futura praeparantur, etiam ipsa ex eodem malae voluntatis cardine attracta: in ipso autem animo, ubi appetitus voluntatis humanorum omnium est mensura factorum, continuo poena sequitur culpam, plerumque major non sentientis caecitate graviore. Ideo cum dixisset, In quo judicio judicaveritis, judicabimini, secutus adjunxit: Et qua mensura mensi fueritis, metietur vobis. In voluntate quippe propria metietur bonus homo bona facta, et in ea metietur ei beatitudo. Itemque in voluntate propria metietur malus homo mala opera, et in ea metietur ei miseria; quoniam ubi quisque", + "candidate_score": 0.665038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_49_51", + "bdc_text": "Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_652", + "psc_text": "cognosci et corrigi potest, non debuit tamen in tractoria quam misit Venerabilitas tua, nomen ejus praetermitti. Quod si in mediis locis conscriberetur, et non in primo poneretur, multum mirarer; quanto magis mirandum est quod nulla ibi ejus admemoratio facta est, qui maxime ad concilium venire debuit, ut de ipso primatus ordine, coram omnium Numidarum episcopis Ecclesiarum primitus ageretur? 2. His de causis etiam venire dubitarem, ne forte falsa esset tractoria, qua tanta perversitas appareret; quanquam et angustia temporis et aliae graves necessitates me multipliciter impedirent. Unde peto Beatitudinem tuam ut mihi ignoscas, et primo instare digneris, ut inter tuam Sanctimoniam et senem Xantippum concorditer constet, quis vestrum debeat convocare concilium: aut certe, quod salubrius arbitror, sine cujusquam praejudicio ambo convocate collegas nostros, eos maxime qui vobis episcopatus aetate vicini sunt, qui facile quis vestrum verum dicat agnoscant, ut inter vos paucos eadem prae caeteris quaestio dirimatur, et errore sublato minores", + "candidate_score": 0.665003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_9_11", + "bdc_text": "Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731", + "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum", + "candidate_score": 0.663738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_49_51", + "bdc_text": "Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_242", + "psc_text": "mihi omnis excusatio claudebatur, vehementer timui excusare. Sed quanquam jugum Christi per seipsum lene sit, et sarcina levis (Matth. XI, 30); tamen propter nostram asperitatem atque infirmitatem, si quid me mordet hoc vinculum, atque urget hoc onus, ineffabiliter mihi aliquanto vestrae praesentiae solatio, tolerabilius et portabilius redderetur, quos audio curis ejusmodi expeditiores liberioresque vivere. Quare non impudenter ego rogo vos, et postulo, et flagito, ut in Africam majore talium hominum siti, quam siccitatis nobilitate laborantem, venire dignemini. 5. Scit Deus quia non solum propter desiderium, meum, neque solum propter eos qui vel per nos vestrum propositum, vel undecumque fama praedicante didicerunt, sed etiam propter caeteros qui partim non audiunt, partim audita non credunt, tamen possunt comperta diligere, vos istis terris etiam corporaliter adesse cupimus. Quamvis enim sedulo atque misericorditer id agitis, tamen etiam coram hominibus regionum nostrarum luceant opera vestra, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui", + "candidate_score": 0.663694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736", + "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.", + "candidate_score": 0.663513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_48_50", + "bdc_text": "die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 . Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123", + "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum", + "candidate_score": 0.663193, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_101_103", + "bdc_text": "quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit . Mittam , si quodin der Vorlage aliquod . adeptus fuero .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1910", + "psc_text": "Scio enim in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a Gentilibus, nunc martyres honorantur, Imperatorem rogatum facile concessisse ne illi qui eos occiderant et capti jam tenebantur, poena simili punirentur. 3. Libros de Baptismo parvulorum, cum jam codicem ipsum Praestantiae tuae misissem, cur abs te rursus acceperim, oblitus sum: nisi forte cum inspicerem, mendosos eos reperi, et emendare volui, quod mirabiliter impeditus, adhuc usque non feci. Epistolam quoque ad te scribendam et his adjungendam, quam cum ibi essem jam dictare coeperam, paulo addito sic esse imperfectam scias. Si autem rationem omnium dierum et lucubrationum aliis necessitatibus impensarum tibi possem reddere, graviter contristatus mirareris quanta me distendant, quae differri omnino non possunt, nec agere illa permittant in quae me, petendo et admonendo, urges volentem, et ineffabiliter (quia non possum) dolentem. Cum enim ab eorum hominum necessitatibus aliquantulum vaco, qui me sic angariant, ut eos nullo modo liceat evitare, nec contemnere oporteat; non", + "candidate_score": 0.663094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_65_67", + "bdc_text": "tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", + "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", + "candidate_score": 0.662969, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_49_51", + "bdc_text": "Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3982", + "psc_text": "Cum autem ibi me inveneris, ora pro me ne deficiam, sed perficiar; ora fili, ora. Sentio quid dicam, scio quid petam; non tibi videatur indignum, et quasi ultra merita tua: fraudabis me magno adjutorio, si non feceris. Non solum tu, sed etiam omnes qui ex ore tuo dilexerint, orate pro me: hoc eis me petivisse indica, et si multum nobis tribuitis, jussisse nos existimate quod petimus, et tamen date petentibus, vel obtemperate jubentibus. Orate pro nobis. Lege Litteras divinas, et invenies ipsos arietes nostros Apostolos petiisse hoc a filiis suis, sive praecepisse auditoribus suis. Ego certe quoniam hoc a me petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam", + "candidate_score": 0.662943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50_52", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3982", + "psc_text": "Cum autem ibi me inveneris, ora pro me ne deficiam, sed perficiar; ora fili, ora. Sentio quid dicam, scio quid petam; non tibi videatur indignum, et quasi ultra merita tua: fraudabis me magno adjutorio, si non feceris. Non solum tu, sed etiam omnes qui ex ore tuo dilexerint, orate pro me: hoc eis me petivisse indica, et si multum nobis tribuitis, jussisse nos existimate quod petimus, et tamen date petentibus, vel obtemperate jubentibus. Orate pro nobis. Lege Litteras divinas, et invenies ipsos arietes nostros Apostolos petiisse hoc a filiis suis, sive praecepisse auditoribus suis. Ego certe quoniam hoc a me petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam", + "candidate_score": 0.662705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3591", + "psc_text": "quid restabit, nisi aequo animo habere Domini voluntatem? Neque enim hoc scribere ad quemquam deberem, quod semper latere voluissem. Nam si, quod absit, aliquo vel casu, vel necessitate nunquam ille rescripserit; procul dubio nostra consultatio, quam ad eum misimus, quandoque manifestabitur. Nec inutilis legentibus erit: quia etsi non illa invenient quae requirunt, invenient certe quemadmodum sint inquirenda nec temere affirmanda quae nesciunt; et secundum ea quae ibi legerint, consulere etiam ipsi quos poterint, studiosa charitate, non discordiosa contentione curabunt; donec aut id quod volunt reperiant, aut ipsa inquisitione aciem mentis exerceant, ut ulterius inquirendum non esse cognoscant. Nunc tamen quamdiu jam consulti amici nondum est desperanda responsio, edendam non esse consultationem nostram, quantum quidem in nobis est, puto quod persuaserim dilectioni tuae: quanquam et ipse non eam solam poposceris, sed adjunctam etiam ejus quem consului, responsionem tibi desideraveris mitti; quod utique facerem, si haberem. Si autem, ut verbis tuae Sanctitatis", + "candidate_score": 0.662205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60_62", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1830", + "psc_text": "opinionem facile praesumptam, quaeso deponas, eumque animum quamvis erga me benevolentissimum, solvas atque exuas; ac de me mihi magis quam ulli alteri credas, si mihi dilectionis vicem rependis. Tanta est enim christianarum profunditas Litterarum, ut in eis quotidie proficerem, si eas solas ab ineunte pueritia usque ad decrepitam senectutem maximo otio, summo studio, meliore ingenio conarer addiscere: non quod ad ea quae necessaria sunt saluti, tanta in eis perveniatur difficultate; sed cum quisque ibi fidem tenuerit, sine qua pie recteque non vivitur, tam multa, tamque multiplicibus mysteriorum umbraculis opacata intelligenda proficientibus restant, tantaque non solum in verbis quibus ista dicta sunt, verum etiam in rebus quae intelligendae sunt, latet altitudo sapientiae, ut annosissimis, acutissimis, flagrantissimis cupiditate discendi hoc contingat, quod eadem Scriptura quodam loco habet, Cum consummaverit homo, tunc incipit (Eccli. XVIII, 6). CAPUT II. 4. Sed quid hinc plura? Veniendum potius est ad rem quam requiris. Ubi primum te", + "candidate_score": 0.662104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1632", + "psc_text": "per libros quaerere, aut in reminiscendis memoriam ventilare), sed vel pauca, quae ad horam dictationis hujus in mentem veniunt, sciscitabor. De resurrectionis forma non grandem, sed plenam fidei instructione epistolam, qua secundae consultationi meae, dum Carthagini hiemares rescripseras, si habes relatam in schedis, rogo ut mittas, aut certe retexas eam mihi; quod tibi facile est. Nam etsi scripta non exstat, quia forte brevis epistola, ut tumultuaria tibi inter libros tuos haberi spreta sit, renova eam mihi eodem sensu promptam de thesauro cordis tui, et mitte ad me inter alia responsa quae reddes mihi, ut spero, praestante mihi ac tibi commeatum dierum Christo, ut ea, quo labor tuus in me fructificet, accipiam, secundum haec capitula Scripturarum, de quibus te, qui vides quasi per Deum, interrogavi, ut audiam quid in te vel ex te mihi loquatur Deus. 15. Hoc autem rogo lucere mihi facias, quo modo vel qua ratione Dominus post resurrectionem", + "candidate_score": 0.662066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_48_50", + "bdc_text": "die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 . Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_652", + "psc_text": "cognosci et corrigi potest, non debuit tamen in tractoria quam misit Venerabilitas tua, nomen ejus praetermitti. Quod si in mediis locis conscriberetur, et non in primo poneretur, multum mirarer; quanto magis mirandum est quod nulla ibi ejus admemoratio facta est, qui maxime ad concilium venire debuit, ut de ipso primatus ordine, coram omnium Numidarum episcopis Ecclesiarum primitus ageretur? 2. His de causis etiam venire dubitarem, ne forte falsa esset tractoria, qua tanta perversitas appareret; quanquam et angustia temporis et aliae graves necessitates me multipliciter impedirent. Unde peto Beatitudinem tuam ut mihi ignoscas, et primo instare digneris, ut inter tuam Sanctimoniam et senem Xantippum concorditer constet, quis vestrum debeat convocare concilium: aut certe, quod salubrius arbitror, sine cujusquam praejudicio ambo convocate collegas nostros, eos maxime qui vobis episcopatus aetate vicini sunt, qui facile quis vestrum verum dicat agnoscant, ut inter vos paucos eadem prae caeteris quaestio dirimatur, et errore sublato minores", + "candidate_score": 0.660618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50_52", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3983", + "psc_text": "petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam rationem de vobis reddamus pastorum principi et omnium nostrum capiti, pariterque evadamus hujus mundi periculosiores blanditias quam molestias, nisi cum pax ejus ad hoc proficit, quod Apostolus orare nos monuit, ut quietam vitam et tranquillam agamus in omni pietate et charitate (I Tim. II, 2). Si enim desit pietas et charitas, quid est ab illis et a caeteris mundi malis tranquillitas et quies, nisi luxuriae perditionisque materies, sive invitamentum, sive adjumentum? Ut ergo habeamus quietam et tranquillam vitam in omni pietate et charitate, quod nos pro vobis, orate pro nobis, ubicumque estis, ubicumque sumus nusquam enim non est, cujus sumus.", + "candidate_score": 0.660477, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_9_11", + "bdc_text": "Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3586", + "psc_text": "hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper quid mihi alio anno per latorem, per quem scripseram, remeantem scripserit, nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli: Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit, quam loqui; ita ut nostra studia cessarent, ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos nomini meo dedicasti, eruditissimis, et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui, non quod quidquam in illis reprehendendum putem; sed quia juxta beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. XIV, 5). Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus,", + "candidate_score": 0.658562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64_66", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67", + "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud", + "candidate_score": 0.657266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_862", + "psc_text": "illi Jacobus ait, auditum de illo esse quod discissionem doceat a Moyse (Ibid., 2). Quod utique nefas est, ut credentes in Christum discindantur a propheta Christi, tanquam ejus doctrinam detestantes atque damnantes; de quo ipse Christus dicit: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit (Joan. V, 46). 9. Attende enim, obsecro, ipsa verba Jacobi: Vides, inquit, frater, quot millia sunt in Judaea, qui crediderunt in Christum; et hi omnes aemulatores sunt Legis. Audierunt autem de te quia discissionem doces a Moyse eorum, qui per gentes sunt, Judaeorum; dicens non debere circumcidere eos filios suos, neque secundum consuetudinem ingredi. Quid ergo est? Utique oportet convenire multitudinem; audierunt enim te supervenisse. Hoc ergo fac, quod tibi dicimus. Sunt nobis viri quatuor votum habentes super se; his assumptis, sanctificate cum ipsis, et impende in eos ut radant capita; et scient omnes quia quae de te audierunt falsa sunt, sed", + "candidate_score": 0.656679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_48_50", + "bdc_text": "die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 . Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1481", + "psc_text": "omnium actionum tuarum nihil te adjuverunt, quid prosunt, dic mihi? Nam ubi finem constitueris totius hujus flagrantissimi studii tui, et tibi infructuosi, et nobis molesti, epistola tua satis indicas. Cum enim de solvendis quaestionibus quas misisti, apud me per litteras satageres, ita scripsisti: Possem te, inquis, plus et per multos charos tuos exorare; sed novi animum tuum, qui non rogare desiderat, sed omnibus praestare, si tantum absit quod dedecet, quod in hac re penitus nihil est dedecoris: tamen quodcumque est, peto praestes navigaturo. In his verbis epistolae tuae recte quidem de me existimas, quod omnibus praestare desiderem, si absit quod dedecet; sed in hac re nihil esse dedecoris, non mihi videtur. Non enim decora facies rerum attingit sensum meum, cum cogito episcopum ecclesiasticis curis circumstrepentibus districtum atque distentum, repente quasi obsurdescentem cohibere se ab his omnibus, et dialogorum Tullianorum quaestiunculas uni scholastico exponere. Quod quantum dedeceat, quanquam tuorum studiorum raptus", + "candidate_score": 0.65647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_55_57", + "bdc_text": "patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum . Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_895", + "psc_text": "recolas quid hinc senserit noster Ambrosius, quid noster itidem Cyprianus; invenies fortasse nec nobis defuisse, quos in eo quod asserimus sequeremur. Quanquam, sicut paulo ante dixi, tantummodo Scripturis canonicis hanc ingenuam debeam servitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non dubitem. Proinde, cum quaero tertium, ut tres etiam ego tribus opponam, possem quidem, ut arbitror, facile reperire, si multa legissem; verumtamen ipse mihi pro his omnibus, imo supra hos omnes apostolus Paulus occurrit. Ad ipsum confugio: ad ipsum ab omnibus, qui aliud sentiunt, litterarum ejus tractatoribus provoco; ipsum interrogans interpello et requiro in eo quod scripsit ad Galatas, vidisse se Petrum non recte ingredientem ad veritatem Evangelii, eique in faciem propterea restitisse, quod illa simulatione Gentes judaizare cogebat, utrum verum scripserit, an forte nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Et audio eum paulo superius in ejusdem narrationis exordio religiosa voce", + "candidate_score": 0.656259, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123_125", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "quatuor vel potius quinque etiam sine prooemiis habent, et duodecimum sine extrema parte non parva: sed si eis haec editio potuerit innotescere, omnia si voluerint et valuerint, emendabunt. Peto sane ut hanc epistolam, seorsum quidem, sed tamen ad caput eorumdem librorum jubeas anteponi. Vale. Ora pro me. EPISTOLA CLXXV. Patres concilii Carthaginensis, Innocentio pontifici Romano, de actis adversus Pelagium et Celestium. Domino beatissimo et honorandissimo, sancto fratri INNOCENTIO, AURELIUS, NUMIDIUS, RUSTICIANUS, FIDENTIANUS, EVAGRIUS, ANTONIUS, PALATINUS, ADEODATUS, VINCENTIUS, PUBLIANUS, THEASIUS, TUTUS, PANNONIUS, VICTOR, RESTITUTUS, RUSTICUS, FORTUNATIANUS, alius RESTITUTUS, AMPELIUS, AMBIVIUS, FELIX, DONATIANUS, ADEODATUS, OCTAVIUS, SEROTINUS, MAJORINUS, POSTHUMIANUS, CRISPULUS, VICTOR, alius VICTOR, LEUCIUS, MARIANUS, FRUCTUOSUS, FAUSTINIANUS, QUODVULTDEUS, CANDORIUS, MAXIMUS, MEGASIUS, RUSTICUS, RUFINIANUS, PROCULUS, SEVERUS, THOMAS, JANUARIUS, OCTAVIANUS, PRAETEXTATUS, SIXTUS, QUODVULTDEUS, PENTHADIUS, QUODVULDEUS, CYPRIANUS, SERVILIUS, PELAGIANUS, MARCELLUS, VENANTIUS, DIDYMUS, SATURNINUS, BIZACENUS, GERMANUS, GERMANIANUS, INVENTIUS, MAJORINUS, INVENTIUS, CANDIDUS, CYPRIANUS, AEMILIANUS, ROMANUS, AFRICANUS, MARCELLINUS, et caeteri qui in concilio ecclesiae Carthaginensis adfuimus. 1. Cum ex", + "candidate_score": 0.656139, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3982", + "psc_text": "Cum autem ibi me inveneris, ora pro me ne deficiam, sed perficiar; ora fili, ora. Sentio quid dicam, scio quid petam; non tibi videatur indignum, et quasi ultra merita tua: fraudabis me magno adjutorio, si non feceris. Non solum tu, sed etiam omnes qui ex ore tuo dilexerint, orate pro me: hoc eis me petivisse indica, et si multum nobis tribuitis, jussisse nos existimate quod petimus, et tamen date petentibus, vel obtemperate jubentibus. Orate pro nobis. Lege Litteras divinas, et invenies ipsos arietes nostros Apostolos petiisse hoc a filiis suis, sive praecepisse auditoribus suis. Ego certe quoniam hoc a me petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam", + "candidate_score": 0.655788, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_68_70", + "bdc_text": "Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat . Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) . scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_541", + "psc_text": "occasionem tuam sine aliquo odio convenimus, hoc circa eum servantes quod Apostolus dicit: Servum autem Domini litigare non oportet, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes; ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso in ipsius voluntatem (II Tim. II, 24-26). Si ergo aliquid aspere diximus, non ad amaritudinem dissensionis, sed ad correctionem dilectionis valere cognoscat. Incolumis vivas in Christo, dilectissime et honorabilis frater. DE DUABUS EPISTOLIS PROXIME SEQUENTIBUS. (LIB. II RETRACT. CAP. XX.) Libri duo quorum est titulus « Ad inquisitiones Januarii, » multa de Sacramentis continent disputata, sive quae universaliter, sive quae partiliter, id est non peraeque in omnibus locis observat Ecclesia, nec tamen commemorari omnia potuerunt, sed satis ad inquisita responsum est: quorum librorum prior, epistola est, habet quippe in capite quis ad quem scribat; sed ideo inter libros annumeratur hoc opus, quoniam", + "candidate_score": 0.654695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_67_69", + "bdc_text": "Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat . Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_541", + "psc_text": "occasionem tuam sine aliquo odio convenimus, hoc circa eum servantes quod Apostolus dicit: Servum autem Domini litigare non oportet, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes; ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso in ipsius voluntatem (II Tim. II, 24-26). Si ergo aliquid aspere diximus, non ad amaritudinem dissensionis, sed ad correctionem dilectionis valere cognoscat. Incolumis vivas in Christo, dilectissime et honorabilis frater. DE DUABUS EPISTOLIS PROXIME SEQUENTIBUS. (LIB. II RETRACT. CAP. XX.) Libri duo quorum est titulus « Ad inquisitiones Januarii, » multa de Sacramentis continent disputata, sive quae universaliter, sive quae partiliter, id est non peraeque in omnibus locis observat Ecclesia, nec tamen commemorari omnia potuerunt, sed satis ad inquisita responsum est: quorum librorum prior, epistola est, habet quippe in capite quis ad quem scribat; sed ideo inter libros annumeratur hoc opus, quoniam", + "candidate_score": 0.654663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_55_57", + "bdc_text": "patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum . Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.654177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3983", + "psc_text": "petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam rationem de vobis reddamus pastorum principi et omnium nostrum capiti, pariterque evadamus hujus mundi periculosiores blanditias quam molestias, nisi cum pax ejus ad hoc proficit, quod Apostolus orare nos monuit, ut quietam vitam et tranquillam agamus in omni pietate et charitate (I Tim. II, 2). Si enim desit pietas et charitas, quid est ab illis et a caeteris mundi malis tranquillitas et quies, nisi luxuriae perditionisque materies, sive invitamentum, sive adjumentum? Ut ergo habeamus quietam et tranquillam vitam in omni pietate et charitate, quod nos pro vobis, orate pro nobis, ubicumque estis, ubicumque sumus nusquam enim non est, cujus sumus.", + "candidate_score": 0.654169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_9_11", + "bdc_text": "Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3268", + "psc_text": "etiam plurimi illius temporis justi. In his erat et ille Centurio qui Domino dixit, Non sum dignus ut intres sub tectum meum; sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus. Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites, et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit: de quo et Dominus, Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel (Matth. VIII, 8-10). In his erat et ille Cornelius ad quem missus angelus dixit, Corneli, acceptae sunt eleemosynae tuae, et exauditae sunt orationes tuae: ubi eum admonuit ut ad beatum Petrum apostolum mitteret, et ab illo audiret quae facere deberet; ad quem apostolum, ut ad eum veniret, etiam religiosum militem misit (Act. X, 4-8). In his erant et illi qui baptizandi cum venissent ad Joannem, sanctum Domini praecursorem et amicum sponsi, de quo Dominus ipse ait, In", + "candidate_score": 0.654061, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_22_24", + "bdc_text": "Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat . Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_104", + "psc_text": "sciebam quid mihi deesset ad tale opus, quale me nunc torquet et conterit. Quod si propterea in re ipsa didici quid sit homini necessarium, qui populo ministrat sacramentum et verbum Dei, ut jam non mihi liceat assequi quod me non habere cognovi: jubes ergo ut peream, pater Valeri! Ubi est charitas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam Ecclesiam cui me sic ministrare voluisti? Et tamen certus sum quod et me et ipsam diligis. Sed putas me idoneum, cum ego melius me noverim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. 4. Sed dicit fortasse Sanctitas tua; vellem scire quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut", + "candidate_score": 0.653971, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_48_50", + "bdc_text": "die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 . Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3983", + "psc_text": "petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam rationem de vobis reddamus pastorum principi et omnium nostrum capiti, pariterque evadamus hujus mundi periculosiores blanditias quam molestias, nisi cum pax ejus ad hoc proficit, quod Apostolus orare nos monuit, ut quietam vitam et tranquillam agamus in omni pietate et charitate (I Tim. II, 2). Si enim desit pietas et charitas, quid est ab illis et a caeteris mundi malis tranquillitas et quies, nisi luxuriae perditionisque materies, sive invitamentum, sive adjumentum? Ut ergo habeamus quietam et tranquillam vitam in omni pietate et charitate, quod nos pro vobis, orate pro nobis, ubicumque estis, ubicumque sumus nusquam enim non est, cujus sumus.", + "candidate_score": 0.653889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_101_103", + "bdc_text": "quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit . Mittam , si quodin der Vorlage aliquod . adeptus fuero .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731", + "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum", + "candidate_score": 0.653324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124_126", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo . Zürich.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2870", + "psc_text": "quatuor vel potius quinque etiam sine prooemiis habent, et duodecimum sine extrema parte non parva: sed si eis haec editio potuerit innotescere, omnia si voluerint et valuerint, emendabunt. Peto sane ut hanc epistolam, seorsum quidem, sed tamen ad caput eorumdem librorum jubeas anteponi. Vale. Ora pro me. EPISTOLA CLXXV. Patres concilii Carthaginensis, Innocentio pontifici Romano, de actis adversus Pelagium et Celestium. Domino beatissimo et honorandissimo, sancto fratri INNOCENTIO, AURELIUS, NUMIDIUS, RUSTICIANUS, FIDENTIANUS, EVAGRIUS, ANTONIUS, PALATINUS, ADEODATUS, VINCENTIUS, PUBLIANUS, THEASIUS, TUTUS, PANNONIUS, VICTOR, RESTITUTUS, RUSTICUS, FORTUNATIANUS, alius RESTITUTUS, AMPELIUS, AMBIVIUS, FELIX, DONATIANUS, ADEODATUS, OCTAVIUS, SEROTINUS, MAJORINUS, POSTHUMIANUS, CRISPULUS, VICTOR, alius VICTOR, LEUCIUS, MARIANUS, FRUCTUOSUS, FAUSTINIANUS, QUODVULTDEUS, CANDORIUS, MAXIMUS, MEGASIUS, RUSTICUS, RUFINIANUS, PROCULUS, SEVERUS, THOMAS, JANUARIUS, OCTAVIANUS, PRAETEXTATUS, SIXTUS, QUODVULTDEUS, PENTHADIUS, QUODVULDEUS, CYPRIANUS, SERVILIUS, PELAGIANUS, MARCELLUS, VENANTIUS, DIDYMUS, SATURNINUS, BIZACENUS, GERMANUS, GERMANIANUS, INVENTIUS, MAJORINUS, INVENTIUS, CANDIDUS, CYPRIANUS, AEMILIANUS, ROMANUS, AFRICANUS, MARCELLINUS, et caeteri qui in concilio ecclesiae Carthaginensis adfuimus. 1. Cum ex", + "candidate_score": 0.653317, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23_25", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_104", + "psc_text": "sciebam quid mihi deesset ad tale opus, quale me nunc torquet et conterit. Quod si propterea in re ipsa didici quid sit homini necessarium, qui populo ministrat sacramentum et verbum Dei, ut jam non mihi liceat assequi quod me non habere cognovi: jubes ergo ut peream, pater Valeri! Ubi est charitas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam Ecclesiam cui me sic ministrare voluisti? Et tamen certus sum quod et me et ipsam diligis. Sed putas me idoneum, cum ego melius me noverim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. 4. Sed dicit fortasse Sanctitas tua; vellem scire quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut", + "candidate_score": 0.653183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_67_69", + "bdc_text": "Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat . Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1308", + "psc_text": "egere utilius sit quam ad satiandam nequitiam rebus omnibus abundare. Sed absit ut ego illa coercitione ad hanc aerumnam eos de quibus agimus, redigendos esse censuerim. CAPUT II. 5. Recense epistolam meam, si tamen dignam habuisti, si non quam relegeres, cum ei fuisset respondendum, saltem quam ita reponeres, ut tibi jubenti, cum volueris proferretur, et attende quid dixerim; hoc profecto invenies, cui te non respondisse, quantum existimo, fatearis. Nam ex epistola illa mea verba nunc insero: Non praeterita, inquam, vindicando pascere iram nostram studemus, sed misericorditer in futurum consulendo satagimus. Habent homines mali ubi et per Christianos non solum mansuete, verum etiam utiliter salubriterque plectantur. Habent enim quod corpore incolumi vivunt, habent unde vivunt, habent unde male vivunt. Duo prima salva sint, ut quos poeniteat, sint; hoc optamus, hoc, quantum in nobis est, etiam impensa opera instamus. Tertium vero si Dominus voluerit, tanquam putre noxiumque resecare, valde misericorditer puniet. Haec", + "candidate_score": 0.653147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_48_50", + "bdc_text": "die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 . Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3982", + "psc_text": "Cum autem ibi me inveneris, ora pro me ne deficiam, sed perficiar; ora fili, ora. Sentio quid dicam, scio quid petam; non tibi videatur indignum, et quasi ultra merita tua: fraudabis me magno adjutorio, si non feceris. Non solum tu, sed etiam omnes qui ex ore tuo dilexerint, orate pro me: hoc eis me petivisse indica, et si multum nobis tribuitis, jussisse nos existimate quod petimus, et tamen date petentibus, vel obtemperate jubentibus. Orate pro nobis. Lege Litteras divinas, et invenies ipsos arietes nostros Apostolos petiisse hoc a filiis suis, sive praecepisse auditoribus suis. Ego certe quoniam hoc a me petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam", + "candidate_score": 0.653101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1793", + "psc_text": "Quapropter si se omnis anima intelligat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quamdiu peregrinatur a Domino, profecto quamdam viduitatem suam Deo defensori assidua et impensissima precatione commendat. Ora ergo ut vidua Christi, nondum habens ejus conspectum, cujus precaris auxilium. Et licet sis ditissima, sicut pauper ora: nondum enim veras futuri saeculi divitias habes, ubi nulla damna formides. Licet habeas filios et nepotes, numerosamque familiam, quod et supra dictum est, sicut desolata ora: incerta sunt enim omnia temporalia, etiam usque in finem vitae hujus in nostram consolationem mansura. Tu autem si ea quae sursum sunt quaeris et sapis, aeterna et certa desideras, quae quamdiu nondum habes, etiam salvis omnibus atque obsequentibus tuis, tanquam desolatam deputare te debes. Et si tu, profecto etiam tuo exemplo religiosissima nurus tua, et aliae sanctae viduae virginesque sub vestra cura securius constitutae: quanto enim magis domum vestram pie tractatis, tanto impensius orationibus instare debetis, rerum praesentium", + "candidate_score": 0.652404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_48_50", + "bdc_text": "die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 . Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1440", + "psc_text": "EPISTOLA CXI. Augustinus Victoriano presbytero, consolans eum ad toleranter accipienda mala quae barbari, in Italiam et Hispaniam incursionem facientes, inferebant sanctis viris et sacris virginibus. Domino dilectissimo et desiderantissimo fratri et compresbytero VICTORIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Litterae tuae impleverunt grandi dolore cor nostrum, quibus petisti ut prolixo opere aliqua responderem; cum talibus malis magis prolixi gemitus et fletus, quam prolixi libri debeantur. Totus quippe mundus tantis affligitur cladibus, ut pene pars nulla terrarum sit, ubi non talia, qualia scripsisti, committantur atque plangantur. Nam ante parvum tempus, etiam in illis solitudinibus Aegypti, ubi monasteria separata ab omni strepitu, quasi secura delogerant, a barbaris interfecti sunt fratres. Jamvero quae modo in regionibus Italiae, quae in Galliis nefaria perpetrata sint, etiam vos latere non arbitron; de Hispanis quoque tot provinciis, quae ab his malis diu videbantur intactae, coeperunt jam talia nuntiari. Sed quid longe imus? Ecce in regione nostra Hipponensi, quoniam", + "candidate_score": 0.651518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23_25", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_105", + "psc_text": "quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit, petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo? Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc per has preces volo. 5. Quid enim responsurus sum", + "candidate_score": 0.651393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5_7", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1791", + "psc_text": "sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo quod ibi positum est, Libera nos a malo, non parvum malum videbatur, et nuptam esse, et fructu carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. De illa vero Anna vidua vide quid scriptum sit: Quia non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die (Luc. II, 36, 37). Nec aliunde Apostolus, quod et supra commemoravi: Quae autem vere vidua est, inquit, et desolata, speravit in Domino, et persistit in orationibus nocte ac die (I Tim. V, 5): et Dominus cum semper ad orandum, et non deficiendum nos hortaretur, viduam commemoravit, quae licet iniquum et impium judicem, ac", + "candidate_score": 0.650751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_41_43", + "bdc_text": "Quę vero res ad peregrinationem hanc necessariae sint , nec te nec alios ignorare arbitror . Comitem enim amicum fidum imprimis cuperem ; sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_995", + "psc_text": "apud eos quidquam valuisse tuas litteras. Cur autem non valuerint, non opus est scribere; sed mitte aliquem tuorum, vel domesticorum, vel amicorum, cujus hoc fidei possis injungere, qui non ad ea loca, sed ad nos primitus veniat illis omnino nescientibus, et nobiscum primitus consilio pertractato, quod agendum Domino adjuvante visum fuerit, agat. Neque enim tantum pro eis agimus cum hoc agimus, sed etiam pro nostris jam factis catholicis, quibus illorum vicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nullo modo possit. Et hoc quidem breviter scribere poteram; sed volui te habere aliquid litterarum nostrarum, quo rationem curae meae non solum ipse cognosceres, sed etiam cuicumque dissuadenti ne tuorum correctioni operam instanter impendas, nobisque detrahenti quod talia velimus, habeas quod respondeas. Quod si superfluo feci, quod jam ista vel didiceras, vel ipse cogitaveras, aut onerosus fui quod curis publicis tam occupato prolixam epistolam ingessi, peto des veniam, dum tamen quod suggessi", + "candidate_score": 0.650506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64_66", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3970", + "psc_text": "indicari verbis non potest. Et ego quidem parum eloquor, etsi multum loquar: sed nulli eloquenti omnino concesserim, ut qualicumque et quantacumque epistola sua affectum explicet, quem fecit in mente tua, quod non possum ego, etsi eum possit ita in animo meo videre sicut ego. Restat ergo sic tibi indicare quod scire voluisti, ut in verbis meis, et quod non indicant, sentias. Quid igitur dicam, nisi delectatum me esse litteris tuis, delectatum valde? Repetitio verbi hujus, non est repetitio, sed quasi perpetua dictio: quia fieri non posset, ut semper diceretur, ideo factum est ut saltem repeteretur; sic enim fortasse dici potest. 2. Hic si quaerat aliquis, quid me tandem in tuis tam valde litteris delectaverit; utrum eloquium? respondebo, Non: et ille forsitan respondebit, Ergo laudes tuae; sed de his quoque respondebo, Non: nec ideo, quia non sint ista in illa epistola; nam et eloquium ibi tantum est, ut et optimo te", + "candidate_score": 0.650462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_57_59", + "bdc_text": "Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ; quod tamen quam inconsulto dicatur , non ignoras . Multum quidem est , quod et ipse fateor ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", + "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", + "candidate_score": 0.649926, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_11_13", + "bdc_text": "Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten . ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3463", + "psc_text": "Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem. Et quia dignatus es id petere a nobis, ut quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae charitati insinuaremus; ad ea de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intelligere, infra scripsi. 2. Cum Dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta gerantur; vel quae facta sunt, vel quae etiam futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Unde satis admiratione plenum est si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit, secundum hoc capitulum quod Dominus beatis Apostolis", + "candidate_score": 0.649456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5_7", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1790", + "psc_text": "nec gemitibus quaereretur. CAPUT XVI. 29. Haec omnia considerans, et si quid aliud de hac re tibi Dominus insinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua Christi. Quamvis enim ad omnia membra ejus, hoc est ad omnes qui in eum credunt, et ejus corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in Scripturis ejus viduis invenitur injuncta. Nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una conjugata quae sanctum Samuelem peperit, alia vidua quae Sanctum sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo", + "candidate_score": 0.649309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_1_3", + "bdc_text": "LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ; vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit . Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_841", + "psc_text": "PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Charissimus frater Celsus cum rescripta repeteret, debitum reddere festinavi; sed vere festinavi. Cum enim eum putarem adhuc aliquot dies nobiscum moraturum, repente comperta occasione navigii, mihi pridianam suam profectionem jam nocte suggessit. Quid facerem cum eum tenere non possem, et quia ad vos, cum quibus ei melius esset, properabat, nec si possem, deberem. Proinde pauca illico haec arripui dictanda atque mittenda, prolixioris epistolae me confitens debitorem, cum post reditum venerabilium fratrum nostrorum collegarum meorum Theasii et Evodii, primum vestri ex parte satiatus fuero. Uberius enim ad nos in eorum pectoribus et oribus vos esse venturos jamjamque, in Christi nomine atque adjutorio speramus. Cum haec scriberem, etiam per unanimem filium nostrum Thagastensis Ecclesiae presbyterum Fortunatianum, Romam navigaturum, aliam epistolam paucis ante diebus jam dederam. Nunc ergo quod soleo rogo, ut quod soletis faciatis. Oretis pro nobis, ut videat Deus humilitatem nostram et laborem", + "candidate_score": 0.649027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_59_61", + "bdc_text": "Multum quidem est , quod et ipse fateor ; multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1830", + "psc_text": "opinionem facile praesumptam, quaeso deponas, eumque animum quamvis erga me benevolentissimum, solvas atque exuas; ac de me mihi magis quam ulli alteri credas, si mihi dilectionis vicem rependis. Tanta est enim christianarum profunditas Litterarum, ut in eis quotidie proficerem, si eas solas ab ineunte pueritia usque ad decrepitam senectutem maximo otio, summo studio, meliore ingenio conarer addiscere: non quod ad ea quae necessaria sunt saluti, tanta in eis perveniatur difficultate; sed cum quisque ibi fidem tenuerit, sine qua pie recteque non vivitur, tam multa, tamque multiplicibus mysteriorum umbraculis opacata intelligenda proficientibus restant, tantaque non solum in verbis quibus ista dicta sunt, verum etiam in rebus quae intelligendae sunt, latet altitudo sapientiae, ut annosissimis, acutissimis, flagrantissimis cupiditate discendi hoc contingat, quod eadem Scriptura quodam loco habet, Cum consummaverit homo, tunc incipit (Eccli. XVIII, 6). CAPUT II. 4. Sed quid hinc plura? Veniendum potius est ad rem quam requiris. Ubi primum te", + "candidate_score": 0.648848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_41_43", + "bdc_text": "Quę vero res ad peregrinationem hanc necessariae sint , nec te nec alios ignorare arbitror . Comitem enim amicum fidum imprimis cuperem ; sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3259", + "psc_text": "cognoscimus, etiam diligendo faciamus. 12. Aut certe in eodem libro invenite aliquid, si potestis, ubi excepta natura, excepto quod ad eamdem naturam pertinet arbitrio voluntatis, excepta remissione peccatorum et revelatione doctrinae, tale Dei adjutorium confiteatur, quale confitetur ille qui dixit: Cum scirem quia nemo potest esse continens, nisi Deus det, et hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum; adii Dominum et deprecatus sum illum. Neque enim iste aut naturam precando volebat accipere, in qua conditus erat; aut de naturali voluntatis arbitrio satagebat, cum quo conditus erat; aut remissionem peccatorum desiderabat, qui potius continentiam, ne peccaret, optabat; vel quid faciendum esset scire cupiebat, cum jam se scire fateretur cujus esset hoc donum: sed utique tantas voluntatis vires, tantum dilectionis ardorem volebat accipere Spiritu sapientiae, qui sufficeret ad implendam magnitudinem continentiae. Si ergo tale aliquid illic invenire potueritis, uberrimas gratias agemus, si rescribendo insinuare dignemini. 13. Satis enim dici non", + "candidate_score": 0.647673, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_65_67", + "bdc_text": "tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2387", + "psc_text": "necesse commendandi alicujus gratia, cui hoc negare non possem intercessionis officio; quae solet nostra esse omnibus concedendi consuetudo, et quaedam, etiam importuna, non tamen improbanda, professio. Itaque feci: nam amicum meum commendavi benignitati tuae; a quo etiam sua rescripta jam sumpsi, agente gratias, quas et ipse ago. 3. Si quid autem de te mali existimarem, praesertim in ea causa quam etiam non expressam, tamen mihi tua epistola redolebat; absit ut ad te tale aliquid scriberem, ubi ullum vel mihi vel cuiquam beneficium postularem. Aut enim conticescerem, observans tempus ubi te possem habere praesentem; aut si litteris agendum putarem, illud potius agerem, et sic agerem, ut dolorem manifestare vix posses. Nam ideo post illius impiam crudelemque perfidiam (cui etiam per tuam nobiscum participatam sollicitudinem frustra vehementer institimus, ne illo cor nostrum dolore percelleret, suam vero conscientiam tanto scelere trucidaret), continuo sum a Carthagine profectus, occultato abscessu meo, ne tot ac tanti", + "candidate_score": 0.647661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_1_3", + "bdc_text": "LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ; vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit . Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3463", + "psc_text": "Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem. Et quia dignatus es id petere a nobis, ut quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae charitati insinuaremus; ad ea de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intelligere, infra scripsi. 2. Cum Dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta gerantur; vel quae facta sunt, vel quae etiam futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Unde satis admiratione plenum est si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit, secundum hoc capitulum quod Dominus beatis Apostolis", + "candidate_score": 0.646278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_9_11", + "bdc_text": "Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3463", + "psc_text": "Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem. Et quia dignatus es id petere a nobis, ut quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae charitati insinuaremus; ad ea de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intelligere, infra scripsi. 2. Cum Dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta gerantur; vel quae facta sunt, vel quae etiam futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Unde satis admiratione plenum est si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit, secundum hoc capitulum quod Dominus beatis Apostolis", + "candidate_score": 0.646205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_112_114", + "bdc_text": "plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est . Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67", + "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud", + "candidate_score": 0.645794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_24", + "bdc_text": "Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1464", + "psc_text": "aetate indolis tuae, abundanter idoneum tuum pectus existimo cui se Christus largissime infundat, ut fructus ei afferas aeterna et coelesti gloria quam temporali et terreno praeconio digniores. 2. A multis enim, imo prorsus ab omnibus quos vel percontari, vel ultro etiam praedicantes audire potui, castitatem virtutemque administrationis tuae constanter omnino laudantibus atque praeferentibus, et sine ullo scrupulo dissonae varietatis accepi, et eo certius quo ignorabant necessitudinem nostram, et utrum te vel tenuiter nossem penitus nesciebant praedicatores tui, ne magis eos auribus meis se dedisse, quam vera de te spargere crederem. Ibi enim est a vanitate remota laudatio, ubi etiam vituperatio ab offensione secura est. Verumtamen, o frater eximie, et sincerissima dilectione honorabilis, non nunc docendus es, sed fortasse admonendus, omnem istam gloriam famamque popularem non in ore vulgi esse laetabilem, sed in rebus ipsis: quae etiamsi vulgo displiceant, proprio tamen fulgore ac pondere, non imperitorum commendatione pretiosae sunt; magisque miserandus", + "candidate_score": 0.645631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23_25", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.645347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_1_3", + "bdc_text": "LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ; vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit . Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2319", + "psc_text": "nostri Ruffini quae proxima occurrit, nunc rescripta persolvo: de littore namque Hipponensi profectus est. Et approbo misericordiae consilium quod tibi Dominus inspiravit, mihique insinuare dignatus es. Ipse et hoc adjuvet, ipse prosperet, qui jam curam nostram ex magna parte lenivit, quia pervectus et commendatus est charissimus homo, non solum bonis operibus, sed etiam sanctis orationibus tuis. 2. Litterae sane Venerationis tuae, ubi multa quaesiisti, et quaerenda admonuisti, et quaerendo docuisti, ad me pervenerunt. Sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorumdem sanctorum solatiorum nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae Venerationi tuae. In quibus quidem, quatenus ad interrogata responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. Simul etiam miseram, sicut jusseras, et illius epistolae exemplum, quam tuae Charitati apud Carthaginem de corporum", + "candidate_score": 0.64509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_1_3", + "bdc_text": "LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ; vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit . Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4003", + "psc_text": "me divini tui affaminis honore cumulandum esse duxisti. Sed grave mihi onus et difficillimam respondendi provinciam, domine venerande, satis imponis, praecipue tuis percontationibus, et sub hoc tempore in talibus explicandis, per meae opinionis sententiam, id est, a pagano homine. Quaestionibus siquidem abundet quod ex parte vel jamdudum inter nos convenerit, vel nunc identidem litteris magis magisque conveniat praeceptis, non dicam tantum Socraticis, nec tuis, Romanorum vir vere optime, propheticis, aut paucis Jerosolymiticis; sed etiam Orpheicis atque Ageticis, et Trimegisticis, longe ante illis antiquioribus, et pene rudibus adhuc saeculis diis auctoribus enatis, et toti orbi terrae certis limitibus partitae trifariam divinitus ostensis, priusquam nomen aut Europa caperet, aut Asia acciperet, aut Libya possideret virum bonum, ut tu, medius fidius, et eris et fuisti. Siquidem adhuc post hominum memoriam nisi Xenophontis figmentis compositae fabulae schema concedas, adhuc audierim, legerim, viderim neminem, aut certe post unum, nullum, quod, Deo teste, bono periculo certoque", + "candidate_score": 0.644699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_41_43", + "bdc_text": "Quę vero res ad peregrinationem hanc necessariae sint , nec te nec alios ignorare arbitror . Comitem enim amicum fidum imprimis cuperem ; sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3930", + "psc_text": "putabam me hoc onere caruisse quod mihi imposuisti, quaerendo consilium quid in his periculis quae tempora nostra invenerunt, facere debeatis. Quamvis enim epistolam illam breviter scripserim, nihil me tamen praetermisisse arbitror, quod et respondenti dicere, et quaerenti audire sufficeret: quandoquidem dixi nec eos esse prohibendos qui ad loca, si possunt, munita migrare desiderant; et ministerii nostri vincula, quibus nos Christi charitas alligavit, ne deseramus Ecclesias quibus servire debemus, non esse rumpenda. Ista quippe verba sunt quae in illa epistola posui (Epist. ad Quodvultdeum episcopum, quae non exstat): Restat ergo, inquam, ut nos quorum ministerium quantulaecumque plebi Dei ubi sumus manenti, ita necessarium est, ut sine hoc eam non oporteat remanere, dicamus Domino, Esto nobis in Deum protectorem, et in locum munitum (Psal. XXX, 3). 2. Sed hoc consilium tibi propterea non sufficit, ut scribis, ne contra Domini praeceptum vel exemplum facere nitamur, ubi fugiendum esse de civitate in civitatem monet.", + "candidate_score": 0.644237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1791", + "psc_text": "sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo quod ibi positum est, Libera nos a malo, non parvum malum videbatur, et nuptam esse, et fructu carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. De illa vero Anna vidua vide quid scriptum sit: Quia non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die (Luc. II, 36, 37). Nec aliunde Apostolus, quod et supra commemoravi: Quae autem vere vidua est, inquit, et desolata, speravit in Domino, et persistit in orationibus nocte ac die (I Tim. V, 5): et Dominus cum semper ad orandum, et non deficiendum nos hortaretur, viduam commemoravit, quae licet iniquum et impium judicem, ac", + "candidate_score": 0.643851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37_39", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in : Zwa VIII/8 , 1947 , S. 433-471. , huius ne gustum quidem adhuc cępimus , velimque omnino linguę eius cognitionem complere , cuius nunc fundamenta iecimus . Quare , ut hoc mihi concedatur , maximopere peto ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1428", + "psc_text": "puriorem Dei ire compellit. In quo jam nullus nobis amandi modus imponitur, quando ipse ibi modus est sine modo amare. Non ergo verendum est ne plus amemus Dominum nostrum, sed ne minus, timendum. 3. Haec epistola superior, quae tibi me quasi abstersa tristitia felicitate actionum, de liberali otio quod tecum mihi agere licuit in hoc rure posito (nam ita licere potuit) laetiorem offert, antequam sane venerabilis episcopus nos visitare dignaretur, quasi meta illorum gaudiorum scripta est, et quod vere mirer, eodem die venit quo scripta est. Quid hoc est, quaeso, anima mea, nisi forte quod nos delectat; tamen etsi honestum est, non tamen satis utile, quia in parte est? Interim licet universo hanc ipsam partem, id est nos ipsos, quantum pro peccatis nostris nobis cedit materia, id est nos ipsi cedimus, nobis etimatiores et compaginabiliores, si tamen admittis hoc verbum, aptare moliamur. Habes epistolam non pro tua magnitudine, sed pro", + "candidate_score": 0.642446, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_29_31", + "bdc_text": "Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto . Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2649", + "psc_text": "nunc facere nimis longum est, quibus ostendatur non rationem latere, sed rationem omnino nullam esse qua credi debeat, vel possit intelligi, Deum qui ubique totus est, nec per spatia locorum corporea mole diffunditur, in qua necesse habeat partibus majoribus minoribusque constare, cerni corporeis oculis posse. Unde plura dicerem si hoc in epistola ista suscepissem, in cujus longitudinem non sentiens progressus sum, pene oblitus occupationum mearum, ita ut fortasse, quod non arbitrabar, intentioni tuae satis fecerim, qui potes paucis admonitus plura cogitare quae competunt; sed non etiam eorum in quorum manus non inaniter venire ista possunt, si diligentius et copiosius disserantur. Laborant autem homines in discendo, et brevia non valent intelligere, prolixa non amant legere. Laborant itidem in docendo, qui et pauca tardis, et multa pigris frustra ingerunt. Mitte et illius epistolae exemplum, quae apud nos aberrans non potuit inveniri. EPISTOLA CLXIII. Evodius Augustino proponit aliquot quaestiones. EVODIUS episcopus, AUGUSTINO episcopo.", + "candidate_score": 0.641859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_65_67", + "bdc_text": "tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1484", + "psc_text": "Hoc loco vero exarsi ad rescribendum tibi: hoc enim languore animi tui penetrasti mihi pectus, et irrupisti in curas meas, ut dissimulare non possem, quantum me Deus adjuvaret, mederi tibi; non ut de tuis quaestionibus enodandis explicandisque cogitarem, sed ut felicitatem tuam pendentem ex linguis hominum atque nutantem a tam infelici retinaculo abrumperem, et cuidam sedi omnino inconcussae stabilique religarem. Tune, o Dioscore, nec Persium tuum respicis insultantem tibi contorto versiculo, sed plane puerile caput, si sensus adsit, idoneo colapho contundentem atque coercentem: Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter? (Persius Satyra 1.) Tot, ut superius dixi, legisti dialogos, tot philosophorum altercationibus cor inseruisti. Dic mihi quis eorum finem actionum suarum constituerit in fama vulgi, aut in lingua hominum vel bonorum atque sapientium. Tu autem, et quod magis pudendum est, jam navigaturus, satis praeclare te in Africa profecisse testaris, cum aliam ob causam te oneri non esse", + "candidate_score": 0.641157, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_112_114", + "bdc_text": "plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est . Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_60", + "psc_text": "tu. Etsi enim rescribendo par esse non valeo; tamen non minore a me diligentia servantur litterae tuae, quam frequentantur abs te. Prolixiores autem nostras, non te amplius quam binas accepisse convenit inter nos; non enim misimus tertias. Sane recognitis exemplaribus animadverti quinque fere tuis rogationibus esse responsum; nisi quod una ibi quaestio quasi transeunter perstricta, quanquam non temere ingenio tuo commissa sit, non tamen fortasse satisfecit avaritiae tuae; quam refrenes aliquantulum opus est, et nonnulla compendia libenter feras. Ita plane ut si quidquam fraudo intelligentiam, dum sum parcus in verbis, nihil parcas mihi; sed tu jure, quo mihi valentius esset forte aliquid, si quidquam posset esse jucundius, totum quod debetur, efflagites. Hanc igitur epistolam numerabis inter minores epistolas meas, quam tibi, non sibi nihil mihi de acervo minuere. Non enim et tu mittis minores, quae non eumdem acervum augeant. Quare illud quod de Filio Dei quaeris, cur ipse potius dicatur", + "candidate_score": 0.640891, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_59_61", + "bdc_text": "Multum quidem est , quod et ipse fateor ; multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3868", + "psc_text": "non dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et opiniones rogo cujuslibet haeresis exponi, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitorio, si quis aliquam objectionem aut convictionem uberius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et magnifica volumina transmittatur, quibus a diversis, et praecipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elaboratum. Sufficiet autem admonitio talis, ut puto, doctis et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus ministerium Ecclesiae undecumque promotis; dum et ille qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: ut quibus patet campus calumniandi profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limitibus", + "candidate_score": 0.640768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114_116", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur . Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner . noster et eius uxorBarbara Singysen. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4205", + "psc_text": "ambo voveratis, perseveranter usque in finem reddere ambo debuistis: a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime persevera. Quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. Nam si nunquam tenuisses ejus assensum, numerus te nullus defendisset annorum, sed post quantumlibet tempus me consuluisses, nihil tibi aliud responderem, nisi quod ait Apostolus, Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir: de qua potestate sic tibi jam permiserat continentiam, ut eam tecum et ipse susciperet. 4. Sed illud est quod minus te observasse contristor, quia tanto humilius et obedientius ei obsequi in domestica conversatione debuisti, quanto ille religiosius tibi rem tam magnam etiam imitando concesserat. Non enim quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; imo vero tanto sanctius inter vos conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita servabatis. Nihil ergo de tua veste, nihil de tuo auro vel argento vel quacumque pecunia, aut rebus", + "candidate_score": 0.640718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_65_67", + "bdc_text": "tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3576", + "psc_text": "plura et testatiora cognovimus. 3. Porro autem de pudicitia conjugali, ut eam quoque in te laudare et amare possimus, numquid audiremus, nisi ab aliquo interiore familiari tuo, qui vitam tuam, non in superficie, sed penitus nosset? De hoc itaque tuo bono, Dei dono, me quoque delectat familiarius et aliquanto diutius loqui tecum. Scio me non esse oneri tibi, si aliquid prolixum mitto, quod legendo, diutius sis nobiscum. Nam et hoc comperi, quod inter tuas multas magnasque curas, facile ac libenter legas, nostrisque opusculis, etiam quae ad alios conscripsimus, si qua in manus tuas venire potuerunt, admodum delecteris; quanto magis quod ad te scribitur, ubi tanquam praesenti loquar, et advertere dignaberis attentius, et accipere gratius? Ab hac ergo epistola perge ad librum quem simul misi, qui tuae Reverentiae et cur conscriptus sit, et cur ad te potissimum missus, ipse suo principio commodius intimabit. EPISTOLA CCI. Imperatores nova in Pelagianos eorumque fautores", + "candidate_score": 0.6406, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32_34", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit . Quare non dubito , quin meum non improbaturi sitis consilium .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3503", + "psc_text": "illos vel illos decem annos. Quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero utrum sic saltem possit definiri tempus adventus ejus, ut cum venturum esse dicamus intra istos, verbi gratia, quinquaginta vel centum annos, vel quotlibet seu majoris numeri seu minoris annorum, sed in quo eorum, nos ignorare. Hoc si jam comprehendisti, multum est quod comprehendere potuisti. Idipsum est autem quod rogo ut nobis benignus impertias, adhibens idonea documenta quibus id potueris indagare: si autem neque hoc te comprehendisse praesumis, hoc sentis quod ego. 17. Novissima enim esse ista tempora, multis rerum signis apparentibus, quae Dominum praedixisse legimus, omnes qui ea credimus, cernimus. Sed et mille annorum tempus, si eorum finis esset saeculi finis, posset universum dici novissimum tempus, vel etiam novissimus dies, quia scriptum est, Mille anni ante oculos tuos, tanquam dies unus (Psal. LXXXIX, 4); ut quidquid per eosdem mille annos gereretur, novissimo tempore vel novissimo die diceretur", + "candidate_score": 0.640541, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_18_20", + "bdc_text": "Quod alias res attinet , bene se habent omnia . Valemus hic omnes ; utinam et vos simili valetudine fruamini .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2256", + "psc_text": "Porro si ea quae in animo nostro sunt corporibus locisque simillima, non tamen locorum spatiis atque finibus continentur, nec intervallis localibus in nostra memoria reponuntur; quanto magis illa quae nullam gerunt similitudinem corporum, charitas, gaudium, longanimitas, pax, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur, aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea videant, intervalla conquirunt! Nonne omnia in uno sunt sine angustia, et suis terminis nota sunt, sine circuitu regionum? Aut dic in quo loco videas charitatem; quae tamen in tantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri: quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti; nec cum tibi intus loquitur, ut secundum eam vivas, ullis perstrepit sonis; nec ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum; nec ut eam fortiter teneas, corporalium vires praeparas lacertorum; nec cum tibi venit in mentem, sentis ejus incessum. 44. Ecce etiam", + "candidate_score": 0.640262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1790", + "psc_text": "nec gemitibus quaereretur. CAPUT XVI. 29. Haec omnia considerans, et si quid aliud de hac re tibi Dominus insinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua Christi. Quamvis enim ad omnia membra ejus, hoc est ad omnes qui in eum credunt, et ejus corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in Scripturis ejus viduis invenitur injuncta. Nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una conjugata quae sanctum Samuelem peperit, alia vidua quae Sanctum sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo", + "candidate_score": 0.639949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_54_56", + "bdc_text": "et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.639733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_41_43", + "bdc_text": "Quę vero res ad peregrinationem hanc necessariae sint , nec te nec alios ignorare arbitror . Comitem enim amicum fidum imprimis cuperem ; sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_644", + "psc_text": "nec opus est, arbitror, plura scribere; cum si volueris, facillime possis, et quid alii curent et caveant in possessionibus tuis, et in re tua quid agatur addiscere. In re tua esse, mihi valde affirmatum est, amicum, cum quo cupio concordare; peto faveas ad hanc rem, ut et inter homines magnam laudem, et apud Deum habeas magnam mercedem: jam enim mihi per quemdam Carum utriusque nostrum medium mandaverat, se nescio quos violentos suos timere ne faceret, quos in re tua et te favente timere non poterit; nec ipse in eo debes diligere non constantiam, sed plane pertinaciam. Turpe est enim mutare sententiam, sed veram et rectam; nam stultam et noxiam, et laudabile et salubre est. Sicut autem constantia non sinit hominem depravari, sic pertinacia non sinit corrigi: proinde sicut illa laudanda, sic ista est emendanda. Presbyter quem misi, reliqua tuae prudentiae planius intimabit. Incolumem felicemque te Dei misericordia tueatur, domine dilectissime", + "candidate_score": 0.639653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_83", + "bdc_text": "in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2106", + "psc_text": "vehementer exsecratus, ideo jussit ut de exsilio dimitterentur, ut Deo judice, sicut et jam coeperant, punirentur. 10. Postea Felicis Aptungensis ordinatoris Caeciliani causam in medium miserunt, dicentes eumdem Felicem fuisse traditorem, a quo Caecilianus fuerat ordinatus: et ejusdem Constantini imperatoris pro Caeciliano contra seipsos litteras protulerunt, ubi ad proconsulem scripsit, ut ad Comitatum suum mitteretur Ingentius. Iste autem Ingentius confessus fuerat in cognitione Aeliani proconsulis falsum se fecisse adversus Felicem Caeciliani ordinatorem. Dicebant ergo isti non sine causa voluisse Imperatorem ut ad se mitteretur Ingentius, nisi quia Caeciliani adhuc causa pendebat: et conabantur immittere suspicionem vanissimam, quod posteaquam Ingentius ad Comitatum directus est, tunc Imperator contra Caecilianum potuerit judicare, et illud judicium suum quod nos recitaveramus, ubi inter partes cognoverat, Caecilianumque purgaverat, sententia posteriore rescindere. Sed dicebatur eis ut hoc potius legerent; et nihil omnino proferebant. Illae autem litterae Imperatoris, quibus ad se mitti jussit Ingentium, quas contra seipsos pro", + "candidate_score": 0.638936, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_3_5", + "bdc_text": "Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit . Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1791", + "psc_text": "sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo quod ibi positum est, Libera nos a malo, non parvum malum videbatur, et nuptam esse, et fructu carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. De illa vero Anna vidua vide quid scriptum sit: Quia non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die (Luc. II, 36, 37). Nec aliunde Apostolus, quod et supra commemoravi: Quae autem vere vidua est, inquit, et desolata, speravit in Domino, et persistit in orationibus nocte ac die (I Tim. V, 5): et Dominus cum semper ad orandum, et non deficiendum nos hortaretur, viduam commemoravit, quae licet iniquum et impium judicem, ac", + "candidate_score": 0.637268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_65_67", + "bdc_text": "tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3572", + "psc_text": "ille auditur suavius, isti creditur tutius: qui autem quid horum sit verum ignorare se confitetur, illud optat, hoc tolerat, in nullo eorum errat, quia nihil eorum aut affirmat aut negat. Obsecro te ut me talem non spernas; quia et ego te diligo id affirmantem quod verum esse desidero, et tanto magis nolo fallaris, quanto magis amo quod polliceris, et quanto magis video periculosum si falleris. Da veniam, si onerosus fui sanctis sensibus tuis: quanto enim rarius provenit, tanto me tecum saltem per litteras loqui diutius delectavit. EPISTOLA CC. Augustinus Valerio comiti, transmittens nuncupatum ipsi librum primum de Nuptiis et Concupiscentia. Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post", + "candidate_score": 0.63716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", + "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", + "candidate_score": 0.636509, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_68", + "bdc_text": "Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3714", + "psc_text": "(Prov. XXVII, 20, sec. LXX). Quando ergo simul estis in ecclesia, et ubicumque ubi et viri sunt, invicem vestram pudicitiam custodite. Deus enim qui habitat in vobis, etiam isto modo custodiet vos ex vobis. 11. Et si hanc de qua loquor, oculi petulantiam in aliqua vestrum adverteritis, statim admonete, ne coepta progrediantur, sed ex proximo corrigantur. Si autem et post admonitionem iterum, vel alio quocumque die idipsum eam facere videritis, jam velut vulneratam sanandam prodat quaecumque invenire potuit hoc, prius tamen et alteri vel tertiae demonstratam, ut duarum vel trium possit ore convinci (Matth. XVIII, 16), et competenti severitate coerceri. Nec vos judicetis esse malevolas, quando hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si sorores vestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim soror tua vulnus haberet in corpore, quod vellet occultari, dum timeret secari, nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo potius eam debes", + "candidate_score": 0.63649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_57", + "bdc_text": "Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3153", + "psc_text": "4). 35. Videtur ergo auxilium gratiae tanquam ex abundanti putare concedi, id est, ut etiamsi non concedatur, habeamus tamen ad non peccandum forte ac firmum liberum arbitrium. Quod ne existimemur de illo temere suspicari, et fortasse quis dicat sic eum sentire forte ac firmum ad non peccandum liberum arbitrium (quamvis sine Dei gratia id efficere atque adimplere non possit), sicut sanos oculos firmos dicimus ad videndum, quod tamen nullo modo facere possunt, si desit lucis auxilium; alio loco quid diceret, vel quid putaret ostendit, ubi ait, Ideo Dei gratiam hominibus dari, ut quod facere per liberum jubentur arbitrium, facilius possint implere per gratiam. Utique cum dicit, facilius, quid vult intelligi, nisi et gratia si desit, posse per liberum arbitrium, vel facile, vel etiam difficile quae divinitus jubentur impleri? 36. Ubi est ergo, Quid est homo, nisi quod memor es ejus (Psal. VIII, 5)? Ubi postremo illa testimonia, quae Jerosolymitanae antistes", + "candidate_score": 0.636485, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_8_10", + "bdc_text": "tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito . Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4123", + "psc_text": "manum in discipulos suos, dixit non pertinere ad cognationem suam, nisi qui facerent voluntatem Patris ejus (Matth. XII, 48-50). In quo numero profecto etiam ipsam Mariam benignus inclusit; faciebat enim et illa voluntatem Patris. Ita optimus Magister atque divinus, et maternum nomen, quod ei quasi privatum propriumque nuntiaverant, quia terrenum erat, in comparatione coelestis propinquitatis abjecit: et eamdem coelestem propinquitatem in discipulis suis commemorans, quo sibi rursum consortio generis cum caeteris sanctis virgo illa cohaereret, ostendit. Et ne isto saluberrimo magisterio quo contemni carnalem affectum in parentibus docuit, adminiculum error acciperet, quo matrem habuisse a quibusdam negatur, alio loco discipulos monuit ne se patrem in terris dicant habere (Id. XXIII, 9), ut quomodo illos manifestum est habuisse patres, sic se habuisse matrem manifestaret, cujus tamen terrena cognatione contempta, contemnendarum talium necessitudinum discipulis praeberet exemplum. 10. Haec ergo interrumpuntur vocibus matris tuae, et inter haec locum invenit commemoratio praegnantis atque lactantis,", + "candidate_score": 0.636261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_21_23", + "bdc_text": "Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem . Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat . Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1584", + "psc_text": "Antiochiam cogito incognitam, sed non sicut Carthaginem cognitam. Illam quippe visionem cogitatio mea fingit, hanc recolit; nequaquam tamen dubito, sive quod de illa testibus multis, sive quod de ista meis aspectibus credidi. Justitiam vero et sapientiam et quidquid ejusmodi est, non aliter imaginamur, aliter contuemur; sed haec invisibilia simplici mentis atque rationis intentione intellecta conspicimus, sine ullis formis et molibus corporalibus, sine ullis lineamentis figurisque membrorum, sine ullis localibus sive finitis sive spatiis infinitis. Ipsumque lumen, quo cuncta ista discernimus, in quo nobis satis apparet quid credamus incognitum, quid cognitum teneamus, quam formam corporis recordemur, quam cogitatione fingamus, quid corporis sensus attingat, quid imaginetur animus simile corpori, quid certum et omnium corporum dissimillimum intelligentia contempletur: hoc ergo lumen ubi haec cuncta dijudicantur, non utique, sicut hujus solis et cujusque corporei luminis fulgor, per localia spatia circumquaque diffunditur, mentemque nostram quasi visibili candore illustrat, sed invisibiliter et ineffabiliter, et tamen intelligibiliter", + "candidate_score": 0.636202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_65_67", + "bdc_text": "tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3958", + "psc_text": "multum displicent, quantum existimo, si propensiore charitate, quam severitate legisti. Non est multum; sed multum gratum, si pro litteris nostris, et his et illis, unam nobis epistolam reddas. Saluto et pignus pacis, quod Domino Deo nostro adjuvante feliciter accepisti, ea dilectione qua debeo. EPISTOLA CCXXX. Darius Augustino, pro litteris ab eo acceptis gratiam referens, et petens mitti sibi libros Confessionum, seque ipsius apud Deum precibus commendatum cupiens. DARIUS AUGUSTINO domino suo salutem. 1. Utinam, domine sancte pater, ut meum nomen ad aures tuas, coepiscoporum, ut ais, tuorum Urbani et Novati benigna erga me gratia faciente, perlatum est; ita memetipsum Deus omnium, Deus tuus, manibus tuis atque oculis obtulisset: non quo majorem, aut forsitan talem, qualem tantorum virorum apud te benevolus sermo, et litterarum mentio fecerat, tui me probasset melior lima judicii; sed ut coelestis sapientiae tuae verissimos atque immortales fructus, ore tuo potius, veluti cujusdam purae aquae dulcedinem, ab ipso", + "candidate_score": 0.635816, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_26_28", + "bdc_text": "Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus . Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis . Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2695", + "psc_text": "ex anima, et sinuli cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Ruffinum scripsisse me novi, adversus eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae Ecclesiae, dedit; in quo lubrica et subdola, imo stulta confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, imo perfidiae illusit: quos libros reor sanctum parentem vestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt, multis Ruffini libris adversus calumnias respondentes. Certe habes ibi virum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui viva, ut aiunt, voce docere te poterit, et suam, imo per se nostram explicare sententiam. CAP. II. 2. Ezechielis volumen olim aggredi volui, et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere; sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium provinciarum, et maxime urbis Romae vastatione confusus est, ut juxta vulgare proverbium, proprium quoque ignorarem vocabulum: diuque tacui, sciens tempus esse lacrymarum. Hoc autem anno cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus", + "candidate_score": 0.635812, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3718", + "psc_text": "quae ita vestiatur, sicut alia soror ejus vestiebatur; hinc vos probate quantum vobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, quae pro habitu corporis litigatis. Tamen si vestra toleratur infirmitas, ut hoc recipiatis quod posueratis, in uno tamen loco sub communibus custodibus habete quod ponitis; ita sane ut nulla sibi aliquid operetur, sive unde induatur, sive ubi jaceat, sive unde cingatur, vel operiatur, vel caput contegat; sed omnia opera vestra in commune fiant majore studio et frequentiori alacritate, quam si vobis propria faceretis. Charitas enim de qua scriptum est quod non quaerit quae sua sunt (I Cor. XIII, 5), sic intelligitur, quia communia propriis, non propria communibus anteponit. Et ideo quanto amplius rem communem quam propriam curaveritis, tanto amplius vos profecisse noveritis; ut in omnibus quibus utitur transitura necessitas, superemineat quae permanet charitas. Consequens ergo est ut etiam illud quod suis vel filiabus vel aliqua necessitudine ad se pertinentibus in", + "candidate_score": 0.635614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_41_43", + "bdc_text": "Quę vero res ad peregrinationem hanc necessariae sint , nec te nec alios ignorare arbitror . Comitem enim amicum fidum imprimis cuperem ; sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_467", + "psc_text": "necessitas nos inde jamjamque rapiebat, diutius cum illo esse nequivimus. Jam enim miseramus ad Majorem Coelicolarum quem audieramus novi apud eos baptismi institutorem extitisse, et multos illo sacrilegio seduxisse, ut cum illo, quantum ipsius temporis patiebantur angustiae, aliquid loqueremur. Quem posteaquam venturum comperit, videns nos aliud suscepisse negotium, cum et ipsum nescio quae necessitas profectionis urgeret, benigne a nobis placideque discessit. 14. Videtur autem mihi, ut turbulentas turbas et impedimentum potius quam adjumentum afferentes omnino devitemus, et vere ex animo amico atque tranquillo susceptum tam magnum negotium Domino opitulante peragamus, ad aliquam villam nos convenire debere non magnam, ubi nullius nostrum esset ecclesia: quam tamen villam communiter possident homines et nostrae communionis et ipsius, sicuti est villa Titiana. Sive ergo in Tubursicensi, sive in Thagastensi, talis locus, vel ille quem commemoravi, vel aliquis alius inventus fuerit, faciamus Codices canonicos praesto esse. Et si qua proferri potuerint ex utraque parte documenta:", + "candidate_score": 0.635313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_46_48", + "bdc_text": "Secundum vero , quod peto , stipendium est amplius ; hoc enim , quod nunc solvitur , quam minime huic rei sufficiens sit , ipse iudicare poteris , pręsertim cum non concedatis ( quantum ex literis tuis intellexi ) , ut alienis operam meam condicamVgl . die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.635181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_20_22", + "bdc_text": "utinam et vos simili valetudine fruamini . Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem . Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_734", + "psc_text": "pectora tuto refundantur? in cujus sinum tota se projiciat secura dilectio? quis denique amicus non formidetur quasi futurus inimicus, si potuit inter Hieronymum et Ruffinum hoc quod plangimus exoriri? O misera et miseranda conditio! O infida in voluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla est praescientia futurorum! Sed quid hoc alteri de altero gemendum putem, quando nec ipse quidem sibi homo est notus in posterum? Novit enim utcumque, vix forte, nunc qualis sit; qualis autem postea futurus sit, ignorat. 7. Haec porro non tantum scientia, qualis quisque sit, verum etiam praescientia, qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis Angelis; et quomodo fuerit diabolus beatus aliquando, cum adhuc angelus bonus esset, sciens futuram iniquitatem suam, et sempiternum supplicium, omnino non video. De qua re, si tamen eam nosse opus est, vellem abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea", + "candidate_score": 0.634867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_41_43", + "bdc_text": "Quę vero res ad peregrinationem hanc necessariae sint , nec te nec alios ignorare arbitror . Comitem enim amicum fidum imprimis cuperem ; sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_741", + "psc_text": "Nec omnino arbitror te succensere potuisse, nisi aut hoc dicerem quod non debui, aut non sic dicerem ut debui; quia nec miror minus nos scire invicem, quam scimur a conjunctissimis et familiarissimis nostris. In quorum ego charitatem, fateor, facile me totum projicio, praesertim fatigatum scandalis saeculi; et in ea sine ulla sollicitudine requiesco: Deum quippe illic esse sentio, in quem me securus projicio, et in quo securus requiesco. Nec in hac mea securitate crastinum illud humanae fragilitatis incertum, de quo superius ingemui, omnino formido. Cum enim hominem christiana charitate flagrantem, eaque mihi fidelem amicum factum esse sentio; quidquid ei consiliorum meorum cogitationumque committo, non homini committo, sed illi in quo manet, ut talis sit. Deus enim charitas est; et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo (I Joan. IV, 16): quam si deseruerit, tantum faciat necesse est dolorem, quantum manens fecerat gaudium. Verumtamen ex amico intimo", + "candidate_score": 0.63462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_3_5", + "bdc_text": "Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit . Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3768", + "psc_text": "nota per Dei gratiam. Nam ad librum dulcissimum Sanctitatis tuae ita sumus alacriter jucundati, ut sicut Apostoli Dominum post resurrectionem prandentem secum non audebant interrogare quis esset; sciebant enim quia Jesus est (Joan. XXI, 12): ita et nos nec voluimus, nec ausi sumus interrogare de libro, utrum tuae Sanctitatis esset; cum ipsa fidelium gratia quae in eo liberaliter commendatur, nobis tuum, domine sancte papa, eloquiis vivasissimis contestetur. 2. Incipiamus autem, domine beatissime papa, ipsius ordinem perturbationis exponere. Charissimus frater noster Florus servus Paternitatis tuae, cum ad Uzalensem patriam fuisset suadente charitate profectus, eulogias monasterii inter suae civitatis moras, de opusculis nobis tuae attulit Sanctitatis, uno fratre Felice, qui ad tuam Sanctitatem tarde post comites suos venisse dignoscitur, eumdem librum devote dictante; ventum est ad monasterium cum eodem libello, fratre Floro ad Carthaginem de Uzalensi civitate profecto. Mihi non monstrato libro, imperitis fratribus recitare coeperunt; qui quorumdam non intelligentium corda commovit,", + "candidate_score": 0.632511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3983", + "psc_text": "petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam rationem de vobis reddamus pastorum principi et omnium nostrum capiti, pariterque evadamus hujus mundi periculosiores blanditias quam molestias, nisi cum pax ejus ad hoc proficit, quod Apostolus orare nos monuit, ut quietam vitam et tranquillam agamus in omni pietate et charitate (I Tim. II, 2). Si enim desit pietas et charitas, quid est ab illis et a caeteris mundi malis tranquillitas et quies, nisi luxuriae perditionisque materies, sive invitamentum, sive adjumentum? Ut ergo habeamus quietam et tranquillam vitam in omni pietate et charitate, quod nos pro vobis, orate pro nobis, ubicumque estis, ubicumque sumus nusquam enim non est, cujus sumus.", + "candidate_score": 0.63202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_3_5", + "bdc_text": "Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit . Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1790", + "psc_text": "nec gemitibus quaereretur. CAPUT XVI. 29. Haec omnia considerans, et si quid aliud de hac re tibi Dominus insinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua Christi. Quamvis enim ad omnia membra ejus, hoc est ad omnes qui in eum credunt, et ejus corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in Scripturis ejus viduis invenitur injuncta. Nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una conjugata quae sanctum Samuelem peperit, alia vidua quae Sanctum sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo", + "candidate_score": 0.631883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_83", + "bdc_text": "in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2109", + "psc_text": "calumniosissimos judicavit. In quo ordine consulum et dierum satis ostenditur fallaciter eos et calumniose dixisse, quod Imperator misso ad Comitatum Ingentio, judicium suum mutavit, et Caecilianum quem prius purgaverat, postea condemnavit. Non solum autem nihil de hac re legere potuerunt, et contra seipsos tanta legerunt; sed etiam per ordinem consulum evidentius convincuntur, post causam Felicis proconsulari judicio terminatam, in qua jussum est ut ad Comitatum Ingentius mitteretur, nec parvo intervallo, sed longe postea memorati imperatoris judicio inter partes habito, Caecilianum fuisse purgatum. 12. Non ergo vobis dicant quia praemio corrupimus judicem. Quid enim aliud solent victi homines dicere? Aut si aliquid dedimus judici, ut contra illos pro nobis pronuntiaret; ipsis quid dedimus, ut contra se pro nobis tanta non solum dicerent, verum etiam recitarent? An forte volunt ut eis apud vos gratias agamus, quia cum dicant judicem praemio a nobis esse corruptum, ipsi tam multa, quae pro nobis contra seipsos", + "candidate_score": 0.631758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_62", + "bdc_text": "Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3174", + "psc_text": "oportuit subveniret: unde beatus Petrus eum dicit solvisse dolores inferni, in quibus impossibile erat teneri eum (Act. II, 24). Porro si utraque regio et dolentium et requiescentium, id est, et ubi dives ille torquebatur, et ubi pauper ille laetabatur, in inferno esse credenda est; quis audeat dicere Dominum Jesum ad poenales inferni partes venisse tantummodo, nec fuisse apud eos quid in Abrahae sinu requiescunt? Ubi si fuit, ipse est intelligendus paradisus quem latronis animae illo die dignatus est polliceri. Quae si ita sunt, generale paradisi nomen est, ubi feliciter vivitur. Neque enim quia paradisus est appellatus ubi Adam fuit ante peccatum, propterea Scriptura prohibita est etiam Ecclesiam vocare paradisum cum fructu pomorum. CAPUT III. 7. Est autem sensus multo expeditior, et ab his omnibus ambiguitatibus liber, si non secundum id quod homo erat, sed secundum id quod Deus erat Christus dixisse accipiatur, Hodie mecum eris in paradiso. Homo quippe Christus", + "candidate_score": 0.631525, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_21_23", + "bdc_text": "Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem . Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat . Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_734", + "psc_text": "pectora tuto refundantur? in cujus sinum tota se projiciat secura dilectio? quis denique amicus non formidetur quasi futurus inimicus, si potuit inter Hieronymum et Ruffinum hoc quod plangimus exoriri? O misera et miseranda conditio! O infida in voluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla est praescientia futurorum! Sed quid hoc alteri de altero gemendum putem, quando nec ipse quidem sibi homo est notus in posterum? Novit enim utcumque, vix forte, nunc qualis sit; qualis autem postea futurus sit, ignorat. 7. Haec porro non tantum scientia, qualis quisque sit, verum etiam praescientia, qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis Angelis; et quomodo fuerit diabolus beatus aliquando, cum adhuc angelus bonus esset, sciens futuram iniquitatem suam, et sempiternum supplicium, omnino non video. De qua re, si tamen eam nosse opus est, vellem abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea", + "candidate_score": 0.63092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_33", + "bdc_text": "nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2209", + "psc_text": "Joannes ait, si recte intelligitur, Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2): non sicut eum homines viderunt, quando voluit, in specie qua voluit, non in natura, qua in semetipso, etiam cum videretur, latuit; sed sicuti est, quod ab eo petebatur, cum ei diceretur, ostende mihi temetipsum, ab eo qui cum illo facie ad faciem loquebatur. 21. Non quia Dei plenitudinem quisquam, non solum oculis corporis, sed vel ipsa mente aliquando comprehendit. CAPUT IX. Aliud est enim videre, aliud est totum videndo comprehendere. Quandoquidem id videtur, quod praesens utcumque sentitur: totum autem comprehenditur videndo, quod ita videtur ut nihil ejus lateat videntem, aut cujus fines circumspici possunt; sicut te nihil latet praesentis voluntatis tuae, circumspicere autem potes fines annuli tui. Exempli gratia duo posui, quorum alterum ad mentis obtutum, alterum ad corporales", + "candidate_score": 0.630203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3201", + "psc_text": "meum de Baptismo Parvulorum, addidisti et aisti: De praegnantibus quid sentias opto cognoscere, cum credulitatis fidem pro puero mater Joannis Baptistae responderit. 23. Haec sunt certe verba Elizabeth matris Joannis: Beata tu inter mulieres, et beatus fructus ventris tui: Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo (Luc. I, 42-44). Hoc autem ut diceret, sicut Evangelista praelocutus est, repleta est Spiritu sancto, quo procul dubio revelante cognovit quid illa exsultatio significaret infantis; id est, illius venisse matrem, cujus praecursor ipse et demonstrator esset futurus. Potuit ergo esse ista significatio rei tantae a majoribus cognoscendae, non a parvulo cognitae. Nam neque, cum hoc ante in Evangelio narraretur, dictum est, Credidit infans in utero ejus; sed, exsultavit: neque ipsa dixit, Exsultavit in fide infans in utero meo; sed, exsultavit in gaudio.", + "candidate_score": 0.630164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_21_23", + "bdc_text": "Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem . Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat . Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1495", + "psc_text": "si falsa sunt, securus ignores, neque de diversitate cognoscenda sententiarum alienarum, ne quasi indoctus et hebes remaneas, inani sollicitudine macereris. Cum ergo haec ita sint, etiam illud, si placet, videamus, utrum aliorum falsa existimatio, qui sunt, ut scribis, ad vituperandum proclives, ita ut si te ista ignorare persenserint, indoctum atque hebetem, falso quidem, sed tamen putent, sic te movere debeat ut etiam ab episcopis tibi haec exponi non incongruenter petas; quandoquidem eo fine jam te ista cupere credimus, quo illis consulas ad persuadendam veritatem, vitamque eorum corrigendam, qui te, si in illis Ciceronis libris indoctum hebetemque putaverint, indignum habebunt a quo aliquid utilis salubrisque scientiae sibi accipiendum esse arbitrentur. Quod non ita est, mihi crede. 9. Primum quia esse aliquos in illis terris, ubi imperitus minimeque acutus videri times, qui te de istis quaestionibus quidquam interrogent, omnino non video: quandoquidem hic, quo ad ea discenda venisti, et Romae expertus es", + "candidate_score": 0.630089, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_113_115", + "bdc_text": "hic enim brevi ad vos venturus est . Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur . Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3569", + "psc_text": "quia brevis et incerta est ista vita, quamvis tardius venturus sit Dominus: tertius dicit, Vigilemus et oremus, quia et brevis et incerta est ista vita, et nescimus tempus quando venturus est Dominus. Evangelium dicit: Videte, vigilate, et orate; nescitis enim quando tempus sit (Marc. XIII, 33). Obsecro te, quid aliud dicere audimus hunc tertium, quam quod dicere audimus Evangelium? Omnes quidem, prae desiderio regni Dei, hoc volunt esse verum quod dicit primus; sed hoc secundus negat; tertius vero non negat aliquid horum, sed ignorare se fatetur quis verum dicat illorum. Proinde si hoc factum fuerit quod praedixerat primus, gaudebunt cum illo secundus et tertius; omnes enim manifestationem Domini diligunt. Exsultabunt itaque citius venisse quod diligunt. Si autem factum non fuerit, et apparere coeperit hoc potius esse verum quod dicebat secundus, metuendum est ne inter ipsas moras perturbentur qui crediderant quod dixerat primus, et incipiant Domini adventum non tardum putare, sed", + "candidate_score": 0.629968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_21_23", + "bdc_text": "Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem . Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat . Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_105", + "psc_text": "quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit, petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo? Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc per has preces volo. 5. Quid enim responsurus sum", + "candidate_score": 0.629878, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_112_114", + "bdc_text": "plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est . Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3569", + "psc_text": "quia brevis et incerta est ista vita, quamvis tardius venturus sit Dominus: tertius dicit, Vigilemus et oremus, quia et brevis et incerta est ista vita, et nescimus tempus quando venturus est Dominus. Evangelium dicit: Videte, vigilate, et orate; nescitis enim quando tempus sit (Marc. XIII, 33). Obsecro te, quid aliud dicere audimus hunc tertium, quam quod dicere audimus Evangelium? Omnes quidem, prae desiderio regni Dei, hoc volunt esse verum quod dicit primus; sed hoc secundus negat; tertius vero non negat aliquid horum, sed ignorare se fatetur quis verum dicat illorum. Proinde si hoc factum fuerit quod praedixerat primus, gaudebunt cum illo secundus et tertius; omnes enim manifestationem Domini diligunt. Exsultabunt itaque citius venisse quod diligunt. Si autem factum non fuerit, et apparere coeperit hoc potius esse verum quod dicebat secundus, metuendum est ne inter ipsas moras perturbentur qui crediderant quod dixerat primus, et incipiant Domini adventum non tardum putare, sed", + "candidate_score": 0.629692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_83", + "bdc_text": "in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_426", + "psc_text": "re illos quemadmodum detestetur, audistis. Atque utinam saltem ipsius judicio insanissimis animositatibus suis finem posuissent, atque ut eis ipse cessit, ut de illa causa post episcopos judicaret, a sanctis antistitibus postea veniam petiturus, dum tamen illi quod ulterius dicerent non haberent, si ejus sententiae non obtemperarent, ad quem ipsi provocaverunt, sic et illi aliquando cederent veritati. Jussit enim ille ut ei partes ad agendam causam Romam occurrerent. Quo cum Caecilianus nescio qua causa non occurrisset, interpellatus ab eis, praecepit ut Mediolanum sequerentur. Tunc se aliqui eorum subtrahere coeperunt, fortasse indignati quia non est eos imitatus Constantinus, ut jam statim atque velociter Caecilianum damnaret absentem. Quod ubi cognovit providus Imperator, reliquos ab officialibus custoditos fecit Mediolanum pervenire. Quo cum etiam Caecilianus venisset, ipsum quoque, sicut scripsit, exhibuit, cognitaque causa, qua diligentia, qua cautela, qua provisione, sicut ejus indicant litterae, Caecilianum innocentissimum, illos improbissimos judicavit. CAPUT VIII. 21. Et adhuc baptizant extra", + "candidate_score": 0.628854, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1790", + "psc_text": "nec gemitibus quaereretur. CAPUT XVI. 29. Haec omnia considerans, et si quid aliud de hac re tibi Dominus insinuaverit, quod vel mihi non occurrit, vel dici a me longum fuit, concerta in oratione vincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut vidua Christi. Quamvis enim ad omnia membra ejus, hoc est ad omnes qui in eum credunt, et ejus corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in Scripturis ejus viduis invenitur injuncta. Nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una conjugata quae sanctum Samuelem peperit, alia vidua quae Sanctum sanctorum, cum adhuc infans esset, agnovit. Oravit et conjugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat: tunc ipsum Samuelem impetravit, et acceptum Deo reddidit, quia cum posceret, vovit (I Reg. 1). Sed oratio ejus quomodo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo", + "candidate_score": 0.628742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_47", + "bdc_text": "hoc enim , quod nunc solvitur , quam minime huic rei sufficiens sit , ipse iudicare poteris , pręsertim cum non concedatis ( quantum ex literis tuis intellexi ) , ut alienis operam meam condicamVgl .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3743", + "psc_text": "apostolus Paulus, judicabit Deus mundum (Rom. III, 6), quando venturus est, sicut tota Ecclesia in Symbolo confitetur, judicare vivos et mortuos. Si igitur non est Dei gratia, quomodo salvat mundum? et si non est liberum arbitrium, quomodo judicat mundum? Proinde librum vel epistolam meam, quam secum ad nos supradicti attulerunt, secundum hanc fidem intelligite, ut neque negetis Dei gratiam, neque liberum arbitrium sic defendatis, ut a Dei gratia separetis, tanquam sine illa vel cogitare aliquid vel agere secundum Deum ulla ratione possimus; quod omnino non possumus. Propter hoc enim Dominus cum de fructu justitiae loqueretur, ait discipulis suis: Sine me nihil potestis facere (Joan. XV, 5). 3. Unde supradictam epistolam ad Sixtum Romanae Ecclesiae presbyterum, contra novos haereticos Pelagianos noveritis esse conscriptam, qui dicunt gratiam Dei secundum merita nostra dari, ut qui gloriatur, non in Domino, sed in seipso glorietur, hoc est in homine, non in Domino. Quod prohibet Apostolus,", + "candidate_score": 0.628591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_83", + "bdc_text": "in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2108", + "psc_text": "comparare, et adversus eum violenter insurgere voluisse. 11. Quis eos crederet ista contra se recitasse pro nobis, nisi Dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum verba eorum Gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? Nam et ordinem consulum et dierum, qui Gestis expressus est, si quis nunc diligenter advertat, inveniet primo Caecilianum episcopali judicio fuisse purgatum. Deinde non multo post Felicis Aptungensis causa ab Aeliano proconsule examinata est, ubi eum constitit innocentem: in qua causa ad Comitatum mitti jussus est Ingentius. Et longe postea ipse Imperator causam inter partes cognovit atque finivit: in qua cognitione Caecilianum innocentem, illos autem calumniosissimos judicavit. In quo ordine consulum et dierum satis ostenditur fallaciter eos et calumniose dixisse, quod Imperator misso ad Comitatum Ingentio, judicium suum mutavit, et Caecilianum quem prius purgaverat, postea condemnavit. Non solum autem nihil de hac re legere potuerunt, et contra seipsos tanta legerunt; sed etiam per ordinem consulum", + "candidate_score": 0.628109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_21_23", + "bdc_text": "Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem . Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat . Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1496", + "psc_text": "quo aliquid utilis salubrisque scientiae sibi accipiendum esse arbitrentur. Quod non ita est, mihi crede. 9. Primum quia esse aliquos in illis terris, ubi imperitus minimeque acutus videri times, qui te de istis quaestionibus quidquam interrogent, omnino non video: quandoquidem hic, quo ad ea discenda venisti, et Romae expertus es quam negligenter habeantur, et ob hoc neque doceantur neque discantur; et in Africa usque adeo de his interrogatorem pateris neminem, ut nec teipsum qui patiatur invenias, eaque inopia episcopis exponenda ea mittere cogaris: quasi vero episcopi isti, etiamsi adolescentes, eodem quo tu raperis animi ardore, vel potius errore, quasi aliquid magnum haec discere curarunt, usque ad canos episcopales, et usque ad cathedras ecclesiasticas, ea sibi in memoria durare paterentur; aut si ipsi vellent, non illa, etiam de invitorum cordibus, curae majores gravioresque secluderent; aut si aliqua ex eis in animis eorum nimia consuetudine remanerent, non etiam ipsa oblivione sepeliri mallent", + "candidate_score": 0.627684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_120_122", + "bdc_text": "Lausannae , 9 . calendas februarii 1540 . Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_587", + "psc_text": "nobis tantummodo intelligenda traduntur. Non itaque dies observamus et annos et menses et tempora, ne audiamus ab Apostolo: Timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vos (Gal. IV, 11). Eos enim culpat qui dicunt: Non proficiscar hodie, quia posterus dies est, aut quia luna sic fertur; vel, Proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum: Non agam hoc mense commercium, quia illa stella mihi agit mensem; vel, Agam, quia suscepit mensem: Non plantem hoc anno vineam, quia bissextus est. Non autem quisquam sapiens arbitretur observatores temporum reprehendendos, qui dicunt, Non proficiscar hodie, quia tempestas exorta est; aut, Non navigem, quia adhuc sunt hibernae reliquiae; aut, Tempus seminandi est, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humores ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione notati sunt, de quibus dictum est cum conderentur: Et sint in signis et", + "candidate_score": 0.626793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_56", + "bdc_text": "Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_754", + "psc_text": "contemneretur. Itaque ut simpliciter fatear, legi haec omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum interdum, nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant, et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea quae scripsimus haberentur in graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares; praesertim cum libere in praefatione confessus sim, Origenis commentarios me esse secutum, et vel mea vel aliena dictasse, et in fine ejusdem capituli quod reprehendis, scripserim: « Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem; debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit. » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in graecis legeram,", + "candidate_score": 0.626593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_10_12", + "bdc_text": "non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3325", + "psc_text": "si recipere non quaeramus: non autem potest esse verus charitatis impensor, nisi fuerit benignus exactor. Quoniam pecunia cum recipitur, accedit cui datur, sed recedit a quo datur: charitas vero non solum apud eum crescit, qui hanc ab eo quem diligit, exigit, etiamsi non recipit; sed etiam ille a quo eam recipit, tunc incipit habere cum reddit. Proinde, domine frater, mutuam tibi charitatem libens reddo, gaudensque recipio: quam recipio, adhuc repeto: quam reddo, adhuc debeo. Unum enim magistrum, apud quem condiscipuli sumus, per ejus Apostolum dociles audire debemus praecipientem ac dicentem: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis (Rom. XIII, 8). EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi", + "candidate_score": 0.625742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_49", + "bdc_text": "Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3563", + "psc_text": "in tota Judaea, et Samaria, et usque in extremum terrae (Act. I, 8), tanquam ipsi soli, quibus tunc loquebatur, tantum munus fuerint impleturi: sed sicut eis solis videtur dixisse quod dixit, Ecce vobiscum sum usque in consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20); quod tamen eum universae Ecclesiae promisisse, quae aliis morientibus, aliis nascentibus hic usque in saeculi consummationem futura est, quis non intelligat? sicut eis et illud ait, quod ad eos omnino non pertinet, et tamen sic dictum est tanquam ad solos etiam pertineret, Cum videritis haec omnia, scitote quia prope est in januis (Id. XXIV, 33): ad quos enim hoc pertinet, nisi ad eos qui in carne tunc erunt, cum omnia complebuntur? quanto magis illud quod ex magna parte per eos agendum fuit, quamvis et posteris eorum eadem actio servaretur? 50. Quod autem dixit Apostolus, Numquid non audierunt? In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba", + "candidate_score": 0.625562, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_68", + "bdc_text": "Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1308", + "psc_text": "egere utilius sit quam ad satiandam nequitiam rebus omnibus abundare. Sed absit ut ego illa coercitione ad hanc aerumnam eos de quibus agimus, redigendos esse censuerim. CAPUT II. 5. Recense epistolam meam, si tamen dignam habuisti, si non quam relegeres, cum ei fuisset respondendum, saltem quam ita reponeres, ut tibi jubenti, cum volueris proferretur, et attende quid dixerim; hoc profecto invenies, cui te non respondisse, quantum existimo, fatearis. Nam ex epistola illa mea verba nunc insero: Non praeterita, inquam, vindicando pascere iram nostram studemus, sed misericorditer in futurum consulendo satagimus. Habent homines mali ubi et per Christianos non solum mansuete, verum etiam utiliter salubriterque plectantur. Habent enim quod corpore incolumi vivunt, habent unde vivunt, habent unde male vivunt. Duo prima salva sint, ut quos poeniteat, sint; hoc optamus, hoc, quantum in nobis est, etiam impensa opera instamus. Tertium vero si Dominus voluerit, tanquam putre noxiumque resecare, valde misericorditer puniet. Haec", + "candidate_score": 0.625353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_28_30", + "bdc_text": "Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3306", + "psc_text": "CAPUT VI. 20. Vellem autem legere libellum tuum cujus mentionem fecisti in litteris tuis, ne forte aliqua ibi testimonia non ambigua posuisti. A me autem cum quaesiisset amicus mihi charissimus et divinarum studiosissimus litterarum, quid de hac quaestione sentirem, eique remota verecundia, hinc aestus meos et ignorantiam fassus essem, scripsit inde longe trans mare ad doctissimum virum: cui rescripsit ille ut potius me consuleret, nesciens quod jam fecerat, nec aliquid a me certum ac definitum audire potuerat. Significavit tamen in eadem brevi epistola sua, se potius fieri quam propagari animas credere: simul etiam admonens animarum propaginem (quia ipse in Oriente est) occidentalem Ecclesiam solere sentire. Hac ego majore occasione comperta, scripsi ad eum non brevem librum, consulens eum, et petens ut prius me doceat, et tunc ad me mittat quos doceam. 21. Qui liber meus ut non doctoris sed inquisitoris, et potius discere cupientis, apud me legi potest: mitti vero", + "candidate_score": 0.624847, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_854", + "psc_text": "offendero Litteris, quod videatur contrarium veritati; nihil aliud, quam vel mendosum esse codicem, vel interpretem non assecutum esse quod dictum est, vel me minime intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliud existimo: prorsus, inquam, non te arbitror sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum, vel Apostolorum; de quorum scriptis, quod omni errore careant, dubitare nefarium est. Absit hoc a pia humilitate et veraci de temetipso cogitatione; qua nisi esses praeditus, non utique diceres: Utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. CAPUT II. 4. Quod si teipsum, consideratione vitae ac morum tuorum, non simulate nec fallaciter dixisse credo; quanto magis aequum est me credere; apostolum Paulum non aliud sensisse", + "candidate_score": 0.624448, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3970", + "psc_text": "indicari verbis non potest. Et ego quidem parum eloquor, etsi multum loquar: sed nulli eloquenti omnino concesserim, ut qualicumque et quantacumque epistola sua affectum explicet, quem fecit in mente tua, quod non possum ego, etsi eum possit ita in animo meo videre sicut ego. Restat ergo sic tibi indicare quod scire voluisti, ut in verbis meis, et quod non indicant, sentias. Quid igitur dicam, nisi delectatum me esse litteris tuis, delectatum valde? Repetitio verbi hujus, non est repetitio, sed quasi perpetua dictio: quia fieri non posset, ut semper diceretur, ideo factum est ut saltem repeteretur; sic enim fortasse dici potest. 2. Hic si quaerat aliquis, quid me tandem in tuis tam valde litteris delectaverit; utrum eloquium? respondebo, Non: et ille forsitan respondebit, Ergo laudes tuae; sed de his quoque respondebo, Non: nec ideo, quia non sint ista in illa epistola; nam et eloquium ibi tantum est, ut et optimo te", + "candidate_score": 0.624381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12_14", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten . ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3463", + "psc_text": "Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem. Et quia dignatus es id petere a nobis, ut quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae charitati insinuaremus; ad ea de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intelligere, infra scripsi. 2. Cum Dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta gerantur; vel quae facta sunt, vel quae etiam futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Unde satis admiratione plenum est si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit, secundum hoc capitulum quod Dominus beatis Apostolis", + "candidate_score": 0.624123, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_101", + "bdc_text": "quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1910", + "psc_text": "Scio enim in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a Gentilibus, nunc martyres honorantur, Imperatorem rogatum facile concessisse ne illi qui eos occiderant et capti jam tenebantur, poena simili punirentur. 3. Libros de Baptismo parvulorum, cum jam codicem ipsum Praestantiae tuae misissem, cur abs te rursus acceperim, oblitus sum: nisi forte cum inspicerem, mendosos eos reperi, et emendare volui, quod mirabiliter impeditus, adhuc usque non feci. Epistolam quoque ad te scribendam et his adjungendam, quam cum ibi essem jam dictare coeperam, paulo addito sic esse imperfectam scias. Si autem rationem omnium dierum et lucubrationum aliis necessitatibus impensarum tibi possem reddere, graviter contristatus mirareris quanta me distendant, quae differri omnino non possunt, nec agere illa permittant in quae me, petendo et admonendo, urges volentem, et ineffabiliter (quia non possum) dolentem. Cum enim ab eorum hominum necessitatibus aliquantulum vaco, qui me sic angariant, ut eos nullo modo liceat evitare, nec contemnere oporteat; non", + "candidate_score": 0.623003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_107_109", + "bdc_text": "April dieses Jahres ( vgl . Theodor von Oppolzer , Canon der Finsternisse , Wien 1887 . - Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3499", + "psc_text": "cognituri. CAPUT V. 14. Diligendus ergo est, et exspectandus Domini, sicut sancte hortaris, adventus; magnamque dicis esse beatitudinem diligentibus ejus adventum, et adhibes Apostoli testimonium, cujus verba sic ponis: De caetero reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus justus judex in illa die: non solum autem mihi, sed et his qui diligunt adventum Domini (II Tim IV, 8). Tunc enim, sicut ex Evangelio commemoras, Justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui (Matth. XIII, 43): et quod propheta dicit, Ecce enim caligo et tenebrae operient terram super gentes; in te vero apparebit Dominus, et majestas ejus in te videbitur (Isai. LX, 2): item quod scriptum est, Qui vero exspectant Dominum, exsultabunt cum virtute; producent pennas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient (Id. XL, 31). 15. Hoc plane piissime et verissime dicis, commendans eorum beatitudinem, qui diligunt adventum Domini. Sed et illi quibus dicebat Apostolus,", + "candidate_score": 0.622105, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3502", + "psc_text": "graveris exponere quomodo dixeris neminem posse temporum mensuras colligere; ne forte et hoc mihi videatur quod etiam Charitati tuae, et frustra quilibet nostrum instrui exspectet ab altero. Cum hoc enim dixisses, deinde subdidisti et aisti: Evangelium quidem dicit, « De die et hora nemo scit » (Matth. XXIV, 36): ego autem, inquis, pro possibilitate intellectus mei dico, neque mensem neque annum adventus ipsius sciri posse. Ita enim hoc videtur sonare, tanquam non possit sciri quo anno venturus sit, sed possit sciri qua hebdomade annorum, vel qua decade; tanquam dici possit atque definiri intra illos vel illos septem annos, aut intra illos vel illos decem annos. Quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero utrum sic saltem possit definiri tempus adventus ejus, ut cum venturum esse dicamus intra istos, verbi gratia, quinquaginta vel centum annos, vel quotlibet seu majoris numeri seu minoris annorum, sed in quo eorum, nos ignorare. Hoc si", + "candidate_score": 0.621603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3503", + "psc_text": "illos vel illos decem annos. Quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero utrum sic saltem possit definiri tempus adventus ejus, ut cum venturum esse dicamus intra istos, verbi gratia, quinquaginta vel centum annos, vel quotlibet seu majoris numeri seu minoris annorum, sed in quo eorum, nos ignorare. Hoc si jam comprehendisti, multum est quod comprehendere potuisti. Idipsum est autem quod rogo ut nobis benignus impertias, adhibens idonea documenta quibus id potueris indagare: si autem neque hoc te comprehendisse praesumis, hoc sentis quod ego. 17. Novissima enim esse ista tempora, multis rerum signis apparentibus, quae Dominum praedixisse legimus, omnes qui ea credimus, cernimus. Sed et mille annorum tempus, si eorum finis esset saeculi finis, posset universum dici novissimum tempus, vel etiam novissimus dies, quia scriptum est, Mille anni ante oculos tuos, tanquam dies unus (Psal. LXXXIX, 4); ut quidquid per eosdem mille annos gereretur, novissimo tempore vel novissimo die diceretur", + "candidate_score": 0.621368, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_28_30", + "bdc_text": "Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318", + "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas", + "candidate_score": 0.6203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_39", + "bdc_text": "Quare , ut hoc mihi concedatur , maximopere peto ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1429", + "psc_text": "est, non tamen satis utile, quia in parte est? Interim licet universo hanc ipsam partem, id est nos ipsos, quantum pro peccatis nostris nobis cedit materia, id est nos ipsi cedimus, nobis etimatiores et compaginabiliores, si tamen admittis hoc verbum, aptare moliamur. Habes epistolam non pro tua magnitudine, sed pro mea parvitate longiorem, qua te provocaverim, ut jam non pro mea parvitate, sed pro tua magnitudine mihi epistola mittatur. Quae tamen quantacumque erit, mihi longa non erit, cui totum tempus breve est ad te legendum. Rescribe mihi quando, aut ubi occurrere debeam, propter illam causam qua me jussisti occurrere. Quod si est integra, et non forte aliud melius placuit, tunc occurram; sin minus, rogo te, nolo me a cursu revoces meo: illa enim sola visa est, quam praeponerem mihi. Fratres omnes qui nobis in Domino conservi sunt, et desidero multum, et saluto. EPISTOLA CX. Augustinus Severo episcopo, blandissime expostulans et", + "candidate_score": 0.620006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_101", + "bdc_text": "quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3586", + "psc_text": "hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio, quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. 3. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper quid mihi alio anno per latorem, per quem scripseram, remeantem scripserit, nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli: Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit, quam loqui; ita ut nostra studia cessarent, ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos nomini meo dedicasti, eruditissimis, et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui, non quod quidquam in illis reprehendendum putem; sed quia juxta beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. XIV, 5). Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus,", + "candidate_score": 0.619065, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1830", + "psc_text": "opinionem facile praesumptam, quaeso deponas, eumque animum quamvis erga me benevolentissimum, solvas atque exuas; ac de me mihi magis quam ulli alteri credas, si mihi dilectionis vicem rependis. Tanta est enim christianarum profunditas Litterarum, ut in eis quotidie proficerem, si eas solas ab ineunte pueritia usque ad decrepitam senectutem maximo otio, summo studio, meliore ingenio conarer addiscere: non quod ad ea quae necessaria sunt saluti, tanta in eis perveniatur difficultate; sed cum quisque ibi fidem tenuerit, sine qua pie recteque non vivitur, tam multa, tamque multiplicibus mysteriorum umbraculis opacata intelligenda proficientibus restant, tantaque non solum in verbis quibus ista dicta sunt, verum etiam in rebus quae intelligendae sunt, latet altitudo sapientiae, ut annosissimis, acutissimis, flagrantissimis cupiditate discendi hoc contingat, quod eadem Scriptura quodam loco habet, Cum consummaverit homo, tunc incipit (Eccli. XVIII, 6). CAPUT II. 4. Sed quid hinc plura? Veniendum potius est ad rem quam requiris. Ubi primum te", + "candidate_score": 0.618994, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_94", + "bdc_text": "François Secret , Notes sur Guillaume Postel , in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3494", + "psc_text": "idem ipse dixit apestolus: Non retinetis memoria quia cum essem apud vos, haec dicebam vobis? Et nunc quid detineat, scitis, ut reveletur in suo tempore. Nam mysterium jam operatur iniquitatis; tantum qui tenet, modo teneat, donec de medio fiat: et tunc revelabitur ille iniquus, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui (II Thess. II, 5-8. Vid. Lib. 20 de Civitate Dei, c. 19). Quae verba apostolica utinam non tantummodo ponere, verum etiam exponere dignareris: ita sane obscura sunt et mystice dicta, ut tamen appareat eum nihil de statutis dixisse temporibus, nullumque eorum intervallum spatiumque apernisse. Ait enim, ut reveletur in suo tempore: nec dixit post quantum temporis hoc futurum sit. Deinde subjunxit, Jam enim mysterium operatur iniquitatis. Hoc iniquitatis mysterium quomodolibet intelligatur quid sit, ab alio sic, ab alio autem sic; quamdiu tamen operetur, occultum est. Neque id expressit Apostolus tanquam homo ex eorum numero quibus dictum est, Non est", + "candidate_score": 0.6164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_46", + "bdc_text": "Secundum vero , quod peto , stipendium est amplius ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3375", + "psc_text": "praeveniet me (Psal. LVIII, 11); et, Misericordia ejus subsequetur me (Psal. XXII, 6). Unde et ipsa vita aeterna, quae utique in fine sine fine habebitur, et ideo meritis praecedentibus redditur; tamen quia eadem merita quibus redditur, non a nobis parata sunt per nostram sufficientiam, sed in nobis facta per gratiam, etiam ipsa gratia nuncupatur, non ob aliud nisi quia gratis datur; nec ideo quia non meritis datur, sed quia data sunt et ipsa merita quibus datur. Ubi autem invenimus etiam vitam aeternam gratiam nuncupari, habemus apud eumdem gratiae magnificum defensorem apostolum Paulum: Stipendium, inquit, peccati mors est; gratia autem Dei vita aeterna in Christo Jesu domino nostro (Rom. VI, 23). 20. Vide, obsecro te, in quanta brevitate quam vigilanter verba posuerit, quibus diligenter consideratis, quaestionis hujus aliquantulum dilucescat obscuritas. Cum enim dixisset, Stipendium peccati mors; quis non eum congruentissime et consequenter addere judicaret, si diceret, Stipendium autem justitiae vita aeterna?", + "candidate_score": 0.614174, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_93_95", + "bdc_text": "Weill/Secret , aa0 , S. 103-105 und 229f ; François Secret , Notes sur Guillaume Postel , in : Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3494", + "psc_text": "idem ipse dixit apestolus: Non retinetis memoria quia cum essem apud vos, haec dicebam vobis? Et nunc quid detineat, scitis, ut reveletur in suo tempore. Nam mysterium jam operatur iniquitatis; tantum qui tenet, modo teneat, donec de medio fiat: et tunc revelabitur ille iniquus, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui (II Thess. II, 5-8. Vid. Lib. 20 de Civitate Dei, c. 19). Quae verba apostolica utinam non tantummodo ponere, verum etiam exponere dignareris: ita sane obscura sunt et mystice dicta, ut tamen appareat eum nihil de statutis dixisse temporibus, nullumque eorum intervallum spatiumque apernisse. Ait enim, ut reveletur in suo tempore: nec dixit post quantum temporis hoc futurum sit. Deinde subjunxit, Jam enim mysterium operatur iniquitatis. Hoc iniquitatis mysterium quomodolibet intelligatur quid sit, ab alio sic, ab alio autem sic; quamdiu tamen operetur, occultum est. Neque id expressit Apostolus tanquam homo ex eorum numero quibus dictum est, Non est", + "candidate_score": 0.61325, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_101", + "bdc_text": "quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_93", + "psc_text": "enim ardore inquisitionis tuae, cum esset mirabilis, non fuisse perturbatam modestiam disputandi. Nam neque flagrantius percontantem, neque tranquillius audientem, quemquam facile invenerim. Vellem itaque tecum multum loqui: non enim multum esset, quantumcumque esset, si tecum loquerer. Sed quia difficile est, quid opus est causas quaerere? Prorsus difficile est: erit fortasse aliquando facillimum; ita Deus velit: nunc certe aliud est. Dedi ergo negotium fratri, per quem litteras misi, ut omnia nostra legenda praebeat prudentissimae Charitati tuae. Non enim aliquid meum inculcabit invito; novi enim quid benignitatis in nos animo geras; quae tamen si lecta probaveris, et vera pervideris, nostra esse non putes, nisi quia data sunt, eoque te convertas licet, unde tibi quoque est ut ea probares datum. Nemo enim quod legit, in codice ipso cernit verum esse, aut in eo qui scripserit; sed in se potius, si ejus menti quoddam non vulgariter candidum, sed a faece corporis remotissimum lumen veritatis", + "candidate_score": 0.612688, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_46", + "bdc_text": "Secundum vero , quod peto , stipendium est amplius ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3376", + "psc_text": "vita aeterna in Christo Jesu domino nostro (Rom. VI, 23). 20. Vide, obsecro te, in quanta brevitate quam vigilanter verba posuerit, quibus diligenter consideratis, quaestionis hujus aliquantulum dilucescat obscuritas. Cum enim dixisset, Stipendium peccati mors; quis non eum congruentissime et consequenter addere judicaret, si diceret, Stipendium autem justitiae vita aeterna? et verum est; quia sicut merito peccati tanquam stipendium redditur mors, ita merito justitiae tanquam stipendium vita aeterna. Aut si nollet dicere, Justitiae, diceret, fidei; quoniam justus ex fide vivit (Habac. II, 4, et Rom. I, 17). Unde etiam et merces appellatur plurimis sanctarum Scripturarum locis: nusquam porro dicta est merces justitia vel fides, quia justitiae vel fidei redditur merces. Quod est autem merces operanti, hoc militanti stipendium. 21. Sed beatus Apostolus adversus elationem, quae usque adeo magnis tentat irrepere, ut et sibi propter ipsam dicat datum angelum Satanae, a quo colaphizaretur, ne verticem praesumptionis erigeret (II Cor. XII, 7):", + "candidate_score": 0.612452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1565", + "psc_text": "libris tuis valde sum tuo delectatus ingenio. Proinde volui ut quaedam nostra opuscula, quae arbitratus sum tibi esse necessaria, non procul a nobis positus, sed potius apud nos legeres, ut ea quae forte minus intellexisses, non difficulter praesens interrogares, atque ex nostra sermocinatione mutuoque colloquio, quantum Dominus et nobis promere, et tibi capere tribuisset, quid in libris tuis emendandum esset, ipse cognosceres, ipse emendares. Ejus quippe es facultatis, ut possis ea quae senseris explicare; ejus porro probitatis et humilitatis, ut merearis vera sentire. Et nunc in eadem sum, quae nec tibi debet displicere, sententia; unde te nuper admonui ut in his quae a nobis elaborata apud te legis, signa facias ad ea loca quae te movent, et cum his ad me venias, et de singulis quaeras. Nondum quae fecisti exhortor ut facias. Recte quippe verecundareris, ac te pigeret id agere, si vel semel voluisses, et me difficilem reperisses. Illud quoque", + "candidate_score": 0.611202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_283", + "psc_text": "innotescat, libenter amplector. Audivi enim quod dixerit, ut sine tumultu populari adsint nobiscum deni ex utraque parte graves et honesti viri, et secundum Scripturas, quid in vero sit, perquiramus. Nam illud quod rursus eum dixisse nonnulli ad me pertulerunt, cur non ierim Constantinam, quando ibi plures ipsi erant, vel me debere ire Milevim, quod illic, sicut perhibent, concilium proxime habituri sunt, ridiculum est dicere, quasi ad me pertineat cura propria, nisi Hipponensis Ecclesiae. Mihi tota hujus quaestionis ratio maxime cum Proculeiano est. Sed si forte imparem se putat, cujus voluerit collegae sui imploret auxilium. In aliis enim civitatibus tantum agimus, quod ad Ecclesiam pertinet, quantum vel nos permittunt, vel nobis imponunt earumdem civitatum episcopi, fratres et consacerdotes nostri. 6. Quanquam et iste qui se tot annorum episcopum dicit, quid in me tirone timeat, quominus mecum velit conferre sermonem, non satis intelligo: si doctrinam liberalium litterarum, quas forte ipse aut non", + "candidate_score": 0.610337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_28", + "bdc_text": "Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318", + "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas", + "candidate_score": 0.609897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_28_30", + "bdc_text": "Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_792", + "psc_text": "in Libris canonicis interpretatio asteriscos habeat, et virgulas praenotatas, et postea aliam translationem absque his signis ediderim; pace tua dixerim, videris mihi non intelligere quod quaesisti. Illa enim interpretatio Septuaginta interpretum est; et ubicumque virgulae, id est obeli sunt, significatur quod Septuaginta plus dixerint quam habetur in hebraeo: ubi autem asterisci, id est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est; et ibi graeca transtulimus, hic de ipso hebraico, quod intelligebamus expressimus, sensuum potius veritatem quam verborum interdum ordinem conservantes. Et miror quomodo Septuaginta interpretum libros legas non puros, ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos, sive corruptos per obelos et asteriscos, et christiani hominis interpretatiunculam non sequaris; praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi, post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt: imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod", + "candidate_score": 0.609474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2552", + "psc_text": "qui propter nos factus est pauper cum vere dives esset, veracissima promissione praedixit (Matth. VIII, 11). Et quamvis superbus dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, mortuus apud inferos torqueretur: tamen si pauperis ulcerosi, qui ante januam ejus contemptus jacebat miseratus fuisset, mereretur et ipse misericordiam. Et si pauperi illi meritum esset inopia, non justitia; non utique ab Angelis in Abrahae gremium, qui dives hic fuerat, tolleretur. Sed ut nobis ostenderetur nec in isto paupertatem per seipsam divinitus honoratam, nec in illo divitias fuisse damnatas, sed in isto pietatem, in illo impietatem suos exitus habuisse; sic suscepit impium divitem cruciatus ignis, ut tamen pium pauperem susciperet sinus divitis (Luc. XVI, 19-22). Qui sane cum hic dives viveret, divitias sic habebat, et eas prae Dei praeceptis tam parvipendebat, ut etiam ipsius filii immolatione nollet offendere Deum jubentem, quem suarum divitiarum et sperabat et optabat haeredem (Gen. XXII, 1-10).", + "candidate_score": 0.60849, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_55", + "bdc_text": "patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4070", + "psc_text": "Unus Deus et Pater omnium; procul dubio id quod ibi dixit, Unus Dominus, quem, nisi Jesum Christum voluit intelligi? Si ergo eis placet, desinat esse Dominus Pater, quia unus est Dominus Jesus Christus. Quod si absurdum et impium est opinari, discamus intelligere unitatem Patris et Filii et Spiritus sancti; ut quod de uno solo Deo dictum fuerit, non continuo prohibeamur de Filio vel de Spiritu sancto intelligere: quia Pater quidem non est Filius, et Filius non est Pater, et Spiritus utriusque non est Pater aut Filius; sed tamen et Pater et Filius et Spiritus sanctus, unus solus et verus est Dominus Deus. CAPUT IV. 21. Neque enim Spiritus sanctus si aut Deus aut verus Deus non esset, templum ejus essent corpora nostra. Nescitis, inquit, quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo? et ne quisquam ipsum Spiritum negaret Deum, continuo secutus ait, Et non estis", + "candidate_score": 0.607322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3463", + "psc_text": "Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem. Et quia dignatus es id petere a nobis, ut quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae charitati insinuaremus; ad ea de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intelligere, infra scripsi. 2. Cum Dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta gerantur; vel quae facta sunt, vel quae etiam futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Unde satis admiratione plenum est si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit, secundum hoc capitulum quod Dominus beatis Apostolis", + "candidate_score": 0.606159, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_105", + "psc_text": "quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit, petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo? Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc per has preces volo. 5. Quid enim responsurus sum", + "candidate_score": 0.605269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_34", + "bdc_text": "Quare non dubito , quin meum non improbaturi sitis consilium .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1320", + "psc_text": "dilectione promereris; vere consulens tuis non ad vanitatem laetitiae temporalis nec ad impunitatem perniciosissimam sceleris, sed ad gratiam sempiternae felicitatis. 11. Habes expositas in hac causa cogitationes et vota pectoris mei. Quid autem lateat in consilio Dei, fateor, homo sum, nescio: quidquid illud est, id est justius, atque sapienties, et firmissime stabilitum, incomparabili excellentia prae omnibus mentibus hominum. Verum est quippe quod legitur in Libris nostris, Multae cogitationes sunt in corde viri, consilium autem Domini manet in aeternum (Prov. XIX, 21). Proinde quid tempus afferat, quid nobis facultatis aut difficultatis oriatur, quid postremo voluntatis ex rerum praesentium, vel correctione, vel spe, subito possit existere, utrum Deus sic indignetur his factis, ut ea, quam petunt, impunitate magis severiusque puniantur, an illo modo quo nobis placet coercendos misericorditer judicet, an aliqua duriore, sed salubriore eorum praecedente correctione, nec ad hominum, sed ad suam misericordiam veraci conversione quidquid terroris praeparabatur, avertat et convertat", + "candidate_score": 0.60511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_104", + "psc_text": "sciebam quid mihi deesset ad tale opus, quale me nunc torquet et conterit. Quod si propterea in re ipsa didici quid sit homini necessarium, qui populo ministrat sacramentum et verbum Dei, ut jam non mihi liceat assequi quod me non habere cognovi: jubes ergo ut peream, pater Valeri! Ubi est charitas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam Ecclesiam cui me sic ministrare voluisti? Et tamen certus sum quod et me et ipsam diligis. Sed putas me idoneum, cum ego melius me noverim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. 4. Sed dicit fortasse Sanctitas tua; vellem scire quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut", + "candidate_score": 0.604596, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1676", + "psc_text": "ut nos quoque subscriberemus. At ubi coepi subscribere, sancta Melania contradixit. Miratus sum quare tam sero, quasi promissionem illam et jurationem nos, non subscribendo, facere possemus infectam: sed tamen obtemperavi; ac sic remansit mea non plena subscriptio, nec ultra nobis quisquam ut subscriberemus putavit instandum. 6. Qui autem alio die posteaquam ipsum discessisse didicerunt, fuerint motus vel linguae hominum, quantum satis arbitratus sum, Sanctitati vestrae per commonitorium intimare curavi. Quisquis itaque vobis contraria his quae narravi, forte narravit, aut mentitur, aut fallitur. Quaedam enim quae mihi ad curam non pertinere visa sunt, praetermisisse me sentio; nulla tamen falsa dixisse. Proinde sanctus filius noster Pinianus, quod me praesente ac permittente juraverit, verum est: quod autem me praecipiente juraverit, falsum est. Scit ipse, sciunt servi Dei quos ad me misit, primo sanctus Barnabas, deinde Timasius, per quem etiam de promissione praesentiae suae mihi mandavit. Ipse quoque populus ad presbyterium, non ad jusjurandum", + "candidate_score": 0.604576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2407", + "psc_text": "vero in epistola tua legi, jam te cogi credere, ne a me videreris, et Carthagini me negatum, tu potius cogis his verbis ut absentiae meae causas non taceam. Quarum est una, quoniam laborem quem in illa urbe perpeti necesse est, et quem si exponere velim, aliud tantum loquendum est, jam sustinere non possum, quod infirmitati meae propriae, quae nota est omnibus qui familiarius me noverunt, accessit etiam senectus, quae generis humani est communis infirmitas. Altera causa est, quod statui, si Dominus velit, quantum mihi ex illis occupationibus, quas Ecclesiae, cui proprio munere servio, necessitas flagitat, datur temporis, id totum impendere labori studiorum ad ecclesiasticas scientias pertinentium; ubi me arbitror, si Dei misericordiae placet, etiam posteris aliquid profuturum. 14. Unum est autem, si verum quaeris audire, quod in te molestissime fero, quod cum sis et hujus jam aetatis, et hujus vitae ac probitatis, adhuc vis esse catechumenus; quasi fideles non possint,", + "candidate_score": 0.602518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_513", + "psc_text": "epistolam praenotavi; quod in tuam contumeliam fecisse videar, si non ita mihi abs te ut rescribatur exspecto. De Carthaginensi promissione tua vel nostra instantia, quid multa commemorem? Quomodolibet ea gesserimus, transierint, ne quod restat impediant. Nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adjuvante Domino; ambo in Numidia sumus, et nobis loco terrarum invicem propinquamus. Rumor ad me detulit, adhuc te velle mecum disputando experiri de quaestione, quae nostram dirimit communionem. Vide quam breviter omnes auferantur ambages, ad hanc epistolam responde, si placet, et fortasse sufficiet, non solum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statui nihil de hac re agere vobiscum, nisi per litteras, vel ne cui nostrum de memoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. Soletis de praeteritis rebus", + "candidate_score": 0.599192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_86_88", + "bdc_text": "Thèse présentée à la Faculté des Lettres de Paris , traduite du latin et mise à jour par François Secret , Milano 1987 . -Itinéraires 4 ; William J. Bouwsma , in :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_211", + "psc_text": "tuam nobis nuntiatum esset tumultuari homines, et dicere se ferre non posse ut illa solemnitas prohiberetur, quam Laetitiam nominantes, vinolentiae nomen frustra conantur abscondere, sicut etiam te praesente jamjam nuntiabatur; opportune nobis accidit occulta ordinatione omnipotentis Dei, ut quarta feria illud in Evangelio capitulum consequenter tractaretur: Nolite dare sanctum canibus, neque projeceritis margaritas vestras ante porcos (Matth. VII, 6). Tractatum est ergo de canibus et de porcis, ita ut et pervicaci latratu adversus Dei praecepta rixantes, et voluptatum carnalium sordibus dediti erubescere cogerentur; conclusumque ita, ut viderent quam esset nefarium intra ecclesiae parietes id agere nomine religionis, quod in suis domibus si agere perseverarent, a sancto et margaritis ecclesiasticis eos arceri oporteret. 3. Sed haec quamvis grate accepta fuerint, tamen quia pauci convenerant, non erat satisfactum tanto negotio. Iste autem sermo cum ab eis qui aderant, pro cujusque facultate ac studio, foris ventilaretur, multos habuit contradictores. Postea vero quam dies", + "candidate_score": 0.597362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_43", + "bdc_text": "sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_446", + "psc_text": "nostram, quam vobis benevolentius fortasse quam verius narrantibus, se comperisse dicebat, praedicare dignatus est: adjungens se dixisse vobis, nos omnia, quae de nobis insinuaveratis, bene facere potuisse, si in Ecclesia faceremus. Deinde quaerere coepimus quaenam illa esset Ecclesia, ubi vivere sic oporteret; utrum illa quae, sicut sancta tanto ante Scriptura praedixerat, se terrarum orbe diffunderet, an illa quam pars exigua vel Afrorum vel Africae contineret. Hic primo asserere conatus est, ubique terrarum esse communionem suam. Quaerebam utrum epistolas communicatorias, quas formatas dicimus, posset quo vellem dare, et affirmabam, quod manifestum erat omnibus, hoc modo facillime illam terminari posse quaestionem. Parabam autem, ut si consentiret, ad illas ecclesias a nobis tales litterae mitterentur, quas in apostolicis auctoritatibus pariter legeremus illo jam tempore fuisse fundatas. 4. Sed quia res aperte falsa erat, permixtis verbis cito inde discessum est; inter quae verba evangelicam illam Domini admonitionem commemoravit, qua dixit: Cavete a pseudoprophetis; multi", + "candidate_score": 0.587652, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1", + "max_score": 0.686313, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_622", + "psc_text": "quando maculosam conscientiam non sancte dantis ignorat, et litigioBOlitigioso strepitu cuncta perturbans occultare maluit, quid ab eo quaereretur, quam hoc respondere quaerenti, unde statim snffocaretursuffocaretur, numquam tamen putans ab hominibus bene cordatis legi posse litteras nostras aut ab eis legi suas, qui legissent et meas quibus respondere se finxit. § 51 Nam hoc, quod modo dixi, in illa ipsa epistula mea, contra quam scribendo nihil dixit, euidentissime positum est, et quid ibi egerit, quaeso, parumper aduertite et, quamuis 16 cf. pag. 171, 8 2 si om. uml conscientia polluta v 4 angustias PQ 7 respoudere 0 22 nesciret fugeret PQ nesciret om. Oml, add. mg. m2 27 putant 0 30 dixi modo Qml illi faueafisfaueatis nosque oderitis, si potestis, aequo animo tolerate. quia enim priore epistula sua, cuius primis partibus, quae solae in manus nostras tunc uenerant, primo responderam, ita spem baptizandi hominis in homine baptizante posuerat, ut . diceret:", + "candidate_score": 0.686313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_545", + "psc_text": "Confessionum mearum, quae per se ipsa et de multis ante et postea dictis manifestissima sunt legentibus, sub quo ei uidetur intellectu proponat atque arguat, furem me denique uerborum suorum, quod duo subtraxerim, tamquam eis repositis uictor exultet. § 21 In his certe omnibus, sicut legendo cognoscere uel recognoscere poteritis, impetum quidem linguae suae quo libuit ambitu iactationis exercuit, nusquam tamen dixit, unde abluatur accipientis conscientia, cum maculosam dantis ignorat. at ego inter strepitum uel post strepitum eius grandem et nimis ut putat ipse terribilem lente ut dicitur et bene hoc ipsum repeto, ut uel respondeat his exposco: (si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde est abluendus, qui maculosam conscientiam dantis ignorat?' et per totam eius epistulam ad hoc non inuenio aliquid dictum. § 22 Iam fortasse dicet mihi aliquis uestrum: (haec omnia quae dixit in te ad hoc ualere uoluit, ut te deformaret ac per te illos quibus", + "candidate_score": 0.671625, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_9_11", + "bdc_text": "Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_615", + "psc_text": "olim dimisit omnino nec nobis dicere uoluit, quia utique non potuit, nec usque ad finem uoluminis sui aliquando dicturus est, quod ex primis partibus epistulae meae quasi refellendum commemorauit. additis quippe etiam duobus uerbis, quae me subtraxisse quasi fortissima sua munimenta iactauit, nihilominus immunitus iacet, non inueniens quid respondeat, cum quaeritur, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde sit eius abluenda conscientia, qui pollutam conscientiam non sancte dantis ignorat, et si qui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum, unde fidem accepturus sit, non reatum, qui nesciens baptizatur a perfido. ad hoc 4 illis] illum Obml esset incipere Ob 6 tale aliquid Ob, om. cet. v scismatis apud scismaticos Ob 7 nobis Ob 9 proosit Oml 11 nescio per P 16 proponitur Oml 23 iacet Ob iacens cet. v inueniens] uiuens 0 quid respondeat cum quaeritur om. Ob cum quaeritur om. 0 25 eius Onl.", + "candidate_score": 0.663467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_68_70", + "bdc_text": "Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat . Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) . scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_702", + "psc_text": "libuit, in causa, uero omnino deficiens. quod cum possit conlatis utriusque nostrum scriptis facillime aduerti, tamen propter tardiores hoc ipse respondendo demonstrare curaui. sic est additus eidem operi nostro liber tertius. § 2 Hoc opus in primo libro sic incipit: Nostis nos saepe aoluisseuoluisse; in secundo autem sic: Primis partibus - epistulae Petiliani; in tertio autem sic: Legi, Petiliane, litteras tuas.", + "candidate_score": 0.658243, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_68_70", + "bdc_text": "Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat . Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) . scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_701", + "psc_text": "in hanc rem tria uolumina, quorum primo primae parti epistulae ipsius, quam scripsit ad suos, quia non tota in nostras manus uenerat, sed prior parua pars eius, quanta potui celeritate et ueritate respondi. etiam ipsa epistula est ad nostros, sed ideo inter libros habetur, quia ceteri duo in eadem causa libri sunt. postea quippe inuenimus totam eique tanta diligentia respondi, quanta Fausto Manicheo, uerba scilicet eius sub eius nomine prius ponens particulatim et sub meo per singula responsionem meam. sed prius, quod scripseram, antequam totam repperiremus, peruenit ad Petilianum et iratus respondere conatus est in me potius dicens, quidquid eum libuit, in causa, uero omnino deficiens. quod cum possit conlatis utriusque nostrum scriptis facillime aduerti, tamen propter tardiores hoc ipse respondendo demonstrare curaui. sic est additus eidem operi nostro liber tertius. § 2 Hoc opus in primo libro sic incipit: Nostis nos saepe aoluisseuoluisse; in secundo autem sic: Primis partibus", + "candidate_score": 0.654063, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_67_69", + "bdc_text": "Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat . Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_702", + "psc_text": "libuit, in causa, uero omnino deficiens. quod cum possit conlatis utriusque nostrum scriptis facillime aduerti, tamen propter tardiores hoc ipse respondendo demonstrare curaui. sic est additus eidem operi nostro liber tertius. § 2 Hoc opus in primo libro sic incipit: Nostis nos saepe aoluisseuoluisse; in secundo autem sic: Primis partibus - epistulae Petiliani; in tertio autem sic: Legi, Petiliane, litteras tuas.", + "candidate_score": 0.648763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_65_67", + "bdc_text": "tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_545", + "psc_text": "Confessionum mearum, quae per se ipsa et de multis ante et postea dictis manifestissima sunt legentibus, sub quo ei uidetur intellectu proponat atque arguat, furem me denique uerborum suorum, quod duo subtraxerim, tamquam eis repositis uictor exultet. § 21 In his certe omnibus, sicut legendo cognoscere uel recognoscere poteritis, impetum quidem linguae suae quo libuit ambitu iactationis exercuit, nusquam tamen dixit, unde abluatur accipientis conscientia, cum maculosam dantis ignorat. at ego inter strepitum uel post strepitum eius grandem et nimis ut putat ipse terribilem lente ut dicitur et bene hoc ipsum repeto, ut uel respondeat his exposco: (si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde est abluendus, qui maculosam conscientiam dantis ignorat?' et per totam eius epistulam ad hoc non inuenio aliquid dictum. § 22 Iam fortasse dicet mihi aliquis uestrum: (haec omnia quae dixit in te ad hoc ualere uoluit, ut te deformaret ac per te illos quibus", + "candidate_score": 0.64758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_54_56", + "bdc_text": "et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_100", + "psc_text": "aliquid adiuuabit, si etiam demonstrare potueris eos qui tales non sunt cum eis qui tales sunt sumere sacramenta communia, primo quia uos ipsos respicere debetis, cum quibus ea celebretis, quibus detis, a quibus sumatis et uobis eos obici nolitis. deinde, si filii sunt Iudae, qui diabolus inter apostolos fnitfuit, quicumque facta eius imitantur, cur non filios apostolorum dicamus qui non facta sua cum talibus, sed domini sacramenta communicant, sicut apostoli dominicam cenam cum illo traditore sumpserunt, ideo uobis longe dissimiles, quod hominibus unitatem seruantibus hoc obicitis quod conscissa unitate uos facitis? § 27 Petilianus dixit: De se ipso Ittdaeis dirit (lominttsdominus Chris/us: si non facio facta patris mei. nolite milii credere. § 28 Augustinus respondit: lam supra respondi; hoc et uerum est et pro nobis contra uos est. § 29 Petilianus dixit: Falsidicos et mendaces sic ideufidem obiurgqu: filii diaboli estis; et ab initio enittt ille accusator fuit et in", + "candidate_score": 0.643978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_9_11", + "bdc_text": "Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_591", + "psc_text": "nihil respondere quod quaerimus, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde abluendus sit qui 1 cf. Petil. epist. II 2 adulteris Oml 8 quid] quod Q 8 aditum Oml nam qui] namque Oml 16 pr. nec om. Oml 18 ratum] reatum OPmU uel reatum PmlQ 24 petilianus Oml 26 criminanantem Q 30 accipiat scripst accipiebat codd. v accipiat baptismum, cum dantis polluta conscientia est et hoc ille qui est accepturus ignorat: his enim uerbis ex epistula mea commemoratis proposuit me interrogantem et se ostendit nihil respondentem. cum enim dixisset ea, quae iam recolui et in quibus eum ostendi ad id quod interrogaui non respondisse, cumque magnis angustiis coartatus coactus esset dicere discutiendum esse baptistam a baptizando, baptizandum a baptista, cumque id exemplo Iohannis, si forte inueniret neglegentissimos uel imperitissimos auditores, adstruere temptauisset, adhibuit alia testimonia de scripturis ad rem non pertinentia, quod Philippo eunuchus dixerit: ecce aqua; quid", + "candidate_score": 0.643407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_54_56", + "bdc_text": "et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_527", + "psc_text": "nam si laudanti amico credendum non est, nec inimico detrahenti. restant ea quae occulta sunt hominis, ubi sola conscientia testis est, quae testis esse apud homines non potest. in his me Petilianus Manicheum esse dicit, loquens de aliena conscientia; hoc ego me non esse dico, loquens de mea conscientia. eligite cui credatis. uerumtamen quoniam nec ista breui ac facili mea defensione opus est, ubi quaestio non de qualiscumque unius hominis merito, sed de sanctae ecclesiae ueritate uersatur, ad uos etiam mihi plura dicenda sunt, quicumque in parte Donati Petiliani quae in me scripsit maledicta legistis, quae ab illo 17. 25 cf. Petil. epist. II 24 cf. Rom. 2, 16. 15 1 kwi PQ 6 qua] quia Pml 10 hominibus Oml 20 iis v 27 esse non Qml mea] me Pml 28 ueruntamen Oml 29 qualicumque PQ 31 quicunque Oml non audirem, si uestram perditionem contemnerem, si caritatis christianaeChristianae uiscera non", + "candidate_score": 0.642214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_54_56", + "bdc_text": "et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_158", + "psc_text": "accedere solebam cum ista committeret, sed non curo, quia leue est peccatum, te autem illi traditorem homicidamque fecerunt', respondeo non me concedere, ut ego quoque traditor et homicida factus sim peccatis alienis, quia tu te alieno peccato furem factum esse confessus es; neque enim iudicio nostro, sed ore tuo fur factus es. nos enim dicimus unumquemque sarcinam suam portare, sicut apostolus testis est; tu uero non quia furtum fecisti uel (in) furtum consensisti, sed quia id quod alius fecit ad te pertinere 29 cf. Gal. 6, 5 7 maga Oml 12 quare addidi, om. 0 cnr mpplcuerunt PQv fece- rit] fecit v ipse fur fnit v 14 arguitis scripst argnistis vodd. v 26 sum Pml 30 in addidi furto Pm2v, cf. index 'conaentio' existimasti, sub sarcina Optati ultro tuos humeros subdidisti. nam sicut apostolus ait, cum de cibis loqueretur: scio et confido in domino Iesu quia nihil commune per ipsum;", + "candidate_score": 0.638116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_144", + "psc_text": "impediret, non erat difficilis intellectus, ut uideres non dixisse dominum praesente Iuda: 'nondum mundi estis', sed: iam uos mundi estis. addidit autem (non omnes\\\\ quia ibi erat qui mundus non erat. qui tamen si praesentia sua ceteros pollueret, non eis diceretur: iam uos mundi estis, sed diceretur, ut dixi: 'nondum mundi estis'. postquam uero ille discessit, dixit eis: iam uos mundi estis nec addidit: 'sed non omnes,' quia iam discesserat quo etiam praesente, sicut eis dictum est, mundi erant, sed non omnes, quia erat illic unus immundus. quapropter his nerbisuerbis magis dominus declarauit in uno coetu hominum eadem sacramenta sumentium aliquorum immunditiam mundis obesse non posse. certe si putatis esse apud nos similes Iudae, haec uerba nobis dicite: (mundi estis, sed non smnesomnes). non autem hoc dicitis, sed dicitis propter quosdam immundos: 'immundi estis omnes). hoc discipulis dominus Iuda praesente non dixit, et ideo qui hoc dicit non didicit a", + "candidate_score": 0.637493, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_54_56", + "bdc_text": "et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_317", + "psc_text": "hoc igitur ouili certissimis uerbis domini demonstrato et expresso quicumque non dico per falsa, sed quod manifestum est per incerta hominum crimina oues segregant et ab unitatis atque caritatis uita ereptas et alienatas necant, nonne ipsi sunt lupi rapaces ? at enim et ipsi dominum Christum laudant et praedicant. hi sunt ergo de 2 Ioh. 10, 27 6 Luc. 24, 39 15 Luc. 24, 46-47 2 nostis 0 8 bebere Q 9 recitatum Oml 10 uocem eius auditam Om2PQv, ef. lin. 21 13 etialn] et P disputantibus Q dubitantibus prebuit. disputantibus P 17 predicare P 22 obsequimini v 25 ergo PQ 29 negant 0 quibus ipse ait: induti pellibus ouium, intus autem sunt lupi rapaces. ex fructibus eorum cognoscetis eos. ouina pellis est in Christi laudibus, lupinus fructus in maledicis dentibus. § 165 Petilianus dixit: 0 miseri traditores! impleri qutidemquidem scripturam sic rfecuitdecuit, sed in uobis hoc doleo, quod partes", + "candidate_score": 0.634468, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_54_56", + "bdc_text": "et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_318", + "psc_text": "PQ 29 negant 0 quibus ipse ait: induti pellibus ouium, intus autem sunt lupi rapaces. ex fructibus eorum cognoscetis eos. ouina pellis est in Christi laudibus, lupinus fructus in maledicis dentibus. § 165 Petilianus dixit: 0 miseri traditores! impleri qutidemquidem scripturam sic rfecuitdecuit, sed in uobis hoc doleo, quod partes malitiae itosuos implere meruistis, § 166 Augustinus respondit: Possem ego magis dicere: (0 miseri traditores', si mihi placeret, immo si iustitia suaderet omnibus uobis obicere quorundam facta uestrorum. quod ergo ad omnes uos pertinet 'o miseri haeretici', cetera iam uerba tua ego dixerim. scriptum est enim: oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant inter uos. impleri ergo scripturam sic oportuit, eedsed in uobis hoc doleo, quod partes malitiae uos implere meruistis. § 167 Petilianus dixit: Nobis autem dominus Christus contra ue-slra feralia laticntiatnpatientiam simplicem innocentiamque llUlndauitmandauit, quid enim dicit? mandatum nouum do uobis, ut diligatis inuicem, quomodo dilexi nosuos,", + "candidate_score": 0.63439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_54_56", + "bdc_text": "et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_529", + "psc_text": "iudicate. ego ecclesiae causam uolo ut noueritis, ille ut meam. ad quid aliud, nisi quia testibus mei?, quos in causa ecclesiae constanter adhibeo, non audet dicere ne credatis — prophetae sunt enim et apostoli et ipse prophetarum et apostolorum dominus Christus —, de me autem quidquid dicere uoluerit, homini aduersus hominem et uestro aduersus alienum facile creditis? et si quos uitae meae testes adhibuero, quid magnum est, ut dicat non eis esse credendum et hoc uobis cito persuadeat, praesertim quoniam quisquis pro me ullum uerbum fecerit inimicus parti Donati ac per hoc uester continuo deputabitur? regnat itaque Petilianus; quando in me quaelibet conuicia iaculatur, ei omnes acclamatis et plauditis. hanc sibi inuenit uincibilem causam, sed iudicibus nobisuobis; nec testem nec argumentum requirit, cui hoc solum est probare quod dicit, quia ei quem maxime odistis copiosissime maledicit. nam quoniam diuinae scripturae testimonia cum pro ecclesia catholica tam densa et tam clara", + "candidate_score": 0.634071, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_54_56", + "bdc_text": "et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_666", + "psc_text": "Quia uero id egit Petilianus scriptis suis, ut origo et radix et caput baptizati non nisi ille sit a quo baptizatur, et hoc a me non inaniter nec pueriliter nec insipienter dictum est, primordia epistulae ipsius quibus tunc respondi recensete, et uidebitis. immo uero me commemorante diligenter 6 a nobis recte v 8 pro nobis esse Qml 15 relictius Oml 16 pro nobis paulus Pml 19 diuiduntur OmJ 23 nobis 0 25 nobis 0 28 capud Oml aduertite: conscientia, inquit, sancte dantis attewliturattenditur quae abluat accipientis. nam qui fidem scietissciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum. et tamquam diceretur ei 'unde hoc probusprobas?', omnis res enim origincorigine, inquit, et radice consistit et, si caput non habet aliquid, nihil est, nec quicquam bene regenerat, nisi bono semine regeneretur. quuiequae cum ita sint, fratres, quae potest esse peruersitas, ut qui suis cri'minibus reus est alium faciat innocentem, dicente domino Iesu", + "candidate_score": 0.633809, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_545", + "psc_text": "Confessionum mearum, quae per se ipsa et de multis ante et postea dictis manifestissima sunt legentibus, sub quo ei uidetur intellectu proponat atque arguat, furem me denique uerborum suorum, quod duo subtraxerim, tamquam eis repositis uictor exultet. § 21 In his certe omnibus, sicut legendo cognoscere uel recognoscere poteritis, impetum quidem linguae suae quo libuit ambitu iactationis exercuit, nusquam tamen dixit, unde abluatur accipientis conscientia, cum maculosam dantis ignorat. at ego inter strepitum uel post strepitum eius grandem et nimis ut putat ipse terribilem lente ut dicitur et bene hoc ipsum repeto, ut uel respondeat his exposco: (si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde est abluendus, qui maculosam conscientiam dantis ignorat?' et per totam eius epistulam ad hoc non inuenio aliquid dictum. § 22 Iam fortasse dicet mihi aliquis uestrum: (haec omnia quae dixit in te ad hoc ualere uoluit, ut te deformaret ac per te illos quibus", + "candidate_score": 0.633643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_11_13", + "bdc_text": "Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten . ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ;", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "scriptum est: cum his qui oderant pacem eram pacificus, ita illi respuerunt litteras meas, sicut ipsam pacem, cui per eas consulebatur, oderunt. nunc uero cum essem in ecclesia Constantiniensi Absentio praesente et collega meo Fortunato eius episcopo, obtulerunt mihi fratres epistulam, quam ad suos presbyteros eiusdem schismatis episcopum dedisse dicebant, sicut earundem quoque litterarum praetendebat inscriptio. quam cum legissem, ita miratus sum, quod primis uerbis suis totam partis suae communionem radicitus amputauit, ut nollem credere illius hominis esse litteras, quem solet fama praedicare quod inter eos doctrina atque facundia maxime 4 Donatistarum-errortm] Cresc. II 16, 20. IIII 10, 12 15 Ps. 119, 6-7 1 Augustinua contra petilianum bereticum 0 Incipit liber primus PQ 5 sacrilegium Pml 9 a om. 0 11 dirupit PQ 14 karitatis Q 15 oderunt v, cf. II 88, 195 18 Absentio] Alypio coni. v l* excellat. sed quia me legente aderant quidam, qui eius sermODissermonis cultum", + "candidate_score": 0.632903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_53_55", + "bdc_text": "oben Anm. 3 . et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_100", + "psc_text": "aliquid adiuuabit, si etiam demonstrare potueris eos qui tales non sunt cum eis qui tales sunt sumere sacramenta communia, primo quia uos ipsos respicere debetis, cum quibus ea celebretis, quibus detis, a quibus sumatis et uobis eos obici nolitis. deinde, si filii sunt Iudae, qui diabolus inter apostolos fnitfuit, quicumque facta eius imitantur, cur non filios apostolorum dicamus qui non facta sua cum talibus, sed domini sacramenta communicant, sicut apostoli dominicam cenam cum illo traditore sumpserunt, ideo uobis longe dissimiles, quod hominibus unitatem seruantibus hoc obicitis quod conscissa unitate uos facitis? § 27 Petilianus dixit: De se ipso Ittdaeis dirit (lominttsdominus Chris/us: si non facio facta patris mei. nolite milii credere. § 28 Augustinus respondit: lam supra respondi; hoc et uerum est et pro nobis contra uos est. § 29 Petilianus dixit: Falsidicos et mendaces sic ideufidem obiurgqu: filii diaboli estis; et ab initio enittt ille accusator fuit et in", + "candidate_score": 0.632052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_10_12", + "bdc_text": "non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_589", + "psc_text": "detecti cum baptizant, quid ab eis accipitur, fides an reatus? non utique fides, quia non habent conscientiam sancte dantis quae abluat accipientis, sed nec reatus propter illud additum uerbum: nam qui fidem (sciens' a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum; ab istis autem cum baptizarentur homines, quales fuissent utique nescierunt. proinde non ab eis accipiendo fidem, quia non habebant conscientiam sancte dantis, non accipiendo etiam reatum, quia non scientes sed nescientes eorum crimina baptizati sunt, sine fide et sine reatu remanserunt. non sunt ergo in numero talium flagitiosorum, sed nec in numero possunt esse fidelium, quia sicut nec reatum ita nec fidem ab eis accipere potuerunt. at eos in numero fidelium a uobis cernimus deputari nec censere quemquam uestrum ut baptizentur, sed ratum habere quod baptizati sunt. acceperunt itaque fidem nec tamen ab eis acceperunt, qui non habebant conscientiam sancte dantis quae ablueret accipientis. unde ergo acceperunt? hinc satago,", + "candidate_score": 0.630273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_56", + "bdc_text": "Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_158", + "psc_text": "accedere solebam cum ista committeret, sed non curo, quia leue est peccatum, te autem illi traditorem homicidamque fecerunt', respondeo non me concedere, ut ego quoque traditor et homicida factus sim peccatis alienis, quia tu te alieno peccato furem factum esse confessus es; neque enim iudicio nostro, sed ore tuo fur factus es. nos enim dicimus unumquemque sarcinam suam portare, sicut apostolus testis est; tu uero non quia furtum fecisti uel (in) furtum consensisti, sed quia id quod alius fecit ad te pertinere 29 cf. Gal. 6, 5 7 maga Oml 12 quare addidi, om. 0 cnr mpplcuerunt PQv fece- rit] fecit v ipse fur fnit v 14 arguitis scripst argnistis vodd. v 26 sum Pml 30 in addidi furto Pm2v, cf. index 'conaentio' existimasti, sub sarcina Optati ultro tuos humeros subdidisti. nam sicut apostolus ait, cum de cibis loqueretur: scio et confido in domino Iesu quia nihil commune per ipsum;", + "candidate_score": 0.629583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12_14", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten . ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "scriptum est: cum his qui oderant pacem eram pacificus, ita illi respuerunt litteras meas, sicut ipsam pacem, cui per eas consulebatur, oderunt. nunc uero cum essem in ecclesia Constantiniensi Absentio praesente et collega meo Fortunato eius episcopo, obtulerunt mihi fratres epistulam, quam ad suos presbyteros eiusdem schismatis episcopum dedisse dicebant, sicut earundem quoque litterarum praetendebat inscriptio. quam cum legissem, ita miratus sum, quod primis uerbis suis totam partis suae communionem radicitus amputauit, ut nollem credere illius hominis esse litteras, quem solet fama praedicare quod inter eos doctrina atque facundia maxime 4 Donatistarum-errortm] Cresc. II 16, 20. IIII 10, 12 15 Ps. 119, 6-7 1 Augustinua contra petilianum bereticum 0 Incipit liber primus PQ 5 sacrilegium Pml 9 a om. 0 11 dirupit PQ 14 karitatis Q 15 oderunt v, cf. II 88, 195 18 Absentio] Alypio coni. v l* excellat. sed quia me legente aderant quidam, qui eius sermODissermonis cultum", + "candidate_score": 0.629047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_10_12", + "bdc_text": "non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_615", + "psc_text": "olim dimisit omnino nec nobis dicere uoluit, quia utique non potuit, nec usque ad finem uoluminis sui aliquando dicturus est, quod ex primis partibus epistulae meae quasi refellendum commemorauit. additis quippe etiam duobus uerbis, quae me subtraxisse quasi fortissima sua munimenta iactauit, nihilominus immunitus iacet, non inueniens quid respondeat, cum quaeritur, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde sit eius abluenda conscientia, qui pollutam conscientiam non sancte dantis ignorat, et si qui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum, unde fidem accepturus sit, non reatum, qui nesciens baptizatur a perfido. ad hoc 4 illis] illum Obml esset incipere Ob 6 tale aliquid Ob, om. cet. v scismatis apud scismaticos Ob 7 nobis Ob 9 proosit Oml 11 nescio per P 16 proponitur Oml 23 iacet Ob iacens cet. v inueniens] uiuens 0 quid respondeat cum quaeritur om. Ob cum quaeritur om. 0 25 eius Onl.", + "candidate_score": 0.627945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_10_12", + "bdc_text": "non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_537", + "psc_text": "Legite nunc eius copiosissima maledicta quae in me inflatus et iratus effudit, et uidete utrumutram quaerenti mihi responderit, unde sit abluendus qui accipit baptismum, cum 1 Luc. 6, 35 4 Luc. 23, 84 20 lib. II 2, 4 24 lib. II 3, 6. I 1, 2 25 lib. I 2, 8 1 fort. quo 2 miaericordia eius PQ 8 ae otn. Oml semet ipsum v ut om. 0 5 et] et de PQ 6 quid] quod OQ loquntur Oml 8 impetrauero PQv 18 illi Q 20 hi] his 0 ii v 21 lauachro PQ 25 nanque Oml 80 accepit v dantis polluta conscientia est et hoc ignorat accipiens. obsecro uos, quaerite attente, omnes excutite paginas, omnes dinumerate uersiculos, omnia uerba uersate, omnes syllabussyllabae enucleate et dicite mihi, si inueneritis, ubi responderit, cum dantis polluta conscientia est, unde sit eius abluenda qui hoc accepturus ignorat. § 18 Quid enim ad rem", + "candidate_score": 0.62721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_10_12", + "bdc_text": "non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_575", + "psc_text": "dantis ignorauit conscientiam, non fuit unde fidem perciperet, sed reatum. quid ergo adiuuit quod pro magno addidit sdenssciens, quod me subtraxisse calumniatus est ? cum enim noluit ita dici: (qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum', uidetur aliquam spem reliquisse nescienti. nunc uero cum interrogatur, unde 5, 9. 13 Petil. epist. II 9 lib. I 2, 3 5 tuis Oml 6 baptistam scripsi baptisma Oml baptizas cet. v 17 ati. et] non Om2, om. Oml 23 conscientiam om. 0 quae] qui 0 nam qui] concinnius esset nam si 26 sed] non Omlv percipiat fidem qui nesciens baptizatur a perfido, respondet eum discutere debuisse baptistam; procul dubio miserum nec ignorare permittit non inueniendo unde fidem possit accipere, nisi spem suam in homine baptizante posuerit. § 33 Hoc est quod exhorremus in uobis, hoc est quod damnat diuina sententia ueracissime ac manifestissime clamans: maledictus omnis qui spem suam ponit", + "candidate_score": 0.626133, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_101", + "bdc_text": "quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_552", + "psc_text": "uera dicendo, sed maledicta inania uomendo. tenete sane intentissime atque fortissime quid debeat respondere, id est unde abluatur accipientis conscientia, cum maculosa dantis occulta est, ne forte hoc uobis e manibus flatus eius excutiat uosque ipsi sermonis turbidi caliginosa tempestate rapiamini, ut uel (quo) discessum uel quo redeundum sit omnino nesciatis, et uidete hominem uagari qua potest, dum pro negotio quod suscepit stare non potest. uidete quam multa dicat non habendo quod dicat. dicit me labi lubricum, sed teneri, nec adstruere nec confirmare quod 27 cf. Petil. epist. II 6 ergo 8. I. 0 unde ergo percipit PQv 10 et maculoso] maculoso et codd. 16 respondendum codd. 20 uomendo scripsi non emendo codd. v, cf. p.162, 28 sq. et Cresc. III 53, 59: cum multa in eos horrenda uomnisset 23 nobis Pml excutias Oml 24 calignosa Oml quo addidi 27 dicit] dici Oml 28 adstruere scripsi destruere codd. v obicio,", + "candidate_score": 0.611643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_43", + "bdc_text": "sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_90", + "psc_text": "terminos terrae? huic hereditati communica et obice mihi de testamento quod uoles. nam quae dementia est ideo testamentum 6 Ps. 21, 17-19 11 Ps. 21, 28-29 20 p. 30, 9 28 Ps. 2, 8 9 snper ueatem meam Q 16 prophetica] prophetiae PQ 22 de te PQo 29 pr. tuam bill Qml tradere te noluisse flammis, ut contra uerba litiges testatoris? nos autem cum habeamus in manibus gesta ecclesiastica et municipalia, in quibus legamus eos, qui contra Caecilianum alterum episcopum ordinauerunt, potius fuisse diuinorum codicum traditores, non tamen insultamus, non inuehimur in uos nec sanctarum paginarum cineres in uestris manibus plangimus nec Machabaeorum tormenta flagrantia sacrilegio uestri tumoris opponimus dicentes: 'uestra potius membra quam dei eloquia ignibus traderetis', nolumus enim esse uani, ut alienis commissis, quae aut ignoratis aut improbatis, uobis inanem strepitum concitemus. quod autem uos a totius orbis communione separatos uidemus, quod scelus et maximum et manifestum et", + "candidate_score": 0.586601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_43", + "bdc_text": "sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa027.opp-lat1_window_338", + "psc_text": "inuidia porro quae in illis erat diabolicum malum est; hac enim et cecidit et deiecit. hi ergo tam mali, quos sic arguit apostolus, in quibus erat tantum bonum de quo gaudet apostolus, ubi erant, intus an foris? elige quod uolueris. si intus, ecce nouerat eos Paulus et eum tamen non polluebant. sic uos non pollnerentpolluerent in unitate orbis terrarum de quibus nescio qua seu uera dicitis seu falsa confingitis. quare ergo uos separastis, quare sacrilegio scelerati schismatis peremistis? si autem foris erant, ecce et in eis qui foris sunt et utique ad uitam aeternam, quia caritatem non habent et unitatem non tenent, 4 Phil. 1, 15-18 15 cap. 77, 171. 78, 173 20 cf. I Cor. 13, 6 2 dilexeri*] dixeris PQ fit] ait Ov 19 sic dicit Pv 20 charitas P 21 gaudet om. 0 cumgandet Oml 22 hac] haec P 27 qua Oml quae cet. v 30 jrr.", + "candidate_score": 0.585662, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos", + "max_score": 0.6863, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_1", + "psc_text": "intellectum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore compendio id quod legitur tenax memoria custodit. Complexus sum vero libellos duos pari aequalitate moderatos: unum, quo ostendere enisi sumus, Judaeos, secundum quae fuerant ante praedicta, a Deo recessisse, et indulgentiam Domini, quae sibi jam pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse vero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe venientes. Item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem venerit qui secundum Scripturas annuntiatus est, et gesserit ac perfecerit universa quibus intelligi et cognosci posse praedictus est, quae legentibus interim prosint ad prima fidei lineamenta formanda. Plus roboris dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti Scripturas veteres ac novas plenius, et universa Librorum spiritalium volumina perlegenti. Nam nos nunc de divinis fontibus implevimus modicum quod tibi interim mitteremus. Bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem", + "candidate_score": 0.6863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_14_16", + "bdc_text": "tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_1", + "psc_text": "intellectum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore compendio id quod legitur tenax memoria custodit. Complexus sum vero libellos duos pari aequalitate moderatos: unum, quo ostendere enisi sumus, Judaeos, secundum quae fuerant ante praedicta, a Deo recessisse, et indulgentiam Domini, quae sibi jam pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse vero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe venientes. Item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem venerit qui secundum Scripturas annuntiatus est, et gesserit ac perfecerit universa quibus intelligi et cognosci posse praedictus est, quae legentibus interim prosint ad prima fidei lineamenta formanda. Plus roboris dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti Scripturas veteres ac novas plenius, et universa Librorum spiritalium volumina perlegenti. Nam nos nunc de divinis fontibus implevimus modicum quod tibi interim mitteremus. Bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem", + "candidate_score": 0.676651, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_0", + "psc_text": "Testimonia adversus Judaeos CYPRIANUS Quirino filio salutem. Obtemperandum fuit, fili charisime, desiderio tuo spiritali impensissima petitione divina magisteria poscenti quibus nos Dominus per Scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut, a tenebris erroris abducti et luce ejus pura et candida luminati, viam vitae per salutaria sacramenta teneamus. Et quidem, sicut petisti, ita a nobis sermo compositus et libellus compendio breviante digestus est, ut quae scribebantur, non copia latiore diffunderem, sed, quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis et annexis necessaria quaeque colligerem quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse videamur. Sed et legentibus brevitas ejusmodi plurimum prodest, dum non intellectum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore compendio id quod legitur tenax memoria custodit. Complexus sum vero libellos duos pari aequalitate moderatos: unum, quo ostendere enisi sumus, Judaeos, secundum quae fuerant ante praedicta, a Deo recessisse, et indulgentiam Domini, quae sibi jam pridem data et in posterum promissa", + "candidate_score": 0.67421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15_17", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_0", + "psc_text": "Testimonia adversus Judaeos CYPRIANUS Quirino filio salutem. Obtemperandum fuit, fili charisime, desiderio tuo spiritali impensissima petitione divina magisteria poscenti quibus nos Dominus per Scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut, a tenebris erroris abducti et luce ejus pura et candida luminati, viam vitae per salutaria sacramenta teneamus. Et quidem, sicut petisti, ita a nobis sermo compositus et libellus compendio breviante digestus est, ut quae scribebantur, non copia latiore diffunderem, sed, quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis et annexis necessaria quaeque colligerem quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse videamur. Sed et legentibus brevitas ejusmodi plurimum prodest, dum non intellectum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore compendio id quod legitur tenax memoria custodit. Complexus sum vero libellos duos pari aequalitate moderatos: unum, quo ostendere enisi sumus, Judaeos, secundum quae fuerant ante praedicta, a Deo recessisse, et indulgentiam Domini, quae sibi jam pridem data et in posterum promissa", + "candidate_score": 0.65458, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_1", + "psc_text": "intellectum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore compendio id quod legitur tenax memoria custodit. Complexus sum vero libellos duos pari aequalitate moderatos: unum, quo ostendere enisi sumus, Judaeos, secundum quae fuerant ante praedicta, a Deo recessisse, et indulgentiam Domini, quae sibi jam pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse vero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe venientes. Item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem venerit qui secundum Scripturas annuntiatus est, et gesserit ac perfecerit universa quibus intelligi et cognosci posse praedictus est, quae legentibus interim prosint ad prima fidei lineamenta formanda. Plus roboris dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti Scripturas veteres ac novas plenius, et universa Librorum spiritalium volumina perlegenti. Nam nos nunc de divinis fontibus implevimus modicum quod tibi interim mitteremus. Bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem", + "candidate_score": 0.654349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_14_16", + "bdc_text": "tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_0", + "psc_text": "Testimonia adversus Judaeos CYPRIANUS Quirino filio salutem. Obtemperandum fuit, fili charisime, desiderio tuo spiritali impensissima petitione divina magisteria poscenti quibus nos Dominus per Scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut, a tenebris erroris abducti et luce ejus pura et candida luminati, viam vitae per salutaria sacramenta teneamus. Et quidem, sicut petisti, ita a nobis sermo compositus et libellus compendio breviante digestus est, ut quae scribebantur, non copia latiore diffunderem, sed, quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis et annexis necessaria quaeque colligerem quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse videamur. Sed et legentibus brevitas ejusmodi plurimum prodest, dum non intellectum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore compendio id quod legitur tenax memoria custodit. Complexus sum vero libellos duos pari aequalitate moderatos: unum, quo ostendere enisi sumus, Judaeos, secundum quae fuerant ante praedicta, a Deo recessisse, et indulgentiam Domini, quae sibi jam pridem data et in posterum promissa", + "candidate_score": 0.653884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12_14", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten . ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_1", + "psc_text": "intellectum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore compendio id quod legitur tenax memoria custodit. Complexus sum vero libellos duos pari aequalitate moderatos: unum, quo ostendere enisi sumus, Judaeos, secundum quae fuerant ante praedicta, a Deo recessisse, et indulgentiam Domini, quae sibi jam pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse vero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe venientes. Item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem venerit qui secundum Scripturas annuntiatus est, et gesserit ac perfecerit universa quibus intelligi et cognosci posse praedictus est, quae legentibus interim prosint ad prima fidei lineamenta formanda. Plus roboris dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti Scripturas veteres ac novas plenius, et universa Librorum spiritalium volumina perlegenti. Nam nos nunc de divinis fontibus implevimus modicum quod tibi interim mitteremus. Bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem", + "candidate_score": 0.647813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_106_108", + "bdc_text": "bezieht sich auf die Finsternis vom 7 . April dieses Jahres ( vgl . Theodor von Oppolzer , Canon der Finsternisse , Wien 1887 . - Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_36", + "psc_text": "quibus Deus mundum fecit (Gen. 1.), ut Angeli septem qui assistunt et conversantur ante faciem Dei, sicut Raphael angelus in Tobia dicit (Tob. XII.), et lucerna septiformis in tabernaculo martyrii (Exod. XXV.), et oculi Domini septem qui mundum speculantur, et lapis cum oculis septem, ut Zacharias dicit (Zach. III, 9; IV, 10), et Spiritus septem, et candelabra in Apocalypsi septem, et columnae septem super quas edificavit domum Sapientia. Apud Salomonem (Prov. 9, 1). CAP. XXI. - QUOD GENTES MAGIS IN CHRISTUM CREDITURAE ESSENT. In Genesi: Et dixit Dominus Deus ad Abraham: Exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui, et vade in illam terram quam tibi ostendero; et faciam te in gentem magnam, et benedicam te, et magnificabo nomen tuum, et eris benedictus; et benedicam qui te benedixerit, et maledicam qui te maledixerit, et benedicentur in te omnes tribus terrae (Gen. XII, 1-3). De hoc", + "candidate_score": 0.632301, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_10_12", + "bdc_text": "non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_13", + "psc_text": "dicet: Non possum legere, Signatus est enim. Sed in illa die audient surdi sermones libri; et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum videbunt (Isa. XXIX, 11, 18). Item apud Hieremiam: In novissimo dierum cognoscetis ea (Hier. XXIII, 20). Item apud Danielem: Muni sermones et signa librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi, et impleatur agnitio; quoniam cum fiet dispersio, cognoscent omnia haec (Dan. XII, 4, 7). Item in Epistola Pauli ad Corinthios prima: Nolo enim vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt (I Cor. X, 1). Item in Epistola ad Corinthios secunda: Obtusi sunt sensus eorum usque in hunc diem, hoc eodem velamento in lectione veteris Testamenti manente quod non revelatur, quia in Christo evacuatur; et usque in hodiernum, si quando legitur Moyses, velamentum est super cor eorum. Mox autem ut conversi fuerint ad Dominum, auferetur Velamentum (II Cor. III, 14, 16).", + "candidate_score": 0.631442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_119_121", + "bdc_text": "tuam cum omni familia . Lausannae , 9 . calendas februarii 1540 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_245", + "psc_text": "et donavit illi nomen ut sit super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu curvetur, coelestium, terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris (Philip. II, 6-11). Dehoc ipso in Evangelio cata Joannem: Si ego lavi pedes vestros magister et dominus, et vos debetis aliorum pedes lavare. Exemplum enim dedi vobis, ut, sicut ego feci, et vos aliis faciatis (Joan. XIII, 14). CAP. XL. - NON JACTANTER NEC TUMULTUOSE OPERANDUM. In Evangelio cata Matthaeum: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyna tua in abscondito; et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi. Item illic: Cum facis eleemosynam, noli buccinare ante te quomodo hypocritae faciunt in vicis et synagogis ut clarificentur ab hominibus. Amen dico vobis, compleverunt mercedem suam (Matth. VI, 3, 2). CAP. XLI. - INEPTE ET SCURRILITER NON LOQUENDUM. In Epistola Pauli ad Ephesios: Stultiloquium et", + "candidate_score": 0.620407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_119_121", + "bdc_text": "tuam cum omni familia . Lausannae , 9 . calendas februarii 1540 .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_41", + "psc_text": "te, et prophetam in gentibus posui te (Hier. I, 5). Item apud Esaiam: Ecce testem illum nationibus manifestavi, principem et imperantem gentibus. Item apud eumdem: Gentes quae non noverunt te invocabunt te, et populi qui ignorabant te ad te confugient (Isa. LV, 4, 5). Item apud eumdem: Et erit in illa die radix Jesse qui surget imperare omnibus gentibus; in illum gentes sperabunt, et erit requies ejus honor (Ibid. XI, 10). Item apud eumdem: Terra Zabulon et terra Neptalim, via maris, et caeteri qui maritima inhabitatis, et trans Jordanem gentium; populus ambulans in tenebris, videte lumen magnum qui habitatis in regione umbrae mortis, lumen lucebit super vos (Isa. VIII, 23; IX, 1). Item apud eumdem: Sic dicit Dominus Deus Christo meo Domino, cujus teneo dexteram, ut exaudiant eum Gentes. Et fortitudinem regum disrumpam. Aperiam ante ipsum portas, et civitates non claudentur (Isa. XLV, 1). Item apud eumdem: Venio colligere omnes", + "candidate_score": 0.620202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_162", + "psc_text": "fecit et quod foris est. Verumtamen date eleemosynam, et ecce vobis omnia sunt munda. Item illic: Ecce dimidium ex substantia mea do egenis; et si cui quid fraudavi, quadruplum reddo. Dixit 304 autem Jesus, quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et ipse filius est Abrahae (Luc. XXI, 40, 41). De hoc ipso ad Corinthios II: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum, ut sit aequalitas, sicut scriptum est: Qui multum habuit non abundavit, et qui modicum non indiguit (II Cor. VIII, 14, 15). Item illic: Qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictione, de benedictione et metet. Unusquisque autem sicut corde proposuit, non quasi ex tristitia vel ex necessitate. Hilarem enim datorem diligit Deus. Item illic, Sicut scriptum est: Distribuit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum. Item illic: Qui autem administrat semen seminanti, et panem ad edendum praestabit,", + "candidate_score": 0.617035, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_1", + "psc_text": "intellectum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore compendio id quod legitur tenax memoria custodit. Complexus sum vero libellos duos pari aequalitate moderatos: unum, quo ostendere enisi sumus, Judaeos, secundum quae fuerant ante praedicta, a Deo recessisse, et indulgentiam Domini, quae sibi jam pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse vero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe venientes. Item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem venerit qui secundum Scripturas annuntiatus est, et gesserit ac perfecerit universa quibus intelligi et cognosci posse praedictus est, quae legentibus interim prosint ad prima fidei lineamenta formanda. Plus roboris dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti Scripturas veteres ac novas plenius, et universa Librorum spiritalium volumina perlegenti. Nam nos nunc de divinis fontibus implevimus modicum quod tibi interim mitteremus. Bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem", + "candidate_score": 0.616834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_2", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_232", + "psc_text": "- QUOD QUIS DEO VOVERIT CITO REDDENDUM. Apud Salomonem: Prout voveris votum Deo, ne moram feceris reddere illud (Eccle. V, 3). De hoc ipso in Deuteronomio: Si autem voveris votum Domino Deo tuo, non tardabis reddere illud; quia inquirens quaeret illud Dominus Deus tuus a te, et erit in peccatum. Ea quae egredientur per labia tua observabis, et facies donum quod locutus es ore tuo (Deut. XXIII, 21). De hoc ipso in Psalmo XLIX: Sacrifica Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua. Invoca me in die pressurae, et eximam te, et clarificabis me. De hoc ipso in Actibus Apostolorum: Cur implevit Satanas cor tuum mentiri te Spiritui sancto, cum esset fundus in tua potestate? Non hominibus mentitus es, sed Deo (Act. V, 3). Item apud Hieremiam: Maledictus qui facit opera Dei negligenter (Hier. XLVIII, 10). CAP. XXXI. - EUM QUI NON CREDIDERIT JAM JUDICATUM ESSE. In Evangelio cata Joannem:", + "candidate_score": 0.615546, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_2", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_224", + "psc_text": "steteritis ad orationem, remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis est remittat vestra peccata vobis. Si autem vos non dimiseritis, neque Pater vester qui in coelis est dimittet vos peccata vestra (Marc. XI, 25). Item illic: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis (Marc. IV, 24). CAP. XXIII. - VICEM MALIS NON REDDENDAM. In Epistola Pauli ad Romanos: Nemini malum pro malo reddentes. Item illic: Non vinci a malo, sed vince in bono malum (Rom. XII, 17, 21). De hoc ipso in Apocalypsi: Et dixit mihi: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus, quia jam tempus in proximo est, et hi qui perseverant nocere noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, justus autem adhuc justiora faciat, similiter et sanctus sanctiora. Ecce venio cito, et merces mea mecum est, reddere unicuique secundum facta sua (Apoc. XXII, 10). CAP. XXIV. - NON POSSE AD", + "candidate_score": 0.612425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_58", + "psc_text": "In principio erat Sermo, et Sermo erat apud Deum, et Deus erat Sermo. Hic erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil quod factum est. In illo vita erat, et vita erat lux hominum; et lux lucet in tenebris, et tenebrae illam non comprehenderunt (Joan. I, 1). Item in Apocalypsi: Et vidi coelum apertum, et ecce equus albus; et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verus, aequum justumque judicans, et praeliabatur; eratque coopertus veste conspersa sanguine; et dicitur nomen ejus Sermo Dei (Apoc. XIX, 11). CAP. IV. - QUOD CHRISTUS IDEM MANUS ET BRACHIUM DEI SIT. Apud Esaiam: Numquid non valet manus Dei ut salvos faciat? aut gravavit aurem ut non exaudiat? Sed peccata vestra inter vos et Deum separant, et propter peccata vestra avertit faciem suam a vobis ne misereatur. Manus enim vestrae inquinatae sunt sanguine, et digiti vestri in", + "candidate_score": 0.608795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_52_54", + "bdc_text": "Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 . et es , habeo ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_122", + "psc_text": "POSSIT AD DEUM PATREM NISI PER FILIUM EJUS JESUM 296 CHRISTUM. In Evangelio: Ego sum via et veritas et vita. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6). Item illic: Ego sum ostium. Per me si quis introierit, salvabitur (Matth. XIII, 17). Item illic: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt (Joan. III, 36). Item illic: Qui credit in Filium habet vitam aeternam. Qui dicto non audiens est in Filium non habet vitam, sed ira Dei manebit super eum. Item Paulus apud Ephesios: Et cum venisset, annuntiavit vobis pacem his qui longe et pacem iis qui prope, quia per ipsum habemus accessum ambo in uno Spiritu ad Patrem (Ephes. II, 17, 18). Item ad Romanos: Omnes enim peccaverunt et egent claritate Dei: justificantur autem dono ipsius et gratia per redemptionem quae est in Christo Jesu (Rom. III,", + "candidate_score": 0.606748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_52_54", + "bdc_text": "Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 . et es , habeo ;", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_170", + "psc_text": "Epistola Joannis: Deus charitas est, et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo (I Joan. IV, 16). Item illic: Qui dicit se in luce esse et fratrem suum odit, mendax est, et in tenebris ambulat usque adhuc (I Joan. II, 9). CAP. IV. - IN NULLO GLORIANDUM, QUANDO NOSTRUM NIHIL SIT. In Evangelio cata Joannem: Nemo potest quicquam accipere, nisi datum fuerit illi de coelo (Joan. III, 27). Item in Epistola Pauli ad Corinthios prima: Quid enim habes quod non acceperis? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis (I Cor. IV, 7)? Item in Basilion primo: Nolite gloriari, neque loquamini elata, et non procedat magniloquentia ex ore vestro, quia Deus scientiarum Dominus (I Reg. II, 3). Item illic: Invalidus factus est arcus potentium, et infirmi accincti sunt virtute. De hoc ipso in Machabaeis: Justum est subditum Deo esse et mortalem non paria Deo sentire (II", + "candidate_score": 0.605709, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_25", + "bdc_text": "Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_42", + "psc_text": "regione umbrae mortis, lumen lucebit super vos (Isa. VIII, 23; IX, 1). Item apud eumdem: Sic dicit Dominus Deus Christo meo Domino, cujus teneo dexteram, ut exaudiant eum Gentes. Et fortitudinem regum disrumpam. Aperiam ante ipsum portas, et civitates non claudentur (Isa. XLV, 1). Item apud eumdem: Venio colligere omnes gentes et linguas, et venient et videbunt claritatem meam, et dimitiam super eos signum, et mittam ex eis conservatos in gentes quae longe sunt, quae non audierunt nomen meum, neque viderunt gloriam meam, et nuntiabunt claritatem meam in gentes (Isa. LXVI, 18, 19). Item apud eumdem: Et in omnibus his non sunt conversi. Igitur extollet signum in gentes quae sunt longe, et attrahet illos a summo terrae (Isa. V, 25, 26). Item apud eumdem: Quibus non est nuntiatum de eo videbunt, et qui non audierunt intelligent (Isa. LII, 15). Item apud eumdem: Manifestus factus sum eis qui me non quaerunt,", + "candidate_score": 0.592825, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_52", + "bdc_text": "Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_122", + "psc_text": "POSSIT AD DEUM PATREM NISI PER FILIUM EJUS JESUM 296 CHRISTUM. In Evangelio: Ego sum via et veritas et vita. Nemo venit ad Patrem nisi per me (Joan. XIV, 6). Item illic: Ego sum ostium. Per me si quis introierit, salvabitur (Matth. XIII, 17). Item illic: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt (Joan. III, 36). Item illic: Qui credit in Filium habet vitam aeternam. Qui dicto non audiens est in Filium non habet vitam, sed ira Dei manebit super eum. Item Paulus apud Ephesios: Et cum venisset, annuntiavit vobis pacem his qui longe et pacem iis qui prope, quia per ipsum habemus accessum ambo in uno Spiritu ad Patrem (Ephes. II, 17, 18). Item ad Romanos: Omnes enim peccaverunt et egent claritate Dei: justificantur autem dono ipsius et gratia per redemptionem quae est in Christo Jesu (Rom. III,", + "candidate_score": 0.581161, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf011", + "work_id": "pta0003.pta007.pta-grc1", + "max_score": 0.685865, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.685865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_75_77", + "bdc_text": "Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.670269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_69_71", + "bdc_text": "Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) . scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41", + "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,", + "candidate_score": 0.647511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_73_75", + "bdc_text": "certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet . Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.646518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_69_71", + "bdc_text": "Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) . scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_28", + "psc_text": "libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII p. XVIII; Harnack TU I, 1,78. LG 1,2, 496 f. und des Dialogs des AdamantiusEd. von de Sande Bakhuyzen 1901 S. XXVI ff; doch hat dieser die Sachlage nicht erkannt, sondern erst Koetschau ThLZ 1901, 475ff; vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1.. Dieweiteren bisher bekannt gewordenen Handschriften sind sämtlich sehr jung und offenbar direkt oder indirekt aus der venezianischen hergeleitetAls Beweis genügt eben, daß sie alle an den im Venetus erst zerstörten Stellen (vgl. S. 54 f der Ausgabe und die Nachträge dazu) Lücken lassen oder falsch ergänzen, vgl. Gaisfords Worte u.. Von den beiden Codices Bodleiani auct. Ε.", + "candidate_score": 0.641103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_89_91", + "bdc_text": "0ER III 321 ; Jean-Claude Margolin , in : LThK3 VIII 454 ( mit weiterer Lit. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_52", + "psc_text": "etc., V hat aber ὅλον i. Τ.; p. 4 b 1 »διδασκόμενος] in margine codicis erat διαστελλόμενος«, so V i. Τ.; p. 43 c 2 »εἰς αὐτὸν ἀσεβῶντα] satis liquet legend, εἰς αὐτὸν ἀσεβῶν τὸν«, so V i. Τ.; 53 ab »διὸ ἐπανάγει] hiatus erat in exemplari, forte sie supplendus: εἰ δέ τι γένοιτο, περὶ τῆς«, in V ist aber nach ἐπάγει noch erhalten, wenn auch fast unleserlich: λέγων (?) εἰ δέ τις περὶ usw. Montagu kann also nur eine der jüngeren Abschriften im Auge haben, wenn er Lesarten seines »exemplar« anführt (vgl. Note zu p. 52 b 8, 53 ab, 148b 10 usw.). Er hat aber gar nicht eine einzige Handschrift gehabt, sondern neben der eigentlich seinen, die sich besonders daraus müßte feststelleu lassen, daß in ihr auch das ganze Stück meiner Ausgabe S. 104, 33 (καὶ) — 105 21 (μείζων μού ἐστιν) fehlte (vgl. zu p. 110 a", + "candidate_score": 0.636797, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_100_102", + "bdc_text": "Inquisivi , sivor si gestrichenes ali . quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit . Mittam , si quodin der Vorlage aliquod .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυίας πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.634875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_69_71", + "bdc_text": "Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) . scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.63394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41", + "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,", + "candidate_score": 0.631195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_89_91", + "bdc_text": "0ER III 321 ; Jean-Claude Margolin , in : LThK3 VIII 454 ( mit weiterer Lit. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.628836, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_95_97", + "bdc_text": "Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 ) und 383 , Anm. 1 ; Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.628753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_89_91", + "bdc_text": "0ER III 321 ; Jean-Claude Margolin , in : LThK3 VIII 454 ( mit weiterer Lit. ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_7", + "psc_text": "τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ und 2, 21, wo nach dem Zusammenhang nur von Eusebius Pamphili die Rede sein kann: ἐπάκουσον οἱα Εὐσέβιος περὶ τούτου ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τῷ (1. τῶν?) πρὸς Μάρκελλον κατὰ λέξιν φησίν .... τοιαῦτα μὲν καὶ ἕτερα πλείονα ὁ Παμφίλου (om. FM) Εὐσέβιος ἐν τῷ πρώτω, λόγῳ τῶ (l. τῶν?) πρὸς Μἀρκελλόν φηοιν. καὶ ἐν τρίτῳ δὲ ὁ αὐτὸς . . . . . τοιαῦτα μὲν ὁ Εὐσεβίος ἐν τοῖς πρὸς Μάρκελλον διέξεισιν (vgl. S. 67, 2 ff. 68, 8 ff. 140, 5 5ff.). Einen dritten Beweis hat Montacutius in seiner Ausgabe beizubringen gesucht (Note zu p. 1). Von der Synode zu Sardica heisse es (Athan. apol. 47): ἀνεγνώσθη δὲ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ συλλειτουργοῦ Μαρκέλλου, καὶ εὑρέθη τῶν περὶ Εὐσέβιον ἡ κακοτεχνία. ἃ γὰρ ὡς ζητῶν ὁ Μάρκελλος εἴρηκε, ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα διαβεβλήκασιν. Und »obierat tunc Eusebius uterque, Nicomediensis et Caesariensis, κακοτεχνία in scriptis fuit. Ille", + "candidate_score": 0.628291, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_16", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.625985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_99_101", + "bdc_text": "Unicum tantum ad nos exemplar pervenit , quod Viretus habet . Inquisivi , sivor si gestrichenes ali . quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_241", + "psc_text": "τρόπον τινὰ ἐξομολογούμενος ὅτι μηδὲν ἠπίστατο ὧν ἔλεγεν· διὸ ἐπάγει λέγων εἰ δέ τις περὶ τῆς σαρκὸς ταύτης τῆς ἐν τῷ λόγῳ ἀθανάτου γεγονυί��ς πυνθάνοιτο, τί φαμεν πρὸς αὐτόν; ὅτι δογματίζειν μὲν ἡμεῖς περὶ ὧν μὴ ἀκριβῶς παρὰ τῶν θείων μεμαθήκαμεν γραφῶν οὐκ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζομεν. πῶς γὰρ τοῦτο πράττειν δυνατὸν τοῖς καὶ τὰ ἑτέρων ἀνατρέπουσιν δόγματα; ἀλλ’ ἐροῦμεν πρὸς τοὺς τὸν ἀκριβῆ περὶ τούτου μαθεῖν παρ’ ἡμῶν βουλομένους λόγον, ὅτι πειθόμενοι τῷ ἱερῷ ἀποστόλῳ ἴσμεν ὅτι οὕτως ἡμᾶς ὁρᾶν τὰ ἀποκεκρυμμένα μυστήρια προσήκει, ὡς αὐτὸς ἔφη »βλέπομεν γὰρ ἄρτι« φησὶν » δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκομεν ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνωσόμεθα καθὼς καὶ ἐπεγνώσθημεν« . ὥστε μή μου πυνθάνου περὶ ὧν σαφῶς παρὰ τῆς θείας γραφῆς μὴ μεμάθηκα. διὰ τοῦτο τοίνυν οὐδὲ περὶ τῆς θείας ἐκείνης τῆς τῷ θείῳ λόγῳ κοινωνησάσης σαρκὸς σαφῶς εἰπεῖν δυνήσομαι. νυνὶ δὲ πιστεύω ταῖς θείαις γραφαῖς, ὅτι εἷς", + "candidate_score": 0.625023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_16", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_68", + "psc_text": "Schrift aus den wenigen Stücken nicht ausreichendEine nähere Begründung würde zu weit führen.. Eine Anordnung aber nach dem der Fragmente ist auch hypothetisch, zumal Marcell oft auf die gleichen Dinge zu sprechen gekommen sein muß (vgl. S. 43, 16. 193 204, 34 usw.). Rettbergs auf dem zweiten Wege gewonnene, vorläufig üble Anordnung habe ich deshalb einfach beibehalten. Eine Tabelle des Vorkommens der Marcellfragmente im Eusenbiustext folgt hierIch bemerke ausdrücklich, daß in meinem Eusebiustexte die Rettbergschen Nummern beibehalten (und dabei um 109—115 vermehrt) worden während die Marcellfragmente meine genauere Zählung aufweisen.. Nr. Kl 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23", + "candidate_score": 0.624408, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_92_94", + "bdc_text": "- Zu Postels Beziehungen zu Bullinger , Bibliander und Pellikan s. bes . Weill/Secret , aa0 , S. 103-105 und 229f ; François Secret , Notes sur Guillaume Postel , in :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.623814, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_95_97", + "bdc_text": "Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 ) und 383 , Anm. 1 ; Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.62338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_122_124", + "bdc_text": "Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus . [ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_40", + "psc_text": "a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τὴν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν. 141, 3 ݲπναݲ ݲπναݲ. 149, 3 διαλελθμμένως. 167, 22 τού.· τούτου. 170, 18 οἷς — ἐπιλέγει bis scr. 179, 30 ἄκρων? Bei weitem das meiste der Art hat aber erst V2 corrigiert, eine jüngere Hand, die sich einer grünlich-schwarzen Tinte bedient. Ob Gaisford (vgl. oben S. XVI) ausgesprochene Vermutung richtig ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v.", + "candidate_score": 0.619743, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_95_97", + "bdc_text": "Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 ) und 383 , Anm. 1 ; Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_54", + "psc_text": "3), der andere von den beiden in Oxford schon damals vorhandenen (vgl. zu p. 110 a 10). Nach dem oben über die Handschriften Gesagten ist aber klar, daß sein Text ein durchaus befriedigender selbst dann nicht geworden wäre, wenn der Druck sorgfältiger corrigiert, die Bibelstellen und Marcellfragmente reinlicher herausgestellt wären. Dennoch begnügte man sich lange mit Montagus TextEin schlechter Nachdruck existiert von 1688, vgl. Fabricius-Harles a. a. Ο VII, 394, Zahn a. a. Ο. S. 2, Anm. 3., und einzig Christian Heinrich Georg Rettberg (Re) lieferte in seinen MarcellianaGottingae 1794. schätzenswerte Beiträge zur Textkritik, wenn auch nur auf Grund der Montaguschen Ausgabe. Eine neue Ausgabe des ganzen Textes erschien erst wieder im Jahre 1852, und zwar von Thomas Gaisford (Ga)Vgl. oben S. XVI, Anm. 1.. Dieser stützte sich, in richtiger Erkenntnis der Sachlage, allein, oder doch so gut wie allein, auf die venezianische Handschrift, von der er eine Collation Th.", + "candidate_score": 0.619608, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_85", + "bdc_text": "Georges Weill , Vie et caractère de Guillaume Postel .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_121", + "psc_text": "χαρισθείσης σοφίας καὶ γνόντας ζηλῶσαι τὸ προφητικόν, ὡς αὐτός φησιν, γράμμα. καὶ πῶς οἷοί τ’ ἦσαν γνῶναι τὰ θεῖα καὶ ζηλῶσαι οἱ ψυχικοὶ καὶ οὐκ εἰδότες »πνευματικὰ πνευματικοῖς« συγκρίνειν, τοῦ θείου ἀποστόλου ἀποφηναμένου ψυχικὸν ἄνθρωπον μὴ δέχεσθαι τὰ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ« ; τοῦ δ’ αὐτοῦ φήσαντος μὴ δύνασθαι γνῶναι τὸν ψυχικὸν τὰ πνευματικά, »ὅτι πνευματικῶς ἀνακρίνεται«, ἀντιδοξάζων ὁ γενναῖος τῷ ἀποστόλῳ φάσκει τὸν αὐτὸν τρόπον τῷ Σολομῶνι γεγραφέναι τοὺς τὰς Ἑλληνικὰς παροιμίας πεποιημένους. λέγει δ’ οὖν ἐπὶ λέξεως ἐπειδὴ ταῖς τοῦ σοφωτάτου Σολομῶνος Παροιμίαις ἐντυχόν��ες καὶ γνόντες δι’ αὐτῶν ὅτι οὐδέν ἐστιν ἐκ τοῦ προχείρου σαφῶς τῶν ἐν αὐταῖς εἰρημένων μαθεῖν, καὶ αὐτοὶ ζηλῶσαι τὸ προφητικὸν βουληθέντες γράμμα τὸν αὐτὸν ἐκείνῳ γεγράφασι τρόπον. σκέψαι δὲ καὶ ἄλλως ἐξ αὐτῶν τῶν παραθέσεων ὅσον τῆς ἀληθείας διήμαρτεν, εἰπὼν τοὺς παρ’ Ἕλλησιν τὸν αὐτὸν τῷ Σολομῶνι γεγραφέναι τρόπον. ὁ μὲν γὰρ Σολομὼν θεοδωρήτῳ σοφίᾳ κινούμενος πᾶσαν αὐτοῦ τὴν γραφὴν ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ", + "candidate_score": 0.617365, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71_73", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ; certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.616875, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_122_124", + "bdc_text": "Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus . [ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_41", + "psc_text": "ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v. Otto und van de Sande Bakhuyzen, der sich nur dann erklären kann, daß die zweite Hand »andere Wörter« hat Als ob erst die Holländer die Conjectur erfanden hätten! Übrigens ist seine Collation von V ungenügend (vgl. GGA 1905 S. 674 Anm. 1).. Zu seinen unzähligen Verbesserungen der von V* V1 überlieferten leichten Irrtümer und Eigenheiten brauchte er jeden- GewichtAbgesehen von S. 11, 5, wo V2 zu πρὸ τῶν a. R. zweifelnd anmerkt: ἴσως· πρῶτον. die vielen unzweifelhaft falschen Emendationen von V2, vgl. den kritischen Apparat zu S. 2, 1. 4, 29. 5, 22. 9, 10. 17, 10Füge hinzu: S. 20,", + "candidate_score": 0.615945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_43", + "psc_text": "4. 155, 9. 160, 1. 171, 25. 174, 8Hinzu kommen noch im kritischen Apparat nicht notierte Stellen, wie z. B. 4, 33 (ἀγέννητον V2), 23, 25 (γεγεννῆσθαι V2, ebenso 24, 2), 131, 19 εἰδωλολατρίαν V2, ebenso 132, 34), 34), 16 (γεννώμενος V2).. Besonders wichtig sind aber die Lücken in V* (V1) S. 54, 19. und 55, 27—29, von denen V2 die beiden letzten überhaupt nicht und die erste ganz falsch ausgefüllt hat. Hatte er wirklich einen von unabhängigen Codex zur Hand, so mußte er mindestens S. 54, 21 aus ihm herstellen können, da diese Zeilen auch im Venetus vorhanden waren und in ihm erst später durch Zufall zerstört sindVgl. Νachträge und Berichtigungen zu d. St.. Hiernach scheint es ausgeschlossen, daß V2 bei aus einer andern handschriftlichen Quelle schörfte. Aus Eigenen würde er dann aber auch die auf ihn entfallenden hinzugefügt haben, nämlich: S. 33, 5f ὅρα τὸν εὐσέβιον ὅπως καὶ", + "candidate_score": 0.615686, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_122_124", + "bdc_text": "Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus . [ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.615451, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.615066, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_56", + "psc_text": "so fehlt in Gaisfords Ausgabe S. 27/28 § 28, S. 47 kommt zweimal § 25 vor, S. 49—62 steht ἐξ 1955 statt 29—65 (d. h. noch richtiger 30—66), S, 74/75 kommt zweimal § 13 vor, S. 221/222 zählt §§ 6—9 statt 9—12! und die Hervorhebung der Marcellfragmente durch besondern Druck erhöhen die Brauchbarkeit der Ausgabe. Die lateinische Übersetzung ist allerdings einfach nach Montagu wieder ab- gedruckt. Aber die Gaisfordsche Ausgabe kann doch nicht für abschließend angesehn werden. Einmal nämlich hat sie den Codex Venetus nicht völlig ausgenutzt; vielleicht z. Τ. nicht durch Schuld der Collation, sondern durch eigentümliche Mißgriffe bei ihrer Benutzung durch den Herausgeber. Z. B. gehörte Anm. r S. 12 (Gaisfords) nicht zu Z. sondern zu Z. 7; Anm. r S. 25 nicht zu Z. 3, sondern zu Z. 4; Anm. q S. 55 zu Z. 15, nicht Z. 11; Anm. r S. 102 zu S. 103, 2;", + "candidate_score": 0.614083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_122_124", + "bdc_text": "Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus . [ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_5", + "psc_text": "1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ Ἀγκύρας ἐπισκόπου (S. 1, 1 — 3)Die sonst noch von Conybeare ZNTW 1903 S. 330 angeführten Unter- und Überschriften steh η nicht in V.. Kein Zweifel, daß sie auch die drei folgenden Bücher de ecclesiastica theologia demselben zuschreibt. Und damit stimmt das Zeugnis des SocratesConybeare ZNTW 1903 S. 330 möchte die Überschrift des Venetus auf Socrates’ Einfluß zurückführen, um nur einem eugnis gegenüber zu stehn. Socrates selbst aber habe den Autor nicht überliefert erhalten, sondern erst selbst aus der Inschrift des Briefes an Flacillus fälschlich auf Eusebius von Caesarea geschlossen (ZNTW 1905 S. 264 f). Es ist jedoch nicht gerade", + "candidate_score": 0.613278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_122_124", + "bdc_text": "Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus . [ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_1", + "psc_text": "aus Marcell, sondern die Verwandtschaft erstreckt sich auch auf den Wortlaut der eigenen SätzeVgl. S. 42, 24. 32 mit S. 107, 23. 31.. Daß aber hier nicht etwa ein jüngerer Autor einen älteren benutzt, beweisen aufs deutlichste die Stellen: S. 60, 3—10: εἰ πρὸς τὴν ἀδόλεσχον καὶ πολυεπῆ Μαρκέλλου γραφὴν τὰ παρ’ ἡμῶν ἐν βραχέσιν ἤρκεσεν, οὐ χρὴ θαυμάζειν· οὐ γὰρ δὴ πολλῶν ἔδει λόγων πρὸς ἀνατροπὴν τῶν αὐτόθεν καὶ τοῖς τυχοῦσιν κατεγνωσμένων. διὸ δὴ ἐν δυσὶ τοῖς πρώτοις μόνῃ τῇ παραθέσει τῶν τοῦ ἀνδρὸς ῥημάτων χρησάμενος δίχα πάσης ἀντιρρήσεως ἐξ αὐτῶν τὸν κατ’ αὐτῶν ἔλεγχον φανερὸν ἐποιούμην. νυνὶ δὲ πρὸς ἐκείνῃ τῇ φῶρα καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῶν αὐτῶν διὰ τριῶν τῶν μετὰ χεῖρας προσήγαγον. S. 62, 5—21: ἐγὼ μὲν ᾤμην ἐξαρκεῖν τὰς τῶν αὐτοῦ Μαρκέλλου φωνῶν παραθέσεις, ἃς διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἀνελεξάμην, πρὸς τὸν καθ’ ἑαυτῶν ἔλεγχον. οὕτω γὰρ προφανῆ καὶ ἀδιάτρεπτον τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ περιεῖχον,", + "candidate_score": 0.613177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_40", + "psc_text": "a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τὴν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν. 141, 3 ݲπναݲ ݲπναݲ. 149, 3 διαλελθμμένως. 167, 22 τού.· τούτου. 170, 18 οἷς — ἐπιλέγει bis scr. 179, 30 ἄκρων? Bei weitem das meiste der Art hat aber erst V2 corrigiert, eine jüngere Hand, die sich einer grünlich-schwarzen Tinte bedient. Ob Gaisford (vgl. oben S. XVI) ausgesprochene Vermutung richtig ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v.", + "candidate_score": 0.612665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_45", + "psc_text": "οὐ κατὰ τὰς ὑποστάσεις. 162, 29ff οὐαί σοι und καχεξιῶν (κατεξιῶν V2) πάντως τὴν δυσωδίαν ἐρεύξω. 164, 4f οὐαί σοι. 18ff ἰδοὺ καὶ τὸν (so, lies: καὶ τὸ πνεῦμα) ποίημα τοῦ πατρὸς λέγει. 20 οὐαί σοι. 22 ff ποῦ ταῦτα, θεομάχε. 171, 6f καλῶς. 175, 23ff οὐκ ὀρθῶς οὐδὲ τοῦτο ἐξηγήσω δύο θεοὺς παρησάγων (so). Übrigens ist es namentlich bei Rasuren, aber auch in andern Fällen, nicht immer möglich zu entscheiden, ob V* sich selbst verbessert (V1) oder ob eine Correctur von der Hand V2 vorliegt. Ich habe in solchen Fällen die Sigie V c gebraucht, denke aber, daß V c = V2 sein wirdBesonders bei dem von V* fast stets gesetzten beweglichen ν muß paläographisch sehr oft zweifelhaft bleiben, ob dieses gleich von V1 (so einige Male), oder später von V2 wieder getilgt ist (so wohl meistens, vgl. V. Otto a. a. Ο.). Ich habe das ν, wo V*", + "candidate_score": 0.611753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_13", + "psc_text": "60,10), hier ein weiteres Schriftstück von ihm einführte und das mit einer so ungenügenden Bezeichnung wie ἡ Man wird die Möglichkeit nicht von der Hand weisen können ZNTW 1905 S. 255), daß unser Verfasser hier entweder dieselbe Marcells, die er sonst γράμμα, γραφή oder σύγγραμμα nennt, als ἐπιστολή bezeichnetDas konnte er, da sie Konstantin anredete, vgl. S. 190, 15. 212, 20 (auch 186, 21. 194, 17. usw.? vgl. Register Β unter σύ)., oder vielleicht einen einleitenden Dedicationsbrief an KonstantinVgl. S. 58, 20 und Zahn a. a. Ο. S. 46; er hätte dann etwa die gegen den Kaiser (S. 58, 6 f. 21) und die Aufforderung, die Schrift zu lesen (S. 58, 20) enthalten, nebst einer Betonung von Marcells Rechtgläubigkeit, gegen die nun unser Autor S. 31, 26 ff richtet.. Daß ferner Sätze wie S. 58. 14 ff: μάλιστα δέ μοι ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι γεγενῆσθαι τὸ γράμμα διὰ τοὺς ἠδικῆσθαι τὸν ἄνδρα", + "candidate_score": 0.611492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_75", + "bdc_text": "Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.609897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_68", + "psc_text": "Schrift aus den wenigen Stücken nicht ausreichendEine nähere Begründung würde zu weit führen.. Eine Anordnung aber nach dem der Fragmente ist auch hypothetisch, zumal Marcell oft auf die gleichen Dinge zu sprechen gekommen sein muß (vgl. S. 43, 16. 193 204, 34 usw.). Rettbergs auf dem zweiten Wege gewonnene, vorläufig üble Anordnung habe ich deshalb einfach beibehalten. Eine Tabelle des Vorkommens der Marcellfragmente im Eusenbiustext folgt hierIch bemerke ausdrücklich, daß in meinem Eusebiustexte die Rettbergschen Nummern beibehalten (und dabei um 109—115 vermehrt) worden während die Marcellfragmente meine genauere Zählung aufweisen.. Nr. Kl 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nr. Re 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 13 c. Marc. II 8.9,11.19.12,31 11, 10 19, 30 c. Marc. II 45, 11 45, 15 45, 18 45, 25 44, 18 46, 12 46, 18 46, 23", + "candidate_score": 0.609868, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_45", + "psc_text": "οὐ κατὰ τὰς ὑποστάσεις. 162, 29ff οὐαί σοι und καχεξιῶν (κατεξιῶν V2) πάντως τὴν δυσωδίαν ἐρεύξω. 164, 4f οὐαί σοι. 18ff ἰδοὺ καὶ τὸν (so, lies: καὶ τὸ πνεῦμα) ποίημα τοῦ πατρὸς λέγει. 20 οὐαί σοι. 22 ff ποῦ ταῦτα, θεομάχε. 171, 6f καλῶς. 175, 23ff οὐκ ὀρθῶς οὐδὲ τοῦτο ἐξηγήσω δύο θεοὺς παρησάγων (so). Übrigens ist es namentlich bei Rasuren, aber auch in andern Fällen, nicht immer möglich zu entscheiden, ob V* sich selbst verbessert (V1) oder ob eine Correctur von der Hand V2 vorliegt. Ich habe in solchen Fällen die Sigie V c gebraucht, denke aber, daß V c = V2 sein wirdBesonders bei dem von V* fast stets gesetzten beweglichen ν muß paläographisch sehr oft zweifelhaft bleiben, ob dieses gleich von V1 (so einige Male), oder später von V2 wieder getilgt ist (so wohl meistens, vgl. V. Otto a. a. Ο.). Ich habe das ν, wo V*", + "candidate_score": 0.609537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_49", + "psc_text": "ε/καὶ ἐφ’ (beim Seitenwechsel). 26 ἆρ᾿. 61 ἂν εἴρηται. 64, 21 πειρᾶται πειρᾶται 66, 17 κτίστιν. 70, 28 κατασιγάση. 71, 3 ἐτεκτείνατο. 72, 13 ἀπηλλοτρίοται. 74, 14 ἐβιωνέους. 75, 6 ἀποκαλύψει (ebenso 76, 7). 8 ἐσφάλει. 35 παρασκευάσει 79, 33 ἐπαγγέλοιτο. 87, 36 ἀνθροποπαθὲς. 93, 2 δοκεῖ. 97, 17 φήσαιαν. 98, 2 ἐδόξαζεν. 99, 6 πρακταίων. 108, 1 ἑνώθη. 109, 1 μένουσαν (in einem Wort). 123,15 μωϋσέα (nur hier). 129,29 u. 31 ὅτε. 132, 20 ἠσαΐας. 137, 23 διαβεβαιοῦτο. 150, 31 διαστειλλάμενος. 151, 21 ἀλλιγορικοῦ. 167, 8 παρεσκευασκέναι. Ausgaben Der erste Druck der beiden Eusebiusschriften stammt aus dem Jahre 1628Eusebii Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug", + "candidate_score": 0.609398, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_60", + "psc_text": "explicandum mihi erit, recensui. Da er zu dieser Erklärung aber nicht gekommen zu sein cheint (wenigstens habe ich sie nicht aufgefunden), so lassen sich seine Quellen nicht mit Bestimmtheit angeben. Daß jedoch der cod. Venetus nicht benutzt sein wird, dürfte aus Stichproben dieser Ausgabe deutlich sein. Wenn man dazu das Selbstbekenntnis Noltes nimmt, er habe »intra paucos dies totum recensionis et annotationum scriben da- rum negotium« besorgen müssen, so kann man sich nicht wundern, daß sie der Gaisfordschen minderwertig erscheint und heute vollends keinen Nutzen verspricht. Ich habe sie deshalb nicht weiter berücksichtigt. Die neue Ausgabe gibt, wo nichts andres bemerkt ist, genau den Text wieder, den der erste Schreiber des Codex Venetus Marc. gr. 496 beabsichtigte, und zwar nach meiner Collation. Seine kleinen Versehen und Eigenheiten sind dabei in der Regel ausgeschlossen geblieben, auch vom Apparat, zumal wenn sie bereits von zweiter oder gar schon erster Hand corrigiert warenVgl.", + "candidate_score": 0.608857, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_95_97", + "bdc_text": "Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 ) und 383 , Anm. 1 ; Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_40", + "psc_text": "a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τὴν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν. 141, 3 ݲπναݲ ݲπναݲ. 149, 3 διαλελθμμένως. 167, 22 τού.· τούτου. 170, 18 οἷς — ἐπιλέγει bis scr. 179, 30 ἄκρων? Bei weitem das meiste der Art hat aber erst V2 corrigiert, eine jüngere Hand, die sich einer grünlich-schwarzen Tinte bedient. Ob Gaisford (vgl. oben S. XVI) ausgesprochene Vermutung richtig ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v.", + "candidate_score": 0.608506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_95_97", + "bdc_text": "Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 ) und 383 , Anm. 1 ; Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_32", + "psc_text": "in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der Bodleiana abgeschriebenen Adamantius auch die beiden Eusebiusschriften mit dem Datum »Prid. non. Mart. 1695 (nach einer Mitteilung von Swete). In bezug auf den Adamantius ist die Handschrift erwiesenermaßen nur eine Copie des Bodleianus Ε. 1. 11Vgl. van de Sande Bakhuyzen a. a. Ο. S. XXXVI f.. Verschollen ist eine siebente Handschrift, die sich einst in der Bibliothek des kaiserlichen Gesandten in Venedig Don Diego Hurtado de Mendoza daselbst befand und an erster Stelle die 5 Bücher Eusebius gegen Marcell enthalten zu haben scheintVgl. C. Gesner in der Bibliotheca universalis 1545; Graux, Essai sur les origines du fonds grec de l’Escurial.", + "candidate_score": 0.608312, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.608179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_64", + "psc_text": "leisten lassen. Socrates, Epiphanius, Origenes usw. sind mit den wichtigsten Varianten aus ihren brauchbarsten Ausgaben angeführtZum Epiphanius konnte ich Notizen über die Handschriften benutzen.. Der kritische Apparat enthält die wichtigsten Lesungen der Handschrift, sowie die beachtenswerten Verbesserungsvorschläge der KritikerMit Mo Re Ga habe ich die ausdrücklich von Montagu, Rettberg und Gaisford vorgeschlagenen Änderungen bezeichnet, mit m r g die in ihrem Text stillschweigend gemachten; m r bedeutet die Randnoten der Montaguschen Ausgabe da, wo nicht feststeht, ob eine Conjectur von Mo oder eine Randlesart seiner Handschrift vorliegt.. Bei den mehrfach überlieferten Marcellfragmenten sind die Parallelstellen verglichen und als Zeuge mit der Sigle »and. St.« eingeführtWo »and. St.« oder LXX und NT eine Emendation nötig machten, habe ich in der Regel nicht erst angemerkt, ob die Correctur auch von Mo Re oder andern vorgeschlagen war.. Die Register zum Eusebius sind wegen der Echtheitsfrage besonders ausführlich gestaltet. Vom Wortlaut des Textes mußte", + "candidate_score": 0.606874, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte franz��sische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_50", + "psc_text": "Pamphilii Caesareae Palaestinae episcopi, de demonstratione evangelica libri decem. quibus accessere nondum bactenus editi nee visi contra Marcelum Ancyrae episcopum libri duo: de ecclesiastica theologia tres. omnia studio R. Μ. latine facta, notis illustrata: et indicibus loco suo necessariis locupletata. Parisiis 1628., in dem sie »mit leidlicher Sorgfalt in Bezug auf den Text, mit schlechter, ungleichmäßiger lateinischer Übersetzung, aber mit gelehrten Anmerkungen von Richard Montagu (Mo) herausgegeben wurdenZahn a. a. Ο. S. 2. Die Schreibung des Namens Montacutius schwankt nach Allibones Dictionary of English literature II s. v. zwischen Montagu, Montague und Mountagu. Die Gelehrsamkeit M.’s versagt selten, wie in der Note zu p. 37, c 7 »ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω] hoc ubi dictum sit a servatore, nescio etc.««. Jedenfalls war es vor allem ein nicht gewöhnliches Maß von philologischer Begabung, was Montagu zur Herstellung eines leidlichen Textes befähigte. Denn seine handschriftlichen Mittel waren durchaus nicht hervorragend.", + "candidate_score": 0.605339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_40", + "psc_text": "a. R. 30, 16 δὲδὲν: δὲ οὐδὲν. 41, 32 παραδήγματι? 48, 9 ἐπιδήτερ. 52, 10 ταῦττa: ταῦτα πάντα. 53, 5 κεχωρῆσθαι. 57, 25 ἰηρεμίαν. 63, 14 R τὴν ἐκκλησίαν. 68, 18 γενᾶ . κτίζει. 70,32 χώρει 71, 34 ἔχει. 86, 21 τῆς τοῦ ݲπρςݲ τῆς τοῦ ݲπρςݲ. 123, 1 ηὑροσεν. 141, 3 ݲπναݲ ݲπναݲ. 149, 3 διαλελθμμένως. 167, 22 τού.· τούτου. 170, 18 οἷς — ἐπιλέγει bis scr. 179, 30 ἄκρων? Bei weitem das meiste der Art hat aber erst V2 corrigiert, eine jüngere Hand, die sich einer grünlich-schwarzen Tinte bedient. Ob Gaisford (vgl. oben S. XVI) ausgesprochene Vermutung richtig ist, es sei die Hand des Franciscus Turrianus, vermag ich nicht zu sagen. Die des ersten Herausgebers kann es nicht seinvgl. S. XXIII.. Richtig sagt aber Gaisford, daß die Correcturen dieses Schreibers nicht auf Vergleichung andern Manuscripts, sondern lediglich auf dem eignen Wissen zu beruhen scheinen2) Das Gegenteil behaupten v.", + "candidate_score": 0.605094, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_4", + "psc_text": "καὶ οἰκεῖον εὕρεμα, τῆς δ’ ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀδιάφθορον διδασκαλίαν προϊοχόμενος, ἣν παρὰ τῶν αὐτοπτῶν καὶ αὐτηκόων τοῦ λόγου ἄνωθεν ἐξ ἀρχῆς παραλαβοῦσα φυλάττει. S. 165, 12 — 14: ἤδη δὲ διὰ τῆς πρὸ τούτου γραφῆς τὰ περὶ τούτων τοῦ Μαρκέλλου φωνὰς παραθέμενος, λόγου συμμετρίας φειδόμενος, τῇ αὐτῶν ἐκείνων ἀρκεσθήσομαι μαρτυρίᾳ (bezieht sich auf c. Marc. II, 3). Ist demnach der Verfasser von de ecclesiastica theologia notwendig identisch mit dem von contra Marcellum, so ist für beide der Eusebius als Autor anzusehn, der sich in der Zuschrift des Briefes an Flacillus von Antiochien als solcher bekennt, vgl. S. 60, 1 — 2: τῷ τιμιωτάτῳ καὶ ἀγαπητῷ συλλειτουργῷ Φλακίλλῳ Εὐσεβίος ἐν κυρίῳ χαίρειν. Nun bezeichnet aber die einzige selbständige HandschriftVgl. S. XVI ff. unserer beiden Werke, der cod. Venetus Marc. gr. 496, auf fol. 29v die beiden Bücher contra Marcellum ausdrücklich als Eigentum Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου τῶν κατὰ Μαρκέλλου τοῦ", + "candidate_score": 0.604507, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_11", + "psc_text": "S. 544 f. die Gründe für denen Caspari den Brief Marcells auf 337/38 datiert hat., bleibt seine wichtigste Aufstellung unerwiesen, nämlich die, daß der Verfasser von contra Marcellum den Brief Marcells Julius anführe. Sein erster Beweis dafür (ZNTW 1903 S 330 verfehlt; denn die Worte (S. 18, 14 f): ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν sind gar nicht Worte des Verfassers von contra Marcellum über einen Brief Marcells, sondern hier spricht Marcell selbst über einen Brief des AsteriusVgl. Harnack a. a. Ο. und meine Ausgabe zu S. 18, 14ff. Conybeare denn auch in ZNTW 1905 S. 250 f diese Instanz zurückgezogen.. Aber auch die weitere Stelle (S. 31, 22 22ff): τὴν τοῦ Γαλάτου πίστιν, ἢ καὶ μᾶλλον τὴν ἀπιστίαν τὴν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, καιρὸς ἤδη καλεῖ . . . εἰς φῶς ἀγαγεῖν, καὶ τὴν χρόνοις μακροῖς ἐνδομυχήσασαν τῴ ἀνδρὶ", + "candidate_score": 0.60371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.603168, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_92", + "bdc_text": "- Zu Postels Beziehungen zu Bullinger , Bibliander und Pellikan s. bes .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_59", + "psc_text": "abgegrenzt, die Bibelcitate ebenso ungenügend wie bei Montagu notiert, es sind keine Namen-, Wort- und Sachregister beigegeben, und es ist, wenn man das erwähnen soll, eine unverhältnismäßige Menge falscher Accente stehn geblieben. Eine meist übersehene Ausgabe ist dann noch von Johann Heinrich Nolte für Mignes Patrologie besorgt wordenMigne PG 24, 705—1046. Ein Hinweis auf sie bei Harnack LG II, 2, 124.. Der der nach seinem Vorwort vom December 1857 an Vorgängern nur Montacutius und Rettberg gekannt zu haben scheint, bemerkt: libros ab Eusebio contra Marcellum conscriptos ad fidem quattuor codicum, quos ego aut amici contuHmus de quibusque olim pluribus alibi explicandum mihi erit, recensui. Da er zu dieser Erklärung aber nicht gekommen zu sein cheint (wenigstens habe ich sie nicht aufgefunden), so lassen sich seine Quellen nicht mit Bestimmtheit angeben. Daß jedoch der cod. Venetus nicht benutzt sein wird, dürfte aus Stichproben dieser Ausgabe deutlich sein. Wenn man dazu das", + "candidate_score": 0.602554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.602495, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_92", + "bdc_text": "- Zu Postels Beziehungen zu Bullinger , Bibliander und Pellikan s. bes .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_19", + "psc_text": "zwei Einzelheiten sind wohl auffälligWenn die Vita Constantini für Konstantinopel ἡ βασιλέως (oder ἐπώνυμος πόλις, ἡ αὐτοῦ πόλις usw., für Rom ἧ βασιλεύουσα (oder βασιλὶς) sagt, so folgt daraus noch nicht die Unechtheit von contra Marcellum, wo Konstantinopel S. 58, 8 ἧ βασιλικὴ πόλις heißt. Warum soll Eusebius Pamphili um 338 nicht so haben sagen können (der doch wenigstens ἧ αὐτοῦ πόλις wenn sein Schüler Eusebius von Emesa es um 341 ohne Anstoß konnte?. Einmal nämlich, unser Verfasser in demselben Zusammenhang von sich in erster und von Eusebius von Caesarea in dritter Person spricht, z.B. S. 17, bis is, θήσω δὲ πρῶτα δι’ ὣν τοῖς ὀρθῶς καὶ ἐκκλησιαστικῶς γραφεῖσιν ἀντιλέγειν πειρᾶται διαβάλλων τοὺς γράψαντας .... ἄρτι μὲν γὰρ πρὸς Ἀστέριον τὴν ἀντίρρησιν ποιεῖται, ἄρτι δὲ πρὸς Εὐσέβιον τὸν μέγαν. καὶ ἔπειτα ἐπὶ τὸν τοῦ θεοῦ ἄνθρωπον . . . Παυλῖνον . . . καὶ ἐκ τούτου μεταβὰς Ὠριγένει πολεμεῖ .", + "candidate_score": 0.600959, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_99", + "bdc_text": "Unicum tantum ad nos exemplar pervenit , quod Viretus habet .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_205", + "psc_text": "περὶ τῆς σαρκός, ἣν ἐνεργείᾳ μόνῃ φησὶν ἀνειληφέναι τὸν ἐν τῷ θεῷ λόγον. μεταβάντες φέρ’ ἴδωμεν ὅπως τὴν ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς περὶ τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ θεοῦ φερομένην θεολογίαν ἐπὶ τὴν σάρκα μεταφέρει, αὐτὸν μὲν τὸν ἀληθῶς προόντα τοῦ θεοῦ υἱὸν ἀρνούμενος, τὴν δὲ σάρκα θεολογῶν, ἣν μικρὸν ὕστερον ἔρημον ἔσεσθαι τοῦ λόγου ὁ ἀνευλαβὴς ὡρίζετο· ὅπως ἐφρόνει Μάρκελλος περὶ τῆς σαρκὸς ἧς ἀνείληφεν ὁ λόγος Ὁ μὲν γὰρ λόγος »ἐν ἀρχῇ ἦν« . μηδὲν ἕτερον ὢν ἢ λόγος. ὁ δὲ τῷ λόγῳ ἑνωθεὶς ἄνθρωπος, οὐκ ὢν πρότερον, γέγονεν ἄνθρωπος, ὡς διδάσκει ἡμᾶς Ἰωάννης λέγων καὶ ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο « . διὰ τοῦτο τοίνυν τοῦ λόγου μνημονεύων φαίνεται μόνου· εἴτε γὰρ Ἰησοῦ εἴτε Χριστοῦ ὀνόματος μνημονεύει ἡ θεία γραφή, τὸν μετὰ τὸν τῆς ἀνθρωπίνης ὄντα σαρκὸς τοῦ θεοῦ λόγον ὀνομάζειν φαίνεται. εἰ δέ τις καὶ πρὸ τῆς νέας διαθήκης τὸ τοῦ Χριστοῦ ἢ Ἰησοῦ ὄνομα ἐπὶ τοῦ λόγου", + "candidate_score": 0.598821, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_97", + "bdc_text": "Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_27", + "psc_text": "Annales literar. Helmstadtienses 1787 (vgl. Hamack LG I, 2, 581) war mir unzugänglich. wußten, die Handschrift in Venedig, die von ersterem, wohl nach Th. Heyse, folgendermaßen beschrieben wird: Cod. Marcianus 496. membranaceus saec. X, forma quadrata, δίστοιχος, versibus quadragenis binis, iisque litterarum fere tricenarum. Diligenter recognovit et jure suo potius quam ad alterius exempli fidem textum saepe emendavit docta manus saec. XVI. forsan Francisci Turiani, quem scimus hoc opus in MS. legisseVgl. die erste Note in Montacutius’ Ausgabe., vel etiam primi editoris. Nam hunc ipsum codicem editionum πρωτότυπον esse plane perspicitur ex lacunis p. 52 et 53. Tit. in indice libri: Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου λόγοι β΄ Μάρκελλον τὸν Γαλάτην ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκείνῳ συγγεγραμμένων· καὶ ἕτεροι τοῦ αὐτοῦ Εὐσεβίου λόγοι γ΄ ἀνατρέποντες τὰ Μαρκέλλου. Es steht mit der Überlieferung der beiden Eusebiusschriften also ganz entsprechend wie mit der der drei Βücher des Theophilus Antiochien an AutolycusVgl. v.Otto Corp. Apol. VIII", + "candidate_score": 0.595842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_97", + "bdc_text": "Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "pta0003.pta007.pta-grc1_window_31", + "psc_text": "— so sicher nach einer Nachricht Mercatis, nicht saec. XIV, wie van de Sande Bakhuyzen angibtA. a. Ο. S. XXVII f.. Des letzteren Vermutung aber, daß Handschrift »wahrscheinlich eine Abschrift« der venezianischen ist, steht auch in Bezug auf unseren Text zu Recht. Als fünfte käme eine Handschrift der Nationalbibliothek zu Paris, cod. Paris, gr. 949 (nicht 969, früher Reg. 2985, 2) chart, 1581 Pantaleon Mamukas von Chios geschriebenVgl. Omont, Inventaire sommaire etc. Ι, 182, auch Catal. Par. Reg. II, 185. Zu dem Schreiber Gardthausen, Griechische Palaeographie S. 335.. Eine sechste Handschrift »adscriptis etiam ex alio codice emendationibus [Excerpta ex iis in Roeskri Bibl. PP. Τ. V. p. 282sq.]« besaß einst Thomas GaleVgl. Fabricius-Harles, Bibliotheca graeca VIl, 395 u. Catal. codd. Angliae et Hibern. II p. 186 Nr. 5888.. Dies ist wahrscheinlich der jetzige cod. Cantabrigiensis Trinity College O. 4. 41, enthaltend neben dem 1613 von Petrus Goldmannus Scotus in der", + "candidate_score": 0.59376, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia", + "max_score": 0.684683, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_62_64", + "bdc_text": "Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat . Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_910", + "psc_text": "Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus", + "candidate_score": 0.684683, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79_81", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_379", + "psc_text": "Cor. XV, 46) . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia gentium, per juniorem vero Joannem Synagoga Judaeorum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis dominicae credendo intrare distulit. Quem diu longeque prophetavit, praesentem vidit, et renuit; hominem esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit: Venit autem Simon Petrus sequens eum, et introivit in monumentum, quia secuta posterior Ecclesia gentium, mediatorem Dei et hominum hominem Jesum Christum et cognovit carne mortuum,", + "candidate_score": 0.666006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60_62", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_342", + "psc_text": ". Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impartiri (Tob. IV, 9) . 12. Ut autem quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium Redemptor noster ostenderet, dicit: Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet; et qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet (Matth. X, 41) . In quibus verbis notandum est quia non ait: mercedem de propheta, vel mercedem de justo; sed: mercedem prophetae, atque mercedem justi accipiet. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de justo, aliud merces justi. Quid est enim dicere, Mercedem prophetae accipiet, nisi quia is qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen Dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse justus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro justitia fiduciam majorem habet. Hunc", + "candidate_score": 0.664415, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79_81", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_47", + "psc_text": "converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redemptoris nostri praedicatio a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret; et quod Judaeis fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant enim tunc qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vocandi non essent. Nam et in apostolorum Actibus, praedicante Petro, legimus et prius Hebraeorum tria millia, et postea quinque millia credidisse (Act. II, 41; IV, 4). Et cum praedicare apostoli gentibus in Asia voluissent, per Spiritum prohibiti esse memorantur (Act. XVI, 6); et tamen ipse Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non erant. Tunc in illa erant qui necdum ad vitam reparari merebantur, nec tamen gravius de contempta praedicatione judicari. Subtili ergo occultoque judicio a quorumdam auribus praedicatio sancta", + "candidate_score": 0.656921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_46_48", + "bdc_text": "Secundum vero , quod peto , stipendium est amplius ; hoc enim , quod nunc solvitur , quam minime huic rei sufficiens sit , ipse iudicare poteris , pręsertim cum non concedatis ( quantum ex literis tuis intellexi ) , ut alienis operam meam condicamVgl . die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_782", + "psc_text": "sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis veniam sperare debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas, et causa inferiores exhibet? 7. Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinamus; nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Nam cum viginti millibus venire dicitur is contra quem minime sufficit iste qui cum decem millibus venit. Decem millia quippe ad viginti millia simplum ad duplum sunt. Nos autem si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam et si jam luxuria carnis abscissa est, tamen adhuc a corde funditus abscissa non est. Ille autem qui judicaturus venit exteriora simul et interiora judicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos vix in solo opere praeparatos simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo", + "candidate_score": 0.640399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_62", + "bdc_text": "Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_508", + "psc_text": "petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo (Joan. XVI, 23, 24) . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 9) ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine", + "candidate_score": 0.637338, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_16_18", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto . Quod alias res attinet , bene se habent omnia .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_508", + "psc_text": "petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo (Joan. XVI, 23, 24) . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 9) ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine", + "candidate_score": 0.635456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_41_43", + "bdc_text": "Quę vero res ad peregrinationem hanc necessariae sint , nec te nec alios ignorare arbitror . Comitem enim amicum fidum imprimis cuperem ; sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_625", + "psc_text": "quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fides est sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium (Hebr. XI, 1) , nequaquam jam dicimus ut venturam vitam credatis, quia ecce ipsi qui in illa vivunt, humanis obtutibus visibiliter praesentantur. Quod enim videri potest, melius dicitur sciri, quam credi. Venturam ergo vitam nos Dominus 1592 magis voluit scire, quam credere, qui eos quos invisibiliter recipit, apud se vivere nobis etiam visibiliter ostendit. 8. Hos ergo, fratres charissimi, in causa vestri examinis, quam cum districto judice habetis, patronos facite, hos in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdam magnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos", + "candidate_score": 0.634505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_63_65", + "bdc_text": "Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat . Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_48", + "psc_text": "Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non erant. Tunc in illa erant qui necdum ad vitam reparari merebantur, nec tamen gravius de contempta praedicatione judicari. Subtili ergo occultoque judicio a quorumdam auribus praedicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentur. Unde necesse est, fratres charissimi, ut 1448 in omne quod agimus omnipotentis Dei super nos consilia occulta timeamus, ne dum mens nostra, exterius fusa, a sua se voluptate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens, ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum (Psal. XLV, 9; Psal. LXV, 5) . Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur. Et quia alia parcendo Dominus, alia irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit. Et quem non solum investigabilem, sed etiam in quibusdam", + "candidate_score": 0.63387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_81", + "bdc_text": "Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_438", + "psc_text": "circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per vicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua in eis valeat invenire ejus vestigia exquirat, quia sunt nonnulli, etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habeant de actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectus invenitur, quia cum prophetas et apostolos infra ipsum esse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem pertingere potuit.", + "candidate_score": 0.632058, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_761", + "psc_text": ". Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori (Ibid., 33) , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper tormenta perpetua consideret; et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod haec citius relinquat. Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et", + "candidate_score": 0.630028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_562", + "psc_text": "afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus (I Joan. II, 27) . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain,", + "candidate_score": 0.627521, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_2", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_342", + "psc_text": ". Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impartiri (Tob. IV, 9) . 12. Ut autem quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium Redemptor noster ostenderet, dicit: Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet; et qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet (Matth. X, 41) . In quibus verbis notandum est quia non ait: mercedem de propheta, vel mercedem de justo; sed: mercedem prophetae, atque mercedem justi accipiet. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de justo, aliud merces justi. Quid est enim dicere, Mercedem prophetae accipiet, nisi quia is qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen Dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse justus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro justitia fiduciam majorem habet. Hunc", + "candidate_score": 0.626068, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_56", + "bdc_text": "Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_485", + "psc_text": "In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant (Tit. I, 16) . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est (Jac. II, 26) . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus (Job. XL, 18) . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo", + "candidate_score": 0.625776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_31", + "bdc_text": "Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_657", + "psc_text": "tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia vera justitia compassionem habet (Dist. 45, c. 15),", + "candidate_score": 0.61796, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_46", + "bdc_text": "Secundum vero , quod peto , stipendium est amplius ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Evangelia_window_251", + "psc_text": "Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos (quod tamen sine dolore dicere non possum) quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus? Illa in stipendium nostrum sumimus quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et", + "candidate_score": 0.612373, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf026", + "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti", + "max_score": 0.681553, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_42", + "psc_text": "Petrus, veloci stylo retexuit, gradiens pariter 215 inter Lucam atque Matthaeum, plura tamen ex Matthaeo commemorat, non tantum rerum, sed et verborum ordinem servans. 90. Lucas vero historiae magis ordinem tenens, copiosius caeteris gestorum Christi virtutes enuntiat. Ad ultimum Joannes, naturalia explicans, transvolavit coelos, et angelos, Verbumque Dei reperit, et in principio fuisse annuntiavit. 91. Ex his primus et ultimus ea praedicaverunt quae ex ore Christi audierunt, vel quae ab illo facta vel gesta audierunt. Reliqui medii duo ea tantummodo quae ab apostolis cognoverunt: quorum quidem Matthaeus Evangelium in Judaea primus scripsit, deinde Marcus in Italia, tertius Lucas in Achaia, ultimus Joannes in Asia. Ex quibus solus tantum Matthaeus praedicationis suae historiam Hebraico perstrinxit stylo. Reliqui vero Graeci sermonis eloquio ediderunt. De Epistolis Pauli. 92. Paulus apostolus quatuordecim Epistolis praedicationis suae perstrinxit stylum. Ex quibus aliquas propter typum septiformis Ecclesiae septem scripsit Ecclesiis, conservans potius nec excedens numerum sacramenti propter", + "candidate_score": 0.681553, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_73_75", + "bdc_text": "certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet . Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_42", + "psc_text": "Petrus, veloci stylo retexuit, gradiens pariter 215 inter Lucam atque Matthaeum, plura tamen ex Matthaeo commemorat, non tantum rerum, sed et verborum ordinem servans. 90. Lucas vero historiae magis ordinem tenens, copiosius caeteris gestorum Christi virtutes enuntiat. Ad ultimum Joannes, naturalia explicans, transvolavit coelos, et angelos, Verbumque Dei reperit, et in principio fuisse annuntiavit. 91. Ex his primus et ultimus ea praedicaverunt quae ex ore Christi audierunt, vel quae ab illo facta vel gesta audierunt. Reliqui medii duo ea tantummodo quae ab apostolis cognoverunt: quorum quidem Matthaeus Evangelium in Judaea primus scripsit, deinde Marcus in Italia, tertius Lucas in Achaia, ultimus Joannes in Asia. Ex quibus solus tantum Matthaeus praedicationis suae historiam Hebraico perstrinxit stylo. Reliqui vero Graeci sermonis eloquio ediderunt. De Epistolis Pauli. 92. Paulus apostolus quatuordecim Epistolis praedicationis suae perstrinxit stylum. Ex quibus aliquas propter typum septiformis Ecclesiae septem scripsit Ecclesiis, conservans potius nec excedens numerum sacramenti propter", + "candidate_score": 0.650955, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_75_77", + "bdc_text": "Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_42", + "psc_text": "Petrus, veloci stylo retexuit, gradiens pariter 215 inter Lucam atque Matthaeum, plura tamen ex Matthaeo commemorat, non tantum rerum, sed et verborum ordinem servans. 90. Lucas vero historiae magis ordinem tenens, copiosius caeteris gestorum Christi virtutes enuntiat. Ad ultimum Joannes, naturalia explicans, transvolavit coelos, et angelos, Verbumque Dei reperit, et in principio fuisse annuntiavit. 91. Ex his primus et ultimus ea praedicaverunt quae ex ore Christi audierunt, vel quae ab illo facta vel gesta audierunt. Reliqui medii duo ea tantummodo quae ab apostolis cognoverunt: quorum quidem Matthaeus Evangelium in Judaea primus scripsit, deinde Marcus in Italia, tertius Lucas in Achaia, ultimus Joannes in Asia. Ex quibus solus tantum Matthaeus praedicationis suae historiam Hebraico perstrinxit stylo. Reliqui vero Graeci sermonis eloquio ediderunt. De Epistolis Pauli. 92. Paulus apostolus quatuordecim Epistolis praedicationis suae perstrinxit stylum. Ex quibus aliquas propter typum septiformis Ecclesiae septem scripsit Ecclesiis, conservans potius nec excedens numerum sacramenti propter", + "candidate_score": 0.648905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_82_84", + "bdc_text": "in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ; in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt . Dem Gefängnis der Inquisition in Rom konnte er 1559 entfliehen , doch verbrachte er nach seiner Rückkehr nach Paris die letzten Lebensjahre in Klosterhaft. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_25", + "psc_text": "malitiam. Quatuor etiam ultionum poenas peccatoribus praedicat, animasque redire ad corpora sua prophetat. Ostendit quoque unumquemque 206 pro se rationem Domino redditurum, nec in progeniem posse ultra diffundi labem paterni delicti. 58. Objurgat inter haec sub Oolla et Oolliba omnem turpitudinem Samariae et Jerusalem; nativitatemque objicit contumeliosam. Saepe etiam ad poenitentiam captivos provocat populos, et post praevaricationem admonet populum redire conversum. Hic autem aetatis suae anno 35, et captivitatis quinto in Chaldaea exsulans prophetavit: ibique vaticinium consummavit. De Daniele. 59. Daniel, qui interpretatur judicium Dei, quique etiam de Christo cunctorum manifestior prophetarum est. Denique iste non solum venturum praedicavit, ut caeteri, sed etiam et tempus incarnationis et passionis per ordinem regum et numerum definivit annorum, ita ut potius non videatur futurum praedicere, sed quasi transacta narrare. Hic autem quatuor regnorum cernit frequentius visiones, eorumque differentias sub diversis imaginibus intromittit. 60. De Antichristo quoque ostendit quod ipse sit cornu pusillum, id", + "candidate_score": 0.645297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_108_110", + "bdc_text": "- Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_23", + "psc_text": "Cernit similitudinem gloriae Dei, et quatuor animalia in similitudinem evangeliorum, et rotas se invicem continentes in typo testamentorum. Videt et aurigam, id est, Christum, deorsum igne judicii, sursum electri, id est, divinitatis fulgore rutilantem. Comedit quoque librum divinae legis, in quo scriptum est lamentum poenitentium, et carmen justorum, et vae eorum qui post peccatum poenitentiam non egerunt. 55. Dehinc accipit laterem, in quo obsessa Jerusalem pictura describitur, vel in quo sub typo Christi ejusdem Jerusalem, id est, totius Ecclesiae, quae est e latere Christi formata, mysteria describuntur. Capit et hic propheta somnium sinistri lateris, in typo mortis peccatorum, qui ad laevam positi aeterna supplicia sustinebunt: ac demum a sinistro in dextro latere dormire jubetur propter spem eorum qui per mutationem morum resurrectionis gloriam obtinebunt. Aspicit interea et duas virgas sibimet copulatas, in similitudinem circumcisionis, et gentium, sive aquilam sub Nabuchodonosor, velut Antichristi figura, magnis alis, et volucri celeritate totius mundi", + "candidate_score": 0.640273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_94_96", + "bdc_text": "François Secret , Notes sur Guillaume Postel , in : Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 ) und 383 , Anm. 1 ;", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_13", + "psc_text": "in tempore. Nam secundum historiae cursum tertius psalmus quinquagesimo posterior est, sed propter mysterium in 200 ordine prior est. Sic enim habentur et caeteri, quia Spiritus sanctus eos praeordinavit, ut voluit. De libris Salomonis. 36. Salomon tria volumina edidit: primus ex his Proverbiorum liber est; secundus, qui appellatur Ecclesiastes; tertius, cujus titulus est Cantica canticorum. In quibus quidem tribus libris trium generum disciplinas composuit, quibus ad rerum scientiam pervenitur. In primis namque ethicam, id est, moralem; post haec physicam, quae qualitatem naturae comprehendit; ad ultimum theoricam, id est, contemplativam. In Proverbiis enim moralia docens, per communem quemdam loquendi usum altiorem intelligentiam edidit, conservationemque mandatorum et doctrinae coelestis institutionem succinctis versibus brevibusque sententiis coaptavit. 37. Sunt autem proverbia sub verbis aliis res alias explicantia, vel significantia, quae aliter quam dicuntur intelliguntur, plus in virtute sententiarum quam in sono verborum, quae Graeci paroemias vocant. In Ecclesiaste vero rerum naturam discutiens, cuncta in", + "candidate_score": 0.62158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_75", + "bdc_text": "Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_42", + "psc_text": "Petrus, veloci stylo retexuit, gradiens pariter 215 inter Lucam atque Matthaeum, plura tamen ex Matthaeo commemorat, non tantum rerum, sed et verborum ordinem servans. 90. Lucas vero historiae magis ordinem tenens, copiosius caeteris gestorum Christi virtutes enuntiat. Ad ultimum Joannes, naturalia explicans, transvolavit coelos, et angelos, Verbumque Dei reperit, et in principio fuisse annuntiavit. 91. Ex his primus et ultimus ea praedicaverunt quae ex ore Christi audierunt, vel quae ab illo facta vel gesta audierunt. Reliqui medii duo ea tantummodo quae ab apostolis cognoverunt: quorum quidem Matthaeus Evangelium in Judaea primus scripsit, deinde Marcus in Italia, tertius Lucas in Achaia, ultimus Joannes in Asia. Ex quibus solus tantum Matthaeus praedicationis suae historiam Hebraico perstrinxit stylo. Reliqui vero Graeci sermonis eloquio ediderunt. De Epistolis Pauli. 92. Paulus apostolus quatuordecim Epistolis praedicationis suae perstrinxit stylum. Ex quibus aliquas propter typum septiformis Ecclesiae septem scripsit Ecclesiis, conservans potius nec excedens numerum sacramenti propter", + "candidate_score": 0.620277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_96_98", + "bdc_text": "und 383 , Anm. 1 ; Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 . -ZBR G IV , S. 184-189. , quam professor Arabicus a rege conductus aedidit .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_9", + "psc_text": "regis imperium. 28. Malachim vero reges Judaeae, et Israeliticae gentis, gestaque eorum per ordinem digerit temporum, ipsum quoque Israel ob errorem idololatriae narrat in Assyrios transmigratum; ad extremum edocet venisse Nabuchodonosor in Jerusalem, captivumque duxisse principem, ac populum, et subvertisse urbem et templum. De Paralipomenon. 29. Paralipomenon apud Hebraeos sub unius libri volumine continetur, appellaturque ab eis Dibrehaiamin, id est, Verba dierum, apud nos autem propter prolixitatem sui in duabus decisus est partibus. Haec est autem historia ordinem generationum et temporum continens. In qua scilicet non parva sanctarum Scripturarum eruditio continetur. 30. Namque in historia Veteris Testamenti in locis suis aut omnino 198 omissa sunt, aut fortasse non plene digesta, in isto summatim ac breviter explicata sunt, cujus quidem series e latere legis, sive Regnorum adjuncta procedit, perveniens ad illud usque tempus quo et regnorum textus finitur. Namque ab exordio fabricae mundi incipiens, protenditur per ordinem rerum gestarum usque ad", + "candidate_score": 0.617723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_95", + "bdc_text": "Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 )", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_13", + "psc_text": "in tempore. Nam secundum historiae cursum tertius psalmus quinquagesimo posterior est, sed propter mysterium in 200 ordine prior est. Sic enim habentur et caeteri, quia Spiritus sanctus eos praeordinavit, ut voluit. De libris Salomonis. 36. Salomon tria volumina edidit: primus ex his Proverbiorum liber est; secundus, qui appellatur Ecclesiastes; tertius, cujus titulus est Cantica canticorum. In quibus quidem tribus libris trium generum disciplinas composuit, quibus ad rerum scientiam pervenitur. In primis namque ethicam, id est, moralem; post haec physicam, quae qualitatem naturae comprehendit; ad ultimum theoricam, id est, contemplativam. In Proverbiis enim moralia docens, per communem quemdam loquendi usum altiorem intelligentiam edidit, conservationemque mandatorum et doctrinae coelestis institutionem succinctis versibus brevibusque sententiis coaptavit. 37. Sunt autem proverbia sub verbis aliis res alias explicantia, vel significantia, quae aliter quam dicuntur intelliguntur, plus in virtute sententiarum quam in sono verborum, quae Graeci paroemias vocant. In Ecclesiaste vero rerum naturam discutiens, cuncta in", + "candidate_score": 0.615131, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_95_97", + "bdc_text": "Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 ) und 383 , Anm. 1 ; Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_13", + "psc_text": "in tempore. Nam secundum historiae cursum tertius psalmus quinquagesimo posterior est, sed propter mysterium in 200 ordine prior est. Sic enim habentur et caeteri, quia Spiritus sanctus eos praeordinavit, ut voluit. De libris Salomonis. 36. Salomon tria volumina edidit: primus ex his Proverbiorum liber est; secundus, qui appellatur Ecclesiastes; tertius, cujus titulus est Cantica canticorum. In quibus quidem tribus libris trium generum disciplinas composuit, quibus ad rerum scientiam pervenitur. In primis namque ethicam, id est, moralem; post haec physicam, quae qualitatem naturae comprehendit; ad ultimum theoricam, id est, contemplativam. In Proverbiis enim moralia docens, per communem quemdam loquendi usum altiorem intelligentiam edidit, conservationemque mandatorum et doctrinae coelestis institutionem succinctis versibus brevibusque sententiis coaptavit. 37. Sunt autem proverbia sub verbis aliis res alias explicantia, vel significantia, quae aliter quam dicuntur intelliguntur, plus in virtute sententiarum quam in sono verborum, quae Graeci paroemias vocant. In Ecclesiaste vero rerum naturam discutiens, cuncta in", + "candidate_score": 0.609095, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_93_95", + "bdc_text": "Weill/Secret , aa0 , S. 103-105 und 229f ; François Secret , Notes sur Guillaume Postel , in : Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 )", + "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_13", + "psc_text": "in tempore. Nam secundum historiae cursum tertius psalmus quinquagesimo posterior est, sed propter mysterium in 200 ordine prior est. Sic enim habentur et caeteri, quia Spiritus sanctus eos praeordinavit, ut voluit. De libris Salomonis. 36. Salomon tria volumina edidit: primus ex his Proverbiorum liber est; secundus, qui appellatur Ecclesiastes; tertius, cujus titulus est Cantica canticorum. In quibus quidem tribus libris trium generum disciplinas composuit, quibus ad rerum scientiam pervenitur. In primis namque ethicam, id est, moralem; post haec physicam, quae qualitatem naturae comprehendit; ad ultimum theoricam, id est, contemplativam. In Proverbiis enim moralia docens, per communem quemdam loquendi usum altiorem intelligentiam edidit, conservationemque mandatorum et doctrinae coelestis institutionem succinctis versibus brevibusque sententiis coaptavit. 37. Sunt autem proverbia sub verbis aliis res alias explicantia, vel significantia, quae aliter quam dicuntur intelliguntur, plus in virtute sententiarum quam in sono verborum, quae Graeci paroemias vocant. In Ecclesiaste vero rerum naturam discutiens, cuncta in", + "candidate_score": 0.608019, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei", + "max_score": 0.680372, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50_52", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_37", + "psc_text": "coelo, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit: ubi enim est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum (Matth. VI, 19-21) ; tribulationis tempore probaverunt quam recte sapuerint, non contemnendo veracissimum praeceptorem et thesauri sui fidelissimum invictissimumque custodem. Nam si multi sunt gavisi, ibi se habuisse divitias suas, quo contigit ut hostis non accederet; quanto certius et securius gaudere potuerunt qui monitu Dei sui illuc migraverant, quo accedere omnino non posset? Unde Paulinus noster, Nolensis episcopus, ex opulentissimo divite voluntate pauperrimus et copiosissime sanctus, quando et ipsam Nolam Barbari vastaverunt, cum ab eis teneretur, sic in corde suo, ut ab eo postea cognovimus, precabatur: Domine, non excrucier propter aurum et argentum; ubi enim sint omnia mea, tu scis. Ibi enim habebat omnia sua, ubi eum condere et thesaurizare ille monstraverat, qui et haec mala mundo ventura praedixerat. Ac per hoc qui Domino suo monenti obedierant, ubi et quomodo thesaurizare deberent,", + "candidate_score": 0.680372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_37", + "psc_text": "coelo, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit: ubi enim est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum (Matth. VI, 19-21) ; tribulationis tempore probaverunt quam recte sapuerint, non contemnendo veracissimum praeceptorem et thesauri sui fidelissimum invictissimumque custodem. Nam si multi sunt gavisi, ibi se habuisse divitias suas, quo contigit ut hostis non accederet; quanto certius et securius gaudere potuerunt qui monitu Dei sui illuc migraverant, quo accedere omnino non posset? Unde Paulinus noster, Nolensis episcopus, ex opulentissimo divite voluntate pauperrimus et copiosissime sanctus, quando et ipsam Nolam Barbari vastaverunt, cum ab eis teneretur, sic in corde suo, ut ab eo postea cognovimus, precabatur: Domine, non excrucier propter aurum et argentum; ubi enim sint omnia mea, tu scis. Ibi enim habebat omnia sua, ubi eum condere et thesaurizare ille monstraverat, qui et haec mala mundo ventura praedixerat. Ac per hoc qui Domino suo monenti obedierant, ubi et quomodo thesaurizare deberent,", + "candidate_score": 0.667278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2298", + "psc_text": "remissionem peccatorum fusus est. Conversatus est in terra quadraginta dies cum discipulis suis, atque ipsis videntibus ascendit in coelum, et post dies decem misit promissum Spiritum sanctum: cujus venientis in eos qui crediderant, tunc signum erat maximum et maxime necessarium, ut unusquisque eorum linguis omnium gentium loqueretur: ita significans unitatem catholicae Ecclesiae per omnes gentes futuram, ac sic linguis omnibus locuturam. CAPUT L.-- De praedicatione Evangelii, quae per passiones praedicantium clarior et potentior facta est. Deinde secundum illam prophetiam, Ex Sion lex prodiet, et verbum Domini ex Jerusalem (Isai. II, 3) : et secundum ipsius Domini Christi praedicta, ubi post resurrectionem stupentibus cum discipulis suis aperuit sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis, Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) ; et ubi", + "candidate_score": 0.661752, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_56_58", + "bdc_text": "Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum . Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ; quod tamen quam inconsulto dicatur , non ignoras .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2733", + "psc_text": "se loquuntur expertos, ut hinc dubitare non possim. Caetera vero sic habeo, ut neque affirmanda, neque neganda decreverim: sed ideo etiam ipsa posui, quoniam apud eorum, contra quos agimus, historicos legi: ut ostenderem qualia multa, multique illorum, nulla reddita ratione, in suorum litteratorum scripta litteris credant, qui nobis credere, quando id quod eorum experientiam sensumque transgreditur, omnipotentem Deum dicimus esse facturum, nec reddita ratione dignantur. Nam quae melior et validior ratio de rebus talibus redditur, quam cum Omnipotens ea posse facere perhibetur, et facturus dicitur, quae praenuntiasse ibi legitur, ubi alia multa praenuntiavit, quae fecisse monstratur? Ipse quippe faciet, quia se facturum esse praedixit, quae impossibilia putantur, qui promisit et fecit ut ab incredulis gentibus incredibilia crederentur. CAPUT VIII.-- Non esse contra naturam, cum in aliqua re, cujus natura innotuit, aliquid ab eo quod erat notum, incipit esse diversum. 1. Si autem propterea respondent, se non credere quae de humanis", + "candidate_score": 0.661522, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79_81", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1926", + "psc_text": "deceptum esse conqueritur; imo confestim revelato sibi intus in corde magno sacramento devitat indignationem, confirmat benedictionem. Quis ergo, inquit, venatus est mihi venationem, et intulit mihi, et manducavi ab omnibus, antequam tu venires, et benedixi eum, et sit benedictus (Gen. XXVII, 27-29, 33) ? Quis non hic maledictionem potius exspectaret irati, si haec non superna inspiratione, sed terreno more gererentur? O res, gestas sed prophetice gestas; in terra, sed coelitus; per homines, sed divinitus! Si excutiantur singula tantis fecunda mysteriis, multa sunt implenda volumina: sed huic operi modus moderate imponendus nos in alia festinare compellit. CAPUT XXXVIII.-- De misso Jacob in Mesopotamiam ad accipiendam uxorem, et de visione quam in itinere somniavit, et de quatuor ipsius feminis, cum unam petiisset uxorem. 1. Mittitur Jacob a parentibus in Mesopotamiam, ut ibi ducat uxorem. Patris mittentis haec verba sunt: Non accipies uxorem ex filiabus Chananaeorum: surgens fuge in Mesopotamiam in domum Bathuel,", + "candidate_score": 0.661341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_82_84", + "bdc_text": "in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ; in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt . Dem Gefängnis der Inquisition in Rom konnte er 1559 entfliehen , doch verbrachte er nach seiner Rückkehr nach Paris die letzten Lebensjahre in Klosterhaft. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2394", + "psc_text": "intelligere pacem, quam volumus demonstrare finalem. Nam et ipsius civitatis mysticum nomen, id est Jerusalem, quod et ante jam diximus, Visio pacis interpretatur. Sed quoniam pacis nomen etiam in his rebus mortalibus frequentatur, ubi utique non est vita aeterna; propterea finem civitatis hujus, ubi erit summum bonum ejus, aeternam vitam maluimus commemorare quam pacem. De quo fine Apostolus ait, Nunc vero liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam (Rom. VI, 22) . Sed rursus quia vita aeterna ab his qui familiaritatem non habent cum Scripturis sanctis, potest accipi etiam malorum vita; vel secundum quosdam etiam philosophos, propter animae immortalitatem; vel etiam secundum fidem nostram, propter poenas interminabiles impiorum, qui utique in aeternum cruciari non poterunt, nisi etiam vixerint in aeternum: profecto finis civitatis hujus, in quo summum habebit bonum, vel pax in vita aeterna, vel vita aeterna in pace dicendus est,", + "candidate_score": 0.656132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78_80", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1926", + "psc_text": "deceptum esse conqueritur; imo confestim revelato sibi intus in corde magno sacramento devitat indignationem, confirmat benedictionem. Quis ergo, inquit, venatus est mihi venationem, et intulit mihi, et manducavi ab omnibus, antequam tu venires, et benedixi eum, et sit benedictus (Gen. XXVII, 27-29, 33) ? Quis non hic maledictionem potius exspectaret irati, si haec non superna inspiratione, sed terreno more gererentur? O res, gestas sed prophetice gestas; in terra, sed coelitus; per homines, sed divinitus! Si excutiantur singula tantis fecunda mysteriis, multa sunt implenda volumina: sed huic operi modus moderate imponendus nos in alia festinare compellit. CAPUT XXXVIII.-- De misso Jacob in Mesopotamiam ad accipiendam uxorem, et de visione quam in itinere somniavit, et de quatuor ipsius feminis, cum unam petiisset uxorem. 1. Mittitur Jacob a parentibus in Mesopotamiam, ut ibi ducat uxorem. Patris mittentis haec verba sunt: Non accipies uxorem ex filiabus Chananaeorum: surgens fuge in Mesopotamiam in domum Bathuel,", + "candidate_score": 0.65445, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_48_50", + "bdc_text": "die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 . Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_37", + "psc_text": "coelo, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit: ubi enim est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum (Matth. VI, 19-21) ; tribulationis tempore probaverunt quam recte sapuerint, non contemnendo veracissimum praeceptorem et thesauri sui fidelissimum invictissimumque custodem. Nam si multi sunt gavisi, ibi se habuisse divitias suas, quo contigit ut hostis non accederet; quanto certius et securius gaudere potuerunt qui monitu Dei sui illuc migraverant, quo accedere omnino non posset? Unde Paulinus noster, Nolensis episcopus, ex opulentissimo divite voluntate pauperrimus et copiosissime sanctus, quando et ipsam Nolam Barbari vastaverunt, cum ab eis teneretur, sic in corde suo, ut ab eo postea cognovimus, precabatur: Domine, non excrucier propter aurum et argentum; ubi enim sint omnia mea, tu scis. Ibi enim habebat omnia sua, ubi eum condere et thesaurizare ille monstraverat, qui et haec mala mundo ventura praedixerat. Ac per hoc qui Domino suo monenti obedierant, ubi et quomodo thesaurizare deberent,", + "candidate_score": 0.653702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_31_33", + "bdc_text": "Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior . Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2228", + "psc_text": "Prophetis majoribus. Quorum Daniel etiam tempus quo venturus fuerat Christus atque passurus, numero definivit annorum: quod longum est computando monstrare, et ab aliis factitatum est ante nos. De potestate vero ejus et gloria sic locutus est: Videbam, inquit, in visu noctis, et ecce cum nubibus coeli ut filius hominis veniens erat, et usque ad vetustum dierum pervenit; et in conspectu ejus praelatus est; et ipsi datus est principatus, et honor, et regnum: et omnes populi, tribus et linguae ipsi servient. Potestas ejus, potestas perpetua, quae non transibit; et regnum ejus non corrumpetur (Dan. VII, 13 et 14) . 2. Ezechiel quoque more prophetico per David Christum significans, quia carnem de David semine assumpsit; propter quam formam servi, qua factus est homo, etiam servus Dei dicitur idem Dei Filius; sic eum prophetando praenuntiat ex persona Dei Patris: Et suscitabo, inquit, super pecora mea pastorem unum qui pascat ea, servum meum David:", + "candidate_score": 0.653172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_108_110", + "bdc_text": "- Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1232", + "psc_text": "secundum quam factum est, an in se ipso. Sicut aliter scitur rectitudo linearum seu veritas figurarum, cum intellecta conspicitur, aliter cum in pulvere scribitur; et aliter justitia in veritate incommutabili, aliter in anima justi. Sic deinde caetera, sicut firmamentum inter aquas superiores et inferiores, quod coelum vocatum est; sicut deorsum aquarum congeries terraeque nudatio, et herbarum institutio atque lignorum; sicut solis et lunae stellarumque conditio; sicut ex aquis animalium, volucrum scilicet atque piscium belluarumque natantium; sicut quorumcumque in terra gradientium atque repentium, et ipsius hominis, qui cunctis in terra rebus excelleret. Omnia haec aliter in Verbo Dei cognoscuntur ab Angelis, ubi habent causas rationesque suas, id est secundum quas facta sunt, incommutabiliter permanentes, aliter in se ipsis; illic clariore, hic obscuriore cognitione, velut artis atque operum: quae tamen opera cum ad ipsius Creatoris laudem venerationemque referuntur, tanquam mane lucescit in mentibus contemplantium. CAPUT XXX. De senarii numeri perfectione, qui primus", + "candidate_score": 0.649191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_59_61", + "bdc_text": "Multum quidem est , quod et ipse fateor ; multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_591", + "psc_text": "Acad.) . Iste igitur vir tam insignis excellentisque peritiae, et quod de illo etiam Terentianus elegantissimo versiculo breviter ait, Vir doctissimus undecumque Varro; ( De metris, in sectione de versibus phalaeciis. ) qui tam multa legit, ut aliquid ei scribere vacasse miremur; tam multa scripsit, quam multa vix quemquam legere potuisse credamus: iste, inquam, vir tantus ingenio, tantusque doctrina, si rerum velut divinarum, de quibus scribit, oppugnator esset atque destructor, easque non ad religionem, sed ad superstitionem diceret pertinere, nescio utrum tam multa in eis ridenda, contemnenda, detestanda conscriberet. Cum vero Deos eosdem ita coluerit, colendosque censuerit, ut in eo ipso opere litterarum suarum dicat se timere ne pereant, non incursu hostili, sed civium negligentia, de qua illos velut ruina liberari a se dicit, et in memoria bonorum per hujusmodi libros recondi atque servari utiliore cura, quam Metellus de incendio sacra Vestalia, et Aeneas de Trojano excidio penates liberasse praedicantur;", + "candidate_score": 0.648545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_47", + "bdc_text": "hoc enim , quod nunc solvitur , quam minime huic rei sufficiens sit , ipse iudicare poteris , pręsertim cum non concedatis ( quantum ex literis tuis intellexi ) , ut alienis operam meam condicamVgl .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2865", + "psc_text": "illo justificatur, facit: sic et lex ejus vocatur, quae potius est hominum, sed ab ipso data. Nam utique homines erant, quibus ait Jesus, In lege vestra scriptum est (Joan. VIII, 17) : cum alio loco legamus, Lex Dei ejus in corde ipsius. (Psal. XXXVI, 31) . Secundum hanc voluntatem, quam Deus operatur in hominibus, etiam velle dicitur, quod ipse non vult, sed suos id volentes facit: sicut dicitur cognovisse, quod ut cognosceretur fecit, a quibus ignorabatur. Neque enim dicente Apostolo, Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo (Galat. IV, 9) , fas est ut credamus, quod eos tunc cognoverit Deus praecognitos ante constitutionem mundi (I Petr. I, 20): sed tunc cognovisse dictus est, quod tunc ut cognosceretur effecit. De his locutionum modis jam et in superioribus libris memini disputatum. Secundum hanc ergo voluntatem, qua Deum velle dicimus quod alios efficit velle, a quibus futura nesciuntur, multa vult, nec facit.", + "candidate_score": 0.639697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_19_21", + "bdc_text": "Valemus hic omnes ; utinam et vos simili valetudine fruamini . Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_3056", + "psc_text": "per Prophetam dixit, Ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi plebs (Levit. XXVI, 12) ; nisi, Ego ero unde satientur, ego ero quaecumque ab hominibus honeste desiderantur, et vita, et salus, et victus, et copia, et gloria, et honor, et pax, et omnia bona? Sic enim et illud recte intelligitur, quod ait Apostolus, ut sit Deus omnia in omnibus (I Cor. XV, 28) . Ipse finis erit desideriorum nostrorum, qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Hoc munus, hic affectus, hic actus profecto erit omnibus, sicut ipsa vita aeterna, communis. 2. Caeterum qui futuri sint pro meritis praemiorum etiam gradus honorum atque gloriarum, quis est idoneus cogitare, quanto magis dicere? Quod tamen futuri sint, non est ambigendum. Atque id etiam beata civitas illa magnum in se bonum videbit, quod nulli superiori ullus inferior invidebit, sicut nunc non invident Archangelis Angeli caeteri: tamque nolet esse unusquisque quod non", + "candidate_score": 0.63782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_27_29", + "bdc_text": "Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis . Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_812", + "psc_text": "doctrinam, qua eum nosque noverimus, et gratiam, qua illi cohaerendo beati simus. Haec itaque causa est cur istos caeteris praeferamus; quia cum alii philosophi ingenia sua studiaque contriverint in requirendis rerum causis, et quinam esset modus discendi atque vivendi; isti Deo cognito repererunt ubi esset causa constitutae universitatis, et lux percipiendae veritatis, et fons bibendae felicitatis. Sive ergo isti Platonici, sive quicumque alii quarumlibet gentium philosophi de Deo ista sentiunt, nobiscum sentiunt. Sed ideo cum Platonicis magis placuit hanc causam agere, quia eorum sunt litterae notiores. Nam et Graeci, quorum lingua in gentibus praeeminet, eas magna praedicatione celebrarunt; et Latini permoti earum vel excellentia, vel gloria, ipsas libentius didicerunt, atque in nostrum eloquium transferendo nobiliores clarioresque fecerunt. CAPUT XI.-- Unde Plato eam intelligentiam potuerit acquirere, qua christianae scientiae propinquavit. Mirantur autem quidam nobis in Christi gratia sociati, cum audiunt vel legunt Platonem de Deo ista sensisse, quae multum congruere veritati", + "candidate_score": 0.635255, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2725", + "psc_text": "aeris illius medio inter utrumque lapidem, ignorantibus quid sursum esset ac deorsum, quasi numinis potestate penderet; quale aliquid etiam in illa lucerna Veneris de lapide asbesto ab artifice fieri potuisse jam diximus: si magorum opera, quos nostra Scriptura veneficos et incantatores vocat, in tantum daemones extollere potuerunt, ut congruere hominum sensibus sibi nobilis poeta videretur, de quadam femina, quae tali arte polleret, dicens: Haec se carminibus promittit solvere mentes, Quas velit, ast aliis duras immittere curas; Sistere aquam fluviis, et vertere sidera retro; Nocturnosque ciet manes: mugire videbis. Sub pedibus terram, et descendere montibus ornos: (Virgil. Aeneid. lib. 4, vers. 487-491.) quanto magis Deus potens est facere quae infidelibus sunt incredibilia, sed illius facilia potestati; quandoquidem ipse lapidum aliarumque vim rerum et hominum ingenia, qui ea miris utuntur modis, angelicasque naturas omnibus terrenis potentiores animantibus condidit, universa mirabilia mirabili vincente virtute, et operandi, jubendi, sinendique sapientia, utens omnibus tam mirabiliter,", + "candidate_score": 0.629262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2265", + "psc_text": "cum ad hoc opus separatim singuli sederint (ita enim eorum fidem Ptolemaeo placuit explorare), in nullo verbo, quod idem significaret et tantumdem valeret, vel in verborum ordine, alter ab altero discreparet: sed tanquam unus esset interpres, ita quod omnes interpretati sunt, unum erat: quoniam re vera Spiritus erat unus in omnibus. Et ideo tam mirabile Dei munus acceperant, ut illarum Scripturarum, non tanquam humanarum, sed sicut erant, tanquam divinarum, etiam isto modo commendaretur auctoritas, credituris quandoque gentibus profutura, quod jam videmus effectum. CAPUT XLIII.-- De auctoritate Septuaginta interpretum, quae, salvo honore hebraei stili, omnibus sit interpretibus praeferenda. Nam cum fuerint et alii interpretes, qui ex hebraea lingua in graecam sacra illa eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus, Theodotion; sicut etiam illa est interpretatio, cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis, Quinta editio nuncupatur: hanc tamen quae Septuaginta est, tanquam sola esset, sic recepit Ecclesia, eaque utuntur Graeci populi", + "candidate_score": 0.628434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2228", + "psc_text": "Prophetis majoribus. Quorum Daniel etiam tempus quo venturus fuerat Christus atque passurus, numero definivit annorum: quod longum est computando monstrare, et ab aliis factitatum est ante nos. De potestate vero ejus et gloria sic locutus est: Videbam, inquit, in visu noctis, et ecce cum nubibus coeli ut filius hominis veniens erat, et usque ad vetustum dierum pervenit; et in conspectu ejus praelatus est; et ipsi datus est principatus, et honor, et regnum: et omnes populi, tribus et linguae ipsi servient. Potestas ejus, potestas perpetua, quae non transibit; et regnum ejus non corrumpetur (Dan. VII, 13 et 14) . 2. Ezechiel quoque more prophetico per David Christum significans, quia carnem de David semine assumpsit; propter quam formam servi, qua factus est homo, etiam servus Dei dicitur idem Dei Filius; sic eum prophetando praenuntiat ex persona Dei Patris: Et suscitabo, inquit, super pecora mea pastorem unum qui pascat ea, servum meum David:", + "candidate_score": 0.628357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_8_10", + "bdc_text": "tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito . Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor.", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_739", + "psc_text": "sunt; nec illo flore amisso quisquam postea fructus, sed potius sterilitas consecuta est. Quid ergo ipse reliquus? et quidquid remansit absciso, quid eo significari dicitur? quo refertur? quae interpretatio inde profertur? an haec frustra moliendo nihilque inveniendo persuadent illud potius esse credendum, quod de homine castrato fama jactavit, litterisque mandatum est? Merito hinc aversatus est Varro noster, neque hoc dicere voluit: non enim hominem doctissimum latuit. CAPUT XXVI.-- De turpitudine sacrorum Matris magnae. Itemque de mollibus eidem Matri magnae contra omnem virorum mulierumque verecundiam consecratis, qui usque in hesternum diem madidis capillis, facie dealbata, fluentibus membris, incessu femineo per plateas vicosque Carthaginis, etiam a populis unde turpiter viverent exigebant, nihil Varro dicere voluit, nec uspiam me legisse commemini. Defecit interpretatio, erubuit ratio, conticuit oratio. Vicit Matris magnae omnes deos filios, non numinis magnitudo, sed criminis. Huic monstro nec Jani monstrositas comparatur. Ille in simulacris habebat solam deformitatem, ista in sacris", + "candidate_score": 0.626894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2266", + "psc_text": "et alii interpretes, qui ex hebraea lingua in graecam sacra illa eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus, Theodotion; sicut etiam illa est interpretatio, cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis, Quinta editio nuncupatur: hanc tamen quae Septuaginta est, tanquam sola esset, sic recepit Ecclesia, eaque utuntur Graeci populi Christiani, quorum plerique utrum alia sit aliqua ignorant. Ex hac Septuaginta interpretatione etiam in latinam linguam interpretatum est quod Ecclesiae Latinae tenent. Quamvis non defuerit temporibus nostris presbyter Hieronymus, homo doctissimus, et omnium trium linguarum peritus, qui non ex graeco, sed ex hebraeo in latinum eloquium easdem Scripturas converterit. Sed ejus tam litteratum laborem quamvis Judaei fateantur esse veracem, Septuaginta vero interpretes in multis errasse contendant; tamen Ecclesiae Christi tot hominum auctoritati, ab Eleazaro tunc pontifice ad hoc tantum opus electorum, neminem judicant praeferendum: quia etsi non in eis unus apparuisset Spiritus, sine dubitatione divinus, sed inter se verba interpretationis", + "candidate_score": 0.621121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_96_98", + "bdc_text": "und 383 , Anm. 1 ; Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 . -ZBR G IV , S. 184-189. , quam professor Arabicus a rege conductus aedidit .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2223", + "psc_text": "temporibus, quem Romani habuerunt quintum regem. Ipse enim, quando est illa captivitas facta, regnare jam coeperat. Prophetans ergo de Christo Jeremias, Spiritus, inquit, oris nostri Dominus Christus captus est in peccatis nostris (Thren. IV, 20) ; sic breviter ostendens, et Dominum nostrum Christum, et passum esse pro nobis. Item alio loco: Hic Deus meus, inquit, et non aestimabitur alter ad eum: qui invenit omnem viam prudentiae, et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo: post haec in terra visus est, et cum hominibus conversatus est (Baruch III, 36-38) . Hoc testimonium quidam non Jeremiae, sed scribae ejus attribuunt, qui vocabatur Baruch: sed Jeremiae celebratius habetur. Rursus idem propheta de ipso: Ecce, inquit, dies veniunt, ait Dominus, et suscitabo David germen justum, et regnabit rex, et sapiens erit, et faciet judicium et justitiam in terra. In diebus illis salvabitur Juda, et Israel habitabit confidenter: et hoc est nomen quod", + "candidate_score": 0.618555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_35_37", + "bdc_text": "Quod enim Galliam magis quam Germaniam appeto , sine ratione nequaquam fit ; huius enim maxima clarissimaque pars iam ante visa est Auf seiner Englandreise war Gwalther 1537 dem Rhein entlang gereist ; s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in :", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1653", + "psc_text": "nobilissimus eorum poeta Virgilius, de ingenti lapide, quem in agrorum limite infixum vir fortis illorum temporum pugnans et rapuit, et cucurrit, et intorsit, et misit, Vix illum (inquit) lecti bis sex cervice subirent, Qualia nunc hominum producit corpora tellus: (Aeneid. lib. 12, v. 899-900.) significans majora tunc corpora producere solere tellurem. Quanto magis igitur temporibus recentioribus mundi, ante illud nobile diffamatumque diluvium? Sed de corporum magnitudine plerumque incredulos nudata per vetustatem sive per vim fluminum variosque casus sepulcra convincunt, ubi apparuerunt, vel unde ceciderunt incredibilis magnitudinis ossa mortuorum. Vidi ipse non solus, sed aliquot mecum in Uticensi littore molarem hominis dentem tam ingentem, ut si in nostrorum dentium modulos minutatim concideretur, centum nobis videretur facere potuisse. Sed illum gigantis alicujus fuisse crediderim. Nam praeter quod erant omnium multo majora, quam nostra, tunc corpora, gigantes longe caeteris anteibant. Sicut aliis deinde nostrisque temporibus rara quidem, sed nunquam ferme defuerunt, quae modum", + "candidate_score": 0.614186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_84_86", + "bdc_text": "Dem Gefängnis der Inquisition in Rom konnte er 1559 entfliehen , doch verbrachte er nach seiner Rückkehr nach Paris die letzten Lebensjahre in Klosterhaft. - Lit. : Georges Weill , Vie et caractère de Guillaume Postel . Thèse présentée à la Faculté des Lettres de Paris , traduite du latin et mise à jour par François Secret , Milano 1987 .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_1981", + "psc_text": "Apostolus, Si mortui estis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens: salubriter utique mortificantur a Domino: quibus adjungit, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram; ut ipsi sint illi, qui esurientes transierunt terram. Mortui enim estis, inquit: ecce quomodo salubriter mortificat Deus. Deinde sequitur, Et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo (Coloss. III, 1-3) : ecce quomodo eosdem ipsos vivificat Deus. Sed numquid eosdem deduxit ad inferos et reduxit? Hoc utrumque sine controversia fidelium in illo potius videmus impletum, Capite scilicet nostro, cum quo vitam nostram in Deo Apostolus dixit absconditam. Nam cum proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 32) , isto modo utique mortificavit cum. Et quia resuscitavit a mortuis, eumdem rursus vivificavit. Et quia in prophetia vox ejus agnoscitur, Non derelinques animam meam in inferno (Psalm. XV, 10) , eumdem deduxit ad inferos", + "candidate_score": 0.608917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_85_87", + "bdc_text": "Georges Weill , Vie et caractère de Guillaume Postel . Thèse présentée à la Faculté des Lettres de Paris , traduite du latin et mise à jour par François Secret , Milano 1987 . -Itinéraires 4 ;", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2266", + "psc_text": "et alii interpretes, qui ex hebraea lingua in graecam sacra illa eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus, Theodotion; sicut etiam illa est interpretatio, cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis, Quinta editio nuncupatur: hanc tamen quae Septuaginta est, tanquam sola esset, sic recepit Ecclesia, eaque utuntur Graeci populi Christiani, quorum plerique utrum alia sit aliqua ignorant. Ex hac Septuaginta interpretatione etiam in latinam linguam interpretatum est quod Ecclesiae Latinae tenent. Quamvis non defuerit temporibus nostris presbyter Hieronymus, homo doctissimus, et omnium trium linguarum peritus, qui non ex graeco, sed ex hebraeo in latinum eloquium easdem Scripturas converterit. Sed ejus tam litteratum laborem quamvis Judaei fateantur esse veracem, Septuaginta vero interpretes in multis errasse contendant; tamen Ecclesiae Christi tot hominum auctoritati, ab Eleazaro tunc pontifice ad hoc tantum opus electorum, neminem judicant praeferendum: quia etsi non in eis unus apparuisset Spiritus, sine dubitatione divinus, sed inter se verba interpretationis", + "candidate_score": 0.607555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "041_Augustinus-Hipponensis_De-civitate-Dei_window_2266", + "psc_text": "et alii interpretes, qui ex hebraea lingua in graecam sacra illa eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus, Theodotion; sicut etiam illa est interpretatio, cujus auctor non apparet, et ob hoc sine nomine interpretis, Quinta editio nuncupatur: hanc tamen quae Septuaginta est, tanquam sola esset, sic recepit Ecclesia, eaque utuntur Graeci populi Christiani, quorum plerique utrum alia sit aliqua ignorant. Ex hac Septuaginta interpretatione etiam in latinam linguam interpretatum est quod Ecclesiae Latinae tenent. Quamvis non defuerit temporibus nostris presbyter Hieronymus, homo doctissimus, et omnium trium linguarum peritus, qui non ex graeco, sed ex hebraeo in latinum eloquium easdem Scripturas converterit. Sed ejus tam litteratum laborem quamvis Judaei fateantur esse veracem, Septuaginta vero interpretes in multis errasse contendant; tamen Ecclesiae Christi tot hominum auctoritati, ab Eleazaro tunc pontifice ad hoc tantum opus electorum, neminem judicant praeferendum: quia etsi non in eis unus apparuisset Spiritus, sine dubitatione divinus, sed inter se verba interpretationis", + "candidate_score": 0.603336, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum", + "max_score": 0.680208, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60_62", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_13", + "psc_text": "Hinc nimirum nostri sudoris fructum suum faciunt, quia dum ex benignitate diligunt, ad aeternae remunerationis sibi cumulum vertunt, et quod tantis temporibus tam clausa et inexposita Scriptura ad communem intelligentiam ducitur, et quod parvuli sanctae Ecclesiae dum in veteris Scripturae tegminibus novae religionis splendorem suscipiunt, in profectu suae devotionis adjuvantur. 5. Sed quia in diversis sanctorum Patrum operibus diversa hujus historiae testimonia inveniuntur exposita, notare lector debet quia aliquando eorum sensus tractando subsequor, aliquando autem enodare historiam aliter insudo, ut et opus quod spe divinae inspirationis aggredior, et antiquorum patrum auctoritate sit validum, et lectori nequaquam fastidiosum, dum inter ea quae novit vetera ea etiam ei quae non novit nova repraesentat. Ad quam profecto sententiarum pronuntiationem aliquando ex necessitate ducor, quia et Patres venerabiles si seriatim cuncta exponerent quae ex parte tetigerunt, eam seriem locutionis quam tenere visi sunt observare nequaquam potuissent. Dum igitur sanctorum Patrum intellectus praetereo, necessitate aliquando,", + "candidate_score": 0.680208, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_62_64", + "bdc_text": "Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat . Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_13", + "psc_text": "Hinc nimirum nostri sudoris fructum suum faciunt, quia dum ex benignitate diligunt, ad aeternae remunerationis sibi cumulum vertunt, et quod tantis temporibus tam clausa et inexposita Scriptura ad communem intelligentiam ducitur, et quod parvuli sanctae Ecclesiae dum in veteris Scripturae tegminibus novae religionis splendorem suscipiunt, in profectu suae devotionis adjuvantur. 5. Sed quia in diversis sanctorum Patrum operibus diversa hujus historiae testimonia inveniuntur exposita, notare lector debet quia aliquando eorum sensus tractando subsequor, aliquando autem enodare historiam aliter insudo, ut et opus quod spe divinae inspirationis aggredior, et antiquorum patrum auctoritate sit validum, et lectori nequaquam fastidiosum, dum inter ea quae novit vetera ea etiam ei quae non novit nova repraesentat. Ad quam profecto sententiarum pronuntiationem aliquando ex necessitate ducor, quia et Patres venerabiles si seriatim cuncta exponerent quae ex parte tetigerunt, eam seriem locutionis quam tenere visi sunt observare nequaquam potuissent. Dum igitur sanctorum Patrum intellectus praetereo, necessitate aliquando,", + "candidate_score": 0.659528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1595", + "psc_text": "in opere, ut currere valerent ad contemplationem. Aromata quidem emere est per laborem boni operis, bonae opinionis odorem circumquaque dilatare. Et Jesum in sepulcro ungere est per mortificationem carnis ad devotionis intimae pinguedinem pervenire. Nam velut in sepulcro ungitur, quando a consepultis ad gaudium intimae claritatis suae devotissime pervenitur. In transitu ergo operationem habent, quia etsi aliquando operantur, quasi currendo hoc deserunt, qui ad locum dilectae solitudinis magno spiritus impetu impelluntur. Nam quia totis desideriis in aeternorum amore requiescunt, videre magis quam ministrare appetunt. Rari ergo sunt in publico operis, assidui in secreto contemplationis; foris parum, satis intus immorantur. Nam et fornicationem esse solent judicare, vel ad momentum a Christi contemplatione discedere. 69. E contra autem activa vita, quae frequens circa ministerium satagit, rara est in secreto contemplationis. Nam quae aeterna sibi praeparare non sedendo, et audiendo, sed satagendo et ministrando proposuit, non damnum, sed dispendium putat, si sibi vacans,", + "candidate_score": 0.659412, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_108_110", + "bdc_text": "- Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1087", + "psc_text": "te Deus principem, non ego constitui. Quid ergo duo viri isti nobis, nisi perfectos quosque sanctae Ecclesiae praedicatores designant? Duo quidem sunt, quia perfecti in utroque praecepto charitatis; viri, quia in sancta conversatione robusti. Qui juxta sepulcrum Rachel inveniri perhibentur, quia per contemplativae vitae studium divisi sunt ab intentione saeculi; et dum animarum lucra quaerunt, non sunt sepulti. Per Rachel quippe contemplativae vitae speciositatem signari venerabilium patrum indubitata sententia est. Juxta sepulcrum ergo Rachel stant viri, quia sic supernae contemplationi perfecti doctores vacant, ut sanctae Ecclesiae sollicitudinem gerant. Juxta sepulcrum Rachel stant, quia statum boni operis dirigunt per virtutem contemplationis: et quia nihil gerunt in opere, nisi quod contemplando disponunt. Et quia in ipsa altitudine supernae contemplationis non praesumptionem suam, sed rationem sanctae Ecclesiae tenere student, sepulcrum Rachel in finibus Benjamin esse describitur. Ut jam dixi, 231 in Benjamin, qui filius dexterae dicitur, Redemptor humani generis designatur. Fines ergo Benjamin", + "candidate_score": 0.658883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_109_111", + "bdc_text": "Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in : Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1087", + "psc_text": "te Deus principem, non ego constitui. Quid ergo duo viri isti nobis, nisi perfectos quosque sanctae Ecclesiae praedicatores designant? Duo quidem sunt, quia perfecti in utroque praecepto charitatis; viri, quia in sancta conversatione robusti. Qui juxta sepulcrum Rachel inveniri perhibentur, quia per contemplativae vitae studium divisi sunt ab intentione saeculi; et dum animarum lucra quaerunt, non sunt sepulti. Per Rachel quippe contemplativae vitae speciositatem signari venerabilium patrum indubitata sententia est. Juxta sepulcrum ergo Rachel stant viri, quia sic supernae contemplationi perfecti doctores vacant, ut sanctae Ecclesiae sollicitudinem gerant. Juxta sepulcrum Rachel stant, quia statum boni operis dirigunt per virtutem contemplationis: et quia nihil gerunt in opere, nisi quod contemplando disponunt. Et quia in ipsa altitudine supernae contemplationis non praesumptionem suam, sed rationem sanctae Ecclesiae tenere student, sepulcrum Rachel in finibus Benjamin esse describitur. Ut jam dixi, 231 in Benjamin, qui filius dexterae dicitur, Redemptor humani generis designatur. Fines ergo Benjamin", + "candidate_score": 0.655206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_31_33", + "bdc_text": "Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior . Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_582", + "psc_text": "Samueli revelatus asseritur, quoties apparere addiderit non refertur, quia nimirum usque in mundi finem sancta Ecclesia ducitur, cui praedicatores praesunt, qui ex eo in infimis alta aeternitatis gaudia praedicent, quo summa quae praedicant in alta Dei manifestatione vident. Quam profecto apparitionem juxta verbum Domini factam perhibetur. Quid est autem verbum Domini, nisi promissio Redemptoris? Addidit ergo ut appareret juxta verbum Domini, quia promissionis suae veritatem exhiberet non desinit. Verbum namque Domini in additione apparitionis est: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Sequitur: (Vers. 21.) Et venit sermo Samuelis in universo Israeli. 31. Sermo etenim venire cognoscitur, cum praedicatorum nostrorum promissio adimpletur. Promissio enim verbi est gaudium sine fine mansurum. Universo igitur Israeli sermo Samuelis venit, quia omnis multitudo sanctae Ecclesiae ad gaudium aeternae beatitudinis pervenit, et quod nunc in fide sermonis a sanctis ejus praedicatoribus repromittitur, per rei veritatem eidem in regnis", + "candidate_score": 0.6533, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_174", + "psc_text": "Bene autem eadem Ramatha civitas sua dicitur, quia quam familiariter diligit, suam esse indubitanter credit, suam namque hanc civitatem esse cognoverat, qui dicebat: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quia aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, sed aeternam in coelis (II Cor. V, 1) . Hinc iterum dicit: Jerusalem, quae sursum est, mater nostra est (Gal. IV, 26) . Sed qui in illa sublimi civitate reverti non potest, redeat nihilominus in civitatem suam Ramatha; et qui ab altissima illa deponitur, in istius Ecclesiae adhuc in imo peregrinantis, sed sublimis vitae fulgore radiantis, visione teneatur. Eo quippe hinc iterum redire ad revisendum jubar altiverique luminis poterit, quo eum sensum quem carnis sarcina ab internae lucis secreto retrahit usque ad terrae infima non deponit. 16. Quid est autem quod post dierum circulum Anna concipit et parit, nisi quia gaudium perfectae devotionis contemplatio ad conditoris pulchritudinem semel elevata non", + "candidate_score": 0.652565, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76_78", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_950", + "psc_text": "nescio, Deus scit (II Cor. XII, 1, 2) . Sed velut electus et bonus rex, ut collum etiam super capita omnia se tenere ostenderet, ait: Audivit arcana verba, quae non licet homini loqui (Ibid., 4) . Quid vero quasi eminens collum ejus miramur in iis, 203 quae tacuit? Adaequemus eum, si possumus, in iis quae dixit. De collo apostoli Pauli processerunt epistolae ejus, et cum ab illo tempore coeperint eas viri sapientes exponere, adhuc conantur ea quae dixit melius scire. Cumque quotidie in ejus eruditione proficiunt, quasi ad summitatem colli innitentes, pertingere nequaquam possunt. Emineat ergo rex collo, emineat capite, sit humero sublimis; ut conversatione perfectus sit, eloquio mirabilis, prae caeteris arduus in arce contemplationis. Sed, qui conversatione magnus est, eloquio praecipuus, prae omnibus contemplatione suspensus, priusquam perveniat ad culmen regiminis, signa exterius habere debet fraternae charitatis: ut videlicet sic proximorum sollicitudinem habeat, ut ad aeternam vitam lucra animarum quaerat.", + "candidate_score": 0.648295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_91", + "psc_text": "gentium habuit, sed persecutionem quam in Judaea passa fuerat, etiam in gentibus invenit. Sed ordine quo abierit edisserens, ait: (Vers. 19.) Et surrexerunt mane, et adoraverunt coram Domino; reversique sunt, et venerunt in domum suam, in Ramatha. 37. Quid est autem quod supra de sola Anna singulariter dicitur: Abiit mulier in viam suam, nunc vero pluraliter: Surrexerunt mane, nisi ut cum viro descendere cognoscatur? Et quia vir sanctae Ecclesiae Redemptor humani generis est, qui jam ad coelos ascenderat, cum ipsam Judaeam incredulitatis suae caligine obrutam relinquebat, quomodo de Anna et de viro suo Helcana intelligi in Christi et Ecclesiae typo nunc potest quod simul mane surgerent, et in civitatem suam pariter redirent? Sed quia civitatem Ramatha, coelestem patriam designare jam diximus, quomodo hoc sanctae Ecclesiae convenit, quae statim ut a Judaeorum praedicatione cessavit, ad coelestem patriam non ascendit? Verum quia resurgens a mortuis Dominus, missis in praedicatione doctoribus loquitur, dicens:", + "candidate_score": 0.648293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5_7", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_91", + "psc_text": "gentium habuit, sed persecutionem quam in Judaea passa fuerat, etiam in gentibus invenit. Sed ordine quo abierit edisserens, ait: (Vers. 19.) Et surrexerunt mane, et adoraverunt coram Domino; reversique sunt, et venerunt in domum suam, in Ramatha. 37. Quid est autem quod supra de sola Anna singulariter dicitur: Abiit mulier in viam suam, nunc vero pluraliter: Surrexerunt mane, nisi ut cum viro descendere cognoscatur? Et quia vir sanctae Ecclesiae Redemptor humani generis est, qui jam ad coelos ascenderat, cum ipsam Judaeam incredulitatis suae caligine obrutam relinquebat, quomodo de Anna et de viro suo Helcana intelligi in Christi et Ecclesiae typo nunc potest quod simul mane surgerent, et in civitatem suam pariter redirent? Sed quia civitatem Ramatha, coelestem patriam designare jam diximus, quomodo hoc sanctae Ecclesiae convenit, quae statim ut a Judaeorum praedicatione cessavit, ad coelestem patriam non ascendit? Verum quia resurgens a mortuis Dominus, missis in praedicatione doctoribus loquitur, dicens:", + "candidate_score": 0.646555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5_7", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_300", + "psc_text": "fide credimus, moribus promereamur. CAPUT II. Sequitur enim divinus sermo, et dicit: (Vers. 11.) Et abiit Helcana in Ramatha, in domum suam. 1. Quem profecto virum, humani generis Redemptorem; Annam vero conjugem, ejus Ecclesiam; puerum Samuelem, credentium de gentibus populum; Ramatha quoque civitatem, coelestem patriam designare ostendimus. Quid ergo est quod post conjugis canticum abiisse in Ramatham civitatem suam Helcana dicitur, cum post natum puerum Deo canticum Anna dixerit, atque ante ad coelos Redemptor ascenderit, quam gentilem populum sancta Ecclesia in fide genuisset? Quod profecto ab eis solummodo quaeritur qui tantum Domini nostri corporalem praesentiam scire noscuntur. Nunquid enim tunc non eum secum Paulus habebat qui ad Patrem ascenderat, cum dicebat: An experimentum quaeritis ejus qui in me habitat Christus (II Cor. XIII, 3) ? qui item fatetur dicens: Sicut ex Deo, coram Deo et Christo loquimur (II Cor. II, 17) . Quid est ergo quod sanctae Ecclesiae aliquando adfuit", + "candidate_score": 0.645579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5_7", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_96", + "psc_text": "in domum suam venit, quia in auditorum devotione collocare se potuit, cum accedendi ad eos modum sursum revertendo cognovit. Domum namque sanctae primitivae Ecclesiae gentium devotio exstruxit, quam, dum sibi in eis condidit, custodiae sollicitudine inhabitavit. Quae videlicet domus posita in visione consummata describitur, quia non ante condi potuit quam vocationis ejus praedictum a prophetis tempus advenit. Sequitur: (Vers. 19 et 20.) Cognovit autem Helcana Annam conjugem suam, et recordatus est ejus Dominus. Et factum est post circulum dierum, concepit Anna et peperit filium. 38. Helcana Annam conjugem suam tunc cognovit, cum Redemptor noster praefinitum tempus vocandae gentilitatis aspexit, quo dum novae sponsae, sanctae videlicet Ecclesiae, gremio gratiam superni amoris infunderet, novam ex ea prolem fidelium generaret. Nam velut nondum cognoscebat eam, cum volentes transire in Asiam praedicatores a Spiritu sancto prohibiti sunt (Act. XVI, 6). Hinc est, quod cum ad praedicationem Judaeae discipulos suos mitteret, per semetipsam Veritas prohibet", + "candidate_score": 0.645491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_96", + "psc_text": "in domum suam venit, quia in auditorum devotione collocare se potuit, cum accedendi ad eos modum sursum revertendo cognovit. Domum namque sanctae primitivae Ecclesiae gentium devotio exstruxit, quam, dum sibi in eis condidit, custodiae sollicitudine inhabitavit. Quae videlicet domus posita in visione consummata describitur, quia non ante condi potuit quam vocationis ejus praedictum a prophetis tempus advenit. Sequitur: (Vers. 19 et 20.) Cognovit autem Helcana Annam conjugem suam, et recordatus est ejus Dominus. Et factum est post circulum dierum, concepit Anna et peperit filium. 38. Helcana Annam conjugem suam tunc cognovit, cum Redemptor noster praefinitum tempus vocandae gentilitatis aspexit, quo dum novae sponsae, sanctae videlicet Ecclesiae, gremio gratiam superni amoris infunderet, novam ex ea prolem fidelium generaret. Nam velut nondum cognoscebat eam, cum volentes transire in Asiam praedicatores a Spiritu sancto prohibiti sunt (Act. XVI, 6). Hinc est, quod cum ad praedicationem Judaeae discipulos suos mitteret, per semetipsam Veritas prohibet", + "candidate_score": 0.643315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5_7", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_174", + "psc_text": "Bene autem eadem Ramatha civitas sua dicitur, quia quam familiariter diligit, suam esse indubitanter credit, suam namque hanc civitatem esse cognoverat, qui dicebat: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quia aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, sed aeternam in coelis (II Cor. V, 1) . Hinc iterum dicit: Jerusalem, quae sursum est, mater nostra est (Gal. IV, 26) . Sed qui in illa sublimi civitate reverti non potest, redeat nihilominus in civitatem suam Ramatha; et qui ab altissima illa deponitur, in istius Ecclesiae adhuc in imo peregrinantis, sed sublimis vitae fulgore radiantis, visione teneatur. Eo quippe hinc iterum redire ad revisendum jubar altiverique luminis poterit, quo eum sensum quem carnis sarcina ab internae lucis secreto retrahit usque ad terrae infima non deponit. 16. Quid est autem quod post dierum circulum Anna concipit et parit, nisi quia gaudium perfectae devotionis contemplatio ad conditoris pulchritudinem semel elevata non", + "candidate_score": 0.642967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_108_110", + "bdc_text": "- Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1088", + "psc_text": "et quia nihil gerunt in opere, nisi quod contemplando disponunt. Et quia in ipsa altitudine supernae contemplationis non praesumptionem suam, sed rationem sanctae Ecclesiae tenere student, sepulcrum Rachel in finibus Benjamin esse describitur. Ut jam dixi, 231 in Benjamin, qui filius dexterae dicitur, Redemptor humani generis designatur. Fines ergo Benjamin regulae sanctarum Scripturarum sunt: de quibus profecto finibus scriptum est: Ne transgrediaris terminos, quos posuerunt patres tui (Prov. XXII, 28) . Quia ergo sancti praedicatores, cum summa contemplando vident, a fidei regula non discordant; sepulcrum, juxta quod stant, esse in finibus Benjamin recte dicitur. Qui profecto viri in meridie magnas foveas saliunt, quia per fervorem perfectae charitatis, in qua assumpti sunt, cuncta, quae videntur, saeculi alta despiciunt. Quidquid enim in hoc saeculo altum cernitur, non est vera altitudo, sed fovea, quae omnes, quos in sua ambitione recipit, ad inferna deponit. Alta ergo saeculi viris spiritualibus vitanda, non appetenda sunt, quia", + "candidate_score": 0.640425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_300", + "psc_text": "fide credimus, moribus promereamur. CAPUT II. Sequitur enim divinus sermo, et dicit: (Vers. 11.) Et abiit Helcana in Ramatha, in domum suam. 1. Quem profecto virum, humani generis Redemptorem; Annam vero conjugem, ejus Ecclesiam; puerum Samuelem, credentium de gentibus populum; Ramatha quoque civitatem, coelestem patriam designare ostendimus. Quid ergo est quod post conjugis canticum abiisse in Ramatham civitatem suam Helcana dicitur, cum post natum puerum Deo canticum Anna dixerit, atque ante ad coelos Redemptor ascenderit, quam gentilem populum sancta Ecclesia in fide genuisset? Quod profecto ab eis solummodo quaeritur qui tantum Domini nostri corporalem praesentiam scire noscuntur. Nunquid enim tunc non eum secum Paulus habebat qui ad Patrem ascenderat, cum dicebat: An experimentum quaeritis ejus qui in me habitat Christus (II Cor. XIII, 3) ? qui item fatetur dicens: Sicut ex Deo, coram Deo et Christo loquimur (II Cor. II, 17) . Quid est ergo quod sanctae Ecclesiae aliquando adfuit", + "candidate_score": 0.638059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_7_9", + "bdc_text": "missa gratias condignas agere nunquam potero ; tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito . Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1597", + "psc_text": "insufficiens impendisset. Et notandum quia transeundo, Dominum Martha vidit, non tamen transeundo, sed stando loquitur. Nam evangelista caute expressit, dicens: Quae stetit, et ait (Ibid.) . Quo profecto exemplo instruimur, ut qui fratribus ministeria exhibemus, si per moram sedere ad Redemptoris pedes non possumus, per aliquantulam morulam Redemptori assistere debeamus. Sed bene ei assistimus, si transeundo et serviendo videamus. Quid est autem transeundo Dominum cernere, nisi in omni nostro bono opere ad ipsum cordis dirigere intentionem? Transimus enim, quando huc illuc discurrendo in membris suis Domino ministramus. Sed transeundo Dominum cernimus, si per omne quod agimus praesentem nobis ipsum, cui placere cupimus, contemplamur. Quo in loco notandum est quia confidenter Martha loquitur, dicens: Domine, non est tibi curae quod soror mea reliquit me solam ministrare? (Luc. X, 40.) Quod certe perfectis quibusdam operariis sanctae Ecclesiae convenit, qui omnipotenti Deo preces tanto fiducialius offerunt quanto laboriosius ei in membris suis se", + "candidate_score": 0.632107, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_174", + "psc_text": "Bene autem eadem Ramatha civitas sua dicitur, quia quam familiariter diligit, suam esse indubitanter credit, suam namque hanc civitatem esse cognoverat, qui dicebat: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quia aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, sed aeternam in coelis (II Cor. V, 1) . Hinc iterum dicit: Jerusalem, quae sursum est, mater nostra est (Gal. IV, 26) . Sed qui in illa sublimi civitate reverti non potest, redeat nihilominus in civitatem suam Ramatha; et qui ab altissima illa deponitur, in istius Ecclesiae adhuc in imo peregrinantis, sed sublimis vitae fulgore radiantis, visione teneatur. Eo quippe hinc iterum redire ad revisendum jubar altiverique luminis poterit, quo eum sensum quem carnis sarcina ab internae lucis secreto retrahit usque ad terrae infima non deponit. 16. Quid est autem quod post dierum circulum Anna concipit et parit, nisi quia gaudium perfectae devotionis contemplatio ad conditoris pulchritudinem semel elevata non", + "candidate_score": 0.631015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_213", + "psc_text": "sint ea quae dicit ignorat? Quasi dicat: Illam scientiam, quam patrum tuorum fuisse astruis, tanto tibi dare arrogantiam non debuit, quanto non ipsorum, sed unigeniti Filii Dei fuit, et ipsam eamdem scientiam non intelligis. Dicit ergo: Recedant vetera de ore vestro. Ut Judaei nequaquam depravent quod intelligere recte non praevalent. Deus scientiarum, dicit, Dominus est, ut quod veraciter Dei esse comprobant, hominibus fallaciter non ascribant. Sed dum de verbis jactantiae Judaea reprehenditur, quia nullo timore compungitur, ei etiam de occultis perfidorum cordium motibus tormenta nuntiantur. Nam sequitur: (Vers. 3.) Et ipsi praeparantur cogitationes. 10. Quasi dicat: Quem blasphemare non metuis, non solum linguae habebis judicem, sed et cordis. Unde et per Isaiam comminatur, dicens. Ego opera, et cogitationes eorum venio ut congregem (Isai. LXVI, 18) . Hinc per Moysen Dominus comminans, ait: Nonne haec condita sunt apud me, et signata in thesauris meis (Deut. XXXII, 34) ? Et quia his", + "candidate_score": 0.63053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1027", + "psc_text": "Ipsi tamen devotius saturantur, qui in locutione spiritus, mentis delicias experti sunt. Annon experientia loquentis spiritus est, inconsultos et impraemeditatos se cernere, subitoque consultos, et paratos esse? Scire, quae nescierant: habere, quae non habuerant: torporem mentis amittere, repente mira devotione fervere: plenitudine scientiae statim et in momento mirabiliter repleri, mira verbi facundia intellecta proferre? Habent ergo electi praedicatores experientiam spiritus in se loquentis, in repentina revelatione veritatis: habent subito ardorem charitatis, habent in plenitudine scientiae, habent in facundissima verbi praedicatione. Nam et subito instruuntur, et repente fervescunt, et in momento replentur, et mirabili eloquii potestate ditantur. De illa namque repentina experientia Dominus dicit: Dabitur vobis in illa hora, quid loquamini (Matth. X, 19) . De illo autem subitaneo fervore charitatis Cleophas dicit: Nonne cor nostrum ardens erat in via; dum loqueretur, et aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 32) ? De repletionis quoque et facundiae experientia Lucas meminit, dicens: Factus est", + "candidate_score": 0.629799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_558", + "psc_text": "perfecte cognoscenti hoc competit, non probanti, quia ante judicium interni examinis, sicut divina locutio non probatur, ita quod de Deo nobis est incognitum pro certo et cognito non excipitur. Dictum namque est Samueli Vade et dormi, quia cum ordo sanctorum praedicatorum dona spiritalia per sacri eloquii probationem didicit, ejusdem sanctae scripturae eruditione cognovit, ut in ejusdem donis eo securius per amorem requiesceret, quo eorum virtutem apertiori ratione cognovisset. Praeceptum quoque est ei ut vocanti Deo diceret Loquere, Domine. Quia sacrae locutionis studio doctus est, non solum per internae visitationis gratiam loquentem Dominum devote audire, sed silentem etiam, ut loqui dignaretur, magnis desideriis implorare. (Vers. 9.) Abiit ergo Samuel, et dormivit in loco suo. 17. Tot habet loca praedicator sanctae Ecclesiae, quot profectus vitae. Unde et profectus sui loca divinis laudibus consecrans, beatus Job dicit: Per singulos gradus meos pronuntiabo eum (Job. XXXI, 37) . Non enim jam in loco examinis,", + "candidate_score": 0.629246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1843", + "psc_text": "Redemptorem mittitur; ut qui in officio praedicationis ponitur, dives esse misericordia semper conetur. 25. Potest hoc cornu mentis affectus ostendi. Quod certe cornu impleri praecipitur, quia perfecte debet Redemptoris nostri unctio, id est sanctificatio, ante sciri quam sufficienter valeat praedicari. Cornu ergo impletur, quando bene sanctitas Redemptoris agnoscitur. Et pleno cornu ungitur, quando optime praedicatur. Nam Joannes quia praedicando ungere venerat, quasi cornu implevit sciendo; ut eum ungere bene loquendo potuisset. Si autem bene scire impletionem volumus, audiamus quod in Evangelio dicitur: Factum est verbum super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) . Cornu ergo pleno eum unxit, qui perfecte prius a verbo doctus est quam verbi divinitatem et assumptam hominis naturam loqui potuisset. Sed veniens, in manu vitulum habuit; quia, ut dignus praeco Redemptoris fieret, carnem suam Deo per abstinentiam mactavit. Potest etiam vituli appellatione ipse Dominus designari. Quid ergo est, quod propheta in manu vitulum tulit,", + "candidate_score": 0.628273, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6_8", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ; tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1180", + "psc_text": "patris eorum qui loquitur in eis? Non ergo dicitur: Quis pater ejus (Joan. VI, 42) ? Ne, quod pluribus convenit filiis, unico conferatur. Solus etenim ille, qui natura Filius est, dicere audet: Pater meus usque modo operatur (Joan. V, 17) . Et item: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te (Psal. II, 7) . Nam ut utriusque dignitatis differentiam promeret, Mariae Magdalenae loquitur, dicens: Ascendo ad Patrem meum, et Patrem vestrum; Deum meum, et Deum vestrum (Joan. XX, 17) . Quoties ergo unus praedicator mirabili vita aut praedicatione clarus aspicitur, in superna generatione non solus, sed cum aliis innumeris videtur; quia omnipotens Deus qui mirabilis in uno ostenditur mirabiliorem valde hominum admirationem facit, cum innumerabiles attenduntur, qui id, quod in uno mirantur, habuerunt. Quod tamen ad detractionem carnalium referri convenienter potest: nam cum spiritualium virorum famam minuere tentant, eorum carnalia explorant quae ad derogationem proferant.", + "candidate_score": 0.625506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_159", + "psc_text": "partem Annae tribuerat, qui aeternis se intuens exclusum bonis loquebatur, dicens: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie: ubi est Deus tuus (Psal. XLI, 4) ? Sed inchoantis adhuc imperfectio designatur, dum Ephrathaei conjux altera alteram affligere et vehementer angere perhibetur. Perfecto enim cuique eo nequaquam pugna committitur uxorum, quo firma jam experientia novit discrete disponere indigentiam operis et intentionem contemplationis. Nam velut in pace utramque uxorem possidet, qui nec tempora operis contemplationi deputat, nec contemplationis otia per intentionem operis inquietat. (Vers 6.) Affligebat quoque eam aemula ejus, et vehementer angebat; in tantum, ut exprobraret ei quod conclusisset Dominus vulvam ejus. 11. Ab aemula Anna affligitur, cun immoderata intentio boni operis turbat quietem internae visionis. Affligitur, cum ei illa praeponitur quae esse nobilior comprobatur, et vehementer angitur, quia electae mentis contemplatio angustatur, dum is qui in contemplatione sublimium esse desiderat sese in activae vitae operibus", + "candidate_score": 0.623999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_74", + "psc_text": "enim necessaria non curat a subditis alimenta percipere, ostendit plane qua mundani contemptus sublimitate lucra turpia et illicita dona confutaret. Anna igitur dum novaculam non ascensuram super caput filii vovet, aperte mores sanctae Ecclesiae insinuat, quae ad aeternam vitam electos loquendo parturit, 18 sed temporalia bona eorum per avaritiam nunquam tollit. Sed quia hoc de Anna adhuc vovente, et non pariente dicitur, apte subinfertur: (Vers. 12.) Factum est autem, dum illa multiplicaret preces coram Domino, ut Heli observaret os ejus. 26. Quid fuit sanctae Ecclesiae pro pariendi desiderio preces coram Domino multiplicare, nisi assiduis orationibus pro convertenda Synagoga insistere? Et quid Judaico sacerdotio os ejus observare, nisi praedicationi sanctae Ecclesiae insidiari? Os namque ejus observavit, quia rectam praedicationem fidei reprehendere vehementer studuit. Bene autem tunc os ejus observasse dicitur, cum illa preces multiplicaret, quia tanto callidius ei nocere studuit, quanto majora ejus desideria in praedicationis instantia recognovit. Denique os ejus", + "candidate_score": 0.621665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_323", + "psc_text": "agnoscatur, subjunctum est: (Vers. 20.) Et abierunt in locum suum. 12. In locum suum cum viro suo sanctae Ecclesiae abire, est vitae activae molestias interdum fugere, et supernae vitae gaudiis per contemplationem vacare. Puerum quippe ad horam reliquerat mater illa, quae dicebat: Cupio dissolvi et esse cum Christo (Philip. I, 23) . Si cum puero erat, quando eumdem egregium doctorem usque ad tertium coelum vis amoris extulerat (II Cor. XII, 2-4)? Si tunc erat cum puero, quando in paradiso exceptus, verba quae non licet homini loqui audiebat, et in locum suum rapiebatur, quia ostendit, dicens: Non habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus (Hebr. XIII, 14) ? Sed quae cum viro abibat in locum suum, reverti hanc materna viscera cogebant ad filium. Nam loquebatur et dicebat: In carne manere est mihi necessarium propter vos (Philip. I, 24) . Sequitur: (Vers. 21.) Visitavit ergo Dominus Annam, et concepit, et peperit tres", + "candidate_score": 0.620249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1351", + "psc_text": "quando in adversitatem prosperitas, lux in tenebras, risus in moerorem, dulcedo in vermem, decor in deformitatem, honor in dedecus, blandimenta in poenas et aeterna tormenta commutantur. Haec profecto, quia nunc impiorum corda non sentiunt, bonorum mores imitari refugiunt; et exemplo perditorum, quidquid de saeculo eis placet, sumere nequaquam timent: quia illos imitantur, qui per vitam reprobam habitacula daemonum facti sunt. Unde et merito domus inutilis dicuntur: quia saepe sanctorum praedicationem suscipiunt, sed verbum quod ab eorum ore audiunt, in se habitare per amorem nequaquam patiuntur. Inutilis ergo domus sunt: quia aptam in se Deo habitationem non faciunt. Hanc inutilem domum per semetipsam Veritas in Evangelio designat, dicens: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet (Matth. VIII, 20) . Hinc iterum scriptum est: Spiritus sanctus disciplinae effugit fictum, et non habitat in corpore subdito peccatis (Sap. I, 5) . Bene ergo inutilis", + "candidate_score": 0.616195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_36", + "bdc_text": "huius enim maxima clarissimaque pars iam ante visa est Auf seiner Englandreise war Gwalther 1537 dem Rhein entlang gereist ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_3", + "psc_text": "a venerabilibus patribus seriatim non est exposita, sed eo altior et profundior, quo, velut immensi vastitas fluminis, ex parte quavis exigua hauriri exponendo potuit, et repletis eorum vasculis, suae plenitudinis impetu quotidie implendis aliis decurrit. Dum ergo quaedam hujus sacrae historiae ad robur suorum operum tollerent, plenitudinem vero illius in suae sublimitatis secreto indiscussam praeterirent, quid aliud agere visi sunt, quam de immenso amne aliquid capere, quod sitientibus fidelium 3 mentibus propinarent? 2. Quorum profecto morem nos quoque in praesenti opere sequimur, qui ad ingentem hanc historiam gratia aperiendae intelligentiae ejus accedimus, cujus tamen universitatem exponendam suscipere non audemus, hoc videlicet a praefatis venerabilibus Patribus distantes, quia non sparsim et de diversis locis eligimus quod exposituri sumus, cum illi non ex ordine aliquam sacrae hujus historiae partem, sed sparsim testimonia quaedam susciperent, quae ad eruditionem fidelium exponere habuissent. Dei ergo omnipotentis adjutorio confisi, a principio voluminis usque ad David regis", + "candidate_score": 0.606083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_732", + "psc_text": "contemplantium oculis gratius exhibetur. Bene autem idem ager Salvatoris esse perhibetur; quia contemplativae vitae amatores, quo secretius conversantur, Redemptori nostro gratiores et familiariores sunt. In agrum quoque Josue Bethsamitae plaustrum venit, cum mens electa a saeculi intentione divisa, solis coelestibus intendit, cum coelestis jam amoenitate visionis fruitur; quia terrena respicere per amorem dedignatur. Et notandum quia hoc plaustrum novum fuisse, non valde supra relatum est; quia profecto mens criminum vetustate resoluta, ad tantam gloriam recipi non meretur. 23. Sed habet vita secretior delicias in amoenitate visionis, habet ingentem laborem in strenuitate certaminis; quia nimirum divina praemia sicut ex triumpho consequimur, ita et strenue dimicando custodimus. Bene ergo de veniente in agrum Jesu plaustro subjungitur: Et stetit ibi. Stare quippe ad praelii custodiam pertinet, non ad pacis quietem. Stetit quippe plaustrum in agro; quia etsi mens, amoena jam illius supernae, et semper virentis patriae videndo atque amando inhabitat; tamen quod amorem", + "candidate_score": 0.600047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1030", + "psc_text": "omnes accepimus (Joan. I, 16) . Alia quidem est plenitudo verbi, alia libri. De plenitudine quidem verbi accipere nonnisi electi possunt, de plenitudine vero Scripturae possunt et reprobi. Liber namque beati Joannis apostoli, et liber beati Pauli apostoli plenitudines quidem sunt, quae de eis habentur. Eorum nimirum verba Paulus sive Joannes scripsit, sed quod quisque scripsit, loquens in eis verbum inspiravit. Qui ergo verbum Scripturae accipit, non in amore, sed in scientia, de plenitudine accipit, non verbi, sed libri. Et quia rem mortuam accipit, in ejus ipse acceptione non vivit. Sed quid dico Scripturam mortuam? Non est mortua tantum, sed interficiens. Nam scriptum est: Littera occidit, spiritus autem vivificat (II Cor. III, 6) . Hoc quidem facit omnis divina littera. Nam littera corpus est, hujus vero corporis vita spiritus. Vivificatum quippe, et vivificans corpus accipit, qui litteram legit, et in amorem intelligentiae mentem reficit. Reprobi ergo, qui Scripturas rimantur, quas", + "candidate_score": 0.597201, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_104", + "bdc_text": "Mitto hic , quę nuper in solis ecclipsim lusimus Gwalthers Gedicht vom 21 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_730", + "psc_text": "Sed levantes oculos arcam Dei respiciunt: quia dum subtilius ejus conversiones discutiunt, quia virtutum spiritualium gratia fulgeant, deprehendunt. Et quia per affectum dilectionis, de cognitis eorum bonis hilarescunt, apte subjungitur: (Vers. 13.) Et gavisi sunt, cum venissent. Sequitur: (Vers. 14.) Et venit plaustrum in agrum Josue Bethsamitae, et stetit ibi. 22. Si Bethsames interpretatur domus solis, domus solis civitas est coelestis. Hic Josue Bethsamita non tam typo, quam ipso nomine et dignitate humani generis Redemptorem significat. Josue quippe, salvator nostro eloquio dicitur. Et de semetipso Dominus dicit: Venit filius hominis quaerere, et salvum facere quod perierat (Luc. XIX, 10) . Hinc est etiam, quod Joseph in somnis per angelum repromittitur: Ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum (Matth. I, 21) . Bethsamitam quoque se esse per semetipsum manifestat, dicens: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 41) . Hinc Joannes Baptista ait: Qui de coelo venit,", + "candidate_score": 0.582424, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf033", + "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", + "max_score": 0.679853, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211", + "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse", + "candidate_score": 0.679853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_799", + "psc_text": "Carthusiensium, imo et Cisterciensium, ut supra collegimus ex S. Bernardo, consuetudo. Tunc qui aliqua re indigebant, hanc potissimum eo tempore petebant, ut de Cluniacensibus scribit Udalricus, et Carthusiensibus suis praescribit Guido his verbis: « Post nonam convenimus in claustro de utilibus locuturi: in hoc spatio incaustum, pergamenum, pennas, cretam, libros seu legendos seu transcribendos a sacrista; a coquinario vero legumina, sal, et caetera hujusmodi poscimus, et accipimus. » Vel denique omnes uno in loco residentes, se invicem loquentes auscultabant, ut velle videtur S. Hildegardis. Atque ad hos potissimum spectat praeclara illa S. Basilii admonitio Serm. 2 de Instit. monach. : « Inutilis sermo, et quae ex mutuis colloquiis oritur importuna elatio non proferatur, sed si quid utile ad aedificationem animarum, hoc solum convenit loqui; et haec ipsa quae utilia sunt, cum ordine, et decenti tempore, et ab his a quibus dici oportet. Si quis de inferioribus sit, exspectet donec invitetur", + "candidate_score": 0.670381, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124_126", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo . Zürich.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.665694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124_126", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo . Zürich.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_773", + "psc_text": "« Dicebant etiam Tom. I Mon. Eccl. Graec, pag. 377 de abbate Agathone per tres annos illum lapidem ore gestasse donec silere didicisset. » Sed hos omnes superavit Joannes cognomento Silentiarius, qui ex episcopo factus monachus, totos quadraginta septem annos in silentio exegit. Quid de Virgine Deipara loquar, quae, ut notat doctor mellifluus ( Serm. in Dominic. infra oct. Assumpt. ), non nisi quater in toto Evangeliorum decursu locuta legitur? Hujusmodi exempla ad imitationem proposita discipulis haud dubium voluit esse sanctus Pater, cum nullum in Regula tempus loquendi proposuit: cujus votis ut obsecundarent dilectissimi filii continuum pene in coenobiis silentium observare studuerunt. Hos inter enituere prae omnibus Cluniacenses monachi, qui sibi quasi in perpetuum ore praecluso, manus in linguas commutasse videbantur, adinventis signis quibus, dum lingua taceret, quae necessario requirenda erant invicem exprimebant. At non sine admiratione legere possumus quod de Cisterciensium silentio scribit Guillelmus abbas S. Theoderici in libro", + "candidate_score": 0.664872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", + "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", + "candidate_score": 0.660456, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124_126", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo . Zürich.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3649", + "psc_text": "Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus. » Similiter S. Dunstanus (In Concord. cap. 1): « Residentibus legatur Regula, vel si dies festus fuerit, evangelium ipsius diei, de qua lectione a priore, prout Dominus dederit, dicatur. » Et Udalricus de capitulo feriae 5 in Coena Domini (Lib. I, c. 12): « Exposita Regulae sententia, jubente domno abbate, consurgit camerarius, etc. » Denique Joannes Trithemius (Praefat. ad lib. Region. claustr.): « Sicut moris est observationibus Bursfeldensibus, cujus unionis et observantiae secundum regulam S. Benedicti sumus, paragraphum unum de eadem Regula, quae nobis capitulariter ter in anno legi consuevit, fratribus meis 875 singulis diebus compellor declarare: super qua subit", + "candidate_score": 0.659474, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61_63", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2570", + "psc_text": "Quarto, cum loci necessitas vel paupertas exigeret ut ad fruges colligendas per se occuparentur, ex toto dimissum fuisse meridianum somnum, juxta illum conc. Aquisgranensis canonem (Can. 17): « Si necessitas fuerit fratres occupari in frugibus colligendis, constitutum legendi et meridie pausandi tempus praetermittitur. » Huic tamen statuto haud parebant Cistercienses monachi, etiam in agris dormientes, uti colligimus ex lib. Usuum, ubi de tempore secationis et messionis haec legimus (Cap. 84): « His temporibus solet conventus usque ad sextam laborare, et ante primam, si opus fuerit, exire, et extra monasterium prandere, et dormire, si necesse fuerit, cocus et lector mixtum sumere. » Idem permittit Regula SS. Pauli et Stephani his verbis (Cap. 11): « In campo vero quando messis colligitur, si meridie dormire licuerit, non divisi; sed in uno loco aut duobus locis dormiant. » Quinto, cum S. Benedictus dicat post sextam surgentes a mensa pausent in lectis suis, nullam videtur", + "candidate_score": 0.65921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124_126", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo . Zürich.", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366", + "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,", + "candidate_score": 0.657313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23_25", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2662", + "psc_text": "Cosmographiae quoque notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita, evidenter agnoscere debeatis. » Inter alios vero Julii oratoris libellum de Cosmographia, Marcellini Constantinopolitanam Hierosolymitanamque descriptionem, et Ptolomei Cosmographiam laudat: alteroque post capite (Cap. 27): « Illud quoque, infit, commonendum esse credidimus, quoniam tam in sacris litteris quam in expositoribus doctissimis multa per schemati, multa per definitiones, multa per artem grammaticam, multa per artem rhetoricam, multa, per dialecticam, multa per disciplinam arithmeticam, multa per musicam, multa per disciplinam geometricam, multa per astronomicam intelligere possumus. » Postea consolatus quorumdam simplicitatem fratrum, qui ad arduum adeo studium haud possunt assurgere, subdit (Cap. 28): « Verumtamen nec illud Patres sanctissimi decreverunt, ut saecularium litterarum studia respuantur, quia exinde non minimum ad sacras Scripturas intelligendas sensus noster instruitur: si tamen divina gratia suffragante, notitia ipsarum rerum sobrie ac rationabiliter inquiratur, non", + "candidate_score": 0.655267, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61_63", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2624", + "psc_text": "Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque temporis necessitate negatur, utinam dicens et non faciens in regno Dei vel minimus merear inveniri! » Locus hic peropportunus se exhibet disquirendi num possint monachi a labore manuum quotidiano dispensari, ac litterarum studiis applicari: etsi enim ab ipso vitae coenobiticae principio floruerint apud monachos sacrarum litterarum studia, non defuerunt tamen hac nostra aetate qui sic eos quotidiano manuum labori occupatos velint, ut nulla penitus sit eis studendi licentia. Id quod tanta animorum contentione propugnant, ut quasi pro aris et focis illis decertandum esse diceres. Horum libros, pietate licet et eruditione plurima refertos, ut primum prodierunt in lucem, improbaverunt hac in", + "candidate_score": 0.654223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23_25", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.653443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123_125", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.649962, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123_125", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366", + "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,", + "candidate_score": 0.649776, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76_78", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.647853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76_78", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2653", + "psc_text": "orbis Christiani ornamentum. Hic enim in Syriae solitudinem secedens, insignem illam bibliothecam quam summo studio impendioque Romae sibi paraverat, indeque Hierosolymam asportari fecerat, secum attulit. Porro quibus in eremo studiis 634 vacaret, ipse nos docet his verbis (Epist. 4): « Dum essem, inquit, juvenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum, ardoremque naturae ferre non poteram; quem cum crebris jejuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi; ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvios, gravitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, et stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quoties desperaverim, quoties cessaverim, et contentione discendi rursus incoeperim; testis est conscientia tam mea qui passus sum, quam eorum qui mecum duxerunt vitam; et gratias ago Domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus carpo. » Longum hic foret per omnes insignes illos doctissimosque monachos excurrere, quorum", + "candidate_score": 0.647235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76_78", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.646518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_24", + "bdc_text": "Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_605", + "psc_text": "exsequendo: quid enim prodest multa legere, multaque discere, nisi multa faciamus? Scienti bonum, et non facienti, peccatum est illi. Hic autem non quaslibet S. Benedictus monachis lectiones permittit, sed sanctas, hoc est sacram Scripturam, passiones SS. martyrum, vitas et collationes Patrum, scripta SS. doctorum, quae ad morum aedificationem conducunt, quorum omnium lectio monachis summae est utilitatis, maxime juvenibus, quibus eam commendat Guillelmus abbas S. Theoderici ad fratres de Monte Dei scribens in haec verba De Vit. solit. cap. 14: « Tutius proponuntur legenda et meditanda Redemptoris nostri exteriora, et ostenditur in eis exemplum humilitatis, provocatio charitatis, et affectus pietatis; et de Scripturis sanctis, et SS. tractatibus Patrum moralia quaeque et planiora. Proponenda sunt ei gesta et passiones sanctorum, ubi nec laborandum sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat, quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem dum leguntur, sed non aedificant, quin", + "candidate_score": 0.645852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123_125", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_773", + "psc_text": "« Dicebant etiam Tom. I Mon. Eccl. Graec, pag. 377 de abbate Agathone per tres annos illum lapidem ore gestasse donec silere didicisset. » Sed hos omnes superavit Joannes cognomento Silentiarius, qui ex episcopo factus monachus, totos quadraginta septem annos in silentio exegit. Quid de Virgine Deipara loquar, quae, ut notat doctor mellifluus ( Serm. in Dominic. infra oct. Assumpt. ), non nisi quater in toto Evangeliorum decursu locuta legitur? Hujusmodi exempla ad imitationem proposita discipulis haud dubium voluit esse sanctus Pater, cum nullum in Regula tempus loquendi proposuit: cujus votis ut obsecundarent dilectissimi filii continuum pene in coenobiis silentium observare studuerunt. Hos inter enituere prae omnibus Cluniacenses monachi, qui sibi quasi in perpetuum ore praecluso, manus in linguas commutasse videbantur, adinventis signis quibus, dum lingua taceret, quae necessario requirenda erant invicem exprimebant. At non sine admiratione legere possumus quod de Cisterciensium silentio scribit Guillelmus abbas S. Theoderici in libro", + "candidate_score": 0.645349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80_82", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a . in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.64488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61_63", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2552", + "psc_text": "in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari, id est, ut a Pascha usque ad calendas Octobris mane exeuntes, a prima usque ad horam pene quartam laborent quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa, pausent in lectis suis cum omni silentio; aut forte qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. Et agatur nona temperius, mediante octava hora; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A calendis autem Octobris usque ad caput Quadragesimae, usque in horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod", + "candidate_score": 0.642669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2238", + "psc_text": "sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbecillitatem, credimus heminam 534 vim per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quod si, aut loci necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit, in arbitrio prioris consistat, considerans in omnibus, ne subrepat satietas aut ebrietas: licet legamus, vinum omnino monachorum non esse. Sed quia nostris temporibus id monachis persuaderi non potest, saltem vel hoc consentiamus, ut non usque ad satietatem bibamus, sed parcius: quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem loci necessitas exposcit, ut nec supra scripta mensura inveniri possit, sed multo minus, aut ex toto nihil; benedicant Deum qui ibi habitant, et non murmurent. Hoc ante omnia admonentes ut absque murmurationibus sint. COMMENTARIUS. Unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius sic, alius vero sic. ] Ex hoc Apostoli effato regulam victus aliorum S.", + "candidate_score": 0.642491, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23_25", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.642084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61_63", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1172", + "psc_text": "cognoscat necdum eo tempore in Romana Ecclesia, sicut nunc leguntur, sacras Scripturas legi morem fuisse; sed post aliquod tempus hoc institutum esse sive a papa Gregorio, sive, ut ab aliis affirmatur, ab Honorio. » Unicam hic quaestionem movet Hildemarus, et post eum Bernardus Cass., Boherius, et Turrecremata, cur nimirum S. Pater unicam duntaxat lectionem mensibus Septembri et Octobri praescripserit, qui tamen aequales cum Martio et Aprili, in quibus tres instituit lectiones, habent noctes; aiuntque hoc potissimum factum esse ad sublevandos 276 fratres ab illis magnis laboribus quos in colligendis frugibus et vindemiis subire coguntur. Adde quod quadragesimale tempus, in quod Martius et Aprilis solent incidere, ad solitum pensum aliquid addi postulabat: quanquam, si S. Benedicti attendatur intentio, nihil praeter Regulam egerint bonae voluntatis fratres, qui tres Septembri et Octobri lectiones in codice recitant, sicuti praedicti commentatores sentiunt. Quam breve responsorium subsequatur. ] Breve utique, quod ex uno alicujus psalmi versiculo", + "candidate_score": 0.641692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_27_29", + "bdc_text": "Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis . Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2667", + "psc_text": "viguisse litterarum studia modo probaverimus ex Vitis SS. Gildae, Samsonis et Maglorii, qui ab Eltuto abbate liberales artes didicerunt; et ex Vita S. Maclovii, qui in Brendani abbatis monasterio iisdem in studiis profecit. Idem demonstrari amplius posset tam ex Vita S. Constantini, num. 1, qui ex rege monachus factus, saeculo VI in claustro litteras edoctus, sacerdos ordinatur (Bolland, 11 Martii); tum ex Vita S. Columbani num. 9, qui Silenis abbatis disciplinae se subjiciens (Saec. II Ben.), « omnium divinarum Scripturarum studiis eum imbuit; » tum ex Vita S. Galli abbatis cap. 1, qui in Bencorensi monasterio (Saec. II Ben.), « superna gratia se praeveniente, tanto studio divinas epotavit Scripturas, ut de thesauro suo nova proferre posset et vetera; grammaticae etiam regulas, metrorumque subtilitates capaci consequeretur ingenio, » ut scribit Walfridus. Quam vero in Hiberniae monasteriis S. Columbanus deprehenderat disciplinam, eamdem secum in Gallias transtulit, maxime autem in Luxoviense coenobium (Saec.", + "candidate_score": 0.641484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61_63", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1068", + "psc_text": "matutinalis synaxis, ut B. permittit Benedictus in oratorio peculiaris orationis gratia remorari. » Quod vero S. Pater ait a fratribus qui Psalterii vel lectionum aliquid indigent, sic intelligit Menardus, ut fratres qui Psalterio aut lectione non indigent, liberas hoc per intervallum horas habeant, quia non omnia dici momenta S. Pater minutatim prosecutus est, neque ordinavit quid inter laudes et primam fieri deberet, neque tempore jejunii quid a vesperis ad collationis lectionem. Sed Hildemarus, ut modo dicebamus, censet ei qui nihil se indigere credit talem ab abbate Scripturae quaestionem esse proponendam, quam ille difficile solvat. Verum cum Regulae textum non solum de praevidendis lectionibus et Psalterio memoriter addiscendo, sed etiam de studio scrutandisque Scripturae locis difficilioribus explicuerimus; nullusque sit qui his non indigeat, omnes aequaliter hic Regulae locus tangere dicendus est; possetque ita intelligi: A fratribus qui omnes indigent Psalterio et lectione, meditationi inserviatur: nam verba illa qui indigent notant causam", + "candidate_score": 0.641467, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23_25", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_229", + "psc_text": "» Circa sanctae Regulae textum obiter hic notandum est, S. Patrem non simpliciter dicere gyrovagos gulae servire; sed gulae illecebris: dicitur autem « illecebra, inquit Hildemarus, eo quod illiciat in aliud peccatum: verbi gratia, ex gula nascitur saturitas, ex nimia saturitate aliquando fornicatio. » Hac ergo loquendi ratione S. Benedictus indicat soli gulae, nisi aliis etiam vitiis subjaceamus, servire nos non posse. Unde et S. Gregorius: « De ventris ingluvie inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquium, hebetudo sensus circa intelligentiam propagatur. » Et per omnia deteriores sarabaitis, ] quia, ut dicit Hildemarus, « sarabaitae sibi cellas aedificant; gyrovagi vero non aedificant cellas, sed discurrunt per diversa loca: sarabaitae, quamvis malt, tamen labore manuum suarum vivunt; gyrovagi labore aliorum: illi non dant aliis malum exemplum; isti vero, quia currunt per diversa loca, ideo exempla mala tribuunt: illi quia in uno loco stant, non vident bona exempla; isti quia vadunt, vident bona exempla,", + "candidate_score": 0.641314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61_63", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2580", + "psc_text": "fruges colligendas per se occupentur. ] Etiam omissa lectione, ut praescribit supra citatus canon 17 concilii Aquisgranensis, et antea Regula secunda et tertia SS. Patrum cap. 5, et Regula S. Macarii cap. 10, atque ut S. Maurum fecisse docet Faustus (In ejus Vita num. 15), scribens eum cum fratribus ad fruges colligendas longiuscule a monasterio fuisse egressum, et ad sextam refectionis horam cum iisdem fratribus rediisse; cum tamen ex Regula a quarta ad sextam legere debuissent. Vide Regulam S. Donati ad virgines, c. 20. Quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt. ] Quod sic capiendum non est, quasi veri non essent monachi, qui ruralibus operibus omissis, et alias habentes unde religiose vivant, lectioni et orationi vacant. Sed hoc ad eorum consolationem dixit, quos paupertas ad victum sibi comparandum manuum labore cogit, ut loquitur Hildemarus. Sive etiam, ut aiunt Bernardus Cassinensis et Boherius, « quia multum accedit ad", + "candidate_score": 0.637813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61_63", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2626", + "psc_text": "Patris mente et ab ejus Regula discedatur: hanc tamen in hoc scripto quaestionem ita agitabo, ut litem absolute non dirimam; sed quia utraque sententia suas habet rationes, suos patronos et defensores, quorum et religioni et virtuti non deferre minime possum, utriusque etiam hic argumenta depromere contentus ero, liberum cedens aequis lectoribus quam ex duabus voluerint amplecti sententiam. Igitur qui negant monachos posse a labore manuum dispensari, et litterarum studiis applicari, nituntur: Primo, antiquorum monachorum exemplo, quibus, ut aiunt, ignota fuerunt litterarum studia, cum tamen plures in die horas labori manuum impenderent. Secundo, exemplo Christi et SS. apostolorum, quos quidem aliquoties laborasse manibus legimus, studuisse nunquam; ut mirum sit eos qui vitam apostolicam Christique in se actus exprimere sibi proposuerunt, dimisso manuum labore, sterili litterarum studio applicari, maxime cum nulla Ecclesiae auctoritate legitima dispensatio a labore, studiorumque exercitatio in monachis unquam sit approbata. 628 Tertio, quia praeceptum est omnibus impositum vitandi", + "candidate_score": 0.636195, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_24", + "bdc_text": "Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2671", + "psc_text": ". . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres transmittere, » ex Vita S. Filiberti n. 20 (Ibid.). Denique SS. Botulfus et Adulfus in Gallia monachi « non solum doceri, sed ex gratia Dei inter perfectiores potestatem adepti sunt docendi, » ex Vita S. Botulli n. 2 (Saec. III Ben.). Quod hic de Galliae monasteriis asserimus, idem de Anglicanis multis potest exemplis confirmari, nimirum saeculo VII Theodorus ex monacho Cantuariensis episcopus, et Adrianus abbas (Saec. II Ben.) « quia litteris sacris simul et saecularibus abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant, ita ut metricae artis, astronomicae, et arithmeticae, ecclesiasticae disciplinam inter", + "candidate_score": 0.63617, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_103_105", + "bdc_text": "adeptus fuero . Mitto hic , quę nuper in solis ecclipsim lusimus Gwalthers Gedicht vom 21 . Januar 1540 mit dem Titel \"In eclipsim solis anno 1540 \" ( Zürich ZB , Ms A 11 , Nr. 194 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2742", + "psc_text": "ad aliam partem pergebat. Vivebat autem sibi ipsi et Deo, psallens frequenter, et constituto gustans tempore cibum. Ita omnia jejunia celebrantes, revertebantur ad monasterium ante vivificum diem Resurrectionis Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, quam festam dominicam cum ramis palmarum celebrare sancta accepit Ecclesia. Revertebantur autem unusquisque habens proprii laboris testem propriam conscientiam, cognoscentem qualiter operatus est, et qualia laborum semina seminavit. Et nullus ullo modo interrogabat alium quomodo aut qualiter laboris certamina consummasset. » Isthaec autem in solitudinem tempore Quadragesimae secedendi consuetudo non monachis modo, sed episcopis etiam placuit, ut videre est in Vita S. Walarici, c. 13, et in Vita S. Kentigerni, cap. 3 (Saec. II Ben., Bolland. 13 Januar.), idque de S. Aethelvoldo narrat Willelmus Malmesburiensis lib. IV de Pontif. Angl., in fine. Ergo his diebus augeamus nobis aliquid ad solitum pensum servitutis nostrae. ] Quod ait ad solitum pensum duobus modis intelligi potest. 1º Ad solitam", + "candidate_score": 0.635347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.633807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2670", + "psc_text": "gratia monachi destinarentur, sicuti discimus ex Vita S. Frodoberti abbatis Cellensis n. 6. Hoc saeculo vigebant in praecipuis, si non in omnibus Galliae monasteriis scientiae: in Longoretico Francardus, ejusdem loci postea abbas, « erat nutritor et doctor filiorum nobilium, » ex visione Baronti n. 11. In Pictaviensi S. Hilarii Aicadrus, postea abbas Gemmeticensis (Ibid.), Ansfrido monacho, sapientia famosissimo, puer ad erudiendum traditus, ex ejus Vita cap. 1 (Ibid.). In Solemniacensi, « susceptum B. Tillonem Elegius sancto Remaclo Solemniacensis monasterii sui abbati tradidit nutriendum atque litteris imbuendum . . . . qui sic tam saecularibus quam divinis institutionibus instruendum . . . . suis semper aspectibus astare praecepit, » ex Vita S. Tillonis, n. 4 (Ibid.). In Stabulensi « liberos suos liberalibus, imo monasticis instruendos disciplinis, » tradebant saeculares viri, ex Vita S. Hadelini n. 5 (Ibid.). In Gemmeticensi « erat consuetudo (S. Filiberti) de monasterio circumquaque ad exhortandas animas fratres", + "candidate_score": 0.633155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_11_13", + "bdc_text": "Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten . ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2910", + "psc_text": "S. Columbanus in Poenitentiali superpositione damnat; S. Isidori Regula, cap. 16, triduana excommunicatione etiam emendandos decernit. Denique in ms. codice 47 bibliothecae Cassinensis inter casus priori reservatos ab annis fere trecentis tertium exstat: « Quod nullus mittat litteram vel ambasciatam extra monasterium, nec ab aliquo ea recipiat sine licentia. » Quod si mittentes aut recipientes litteras ita plectebant, quanto magis eulogias, aut alia quaelibet munuscula, quae quidem juxta Regulam Tarnatensis monasterii (Cap. 19) « peregrinis et ignotis deputabuntur, aut certe incendio cremabuntur. » Recipientes vero aut mittentes ad minus in capitulo verberentur, ex lib. Instit. cap. gener. ordin. Cisterc., dist. 6, cap. 9. CAPUT LV. De vestiario et calciario fratrum. Vestimenta fratribus secundum locorum qualitatem ubi habitant, vel aerum temperiem, dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur, in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis, per singulos cucullam et tunicam: cucullam,", + "candidate_score": 0.632592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_105", + "bdc_text": "Januar 1540 mit dem Titel \"In eclipsim solis anno 1540 \" ( Zürich ZB , Ms A 11 , Nr. 194 )", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2553", + "psc_text": "quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A calendis autem Octobris usque ad caput Quadragesimae, usque in horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem, vacent lectionibus suis aut psalmis. In Quadragesimae vero diebus, a mane usque ad tertiam 611 plenam, vacent lectionibus suis, et usque ad decimam horam plenam operentur quod eis injungitur. In quibus diebus Quadragesimae, accipiant omnes singulos codices de bibliotheca, quos per ordinem ex integro legant. Qui codices in caput Quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur, unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui", + "candidate_score": 0.632584, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3622", + "psc_text": "transmittantur, nec tamen ibi destinentur, donec locus libris, domibus, et aliis necessariis aptetur: libris duntaxat Missali, Epistolari, Textu, Regula, libro Usuum, Psalterio, Hymnario, Collectaneo, Antiphonario, Lectionario, Graduali; domibusque, oratorio, refectorio, cella hospitum, et portarii: necessariis etiam temporalibus, ut et vivere, et regulam ibidem statim valeant observare. » Idem repetunt in libro Institutionum, dist. 1, c. 6. Idem etiam decernunt Carthusienses in nova Collectione Statutorum, part. II, c. 21, n. 3. Verum, sicut cavendum ne monasterio fundando desint necessaria, ita vicissim providendum est ne abundent superflua. Praeclara sunt hanc in rem monita quae suis Corbeiensibus in Saxonia tum primum positis dabant eximii abbates S. Adalardus, et germanus ejus Venerabilis Wala (Lib. I de vita Walae, c. 18, saec. IV), cum monasterii fundamenta jacerent: « Tria ista, inquit Paschasius, omnino monebant, ne rebus multum ditescere gauderent, neque divitias appeterent, ut in eis cor apponerent: sed omnino delicias et voluptates, ac si venena", + "candidate_score": 0.631823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_119_121", + "bdc_text": "tuam cum omni familia . Lausannae , 9 . calendas februarii 1540 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2865", + "psc_text": "pedes lavet; 2º ut singulis hospitibus singuli congregationis monacho suo quique ordine, ipso incipiente abbate pedes abluant. Sic enim cuncta congregatio pedes hospitibus lavare dicitur, sicut omnes fratres coquinae officium implere, eo quod suo quisque ordine illud exerceat. Et primo quidem sensu vix unquam crediderim hoc Regulae caput observatum fuisse, nisi forte erga ignotos monachos, quibus ad lectionem divinae legis, quam S. legislator faciendam praescribit, omnis concurrebat congregatio, ut supra vidimus. Atque ita Paulo postea Virodunensi episcopo pedes manusque lavisse dicitur abbas cum fratribus Theologiensis monasterii (In ejus Vita. n. 3, saec. II Ben.). S. Thomas abbas Farfensis (Saec. III Ben.) cum viros sanctissimos Paldonem, Tasonem et Tatonem « hospitio suscepisset, ut monachorum ac bonorum moris est Christianorum, cum fratribus, ut ei solitum fuit, secundum Domini praeceptum eorum pedes abluere peregit, » ut scribit Autpertus in Vita S. Paldonis, n. 5. Alioquin si omnibus indifferenter hospitibus cuncta simul congregatio pedes", + "candidate_score": 0.63153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_87_89", + "bdc_text": "-Itinéraires 4 ; William J. Bouwsma , in : 0ER III 321 ;", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_80", + "psc_text": "nos vocantis, cujus itinera sunt voluntaria paupertas: quia cum esset dives, pro nobis factus est pauper; abnegatio propriae voluntatis, quia factus est pro nobis obediens usque ad mortem; in tribulationibus et angustiis humilis patientia, quia passus est, nobis relinquens exemplum, ut sequamur vestigia ejus: arcta quidem et aspera hominibus itinera, sed eo tutiora, quo paucioribus pervia, et ad coeleste regnum compendiosiora. Vel pergamus itinera ejus, scilicet Evangelii, cujus mentionem facit: de cujus itineribus ita scribit Boherius: « In ducatu Evangelii quatuor sunt itinera ad regnum Dei quaeque tendentia, praecepta videlicet, mandata, testimonia, exempla: in praeceptis justitia, in mandatis charitas, in testimoniis fides, in exemplis perfectio invenitur. » Ut mereamur eum qui nos vocavit in regno suo videre, ] cujus visio totam hominis facit beatitudinem; unde et S. Philippus ad Christum dicebat: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In cujus regni tabernaculo si volumus habitare, nisi illuc bonis actibus curritur,", + "candidate_score": 0.631272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114_116", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur . Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner . noster et eius uxorBarbara Singysen. .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_844", + "psc_text": "in ipsa obedientia duris 198 et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia patientiam amplectatur: et sustinens, non lassescat vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. XXIV) . Item, Confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI) . Et ostendens fidelem pro Domino universa etiam contraria sustinere debere, dicit ex persona etiam sufferentium: Propter te morte tota die afficimur: aestimati sumus ut oves occisionis (Psal. XLIII) . Et securi de spe retributionis divinae, subsequuntur gaudentes, et dicentes: Sed in his omnibus superamus, propter eum qui dilexit nos (Rom. VIII) . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, inquit, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro (Psal. LXV) . Et ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur, dicens: Imposuisti homines super capita nostra. Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis,", + "candidate_score": 0.630097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_809", + "psc_text": "de quo loquitur. Nam loqui et docere magistrum condecet. ] Illi enim per Prophetam dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam, et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum (Isai. LVIII) . Apposite autem S. Benedictus ait loqui et docere: « Id est ad hoc debet loqui ut doceat, inquit Bernardus Cassinensis: neque enim verba magistri debent esse nisi doctrina, quia qui alios admonet ad taciturnitatem, debet habere sermonem aedificativum, ratione comptum, et suo tempore suaque congruitate prolatum; unde non dixit B. Benedictus tantum: Magistrum loqui condecet, sed loqui et docere, ut sit sua loquela instructio discipuli, et doctrina aedificatio ejus. » Tacere et audire discipulo convenit. ] Hinc Scriptura: Audi, inquit, tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia (Eccli. XXXII) . Plane primus philosophiae nuncupator et creditor Pythagoras accedentes discipulos nihil ante docuit quam tacere; primaque apud eum meditatio futuro sapienti erat linguam", + "candidate_score": 0.628659, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_26", + "bdc_text": "Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_47", + "psc_text": "» De somno surgere. ] Somno hic torpor negligentiae designatur, ut exponit S. Gregorius papa L. V Mor., cap. 22 . Et apertis oculis ad Deificum lumen. ] Lumen Deificum est ipse Salvator Christus, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, quique de seipso dicit: Ego sum lux mundi. Lumen Deificum est ipsa sacra Scriptura, de qua Psaltes regius: Lucerna pedibus meis verbum tuum. Lumen Deificum est superiorum magistrorumque doctrina, nam qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos quasi stellae in perpetuas aeternitates Danielis XII . Denique lumen Deificum est interna Spiritus sancti inspiratio. Apertis ergo oculis ad Deificum lumen, scilicet ad Christum, cujus exempla vitaque viam salutis demonstrant; ad sacram Scripturam, cujus veritas nos docet; ad superiorum monita, quorum nos exhortationes illuminant; ad ipsam S. Spiritus inspirationem, cujus internae illustrationes mentis nostrae tenebras fugant: apertis, inquam, oculis, id est relicta veteri conversatione,", + "candidate_score": 0.628088, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2708", + "psc_text": "instruendos suscepimus, duabus aliis ad Scripturarum divinarum cognitionem opus habent, Hebraea scilicet et Graeca, ut ad exemplaria praecedentia recurratur, si quam dubitationem attulerit Latinorum interpretum infinita varietas. » Et postea (Cap. 16): « In translatis vero signis, si qua forte ignota cogunt haerere lectorem, partim linguarum notitia, partim rerum, investiganda sunt. » Igitur praeter linguarum scientiam ad intelligendas Scripturas ex Augustino necessaria est etiam cognitio rerum: « Rerum enim ignorantia facit obscuras figuratas locutiones, cum ignoramus vel animantium, vel lapidum, vel herbarum naturas, aliarumve rerum, quae plerumque in Scripturis similitudinis alicujus gratia ponuntur. » Addit S. doctor: « Numerorum etiam imperitia 647 multa facit non intelligi, translate ac mystice posita in Scripturis. » Et post pauca: « Non pauca etiam claudit atque obtegit nonnullarum rerum musicarum ignorantia. » Deinde ubi nonnulla dixit de iis quae Christiano fugiendae sunt scientiis, de utilibus et necessariis ad intelligendam Scripturam subjungit hoc modo (Cap.", + "candidate_score": 0.628049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_27_29", + "bdc_text": "Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis . Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2680", + "psc_text": "liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset instituta, tanta meditationis instantia spiritualis scientiae perfectionem conabatur assequi, ut consentiente cum ingenio lectione, duplicato naturae et industriae bono, eruditissima redderetur. Atque ut melius scias quibus potissimum studiis animum informaret, audi Rodulfum ipsius Vitae scriptorem hoc modo prosequentem: Sed et dicta SS. Patrum, et decreta canonum, totiusque ecclesiastici ordinis jura plenitudini perfectionis adjecit. Eo in Parthenone non parvus ancillarum Dei numerus collectus est, quae ad exemplum beatae magistrae, coelestis disciplinae studiis instituebantur, et in tantum doctrina ejus proficiebant, ut plures ex illis postmodum magistrae fierent aliarum, ita ut nulla, aut etiam rara in illis regionibus essent monasteria feminarum quae non", + "candidate_score": 0.626691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2032", + "psc_text": "in refectorio semper usque ad finem mensae, sed ante debet finiri lectio. Si vero fratres in labore sunt, et ibi manent, debet pleniter sicut in refectorio illis legi lectio. Si autem non fuerit generalitas, et non manserint, debet parum legi. Similiter si tantum manserint . . . parum legendum est. Similiter si hospes ante horam in refectorio manducaverit: si autem tales et tanti hospites fuerint, id est duo vel tres, parum legendum est, id est leviter; si autem plures, tantum usque prior innuat lectori finem facere. » Hujus rei aliqua ex parte praxim videre est apud Hariulfum in Chron. Centul. lib. IV, cap. 26, ubi de Gervino abbate piissimo scribit, quod in itinere constitutus (Spicil. tom. IV), « coena apparata, si accubuisset pransurus, lectionis auditione vel divinae legis meditatione implicari studebat. » His accedit quod de decanis villarum provisoribus extra monasterium suis in decaniis comedentibus habet Udalricus (Lib. III, c.", + "candidate_score": 0.625023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_27_29", + "bdc_text": "Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis . Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2679", + "psc_text": "Longius hic foret, nec praesentis est otii per omnia excurrere monasteria. At praeterire non possum ardens in litteris hoc saeculo excolendis Benedictinarum virginum studium: « Quae laus, inquit iterum Mabillonius (Praef. in saec. III, num. 47), etiam Bonifacio auctori tribuenda est. Is quippe in Britannia cum degeret, non tantum viros disciplinis imbuit, verum etiam monachas, quae tantae sapientiae virum, ut scribit Willibaldus, praeceptorem expetierunt. Quo praeceptore paginarum transcurrentes seriem, coelesti instanter scrutinio inhaerebant, et sacramentorum arcana mysteriorumque abdita jugiter meditabantur. In Germaniam ipse profectus, religiosas feminas e Britannia istuc advocavit, ex quibus CUNIHILT et filia ejus BERATHGIT valde eruditae in liberali scientia in Thuringorum regione constituebantur magistrae, ex Othloni lib. I, cap. 25. Praeter eas Lioba Bischofheimensi Parthenoni a Bonifacio praefecta, lectionis studio tanta diligentia incumbebat, ut nisi orationi vacaret, nunquam divina pagina de manibus ejus abscederet. Nam cum ab ipsis infantiae rudimentis grammatica et reliquis liberalium artium studiis esset", + "candidate_score": 0.624884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71_73", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ; certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1454", + "psc_text": "disposui; quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant. » Et alibi ad Joannem abbatem de monte Sina scribens (Lib. XII, ep. 16): « Cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod illic ab Isauro constructum est, deesse; propterea misimus laenas 15, rachanas 30, lectos 15. » Atque ita Joannes de Precis, abbas S. Germani a Pratis, hunc Regulae locum Gallice reddidit: Et doivent prendre tels draps, et telles couvertures comme l' abbé établira. Utraque expositio proba est et probanda; sed rejicienda videtur utraque Hildemari interpretatio, Smaragdi, Bernardi Cassinensis, Nicolai, et cardinalis Turrecrematae: nam S. Benedictus nec domum in qua multi sternuntur lecti singulis monachis concedit; nec singulis singulas domos, in qua unus lectus sternant indulget; sed omnes uno vult dormire in dormitorio. Pro modo conversationis. ] Obscura locutio, quam diversimode reddunt commentatores. Hildemarus pro modo conversationis intelligit: Secundum qualitatem vitae uniuscujusque; quod clarius exponit Bernardus Cassinensis:", + "candidate_score": 0.624091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1453", + "psc_text": "lecti. Sidonius epist. 15, l. 4: Epulum multiplex et capacissima lectisternia para. Acta S. Findani, c. 4: Pro lectisterniis lapides velatos inter fratres pausans occulte corpori supposuit. » Concinit antiqua versio Gallica Regulae S. Benedicti: Les lits soient appareillés comme il appartient à leur conversation; et versio Guidonis: Et aient les couches garnies de ce qu' il faut selon la manière de leur conversation; aliaeque plures expositiones Gallicae. Secunda est quam tradit in secundo comment. Boherius, ubi lectisternia interpretatur lectorum stramenta; quo sensu eam vocem aliquando usurpat S. Gregorius: « Ancillis Dei, quas vos graeca lingua monastrias dicitis, lectisternia emere disposui; quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant. » Et alibi ad Joannem abbatem de monte Sina scribens (Lib. XII, ep. 16): « Cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod illic ab Isauro constructum est, deesse; propterea misimus laenas 15, rachanas 30, lectos 15. »", + "candidate_score": 0.623486, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2717", + "psc_text": "15. In hoc pene solo differunt, quod Lanfrancus, Udalricus, et Consuetudines Floriacenses libros distribuant feria secunda post dominicam primam Quadragesimae, quae consuetudo obtinebat apud Cassinenses tempore Bernardi abbatis; Usus Cistercienses dominica ipsa. Sed Boherius feria quarta Cinerum dandos esse asserit, quod nec improbat Bernardus Cassinensis: aitque nonnullis in monasteriis ita suo tempore observatum fuisse. Porro acceptos libros cum aliis mutare nemini licitum erat, statuente concilio Aquisgranensi (Can. 19), « ut in Quadragesima libris de bibliotheca secundum prioris dispositionem acceptis, alios, nisi prior decreverit expedire, non accipiant. » Ante omnia sane. ] Quod Richardus de S. Angelo explicat antequam 649 libri assignentur. Et tamen Cistercienses (Lib. Usuum Cisterc., cap. 15) statim post praedictorum librorum distributionem fratres in capitulo designant, qui juxta Regulam circumeant monasterium. Deputentur unus aut duo seniores. ] Non tam aetate quam virtute et sapientia. Qui circumeant. ] Unde et in Concordia Dunstani, c. 7, circae dicuntur; in Statutis", + "candidate_score": 0.623043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2715", + "psc_text": "causa probationis, ut cognoscat utrum studiose legerit librum. Si vero ille frater responderit de libro illo, tunc interrogat illum qui liber illi utilis est, et tunc quem postulaverit, dabit illi. Si autem cognoverit abbas illi non esse aptum, tunc dicet illi: Non est tibi liber iste aptus, sed talis aptus est tibi, et tunc non dabit illi quem quaesivit, sed quem cognoverit illi aptum esse. Si autem talis fuerit frater, qui non potuerit rationem de libro ponere secundum interrogationem; tunc si videt ille abbas, quia negligenter legit librum illum, non dabit alium illi, sed ipsum reddit, et tandiu illum habebit postea, donec illum studiose legerit; et dicit illi: Quia non legisti bene, debuisti ante significare, ut tibi dedissemus tempus interrogandi. Si autem cognoverit abbas illum fratrem studiosum in lectione, et tamen non potuit intelligere, dat illi alium librum. Postquam autem ierint omnes fratres de capitulo, tunc inspicit abbas, et requirit", + "candidate_score": 0.620967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1211", + "psc_text": "» inquiunt mss. Consuet. Germaniae. Et lib. Usuum Cisterc. (Cap. 11): « Prima dominica Septuagesimae . . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesimam debere finire praeviderit. » Et infra (Cap. 16): « Librum Jeremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio dividat cantor. » Vide Udal. l. I, c. 1. Finem vero lectionum aut cera apposita, aut ungue codici impresso notabant: « Nullus ad terminum vel ceram apposuit, vel saltem unguibus quantulumcunque signum impressit; sed cuncti omnia quae legenda erant ita sibi nota facere curaverunt, ut quando inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse", + "candidate_score": 0.620638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2716", + "psc_text": "postea, donec illum studiose legerit; et dicit illi: Quia non legisti bene, debuisti ante significare, ut tibi dedissemus tempus interrogandi. Si autem cognoverit abbas illum fratrem studiosum in lectione, et tamen non potuit intelligere, dat illi alium librum. Postquam autem ierint omnes fratres de capitulo, tunc inspicit abbas, et requirit utrum sint inibi omnes libri per brevem. Si forte non invenerit libros totidem, sicuti habet brevem, tunc quaerit diligenter usquequo invenerit. » Eumdem pene ritum offendes apud Udalricum l. I, c. 52, et Lanfrancum in Statutis cap. 1, § 3, in Consuetudinibus Floriacensis monasterii, et in libro Usuum Cisterciensium, cap. 15. In hoc pene solo differunt, quod Lanfrancus, Udalricus, et Consuetudines Floriacenses libros distribuant feria secunda post dominicam primam Quadragesimae, quae consuetudo obtinebat apud Cassinenses tempore Bernardi abbatis; Usus Cistercienses dominica ipsa. Sed Boherius feria quarta Cinerum dandos esse asserit, quod nec improbat Bernardus Cassinensis: aitque nonnullis in monasteriis ita", + "candidate_score": 0.619392, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_121_123", + "bdc_text": "calendas februarii 1540 . Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus . [ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_934", + "psc_text": "Vita S. Adalardi, auctore S. Gerardo, n. 41, ubi omni prorsus admiratione dignum videtur quod de eo ibidem scribitur: « Ipse vero, scilicet S. Adalardus, tantam memoriam filiorum habebat in visceribus paternis, ut non solum mores inspiceret, sed etiam numerum et nomina eorum semper haberet descripta in manibus suis, quatenus non sibi excideret pro quibus rationem redditurus esset Deo, et pro quantis. Ideo maximam gerens curam eorum, nullum ex eis in hebdomada relinquebat inallocutum, ne scilicet inimicus inveniens vacantes, zizania superseminaret cordibus eorum. » Erant vero Corbeiae monachi sub S. Adalardo non minus trecentis, nec amplius quadringentis. Hortatur nos de hac re Scriptura dicens: Revela Domino viam tuam, et spera in eum. ] Hac in Scripturae auctoritate quatuor hujusce confessionis conditiones S. P. Benedictus indicat: 1º Ut sit clara, aperta, absque ulla verborum obscuritate, cum dicit Revela; hoc enim revelari dicitur, quod aperte declaratur. 2º Ut fiat abbati non tanquam", + "candidate_score": 0.61892, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_121_123", + "bdc_text": "calendas februarii 1540 . Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus . [ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", + "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", + "candidate_score": 0.616635, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2629", + "psc_text": "studia multa post se trahunt incommoda, quae certe laboris manuum bono non sunt praeferenda: exinde enim omnis regularis observantiae disciplina pessum iit; quod maxime octavo nonoque saeculo apparuit, quo florere coeperunt apud monachos litterarum exercitationes; nam cum illis saeculis a recta vivendi ratione deflexerint monachi, non immerito in litterarum studium disciplinae regularis ruina refunditur; qua de re conqueruntur Patres concilii Vernensis his verbis (Can. 3, an. 844): In locis sanctis, hoc est monasteriis, alios studio, nonnullos desidia . . . . a sua professione deviare comperimus. Octavo denique, sufficere monachis simplicem sacrae Scripturae, operum sanctorum Patrum ad morum directionem scriptorum, piorumque monachorum historiae lectionem: at vero Ecclesiae traditionem investigare, conciliorum summorumque pontificum decreta discere, ecclesiasticas historias scrutari, de theologicis dogmatibus disputare, quid haec ad viros mundo mortuos? Ita fere argumentantur qui laborem manuum studiis praeferendum esse existimant. Alii econtra asserunt, primo, ordini monastico haud esse essentiale operari manibus, cum nonnulli", + "candidate_score": 0.616515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_121_123", + "bdc_text": "calendas februarii 1540 . Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus . [ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2553", + "psc_text": "quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A calendis autem Octobris usque ad caput Quadragesimae, usque in horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem, vacent lectionibus suis aut psalmis. In Quadragesimae vero diebus, a mane usque ad tertiam 611 plenam, vacent lectionibus suis, et usque ad decimam horam plenam operentur quod eis injungitur. In quibus diebus Quadragesimae, accipiant omnes singulos codices de bibliotheca, quos per ordinem ex integro legant. Qui codices in caput Quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur, unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui", + "candidate_score": 0.615984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_61", + "bdc_text": "Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ?", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2707", + "psc_text": "Ecclesiae praescripto sacerdotio initientur, et praecipuum tam sacerdotum quam monachorum studium, circa sacram Scripturam versari debeat, ad perfectam ejus intelligentiam consequendam, necessarias esse etiam aliarum disciplinarum scientias asserunt, probantque imprimis auctoritate S. Augustini, qui in libris de Doctrina Christiana totus in eo versatur. Supponit enim sanctus doctor duabus ex causis solere non intelligi Scripturas (Lib. II, c. 10), « si aut ignotis, aut ambiguis signis, » id est verbis obteguntur. Deinde, facta distinctione inter signa propria et translata seu metaphorica (Cap. 11): « Contra ignota signa propria, inquit, magnum remedium est linguarum cognitio. Et Latinae quidem linguae homines quos nunc instruendos suscepimus, duabus aliis ad Scripturarum divinarum cognitionem opus habent, Hebraea scilicet et Graeca, ut ad exemplaria praecedentia recurratur, si quam dubitationem attulerit Latinorum interpretum infinita varietas. » Et postea (Cap. 16): « In translatis vero signis, si qua forte ignota cogunt haerere lectorem, partim linguarum notitia, partim rerum, investiganda", + "candidate_score": 0.614856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", + "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", + "candidate_score": 0.614848, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1749", + "psc_text": "officialium specialia statuta commissi sibi officii e loco ante sanctum adytum sito accipiat; ut consideret, et unde officium desumat, et cui polliceatur se illud administraturam. » Istas autem obedientiae suae claves ad zonam appensas deferre solebant, ut colligimus ex Vita S. Maximini abbatis Miciacensis n. 25 (Saec. I Ben., p. 587): « Cum ergo, ut jam praefatum est, sanctus vir a cingulo solutis clavibus januas aperuisset, etc., » Sed de his satis: ad Regulae textum revertor. Ex quibus abbas breve teneat. ] Breve hoc loco « appellatur scriptura memorialis, quam debet abbas habere in chartulario suo, » inquit Bernardus Cassinensis. Hujusce vocis apud veteres variae fuerunt acceptiones, de quibus audiendus est Baronius: « Ea vox, ait (Ad ann. 142, n. 10), penes antiquos diversae reperitur esse significationis: nam apud Optatum Milevitanum brevis dicitur charta illa in qua conscripta essent bona ecclesiastica, quam nos usitatius dicere solemus inventarium: alio nomine idem", + "candidate_score": 0.614342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1750", + "psc_text": "Hujusce vocis apud veteres variae fuerunt acceptiones, de quibus audiendus est Baronius: « Ea vox, ait (Ad ann. 142, n. 10), penes antiquos diversae reperitur esse significationis: nam apud Optatum Milevitanum brevis dicitur charta illa in qua conscripta essent bona ecclesiastica, quam nos usitatius dicere solemus inventarium: alio nomine idem Optatus vocat commemoratorium. Eamdem vocem in eumdem sensum usurpat sanctus Augustinus contra Cresconium, et Gregorius papa. Sed et Cassiodorus pro regiis jussionibus; nam Theodoricus ad Gemellum scribens, ait: Admonitio nostra non deerit, ut instructior reddaris dum infrascriptis brevibus definita susceperit. Verum apud Lampridium eadem vox pro matricula, seu catalogo, in quo nomina scriberentur, accipitur, sicut et in codice Justinianeo et citatis aliis locis superius. » Hactenus Baronius. Breves etiam, seu brevia dicuntur Romanorum pontificum litterae, apostolica auctoritate datae. Praeterea in monasteriis brevis dicebatur charta in qua altaris ministri aliique officiales chori notabantur; quo sensu sumitur in cap. 3 420 Monachorum", + "candidate_score": 0.612771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_51_53", + "bdc_text": "Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1789", + "psc_text": "observ. paupert. Fratr. Minor.): « Superfluum est illud quo sublato reliquum sufficit. Duarum altera superfluit, quando una illarum sufficit; multum superfluit, quando parum satis est: pretiosum abundat, si vile satisfacit. » Quinto, observat Hildemarus sanctum Patrem Benedictum non dixisse omnia necessaria a parentibus, vel ab amicis, sed a Patre monasterii speranda esse. Et certe indignum est abjectis saecularibus curis, relictis 429 saecularibus charis, monachum quasi fastidientem monasticam paupertatem, ad parentum aut amicorum thesauros recurrere; quos pauperibus distribuendo in coelestes thesauros recondere deberet. Nec quidquam liceat habere quod abbas non dederit aut permiserit. ] Quod sic non capiendum, quasi posset abbas fratribus permittere proprium, cum nec summus pontifex id queat, ut supra dicebat Innocentius III. Omniaque omnibus sint communia. ] Utpote quibus « Deus communis est, communis pietatis negotiatio, communis salus, communia certamina, communes labores, communes quoque coronae, » ut loquitur sanctus Basilius (Constitut. monast. cap. 19). Nec quisquam suum esse", + "candidate_score": 0.611795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1454", + "psc_text": "disposui; quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant. » Et alibi ad Joannem abbatem de monte Sina scribens (Lib. XII, ep. 16): « Cognovimus lectos vel lectisternia in Gerontocomio, quod illic ab Isauro constructum est, deesse; propterea misimus laenas 15, rachanas 30, lectos 15. » Atque ita Joannes de Precis, abbas S. Germani a Pratis, hunc Regulae locum Gallice reddidit: Et doivent prendre tels draps, et telles couvertures comme l' abbé établira. Utraque expositio proba est et probanda; sed rejicienda videtur utraque Hildemari interpretatio, Smaragdi, Bernardi Cassinensis, Nicolai, et cardinalis Turrecrematae: nam S. Benedictus nec domum in qua multi sternuntur lecti singulis monachis concedit; nec singulis singulas domos, in qua unus lectus sternant indulget; sed omnes uno vult dormire in dormitorio. Pro modo conversationis. ] Obscura locutio, quam diversimode reddunt commentatores. Hildemarus pro modo conversationis intelligit: Secundum qualitatem vitae uniuscujusque; quod clarius exponit Bernardus Cassinensis:", + "candidate_score": 0.609165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1751", + "psc_text": "quo nomina scriberentur, accipitur, sicut et in codice Justinianeo et citatis aliis locis superius. » Hactenus Baronius. Breves etiam, seu brevia dicuntur Romanorum pontificum litterae, apostolica auctoritate datae. Praeterea in monasteriis brevis dicebatur charta in qua altaris ministri aliique officiales chori notabantur; quo sensu sumitur in cap. 3 420 Monachorum ad Augiam directorum, « ut sint equidem quotidie sex per brevem deputati fratres sacram offerentes oblationem, etc. » Denique brevis dicebatur schedula illa quam ad annuntiandum fratrum defunctorum obitum ad diversa mittebant monasteria, atque ita passim accipitur apud Udalricum, et in antiquis ordinariis ritualibusque mss. Sed hoc loco brevis, sive, ut loquitur S. Benedictus, breve significat chartam bonorum monasterii memorialem, de qua haec declarant Cassinenses (Decl. Cass. in cap. 32): « Quilibet officialis intra mensem a die publicationis suae faciat inventarium de rebus monasterii, quae pertinent ad suum officium. Et praelatus habeat apud se inventarium universale omnium rerum tam mobilium", + "candidate_score": 0.607829, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", + "max_score": 0.679655, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3755", + "psc_text": "Dominus in verbis suis.» Adhuc quaedam promisit et non dedit; sed credatur illi ex his quae dedit. «Fidelis Dominus in verbis suis.» Possemus illi credere tantummodo dicenti: noluit sibi credi dicenti, sed voluit teneri Scripturam suam; quomodo si diceres alicui homini, cum aliquid promitteres, Non mihi credis, ecce scribo tibi. Etenim quia generatio vadit, et generatio venit, et sic transcurrunt ista saecula cedentibus succedentibusque mortalibus; Scriptura Dei manere debuit, et quoddam chirographum Dei, quod omnes transeuntes legerent, et viam promissionis ejus tenerent. Et quanta sunt quae reddidit ex isto chirographo? Dubitant homines credere illi de resurrectione mortuorum et de futuro saeculo, quod solum jam reddendum restat; quando, si faciat rationem cum infidelibus, erubescunt infideles? Si dicat tibi Deus: Chirographum meum tenes; judicium promisi, diremptionem bonorum et malorum, regnum sempiternum fidelibus, et non vis credere? Ibi in chirographo meo lege omnia quae promisi, deduc mecum rationem: certe vel computando quae reddidi,", + "candidate_score": 0.679655, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_82_84", + "bdc_text": "in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ; in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt . Dem Gefängnis der Inquisition in Rom konnte er 1559 entfliehen , doch verbrachte er nach seiner Rückkehr nach Paris die letzten Lebensjahre in Klosterhaft. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3228", + "psc_text": "vos, quod omnis eruditus in sancta Ecclesia nosse debet unde cives simus, et ubi peregrinemur, et peregrinationis nostrae causam esse peccatum, reversionis autem munus remissionem peccatorum et justificationem gratiae Dei. Duas civitates permixtas sibi interim corpore, et corde separatas, currere per ista volumina saeculorum usque in finem, audistis et nostis; unam cui finis est pax aeterna, et vocatur Jerusalem; alteram cui gaudium est pax temporalis, et vocatur Babylonia. Interpretationes etiam nominum, si non fallor, tenetis: Jerusalem interpretari, Visionem pacis; Babyloniam, Confusionem. Jerusalem in Babylonia captiva tenebatur non tota; cives enim ejus et Angeli sunt. Sed quod attinet ad homines praedestinatos in gloriam Dei, futuros per adoptionem cohaeredes Christi, quos de ipsa captivitate redemit sanguine suo: particulam ergo istam civitatis Jerusalem captivam teneri in Babylonia pro peccato, incipere autem inde exire prius corde per confessionem iniquitatis et charitatem justitiae, deinde postea in fine saeculi etiam corpore separandam, commendavimus in eo psalmo,", + "candidate_score": 0.665771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_31_33", + "bdc_text": "Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior . Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_488", + "psc_text": "4.] Quoniam mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesterna, quae praeteriit.» Ideo debemus ad refugium tuum, ubi sine ulla mutabilitate tu es, ab liis praetereuntibus labentibusque converti; quoniam quantumlibet huic vitae longum tempus optetur, «mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesternus est, qui praeteriit;» non saltem tanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti (Philipp. III, 13) , quae appetitio est aeternorum. Ne putarent autem aliqui mille annos sic computari apud Deum pro uno die, quasi tam longos dies Deus habeat, cum hoc ad contemnendam temporis longitudinem dictum sit: ideo addidit, «Et sicut vigilia in nocte;» cum vigiliae spatium non habeat amplius quam tres horas. Et tamen ausi sunt homines praesumere scientiam temporum; quod scire cupientibus discipulis", + "candidate_score": 0.663537, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1796", + "psc_text": "Juda, sic in isto populo intelligendum est; qui repulso a se Christo factus est subditus diabolo, cujus persuasiones in omnibus pravis et terrenis cupiditatibus praeposuit aeternae saluti. «Cum judicatur, exeat condemnatus:» quia in nequitia et in infidelitate persistens thezaurizat sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera ejus (Rom. II, 5, 6) . «Et oratio ejus fiat in» «peccatum;» quia non fit per mediatorem Dei et homiminum, hominem Jesum Christum (I Tim. II, 5) , et sacerdotem in aeternum secundum ordinem Melchisedec (Psal. CIX, 4) . «Fiant dies ejus pauci.» Secundum regnum accipiendum est, quia non diu postea perseveravit regnum Judaeorum. «Et episcopatum ejus accipiat alter.» Ipsum Dominum Christum non incongruenter intelligi existimo episcopatum populi Judaerum, quia de tribu Juda factus est secundum carnem: et Apostolus ait, «Dico enim Christum ministrum fuisse circumvisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum» (Rom. XV, 8)", + "candidate_score": 0.663254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3756", + "psc_text": "saeculo, quod solum jam reddendum restat; quando, si faciat rationem cum infidelibus, erubescunt infideles? Si dicat tibi Deus: Chirographum meum tenes; judicium promisi, diremptionem bonorum et malorum, regnum sempiternum fidelibus, et non vis credere? Ibi in chirographo meo lege omnia quae promisi, deduc mecum rationem: certe vel computando quae reddidi, potes me credere redditurum esse quod debeo. In ipso chirographo habes promissum unicum Filium, cui non peperci, sed pro vobis omnibus tradidi eum (Rom. VIII, 32) : jam computa in redditis. Lege chirographum; promisi ibi pignus Spiritus sancti me daturum per Filium meum: computa redditum (Act. I, 8; et II, 2-4) . Promisi ibi sanguinem et coronas martyrum gloriosissimorum: computa redditum; admoneat te Massa redditi debiti mei. Sed et haec gloria Martyrum ut redderetur, tibi promissa in chirographo, ubi scriptum est, «Propter te mortificamur tota die» (Psal. XLIII, 22) ; ut hoc redderetur, «Fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania;", + "candidate_score": 0.661638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_57_59", + "bdc_text": "Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ; quod tamen quam inconsulto dicatur , non ignoras . Multum quidem est , quod et ipse fateor ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2069", + "psc_text": "solvendum debitum vehementer urgerent, diu petentibus jubentibusque non cessi; quia quotiescumque inde cogitare tentavi, semper vires nostrae intentionis excessit. Quanto enim videtur apertior, tanto mihi profundior videri solet; ita ut etiam quam sit profundus, demonstrare non possem. Aliorum quippe, qui difficile intelliguntur, etiamsi in obscuritate sensus latet, ipsa tamen apparet obscuritas: hujus autem nec ipsa; quoniam talem praebet superficiem, ut lectorem atque auditorem, non expositorem necessarium habere credatur. Et nunc quod tandem ad pertractationem ejus accedo, quid in eo possim, prorsus ignoro: spero tamen, ut aliquid possim, adfuturum atque adjuturum Deum. Sic enim fecit in omnibus quaecumque sufficienter, cum prius mihi ad intelligendum vel explicandum difficilia ac pene impossibilia viderentur, exposui. Statui autem per sermones id agere, qui proferantur in populis, quas Graeci ὁμιλίας vocant. Hoc enim justius esse arbitror, ut conventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium:", + "candidate_score": 0.660645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1608", + "psc_text": "dicens, «Antequam Abraham fieret,» «ego sum.» Quomodo autem hunc illi ignorarent, aut in eum non crederent; cum propterea prophetae dicerentur quia licet occultius, tamen Dominum praenuntiabant? Unde aperte ipse dicit: «Abraham concupivit videre diem meum, et vidit, et gavisus est» (Joan. VIII, 58, 56) . Non enim quisquam praeter istam fidem quae est in Christo Jesu, sive ante ejus incarnationem, sive postea, reconciliatus est Deo; cum sit ab Apostolo veracissime definitum: «Unus enim Deus, et unus mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus» (I Tim. II, 5) . 11. [«vers.» 16.] Deinde jam narrare incipit quomodo factum sit ut transirent de gente in gentem, et de regno in populum alterum. «Et vocavit,» inquit, «famem super terram; omne firmamentum panis contrivit. Misit ante eos virum; in servum venundatus est Joseph.» Per hoc factum est ut transirent de gente in gentem, de regno in populum alterum. Sed non sunt negligenter praetereundae Scripturarum", + "candidate_score": 0.658614, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72_74", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ; certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet . Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3389", + "psc_text": "Non timeant, ament imperfectionem, et ibi remaneant ubi inventi sunt. Tantum proficiant, quantum in ipsis est. Quotidie addant, quotidie accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in uno corpore, et in his membris compaginati possint mereri de se dictam esse vocem istam, «Imperfectum meum viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur.» 22. «Per diem errabunt, et nemo in eis.» Dies hic adhuc erat Dominus noster Jesus Christus: unde dicebat, «Ambulate, dum diem habetis» (Joan. XII, 35) . Sed «per diem errabunt» imperfecti ipsius. Putaverunt et ipsi Dominum nostrum Jesum Christum tantummodo hominem esse; non habere in se occultam divinitatem, non esse occulte Deum, sed hoc solum esse quod videbatur: hoc et ipsi putaverunt. Nam et ipse Petrus (de illo enim potissimum loquimur, in quo nobis etiam non desperatae infirmitatis exemplum propositum est): dixerat Domino idem Petrus, cum interrogasset quid illum dicerent homines: «Tu es Christus Filius Dei", + "candidate_score": 0.656702, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_113_115", + "bdc_text": "hic enim brevi ad vos venturus est . Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur . Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3485", + "psc_text": "minimis meis fecistis, mihi fecistis;» sic et hic dicamus Christo intus, in interiore homine nostro, qui ibi per fidem habitare dignatur (Ephes. III, 17) . Non enim absens est a nobis, et non est cui dicamus, cum ipse dicat: «Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi» (Matth. XXVIII, 20) . Dicamus ergo illi et nos, quoniam vocem ejus in hoc psalmo accepimus: ejus enim vox est, quod nemo negat, «Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum.» Dic ergo consequenter: «Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium continentiae circum labia mea; ut non declines cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis.» Quare sic oras, Domine? quae peccata tua excusaturus es? Respondet, Cum unum ex membris meis sic orat, ego sic oro: sicut ibi respondit, «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis.» 8. Cum autem non declinatum fuerit cor tuum, o membrum Christi, cum cor tuum non fuerit declinatum", + "candidate_score": 0.654069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78_80", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1796", + "psc_text": "Juda, sic in isto populo intelligendum est; qui repulso a se Christo factus est subditus diabolo, cujus persuasiones in omnibus pravis et terrenis cupiditatibus praeposuit aeternae saluti. «Cum judicatur, exeat condemnatus:» quia in nequitia et in infidelitate persistens thezaurizat sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera ejus (Rom. II, 5, 6) . «Et oratio ejus fiat in» «peccatum;» quia non fit per mediatorem Dei et homiminum, hominem Jesum Christum (I Tim. II, 5) , et sacerdotem in aeternum secundum ordinem Melchisedec (Psal. CIX, 4) . «Fiant dies ejus pauci.» Secundum regnum accipiendum est, quia non diu postea perseveravit regnum Judaeorum. «Et episcopatum ejus accipiat alter.» Ipsum Dominum Christum non incongruenter intelligi existimo episcopatum populi Judaerum, quia de tribu Juda factus est secundum carnem: et Apostolus ait, «Dico enim Christum ministrum fuisse circumvisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum» (Rom. XV, 8)", + "candidate_score": 0.650216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_104_106", + "bdc_text": "Mitto hic , quę nuper in solis ecclipsim lusimus Gwalthers Gedicht vom 21 . Januar 1540 mit dem Titel \"In eclipsim solis anno 1540 \" ( Zürich ZB , Ms A 11 , Nr. 194 ) bezieht sich auf die Finsternis vom 7 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_710", + "psc_text": "dies intelligitur a die dominico. Attendat itaque Charitas vestra quid sibi velit iste titulus: hic grande mysterium, et revera occultum. Nam pleraque ipsius Psalmi manifeste sonant, et manifeste movent, et cito intelliguntur; hic autem titulus, quod fatendum est, habet non parum obscuritatis: sed aderit Dominus, serenabit nubilum, et videbitis Psalmum, et ex fronte Psalmi cognoscetis eum. In fronte enim habet psalmus iste, «Psalmus ipsi David, quarta sabbatorum.» In limine est titulus, in postibus fixus est. Volunt homines titulum cognoscere, et sic domum intrare. Recolamus ergo Scripturam sanctam in Genesi, primo die quid sit factum; invenimus lucem: secundo die quid sit factum; invenimus firmamentum, quod appellavit Deus coelum: tertio die quid sit factum; invenimus speciem terrae et maris, et segregationem, ut omnis congregatio aquarum vocaretur mare, te arida vocaretur terra. Quarto die, luminaria fecit Deus in coelo (Gen. I, 3-19) ; solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis", + "candidate_score": 0.645056, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32_34", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit . Quare non dubito , quin meum non improbaturi sitis consilium .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_488", + "psc_text": "4.] Quoniam mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesterna, quae praeteriit.» Ideo debemus ad refugium tuum, ubi sine ulla mutabilitate tu es, ab liis praetereuntibus labentibusque converti; quoniam quantumlibet huic vitae longum tempus optetur, «mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesternus est, qui praeteriit;» non saltem tanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti (Philipp. III, 13) , quae appetitio est aeternorum. Ne putarent autem aliqui mille annos sic computari apud Deum pro uno die, quasi tam longos dies Deus habeat, cum hoc ad contemnendam temporis longitudinem dictum sit: ideo addidit, «Et sicut vigilia in nocte;» cum vigiliae spatium non habeat amplius quam tres horas. Et tamen ausi sunt homines praesumere scientiam temporum; quod scire cupientibus discipulis", + "candidate_score": 0.644129, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_45_47", + "bdc_text": "Facile enim alios invenire dabitur , quibuscum Lutetiam tuto adire liceat . Secundum vero , quod peto , stipendium est amplius ; hoc enim , quod nunc solvitur , quam minime huic rei sufficiens sit , ipse iudicare poteris , pręsertim cum non concedatis ( quantum ex literis tuis intellexi ) , ut alienis operam meam condicamVgl .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2069", + "psc_text": "solvendum debitum vehementer urgerent, diu petentibus jubentibusque non cessi; quia quotiescumque inde cogitare tentavi, semper vires nostrae intentionis excessit. Quanto enim videtur apertior, tanto mihi profundior videri solet; ita ut etiam quam sit profundus, demonstrare non possem. Aliorum quippe, qui difficile intelliguntur, etiamsi in obscuritate sensus latet, ipsa tamen apparet obscuritas: hujus autem nec ipsa; quoniam talem praebet superficiem, ut lectorem atque auditorem, non expositorem necessarium habere credatur. Et nunc quod tandem ad pertractationem ejus accedo, quid in eo possim, prorsus ignoro: spero tamen, ut aliquid possim, adfuturum atque adjuturum Deum. Sic enim fecit in omnibus quaecumque sufficienter, cum prius mihi ad intelligendum vel explicandum difficilia ac pene impossibilia viderentur, exposui. Statui autem per sermones id agere, qui proferantur in populis, quas Graeci ὁμιλίας vocant. Hoc enim justius esse arbitror, ut conventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium:", + "candidate_score": 0.644111, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_63_65", + "bdc_text": "Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat . Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3937", + "psc_text": "Cum eunt corde, cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae conscientiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne forte non sufficiat nobis,» magna consideratione humilitatis dictum est. Oleum enim quod gestamus in conscientia, judicium est nostrum de nobis ipsis, quales simus; et difficile est ut de se quisque perfecte judicet. Fratres mei, quantumlibet homo proficiat, quantumlibet se ad anteriora extendat, et praeterita obliviscatur (Philipp. III, 13) ; si jam dicit sibi, Bene est: procedit regula de thesauris Dei, examinat ad liquidum; et quis gloriabitur castum se habere cor? et quis gloriabitur mundum se esse a peccato (Prov. XX, 9) ? Sed quid dixit Scriptura? «Judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam» (Jacobi", + "candidate_score": 0.643339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114_116", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur . Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner . noster et eius uxorBarbara Singysen. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3964", + "psc_text": "Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicis, an Deus per Moysen? Ecce per Moysen Ecclesiam teneo: dictum est a Moyse, «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Tu dicis, an Spiritus Dei per Prophetas? Ecce per Prophetas Ecclesiam teneo: dictum est per Prophetam, «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Ecce jam teneo testimonium Legis et testimonium Prophetarum; audiamus et eum qui surrexit a mortuis. Ostendit se sponsum, tenemus eum. Confirmavit demonstrando, exhibendo testimonia. Hoc enim Moyses, hoc Prophetae, «quia oportebat pati Christum, et resurgere tertia die.» Jam ergo quia tenemus ambo sponsum ex ipsis verbis, et puto quia jam incipis mecum credere et his verbis Moysi, et Prophetis; credamus et ei qui resurrexit a mortuis. Sequatur, et dicat. O", + "candidate_score": 0.639853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_488", + "psc_text": "4.] Quoniam mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesterna, quae praeteriit.» Ideo debemus ad refugium tuum, ubi sine ulla mutabilitate tu es, ab liis praetereuntibus labentibusque converti; quoniam quantumlibet huic vitae longum tempus optetur, «mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesternus est, qui praeteriit;» non saltem tanquam dies crastinus, qui venturus est: ita omnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti (Philipp. III, 13) , quae appetitio est aeternorum. Ne putarent autem aliqui mille annos sic computari apud Deum pro uno die, quasi tam longos dies Deus habeat, cum hoc ad contemnendam temporis longitudinem dictum sit: ideo addidit, «Et sicut vigilia in nocte;» cum vigiliae spatium non habeat amplius quam tres horas. Et tamen ausi sunt homines praesumere scientiam temporum; quod scire cupientibus discipulis", + "candidate_score": 0.633691, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_19_21", + "bdc_text": "Valemus hic omnes ; utinam et vos simili valetudine fruamini . Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3065", + "psc_text": "Modo ergo tanquam patres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, intellige et de ipsis dictum. «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo eos;» ut iste sit sensus: «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id est, si custodierint; ut hic subdistinguas, et deinde inferas, «sedebunt in aeternum super sedem tuam,» id est, et filii tui et filii eorum, sed omnes si custodierint. Quid ergo si non custodierint? periit promissio Dei? Non: sed ideo dictum est, et ideo promissum est, quia praevidit Deus; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod", + "candidate_score": 0.633671, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3971", + "psc_text": "Crescant zizania, decrescat frumentum; utrumque crevit. Quare non apparet modo Spiritus sanctus in linguis omnibus? Imo vero apparet in linguis omnibus: tunc enim nondum erat Ecclesia per terrarum orbem diffusa, ut membra Christi in omnibus gentibus loquerentur. Tunc implebatur in uno, quod praenuntiabatur in omnibus. Jam totum corpus Christi loquitur omnium linguis: et quibus nondum loquitur, loquetur. Crescet enim Ecclesia, donec occupet omnes linguas. Quod vos deseruistis, quousque crevit! Tenete nobiscum quousque accessit, ut nobiscum perveniatis ad quae nondum accessit. Loquor omnium linguis, audeo tibi dicere. In corpore Christi sum, in Ecclesia Christi sum: si corpus Christi jam omnium linguis loquitur, et ego in omnibus linguis sum; mea est graeca, mea est syra, mea est hebraea, mea est omnium gentium, quia in unitate sum omnium gentium. 20. Ergo, fratres, coepit Ecclesia ab Jerusalem; iit per omnes gentes: quid evidentius hoc testimonio Legis, Prophetarum, ipsius Domini? Apostolorum ubique personant voces, reddentes", + "candidate_score": 0.632903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_17_19", + "bdc_text": "sic , ut petiisti , mitto . Quod alias res attinet , bene se habent omnia . Valemus hic omnes ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3771", + "psc_text": "hoc utique ad voluntatem: nam utique sanus esse vult, etiam qui uri non vult. «Prope est» ergo «Dominus omnibus invocantibus eum.» Sed quibus «omnibus? Omnibus qui invocant eum in veritate.» Tales omnes confirmat decidentes «qui invocant eum in veritate.» 23. [«vers. 19.] Voluntatem timentium se faciet.» Faciet, faciet: etsi non faciat ad horam, faciet tamen. Certe, si ideo times Deum, ut tu facias ipsius voluntatem, ecce et ipse quodammodo ministrat tibi, facit voluntatem tuam. «Et preces eorum exaudiet, et salvos faciet eos.» Vides ad hoc exaudire medicum, ut salvos faciat. Quando hoc? Audi Apostolum dicentem: «Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: si autem quod non videmus speramus,» «per patientiam exspectamus» (Rom. VIII, 24, 25) : salutem scilicet, quam dicit Petrus «paratam revelari in tempore novissimo» (I Petr. I, 5) . 24. [«vers. 20.] Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet.» Videtis quia", + "candidate_score": 0.631837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_19_21", + "bdc_text": "Valemus hic omnes ; utinam et vos simili valetudine fruamini . Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_797", + "psc_text": "Nondum dicitur tibi quantus futurus sit labor iste, vel quantum laboris de te exigatur: illud tibi dicit Deus, Ego ostendo quanta sit illa requies; tu judica quanto labore emenda sit. Dicat ergo Deus quanta futura sit ipsa requies. «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te.» (Psal. LXXXIII, 5) . Haec est requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. Semper laborans quando perventurus eras ad illud quod digne quidem potest emi sempiterno labore, quia sempiterna requies est? Aequa pretium: aeterno certe labore digna est", + "candidate_score": 0.631833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_19_21", + "bdc_text": "Valemus hic omnes ; utinam et vos simili valetudine fruamini . Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2853", + "psc_text": "meruit, quae promisit timentibus se; insuper et illi acceperunt, qui eum non solum non timuerunt, sed etiam blasphemaverunt. Videte enim quid dicat: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus. Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit.» Adhuc possumus hic, et quamvis animales, beatitudinem futuri saeculi cogitare; sed videte quid sequitur: «Uxor tua sicut vinea fertilis, in lateribus domus tuae. Filii tui sicut novellatio olivarum, in circuitu mensae tuae. Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Quomodo? Ut sit uxor ejus tanquam vinea fertilis in lateribus domus ejus, et filii ejus circumdent mensam ejus, tanquam olivarum novellatio. Ergo perdiderunt mercedem suam, qui propter Deum etiam uxores ducere noluerunt? Sed ait qui noluit ducere uxorem: Aliter me benedicet Deus. Imo vero, aut sic te benedicet, aut non te benedicet: aperte dicta sententia est, «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» 2. Quid ergo sibi hoc vult,", + "candidate_score": 0.631366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114_116", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur . Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner . noster et eius uxorBarbara Singysen. .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2584", + "psc_text": "et consuetudine corporali infirmior; sed quid ad tanta munimenta? quid ad illum sponsum mittentem sinistram sub caput, et dextera sua complectentem? Quando sic munitam percuteret inimicus? Et tamen percussit, sed in corpus. Quid autem dicit Psalmus? «Custodiat animam tuam Dominus.» Anima non cessit, corpus percussum est. Et corpus ad tempus percussum est: nam in fine resurrecturum est. Quia et ipse qui dignatus est esse caput Ecclesiae, praebuit corpus suum ad tempus percutiendum: sed carnem suam ille triduo resuscitavit; carnem nostram in fine resuscitaturus est. Ideo suscitatum est caput, quod attenderet corpus, ut non deficeret. «Custodiat animam tuam Dominus.» Ipsa non cedat, ipsa non frangatur scandalis; in persecutionibus, in tribulationibus, ipsa non cedat deficiendo: sicut Dominus dicit, «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere: sed eum timete, qui habet potestatem corpus et animam occidere in gehenna ignis» (Matth. X, 28) . Hanc ergo animam tuam custodiat Dominus,", + "candidate_score": 0.629583, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et pacem a domino . LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ; vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2629", + "psc_text": "Jerusalem. Quae est pax Jerusalem? Ut opera misericordiae corporalia jungantur operibus praedicationis spiritualibus, et fiat pax dando et accipiendo. Ait enim Apostolus, qui rationem dati et accepti dixit esse istas eleemosynas (Philipp. IV, 15) ; ait ergo, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» (I Cor. IX, 11) ? Et de ipsa re ait alio loco, «Qui multum, non abundavit; et qui modicum, non defuit illi.» Quare. «Qui multum, non abundavit?» Quia quod plus habebat, dedit indigenti. Et quid est, «Qui modicum, non defuit illi?» Quia accepit ab illo qui abundavit, «ut fiat,» inquit, «aequalitas» (II Cor. VIII, 15, 14) . Ipsa est pax de qua dicitur, «Fiat pax in virtute tua.» 10. [«vers.» 6.] Namque cum dixisset, «Quoniam ibi sederunt sedes in judicium, sedes super domum David,» id est, super familiam Christi, cui dederunt in tempore cibaria; statim tanquam ipsis sedibus ait, «Interrogate quae ad", + "candidate_score": 0.62872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_907", + "psc_text": "tunc carpebant ipsi sancti Prophetae, cum ea videbant in spiritu, non jam impleta, sed adhuc futura. Erat eis magna delectatio: sed tamen et ipsi pro charitate qua in nos accensi erant, quos nondum videbant, et spiritu parturiebant; volebant, si fieri posset, in hoc tempore nobiscum vivere, et videre impleta quae in spiritu prophetabant. Inde Dominus discipulis suis, jam ista videre incipientibus, ait: «Multi justi et prophetae voluerunt videre quae videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt» (Matth. XIII, 17) . Quamvis enim viderent ista in spiritu, tamen futura illis quodam modo formabantur: Apostolis autem jam praesentia reddebantur. Unde ille Simeon, justus quidam senex, multum exsultavit videns infantem Jesum, et agnoscens in parvo magnum, et in exigua carne cognoscens coeli et terrae Creatorem. Multum ergo exsultavit, quia responsum acceperat non se exiturum esse de hac vita, priusquam videret salutare Dei. Agnovit ergo illum, jucundatus est, exsultavit gaudio;", + "candidate_score": 0.625749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2106", + "psc_text": "abutitur, ut nimis pro eo quod est valde, et positum inveniamus in Litteris sacris, et ponamus in sermonibus nostris. Nam et hic, «Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis,» nonnisi Valde intelligimus, si recte intelligimus: et, Nimis te diligo, si alicui charissimo dicimus, non utique plus quam oportet, sed valde nos diligere intelligi volumus. Denique illa graeca sententia non habet hoc verbum, quod hic legitur: ibi enim est ἄγαν, quod est nimis; hic est autem σφόδρα, quod est Valde. Sed aliquando, ut diximus, Nimis pro eo quod est Valde et dictum invenimus, et dicimus: unde nonnulli etiam latini codices non habent, «Tu praecepisti mandata tua custodiri nimis:» sed, «valde.» Valde itaque praecepit hoc Deus, et valde oportet Dei custodiri mandata. 2. [«vers.» 5.] Sed humilis pietas vel pia humilitas, et fides non immemor gratiae, quid adjungat attendite: «Utinam,» inquit, «dirigantur viae meae ad custodiendas justificationes tuas.» Praecepisti quidem tu, sed utinam", + "candidate_score": 0.624104, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1230", + "psc_text": "aeternos, Quare ergo de exiguitate dierum requisisti? Quare? Vis audire? «In generatione generationum anni tui.» Ideo ego de diebus exiguis quaesivi, quia licet usque in finem saeculi durent mecum isti dies, exigui sunt in comparatione dierum tuorum: «Anni» enim «tui in generatione generationum.» Quare non ait, Anni tui in saecula saeculorum; sic enim magis solet aeternitas significari in sanctis Scripturis: sed ait, «In generatione generationum anni tui?» sed qui «anni tui?» Qui, nisi qui non veniunt et transeunt? qui, nisi qui non ideo veniunt, ut non sint? Omnis enim dies in hoc tempore ideo venit, ut non sit; omnis hora, omnis mensis, omnis annus: nihil horum stat; antequam veniat, erit; cum venerit, non erit. Illi ergo anni tui aeterni, anni tui qui non mutantur, «in generatione generationum» erunt. Est quaedam generatio generationum; in illa erunt anni tui. Quae est ista? Est quaedam, et si bene agnoscamus, in illa erimus, et", + "candidate_score": 0.622669, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2483", + "psc_text": "Si avertisses a me faciem tuam, fierem conturbatus, nec tua mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe et adjuvante conspectu, voluit intelligi Deum videre vias suas; sicut oravit qui dixit, «Ne avertas faciem tuam a me» (Psal. XXVI, 9) . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 17) . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum (Psal. I, 6) , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» (Exod. XXXIII, 17) . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non diceret ideo se custodisse mandata et testimonia ejus, quia omnes viae suae sunt in conspectu Domini. Novit enim audire, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis", + "candidate_score": 0.622512, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_22", + "bdc_text": "Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1135", + "psc_text": "est cui displicuit quia mulier peccatrix, quae erat in civitate famosa, accessit ad pedes Domini; et ait in corde suo (quia talis erat munditia Pharisaeorum, ut nemo eos iniquus tangeret; si quis illos immundus vel modice tetigisset, exhorrebant, ne quasi immundos eos faceret tactus immundus. At ubi peccatrix illa, quae erat in civitate famosa, accessit flere ad pedes Domini, ille cum videret eam, dixit in corde suo): «Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Unde sciebat quia Christus nescivit, nisi inde suspicatus est eum nescisse, quia non a se repulit? Quia si ipse esset, repelleret a se. Dominus autem non solum mulierem illam peccatricem noverat, sed et illius superbi vulnera medicus insanabilia videbat. Ait enim cum audisset cogitantem, ut ostenderet illum superbum: «Simon, habeo aliquid tibi dicere: Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alius quingentos; cum non haberent unde redderent, dimisit ambobus:", + "candidate_score": 0.621697, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_94", + "bdc_text": "François Secret , Notes sur Guillaume Postel , in :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3346", + "psc_text": "petrae, et transibo, et ponam super te manum meam; cum autem transiero, posterriora mea videbis» (Exod XXXIII, 9-23). Et ex his verbis natum est alterum aenigma, id est obscura quaedam figura rerum. «Cum transiero, posteriora mea videbis,» dicit Deus; quasi ex alia parte habeat faciem, ex alia dorsum. Absit a nobis tale aliquid de illa Majestate sentire. Nam qui hoc sentit de Deo, quid ei prodest quod templa clausa sunt? Idolum in corde suo fabricat. Sunt ergo in illis verbis magna mysteria. Loquebatur Dominus, ut dixi, per creaturam, quomodo vellet famulo suo. Intellecta est illic persona ipsius Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi. Qui quidem secundum formam Dei, qua aequalis est Patri, similiter oculis humanis invisibilis est, sicut et Pater. Si enim sapientia humana videri oculis non potest, Virtus et Sapientia Dei videri oculis carneis potest? Sed quia erat Dominus opportuno tempore carnem suscepturus, ut oculis etiam carneis propter salubritatem", + "candidate_score": 0.620582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_115_117", + "bdc_text": "Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner . noster et eius uxorBarbara Singysen. . Salutabis et tu nomine meo quam familiarissime uxorem et matremVgl .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3964", + "psc_text": "Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicis, an Deus per Moysen? Ecce per Moysen Ecclesiam teneo: dictum est a Moyse, «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Tu dicis, an Spiritus Dei per Prophetas? Ecce per Prophetas Ecclesiam teneo: dictum est per Prophetam, «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Ecce jam teneo testimonium Legis et testimonium Prophetarum; audiamus et eum qui surrexit a mortuis. Ostendit se sponsum, tenemus eum. Confirmavit demonstrando, exhibendo testimonia. Hoc enim Moyses, hoc Prophetae, «quia oportebat pati Christum, et resurgere tertia die.» Jam ergo quia tenemus ambo sponsum ex ipsis verbis, et puto quia jam incipis mecum credere et his verbis Moysi, et Prophetis; credamus et ei qui resurrexit a mortuis. Sequatur, et dicat. O", + "candidate_score": 0.615841, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_21", + "bdc_text": "Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3065", + "psc_text": "Modo ergo tanquam patres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, intellige et de ipsis dictum. «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo eos;» ut iste sit sensus: «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id est, si custodierint; ut hic subdistinguas, et deinde inferas, «sedebunt in aeternum super sedem tuam,» id est, et filii tui et filii eorum, sed omnes si custodierint. Quid ergo si non custodierint? periit promissio Dei? Non: sed ideo dictum est, et ideo promissum est, quia praevidit Deus; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod", + "candidate_score": 0.613978, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_21", + "bdc_text": "Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1927", + "psc_text": "Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo (I Cor. IV, 4 et 5) . Viderit ergo ille quantum quisque proficiat in mandatis ejus: tamen volet nimis qui pacem illius coaedificationis adamaverit; nec jam desperare debet, quoniam «in mandatis ejus volet nimis,» et pax in terra hominibus bonae voluntatis (Luc. II, 14) . 3. [«vers.» 2, 3.] Inde, «Potens in terra erit semen ejus.» Semen futurae messis, opera esse misericordiae Apostolus testis est, qui dicit, «Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus» (Galat. VI, 9) : et iterum, «Hoc autem,» inquit, «qui parce seminat, parce et metet» (II Cor. IX, 6) . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zacchaeus emat dimidio rerum suarum (Luc. XIX, 8) , sed et vidua duobus minutis (Marc. XII, 42) , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem", + "candidate_score": 0.61367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_51_53", + "bdc_text": "Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_220", + "psc_text": "mundi non superbe sapere» (I Tim. VI, 17) . Qui enim non superbe sapiunt, in Deo pauperes sunt; et pauperibus atque inopibus et egenis inclinat aurem suam. Norunt enim spem suam non esse in auro et argento, neque in illis rebus quibus ad tempus circumfluere videntur. Sufficit ut divitiae non illos perdant; ut non obsint sat est: nam prodesse nihil possunt. Plane prodest opus misericordiae et in divite et in paupere: in divite ex voluntate et opere, in paupere ex sola voluntate. Cum ergo talis est contemnens in se quidquid est unde superbia solet inflari, pauper Dei est: inclinat illi aurem suam, novit enim contribulatum cor ejus. Certe, fratres, ille pauper ante januam divitis ulcerosus qui jacebat, ab Angelis ablatus est in sinum Abrahae, sic legimus, sic credimus: dives autem ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, ablatus est ad inferos ad tormenta (Luc. XVI, 19-24) .", + "candidate_score": 0.609759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2633", + "psc_text": "pauperibus (Luc. XIX, 8) . Quare hoc? Ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabitur? Tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. 11. Illi ergo interrogant; vos cogitate quid estis. Jam ecce dictum est nobis, «In domum Domini ibimus.» Jucundati sumus certe in his qui dixerunt nobis, «In domum Domini ibimus.» Videte ergo si imus. Non enim pedibus imus, sed affectibus. Videte si imus; interroget se unusquisque vestrum qualis est erga pauperem sanctum, erga indigentem fratrem, qualis est erga indigentem mendicum: videat si viscera ejus non sunt angusta. Quia interrogare te habent sedes quae sedebunt in judicium, et debent invenire quae sunt ad pacem Jerusalem. Et quomodo interrogant? Tanquam sedes Dei. Deus interrogat. Si Deum latet aliquid, et illas sedes aliquid interrogantes fugere potest. «Interrogate quae sunt ad pacem Jerusalem.» Sed quae sunt ad pacem Jerusalem? «Et abundantia,» inquit, «his qui diligunt te.» Ad", + "candidate_score": 0.601609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_86_88", + "bdc_text": "Thèse présentée à la Faculté des Lettres de Paris , traduite du latin et mise à jour par François Secret , Milano 1987 . -Itinéraires 4 ; William J. Bouwsma , in :", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3348", + "psc_text": "Jesus de hoc mundo ad Patrem» (Joan. XIII, 1) ? Nam ipsum transitum significat Pascha. Quod enim hebraico verbo dicitur Pascha, latine Transitus interpretatur. Quid est, «Faciem meam non videbis,» sed «posteriora mea videbis?» Cujus personam gerebat ille Moyses, quando ei dictum est, «Faciem meam non videbis,» sed «posteriora mea videbis,» et hoc «cum transiero:» ut autem non videas faciem meam, «ponam super te manum meam?» Faciem suam dixit, prima sua? et quodam modo posteriora sua, transitum de hoc mundo passionis suae. Apparuit Judaeis; non eum cognoverunt. Eorum personam gerebat Moyses, quando ei dicebatur, «Faciem meam non potes videre.» Unde autem non viderunt Deum in carne positum. Quia gravata erat super eos manus Domini. De illis enim dixerat Isaias, «Incrassa cor populi hujus, et oculos ejus grava» (Isai. VI, 10) : et eorum vox est in alio psalmo, «Quoniam gravata est super me manus tua» (Psal. XXXI, 4) . Ut", + "candidate_score": 0.599943, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_35", + "bdc_text": "Quod enim Galliam magis quam Germaniam appeto , sine ratione nequaquam fit ;", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3151", + "psc_text": "Ergo, «Psallite Domino, quoniam suavis est.» Et attendite quae circa nos fecit. «Quoniam Jacob elegit sibi Dominus, Israel in possessionem sibi.» Laudate, psallite, quoniam fecit ista. Talia dico quae capere valeatis. Caeteras gentes sub Angelis posuit; «Jacob elegit sibi Dominus, Israel in possessionem sibi.» Gentem suam fecit agrum, quem coleret, quem ipse seminaret: quamvis ipse omnes gentes condiderit, caeteras Angelis commisit, sibi istam possidendam, servandamque deputavit; hunc populum, hunc Jacob. Merito illius, an gratia sua? De nondum natis ait, «Quia major serviet minori;» Apostolus dixit. Quod meritum habere nondum nati potuerunt, antequam quisquam eorum egisset aliquid boni aut mali? Non ergo se extollat Jacob, non glorietur, non suis meritis tribuat. Ante est praecognitus, ante praedestinatus, ante electus: non suis meritis electus, sed gratia Dei inventus et vivificatus (Rom. IX, 11-13) . Sic et omnes gentes: nam ut insereretur, quid meruit oleaster amaritudine baccarum, sterilitate silvestri? Lignum quippe erat silvae, non", + "candidate_score": 0.589326, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_104", + "bdc_text": "Mitto hic , quę nuper in solis ecclipsim lusimus Gwalthers Gedicht vom 21 .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3716", + "psc_text": "Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» (Job I) . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» (Psal. XXXIII, 2) . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus", + "candidate_score": 0.587183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_43", + "bdc_text": "sic enim consultius tutiusque foret conterraneo aliquo comitatum exteras terras petere .", + "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3953", + "psc_text": "regnum, et ipse dominabitur gentium.» Illud Moyses, hoc Prophetae, et alia multa millia. Quis numerat testimonia de Ecclesia toto terrarum orbe diffusa? quis numerat? Non sunt tot haereses contra Ecclesiam, quot sunt testimonia Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? quis versus non hoc loquitur? Omnia clamant pro unitate dominica, quia posuit fines Jerusalem pacem. Tu contra ista latras, haeretice! Unde merito dicitur in illa civitate, quod scriptum est in Apocalypsi, «Canes foras» (Apoc. XXII, 15) . Tu contra ista latras. Unde judicasti de orbe terrarum, ut dicere coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. Altum tribunal, sed ruinosum. Dixit hoc Moyses, dixerunt hoc Prophetae; et nondum credunt, qui se christianos videri volunt! 17. Torquebatur quidam dives apud inferos, desideravit aquae stillam de digito contempti ante januam suam pauperis, quoniam urebatur in flammis. Et cum ei non daretur, quia «judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam;» cum ergo", + "candidate_score": 0.578524, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana", + "max_score": 0.679214, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_77_79", + "bdc_text": "am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_679", + "psc_text": "ab eodem Chrysostomo Constantinopoli receptos, ecclesiasticae disciplinae studio tuendae actus, quasi Alexandrinae sedis jura tueri cupiens, in Joannem invehi coepit, et, forte nondum sufficienter istius agendi ratione explorata, Constantinopolim proficiscitur et, coacta synodo, Joannem tamquam canonum violatorem, etiam reclamante plebe, deposuit. Dabo quidem Theophilum tum eam animi moderationem non servasse quae episcopum decebat, et nimio zelo actum praecipiti judicio in hanc causam inquisivisse. Sed obstant forte quin probatissimus praesul et sanctae memoriae vir appelletur? Attendat, quaeso, Quesnellus rationes quibus ducebatur, in mentem revocet eximias excellentesque virtutes quibus erat praeditus. Nam praeter sacrarum rerum scientiam, qua maxime pollebat, quoadusque vixit ab omni haeresi abhorruit, Judaeorum conversionem omni nisu curavit, gentiles ad verae religionis cultum inducere quaesivit, nihilque eorum aggredi praetermisit quae in catholicae fidei munimen, praesidium et incrementum poterant 460 redundare. At diutius in his immorari jam taedet, potissimum cum in alio opere, agendo Rufinianas vindicias, descripserim quemadmodum Theophilus Origenem et", + "candidate_score": 0.679214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23_25", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_258", + "psc_text": "animi tumultuantium mitterentur, si pro occasione causae ecclesiasticae viderer patriam et sedem apostolicam velle deserere. Quia vero S. pontifici maxime ecclesiasticae Orientis res cordi erant, cum civium incolumitati et apostolicae sedis utilitati prospiciendum censuit, haudquaquam suas partes obire praetermisit, ut quae in indicta Ephesina synodo agenda erant secundum divina et ecclesiastica jura procederent. Propterea eamdem alloquens Pulcheriam, immediate subjecit: Quia igitur ad publicam hanc utilitatem pertinuisse cognoscitis, ut, salva clementiae vestrae venia, charitati meae et precibus civium non negarem, in his fratribus meis quos vice mea misi, me quoque adesse cum caeteris qui adfuerint aestimate; quibus, secundum causam satis mihi ex gestorum serie et ipsius de quo agitur professione patefactam, evidenter et plene quid servandum esset ostendi. 10. Ex quo sane agendi modo S. pontifex sibi blandiebatur cuncta in ea synodo ad felicem exitum per suos legatos esse perducenda; cum prius eos necessario commonitorio de cunctis rebus agendis definiendisve edocuerit,", + "candidate_score": 0.66183, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_124_126", + "bdc_text": "Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo . Zürich.", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_664", + "psc_text": "aliquo studii vestri accumulastis argumento, idipsum addi libello huic sollicita pietate jubeatis: ut non solum plures sancti episcopi fratres nostri per Galias, verum etiam multi ex laicis filii vestri, qui epistolam istam magnopere pro veritatis manifestatione desiderant, remissam ad nos et sancta manu vestra emendatam transcribere, legere et tenere mereantur. Multa quidem alia in hac epistola notatu digna occurrunt, quae vel a Baronio, vel a Quesnello et ab aliis etiam forte indicata fuerunt, in quibus haud immorari opus est. Duo dumtaxat ego subjiciam. Alterum, videlicet, tres illos episcopos bis, tertio quaterque voces illas, beatissime papa, adhibuisse, sanctissimum pontificem alloquentes, quas concilii Chalcedonensis tempore in usu fuisse negat Quesnellus, ut ex iis colligat falsam et supposititiam esse de Domno Antiocheno actionem. Verumtamen allucinatum esse 457 hunc Leoninorum Operum editorem, probat cum haec, tum subsequens epistola synodica Ravennii, aliorumque episcoporum Gallorum, in cujus inscriptione ista verba offendimus: Domino vere sancto, merito in", + "candidate_score": 0.65723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123_125", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_664", + "psc_text": "aliquo studii vestri accumulastis argumento, idipsum addi libello huic sollicita pietate jubeatis: ut non solum plures sancti episcopi fratres nostri per Galias, verum etiam multi ex laicis filii vestri, qui epistolam istam magnopere pro veritatis manifestatione desiderant, remissam ad nos et sancta manu vestra emendatam transcribere, legere et tenere mereantur. Multa quidem alia in hac epistola notatu digna occurrunt, quae vel a Baronio, vel a Quesnello et ab aliis etiam forte indicata fuerunt, in quibus haud immorari opus est. Duo dumtaxat ego subjiciam. Alterum, videlicet, tres illos episcopos bis, tertio quaterque voces illas, beatissime papa, adhibuisse, sanctissimum pontificem alloquentes, quas concilii Chalcedonensis tempore in usu fuisse negat Quesnellus, ut ex iis colligat falsam et supposititiam esse de Domno Antiocheno actionem. Verumtamen allucinatum esse 457 hunc Leoninorum Operum editorem, probat cum haec, tum subsequens epistola synodica Ravennii, aliorumque episcoporum Gallorum, in cujus inscriptione ista verba offendimus: Domino vere sancto, merito in", + "candidate_score": 0.6571, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_82_84", + "bdc_text": "in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ; in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt . Dem Gefängnis der Inquisition in Rom konnte er 1559 entfliehen , doch verbrachte er nach seiner Rückkehr nach Paris die letzten Lebensjahre in Klosterhaft. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_1082", + "psc_text": "Basiliscus arriperet tyrannidem, Zenone in Isauriam fugiente. Nihil autem praesidii catholici exspectare poterant a Basilisco, qui jam pridem Timotheo Aeluro atque Eutychianis clam saltem patrocinatus fuerat. Propterea, non mirum si, tyrannice imperio obtento, scripsit universo orbi sanctionem suam, quam appellavit encyclicam contra Chalcedonense concilium, et Timotheum Aelurum in suum episcopatum redire fecit, ut Timotheus catholicus in Canopi castellum et in monasterio latuerit. Novum hoc catholicae religionis excidium non vidit S. Leo papa, cum jam a multis annis ex hac luce migrasset. Basiliscus namque juxta eruditissimi Dionysii Petavii tabulas, summam imperii tyrannice obtinuit anno 476, cum jam Simplicius papa Ecclesiae clavum tenere coeperat, et jam S. Leo vivere desierat, anno 461. 7. Quales autem quantosque labores pro Ecclesia et Christo S. Leo pertulisset, et acres pugnas adversus fidei hostes, scriptis dictisque debellatas haereses cum victoriae triumpho, subiisset, ex dictis in hisce nostris historicis Exercitationibus perspicue innotescit. Scire autem aut animo capere", + "candidate_score": 0.657009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_77_79", + "bdc_text": "am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_567", + "psc_text": "ita exploranda erat, ut omnis ambigua aut contraria suspicio a pontificio animo removeretur. Idcirco, nulla mora interposita, quatuor probatae vitae e latere legatos Constantinopolim mittere decrevit, qui ejusdem professionem exciperent, pontificiis instructionibus omnino consonam, ut exinde dignosceretur num novus episcopus apostolicae sedis communione dignus esset habendus. De hac quippe solemni legatione eumdem Theodosium imperatorem in eadem epistola hisce verbis admonuit: Ut autem salubribus curis velocior pleniorque, auxiliante Domino, per vestrae clementiae fidem praestetur effectus, ad pietatem vestram fratres et coepiscopos meos Abundium, et Asterium, sed et Basilium, et Senatorem presbyteros, quorum mihi devotio est probata, direxi, per quod quae nostrae forma sit fidei, manifestatis instructionibus quas misimus, possitis dignanter agnoscere. Ut si Constantinopolitanus antistes in eamdem confessionem toto corde consentit, securi (ut dignum est) de Ecclesiae pace laetemur, neque aliquid residere videatur ambiguum, ut de superfluis forsitan suspicionibus laboremus. Non ergo quamcumque fidei professionem ab Anatolio exigebat, sed eam quae", + "candidate_score": 0.655196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_77_79", + "bdc_text": "am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_672", + "psc_text": "ad Orientem fratribus nostris, quos ad sanctam synodum vice nostra pro catholicae fidei defensione direximus, etiam vestrae sententiae professio jungeretur. Tarditatem tamen se excusare fatetur ob inopinata obstacula quae praepedierunt ne citius in unum convenirent. Multo gaudio deinde eorum litteras recensuisse asseverat, quas se ait probare, quia eruditione Spiritus sancti in ipsis vigere doctrinam cognoverat, quam in Orientalibus Ecclesiis daemonis astutia per suos sequaces fatigare curaverat, ut operante divina gratia tandem validior et clarior efficeretur. Multa tandem exsultatione se ait gaudere, quod, sicut causa poscebat, fiduciam nostram quam de vobis habemus in Domino fideliter atque obedienter auxisti. O utinam ad haec postrema verba attendisset Quesnellus! Tantas quidem non excitasset elapso saeculo turbas, nec gravissimis perturbationibus occasionem dedisset, si, episcoporum Gallorum exempla secutus, fiduciam quam primo de eo Romani pontifices habuerunt non frustrasset, et fideliter et obedienter apostolicae sedis definitiones profiteri non detrectasset. 7. In altero epistolae suae capite narrat quemadmodum,", + "candidate_score": 0.65508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78_80", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_672", + "psc_text": "ad Orientem fratribus nostris, quos ad sanctam synodum vice nostra pro catholicae fidei defensione direximus, etiam vestrae sententiae professio jungeretur. Tarditatem tamen se excusare fatetur ob inopinata obstacula quae praepedierunt ne citius in unum convenirent. Multo gaudio deinde eorum litteras recensuisse asseverat, quas se ait probare, quia eruditione Spiritus sancti in ipsis vigere doctrinam cognoverat, quam in Orientalibus Ecclesiis daemonis astutia per suos sequaces fatigare curaverat, ut operante divina gratia tandem validior et clarior efficeretur. Multa tandem exsultatione se ait gaudere, quod, sicut causa poscebat, fiduciam nostram quam de vobis habemus in Domino fideliter atque obedienter auxisti. O utinam ad haec postrema verba attendisset Quesnellus! Tantas quidem non excitasset elapso saeculo turbas, nec gravissimis perturbationibus occasionem dedisset, si, episcoporum Gallorum exempla secutus, fiduciam quam primo de eo Romani pontifices habuerunt non frustrasset, et fideliter et obedienter apostolicae sedis definitiones profiteri non detrectasset. 7. In altero epistolae suae capite narrat quemadmodum,", + "candidate_score": 0.649534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_672", + "psc_text": "ad Orientem fratribus nostris, quos ad sanctam synodum vice nostra pro catholicae fidei defensione direximus, etiam vestrae sententiae professio jungeretur. Tarditatem tamen se excusare fatetur ob inopinata obstacula quae praepedierunt ne citius in unum convenirent. Multo gaudio deinde eorum litteras recensuisse asseverat, quas se ait probare, quia eruditione Spiritus sancti in ipsis vigere doctrinam cognoverat, quam in Orientalibus Ecclesiis daemonis astutia per suos sequaces fatigare curaverat, ut operante divina gratia tandem validior et clarior efficeretur. Multa tandem exsultatione se ait gaudere, quod, sicut causa poscebat, fiduciam nostram quam de vobis habemus in Domino fideliter atque obedienter auxisti. O utinam ad haec postrema verba attendisset Quesnellus! Tantas quidem non excitasset elapso saeculo turbas, nec gravissimis perturbationibus occasionem dedisset, si, episcoporum Gallorum exempla secutus, fiduciam quam primo de eo Romani pontifices habuerunt non frustrasset, et fideliter et obedienter apostolicae sedis definitiones profiteri non detrectasset. 7. In altero epistolae suae capite narrat quemadmodum,", + "candidate_score": 0.649246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_125", + "bdc_text": "] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_312", + "psc_text": "formae sequens consuetudinem nos direxit. Qui sanctissimus non dubitans se in vobis hic adesse, quos praecipue cognoscit omnia quae ad fidei catholicae sinceritatem et quae ad S. Petri apostoli pertinent reverentiam agere, qui etiam per nos congruas sanctorum Patrum concilio direxit epistolas, quas suscipi et recenseri praecipite. Gravissima haec Hilari allocutio, ipsiusque justissima postulatio, apostolicae sedis juribus innixa, nec contemni, nec rejici debebat a Dioscoro; cum testimonium perhibuisset Hilarius, S. pontificem concilio adesse per suos legatos, atque postulasset ut a Patribus id cognosceretur, ejusque dogmatica epistola susciperetur et legeretur. Tum vero Dioscorus, intemperantiae frenis laxatis, se constituit ambitiosum judicem omnium gerendarum rerum, imperialium ministrorum protectione et armatae cohortis praesidio inflatus, audacter praecepit: Suscipiantur quae scripta sunt ad hanc sanctam et universalem synodum a sanctissimo fratre nostro coepiscopo Leone. Ne relegerentur, praepedivit, et harum litterarum loco, aliae divinae litterae redditae sunt, quas prae manibus tenebat Joannes presbyter, et primicerius notariorum, quae", + "candidate_score": 0.647846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_123_125", + "bdc_text": "[ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . : ] Clarissimo viro d. Heinrycho Bullingero , Tigurinae ecclesiae episcopo vigilantissimo , patri suo imprimis colendo .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_835", + "psc_text": "Hierosolymorum et Maximi successoris Domni; in aliis vero postponi, et in nona actione reponi, vel in decima, ut modo exstat in Labbeana Conciliorum collectione; et credendum est tantorum discriminum causam notariorum arbitrio et oscitantiae esse adjudicandam. Ne autem vir doctus divinatione uti videretur, sapienter annotavit: quod episcopi cum ad synodos proficiscebantur, solebant notarios suos secum deducere, qui gesta synodalia notis exciperent; qua scilicet finita synodo, codicem Actorum singuli referrent in patriam. Hanc consuetudinem probat primo ex observationibus Henrici Valesii ad Evagrium. Verum nos illam magis confirmamus ex S. Leonis Magni epistolis, qui legatos missurus ad Ephesinam synodum secundam, Dulcitium notarium, cujus fidem satis perspectam habebat, suis legatis, Julio videlicet, Renato et Hilario sociavit, ut testatus est, cum in epistola 24 ad Flavianum, tum in altera 29 ad eamdem Ephesinam synodum. Sed Baluzius, hac observatione praetermissa, aliam retulit desumptam ex Chalcedonensi ipsa synodo, quam eruditis notis adornabat. In actione prima (ait)", + "candidate_score": 0.647488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_81_83", + "bdc_text": "Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a . in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ; in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_1082", + "psc_text": "Basiliscus arriperet tyrannidem, Zenone in Isauriam fugiente. Nihil autem praesidii catholici exspectare poterant a Basilisco, qui jam pridem Timotheo Aeluro atque Eutychianis clam saltem patrocinatus fuerat. Propterea, non mirum si, tyrannice imperio obtento, scripsit universo orbi sanctionem suam, quam appellavit encyclicam contra Chalcedonense concilium, et Timotheum Aelurum in suum episcopatum redire fecit, ut Timotheus catholicus in Canopi castellum et in monasterio latuerit. Novum hoc catholicae religionis excidium non vidit S. Leo papa, cum jam a multis annis ex hac luce migrasset. Basiliscus namque juxta eruditissimi Dionysii Petavii tabulas, summam imperii tyrannice obtinuit anno 476, cum jam Simplicius papa Ecclesiae clavum tenere coeperat, et jam S. Leo vivere desierat, anno 461. 7. Quales autem quantosque labores pro Ecclesia et Christo S. Leo pertulisset, et acres pugnas adversus fidei hostes, scriptis dictisque debellatas haereses cum victoriae triumpho, subiisset, ex dictis in hisce nostris historicis Exercitationibus perspicue innotescit. Scire autem aut animo capere", + "candidate_score": 0.640856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_83", + "bdc_text": "in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_293", + "psc_text": "Nam cum ab eo novas litteras per Basilium diaconum accepisset, duodecimo kalendas Augusti ad eum rescripsit, suisque in litteris, ut strenue contra inimicos nativitatis et crucis Christi dimicaret, quin ab adversariorum potestatibus et insidiis territaretur adhortatur. Ut hanc animi firmitatem ei suaderet Pauli apostoli verbis usus est: In nullo terreamini ab adversariis, quae est illis causa perditionis, vobis autem salutis. Sed sancto pontifici aliquo modo innotuisse tum Dioscori, Chrysaphii, caeterorumque Eutychianorum machinationes argumentari licet. Quia Basilius litterarum Flaviani perlator recenter e Constantinopoli abscesserat, et multa Leoni narrasse quae in Flaviani epistola non continebantur, indicant S. P. verba illa: Et ad familiarem interrogationem idoneus erat sermo praedicti, per quem nunc alloquia reddentes, dilectionem tuam per Dei nostri gratiam, in quo fidimus, cohortamur, utentes verbis apostolicis, etc. Non obstante tamen tantarum perturbationum conflictu, imperitorum insaniam curare cupiens, mandat Flaviano patientiae medicinam adhibere. Ad curandam (ait) imperitorum insaniam, etiam patientiae vos adhibere volumus", + "candidate_score": 0.639438, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_83", + "bdc_text": "in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_1051", + "psc_text": "citius pontificia scripta ad unumquemque episcoporum metropolitarum facerent pervenire, ut toto conatu novitatibus resisterent. Mirari deinde se subjicit quorumdam calumniatorum audaciam, qui, nodum in scirpo quaerentes, epistotam pontificiam scriptam ad Flavianum, ab omnibus tamquam fidei regulam acceptatam, accusabant tamquam obscuram sensu, vel sermone ambiguam, quasi quod ipsius epistolae assertiones ex evangelica et apostolica doctrina non essent derivatae. Miror sane (inquit) calumniantium vanitati aliquid adhuc in epistola mea, quae toto mundo placuit, obscurum videri, ut de ea putent aptius exponendum; cum illius praedicationis tam plena et solida sit assertio, ut nihil accipiat vel in sensu vel in sermone novitatis. Quia quidquid a nobis tunc scriptum est ex evangelica et apostolica probatur sumptum esse doctrina. Quam calumniantium vanitatem volens refellere, et evidentissime probare novis expositionibus locum superesse non posse, quas Eutychiani fieri petebant, ad vulnerandam saltem Chalcedonensis synodi auctoritatem, Aetio suo vicario exemplaria litterarum quas Galli et Itali ad se scripserant misit,", + "candidate_score": 0.635127, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_25_27", + "bdc_text": "Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint . Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus . Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_35", + "psc_text": "habuisse praeter comitem Pansophium, ut evidentissime demonstrant gravissima duo momenta, quae nos statim subjicimus. Alterum est quod, paucis elapsis diebus, prolixiores litteras daturus Flaviano, sicut in praecedenti promiserat, eas his verbis orditur: Lectis dilectionis tuae litteris, quas miramur fuisse tam seras, et gestorum episcopalium ordine recensito. Cur ergo, quo sensu, quave ratione tam seras Flaviani epistolas appellasset, vel si Pansophius eas attulisset, qui vix trium mensium spatium insumpsisset eundo ex Urbe Constantinopolim, et rursus e Constantinopoli Romam revertendo? Si Pansophius has litteras cum synodalibus gestis attulisset, summa celeritate, non sero ad pontificias manus pervenissent, ut ex praecedenti temporum supputatione liquido innotescit. Oportet igitur inferre quempiam alium fuisse harum epistolarum latorem, qui, vel Eutychetis artibus, vel temporum vicissitudinibus, marisque tempestatibus praepeditus, diu in itinere cunctatus est, quemque S. pontifex cum alia epistola, 24 videlicet, Constantinopolim ad ipsum Flavianum remisit. Addimus voces illas, tam seras, non quamcumque cunctationem, sed longam temporis moram", + "candidate_score": 0.634606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71_73", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ; certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_660", + "psc_text": "Cujus rei dumtaxat nos hic mentionem facimus, ut quilibet intelligat quanta ratione S. Leo papa ad securiora pacatioraque tempora generalem synodum differri exoptaverit. Igitur his praetermissis, antequam brevem Chalcedonensium gestorum narrationem instituamus, de nonnullis S. Leonis gestis atque de duabus synodis Galliarum et altera Mediolanensium, verba facere properamus. 3. Et primo quidem nobis occurrit brevissima S. pontificis epistola ad Ravennium Arelatensem, quam doctissimus Sirmondus publici juris fecit, et deinde Paschasius Quesnellus in suam novam transtulit editionem. Agit in ea S. pontifex de Paschate sequenti anno 453 die decima kalendarum Aprilis celebrando. Ad Romanum enim pontificem pertinuisse indicare illius diei celebritatem epistolae synopsis manifestat. Ut nimirum, quorum in fide una est (ait) confessio, sit etiam in hac festivitate una devotio. Duas praeterea circa ea tempora Galliarum episcopi litteras ad nostrum sanctum pontificem scripserunt, in quibus ita obsequentes et studiosos erga apostolicam sedem se exhibent, ut ab hujus decretis et a catholica", + "candidate_score": 0.632949, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_120_122", + "bdc_text": "Lausannae , 9 . calendas februarii 1540 . Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_660", + "psc_text": "Cujus rei dumtaxat nos hic mentionem facimus, ut quilibet intelligat quanta ratione S. Leo papa ad securiora pacatioraque tempora generalem synodum differri exoptaverit. Igitur his praetermissis, antequam brevem Chalcedonensium gestorum narrationem instituamus, de nonnullis S. Leonis gestis atque de duabus synodis Galliarum et altera Mediolanensium, verba facere properamus. 3. Et primo quidem nobis occurrit brevissima S. pontificis epistola ad Ravennium Arelatensem, quam doctissimus Sirmondus publici juris fecit, et deinde Paschasius Quesnellus in suam novam transtulit editionem. Agit in ea S. pontifex de Paschate sequenti anno 453 die decima kalendarum Aprilis celebrando. Ad Romanum enim pontificem pertinuisse indicare illius diei celebritatem epistolae synopsis manifestat. Ut nimirum, quorum in fide una est (ait) confessio, sit etiam in hac festivitate una devotio. Duas praeterea circa ea tempora Galliarum episcopi litteras ad nostrum sanctum pontificem scripserunt, in quibus ita obsequentes et studiosos erga apostolicam sedem se exhibent, ut ab hujus decretis et a catholica", + "candidate_score": 0.629951, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_107_109", + "bdc_text": "April dieses Jahres ( vgl . Theodor von Oppolzer , Canon der Finsternisse , Wien 1887 . - Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_634", + "psc_text": "in Antiochenas provincias fuerant in fidei praesidium atque munimen religiose exsecutioni demandata. Quid? Anatolius, cujus fides suspecta fuerat, legatis pontificiis praesentibus Constantinopolitano potuisset praeesse conventui? Figmentum est; illudque refellimus in nostra dissertatione de Photio Tyrio, ad quam nos lectores remittimus. 2. In postrema tandem suae epistolae parte S. pontifex a Paschasino rationem Paschalis festi servandam anno 455 sciscitatur; eo quod in annotatione Theophili invenerat sanctae memoriae Alexandrinum episcopum octavo kalendas Maii constituisse Pascha celebrandum esse: quod a regula ecclesiastica penitus invenimus alienum. Quoniam, subjicit, in nostris paschalibus cyclis, quod bene nosse dignaris, decimo quinto kalendas Maii ejusdem anni Pascha celebrandum esse sit scriptum. Idcirco omnem errorem praecavere et ambiguitatem tollere volens, eidem mandat ut cum peritis quibusque diligentius requirat atque pertractet novam temporum supputationem, et coelestium orbium regulam atque cursum. Sed de hoc paschali cyclo, quem emendari S. Leo Magnus exoptavit, rerum ordine servato, verba faciemus de rebus gestis disserentes,", + "candidate_score": 0.628844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_107_109", + "bdc_text": "April dieses Jahres ( vgl . Theodor von Oppolzer , Canon der Finsternisse , Wien 1887 . - Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_833", + "psc_text": "in Vaticanis scriniis affirmat idem Casanata scribens: Duo alii codices Vaticani, numero 5405 et 4166, 492 recentissimi sunt, nec quidquam continent observatione dignum. Nec vero Quesnellum alii codices quibus praecedentes editores usi sunt debuissent latere, Corbeiensem nimirum, Divionensem, qui, quamvis inter se non concordent in actionum ordine, tamen in illis actio Domni non desideratur, ut dumtaxat unius chartacei codicis, nullam antiquitatem praeseferentis, auctoritati insisteret. Nam in cod. Bohieriano actio haec ponitur initio actionis septimae, ut diximus. In editione vero Crabbi subjungitur eidem actioni septimae, hac praefixa ad lectorem praemonitione: Quae inventa est in codice Patrum Juliae membranaceo, transcripta ex codice vetusto chartaceo, et dicitur fuisse Proculi et Albini Germanorum scholasticorum. Verumtamen ordinis diversitas nullum fundamentum suppeditat ut hanc tamquam supposititiam rejiciamus. Etenim Crabbus in sua editione decimae illius concilii actioni haec verba subjecit: Constantinopoli VI kal. Aprilis, indictione 13 feria sexta, referenda sunt ad Rusticum S. R. E. diaconum, quae", + "candidate_score": 0.62582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_83", + "bdc_text": "in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_382", + "psc_text": "et pontificias litteras seu scripta sibi dari exposcebat? Is ergo Flavianus, qui non animo dumtaxat haec agitaverat, sed scripto etiam expresserat, mutato dictamine atque consilio, ad synodum generalem, et quidem numerosiorem, provocasse credibile est? Figmentum apage! Post latrocinium enim Ephesinum, experientia didicerat antiquas aemulationes et privata odia maxime in synodis propter diversas factiones praevalere, atque sibi adversarios saeculi potestatibus summopere patrocinari; idcirco nec mente cogitare poterat ad Romanum provocare pontificem, novam synodum postulaturus. Vel igitur Launoius describere voluit Flavianum tamquam inconstantem virum, vel mente captum; vel saltem illius animi consilium deliberationemque minime est assecutus. Quare si mihi liceret ejus loquendi formulas usurpare, eas in eum retorquerem, affirmando numquam S. Flaviani epistolam ad sanctum Leonem legisse, vel eam saltem dissimulasse, ut suis studiis indulgeret pro tot tantisque fabulis et nugis Jacobo Boetio vendendis, quemadmodum fecit praetextu card. Bellarminum exagitandi, hujusque doctrinam evertendi. 6. Flaviani verba a nobis hactenus sine ulla violenta", + "candidate_score": 0.624122, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_122_124", + "bdc_text": "Tui observantissimus Rodolphus Gvaltherus . [ Adresse auf der RückseiteDaneben Notiz von Bullingers Hand : Frisii , Gessneri , Gvaltheri , Werdm [ülleri ] et aliorum literae. 1540 . :", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_835", + "psc_text": "Hierosolymorum et Maximi successoris Domni; in aliis vero postponi, et in nona actione reponi, vel in decima, ut modo exstat in Labbeana Conciliorum collectione; et credendum est tantorum discriminum causam notariorum arbitrio et oscitantiae esse adjudicandam. Ne autem vir doctus divinatione uti videretur, sapienter annotavit: quod episcopi cum ad synodos proficiscebantur, solebant notarios suos secum deducere, qui gesta synodalia notis exciperent; qua scilicet finita synodo, codicem Actorum singuli referrent in patriam. Hanc consuetudinem probat primo ex observationibus Henrici Valesii ad Evagrium. Verum nos illam magis confirmamus ex S. Leonis Magni epistolis, qui legatos missurus ad Ephesinam synodum secundam, Dulcitium notarium, cujus fidem satis perspectam habebat, suis legatis, Julio videlicet, Renato et Hilario sociavit, ut testatus est, cum in epistola 24 ad Flavianum, tum in altera 29 ad eamdem Ephesinam synodum. Sed Baluzius, hac observatione praetermissa, aliam retulit desumptam ex Chalcedonensi ipsa synodo, quam eruditis notis adornabat. In actione prima (ait)", + "candidate_score": 0.622763, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_990", + "psc_text": "epistolam, quam per Basilium diaconum miserat, et aliunde cum synodalia gesta propter linguae diversitatem parum clara reperiisset, ideo eidem injunxit: Ut in unum codicem universa facias congregari, in Latinum scilicet sermonem absolutissima interpretatione translata; ut in nulla parte actionum dubitare possimus, neque ullo modo esse possit ambiguum, quod ad plenam intelligentiam te fuerit studente perductum. 6. Quesnellus, in altero tomo Operum S. Leonis, scite annotavit ab hoc munere, Juliano episcopo Coensi tum imposito, nuntiorum pontificiorum originem et consuetudinem derivari, quod aliqui forte ultro concedere non repugnabunt. Sed cum addat hos, non male viros eruditos secutus, se comparare cum patriarcharum Orientalium apocrisiariis, inter utrosque tamen variis discriminibus servatis, omnino ei assentiri non possumus. 1º (Ait), apocrisiarios ad comitatum imperatoris Orientalis a patriarchis fuisse destinatos, cum Byzantium imperii sedes translata fuit, vicarios autem paulo post, vel paulo ante Chalcedonensem synodum fuisse institutos; 2º apocrisiarios patriarcharum non pro causa fidei, sed pro specialibus", + "candidate_score": 0.622749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_107_109", + "bdc_text": "April dieses Jahres ( vgl . Theodor von Oppolzer , Canon der Finsternisse , Wien 1887 . - Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_839", + "psc_text": "Aprilis Rusticus per gratiam Dei diaconus S. R. E. contuli, annotavi, distinxi. Deo gratias. Addit praeterea quae legenda occurrunt in editione Petri Crabbi ord. Minorum, videlicet: « Finis primae cognitionis Chalcedonensis concilii, quae finita et emendata est anno Domini 417 (emendatur in margine aut 454, aut 457, in omnibus pessime ait Labbeus), feria quarta, indict. 13, kal. Aprilis XII. Rusticus per gratiam Dei diaconus sanctae Ecclesiae Romanae contuli, annotavi, distinxi. Deo gratias. » « Eadem (tandem concludit Quesnellus) fere in editione Romana paucis variantibus. » Quare sibi blanditur nihil certe statui posse ex hujusmodi annotationibus, quae sibi non cohaerent, ac propterea non unius Rustici esse, sed plurium annotatorum illam Bohieriani codicis mentionem. Varia hinc inde colligit, ut demum lectoribus persuadeat Rusticum relegisse Chalcedonensem synodum ad Acaemetensium codicem, quem jam contulerant et emendaverant superiores ipsi correctores; suamque pariter attestationem apposuisse, ut illi suam, sed hi reliquas actiones recensuerunt, ille ultra primam", + "candidate_score": 0.62242, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_660", + "psc_text": "Cujus rei dumtaxat nos hic mentionem facimus, ut quilibet intelligat quanta ratione S. Leo papa ad securiora pacatioraque tempora generalem synodum differri exoptaverit. Igitur his praetermissis, antequam brevem Chalcedonensium gestorum narrationem instituamus, de nonnullis S. Leonis gestis atque de duabus synodis Galliarum et altera Mediolanensium, verba facere properamus. 3. Et primo quidem nobis occurrit brevissima S. pontificis epistola ad Ravennium Arelatensem, quam doctissimus Sirmondus publici juris fecit, et deinde Paschasius Quesnellus in suam novam transtulit editionem. Agit in ea S. pontifex de Paschate sequenti anno 453 die decima kalendarum Aprilis celebrando. Ad Romanum enim pontificem pertinuisse indicare illius diei celebritatem epistolae synopsis manifestat. Ut nimirum, quorum in fide una est (ait) confessio, sit etiam in hac festivitate una devotio. Duas praeterea circa ea tempora Galliarum episcopi litteras ad nostrum sanctum pontificem scripserunt, in quibus ita obsequentes et studiosos erga apostolicam sedem se exhibent, ut ab hujus decretis et a catholica", + "candidate_score": 0.622288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_664", + "psc_text": "aliquo studii vestri accumulastis argumento, idipsum addi libello huic sollicita pietate jubeatis: ut non solum plures sancti episcopi fratres nostri per Galias, verum etiam multi ex laicis filii vestri, qui epistolam istam magnopere pro veritatis manifestatione desiderant, remissam ad nos et sancta manu vestra emendatam transcribere, legere et tenere mereantur. Multa quidem alia in hac epistola notatu digna occurrunt, quae vel a Baronio, vel a Quesnello et ab aliis etiam forte indicata fuerunt, in quibus haud immorari opus est. Duo dumtaxat ego subjiciam. Alterum, videlicet, tres illos episcopos bis, tertio quaterque voces illas, beatissime papa, adhibuisse, sanctissimum pontificem alloquentes, quas concilii Chalcedonensis tempore in usu fuisse negat Quesnellus, ut ex iis colligat falsam et supposititiam esse de Domno Antiocheno actionem. Verumtamen allucinatum esse 457 hunc Leoninorum Operum editorem, probat cum haec, tum subsequens epistola synodica Ravennii, aliorumque episcoporum Gallorum, in cujus inscriptione ista verba offendimus: Domino vere sancto, merito in", + "candidate_score": 0.622011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_107", + "bdc_text": "April dieses Jahres ( vgl . Theodor von Oppolzer , Canon der Finsternisse , Wien 1887 .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_634", + "psc_text": "in Antiochenas provincias fuerant in fidei praesidium atque munimen religiose exsecutioni demandata. Quid? Anatolius, cujus fides suspecta fuerat, legatis pontificiis praesentibus Constantinopolitano potuisset praeesse conventui? Figmentum est; illudque refellimus in nostra dissertatione de Photio Tyrio, ad quam nos lectores remittimus. 2. In postrema tandem suae epistolae parte S. pontifex a Paschasino rationem Paschalis festi servandam anno 455 sciscitatur; eo quod in annotatione Theophili invenerat sanctae memoriae Alexandrinum episcopum octavo kalendas Maii constituisse Pascha celebrandum esse: quod a regula ecclesiastica penitus invenimus alienum. Quoniam, subjicit, in nostris paschalibus cyclis, quod bene nosse dignaris, decimo quinto kalendas Maii ejusdem anni Pascha celebrandum esse sit scriptum. Idcirco omnem errorem praecavere et ambiguitatem tollere volens, eidem mandat ut cum peritis quibusque diligentius requirat atque pertractet novam temporum supputationem, et coelestium orbium regulam atque cursum. Sed de hoc paschali cyclo, quem emendari S. Leo Magnus exoptavit, rerum ordine servato, verba faciemus de rebus gestis disserentes,", + "candidate_score": 0.621649, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_67", + "bdc_text": "Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_174", + "psc_text": "obsecramus. Animadvertat, quaeso, lector, ad alia quae immediate sequuntur. Nam sedes Constantinopolitana patrem habet apostolicum vestrum thronum, praecipuo quodam modo vobiscum se conjungens, ut ob vestram curam erga ipsam omnibus persuasum sit vos antea sincere meditatos esse, et etiam nunc de ea eamdem mentem ac curam sine intermissione habere, et ecclesiastico statui utilia omnino fore, ut dignemini scripto confirmare quae consecuta sunt in sanctissima atque oecumenica synodo, et ipsam jam dictam constitutionem de sede Constantinopolitana ad vestram sanctitatem mittere curavimus, ut cognoscere possitis votis vestris omnia divinitus fuisse disposita. Tandem supplex S. Leonem exorat, ut singulis propositionibus congruam faciat responsionem misso hac de causa Luciano episcopo tamquam legato, qui omnia exponeret, et famulatum serviendo exhiberet, qui erat vir perfectus, et ipsis imperatoribus antea charus, quem prius Leo ipse ad synodum miserat. Obsecramusque ut congruentem responsionem unaquaeque propositio accipiat, cum vobis omnia Deo dilectissimus episcopus Lucianus exponat, qui et ipse praesens", + "candidate_score": 0.619282, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_77", + "bdc_text": "am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_185", + "psc_text": "cadere posse, effugium simul atque praesidium sibi comparandum censuit, illius epistolae vetustum interpretem taxando et objurgando. Nihil tamen clarius, si illius epistolae Graecus textus exstaret, invenisset Quesnellus, quae suis studiis indulgeret, cum jam Chalcedonensium PP. et Anatolii agendi ratio loquendique modus illorum temporum doctrinam, ecclesiasticarum rerum administrationem quam Orientales servaverunt patefaciant. Nos hic interim lectorem admonendum censuimus laudatam Anatolii epistolam hactenus ab eruditis fuisse desideratam. Nos enim omnium primi anno D. 1738 ex Vaticanis Graecis manuscriptis codicibus eruimus, et exscripsimus; quam deinde summa qua pollet eruditione et benignitate Latinam reddidit clarissimus dominus Franciscus Mariani, Vaticanae bibliothecae scriptor, Graecarum litterarum interpres; eamque integram Graece et Latine. Deo opitulante, publicis typis adornabimus. 14. Quia vero multis modis secum meditatus fuerat Quesnellus ea omnia in medium proferre quae suis falsis opinionibus aliquo modo patrocinari posse arbitrabatur, hinc ortum est quod, suppresso nomine, cujusdam eximiae eruditionis viri opinionem recenseat, qui scripsit: « Lectis scilicet", + "candidate_score": 0.614624, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_77", + "bdc_text": "am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_732", + "psc_text": "voluerint, et ad instar Romae veteris nobilissimis cum sacris tum profanis aedibus ornaverint, atque Constantinus Magnus et filii, Arcadius et ambo Theodosii maximis opibus, divitiis, honoribus ac privilegiis eam locupletaverint, idcirco episcopi ipsi injuriosis consuetudinibus insistentes, cum evidenti sacrorum canonum contemptu omnium causarum ecclesiasticarum Orientis cognitionem ad se trahere conabantur. Eorumdem antistitum demum animi elatio ambitusque canone tertio Constantinopolitani primi concilii augebatur. Quo nimirum centum quinquaginta Orientis PP. sub Theodosio seniore statuerunt: Constantinopolitanus episcopus habeat priores honoris partes post Romanum episcopum, eo quod sit nova Roma. Sed quid ex eo canone? Nullam enim legitimam consuetudinem inducere poterat, tum quia apostolica sedes eum numquam ratum habuit, tum quia Alexandrini et Antiocheni patriarcharum jura gravius vulnerabantur. Verum etsi ultro daremus canonem illum ab anno 381 quo editus fuerat ad Anatolii usque tempora obtinuisse, quid inde? Num potuissent Constantinopolitani antistites Romanis pontificibus exaequari, omniumque Orientalium causas cognoscere, ad omnium consultationes respondere? Apage figmentum!", + "candidate_score": 0.612917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_77", + "bdc_text": "am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_202", + "psc_text": "quae probassetis. De qua recusatione graviorem faciens querimoniam subjicit statim: Sed nullo eorum quae a me dicebantur audito, abrupta synodo publicaverunt dejectionis sententiam, quam adversus me ante cognitionem parabant. Vim et dejectionem aliorum monasteriorum archimandritis intentatam, ut illius condemnationi subscriberent narrat. Quae ejus studium adduxerunt 359 ut plebi satisfaceret, publice suae fidei confessione proposita. Haec, inquam, sunt quae ad Eutychis querimonias spectant, quasque totum primum illius libelli caput continet. Post has doloris querelas, idem Eutyches ad suam appellationem gradum facit, et, recusato priori judicio in Constantinopolitana synodo habito, ita summum pontificem interpellat, suum sermonem ab iis verbis ordiendo: Ad vos igitur, religionis defensores, et hujusmodi factiones exsecrantes confugio. Et expressius petens aboleri et in irritum mitti quae hactenus in ea Constantinopolitana synodo gesta, et definita fuerant, a Romano pontifice judicium novamque sententiam proferri exorat. Hinc ergo ad sequentia ejus verba attendat Quesnellus, et dicat an provocaverit Eutyches ad Romanum pontificem", + "candidate_score": 0.611169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_1", + "bdc_text": "LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ;", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_35", + "psc_text": "habuisse praeter comitem Pansophium, ut evidentissime demonstrant gravissima duo momenta, quae nos statim subjicimus. Alterum est quod, paucis elapsis diebus, prolixiores litteras daturus Flaviano, sicut in praecedenti promiserat, eas his verbis orditur: Lectis dilectionis tuae litteris, quas miramur fuisse tam seras, et gestorum episcopalium ordine recensito. Cur ergo, quo sensu, quave ratione tam seras Flaviani epistolas appellasset, vel si Pansophius eas attulisset, qui vix trium mensium spatium insumpsisset eundo ex Urbe Constantinopolim, et rursus e Constantinopoli Romam revertendo? Si Pansophius has litteras cum synodalibus gestis attulisset, summa celeritate, non sero ad pontificias manus pervenissent, ut ex praecedenti temporum supputatione liquido innotescit. Oportet igitur inferre quempiam alium fuisse harum epistolarum latorem, qui, vel Eutychetis artibus, vel temporum vicissitudinibus, marisque tempestatibus praepeditus, diu in itinere cunctatus est, quemque S. pontifex cum alia epistola, 24 videlicet, Constantinopolim ad ipsum Flavianum remisit. Addimus voces illas, tam seras, non quamcumque cunctationem, sed longam temporis moram", + "candidate_score": 0.611113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_23", + "bdc_text": "Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_174", + "psc_text": "obsecramus. Animadvertat, quaeso, lector, ad alia quae immediate sequuntur. Nam sedes Constantinopolitana patrem habet apostolicum vestrum thronum, praecipuo quodam modo vobiscum se conjungens, ut ob vestram curam erga ipsam omnibus persuasum sit vos antea sincere meditatos esse, et etiam nunc de ea eamdem mentem ac curam sine intermissione habere, et ecclesiastico statui utilia omnino fore, ut dignemini scripto confirmare quae consecuta sunt in sanctissima atque oecumenica synodo, et ipsam jam dictam constitutionem de sede Constantinopolitana ad vestram sanctitatem mittere curavimus, ut cognoscere possitis votis vestris omnia divinitus fuisse disposita. Tandem supplex S. Leonem exorat, ut singulis propositionibus congruam faciat responsionem misso hac de causa Luciano episcopo tamquam legato, qui omnia exponeret, et famulatum serviendo exhiberet, qui erat vir perfectus, et ipsis imperatoribus antea charus, quem prius Leo ipse ad synodum miserat. Obsecramusque ut congruentem responsionem unaquaeque propositio accipiat, cum vobis omnia Deo dilectissimus episcopus Lucianus exponat, qui et ipse praesens", + "candidate_score": 0.605005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "055_Leo-I_De-haeresi-et-historia-Eutychiana_window_660", + "psc_text": "Cujus rei dumtaxat nos hic mentionem facimus, ut quilibet intelligat quanta ratione S. Leo papa ad securiora pacatioraque tempora generalem synodum differri exoptaverit. Igitur his praetermissis, antequam brevem Chalcedonensium gestorum narrationem instituamus, de nonnullis S. Leonis gestis atque de duabus synodis Galliarum et altera Mediolanensium, verba facere properamus. 3. Et primo quidem nobis occurrit brevissima S. pontificis epistola ad Ravennium Arelatensem, quam doctissimus Sirmondus publici juris fecit, et deinde Paschasius Quesnellus in suam novam transtulit editionem. Agit in ea S. pontifex de Paschate sequenti anno 453 die decima kalendarum Aprilis celebrando. Ad Romanum enim pontificem pertinuisse indicare illius diei celebritatem epistolae synopsis manifestat. Ut nimirum, quorum in fide una est (ait) confessio, sit etiam in hac festivitate una devotio. Duas praeterea circa ea tempora Galliarum episcopi litteras ad nostrum sanctum pontificem scripserunt, in quibus ita obsequentes et studiosos erga apostolicam sedem se exhibent, ut ab hujus decretis et a catholica", + "candidate_score": 0.603072, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf037", + "work_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis", + "max_score": 0.679124, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.679124, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_1", + "psc_text": "Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum catholicis exhibet lectoribus, ut nec perfidis quandoque pepercisse, nec invidis cessisse videatur. Nonagenarius ferme, ut perhibent, postea in Domino requievit. Quem Stridon oppidum genuit, Roma inclyta erudivit, Bethleem alma tenet, spiritum aula coelestis suscepit. Claruit maxime sub Theodosio principe et filiis ejus Arcadio et Honorio. CAPUT PRIMUM. JACOBUS, cognomento Sapiens, Nisibenae nobilis Persarum modo civitatis episcopus, unus ex numero sub Maximino persecutore confessorum, et eorum qui in Nicaena synodo Arianam perversitatem, homousii oppositione damnarunt. Hunc virum beatus Hieronymus in libro Chronicon velut magnarum virtutum hominem nominans in Catalogo cur non posuerit, facile excusabitur, si consideremus quod ipsos tres vel quatuor", + "candidate_score": 0.65859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_75_77", + "bdc_text": "Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.655831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_73_75", + "bdc_text": "certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet . Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.649645, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76_78", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.644589, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.634265, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_1", + "psc_text": "Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum catholicis exhibet lectoribus, ut nec perfidis quandoque pepercisse, nec invidis cessisse videatur. Nonagenarius ferme, ut perhibent, postea in Domino requievit. Quem Stridon oppidum genuit, Roma inclyta erudivit, Bethleem alma tenet, spiritum aula coelestis suscepit. Claruit maxime sub Theodosio principe et filiis ejus Arcadio et Honorio. CAPUT PRIMUM. JACOBUS, cognomento Sapiens, Nisibenae nobilis Persarum modo civitatis episcopus, unus ex numero sub Maximino persecutore confessorum, et eorum qui in Nicaena synodo Arianam perversitatem, homousii oppositione damnarunt. Hunc virum beatus Hieronymus in libro Chronicon velut magnarum virtutum hominem nominans in Catalogo cur non posuerit, facile excusabitur, si consideremus quod ipsos tres vel quatuor", + "candidate_score": 0.620745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_75", + "bdc_text": "Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] .", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.6169, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_85_87", + "bdc_text": "Georges Weill , Vie et caractère de Guillaume Postel . Thèse présentée à la Faculté des Lettres de Paris , traduite du latin et mise à jour par François Secret , Milano 1987 . -Itinéraires 4 ;", + "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-scriptoribus-ecclesiasticis_window_0", + "psc_text": "De scriptoribus ecclesiasticis HIERONYMUS noster litteris Graecis ac Latinis Romae apprime eruditus, presbyter quoque ibidem ordinatus est. Porro ad Bethleem oppidum juvenis advenit: ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Inter caetera operum suorum opuscula, usque ad Theodosii XIV imperii annum a beato Petro sumens exordium, usque in semetipsum de Viris illustribus scripsit. Innumeris praeterea libris apostolorum prophetarumque constructionibus editis, immobilem catholicae turrim Ecclesiae contra perfidorum jacula consummavit. Litteris quoque Hebraicis atque Chaldaicis ita edoctus, ut omnes Testamenti Veteris libros, ex Hebraeorum scilicet codicibus, verteret in Latinum. Danielem quoque prophetam Chaldaico stylo locutum, et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutaverit. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum. Namque mentis corporisque virginitatem et delictorum poenitentiam praedicans atque custodiens, solus omnium Romanorum omnes 16 prophetarum commentatus est libros. In sanctis praeterea librorum suorum prologis, ita se luculentissimum interpretem, et immensis epistolarum suarum voluminibus nervosum", + "candidate_score": 0.61213, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf024", + "work_id": "063_Boetius_De-arithmetica", + "max_score": 0.678665, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ;", + "psc_chunk_id": "063_Boetius_De-arithmetica_window_2", + "psc_text": "exspectat. Ac depingendae manibus tabulae commissae fabrorum, caerae rustica observatione decerptae, colorum fuci mercatorum solertia perquisiti, lintea operosis elaborata textrinis, multiplicem materiam praestant. Nonne idem quoque in bellorum visitur instrumentis? Hic spicula sagittis exacuit, illi validus thorax nigra gemit incude. Ast alius crudi umbonis tegmina, proprii laboris orbi infigenda mercatur, tam multis artibus ars una perficitur. Ast nostri laboris absolutio longe ad faciliorem currit eventum. Tu enim solus manum supremo operi impones, in quo nihil de decernentium necesse est laborare consensu. Quamlibet enim hoc judicium multis artibus probetur excultum, uno tamen cumulatur examine. Experiare igitur licet quantum nobis in hoc studio longis tractus otiis labor adjecerit. An rerum subtilium fugas exercitatae mentis velocitas comprehendat? Utrum jejunae macies orationis, ad ea quae sunt caligantibus impedita sententiis, expedienda sufficiat? Qua in re mihi alieni quoque judicii lucra quaeruntur, cum tu, utrarumque peritissimus litterarum, possis Graiae orationis expertibus, quantum de nobis judicare audeant,", + "candidate_score": 0.678665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_57", + "bdc_text": "Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ;", + "psc_chunk_id": "063_Boetius_De-arithmetica_window_31", + "psc_text": "Si enim ponatur hic ordo 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, una erit sola medietas, id est 8. Qui 8 summae totius pars est octava, et sibi ipsi ad denominationem quantitatemque convertitur. Eodemque modo, sicut superius, circa ipsum qui sunt termini, donant sibi mutua nomina, secundum proprias quantitates, vocabulumque permutant. Nam 4 sexta decima pars est totius summae, 16 vero quarta. Et rursus super hos terminos, 32 secunda pars est totius summae, 2 vero trigesima secunda, et semel tota summa 64 sunt, sexagesima quarta vero unitas invenitur. Hoc igitur est quod dictum est, omnes ejus partes et nomine et quantitate pariter pares inveniri. Hoc quoque multa consideratione, multaque constantia divinitatis perfectum est, ut ordinatim dispositae minores summae in hoc numero et super seipsas coacervatae sequenti minus uno semper aequentur. Si enim unum jungas his qui sequuntur duobus, fiunt 3, id est, qui uno minus quaternario cadunt. Et si superioribus", + "candidate_score": 0.63968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_57", + "bdc_text": "Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ;", + "psc_chunk_id": "063_Boetius_De-arithmetica_window_30", + "psc_text": "Totius enim summae, id est 128, octava pars est 16, sexta decima 8. Rursus super has partes quae sunt, ipsae sibi invicem respondebunt, id est 32 et 4. Nam 32 quarta pars est totius summae, 4 vero trigesima secunda. Rursus super has partes 64, secunda pars est, 2 vero sexagesima quarta. Donec extremitates limitem faciant, quas dubium non est eadem responsione gaudere. Est enim omnis summa, semel 128, unus vero, centesimus vigesimus octavus. Si autem impares terminos ponamus, id est summas (idem enim terminos, quod summas, nomino), secundum imparis naturam, potest una medietas inveniri, atque una sibi ipsa est responsura. Si enim ponatur hic ordo 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, una erit sola medietas, id est 8. Qui 8 summae totius pars est octava, et sibi ipsi ad denominationem quantitatemque convertitur. Eodemque modo, sicut superius, circa ipsum qui sunt termini, donant sibi mutua nomina, secundum proprias quantitates, vocabulumque", + "candidate_score": 0.636807, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_57", + "bdc_text": "Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ;", + "psc_chunk_id": "063_Boetius_De-arithmetica_window_34", + "psc_text": "numero medietates sunt 8, scilicet, et 16 quae in se multiplicatae majoris summam crescente pluralitate conficient. Octies enim 16, vel sedecies 8 si multiplices, 128 summa concrescit. Atque hi numeri qui super eosdem sunt, si multiplicentur idem faciunt. Nam 4 et 32 in se si multiplices, supradictam facient extremitatem, 4 enim trigies et bis, vel quater 32 ducti, 128 immutabili necessitate complebunt. Atque hoc usque ad extremos terminos cadit, id est 1 et 128. Semel enim extremus terminus 128 est. Centies vigies atque octies unitate multiplicata, nihil de priore quantitate mutabitur. Si autem impares fuerint dispositiones, unus medius terminus invenitur, atque ipse sibi propria multiplicatione respondet. In eo namque ordine numerorum, ubi extremus terminus 64 pluralitate concluditur, sola invenitur una medietas, id est 8. Quam si octies, id est in semetipsam multiplices 64 explicabit. Atque idem reddunt illi qui super hanc medietatem sunt, ut dudum hi qui super duas positi", + "candidate_score": 0.636411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_39", + "bdc_text": "Quare , ut hoc mihi concedatur , maximopere peto ;", + "psc_chunk_id": "063_Boetius_De-arithmetica_window_4", + "psc_text": "ad evidentiam rerum, nostris etiam formulis ac descriptionibus uteremur. Quod nobis quantis vigiliis ac sudore constiterit, facile sobrius lector agnoscet. Cum igitur quatuor matheseos disciplinarum, de arithmetica, quae est prima, praescriberem, tu tantum dignus eo munere videbare, eoque magis in errato opus esse intelligebam. Nam etsi apud te facilis venire locus esset, aliquando tamen ipsam formidabat facilitatem suspecta securitas. Arbitrabar enim nihil tantae reverentiae oblatum iri oportere, quod non elaboratum ingenio, perfectum studio, dignum postremo tanto otio videretur. Non igitur ambigo quin pro tua in me benevolentia supervacua reseces, hiantia suppleas, errata reprehendas, commode dicta, mira animi alacritate suscipias. Quae res impulit pigram consilii moram. Nimios enim mihi fructus placitura restituent. Novi quippe quanto studiosius nostra quam caeterorum bona diligamus. Recte ergo quasi aureos Cereri culmos, et maturos Baccho palmites, sic ad te rudimenta novi operis transmisi. Tu tantum paterna gratia nostrum provehas munus, ita et laboris mei primitias doctissimo", + "candidate_score": 0.623213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_87_89", + "bdc_text": "-Itinéraires 4 ; William J. Bouwsma , in : 0ER III 321 ;", + "psc_chunk_id": "063_Boetius_De-arithmetica_window_101", + "psc_text": "10 procedentia respiciantur, et his subteriores ordines comparentur, qui scilicet a 4 angulum incipientes, in vigenos terminum ponunt, duplex, id est prima species multiplicitatis ostenditur, ita ut primus primum sola superet unitate, ut duo unum, secundus secundum binario supervadat, ut quaternarius binarium, tertius tertium tribus, ut senarius ternarium, quartus quartum, quaternarii numerositate transcendat, ut 8 quaternarium, et per eamdem cuncti sequentiam sese minoris pluralitate praetereant. Si vero tertius angulus aspiciatur, qui ab 9 inchoans, longitudinem latitudinemque tricenis altrinsecus numeris extendit, et hic cum prima latitudine et longitudine comparetur, triplex species multiplicitatis occurrit, ita ut ista comparatio per X litteram fiat. Hique se numeri superabunt secundum paritatis factam naturaliter connexionem. Primus enim primum duobus superat, ut unum 3, secundus secundum quaternario, ut binarium senarius, tertius tertium sex, ut ternarium novenarius, et ad eumdem caeteri modum progressionis augescunt. Quam rem nobis, scilicet, et ipsa naturalis objecit integritas, nihil nobis extra machinantibus, ut", + "candidate_score": 0.614781, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.6785, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2994", + "psc_text": "dum ea, quae ibi legerint, consulere etiam ipsi, quos potuerint, studiosa caritate, non discordiosa contentione curabunt; donec aut id, quod volunt reperiant, aut ipsa inquisitione aciem mentis exerceant, ut ulterius inquirendum non esse cognoscant. Nunc tamen, quamdiu jam consulti amici nondum est desperanda responsio, edendam non esse consultationem nostram, quantum quidem in nobis est, puto quod persuaserim dilectioni tuae; quanquam et ipse non eam solam poposceris, sed adjunctam etiam ejus quem consului, responsionem tibi desideraveris mitti, quod utique facerem, si haberem. Si autem ut verbis tuae sanctitatis utar, quae in tua epistola posuisti, sapientiae meae lucidam demonstrationem, quam mihi promerito (ut scribis) vitae meae auctor lucis attribuit, non ipsam dicis consultationem, et inquisitionem meam, sed mihi jam ejus rei, quam quaesivi, provenisse inventionem putas, et ipsam potius poscis ut mittam; facerem si ita esset, ut putas. Ego enim adhuc, fateor, non inveni, quemadmodum Anima, et peccatum ex Adam trahat, (unde", + "candidate_score": 0.6785, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.674587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2333", + "psc_text": "autem fuit tanta consolatio, et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non invenit, valefaciens eis, profectus est in Macedoniam? Aliquoties diximus Apostolum Paulum virum fuisse doctissimum, et eruditum ad pedes Gamalielis (Act. 22. 3), qui in Apostolorum Actibus concionatur, et dicit: Et nunc quid habetis cum hominibus istis? Si enim a Deo est, stabit, si ex hominibus, destruetur (Ibid. 5. 38. 39) . Cumque haberet scientiam sanctarum Scripturarum, 844 et sermonis diversarumque linguarum gratiam possideret: unde ipse gloriatur in Domino, et dicit: Gratias ago Deo, quod omnium vestrum linguis magis loquor (1. Cor. 14. 18) , divinorum sensuum majestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermone. Habebat ergo Titum interpretem: sicut, et beatus Petrus Marcum, cujus Evangelium, Petro narrante, et illo scribente, compositum est. Denique et duae Epistolae quae feruntur Petri, stylo inter se et charactere discrepant, structuraque verborum. Ex quo intelligimus, pro necessitate rerum, diversis eum usum", + "candidate_score": 0.672593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2304", + "psc_text": "virtutum, et gratiam sanitatum; et praedicaturi multis gentibus, acciperent genera linguarum: ut jam tunc nosceretur, qui Apostolorum, quibus deberent gentibus nuntiare. Denique Apostolus Paulus, qui de Jerusalem usque ad Illyricum praedicavit, et inde per Romam ad Hispaniam ire festinat (Rom. 15), gratias agit Deo, quod cunctis Apostolis magis linguis loquatur (1. Cor 14). Qui enim multis gentibus annuntiaturus erat, multarum linguarum acceperat gratiam. Quae repromissio Spiritus 835 Sancti die decima post ascensionem Salvatoris expleta est, Luca referente, qui scripsit; Cum complerentur dies Pentecostes, erant omnes pariter in eodem loco, et factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis Spiritus vehementis: et replevit totam domum, ubi erant sedentes; et apparuerunt illis dispartitae linguae tanquam ignis: seditque supra singulos eorum; et repleti sunt omnes Spiritu Sancto: et caeperunt loqui variis linguis, prout Spiritus Sanctus dabat eloqui illis (Act. 2. 1. et seqq) . Tunc completum est illud quod legitur in Joel: Et", + "candidate_score": 0.668939, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_9_11", + "bdc_text": "Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2988", + "psc_text": "habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper, quod mihi alio anno per latorem per quem scripseram remeantem scripserit. Nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli. » Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui; ita ut nostra studia cessarent ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non", + "candidate_score": 0.667523, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2988", + "psc_text": "habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me judicet, quasi ego potuerim quaerere, quod ille non potuerit enodare, cum forsitan possit, idque dum faciat, exspectandum sit. Magis enim scio quod aliis occupatur, quae minime differenda sunt, plurisque pendenda. Quod ut tua quoque Sanctitas noverit, attende paulisper, quod mihi alio anno per latorem per quem scripseram remeantem scripserit. Nam hoc ex ejus epistola in istam transtuli. » Incidit, inquit, tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui; ita ut nostra studia cessarent ne, juxta Appium, canina exerceretur facundia. Itaque duobus libellis tuis, quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui. Non", + "candidate_score": 0.666369, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66_68", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat . Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", + "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", + "candidate_score": 0.662561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_14_16", + "bdc_text": "tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1780", + "psc_text": "Sed et hoc in LXX. sub veru additum est. Et hinc apud vos, et apud plerosque error exoritur, quod scriptorum negligentia, virgulis et asteriscis subtractis, distinctio universa confunditur. 23. Trigesimo nono: Et legem tuam in medio cordis mei (Psal. 39. 9) . Pro quo in Graeco reperisse vos dicitis, in medio ventris mei, quod et in Hebraeo sic scriptum est, BATTHOCH MEAI. Sed propter euphoniam apud Latinos, in corde, translatum est; et tamen non debemus subtrahere quod verum est. In eodem: Domine, in adjutorium meum respice (Ibid. 14) . Pro quo in Graeco reperisse vos dicitis, σπεύσον, id est, festina. Sed apud Septuaginta πρόσχες, id est, respice, scriptum est. 24. Quadragesimo: Et si ingrediebatur, ut videret (Psal. 40. 7) . Et dicitis quod Si in Graeco non sit positum. Cum manifestissime et in Hebraeo, et in cunctis Interpretibus scriptum sit; et Septuaginta transtulerint, καὶ εἰ εἴσεπορεύετο τοῦ ὶδεῖν. 25. 651", + "candidate_score": 0.660999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78_80", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1545", + "psc_text": "augustiora videntes loca, simus 563 quod futuri sumus. Qua beatitudine indignos se fecere Judaei, qui Scripturae sanctae opibus derelictis, et ad pauperis intelligentiae acquiescentes magistros, hodie audiunt: Semper errant corde (Psal. 94) ; et nolunt, praesente Christo, dicere: Benedictus qui venit in nomine Domini (Psal. 117) . Praesertim cum omni voce opera clariora, Deum illum esse testentur, et nequaquam dicere: Haec dicit Dominus, sed, Ego dico vobis: per quae ostendit se latorem legum, et Dominum Deum verum, et non esse unum quemlibet prophetarum. 3. Neque enim divinitatem ejus, quae nullis locorum spatiis circumscribitur, assumptio servilis formae poterat obscurare, nec angustia humani corporis ineffabilem majestatis ejus terminare virtutem, quem operum magnitudo Dei filium comprobabat. Nam cum frementis maris elatos gurgites, et instar montium intumescentes, tranquillitati subitae reddidisset, Apostolorum navicula de naufragio liberata, et imperium praesentis Domini aquarum profunda sensissent, cumque, colluctantibus ventis, et ex omni parte fluctibus excitatis, tanta discrimina Salvatoris", + "candidate_score": 0.660901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_548", + "psc_text": "vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » (Matth. 28. 19): Et ipsi Apostoli dixerunt. « Oportebat quidem vobis primum annuntiare verbum Dei: quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes » (Act. 13. 46); tunc omne sacramentum Judaeae, et antiquam Dei familiaritatem, per Apostolos in nationes fuisse translatam. 5. Valida quidem quaestio, et quae possit etiam eos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solvitur. Nunquam enim eam fleret Dominus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum", + "candidate_score": 0.660711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80_82", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a . in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1289", + "psc_text": "vel transmissa per viros sanctos ac fideles munificentia circumibat. 7. Unde repente et contra opinionem omnium Jerosolymam navigavit, ubi 463 multorum excepta concursu, nostro parumper usa est hospitio: cujus societatis recordans, videor mihi adhuc videre quam vidi. Jesu bone, quo illa fervore, quo studio intenta erat divinis voluminibus? et veluti quamdam famem satiare desiderans, per Prophetas, Evangelia, Psalmosque currebat: quaestiones et proponens, et solutas recondens in scriniolo pectoris sui. Nec vero satiabatur audiendi cupidine, sed addens scientiam, addebat dolorem (Eccl. 3); et quasi oleum flammae adjiciens [al. adjeceris ], majoris ardoris fomenta capiebat. Quodam die cum in manibus Moysi Numeros teneremus, et me verecunde rogaret, quid sibi vellet nominum tanta congeries: cur singulae tribus in aliis atque aliis locis varie jungerentur: quomodo Balaam ariolus sic futura Christi mysteria prophetarit (Num. 20), ut nullus propemodum Prophetarum tam aperte de eo vaticinatus sit; respondi ut potui, et visus [al. nisus ] sum", + "candidate_score": 0.659391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_49_51", + "bdc_text": "Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1139", + "psc_text": "fieret, si nominatis eis quos haeresiarchas [al. haeresiotas ] esse nosti (quando ne ipsos quidem praetermittere volueris, subjungeres etiam in quibus cavendi essent: quanquam nonnullos etiam praetermiseris, quod scire cuperem, quo consilio factum sit. Aut si illud volumen forte onerare noluisti, ut commemoratis haereticis, non adderes, in quibus eos Catholica damnarit auctoritas, quaeso ne grave sit litterario labori tuo, quo non mediocriter per Domini Dei nostri gratiam in latina lingua sanctorum studia et accendisti et adjuvisti, id quod tibi per humilitatem meam fraterna caritas indicit, ut si occupationes tuae sinunt, omnium haereticorum perversa dogmata, qui rectitudinem fidei christianae usque ad hoc tempus, vel imprudentia, vel imperitia, vel pervicacia depravare conati sunt, uno libello breviter digesta edas, in notitiam eorum, quibus aut non vacat propter alia negotia, aut non valent propter alienam linguam tam multa legere atque cognoscere. Diu te rogarem, nisi hoc soleret esse indicium minus de caritate praesumentis. Hunc", + "candidate_score": 0.659244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_61", + "psc_text": "Multae hominibus viae videntur justae (Prov. 14. 12) , quae postea reperiuntur pravae. Et in testaceis vasculis thesaurus saepe reconditur. Petrum ter negantem (Matth. 26), amarae in suum locum restituere lacrymae. Cui plus dimittitur, plus amat (Luc. 7. 47). De toto grege siletur, et ob unius morbidae pecudis salutem Angeli laetantur in coelo. Quod si cui videtur indignum, audiat a Domino: Amice, si ego bonus sum, quare oculus tuus nequam est (Matth. 20. 15) ? EPISTOLA XII. AD ANTONIUM MONACHUM. Antonium Monachum Aemonae reprehendit, quod toties rogatus nunquam rescripserit: rursumque hortatur, ut diligentem se diligat, et scribenti rescribat. Dominus noster humilitatis magister, disceptantibus de dignitate discipulis, unum apprehendit e parvulis, dicens: Quicumque vestrum non fuerit conversus sicut infans, non potest introire in regnum coelorum (Matth. 18) . Quod ne tantum docere, nec facere videretur, implevit exemplo: dum discipulorum pedes lavat (Joan. 13): dum traditorem osculo excipit (Luc. 22): dum loquitur", + "candidate_score": 0.658469, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2334", + "psc_text": "majestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermone. Habebat ergo Titum interpretem: sicut, et beatus Petrus Marcum, cujus Evangelium, Petro narrante, et illo scribente, compositum est. Denique et duae Epistolae quae feruntur Petri, stylo inter se et charactere discrepant, structuraque verborum. Ex quo intelligimus, pro necessitate rerum, diversis eum usum interpretibus. Ergo et Paulus Apostolus contristatur: quia praedicationis suae in praesentiarum fistulam, organumque per quod Christo caneret, non invenerat: perrexitque in Macedoniam, apparuerat enim ei vir Macedo, dicens: Transiens adjuva nos; ut ibi inveniret Titum, et visitaret fratres: vel persecutionibus probaretur: hoc est enim quod dicit: Deo autem gratia, qui semper triumphat nos in Christo Jesu, et odorem notitiae suae spargit in omni loco. Triumphat nos, pro eo quod est, triumphat de nobis, sive triumphum suum agit per nos: qui in alio loco dixerat: Spectaculum facti sumus mundo, et Angelis, et hominibus (1. Cor. 4) . Denique narrat in consequentibus.", + "candidate_score": 0.658345, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_77_79", + "bdc_text": "am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1433", + "psc_text": "mei invenias, qui possint figuratis laudibus delectari. EPISTOLA LXXXII. AD THEOPHILUM. Adversus Joannem Jerosolymitanum. Missis a Theophilo Alexandrino Episcopo litteris ad se et Monachos, qui secum degebant, ut pacem inter eos et Joannem Episcopum Jerosolymitanum reconciliaret, respondet, nihil potius habere se, quam ut dissidium componatur, et pax Christi inter utrosque resurciatur. Suas deinde interpretationes Latinas Origenis, ac fratris Pauliniani ordinationem defendit adversus querimonias ejusdem Joannis. 1. Epistola tua hereditatis Dominicae te indicans possessorem, qui pergens ad Patrem; Apostolis loquebatur: « Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis » (Joan. 14. 20), illius quoque felicitatis compotem te esse testata est, in qua « beati pacifici » nuncupantur (Matth. 5). Blandiris ut pater, erudis ut magister, instituis ut Pontifex. Venisti ad nos non in austeritate virgae, sed in spiritu benignitatis et lenitatis et mansuetudinis: ut humilitatem Christi primo statim sermone resonares, qui mortalium genus non fulminans et tonans, 513 sed in", + "candidate_score": 0.658303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_55_57", + "bdc_text": "patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum . Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.655639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2093", + "psc_text": "a Propheta Christi, tanquam ejus doctrinam detestantes atque damnantes; de quo ipse Christus dicit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scripsit (Joan. 5. 46) . » 9. « Attende obsecro ipsa verba Jacobi: Vides, inquit, frater quot millia sunt in Judaea, qui crediderunt in Christum: et hi omnes aemulatores sunt Legis. Audierunt autem de te, quia discissionem doces a Moyse, eorum qui per gentes sunt Judaeorum, dicens non debere circumcidere eos filios suos, neque secundum consuetudinem ingredi. Quid ergo est? Utique oportet convenire multitudinem; audierunt enim te supervenisse: hoc ergo fac quod tibi dicimus. Sunt nobis viri quatuor votum habentes super se: his assumptis sanctifica te cum ipsis, et impende in eos ut radant capita: et scient [al. sciant] omnes quia quae de te audierunt falsa sunt; sed sequeris et ipse custodiens Legem, de gentibus autem qui crediderunt, nos mandavimus, judicantes nihil ejusmodi servare illos, nisi", + "candidate_score": 0.655443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_24_26", + "bdc_text": "Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint . Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_57", + "psc_text": "Et quanquam multis istam corporis sanitatem, etiam peccatoribus evenire videamus, tamen illis hoc diabolus ministrat, ut peccent: tibi Dominus praestat, ut gaudeas. 3. Doctissimi quique Graecorum (de quibus pro Flacco agens luculenter Tullius ait: Ingenita levitas et erudita vanitas) regum suorum, vel principum laudes, accepta mercede, dicebant. Hoc ego nunc faciens, pretium posco pro laudibus. Et ne putes modica esse, quae deprecor, margaritam de Evangelio postularis. Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Ps. 11. 7) : scilicet Commentarios Fortunatiani, et propter notitiam persecutorum, Aurelii Victoris Historiam, simulque Epistolas Novatiani, ut dum schismatici hominis 25 venena cognoscimus, libentius sancti Martyris Cypriani bibamus antidotum. Misimus interim te tibi, id est, Paulo seni Paulum seniorem; in quo propter simpliciores quosque multum in dejiciendo sermone laboravimus. Sed nescio quomodo, etiam si aqua plena sit, tamen eumdem odorem lagena servat, quo dum rudis esset, imbuta est. Si hoc munusculum placuerit,", + "candidate_score": 0.65539, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_24_26", + "bdc_text": "Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint . Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3087", + "psc_text": "Dei memoria tenere, et operibus oblivisci. Sed ideo illa cognosce, ut facias quicquid faciendum didiceris. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur (Rom. 2. 31) . Latus quidem et immensus divinae legis campus extenditur. Qui diversis testimoniis veritatis, velut coelestibus quibusdam floribus vernans, mira oblectatione legentis animum pascit ac refovet. Quae omnia semper cognoscere, secumque revolvere, ingens ad conservandam justitiam beneficium est. Sed quasi ad compendiosum quoddam commonitorium, illa tibi Evangelii eligenda sententia est, et superscribenda cordi tuo, quae ad totius justitiae breviarium, dominico ore profertur: Omnia quaecumque vultis ut faciant vobis homines, haec et vos facite illis. Haec enim Lex et Prophetoe (Matth. 7. 12) . Infinitae namque sunt species, partesque justitiae: quas non modo stylo persequi, sed cogitatione etiam capere difficillimum est. Quas omnes una ac brevi sententia comprehendit, et latentem hominum conscientiam, secreto animi judicio, aut absolvit, aut damnat. 15. Ad omnem", + "candidate_score": 0.65356, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78_80", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2662", + "psc_text": "quod carne non poteramus, spiritu reddebamus. Semper obviare epistolis, superare officiis, salutationibus praevenire. Non multum perdebat absentia, quae jugibus sibi litteris jungebatur. 9. Origenistae. --In hac tranquillitate, et Domini servitute, haeretica in his provinciis exorta tempestas, cuncta turbavit; et in tantam rabiem concitata est, ut nec sibi, nec ulli bonorum parceret. Et quasi parum esset, hic universa movisse, navem plenam blasphemiarum Romano intulit portui. Invenitque protinus patella operculum, et Romanae fidei purissimum fontem, lutosa coeno permiscuere vestigia. Nec mirum si in plateis, et in foro rerum venalium, fictus ariolus stultorum verberet nates, et obtorto fuste dentes mordentium quatiat: cum venenata spurcaque doctrina Romae invenerit quos induceret. Tunc librorum περὶ ἀρχῶν infamis interpretatio: tunc discipulus ὄλβιος, vere nominis sui, si in talem magistrum non impegisset. Tunc nostrorum διάλυτος contradictio, et Pharisaeorum turbata est schola. Tunc sancta Marcella, quae diu se cohibuerat, ne per aemulationem quippiam facere videretur, postquam sensit fidem apostolico", + "candidate_score": 0.653435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78_80", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1518", + "psc_text": "et Angeli sanguine victimarum, quas spiritualium typus immolat Israel, fumo thymiamatis delectati, versabantur prope altaria, et hujuscemodi alebantur cibis. Quis non putet eum nihil ultra invenire potuisse, in quod mens vesana corrueret? Praescientiam quoque futurorum, quae soli Domino nota est stellarum motibus tribuit, ut ex earum cursu, et varietate formarum, Daemones futura cognoscant, et vel agant aliqua, vel ab his agenda demandent. Ex quo perspicuum est, eum Idololatriam, et Astrologiam, et varias Ethnicorum fraudolentae [Ms. fraudolentiae ] divinationis praestigias approbare. 3. Haec et hujuscemodi sub nomine Monachorum quidam sentientes, et docentes in monasteriis versabantur. Cumque indigne ferrent, auctorem tanti mali cum suo errore damnari, quosdam inopes et servos spe gulae sollicitatos suo junxere comitatui, et facto cuneo, sedenti in Alexandria vim facere conati 548 sunt; volentes causam Isidori, quem nos propter verecundiam, et Ecclesiae disciplinam Episcoporum judicio servabamus proferre in medium, et auribus ethnicorum dictu [Ms. dicta ] pudenda ingerere,", + "candidate_score": 0.653244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64_66", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_974", + "psc_text": "praedicante, ex latere subsultabas, et plaudebas manu, et applodebas pedem, et orthodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi sancti Presbyteri Paulini epistolis, et illius super nomine tuo non putavi errare judicium. Et licet statim accepta epistola ἀσυμάρτητον sermonem tuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et oculis aliud cernentibus, aliud schedulae credidi quam videbam. 4. Carpit lepide imperitiam Vigilantii. --Quamobrem desine me lacessere, et voluminibus tuis obruere. Parce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum in scribendo [al. scribendis ] faciant. Si libet exercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus,", + "candidate_score": 0.653155, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80_82", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a . in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1518", + "psc_text": "et Angeli sanguine victimarum, quas spiritualium typus immolat Israel, fumo thymiamatis delectati, versabantur prope altaria, et hujuscemodi alebantur cibis. Quis non putet eum nihil ultra invenire potuisse, in quod mens vesana corrueret? Praescientiam quoque futurorum, quae soli Domino nota est stellarum motibus tribuit, ut ex earum cursu, et varietate formarum, Daemones futura cognoscant, et vel agant aliqua, vel ab his agenda demandent. Ex quo perspicuum est, eum Idololatriam, et Astrologiam, et varias Ethnicorum fraudolentae [Ms. fraudolentiae ] divinationis praestigias approbare. 3. Haec et hujuscemodi sub nomine Monachorum quidam sentientes, et docentes in monasteriis versabantur. Cumque indigne ferrent, auctorem tanti mali cum suo errore damnari, quosdam inopes et servos spe gulae sollicitatos suo junxere comitatui, et facto cuneo, sedenti in Alexandria vim facere conati 548 sunt; volentes causam Isidori, quem nos propter verecundiam, et Ecclesiae disciplinam Episcoporum judicio servabamus proferre in medium, et auribus ethnicorum dictu [Ms. dicta ] pudenda ingerere,", + "candidate_score": 0.652654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76_78", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_746", + "psc_text": "Aethiopiam, ut Gymnosophistas, et Tamosissimam Solis mensam videret in sabulo. Invenit ille vir ubique quod disceret: et semper proficiens, semper se melior fieret. Scripsit super hoc plenissime octo voluminibus Philostratus. 2. Quid loquar de saeculi hominibus? cum Apostolus Paulus vas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti in se hospitis loquebatur. An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus? (2. Cor. 13. 3.) post Damascum Arabiamque lustratam, ascenderit Jerosolymam, ut videret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim. Hoc enim mysterio hebdomadis et ogdoadis, futurus Gentium praedicator instruendus erat. Rursumque post annos quatuordecim, assumpto Barnaba et Tito exposuerit Apostolis Evangelium, ne forte in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid latentis energiae viva vox; et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius sonat. Unde et Eschynes, cum Rhodi exularet; et legeretur illa Demosthenis Oratio, quam adversus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus, suspirans ait: Quid si", + "candidate_score": 0.652366, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_25_27", + "bdc_text": "Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint . Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus . Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.651403, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78_80", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ; er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2883", + "psc_text": "Monachos, scribit ad eam cujus nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum et sententias περὶ ἀπαθεὶας quam nos impassibilitatem vel imperturbationem possumus dicere; quando nunquam animus nullo perturbationis vitio commovetur: et ut simpliciter dicam, vel saxum, vel Deus est. Hujus libros per Orientem Graecos, et interpretante discipulo 1030 ejus Ruffino, Latinos plerique in Occidente lectitant. Qui librum quoque scripsit, quasi de Monachis: multosque in eo enumerat, qui nunquam fuerunt, et quos fuisse describit Origenistas: et ab Episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium videlicet, et Eusebium, et Euthymium, et ipsum Evagrium, Or quoque et Isidorum, et multos alios, quos enumerare taedium est: et juxta illud Lucretii: Ac veluti pueris absinthia tetra medentes Cum dare conantur, prius oras pocula circum Contingunt dulci mellis flavoque liquore (LUCRET. l. 4. de Nat. rerum). Ita ille unum Joannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per", + "candidate_score": 0.650676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2156", + "psc_text": "portavit in utero, diu aluit, et difficiliores infantiae mores blanda pietate sustinuit. Lavit pannorum 785 sordes, et immundo saepe foedata est stercore. Assedit aegrotanti; et quae pro te sua fastidia sustinuit, tua quoque passa est. Ad hanc perduxit aetatem; ut Christum amares, docuit. Non tibi displiceat ejus conversatio, quae te sponso tuo virginem consecravit. Quod si ferre non potes et delicias ejus fugis: atque (ut hoc vulgo solet dici) saecularis est mater, habes alias virgines, habes sanctum pudicitiae chorum. Quid matrem deserens, eum eligis [al. diligis ], qui forsitan suam reliquit sororem et matrem? Illa difficilis; sed iste facilis. Illa jurgatrix: ergo iste placabilis. Quaero, utrum virum secuta sis, an postea inveneris? Si eum secuta es, manifestum est matrem reliqueris. Si postea reperisti, ostendis quid in matris hospitio non potueris invenire. Durus dolor est, et meo mucrone me vulnerans. Qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter (Prov. 10) . Tacerem, si", + "candidate_score": 0.650431, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_101_103", + "bdc_text": "quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit . Mittam , si quodin der Vorlage aliquod . adeptus fuero .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2000", + "psc_text": "corporis, non vigore animi tamen, in area dominica fructuoso labore desudans; ecce adsum [al. sum ], si quid perperam dixi, fortius fige pedem. Non mihi esse debet molestum pondus aetatis tuae, dummodo conteratur palea culpae meae. 5. « Proinde illud quod in extremo epistolae tuae posuisti, cum magni desiderii suspirio vel lego, vel recolo. Utinam, inquis, 732 mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus. Ego autem dico, utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores. Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam sanctitatem scripsisse meminerim; et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim; faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola, me curante. Homo enim, qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulit nec ad me retulit [al. pertulerit", + "candidate_score": 0.650389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64_66", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1255", + "psc_text": "scribenda dictavimus: non ut impleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti, videremur negare. Ora nobis a Domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus jugi languore confectus sum, possim aliquid dignum vestrae scribere voluntati: et ignosce si scatens oratio, cursu solito non fluat. Non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus: quia in altero saepe stylum vertimus, iterum quae legi digna sint, scripturi: in altero quidquid in buccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim. EPISTOLA LXXV. AD THEODORAM VIDUAM. Theodoram Lucinii viduam consolatur de morte mariti, cujus virtutes, et castitatem praecipue laudat. 1. Lugubri nuntio consternatus super sancti et venerabilis mihi dormitione Lucinii, vix brevem Epistolam dictare potui. Non quod ejus vicem doleam, quem scio ad meliora transisse, dicente Moyse: Transiens videbo visionem hanc magnam (Exod. 3. 3) ;", + "candidate_score": 0.650074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_1_3", + "bdc_text": "LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ; vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit . Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_433", + "psc_text": "benedixit? » EPISTOLA XXXVI. Seu rescriptum HIERONYMI AD DAMASUM Praemissa excusatione morarum, ac praetermissis tantum duabus Quaestiunculis, secunda et quarta a Tertulliano, Novatiano, ac Origene disputatis, reliquis tribus copiose respondet. Beatissimo Papae Damaso HIERONYMUS. 1. Postquam epistolam tuae Sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet imperavi: quo ad officium praeparato, quod eram voce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. Interim jam et ego linguam, et ille articulum movebamus, cum subito Hebraeus intervenit, deferens non pauca volumina, quae de Synagoga quasi lecturus acceperat. Et illico habes, inquit, quod postulaveras: meque dubium, et quid facerem nescientem, ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas", + "candidate_score": 0.649518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_68_70", + "bdc_text": "Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat . Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) . scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1487", + "psc_text": "Aliud est, si qua ab haereticis addita sunt, aliud si quis quasi bene dicta defendat. Solus inventus est Origenes, cujus scripta in toto orbe falsarentur, et, quasi ad Mithridatis litteras, omnis veritas uno die de voluminibus illius raderetur. Si unus violatus est liber, num universa ejus opera, quae diversis et locis et temporibus edidit, simul corrumpi potuerunt? Ipse Origenes in epistola, quam scribit ad Fabianum Romanae urbis Episcopum, poenitentiam 532 agit, cur talia scripserit, et causas temeritatis in Ambrosium refert, quod secreto edita, in publicum protulerit: et quid adhuc ἐυρεσιλογοῦσιν, aliena esse, quae displicent? 11. An Pamphilus Origenis laudator. --Porro, quod Pamphilum proferunt laudatorem ejus, gratias illis ago meo nomine, quod dignum me putaverunt, quem cum martyre calumniarentur. Si enim ab inimicis Origenis libros ejus dicitis esse violatos, ut infamarentur: quare mihi non liceat dicere, ab amicis ejus et sectatoribus compositum esse sub nomine Pamphili volumen, quod illum testimonio martyris", + "candidate_score": 0.64931, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_24_26", + "bdc_text": "Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint . Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_896", + "psc_text": "quaeras in solitudine, et ores solus in monte cum Jesu, Sanctorumque tantum locorum vicinitatibus perfruaris, id est, ut et urbe careas, et propositum Monachi non amittas. Quod loquor, non de Episcopis, non de Presbyteris, non de Clericis loquor, quorum aliud officium est; sed de Monacho, et Monacho quondam apud saeculum nobili: qui idcirco pretium possessionum suarum ad pedes Apostolorum posuit, docens pecuniam esse calcandam; ut humiliter et secreto victitans, semper contemnat quod semel contempsit. Si Crucis et Resurrectionis loca non essent in Urbe celeberrima, in qua curia, in qua aula militum, in qua scorta, mimi, scurrae, et omnia sunt, quae solent in caeteris urbibus: vel si Monachorum turbis solummodo frequentaretur, expetendum revera hujuscemodi cunctis Monachis esset habitaculum. NUNC VERO summae stultitiae est renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes deserere, Monachum profiteri, et inter majores populos peraeque vivere, quam eras victurus in patria. De toto huc orbe concurritur. Plena est civitas universi", + "candidate_score": 0.649154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_64_66", + "bdc_text": "Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ; tibi et me et fortunas meas commendo . Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", + "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", + "candidate_score": 0.649073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_24_26", + "bdc_text": "Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint . Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1953", + "psc_text": "Testor Jesum, cui illa servivit, et ego servire cupio, me utramque in partem nihil fingere, sed quasi Christianum de 715 Christiana, quae sunt vera, proferre, id est, historiam scribere, non panegyricum, et illius vitia, aliorum esse virtutes. Vitia loquor, secundum animum meum, et omnium sororum ac fratrum desiderium, qui illam diligimus, et absentem quaerimus. 21. Caeterum illa implevit cursum suum, fidemque servavit, et nunc fruitur corona justitiae (2. Tim. 4. 7): sequiturque Agnum quocumque vadit (Apoc. 14). Saturatur, quia esurivit, et laeta decantat: Sicut audivimus, ita et vidimus, in civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri (Psal. 47. 9) . O beata rerum commutatio: flevit, ut semper rideret. Despexit lacus contritos, ut fontem Dominum reperiret. Vestita cilicio est, ut nunc albis vestimentis uteretur, et diceret: Scidisti saccum meum, et induisti me laetitia (Psal. 29. 12) . Cinerem sicut panem manducabat, et potionem suam cum fletu miscebat (Psal. 101. 10), dicens:", + "candidate_score": 0.648648, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_24_26", + "bdc_text": "Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus . Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint . Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2653", + "psc_text": "(Psal. 1. 2) . Meditationem legis non in replicando quae scripta sunt, ut Judaeorum existimant Pharisaei; sed in opere intelligens, juxta illud Apostolicum: Sive comeditis, sive bibitis, sive quid agitis; omnia in gloriam Domini facientes (1. Cor. 10) . Et Prophetae verba dicentis: A mandatis tuis intellexi (Psal. 118. 104) : ut postquam mandata complesset, tunc se sciret mereri intelligentiam Scripturarum. Quod et alibi legimus: Quia coepit Jesus facere et docere (Act. 1. 1) . ERUBESCIT enim quamvis praeclara doctrina, quam propria reprehendit conscientia; frustraque ejus lingua praedicat paupertatem, et docet eleemosynas, qui Croesi divitiis tumet; vilique opertus pallio, pugnat contra tineas vestium sericarum. Illi erant moderata jejunia, carnium abstinentia, vini odor magis, quam gustus, propter stomachum et frequentes infirmitates (1. Tim. 5). Raro procedebat ad publicum, et maxime nobilium matronarum vitabat domos, ne cogeretur videre quod contempserat. Apostolorum et Martyrum basilicas 954 secretis celebrans orationibus, et quae populorum frequentiam", + "candidate_score": 0.648534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37_39", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in : Zwa VIII/8 , 1947 , S. 433-471. , huius ne gustum quidem adhuc cępimus , velimque omnino linguę eius cognitionem complere , cuius nunc fundamenta iecimus . Quare , ut hoc mihi concedatur , maximopere peto ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_845", + "psc_text": "sed aut timidior recto, aut cupidior. Video etiam interdum vitia mea; sed ea malo audire a melioribus: ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar: et meticulosam mihi videar in me potius, quam justam tulisse sententiam. » 305 EPISTOLA LVII. AD PAMMACHIUM. De optimo genere interpretandi. Cum, quod Epiphanii superiorem epistolam 51 ad Joannem Episcopum Jerosolymitanum non recte transtulisset Hieronymus, cavillaretur Ruffinus, post querelas, quod, se inscio, e scriniis suffuratus epistolam nondum plene emendatam, aliquis sit, tam veterum omnium eruditorum, quam sacrarum Scripturarum testimoniis docet, quodnam sit optimum genus interpretandi, illud scilicet esse ostendens, quo ipse in vertenda illa epistola usus est, hoc est, quo sensus e sensu, non verbum e verbo transfertur. 1. Paulus Apostolus, praesente Agrippa rege, de criminibus responsurus, quod posset intelligere qui auditurus erat, securus de causae victoria statim in principio sibi gratulatur, dicens: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, existimo", + "candidate_score": 0.648101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_22_24", + "bdc_text": "Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat . Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro . Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_834", + "psc_text": "ignotus, commendo germanitati tuae fratrem Profuturum, quem nostris conatibus, deinde adjutorio tuo vere profuturum speramus: nisi forte quod talis est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille per me. Hactenus fortasse scribere debuerim, si esse vellem epistolarum solemnium more contentus: sed scatet animus in loquelas communicandas tecum de studiis nostris, quae habemus in Christo Jesu Domino nostro; qui nobis multas utilitates et viatica quaedam demonstrati a se itineris, etiam [al. demonstravit itineris; et jam. ] per tuam caritatem non mediocriter ministrare dignatur. » 2. « Petimus ergo, et nobiscum petit omnis Africanarum Ecclesiarum studiosa societas, ut in interpretandis eorum libris qui Graece Scripturas nostras quam optime tractaverunt, curam atque operam impendere non graveris. Potes enim efficere, ut nos quoque habeamus illos tales viros, et unum potissimum quem tu libentius in tuis litteris sonas [ Origenem ]. De vertendis autem in linguam Latinam sanctis litteris Canonicis, laborare te nollem", + "candidate_score": 0.647754, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76_78", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \" am Collège de France , nachdem er 1535-37 ein erstes Mal nach Konstantinopel gereist war . Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1228", + "psc_text": "precatorem: revolvi 441 Veterum libros, ut viderem quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio, responderem. 2. Statimque in fronte Geneseos primam Homiliarum Origenis reperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans, illuc devolutus est, ut eum Angelum diceret. Iisdemque pene argumentis, quibus Scriptor tuus de Spiritu sancto, ille de supernis virtutibus est locutus. Transivi ad Didymum sectatorem ejus, et vidi hominem pedibus in magistri isse sententiam. Verti me ad Hippolytum, Irenaeum, Eusebium Caesariensem, et Emisenum, Apollinarem quoque, et Eustathium nostrum, qui primus Antiochenae Ecclesiae Episcopus contra Arium clarissima tuba bellicum cecinit: et deprehendi, horum omnium opiniones, diversis argumentationibus ac diverticulis ad unum compitum pervenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum, regem urbis Jerosolymae, quae primum Salem, postea Jebus, ad extremum Jerusalem appellata sit. Nec mirum esse, si Sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus caeremoniis, et genere Aaron: cum Abel quoque, et Enoch, et Noe placuerint", + "candidate_score": 0.646656, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2509", + "psc_text": "Metronia, per quadraginta annos vidua perseverans, Annam nobis filiam Phanuelis de Evangelio retulit (Luc. 3. 36). Benigna, mater quartum, et decimum viduitatis implens annum, centenario virginum choro cingitur. Soror Celerini, patris Ageruchiae, qui parvulam nutrivit infantem, et in suo natam suscepit gremio, per annos viginti mariti solatio destituta, erudit neptem; docens quod a matre didicit. 2. 901 Haec brevi sermone perstrinxi, ut ostendam adolescentulam meam non praestare monogamiam generi suo, sed reddere: nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus execrandam, si negare tentaverit: praesertim cum posthumus ejus Simplicius nomen patris referat, et nulla sit excusatio desertae ac sine haeredibus domus; sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut quod propter intemperantiam suam faciunt, videantur facere desiderio liberorum. Sed quid ego quasi ad retrectantem loquor, cum audiam eam multos Palatii procos, Ecclesiae vitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut viduae nostrae castitatem probent, quam et nobilitas, et forma, et aetas,", + "candidate_score": 0.6462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_73_75", + "bdc_text": "certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet . Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_907", + "psc_text": "Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet clavem David: qui aperit, et nemo claudit, claudit, et nemo aperit: nullo alio reserante, pandentur. Si haberes hoc fundamentum, imo si quasi extrema manus operi tuo induceretur, nihil pulchrius, nihil doctius, nihil dulcius, nihilque Latinius tuis haberemus voluminibus. 10. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. Beatus Cyprianus instar fontis purissimi, dulcis incedit et placidus; et cum totus sit in exhortatione virtutum, occupatus persecutionum angustiis, de Scripturis divinis nequaquam disseruit. Inclyto Victorinus martyrio coronatus, quod intelligit, eloqui non potest. Lactantius quasi quidam fluvius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra affirmare potuisset, quam facile aliena destruxit. Arnobius inaequalis et nimius,", + "candidate_score": 0.646116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_1_3", + "bdc_text": "LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ; vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit . Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2987", + "psc_text": "religiosum Presbyterum Saturninum tuae venerationis litteras sumpsi 1069 hoc a me magno studio quod nondum habeo flagitantis. Sed eur hoc leceris causam mihi aperuisti, quod scilicet eredas de hac re mihi consulenti jam fuisse responsum. Utinam ita esset! Absit ut te, cujus exspectationem avidissimam noverim, hujus muneris communicationem fraudarem; sed si quid credis, frater carissime, quinque ferme anni ecce evoluti sunt, ex quo in Orientem misi Librum non praesumptionis, sed consultationis meae, et adhuc rescripta non merui, quibus mihi enodaretur haec quaestio, in qua me cupis ad te certam ferre sententiam. Utrumque ego misissem, si utrumque haberem. Hoc autem quod habeo, sine altero, quod nondum habeo, cuiquam debere me jam mittere, vel edere non videtur, ne ille, qui mihi fortasse, ut desidero responsurus est, interrogationem meam disputatione operosissima elaboratam, sine sua responsione, quae adhuc desperanda non est, per manus hominum notitiamque diffundi jure succenseat, idque jactantius, quam utilius fecisse me", + "candidate_score": 0.646093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37_39", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in : Zwa VIII/8 , 1947 , S. 433-471. , huius ne gustum quidem adhuc cępimus , velimque omnino linguę eius cognitionem complere , cuius nunc fundamenta iecimus . Quare , ut hoc mihi concedatur , maximopere peto ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.645471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_69_71", + "bdc_text": "Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) . scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_126", + "psc_text": "sacris voluminibus, ex quorum lectione universa hominum vitia purgantur. De eo vero quod sequitur, principium oris eorum, quomodo possit ad Scripturas referri, vereor ne si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam vim Scripturis inferre videamur. Lingua Hebraea prima et communis. Victorinus Latinus Auctor. --Initium oris et communis eloquii, et hoc omne [al. omne verbum ] quod loquimur, Hebraeam linguam, qua vetus Testamentum scriptum est, universa antiquitas tradidit. Postquam vero in fabricatione turris per offensam Dei linguarum diversitas attributa est, tunc sermonis varietas in omnes dispersa est nationes. Igitur et incendium et initium oris, in duobus animadvertitur Testamentis: quae circa Deum stare, non mirum est, cum per ea Dominus ipse discatur. Sex alae uni, et sex alae alteri. Victorinus noster duodecim Apostolos interpretatus est. Nos possumus et duodecim lapides altaris, quos ferrum non tetigit, et duodecim gemmas, ex quibus sacerdotis insigne constructum est (Exod. 28), 51 accipere; quos et Ezechiel (cap.", + "candidate_score": 0.645211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_9_11", + "bdc_text": "Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1265", + "psc_text": "(quia in hac provincia Latini sermonis scriptorum penuria est) describi 455 sibi fecit, quaecumque ab adolescentia usque in praesens tempus dictavimus? Non nos honoravit, qui parvuli et minimi Christianorum omnium sumus, et ob conscientiam peccatorum, Bethleemitici ruris saxa incolimus; sed Christum, qui honoratur in servis suis; et Apostolis repromittit, dicens: « Qui vos recipiunt, me recipiunt. Et qui me recipiunt, recipiunt eum, qui me misit (Matth. 10). 5. Itaque, carissima filia, hanc Epistolam amoris mei in illum habeto Epitaphium: et quidquid posse me scieris in opere spirituali, audacter impera, ut sciant saecula post futura, eum, qui dicit in Isaia: « Posuit me ut sagittam electam, in pharetra sua abcondit me » (Isai 49), duos viros tantis maris atque terrarum inter se spatiis separatos, suo acumine vulnerasse, ut cum mutuo in carne se nesciant, amore spiritus copulentur. Subscriptio. Sanctam te corpore et spiritu servet ille Samarites, id est, Servator et custos,", + "candidate_score": 0.644592, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_1_3", + "bdc_text": "LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ; vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit . Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.644548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_101_103", + "bdc_text": "quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit . Mittam , si quodin der Vorlage aliquod . adeptus fuero .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.643782, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32_34", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit . Quare non dubito , quin meum non improbaturi sitis consilium .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2658", + "psc_text": "per Prophetam Spiritus Sanctus: Propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis (Rom. 8 36) . Et post multas aetates illa sententia: Memento semper diem mortis, et nunquam peccabis (Eccli. 7) . Disertissimique praeceptum Satyrici: Vive memor lethi, fugit hora, hoc quod loquor, inde est. Sic ergo (ut dicere coeperamus) aetatem duxit, et vixit, ut semper se crederet esse morituram. Sic induta est vestibus, ut meminisset sepulcri, offerens se hostiam rationabilem, vivam, placentem Deo. 7. Quando Romam venit. --Denique cum et me Romam cum sanctis Pontificibus, Paulino et Epiphanio, Ecclesiastica traxisset necessitas (quorum alter Antiochenam Syriae, alter Salaminiam Cypri rexit Ecclesiam) et verecunde nobilium feminarum oculos declinarem, ita egit secundum Apostolum, importune, opportune (2. Tim. 4) , ut pudorem meum sua superaret industria. Et quia alicujus tunc nominis esse 956 existimabar super studio Scripturarum, nunquam convenit, quin de Scripturis aliquid interrogaret: nec ut statim [al. nec statim ]", + "candidate_score": 0.643161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2333", + "psc_text": "autem fuit tanta consolatio, et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non invenit, valefaciens eis, profectus est in Macedoniam? Aliquoties diximus Apostolum Paulum virum fuisse doctissimum, et eruditum ad pedes Gamalielis (Act. 22. 3), qui in Apostolorum Actibus concionatur, et dicit: Et nunc quid habetis cum hominibus istis? Si enim a Deo est, stabit, si ex hominibus, destruetur (Ibid. 5. 38. 39) . Cumque haberet scientiam sanctarum Scripturarum, 844 et sermonis diversarumque linguarum gratiam possideret: unde ipse gloriatur in Domino, et dicit: Gratias ago Deo, quod omnium vestrum linguis magis loquor (1. Cor. 14. 18) , divinorum sensuum majestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermone. Habebat ergo Titum interpretem: sicut, et beatus Petrus Marcum, cujus Evangelium, Petro narrante, et illo scribente, compositum est. Denique et duae Epistolae quae feruntur Petri, stylo inter se et charactere discrepant, structuraque verborum. Ex quo intelligimus, pro necessitate rerum, diversis eum usum", + "candidate_score": 0.642277, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80_82", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a . in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_568", + "psc_text": "sua conspicere [al. prospicere ] rupe clangentem? Ad Abraham, Isaac, et Jacob, trium quoque illustrium feminarum, vel tabernacula properare, vel memorias? Videre fontem, in quo a Philippo eunuchus est tinctus? Samariam pergere, et Joannis Baptistae, Elisaei quoque et Abdiae pariter cineres adorare? Ingredi speluncas, in quibus persecutionis et famis tempore Prophetarum agmina sunt nutrita? Ibimus ad Nazareth, et juxta interpretationem nominis ejus, florem, videbimus Galilaeae. Haud procul inde cernetur [al. cernitur ] Cana, in qua aquae in vinum versae sunt. Pergemus ad Itabyrium (Thabor montem) et tabernacula Salvatoris, non ut Petrus quondam voluit cum Moyse et Elia, sed cum Patre cernemus et Spiritu Sancto. Inde ad mare veniemus Genezareth, et de quinque et septem panibus videbimus in deserto quinque et quatuor hominum millia saturata. Apparebit oppidum Naim, in cujus portis [al. porta ] viduae filius suscitatus est. Videbitur et Hermonim, et torrens Endor, in quo superatus est Sisara. Capharnaum quoque", + "candidate_score": 0.64215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80_82", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a . in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_895", + "psc_text": "terra orta est (Ps. 84. 12) , lucus inumbrabat Thamuz, id est, Adonidis: et in specu, ubi quondam Christus parvulus vagiit, Veneris amasius plangebatur. 4. Cur, inquies, haec tam longo repetita principio? Videlicet ne quidquam fidei tuae deesse putes, quia Jerosolymam non vidisti: nec nos idcirco meliores aestimes, quod hujus loci habitaculo fruimur: sed sive hic, sive alibi, aequalem te pro operibus tuis apud Dominum nostrum habere mercedem. Revera, ut simpliciter motus mentis meae fatear, considerans et propositum tuum, et ardorem quo saeculo renuntiasti, differentias 322 in locis arbitror, si urbibus et frequentia urbium derelicta, in agello habites, et Christum quaeras in solitudine, et ores solus in monte cum Jesu, Sanctorumque tantum locorum vicinitatibus perfruaris, id est, ut et urbe careas, et propositum Monachi non amittas. Quod loquor, non de Episcopis, non de Presbyteris, non de Clericis loquor, quorum aliud officium est; sed de Monacho, et Monacho quondam apud saeculum", + "candidate_score": 0.64206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_54_56", + "bdc_text": "et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.641968, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32_34", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit . Quare non dubito , quin meum non improbaturi sitis consilium .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2961", + "psc_text": "obscurabuntur] a te (Psal. 138. 12) . Et, Scrutans corda et renes Deus (Psal. 7. 10) . Et iterum: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus (Psal. 138. 12) . Homo enim videt in facie, Deus autem in corde. 12. Omnes enim dies nostri transierunt, et in furore tuo consumpsimus annos nostros, quasi sermonem loquens. Septuaginta: Quoniam dies nostri defecerunt: et in ira tua defecimus. Anni nostri sicut aranea meditati sunt. Brevitatem humanae vitae, quae sententiae Dei hucusque subjecta est; et quam in priori versiculo somnio 1059 comparavit, dicens: Percutiente te eos, somnium erunt, nunc sermoni loquentium comparat: ut quomodo sermo qui in ore versatur dum profertur, intercipitur, et esse desistit; sic et omnis vita nostra pertranseat atque desistat: et hoc in ira et in furore Dei, cui merito subjacemus, vivente in nobis, ut supra diximus, sententia Dei. Quae sit autem ira et furor Dei, crebrius diximus, non quod Deus", + "candidate_score": 0.641815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_80_82", + "bdc_text": "In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a . in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_746", + "psc_text": "Aethiopiam, ut Gymnosophistas, et Tamosissimam Solis mensam videret in sabulo. Invenit ille vir ubique quod disceret: et semper proficiens, semper se melior fieret. Scripsit super hoc plenissime octo voluminibus Philostratus. 2. Quid loquar de saeculi hominibus? cum Apostolus Paulus vas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti in se hospitis loquebatur. An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus? (2. Cor. 13. 3.) post Damascum Arabiamque lustratam, ascenderit Jerosolymam, ut videret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim. Hoc enim mysterio hebdomadis et ogdoadis, futurus Gentium praedicator instruendus erat. Rursumque post annos quatuordecim, assumpto Barnaba et Tito exposuerit Apostolis Evangelium, ne forte in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid latentis energiae viva vox; et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius sonat. Unde et Eschynes, cum Rhodi exularet; et legeretur illa Demosthenis Oratio, quam adversus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus, suspirans ait: Quid si", + "candidate_score": 0.641676, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2279", + "psc_text": "ante debueras, fac saltem sero, id est tarde. Sin autem illud objicitur, quomodo eadem Maria quae prius viderat Dominum resurgentem, postea ad sepulcrum ejus flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola, et cum altera, sive cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se Dominus contulerat, ad sepulcrum ejus frequenter cucurrerit, et nunc adoraverit, quem videbat, nunc fleverit, quem quaerebat absentem: Licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem vico Magdalo fuisse contendant, et alteram esse, quae in Matthaeo eum viderit resurgentem, alteram, quae in Joanne eum quaerebat absentem. Quatuor autem fuisse Marias, in Evangeliis legimus, unam matrem Domini Salvatoris, alteram materteram ejus, quae appellata est Maria Cleophe, tertiam Mariam matrem Jacobi et Jose, quartam Mariam Magdalenam. Licet alii matrem Jacobi et Jose, materteram ejus fuisse contendant. Nonnulli (ut se liberent quaestione) in Marco volunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalene, et ex superfluo scriptorum inolevisse vitio, quod", + "candidate_score": 0.64153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_109_111", + "bdc_text": "Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in : Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1027", + "psc_text": "scientiae (Osee 10. 12) . Primum seminate in justitia, et fructum vitae aeternae metite, postea vobis scientiam vindicate. Nec statim absoluta perfectio est, si quis Superhumerale et Rationale habeat: nisi haec ipsa inter se forti compagine solidentur, et sibi invicem connexa sint: 371 ut et operatio rationi, et ratio operibus haereat: et his praecedentibus, doctrina sequatur et veritas. 22. Quatuor elementa, de quibus supra diximus, et duos lapides vel onychinos, vel smaragdinos, et gemmas duodecim, quae ponuntur in Rationali, si esset tempus ut discuterem, singulorum naturas et causas tibi exponerem: et quid unusquisque valeat, et quomodo virtutibus singulis comparentur, plenius quaesita demonstrarem. Sufficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest", + "candidate_score": 0.641295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_81_83", + "bdc_text": "Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a . in Palästina , Basel und Wien auf. Von Basel aus besuchte er 1553 Bibliander in Zürich , an den er schon 1551 geschrieben hatte ; in der Folge kam es auch zu einem kurzen Briefwechsel mit Bullinger und Pellikan. 1555 erklärte ihn die venezianische Inquisition für verrückt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1201", + "psc_text": "cernis, ad disputandum materia; sed jam epistolaris angustia finienda est. EPISTOLA LXXI AD LUCINIUM. Lucinium Boeticum genere, qui cum uxore sua Theodora castam ducebat vitam, et Jerosolymam navigare constituerat, hortatur ut in proposito perstet et adnaviget. Interea opera quaedam sua, quae ille postulaverat, una cum quatuor ciliciolis, et Isaiae codice, mittit; tum de jejuniis, Eucharistiae sumptione, ac traditionibus Ecclesiasticis disserit. 1. Nec opinanti mihi subito litterae tuae redditae sunt: quae quanto 431 insperatae, tanto gaudiorum plenae, quiescentem animam suscitarunt, ut statim amore complecterer, quem oculis ignorabam, et illud mecum tacitus mussitarem: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et quiescam (Ps. 54. 7) , ut inveniat quem diligit amima mea. Vere nunc in te sermo Dominicus completus est: Multi de Oriente et Occidente venient, et recumbent in sinu Abrahae. Cornelius centurio cohortis Italicae, jam tunc Lucinii mei praefigurabat fidem. Apostolus Paulus scribens ad Romanos: Cum in Hispaniam proficisci coepero,", + "candidate_score": 0.641244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_27_29", + "bdc_text": "Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis . Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2672", + "psc_text": "Docet quibus rudimentis imbuenda sit rudis aetas puellae, virginitati destinatae, prius quam boni maligue discrimen noverit. 1. Causa difficilis, parvulae scribere, quae non intelligit quid loquaris: cujus animum nescias: de cujus voluntate periculose promittas; ut secundum praeclari Oratoris exodium, spes in ea magis laudanda sit, quam res. Quid enim horteris ad continentiam, quae placentas desiderat? quae in sinu matris garrula voce balbutit? cui dulciora sunt mella, quam verba? Audiat profunda Apostoli, quae anilibus magis fabulis delectatur? Prophetarum aenigmata sentiat, quam tristior gerulae vultus exagitat? Evangelii intelligat majestatem, ad cujus fulgura omnis mortalium sensus hebetatur? Ut parenti subjiciatur horter, quae manu tenera ridentem verberat matrem? Itaque Pacatula nostra hoc epistolium post lectura suscipiat. Interim, modo litterarum elementa cognoscat, jungat syllabas, discat nomina, verba consociet: atque ut voce tinnula ista meditetur, proponantur ei crustula: mulsa praemia, et quidquid gustu suave est: quod vernat in floribus, quod rutilat in gemmis, quod blanditur in", + "candidate_score": 0.641239, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_25_27", + "bdc_text": "Restat itaque solum , ut consilium abs te expetam , quę nam urbes mihi visendae sint . Sunt autem urbium in orbe clarissimarum duo veluti lumina , ut nosti , Lutetia scilicet et Venetiae , quarum quancunque adire per vos mihi permissum fuerit , parato animo onus subibimus . Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2255", + "psc_text": "ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae magnitudinem, et doctrinam saecularium litterarum, merito subtraham scientiam Legis Dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a Patre luminum (Jacob. 1), qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. 1) , et stat medius credentium, qui in nomine ejus fuerint congregati (Matth. 18). Unde libere profiteor (nec dictum superbe pertimesco) me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae verbis, quam Deus destructurus est; sed in verbis fidei, spiritualibus spiritualia comparantem (1. Cor. 2. 23): ut abyssus veteris Testamenti invocet abyssum Evangelicam (Ps. 41), in voce cataractarum, id est, Prophetarum et Apostolorum suorum, et veritas Domini perveniat usque", + "candidate_score": 0.641212, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1842", + "psc_text": "In eodem, Cogitavi vias meas (Ibid. 59) . In Graeco, vias tuas, legisse vos dicitis; sed hoc superfluum est, et rectius, vias meas, legitur. In eodem: Et averti pedes meos in testimonia tua (Ibidem). In Graeco legisse vos dicitis, et avertisti. Sed et hoc superfluum est. In eodem: Ego autem in toto corde scrutabor mandata tua (Ibid. 69) . In Graeco, in toto corde meo, legisse vos dicitis: sed hic, meo, superfluum est. In eodem: Anima mea in manibus meis semper; et legem tuam non sum oblitus (Ibid. 109) . Pro quo in Graeco legisse vos dicitis, Anima mea in manibus tuis semper. Sed sciendum, et apud Hebraeos, et apud Septuaginta, et omnes alios Interpretes 674 scriptum esse in manibus meis, et non, in manibus tuis. Quod Hebraice dicitur BACHAFFI; et omnes apud Graecos Ecclesiastici Interpretes istum locum sic edisserunt: et est breviter hic sensus: Quotidie periclitor, et quasi in", + "candidate_score": 0.641026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_108_110", + "bdc_text": "- Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften . Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1027", + "psc_text": "scientiae (Osee 10. 12) . Primum seminate in justitia, et fructum vitae aeternae metite, postea vobis scientiam vindicate. Nec statim absoluta perfectio est, si quis Superhumerale et Rationale habeat: nisi haec ipsa inter se forti compagine solidentur, et sibi invicem connexa sint: 371 ut et operatio rationi, et ratio operibus haereat: et his praecedentibus, doctrina sequatur et veritas. 22. Quatuor elementa, de quibus supra diximus, et duos lapides vel onychinos, vel smaragdinos, et gemmas duodecim, quae ponuntur in Rationali, si esset tempus ut discuterem, singulorum naturas et causas tibi exponerem: et quid unusquisque valeat, et quomodo virtutibus singulis comparentur, plenius quaesita demonstrarem. Sufficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest", + "candidate_score": 0.640925, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_73_75", + "bdc_text": "certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet . Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2304", + "psc_text": "virtutum, et gratiam sanitatum; et praedicaturi multis gentibus, acciperent genera linguarum: ut jam tunc nosceretur, qui Apostolorum, quibus deberent gentibus nuntiare. Denique Apostolus Paulus, qui de Jerusalem usque ad Illyricum praedicavit, et inde per Romam ad Hispaniam ire festinat (Rom. 15), gratias agit Deo, quod cunctis Apostolis magis linguis loquatur (1. Cor 14). Qui enim multis gentibus annuntiaturus erat, multarum linguarum acceperat gratiam. Quae repromissio Spiritus 835 Sancti die decima post ascensionem Salvatoris expleta est, Luca referente, qui scripsit; Cum complerentur dies Pentecostes, erant omnes pariter in eodem loco, et factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis Spiritus vehementis: et replevit totam domum, ubi erant sedentes; et apparuerunt illis dispartitae linguae tanquam ignis: seditque supra singulos eorum; et repleti sunt omnes Spiritu Sancto: et caeperunt loqui variis linguis, prout Spiritus Sanctus dabat eloqui illis (Act. 2. 1. et seqq) . Tunc completum est illud quod legitur in Joel: Et", + "candidate_score": 0.640113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37_39", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in : Zwa VIII/8 , 1947 , S. 433-471. , huius ne gustum quidem adhuc cępimus , velimque omnino linguę eius cognitionem complere , cuius nunc fundamenta iecimus . Quare , ut hoc mihi concedatur , maximopere peto ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_774", + "psc_text": "Laus omnis inferior est: in verbis singulis multiplices latent intelligentiae. 9. Oro te, frater carissime, inter haec vivere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi videtur jam hic in terris regni coelestis habitaculum? Nolo offendaris in Scripturis sanctis simplicitate, et quasi vilitate verborum, quae vel vitio interpretum, vel de industria sic prolata sunt, 281 ut rusticam concionem [al. contentionem ] facilius instruerent: et in una eademque sententia, aliter doctus, aliter audiret indoctus. Non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollicear, et eorum fructus in terra capere, quorum radices in coelo fixae sunt; sed velle fateor: sedenti me praefero, magistrum renuens, comitem spondeo. Petenti datur, pulsanti aperitur: quaerens invenit. Discamus in terris, quorum nobis scientia perseveret in coelo. 10. Obviis te manibus excipiam, et, ut inepte aliquid, ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. Habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum", + "candidate_score": 0.639963, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_73_75", + "bdc_text": "certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet . Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2333", + "psc_text": "autem fuit tanta consolatio, et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non invenit, valefaciens eis, profectus est in Macedoniam? Aliquoties diximus Apostolum Paulum virum fuisse doctissimum, et eruditum ad pedes Gamalielis (Act. 22. 3), qui in Apostolorum Actibus concionatur, et dicit: Et nunc quid habetis cum hominibus istis? Si enim a Deo est, stabit, si ex hominibus, destruetur (Ibid. 5. 38. 39) . Cumque haberet scientiam sanctarum Scripturarum, 844 et sermonis diversarumque linguarum gratiam possideret: unde ipse gloriatur in Domino, et dicit: Gratias ago Deo, quod omnium vestrum linguis magis loquor (1. Cor. 14. 18) , divinorum sensuum majestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermone. Habebat ergo Titum interpretem: sicut, et beatus Petrus Marcum, cujus Evangelium, Petro narrante, et illo scribente, compositum est. Denique et duae Epistolae quae feruntur Petri, stylo inter se et charactere discrepant, structuraque verborum. Ex quo intelligimus, pro necessitate rerum, diversis eum usum", + "candidate_score": 0.639486, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_47", + "bdc_text": "hoc enim , quod nunc solvitur , quam minime huic rei sufficiens sit , ipse iudicare poteris , pręsertim cum non concedatis ( quantum ex literis tuis intellexi ) , ut alienis operam meam condicamVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2417", + "psc_text": "operor, ignoro [al. non intelligo]. Non enim quod volo, hoc ago: sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc facio, consentio legi, quia bona est. Nunc autem jam non ego operor illud, sed quod habitat in me, peccatum. Scio enim quod non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum, non invenio. Non enim quod volo, facio bonum: sed quod nolo, malum, hoc ago. Si autem quod nolo, hoc facio: jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Invenio igitur legem volenti mihi facere bonum: quia mihi malum adjacet. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris mei, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore 871 mortis hujus? Gratia Deo per Jesum Christum Dominum nostrum.", + "candidate_score": 0.638225, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_20_22", + "bdc_text": "utinam et vos simili valetudine fruamini . Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem . Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2004", + "psc_text": "miseranda conditio. O infida in voluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla est praescientia futurorum. Sed quid hoc alteri de altero gemendum putem, quando ne ipse quidem sibi homo est notus in posterum? Novit enim utcumque, vix forte, nunc qualis sit; qualis autem postea sit futurus, ignorat. 7. « Haec porro non tantum scientia qualis quisque sit, verum etiam praescientia qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis Angelis, et quomodo fuerit beatus diabolus aliquando, cum adhuc bonus angelus esset, sciens futuram iniquitatem suam, et sempiternum supplicium, omnino non video. De qua re, si tamen eam nosse opus est, vellem abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea, quam legis, ego essem, jam mihi diceres, quod quaesivi: nunc vero quando rescribes? quando mittes? quando perveniet? quando accipiam? et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse quam", + "candidate_score": 0.637224, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5_7", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_812", + "psc_text": "cum possis multas ante oculos tibi proponere in Urbe qua vivis, quarum imitari exemplum debeas? Et ne videar adulatione per singulas currere, sufficit tibi sancta Marcella, quae respondens generi suo, aliquid nobis de Evangelio retulit. Anna septem annis a virginitate sua vixerat cum marito, ista septem mensibus. Illa Christi exspectabat adventum: ista tenet, quem illa susceperat. Illa vagientem canebat (al. cernebat ): ista praedicat triumphantem. Illa loquebatur de eo omnibus, qui expectabant redemptionem Israel (al. Jerusalem ): haec cum redemptis gentibus clamitat: « Frater non redimit, redimet homo » (Ps. 48. 8). et de alio Psalmo, « Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam altissimus » (Ps. 86. 5). Scio me ante hoc ferme biennium, edidisse libros contra Jovinianum, quibus venientes e contrario quaestiones, ubi Apostolus concedit secunda matrimonia, Scripturarum auctoritate contrivi. Et non est necesse eadem ex integro scribere, cum possis inde quae scripta sunt mutuari. Hoc", + "candidate_score": 0.637073, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_11_13", + "bdc_text": "Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten . ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et impunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud vos argueret, ut Papam Epiphanium criminatus est, hanc epistolam misi, quae te, et per te alios, qui nos amare dignantur, rei ordinem doceat. 2. Epiphanii litterae ad Joannem Episcopum. Eusebius Cremonensis Graeci sermonis ignarus. Pseudomonachus quid egerit. --Ante hoc ferme biennium miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora", + "candidate_score": 0.636387, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_812", + "psc_text": "cum possis multas ante oculos tibi proponere in Urbe qua vivis, quarum imitari exemplum debeas? Et ne videar adulatione per singulas currere, sufficit tibi sancta Marcella, quae respondens generi suo, aliquid nobis de Evangelio retulit. Anna septem annis a virginitate sua vixerat cum marito, ista septem mensibus. Illa Christi exspectabat adventum: ista tenet, quem illa susceperat. Illa vagientem canebat (al. cernebat ): ista praedicat triumphantem. Illa loquebatur de eo omnibus, qui expectabant redemptionem Israel (al. Jerusalem ): haec cum redemptis gentibus clamitat: « Frater non redimit, redimet homo » (Ps. 48. 8). et de alio Psalmo, « Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam altissimus » (Ps. 86. 5). Scio me ante hoc ferme biennium, edidisse libros contra Jovinianum, quibus venientes e contrario quaestiones, ubi Apostolus concedit secunda matrimonia, Scripturarum auctoritate contrivi. Et non est necesse eadem ex integro scribere, cum possis inde quae scripta sunt mutuari. Hoc", + "candidate_score": 0.636191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_27", + "bdc_text": "Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2255", + "psc_text": "ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae magnitudinem, et doctrinam saecularium litterarum, merito subtraham scientiam Legis Dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a Patre luminum (Jacob. 1), qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. 1) , et stat medius credentium, qui in nomine ejus fuerint congregati (Matth. 18). Unde libere profiteor (nec dictum superbe pertimesco) me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae verbis, quam Deus destructurus est; sed in verbis fidei, spiritualibus spiritualia comparantem (1. Cor. 2. 23): ut abyssus veteris Testamenti invocet abyssum Evangelicam (Ps. 41), in voce cataractarum, id est, Prophetarum et Apostolorum suorum, et veritas Domini perveniat usque", + "candidate_score": 0.635934, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_848", + "psc_text": "miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora volitaret, et mirarentur eam pro doctrina et puritate sermonis, docti pariter et indocti, coepit a me obnixe petere, ut sibi eam in Latinum verterem, et propter intelligendi facilitatem apertius explicarem: Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. Feci quod voluit; accitoque Notario, raptim celeriterque dictavi: ex latere in pagina breviter adnotans, quem intrinsecus sensum singula capitula continerent. Siquidem et hoc ut sibi soli facerem, oppido flagitarat; postulavique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar: nec facile in vulgus proderet. Res ita anno et sex mensibus transiit: donec supradicta interpretatio de scriniis ejus novo praestigio Jerosolymam commigravit. Nam quidem Pseudomonachus, vel accepta", + "candidate_score": 0.63593, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2304", + "psc_text": "virtutum, et gratiam sanitatum; et praedicaturi multis gentibus, acciperent genera linguarum: ut jam tunc nosceretur, qui Apostolorum, quibus deberent gentibus nuntiare. Denique Apostolus Paulus, qui de Jerusalem usque ad Illyricum praedicavit, et inde per Romam ad Hispaniam ire festinat (Rom. 15), gratias agit Deo, quod cunctis Apostolis magis linguis loquatur (1. Cor 14). Qui enim multis gentibus annuntiaturus erat, multarum linguarum acceperat gratiam. Quae repromissio Spiritus 835 Sancti die decima post ascensionem Salvatoris expleta est, Luca referente, qui scripsit; Cum complerentur dies Pentecostes, erant omnes pariter in eodem loco, et factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis Spiritus vehementis: et replevit totam domum, ubi erant sedentes; et apparuerunt illis dispartitae linguae tanquam ignis: seditque supra singulos eorum; et repleti sunt omnes Spiritu Sancto: et caeperunt loqui variis linguis, prout Spiritus Sanctus dabat eloqui illis (Act. 2. 1. et seqq) . Tunc completum est illud quod legitur in Joel: Et", + "candidate_score": 0.635725, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1197", + "psc_text": "429 quid non de media Philosophia est? Hunc imitatus Origenes, decem scripsit Stromateas, Christianorum et Philosophorum inter se sententias comparans: et omnia nostrae religionis dogmata de Platone et Aristotele, Numenio, Cornutoque confirmans. Scripsit et Miltiades contra Gentes volumen egregium. Hippolytus quoque, et Apollonius, Romanae urbis Senator, propria opuscula condiderunt. Exstant et Julii Africani libri, qui temporum scripsit historias; et Theodori, qui postea Gregorius appelatus est (S. Gregorius Thaumaturgus), viri Apostolicorum signorum. atque virtutum; et Dionysii Alexandrini Episcopi: Anatolii quoque Laodicenae Ecclesiae Sacerdotis; nec non Presbyterorum Pamphili, Pierii, Luciani, Malchionis, Eusebii Caesariensis Episcopi, et Eustathii Antiocheni, et Athanasii Alexandrini: Eusebii quoque Emiseni, et Triphilii Cyprii, et Asterii Scythopolitae, et Serapionis Confessoris: Titi quoque Bostrensis Episcopi: Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum Philosophorum doctrinis atque sententiis suos resarciunt libros, ut nescias quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi, an scientiam Scripturarum. 5. Veniam ad Latinos. Quid Tertulliano eruditius, quid", + "candidate_score": 0.635119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_4_6", + "bdc_text": "Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 . Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2159", + "psc_text": "5. Quid igitur? scelus est sancti viri habere contubernium? Obtorto collo me in jus trahis ut aut probem quod nolo, aut multorum invidiam subeam. Sanctus vir nunquam a matre filiam sejungit: utramque suscipit, et utramque 786 veneratur. Sit quamlibet sancta filia, mater vidua indicium castitatis est. Si coaevus tuus est ille nescio quis, matrem tuam honoret ut suam: si senior, te ut filiam diligat, et parentis subjiciat disciplinae. Non expedit amborum famae, plus te illum amare quam matrem: ne non videatur in te affectum eligere, sed aetatem. Et haec dicerem, si fratrem Monachum non haberes, si domesticis careres praesidiis. Nunc vero, proh dolor. inter matrem atque germanum, et matrem viduam, fratremque Monachum, cur se alienus interserit? Bonum quidem est, ut te et filiam noveris et sororem. Si autem utrumque non potes, et mater quasi dura respuitur, saltem frater placeat. Si frater asperior est, mollior sit illa quae genuit. Quid palles?", + "candidate_score": 0.634869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_69_71", + "bdc_text": "Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) . scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_881", + "psc_text": "si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum transferre conatus est, jure projicitur a nobis. Quis enim pro frumento et vino et oleo, possit, vel legere, vel intelligere, χεῦμα, ὀπωρισμόν, ϛιλπνότητα, quod nos possumus dicere « fusionem, pomationemque, » et « splendentiam. » Aut quia Hebraei non solum habent ἄρθρα, sed et πρόαρθρα, ille κακοζήλως, et syllabas interpretatur, et litteras dicitque σὺν τόν οὐρανόν καὶ σὺν τήν γήν, quod Graeca et Latina lingua omnino non recipit; cujus rei exemplum ex nostro sermone capere possumus. Quanta enim apud Graecos bene dicuntur, quae si ad verbum transferamus, 317 in Latino non resonant: et e regione, quae apud nos placent si", + "candidate_score": 0.634731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_24", + "bdc_text": "Quantum vero commodi , quos fructus et utilitates tam in ecclesia quam in republica versaturo variorum locorum cognitio morumque , consuetudinum et legum variarum experientia pariat , non opus fuerit apud te pluribus ostendere , quem et ipsum hęc experientia didicisse novimus G walther bezieht sich auf Bullingers Aufenthalt in Emmerich und Köln , vgl . Pestalozzi 10-18. , et huiusmodi consilia tibi neutiquam displicere certi sumus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_714", + "psc_text": "In tanta morum discordia, quae potest esse concordia? HOSPITIOLUM tuum aut raro, aut nunquam mulierum pedes terant. Omnes puellas et virgines Christi, aut aequaliter ignora, aut aequaliter dilige. Ne sub eodem tecto mansites: nec in praeterita castitate confidas. Nec David sanctior: nec Salomone potes esse sapientior. MEMENTO semper, quod paradisi colonum, de possessione sua mulier ejecerit (Genes. 3). Aegrotanti tibi quilibet sanctus frater 260 assistat, et germana, vel mater, aut probatae quaelibet apud omnes fidei. Quod si hujuscemodi non fuerint consanguinitatis, castimoniaeque personae, multas anus nutrit Ecclesia, quae et officium praebeant, et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat eleemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore, et animo aegrotare coepisse. PERICULOSE TIBI ministrat, cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium Clericatus, aut vidua a te visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas. Tales habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si Lector, si Acolytus, si Psaltes, te sequitur, non ornentur veste,", + "candidate_score": 0.634388, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5_7", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1908", + "psc_text": "credimus, ille venturum esse cernebat. Ecce audivimus illum in Ephrata, invenimus eum in campis sylvae (Ibid. 6) . ZO quippe sermo Hebraicus, ut te docente didici, non Mariam matrem Domini, hoc est, αὐτὴν, sed ipsum, id est, αὐτὸν significat. Unde loquitur confidenter: Introibimus in tabernaculum ejus; adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus. Et ego misera atque peccatrix, digna sum judicata deosculari praesepe, in quo Dominus parvulus vagiit? orare in spelunca, in qua virgo puerpera Dominum fudit infantem? Haec requies mea, quia Domini mei patria est. Hic habitabo, quoniam Salvator elegit eam. Paravi lucernam Christo meo (Ps. 137. 37) . Anima mea illi vivet, et semen meum serviet ipsi (Ps. 21. 31) . Haud procul inde descendit ad turrim Ader, id est, gregis (Gen. 35. 21) : juxta quam Jacob pavit greges suos, et pastores nocte vigilantes audire moruerunt: Gloria in excelsis Deo, et super terram vax hominibus bonae voluntatis", + "candidate_score": 0.633731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_112_114", + "bdc_text": "plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est . Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.633505, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_27_29", + "bdc_text": "Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis . Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2255", + "psc_text": "ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae magnitudinem, et doctrinam saecularium litterarum, merito subtraham scientiam Legis Dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a Patre luminum (Jacob. 1), qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. 1) , et stat medius credentium, qui in nomine ejus fuerint congregati (Matth. 18). Unde libere profiteor (nec dictum superbe pertimesco) me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae verbis, quam Deus destructurus est; sed in verbis fidei, spiritualibus spiritualia comparantem (1. Cor. 2. 23): ut abyssus veteris Testamenti invocet abyssum Evangelicam (Ps. 41), in voce cataractarum, id est, Prophetarum et Apostolorum suorum, et veritas Domini perveniat usque", + "candidate_score": 0.632742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_78", + "bdc_text": "Seine Leistungen als Orientalist hängen eng mit seinen religi ösen Anschauungen zusammen ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1495", + "psc_text": "tam divinis Scripturis, quam saeculi litteris erudito, illud dignationem tuam admonitam volo, ne me putes in modum rustici Balatronis cuncta Origenis reprobare quae scripsit: quod in me criminantur ἀκαιροσπουδασταὶ ejus: et quasi Dionysium Philosophum arguant, subito mutasse sententiam: sed tantum prava dogmata repudiare. Scio enim aequali maledicto eos subjacere, qui bona mala dicunt; et illos qui mala bona judicant: qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum (Isai. 5). Aut quae est tanta pertinacia, sic laudare alicujus doctrinam, ut sequare blasphemiam? 5. De secundo problemate tuo, Tertullianus in libris de Monogamia disseruit, 535 asserens, sanctos dici fidelium filios, quod quasi candidati sint fidei, et nullis idololatriae sordibus polluantur. Simulque considera, quod et vasa sacra in tabernaculo legimus, et caetera quae ad ritum caeremoniarum pertinent: cum utique sancta esse non possint, nisi ea quae sentiunt et venerantur Deum. Idioma igitur Scripturarum est, ut interdum sanctos pro mundis et purificatis atque expiatis nominent:", + "candidate_score": 0.632652, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_746", + "psc_text": "Aethiopiam, ut Gymnosophistas, et Tamosissimam Solis mensam videret in sabulo. Invenit ille vir ubique quod disceret: et semper proficiens, semper se melior fieret. Scripsit super hoc plenissime octo voluminibus Philostratus. 2. Quid loquar de saeculi hominibus? cum Apostolus Paulus vas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti in se hospitis loquebatur. An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus? (2. Cor. 13. 3.) post Damascum Arabiamque lustratam, ascenderit Jerosolymam, ut videret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim. Hoc enim mysterio hebdomadis et ogdoadis, futurus Gentium praedicator instruendus erat. Rursumque post annos quatuordecim, assumpto Barnaba et Tito exposuerit Apostolis Evangelium, ne forte in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid latentis energiae viva vox; et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius sonat. Unde et Eschynes, cum Rhodi exularet; et legeretur illa Demosthenis Oratio, quam adversus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus, suspirans ait: Quid si", + "candidate_score": 0.63179, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71_73", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ; certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_848", + "psc_text": "miserat Joanni Episcopo supradictus Papa Epiphanius litteras, arguens eum in quibusdam dogmatibus, et postea clementer ad poenitentiam provocans. Harum exemplaria 306 certatim Palaestinae rapiebantur, vel ob auctoris meritum, vel ob elegantiam scriptionis. Erat in monasterio nostro vir apud suos haud ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui cum haec Epistola per multorum ora volitaret, et mirarentur eam pro doctrina et puritate sermonis, docti pariter et indocti, coepit a me obnixe petere, ut sibi eam in Latinum verterem, et propter intelligendi facilitatem apertius explicarem: Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. Feci quod voluit; accitoque Notario, raptim celeriterque dictavi: ex latere in pagina breviter adnotans, quem intrinsecus sensum singula capitula continerent. Siquidem et hoc ut sibi soli facerem, oppido flagitarat; postulavique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar: nec facile in vulgus proderet. Res ita anno et sex mensibus transiit: donec supradicta interpretatio de scriniis ejus novo praestigio Jerosolymam commigravit. Nam quidem Pseudomonachus, vel accepta", + "candidate_score": 0.630125, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_21_23", + "bdc_text": "Quis vero posthac rerum mearum status futurus sit , certior fieri cuperem . Diutius enim in loco ignobili et obscuro hęrere non consultum ei fuerit , qui varias urbes moresque cognoscere desyderat . Petiisti a me , ut adumbrarem instituti mei rationem , urbes quoque , quas visere in animo sit , describerem , quod hercle lubens apud te facturus sum , cuius in hac re auxilium consiliumque imploro .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2004", + "psc_text": "miseranda conditio. O infida in voluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla est praescientia futurorum. Sed quid hoc alteri de altero gemendum putem, quando ne ipse quidem sibi homo est notus in posterum? Novit enim utcumque, vix forte, nunc qualis sit; qualis autem postea sit futurus, ignorat. 7. « Haec porro non tantum scientia qualis quisque sit, verum etiam praescientia qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis Angelis, et quomodo fuerit beatus diabolus aliquando, cum adhuc bonus angelus esset, sciens futuram iniquitatem suam, et sempiternum supplicium, omnino non video. De qua re, si tamen eam nosse opus est, vellem abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea, quam legis, ego essem, jam mihi diceres, quod quaesivi: nunc vero quando rescribes? quando mittes? quando perveniet? quando accipiam? et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse quam", + "candidate_score": 0.630101, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_29_31", + "bdc_text": "Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto . Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_88", + "psc_text": "(Luc. 14). Super quem Dominus requiescit, nisi super humilem et quietum, et trementem verba sua (Isai. 66. 2)? Cui plus creditur, plus ab eo exigitur. Potentes potenter tormenta patientur (Sap. 6. 3) . Nec sibi quisquam de corporis tantum mundi castitate supplaudat, cum omne verbum otiosum, quodcumque locuti fuerint homines, reddituri sint pro eo rationem in die judicii (Matth. 12. 5): cum etiam convicium in fratrem, homicidii sit reatus. Non est facile stare loco Pauli, tenere gradum Petri, jam cum Christo regnantium: ne forte veniat angelus, qui scindat velum templi tui, qui candelabrum tuum de loco moveat (Apoc. 2. 5) . Aedificaturus turrim, futuri operis sumptus supputa (Luc. 14. 28). Infatuatum sal ad nihil est utile, nisi ut projiciatur foras, et a porcis conculcetur. Monachus si ceciderit, rogabit pro eo Sacerdos. Pro Sacerdotis lapsu quis rogaturus est? 10. Sed quoniam e scopulosis locis enavigavit oratio, et inter cavas spumeis fluctibus", + "candidate_score": 0.630042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_548", + "psc_text": "vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » (Matth. 28. 19): Et ipsi Apostoli dixerunt. « Oportebat quidem vobis primum annuntiare verbum Dei: quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes » (Act. 13. 46); tunc omne sacramentum Judaeae, et antiquam Dei familiaritatem, per Apostolos in nationes fuisse translatam. 5. Valida quidem quaestio, et quae possit etiam eos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solvitur. Nunquam enim eam fleret Dominus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum", + "candidate_score": 0.629694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5_7", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 ) und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2279", + "psc_text": "ante debueras, fac saltem sero, id est tarde. Sin autem illud objicitur, quomodo eadem Maria quae prius viderat Dominum resurgentem, postea ad sepulcrum ejus flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola, et cum altera, sive cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se Dominus contulerat, ad sepulcrum ejus frequenter cucurrerit, et nunc adoraverit, quem videbat, nunc fleverit, quem quaerebat absentem: Licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem vico Magdalo fuisse contendant, et alteram esse, quae in Matthaeo eum viderit resurgentem, alteram, quae in Joanne eum quaerebat absentem. Quatuor autem fuisse Marias, in Evangeliis legimus, unam matrem Domini Salvatoris, alteram materteram ejus, quae appellata est Maria Cleophe, tertiam Mariam matrem Jacobi et Jose, quartam Mariam Magdalenam. Licet alii matrem Jacobi et Jose, materteram ejus fuisse contendant. Nonnulli (ut se liberent quaestione) in Marco volunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalene, et ex superfluo scriptorum inolevisse vitio, quod", + "candidate_score": 0.629358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_31", + "bdc_text": "Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_124", + "psc_text": "Sancti nomen ingeminent: quomodo superius domus plena gloria, et nunc terra esse dicatur. Orandum in interpretationes Scripturarum. --Quae cum non minimum pulverem moveant, et prima statim fronte difficultatem interpretationis objiciant, in commune Dominum deprecemur, ut mihi 50 quoque de altari carbo mittatur, ut omni peccatorum sorde detersa, primum possim Dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare quae videro. Seraphim sicut in interpretatione Nominum Hebraeorum invenimus, ardor, aut incendium, aut principium oris eorum, interpretantur. Quaerimus quid sit hoc incendium? Salvator ait: Ignem veni mittere in terram, et quam [al. quem] volo, ut ardeat (Luc. 12. 49) . Duo discipuli, quibus in itinere Dominus Scripturas aperuerat, a Moyse et omnibus Prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eorum, cognoscentes eum, dixerunt ad alterutrum: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas (Luc. 24. 32) ? Et in Deuteronomio (cap. 4) Deus ipse ignis scribitur esse consumens; et in", + "candidate_score": 0.6285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_98", + "bdc_text": "-ZBR G IV , S. 184-189. , quam professor Arabicus a rege conductus aedidit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2354", + "psc_text": "Reginae Saba in te esse completum, quae de finibus terrae venit audire sapientiam Salomonis (3. Reg. 10. 4; Matth. 12. 42). Non quidem ego Salomon, qui et ante se, et post se, cunctis hominibus praefertur sapientia; sed tu Regina appellanda es [al. ex ] Saba, in cujus mortali corpore non regnat peccatum, et quae ad Dominum tota mente conversa, audies ab eo: Convertere, convertere Sunamitis (Cant. 6. 12) . Etenim Saba in lingua nostra conversionem sonat. Simulque animadverti, quod quaestiunculae tuae de 851 Evangelio tantum et de Apostolo propositae, indicant te veterem Scripturam aut non satis legere, aut non satis intelligere, quae tantis obscuritatibus, et futurorum typis obvoluta est, ut omnis interpretatione egeat: et porta orientalis, de qua verum lumen exoritur, et per quam Pontifex ingreditur et egreditur, semper clausa sit (Ezech. 43. 1. 2. et 44. 1), et soli Christo pateat (Apoc. 5), qui habet clavem David, qui aperit,", + "candidate_score": 0.627865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_76", + "bdc_text": "- Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2254", + "psc_text": "in Epistola ad Thessalonicenses prima: Ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia, et integer spiritus vester, et anima et corpus sine querela, in adventu Domini nostri Jesu Christi servetur. Expliciunt Capitula Quaestionum. HIERONYMUS AD HEDIBIAM. DE QUAESTIONIBUS XII. 818 PRAEFATIO.--Ignota vultu, fidei mihi ardore notissima es. Et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem, ad respondendum provocas, de sanctarum quaestiunculis Scripturarum, per hominem Dei, filium meum Apodemium, Commonitoriolum dirigens; quasi vero non habeas, in tua provincia disertos viros, et in Lege Dei perfectos: nisi forte experimentum magis nostri, quam doctrinam flagitas, et vis scire, quid de his quae ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae", + "candidate_score": 0.627663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_69", + "bdc_text": "Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1487", + "psc_text": "Aliud est, si qua ab haereticis addita sunt, aliud si quis quasi bene dicta defendat. Solus inventus est Origenes, cujus scripta in toto orbe falsarentur, et, quasi ad Mithridatis litteras, omnis veritas uno die de voluminibus illius raderetur. Si unus violatus est liber, num universa ejus opera, quae diversis et locis et temporibus edidit, simul corrumpi potuerunt? Ipse Origenes in epistola, quam scribit ad Fabianum Romanae urbis Episcopum, poenitentiam 532 agit, cur talia scripserit, et causas temeritatis in Ambrosium refert, quod secreto edita, in publicum protulerit: et quid adhuc ἐυρεσιλογοῦσιν, aliena esse, quae displicent? 11. An Pamphilus Origenis laudator. --Porro, quod Pamphilum proferunt laudatorem ejus, gratias illis ago meo nomine, quod dignum me putaverunt, quem cum martyre calumniarentur. Si enim ab inimicis Origenis libros ejus dicitis esse violatos, ut infamarentur: quare mihi non liceat dicere, ab amicis ejus et sectatoribus compositum esse sub nomine Pamphili volumen, quod illum testimonio martyris", + "candidate_score": 0.627327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_881", + "psc_text": "si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum transferre conatus est, jure projicitur a nobis. Quis enim pro frumento et vino et oleo, possit, vel legere, vel intelligere, χεῦμα, ὀπωρισμόν, ϛιλπνότητα, quod nos possumus dicere « fusionem, pomationemque, » et « splendentiam. » Aut quia Hebraei non solum habent ἄρθρα, sed et πρόαρθρα, ille κακοζήλως, et syllabas interpretatur, et litteras dicitque σὺν τόν οὐρανόν καὶ σὺν τήν γήν, quod Graeca et Latina lingua omnino non recipit; cujus rei exemplum ex nostro sermone capere possumus. Quanta enim apud Graecos bene dicuntur, quae si ad verbum transferamus, 317 in Latino non resonant: et e regione, quae apud nos placent si", + "candidate_score": 0.626646, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_27_29", + "bdc_text": "Floret maxime literarum studiis Lutetia , florent variarum rerum experientiis Venetiae , adeo ut illic quidem literas , hic vero cum literis omnium fere eorum , quę noster orbis habet , cognitionem venari possis . Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.626551, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_56", + "bdc_text": "Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.626136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_881", + "psc_text": "si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum transferre conatus est, jure projicitur a nobis. Quis enim pro frumento et vino et oleo, possit, vel legere, vel intelligere, χεῦμα, ὀπωρισμόν, ϛιλπνότητα, quod nos possumus dicere « fusionem, pomationemque, » et « splendentiam. » Aut quia Hebraei non solum habent ἄρθρα, sed et πρόαρθρα, ille κακοζήλως, et syllabas interpretatur, et litteras dicitque σὺν τόν οὐρανόν καὶ σὺν τήν γήν, quod Graeca et Latina lingua omnino non recipit; cujus rei exemplum ex nostro sermone capere possumus. Quanta enim apud Graecos bene dicuntur, quae si ad verbum transferamus, 317 in Latino non resonant: et e regione, quae apud nos placent si", + "candidate_score": 0.626116, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6_8", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ; tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_918", + "psc_text": "superabundaret gratia (Rom. 5); quae quia Dominum hortulanum putabat, et quasi cum homine loquebatur, et quaerebat viventem cum mortuis, recte audivit, « Noli me tangere » (Joan. 20. 17). Et est sensus: Non mereris meis haerere vestigiis, nec adorare quasi Dominum, nec ejus tenere pedes, quem non existimas surrexisse. Tibi enim necdum ascendi ad Patrem meum. Caeterae vero mulieres, quae pedes tangunt, Dominum confitentur, et merentur ejus haerere vestigiis, quem ad Patrem ascendisse confidunt. Quanquam etiamsi eadem mulier diversis in Evangeliis et tenuisse pedes, et non tenuisse referatur, facilis solutio sit, cum potuerit corrigi primum quasi incredula, et postea non repelli, quasi ea quae errorem confessione mutaverat, quod et de latronibus intelligi potest, cum alius Evangelista utrumque blasphemasse, alius narret alterum esse confessum (Matth. 27; et Marc. 15). 5. Extrema schedula continebat, utrum 330 post resurrectionem, quadraginta diebus Dominus cum discipulus conversatus sit (Luc. 23); et nunquam [fort. nunquid ]", + "candidate_score": 0.625513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.624938, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70_72", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus . Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_153", + "psc_text": "pertinet tempus, quo ipse est dignatus descendere ad terras, et signa Judaeis non intelligentibus perpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam explicuimus [Mss. implevimus ] ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua. 17. Septuaginta: Et missum est ad me unum de Seraphim; Aquila, et Theodotion, Et volavit ad me unum de Seraphim; Symmachus, Et volavit ad me unus de Seraphim. Quotidie ad nos mittitur Seraphim, quotidie ingemiscentium atque dicentium: O miser ego, quoniam compunctus sum, ora purgantur, et cum a peccatis fuerint liberati, praeparant se ministerio Dei. Quod autem caeteri Interpretes, pro missum esse, volasse dixerint, intellige velocem divini sermonis adventum super eos, qui digni societate illius judicantur. In genere quoque diversitas est. Septuaginta, Aquila,", + "candidate_score": 0.624837, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71_73", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ; certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_881", + "psc_text": "si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum transferre conatus est, jure projicitur a nobis. Quis enim pro frumento et vino et oleo, possit, vel legere, vel intelligere, χεῦμα, ὀπωρισμόν, ϛιλπνότητα, quod nos possumus dicere « fusionem, pomationemque, » et « splendentiam. » Aut quia Hebraei non solum habent ἄρθρα, sed et πρόαρθρα, ille κακοζήλως, et syllabas interpretatur, et litteras dicitque σὺν τόν οὐρανόν καὶ σὺν τήν γήν, quod Graeca et Latina lingua omnino non recipit; cujus rei exemplum ex nostro sermone capere possumus. Quanta enim apud Graecos bene dicuntur, quae si ad verbum transferamus, 317 in Latino non resonant: et e regione, quae apud nos placent si", + "candidate_score": 0.624687, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_66", + "bdc_text": "Liberius ad te ideo scribovor scribo irrtümlich wiederholtes , gestrichenes ideo. , quia tibi res meas vere cordi esse intelligo nec alium novi , ad quem confugere mihi liceat .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", + "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", + "candidate_score": 0.623309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_71_73", + "bdc_text": "Genevę quoque in Gallicam linguam iam transfertur , ut etiam in ea lingua excudaturDie erste bekannte französische Ausgabe erschien erst 1549 bei Jean Girard in Genf ( HBBib1 115 ) . . Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ; certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1211", + "psc_text": "prae frequentia commeantium et peregrinorum turbis relegere non potui, et ut ipsi probavere praesentes, 434 longo tentus incommodo, vix diebus Quadragesimae, quibus ipsi proficiscebantur, respirare coepi. Unde si paragrammata repereris, vel minus aliqua descripta sunt, quae sensum legentis impediant, non mihi debes imputare, sed tuis, et imperitiae notariorum librariorumque incuriae, qui scribunt non quod inveniunt, sed quod intelligunt; et dum alienos errores emendare nituntur, ostendunt suos. Porro Josephi libros, et sanctorum Papiae et Polycarpi volumina, falsus ad te rumor pertulit a me esse translata: quia nec otii mei, nec virium est, tantas res eadem in alteram linguam exprimere venustate. Origenis et Didymi pauca transtulimus, volentes nostris ex parte ostendere, quid Graeca doctrina retineret. Canonem Hebraicae Veritatis, excepto Octateucho, quem nunc in manibus habeo, pueris tuis et notariis dedi describendum. Septuaginta interpretum editionem et te habere non dubito; et ante annos plurimos diligentissime emendatam, studiosis tradidi. Novum Testamentum Graecae reddidi auctoritati.", + "candidate_score": 0.620705, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_52_54", + "bdc_text": "Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 . et es , habeo ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2545", + "psc_text": "ut nec peccator desperet salutem, nec justus in sua virtute securus sit. Atque, ut multa praeteream (neque enim tempus est, ut assumpti testimonii omnia edisseram) 913 post annos viginti dives dominus, et pater [al. patre ] ditior, qui dudum Jordanem in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam revertitur. Apostoli toto orbe peregrini, non aes in zona, non virgam in manu, non caligas habuere in pedibus, et tamen dicere poterant: Nihil habentes, et omnia possidentes (2. Cor. 6. 10) . Et, aurum et argentum non est nobis, quod autem habemus, hoc tibi damus: in nomine Jesu Christi Nazareni, surge, et ambula (Act. 3. 6) . Non enim erant divitiarum sarcina praegravati. Et ideo stantes cum Elia in foramine petrae, per angustias acus transire poterant, et posteriora Domini contemplari (3. Reg. 19). Nos vero ardemus avaritia, et contra pecunias disputantes, auro sinum expandimus; nihilque nobis satis est. Et illud, quod", + "candidate_score": 0.619879, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_56", + "bdc_text": "Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_109", + "psc_text": "otiosus accipio. Manu quotidie et proprio sudore quaerimus cibum, scientes ab Apostolo scriptum esse: Qui autem non operatur, nec manducet (2. Thess. 3) . 3. Haec, venerabilis et sancte Pater, cum quali gemitu, cum quali dolore conscripserim, testis est Jesus. Tacui, nunquid 45 semper tacebo, dicit Dominus (Psal. 49; et Isai. 42. 14) ? Non mihi conceditur unus angulus eremi. Quotidie exposcor fidem, quasi sine fide renatus sim. Confiteor, ut volunt, non placet. Subscribo, non credunt. Unum tantum placet, ut hinc recedam. Jamjam cedo: abruperunt a me partem animae meae, carissimos fratres: ecce discedere cupiunt, imo discedunt, melius esse dicentes, inter feras habitare, quam cum talibus Christianis: et ego ipse, nisi me et corporis imbecillitas, et hyemis retineret asperitas, jam modo fugerem. Verumtamen dum vernum tempus adveniat, obsecro ut paucis mihi mensibus eremi concedatur hospitium: aut si et hoc tardum videtur, abscedo. Domini est terra, et plenitudo ejus (Psal. 23)", + "candidate_score": 0.619595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_34_36", + "bdc_text": "Quare non dubito , quin meum non improbaturi sitis consilium . Quod enim Galliam magis quam Germaniam appeto , sine ratione nequaquam fit ; huius enim maxima clarissimaque pars iam ante visa est Auf seiner Englandreise war Gwalther 1537 dem Rhein entlang gereist ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1387", + "psc_text": "contra Jericho: et ostendit ei Dominus omnem terram Galaad usque 497 Dan, et Nephthalim et Ephraim et Manassen, et universam terram Juda, usque ad mare magnum contra austrum, et regionem campestrem Jerichontis, civitatis palmarum, usque Segor (Deut. 34). Quis potest tanta nosse mysteria? Quis in extremis Legis, et hujus vitae finibus constitutus intelligit semper sibi esse pugnandum: et tunc plenam victoriam dari, si fuerit in campestribus, si in ABEL SITIM, quod interpretatur, luctus spinarum, fleverit antiqua peccata, et spinas, quae suffocaverunt sementem verbi Dei (Luc. 8), et de quibus Propheta dicit: Versatus sum in miseria, dum mihi configitur spina (Psal. 31. 4) : et tunc praeparatus, deficiente Manna, sub duce Jesu Jordanem transeat (Jos. 5): et circumcisus cultro Evangelii, primum comedat de coelesti pane: et occurrat ei princeps exercituum Dei, ut verum Pascha nequaquam in Aegypto, sed in finibus Terrae sanctae comedat. O profundum divitiarum sapientiae, et scientiae Dei, quam", + "candidate_score": 0.61786, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1756", + "psc_text": "caeteris qui vobiscum Domino serviunt, HIERONYMUS. 1. Vere in vobis Apostolicus et Propheticus sermo completus est: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Ps. 18. 5; et Rom. 10. 18) . Quis hoc crederet, ut barbara Getarum lingua Hebraicam quaereret Veritatem; et dormitantibus, imo contendentibus Graecis, ipsa Germania Spiritus Sancti eloquia scrutaretur? In veritate cognovi, quod non est personarum acceptor Deus; sed in omni gente qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi (Act. 10. 34 et 35) . Dudum callosa tenendo capulum manus, et digiti tractandis sagittis aptiores, ad stylum calamumque mollescunt; et bellicosa pectora 642 vertuntur in mansuetudinem Christianam. Nunc et Isaiae vaticinium cernimus opere completum: Concident gladios suos in aratra, et lanceas suas in falces; et non sumet gens contra gentem gladium, et non discent ultra pugnare (Isai. 2. 4) . Rursum in eodem: Pascetur lupus cum agno; et pardus", + "candidate_score": 0.617297, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_28_30", + "bdc_text": "Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2255", + "psc_text": "ab aliis audisti, nos quoque sentiamus. Majores tui Patera, atque Delphidius, quorum alter antequam ego nascerer, Rhetoricam Romae 819 docuit: alter me jam adolescentulo omnes Gallias prosa versuque, suo illustravit ingenio, jam dormientes et taciti me jure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam mussitare: licet concedens eis eloquentiae magnitudinem, et doctrinam saecularium litterarum, merito subtraham scientiam Legis Dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a Patre luminum (Jacob. 1), qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum (Joan. 1) , et stat medius credentium, qui in nomine ejus fuerint congregati (Matth. 18). Unde libere profiteor (nec dictum superbe pertimesco) me scribere tibi non in doctis humanae sapientiae verbis, quam Deus destructurus est; sed in verbis fidei, spiritualibus spiritualia comparantem (1. Cor. 2. 23): ut abyssus veteris Testamenti invocet abyssum Evangelicam (Ps. 41), in voce cataractarum, id est, Prophetarum et Apostolorum suorum, et veritas Domini perveniat usque", + "candidate_score": 0.616855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_28_30", + "bdc_text": "Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732", + "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo", + "candidate_score": 0.616219, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_111_113", + "bdc_text": "Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) . plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_434", + "psc_text": "scribendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminum prolixitate indigent, ταῦτὰ σοι ἐσχεδίασα, duabus tantum Quaestiunculis praetermissis: non quo non potuerim ad illas aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis viris, Tertulliano nostro scilicet, et Novatiano, latino sermone sint editae; et si nova voluerimus afferre, sit latius disputandum. 161 Certe exspecto quid placeat: utrumne epistolari brevitate sententias tibi velis digeri aut singulorum libros confici. Nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos ἐξηγήσεων tomo de circumcisione magnifice disputavit: et de mundis atque immundis animalibus in Levitico plura disseruit: ut si ipse invenire nihil possem, de ejus tamen fontibus mutuarer. Et ut verius loquar, Didymi de Spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare: ne me existimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine", + "candidate_score": 0.616191, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_87_89", + "bdc_text": "-Itinéraires 4 ; William J. Bouwsma , in : 0ER III 321 ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1373", + "psc_text": "cor nostrum. XXXVIII. MANSIO. Et profecti de Oboth, castra metati sunt in Jeabarim, in finibus Moab (Num. 33. 44) . Tricesima octava Mansio « acervos lapidum transeuntium » sonat. Sunt sancti lapides, qui volvuntur super terram, laeves, politi et rotunditate sua rotarum cursibus similes. Sunt et alii quos Propheta jubet tolli de via, ne ambulantium in eos offendant pedes. Qui sunt isti ambulantes? utique viatores et praetereuntes, qui per istud saeculum ad alias Mansiones transire festinant. Quod autem dicitur, « in finibus Moab, » et supra scriptum est, « in solitudine quae respicit Moab contra solis ortum: » ostendit juxta litteram, quod hucusque in finibus terrae Idumaeorum fuerint, et nunc veniant ad terminos Moab, de alia provincia ad aliam transeuntes. NON ENIM semper uni virtuti danda est opera: sed sicut scriptum est: « Ibunt de virtute in virtutem » (Ps. 81. 8), de alia transeundum est ad aliam: quia haerent", + "candidate_score": 0.614302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_28_30", + "bdc_text": "Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_609", + "psc_text": "Minutio, Victorino, Lactantio, Hilario, ne non tam me defendisse, quam alios videar accusasse. Paulum Apostolum proferam, quem quotiescumque lego, videor mihi non verba audire, sed tonitrua. Legite Epistolas ejus, et maxime ad Romanos, ad Galatas, ad Ephesios, in quibus totus in certamine positus est; et videbitis eum in testimoniis quae sumit de veteri Testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator fit ejus quod agit. Videntur quidem verba simplicia, et quasi innocentis hominis et rusticani; et qui nec facere nec declinare noverit insidias: sed quocumque respexeris, fulmina sunt. Haeret in causa, capit omne quod tetigerit: tergum vertit, ut superet: fugam simulat, ut occidat. Calumniemur ergo illum, atque dicamus ei: Testimonia quibus contra Judaeos, vel caeteras haereses usus es, aliter in suis locis, aliter in tuis Epistolis sonant. Videmus exempla captiva servire tibi ad victoriam, quae suis in voluminibus non dimicant. Nonne nobis loquitur cum Salvatore: aliter foris, aliter domi loquimur? Turbae", + "candidate_score": 0.614205, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_51_53", + "bdc_text": "Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2545", + "psc_text": "ut nec peccator desperet salutem, nec justus in sua virtute securus sit. Atque, ut multa praeteream (neque enim tempus est, ut assumpti testimonii omnia edisseram) 913 post annos viginti dives dominus, et pater [al. patre ] ditior, qui dudum Jordanem in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam revertitur. Apostoli toto orbe peregrini, non aes in zona, non virgam in manu, non caligas habuere in pedibus, et tamen dicere poterant: Nihil habentes, et omnia possidentes (2. Cor. 6. 10) . Et, aurum et argentum non est nobis, quod autem habemus, hoc tibi damus: in nomine Jesu Christi Nazareni, surge, et ambula (Act. 3. 6) . Non enim erant divitiarum sarcina praegravati. Et ideo stantes cum Elia in foramine petrae, per angustias acus transire poterant, et posteriora Domini contemplari (3. Reg. 19). Nos vero ardemus avaritia, et contra pecunias disputantes, auro sinum expandimus; nihilque nobis satis est. Et illud, quod", + "candidate_score": 0.613548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1347", + "psc_text": "miramur: ut noster in laudibus ejus sermo superetur, invenientes in eo, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt (1. Cor. 2) . XXII. MANSIO. Et profecti de Arada, castra metati sunt in Maceloth (Num. 33. 25) . Vicesima secunda Mansio in coetus vertitur. In hac enim consistit multitudo credentium: Ecclesia primitivorum, virtutum omnium consonantia. Tum vere possumus dicere: Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum (Ps. 132. 1) . Et, Dominus habitare fecit unius moris in domo (Ps. 67. 7) . XXIII. MANSIO. Et profecti de Maceloth, castra metati sunt in Thaath (Num. 33. 26) . Vicesima tertia mansio potest et subter intelligi, sed melius pavorem interpretabimur. Venisti ad Ecclesiam, ascendisti ad montem pulcherrimum, stupore et miraculo Christi magnitudinem confiteris: vides ibi multos virtutis tuae socios: noli altum sapere, sed time. Dominus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam (Jac. 4). Et", + "candidate_score": 0.613459, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_28_30", + "bdc_text": "Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero . Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1993", + "psc_text": "tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc tamen eis ipsis respondebo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium jam [al. abest jam ] mittere dignatus es, in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae caritatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi, in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem 730 quod probare ante debuisses meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc", + "candidate_score": 0.612674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_101", + "bdc_text": "quod nancisci possem , diligenter , ut tibi mitterem , sed nullum invenire licuit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.612316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_1", + "bdc_text": "LiterasNicht erhalten. tuas , humanissime pater , una cum nummis tabellarius Ob jener in Lausanne ansässige Zürcher gemeint ist , der Gwalthers vorausgegangenen Brief überbracht hatte , bleibt unsicher ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1739", + "psc_text": "mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae et si pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me minime pervenire potuerunt, ea ipsa scripta, quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt. Sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne [al. non] graveris, quod jam diu est ut expecto. Primas etiam, quas ad te adhuc Presbyter litteras praeparaveram mittendas, per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea nobis collega factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, Episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui, ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et quam vim patiar quod a me tam longe absunt sensus corporis tui: per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime, et in Domini membris honorande. 636 3. In hac autem epistola hoc addo, quod postea didicimus, ex", + "candidate_score": 0.612181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_153", + "psc_text": "pertinet tempus, quo ipse est dignatus descendere ad terras, et signa Judaeis non intelligentibus perpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam explicuimus [Mss. implevimus ] ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua. 17. Septuaginta: Et missum est ad me unum de Seraphim; Aquila, et Theodotion, Et volavit ad me unum de Seraphim; Symmachus, Et volavit ad me unus de Seraphim. Quotidie ad nos mittitur Seraphim, quotidie ingemiscentium atque dicentium: O miser ego, quoniam compunctus sum, ora purgantur, et cum a peccatis fuerint liberati, praeparant se ministerio Dei. Quod autem caeteri Interpretes, pro missum esse, volasse dixerint, intellige velocem divini sermonis adventum super eos, qui digni societate illius judicantur. In genere quoque diversitas est. Septuaginta, Aquila,", + "candidate_score": 0.611038, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_55", + "bdc_text": "patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_721", + "psc_text": "sunt nomina; Monachus, Pontifex, avunculus tuus, qui te jam in omnibus, quae sancta sunt, docuit. Illud etiam dico, quod Episcopi, Sacerdotes se esse noverint, non dominos [Alibi se Patres esse non dominos ]: honorent Clericos quasi Clericos, ut et ipsis a Clericis, quasi Episcopis honor deferatur. Scitum illud est oratoris Domitii; Cur ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut Senatorem? Quod Aaron et filios ejus, hoc esse Episcopum et Presbyteros noverimus: Unus Dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. Recordemur semper quid Apostolus Petrus praecipiat Sacerdotibus: « Pascite eum qui in vobis est gregem Domini: providentes non coacte, sed spontanec secundum Deum: neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis immarcescibilem gloriae coronam » (1. Petr. 5. 2. et seqq.). Pessimae consuetudinis est in quibusdam Ecclesiis, tacere 263 Presbyteros, et", + "candidate_score": 0.609064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_845", + "psc_text": "sed aut timidior recto, aut cupidior. Video etiam interdum vitia mea; sed ea malo audire a melioribus: ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar: et meticulosam mihi videar in me potius, quam justam tulisse sententiam. » 305 EPISTOLA LVII. AD PAMMACHIUM. De optimo genere interpretandi. Cum, quod Epiphanii superiorem epistolam 51 ad Joannem Episcopum Jerosolymitanum non recte transtulisset Hieronymus, cavillaretur Ruffinus, post querelas, quod, se inscio, e scriniis suffuratus epistolam nondum plene emendatam, aliquis sit, tam veterum omnium eruditorum, quam sacrarum Scripturarum testimoniis docet, quodnam sit optimum genus interpretandi, illud scilicet esse ostendens, quo ipse in vertenda illa epistola usus est, hoc est, quo sensus e sensu, non verbum e verbo transfertur. 1. Paulus Apostolus, praesente Agrippa rege, de criminibus responsurus, quod posset intelligere qui auditurus erat, securus de causae victoria statim in principio sibi gratulatur, dicens: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, existimo", + "candidate_score": 0.607903, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2024", + "psc_text": "omnia, et in mente mea plurima coacervans, accito notario, vel mea, vel aliena dictavi, nec ordinis, nec verborum, interdum nec sensuum memor. Jam Domini misericordiae est, ne per imperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant; et non placeant inter extrancos, quae placent inter suos). » Si quid igitur reprehensione dignum putaveras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere, utrum ea quae scripsimus, haberentur in Graecis, ut si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares: praesertim cum libere in Praefatione confessus sim, Origenis Commentarios me esse secutum, et vel mea, vel aliena dictasse; et in fine ejusdem 740 capituli, quod reprehendis, scripserim: « (Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse, nec Paulus procaciter ostenditur arguisse majorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit). » Ex quo ostendi, me non ex definito id defendere, quod in Graecis legerem: sed ea expressisse quae legeram, ut", + "candidate_score": 0.607452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_51_53", + "bdc_text": "Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_829", + "psc_text": "Tamen pauca saltem dicamus. Omne in hoc scandalum est, quare Filius Patri subjectus esse dicatur. Quid est turpius sive inferius, Patri subjici (quod saepe pietatis est, ut in Psalmo scribitur: « Nonne Deo subjecta erit anima mea? » [Ps. 61. 1] ) an crucifigi, et maledictum crucis fieri? « Maledictus enim omnis qui pendet in ligno » (Deut. 21. 23). Qui ergo pro nobis maledictum factus est, ut nos de maledictione liberaret, miraris si pro nobis subjectus sit, ut nos Patri faciat esse subjectos dicens in Evangelio: « Nemo vadit ad Patrem, nisi per me » (Joan. 14. 6): Et « Cum 300 exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me » (Ib. 12. 32). Christus in his qui fideles sunt, subjectus est Patri: quia omnes credentes, imo omne hominum genus, corporis ipsius membra reputantur. In his autem qui increduli sunt, id est, Judaeis et Ethnicis et Haereticis, insubjectus esse", + "candidate_score": 0.606666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_746", + "psc_text": "Aethiopiam, ut Gymnosophistas, et Tamosissimam Solis mensam videret in sabulo. Invenit ille vir ubique quod disceret: et semper proficiens, semper se melior fieret. Scripsit super hoc plenissime octo voluminibus Philostratus. 2. Quid loquar de saeculi hominibus? cum Apostolus Paulus vas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti in se hospitis loquebatur. An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus? (2. Cor. 13. 3.) post Damascum Arabiamque lustratam, ascenderit Jerosolymam, ut videret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim. Hoc enim mysterio hebdomadis et ogdoadis, futurus Gentium praedicator instruendus erat. Rursumque post annos quatuordecim, assumpto Barnaba et Tito exposuerit Apostolis Evangelium, ne forte in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid latentis energiae viva vox; et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius sonat. Unde et Eschynes, cum Rhodi exularet; et legeretur illa Demosthenis Oratio, quam adversus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus, suspirans ait: Quid si", + "candidate_score": 0.605499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1597", + "psc_text": "accipere regna coelorum in Christo Jesu Domino nostro, per quem, et cum quo Deo Patri gloria et imperium, cum Spiritu Sancto, et nunc, et semper, et in omnia saecula saeculorum Amen. 581 21 Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos qui mecum sunt fratres. EPISTOLA XCVII. AD PAMMACHIUM ET MARCELLAM. Alteram Theophili Paschalem epistolam contra Origenem a se Latine explicatam mittit, et quod superiorem a se immutatam calumniarentur Origenistae, rursus hoc anno Graecum exemplar versioni suae jungit, et paucis haereticos impugnat. 1. Rursum Orientalibus vos locupleto mercibus, et Alexandrinas opes primo Romam vere transmitto. Deus ab Austro veniet, et sanctus de monte Pharan, umbra condensa (Abac. 3. 3) : unde et sponsa laetatur in Cantico Canticorum, dicens: In umbra ejus concupivi et sedi; et fructus ejus dulcis in faucibus meis (Cant. 2. 3) . Vere nunc completur Isaiae vaticinium praedicantis: In die illa erit altare Domini in medio terrae Aegypti", + "candidate_score": 0.605136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_44", + "bdc_text": "Qui tamen si denegabitur , ad institutum hoc impediendum sufficiens caussa non sit .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3091", + "psc_text": "admodum sunt, qui huic vitio renuntient, raroque invenies, qui ita vitam suam irreprehensibilem exhibere velint, ut non libenter reprehendant alienam. Tantaque hujus mali libido mentes hominum invasit, ut etiam qui procul ab aliis vitiis recesserunt, in istud tamen quasi in extremum diaboli laqueum incidant. Tu vero hoc malum ita effuge, ut non modo ipsa non detrahas, sed ne alii quidem detrahenti, aliquando credas. Nec obtrectatoribus auctoritatem de consensu tribuas: ne eorum vitium nutrias, annuendo. Noli, inquit Scriptura, consentaneus esse cum derogantibus adversus proximum tuum, et non accipies super illum peccatum. Et alibi: Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam (Eccli. 28. 28) . Unde et beatus David, diversas 1105 innocentiae species justitiaeque dinumerans, de hac quoque virtute non tacuit, dicendo: Et opprobrium non accepit adversus proximos suos (Psal. 14. 4) : propterea quod ipse non solum adversatur, sed etiam persequitur detrahentem. Ait enim: Detrahentem secreto proximo suo hunc", + "candidate_score": 0.603132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_428", + "psc_text": "manuum tuarum, ut ambiguitatem prioris sermonis effugerent. 6. Cum haec furtivis, ut aiunt, operis ad lucubratiunculam velox notarii manus me dictante signaret, et plura dicere cogitarem, jam ferme quarta noctis hora excesserat, et repente stimulis quibusdam dolentis stomachi suscitatus, in orationem prorupi, ut saltem reliquo horarum spatio, subrepente somno, frustraretur infirmitas. EPISTOLA XXXV. DAMASI PAPAE AD HIERONYMUM. Hieronymum, cujus scripta multa se cum aviditate legere profitetur, enixe Damasus rogat, ut subjectis V. quaestionibus ex Veteri Testamento respondeat. Dilectissimo filio HIERONYMO DAMASUS. 1. « Dormientem te, et longo jam tempore legentem potius, quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo et legere non debeas: hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas 159 te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in eremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi:", + "candidate_score": 0.601264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.600846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_846", + "psc_text": "epistola usus est, hoc est, quo sensus e sensu, non verbum e verbo transfertur. 1. Paulus Apostolus, praesente Agrippa rege, de criminibus responsurus, quod posset intelligere qui auditurus erat, securus de causae victoria statim in principio sibi gratulatur, dicens: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, existimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, qui praecipue nosti cunctas quae in Judaeis sunt consuetudines et quaestiones » (Act. 26. 13). Legerat enim illud Jesu: « Beatus qui in aures loquitur audientis » (Eccli. 25. 12 secundum LXX); et noverat tantum oratoris verba proficere, quantum judicis prudentia cognovisset. Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud eruditas aures imperitae linguae responsurus sum: quae objicit mihi vel ignorantiam, vel mendacium; si aut nescivi alienas litteras vere interpretari, aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. Ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et", + "candidate_score": 0.599002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_532", + "psc_text": "aliud suspicabatur. 196 Pene certe triennium cum eis vixi. Multa me virginum crebro turba circumdedit. Divinos Libros, ut potui, nonnullis saepe disserui. Lectio assiduitatem, assiduitas familiaritatem, familiaritas fiduciam fecerat. Dicant, quid unquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? Pecuniam cujusquam accepi? munera vel parva, vel magna non sprevi? in manu mea aes alicujus insonuit? obliquus sermo, oculus petulans fuit? Nihil mihi aliud objicitur nisi sexus mens, et hoc nunquam objicitur, nisi quum Jerosolymam Paula proficiscitur. Esto, crediderunt mentienti: cur non credunt neganti? Idem est homo ipse qui fuerat: fatetur insontem, qui dudum noxium loquebatur, et certe veritatem magis exprimunt tormenta quam risus: nisi quod facilius creditur quod aut fictum, libenter auditur, aut non fictum, ut fingatur, impellitur. 3. Antequam domum sanctae Paulae nossem, totius in me urbis studia consonabant. Omnium pene judicio dignus summo Sacerdotio decernebar. Beatae memoriae Damasus, meus sermo erat. Dicebar sanctus: dicebar humilis et disertus. Nunquid", + "candidate_score": 0.598738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2197", + "psc_text": "si fuerint negligentes; et peccatores pristinum recipiunt gradum, si sordes fletibus laverint. Hoc ideo dixi, ut non te terreant descendentes, 799 sed provocent ascendentes. Nunquam exemplum a malis sumitur: etiam in saeculi rebus semper a me meliori parte incitamenta virtutum sunt. Oblitus propositi et epistolaris brevitatis, plura dictare cupiebam; ad materiae quippe dignitatem, et ad meritum personae tuae, parum est omne, quod dicitur: et ecce tibi noster Ausonius coepit schedulas flagitare, urgere notarios, et hinnitu ferventis equi, ingenioli mei festinus arguere tarditatem. Memento igitur nostri, et cura, ut in Christo valeas, Atque ut caetera taceam, domestica sanctae Verae exempla sectare, quae vere secuta Christum, peregrinationis molestias sustinet, et sit tibi tanti dux femina facti (Aeneid. l. 1) . EPISTOLA CXIX. AD MINERVIUM ET ALEXANDRUM MONACHOS. Minervio, et Alexandro, qui per Sisinnium monachum, filium Sancti Exuperii Episcopi Tolosani de verbis Apostoli, Omnes quidem dormiemus, etc., interrogaverant, respondet: alias id genus quaestiones,", + "candidate_score": 0.59865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_28", + "bdc_text": "Certe , quod literas attinet , nullibi magis quam Lutetiae eas florere dixeris , quare et illuc animum adpuli , si meum institutum a vobis non improbari sensero .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1732", + "psc_text": "tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ], pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores illius versiculi: Musica in luctu importuna narratio (Eccli. 22. 6) . Itaque si tua est epistola, aperte scribe, vel mitte exemplaria veriora: ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione 633 versemur: et vel nostrum emendemus errorem, vel alium frustra reprehendisse doceamus. 2. Absit autem a me, ut quidquam de libris tuae beatitutidinis attingere audeam. Sufficit enim mihi probare mea, et aliena non carpere. Caeterum optime novit prudentia tua, unumquemque in suo sensu abundare, et puerilis esse jactantiae, quod olim adolescentuli facere consueverant, accusando illustres viros, suo", + "candidate_score": 0.593434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_52", + "bdc_text": "Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2545", + "psc_text": "ut nec peccator desperet salutem, nec justus in sua virtute securus sit. Atque, ut multa praeteream (neque enim tempus est, ut assumpti testimonii omnia edisseram) 913 post annos viginti dives dominus, et pater [al. patre ] ditior, qui dudum Jordanem in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam revertitur. Apostoli toto orbe peregrini, non aes in zona, non virgam in manu, non caligas habuere in pedibus, et tamen dicere poterant: Nihil habentes, et omnia possidentes (2. Cor. 6. 10) . Et, aurum et argentum non est nobis, quod autem habemus, hoc tibi damus: in nomine Jesu Christi Nazareni, surge, et ambula (Act. 3. 6) . Non enim erant divitiarum sarcina praegravati. Et ideo stantes cum Elia in foramine petrae, per angustias acus transire poterant, et posteriora Domini contemplari (3. Reg. 19). Nos vero ardemus avaritia, et contra pecunias disputantes, auro sinum expandimus; nihilque nobis satis est. Et illud, quod", + "candidate_score": 0.576642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_52", + "bdc_text": "Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_829", + "psc_text": "Tamen pauca saltem dicamus. Omne in hoc scandalum est, quare Filius Patri subjectus esse dicatur. Quid est turpius sive inferius, Patri subjici (quod saepe pietatis est, ut in Psalmo scribitur: « Nonne Deo subjecta erit anima mea? » [Ps. 61. 1] ) an crucifigi, et maledictum crucis fieri? « Maledictus enim omnis qui pendet in ligno » (Deut. 21. 23). Qui ergo pro nobis maledictum factus est, ut nos de maledictione liberaret, miraris si pro nobis subjectus sit, ut nos Patri faciat esse subjectos dicens in Evangelio: « Nemo vadit ad Patrem, nisi per me » (Joan. 14. 6): Et « Cum 300 exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me » (Ib. 12. 32). Christus in his qui fideles sunt, subjectus est Patri: quia omnes credentes, imo omne hominum genus, corporis ipsius membra reputantur. In his autem qui increduli sunt, id est, Judaeis et Ethnicis et Haereticis, insubjectus esse", + "candidate_score": 0.575981, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis", + "max_score": 0.678237, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_49_51", + "bdc_text": "Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1783", + "psc_text": ". SERMO LXIX . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XI, 28, 29, Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, etc.. CAPUT PRIMUM. 1. Unde hic labor. Audivimus in Evangelio Dominum exhilaratum spiritu dixisse Deo Patri: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, Pater, quoniam sic placitum est coram te. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo: et nemo agnoscit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis agnoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. In clamando laboramus, in audiendo laboratis. Audiamus ergo eum qui sequitur, et dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis. Quare enim omnes laboramus, nisi quia sumus homines mortales, fragiles, infirmi, lutea vasa portantes, quae faciunt invicem angustias? Sed si angustantur vasa carnis, dilatentur spatia charitatis. Quid ergo dicit, Venite ad me, omnes qui laboratis, nisi ut non laboretis? Denique promissio ejus in promptu", + "candidate_score": 0.678237, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_55_57", + "bdc_text": "patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum . Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4050", + "psc_text": "Habeto facultatem, et ibi laudabo domitam cupiditatem. CAPUT VI. 7. Res inventa restituenda. Beatum sancta Scriptura dicit, qui post aurum non abiit; qui potuit transgredi, et non est transgressus; qui facere mala potuit, et non fecit (Eccli. XXXI, 8, 10) . Tu autem dicis, Nunquam negavi rem alienam. Quia forte nemo tibi commendavit; aut forte commendavit, sed sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post aurum non isti; quia potuisti transgredi, et non es transgressus; quia potuisti mala facere, et non fecisti. Si forte alienum sacculum solidorum, ubi nemo te vidit, in via invenisti, et sine ulla mora cujus fuerat reddidisti. Eia, fratres, redite ad vos, inspicite vos, interrogate vos, vera respondete vobis, et judicate vos non secundum personam, sed justum judicium judicate. Ecce christianus es, ecclesiam", + "candidate_score": 0.668528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79_81", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1681", + "psc_text": "Romani imperii. Ibi iste militem agebat, quantum agere centurio poterat; et sub potestate, et habens potestatem; subditus obediens, subditos regens. Dominus autem (quod intendat praecipue necessario Charitas vestra), quamvis in populo Judaico esset, jam pronuntiabat Ecclesiam toto orbe terrarum futuram, in quam erat missurus Apostolos: ipse a Gentibus non visus et creditus, a Judaeis visus et occisus. Quomodo enim domum hujus Dominus corpore non intravit, et ejus tamen fidem atque ipsam domum absens corpore, praesens majestate sanavit: sic et idem Dominus in solo Judaeo populo corpore fuit; apud alias gentes nec de virgine natus est, nec passus est, nec pedibus ambulavit, nec humana pertulit, nec divina mirabilia fecit. Nihil horum in caeteris gentibus: et tamen de illo impletum est, quod dictum erat, Populus quem non cognovi, servivit mihi. Quomodo, si non cognovit? In auditu auris obedivit mihi (Psal. XVII, 45) . Judaea gens cognovit, et crucifixit: orbis terrarum audivit, et", + "candidate_score": 0.666471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_48_50", + "bdc_text": "die entsprechende Anfrage in Gwalthers Brief vom 12 . Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1783", + "psc_text": ". SERMO LXIX . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XI, 28, 29, Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, etc.. CAPUT PRIMUM. 1. Unde hic labor. Audivimus in Evangelio Dominum exhilaratum spiritu dixisse Deo Patri: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, Pater, quoniam sic placitum est coram te. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo: et nemo agnoscit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis agnoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. In clamando laboramus, in audiendo laboratis. Audiamus ergo eum qui sequitur, et dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis. Quare enim omnes laboramus, nisi quia sumus homines mortales, fragiles, infirmi, lutea vasa portantes, quae faciunt invicem angustias? Sed si angustantur vasa carnis, dilatentur spatia charitatis. Quid ergo dicit, Venite ad me, omnes qui laboratis, nisi ut non laboretis? Denique promissio ejus in promptu", + "candidate_score": 0.665033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74_76", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit . Impressa est Lutetiae duodecim linguarum literis differentium grammatica Guillaume Postel , Linguarum duodecim characteribus differentium alphabetum , introductio , ac legendi modus longe facilimus , [Paris 1538 ] . - Guillaume Postel , 1510-1581 , von Dolerie bei Barenton ( Dép. Manche , Frankreich) , studierte ab 1527 in Paris und erwarb sich schon bald den Ruf eines großen Sprachgelehrten. 1538-1542 lehrte er als \"lector regius \"", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3156", + "psc_text": "valet lapis angularis, ut ex duabus faciat unam. Ad hoc valet ille pastor, ut de duobus gregibus faciat unum. Ergo Dominus docturus Ecclesiam, et habiturus scholam suam praeter Judaeos, sicut modo videmus, numquid credentes in se, ad Judaeos missurus erat, ut discerent? Sed nomine Pharisaeorum et Scribarum significavit quosdam in Ecclesia sua futuros, qui dicerent. et non facerent: se autem figuraverat in persona Moysi. Etenim personam ejus gerebat Moyses, et velum ante se ideo ponebat, quando loquebatur populo; quia quamdiu illi in Lege carnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim velamine, posteaquam passus est Dominus, visa sunt secreta templi. Ideo cum in cruce penderet, scissum est velum templi a summo usque deorsum (Matth. XXVII, 51): et aperte dicit apostolus Paulus, Cum autem transieris ad Christum, auferetur velamen. Qui autem non transierit ad Christum, quamvis", + "candidate_score": 0.664453, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60_62", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1647", + "psc_text": "Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Breviter ergo audiant homines, digneque considerent quantum sit meritum, Christum pavisse esurientem; et quale sit crimen, Christum contempsisse esurientem. 12. Poenitentia sterilis nihil prodest. Mutat quidem homines in melius poenitentia peccatorum: sed nec ipsa videtur aliquid profutura, si ab operibus misericordiae sterilis fuerit. Testatur hoc Veritas per Joannem, qui venientibus ad se dicebat: Generatio viperarum, quis vobis ostendit fugere ab ira ventura? Facite ergo dignos fructus poenitentiae. Et ne dicatis, Patrem habemus Abraham. Dico enim vobis, quia potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Ahrahae. Jam enim securis ad radicem arborum posita est. Omnis ergo arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. De hoc utique fructu superius ait. Facite fructus dignos poenitentiae. CAPUT XII. Quisquis itaque istos fructus non fecerit, sine causa putat per sterilem poenitentiam se mereri veniam peccatorum. Qui sint autem isti fructus, ipse consequenter ostendit.", + "candidate_score": 0.662028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_67_69", + "bdc_text": "Quare obsecro , ut hęc mea aequi bonique consulas . Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat . Liber tuus De erroris origineDe origine erroris libri duo , Zürich ( Froschauer) 1539 ( HBBib1 112 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2102", + "psc_text": "expedire, quod non expedit vobis. Simul ergo in Dominico agro, fratres, bonum operemur; ut simul de mercede gaudeamus. SERMO LXXXIII . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XVIII, 21, 22, Quoties peccabit in me frater meus, etc. CAPUT PRIMUM. 1. De remittendis injuriis. Hesterna die sanctum Evangelium admonuit nos non negligere peccata fratrum nostrorum: Sed si peccaverit, inquit, in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum. Si autem contempserit, adhibe tecum duos vel tres: ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Si autem et ipsos contempserit, dic Ecclesiae. Quod si Ecclesiam contempserit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Hodierna etiam die ad ipsam rem pertinet capitulum quod sequitur, quod modo cum legeretur audivimus. Cum enim dixisset hoc Dominus Jesus Petro, subjecit et interrogavit Magistrum, quoties ignosceret fratri qui in illum peccasset; et quaesivit utrum sufficeret septies. Respondit illi", + "candidate_score": 0.662022, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50_52", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2142", + "psc_text": "habet, probat habentem. Audivimus, diximus: timeamus, caveamus, oremus, perveniamus. SERMO LXXXVI . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XIX, 21, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, etc. CAPUT PRIMUM. 1. Thesaurus in coelo reponendus. Sursum cor. Evangelium nos admonuit lectione praesenti, de thesauro coelesti loqui Charitati vestrae. Neque enim, sicut infideles avari putant, Deus noster perdere nos voluit res nostras: si bene intelligatur, et pie credatur, et devote accipiatur quod praeceptum est nobis; non nobis praecepit ut perderemus, sed locum ostendit ubi poneremus. Nemo enim potest nisi cogitare de thesauro suo, et quodam cordis itinere divitias suas sequi. Si ergo in terra obruuntur, ima petit cor: si autem in coelo reservantur, sursum erit cor. Si ergo volunt facer Christiani quod norunt se etiam profiteri: neque enim hoc omnes qui audiunt noverunt; atque utinam non frustra noverint, qui noverunt: qui ergo vult cor sursum habere, ibi, ibi ponat quod amat;", + "candidate_score": 0.661966, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50_52", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_453", + "psc_text": "Etiam ostendit illis thesauros suos: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; nudus fui, et vestistis me; hospes fui, et adduxistis me; in carcere fui, et venistis ad me; aeger fui, et visitastis me. Et respondent illi: Domine, quando te vidimus in his necessitatibus constitutum, et ministravimus tibi? Et ille: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Quia ergo quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis, percipite quod misistis, possidete quod emistis. Mihi enim Servatori ideo credidistis. Deinde convertet se ad illos qui sunt a sinistris, et ostendet illis thesauros suos inanes operis boni: Ite, inquit, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Esurivi, et non dedistis mihi manducare. Aut si aliquid invenistis in thesauro isto, aut aliquid misistis, cogitate, et reddetur vobis. Sed nunquam te, inquiunt ipsi, vidimus esurientem. Et ille: Quando uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis (Matth.", + "candidate_score": 0.661735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_49_51", + "bdc_text": "Dezember 1539 ( HBBW IX [Nr. 1336 ] , S. 261 , 20-30 ). , quod tamen omnino faciundum fuerit , ubicunque terrarum sim , nisi vestro auxilio adsitis . Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus . Rerum mearum conditio vobis ignota non est :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3180", + "psc_text": "XXXIII, 7-9) . Et in illo loco Evangelii quid aliud dicit servo? cum diceret, Domine, sciebam te molestum sive durum hominem, quia metis ubi non seminasti, et colligis ubi non sparsisti; et timens abii, et abscondi talentum tuum in terra: ecce habes quod tuum est. Et ille: Serve, inquit, nequam et piger, magis quia me sciebas molestum et durum esse, metere ubi non seminavi, et colligere ubi non sparsi, ipsa avaritia mea debuit te docere quia lucrum quaero de pecunia mea. Oportuit te ergo ut dares pecuniam meam nummulariis et ego veniens cum usuris exegissem quod meum est (Luc. XIX, 20-23) . Numquid dixit, Dares et exigeres? Nos ergo, fratres, damus; veniet ille qui exigat. Orate, ut paratos nos inveniat. SERMO CXXXVIII . De verbis Evangelii Joannis, Ego sum pastor bonus. etc., contra Donatistas. Cap. X, V\\. 11-16. CAPUT PRIMUM. 1. Bonus pastor cur commendatus in singulari. Audivimus Dominum Jesum", + "candidate_score": 0.660567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15_17", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2549", + "psc_text": "media nocte, etc., cap. XI V\\. 5-13. CAPUT PRIMUM. 1. Ad petendum a Deo, similitudinibus Christus hortatur. Audivimus nos exhortantem Dominum nostrum, coelestem magistrum, et fidelissimum consiliarium, eumdem hortatorem, ut petamus, et datorem cum petimus. Audivimus eum in Evangelio hortantem nos eum petere instanter, et pulsare usque ad similitudinem improbitatis. Proposuit enim nobis, exempli gratia: Si quis vestrum haberet amicum, a quo nocte peteret tres panes, cum illi amicus de via venisset, et quod ei apponeret non haberet: si autem ille respondeat jam se requiescere, et servos suos secum, nec debere illius precibus inquietari, ille autem pulsando instet et perseveret, nec pudore territus abscedat, sed necessitate coactus immineat: surrecturum illum, etsi non propter amicitiam, certe propter illius improbitatem, et daturum ei quantos voluerit. Quantos autem voluit? Nihil plus ille voluit quam tres. In hac ergo similitudine adjunxit hortationem Dominus, et omnino stimulavit nos petere, quaerere, pulsare, donec accipiamus quod petimus,", + "candidate_score": 0.657232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79_81", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen . In Venedig verstärkte die Begegnung mit der Mystikerin \"Madre Zuana\" die enthusiastisch-spekulativen Züge seiner Frömmigkeit . Von Katholiken wie Protestanten argw öhnisch beobachtet , führte er ein unstetes Wanderleben und hielt sich u. a .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2495", + "psc_text": "dexteras sibi datas fuisse, et signum concordiae, signum consonantiae, quod ab se ipsi didicerant, eis in nihilo discrepabat. Deinde placuisse dicit inter se et ipsos, ut ipse ad Gentes, illi autem in circumcisionem irent (Galat. II, 1-9); ille seminator, illi messores. Merito etiam Athenienses, quamvis nescientes, nomen suum ei dixerunt. Audientes enim ab eo verbum: Quis est, inquiunt, hic seminator verborum (Act. XVII, 18) . CAPUT II. 2. Messes duae, Judaeorum et Gentium. Attendite ergo, et delectet vos mecum inspicere agriculturam Dei, et in ea messes duas, unam transactam, aliam futuram: transactam in populo Judaeorum, futuram in populis Gentium. Probemus hoc: et unde nisi de Scriptura Dei Domini messis? Ecce habemus ibi praesenti capitulo dictum esse, Messis multa, operarii autem pauci. Rogate Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Sed quia in illa messe futuri erant contradictores et persecutores Judaei: Ecce, inquit, mitto vos sicut agnos in medio luporum.", + "candidate_score": 0.65678, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_62_64", + "bdc_text": "Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam . Quod si vero denegaverint , hoc saltem petito , ut anno uno et altero plus solvant , dehinc vero domum revocent minusque persolvant , ne tempus hoc et otium , quod ab illis mihi concessum est , egestas corrumpat . Hęc autem cum et ipse animi tui iuditio perspicias , non operaepretium videtur pluribus urgere ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_834", + "psc_text": "judicio, cum audire coeperit, Esurivi, et non dedisti mihi manducare (Id. XXV, 42) ? Animam enim suam superfluis et nimiis epulis satiare cupiebat, pauperum tot inanes ventres superbissimus contemnebat. Nesciebat pauperum ventres apothecis suis esse tutiores. Quod enim recondebat in illis apothecis suis, fortassis et a furibus auferebatur: si autem reconderet in pauperum ventribus, in terra quidem digerebatur, sed in coelo tutius servabatur. Ergo, Redemptio animae viri divitiae ipsius. CAPUT X. 10. Paupertas animi prae timore minarum animi deficientis. Et quid sequitur? Pauper autem non suffert minas. Pauper, scilicet inanis justitia, non habens intus spiritus plenitudinem, ornamenta spiritualia, supellectilem spiritualem, totumque illud quod oculis non videtur, sed mente plus cernitur: non habens haec intus, non suffert minas. Quando ei dictum fuerit ab aliquo potente, Dic hoc verbum contra inimicum meum, dic falsum testimonium, ut eum quem volo opprimam et domem; forte tentat: Non facio, non mihi adduco peccatum. Tantum negat,", + "candidate_score": 0.655283, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_31_33", + "bdc_text": "Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior . Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_218", + "psc_text": "Qui testis est operum nostrorum, ipse testis est vocum istarum: non sint inanes, convertantur ad gemitum. Tempus est concordandi cum adversario tuo cito. Tam longanimis est Deus videndo iniqua et non puniendo, ut tamen cito sit futurum judicium. More quippe humanae vitae prolixum est, quod Deo breve est. Sed et ipsi saeculo et humano generi quod longe videtur, quid consolatur? Numquid si totius generis humani ultimus dies longe est, uniuscujusque dies ultimus longe est? Hoc dico, ex Adam multi anni evoluti sunt, multi anni fluxerunt, et deinceps fluent; non quidem tam multi, sed tamen usque in finem saeculi transibunt anni, sicut et illi transierunt: longum videtur quod restat (quanquam non erit tantum, quantum transactum est), et tamen ex transacto praeterito tempore, sperandus est reliqui temporis finis. Fuit tunc quidam dies qui diceretur hodiernus, ex illo usque ad hunc hodiernum; nonne quidquid futurum fuit, praeteritum factum est? Tale habetur, ac si", + "candidate_score": 0.653653, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_50", + "bdc_text": "Quare si quid precibus apud vos impetrare mihi licet , ne in hac re duriores sitis , vęhementer obsecro , ne pecuniarum ope destitutus tempus quoque , rem omnium nobilissimam nec ullis thesauris recuperandam , in aliorum laboribus nec mihi perinde conducentibus terere cogar , quod sane hodie pluribus non sine summo incommodo evenire videmus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2142", + "psc_text": "habet, probat habentem. Audivimus, diximus: timeamus, caveamus, oremus, perveniamus. SERMO LXXXVI . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XIX, 21, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, etc. CAPUT PRIMUM. 1. Thesaurus in coelo reponendus. Sursum cor. Evangelium nos admonuit lectione praesenti, de thesauro coelesti loqui Charitati vestrae. Neque enim, sicut infideles avari putant, Deus noster perdere nos voluit res nostras: si bene intelligatur, et pie credatur, et devote accipiatur quod praeceptum est nobis; non nobis praecepit ut perderemus, sed locum ostendit ubi poneremus. Nemo enim potest nisi cogitare de thesauro suo, et quodam cordis itinere divitias suas sequi. Si ergo in terra obruuntur, ima petit cor: si autem in coelo reservantur, sursum erit cor. Si ergo volunt facer Christiani quod norunt se etiam profiteri: neque enim hoc omnes qui audiunt noverunt; atque utinam non frustra noverint, qui noverunt: qui ergo vult cor sursum habere, ibi, ibi ponat quod amat;", + "candidate_score": 0.653033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_16_18", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto . Quod alias res attinet , bene se habent omnia .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3320", + "psc_text": "in verbis intelligimus quid petere debeamus. Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Petite, et accipietis, in nomine meo. Sed quid? Non nihil: quid autem? Ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc petite quod vobis sufficiat. Nam quando petis nihil: qui bibet de hac aqua, sitiet iterum (Joan. IV, 13). Mittit in puteum hydriam cupiditatis, levat unde bibat, ut iterum sitiat. Petite ut gaudium vestrum sit plenum: id est, ut satiemini, non ut ad tempus delectemini. Petite quod vobis sufficiat: dicite vocem Philippi, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit vobis Dominus, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me videt, videt et Patrem (Joan, XIV, 8, 9). Ergo gratias agite Christo pro vobis infirmantibus, et fauces satiandas parate Christi divinitati. Conversi ad Dominum, etc. SERMO CXLVI . De verbis Evangelii Joannis, Simon Joannis diligis me? etc. Cap. XXI, V\\. 15-17. CAPUT PRIMUM. 1.", + "candidate_score": 0.652106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_79", + "bdc_text": "er verstand sich als Prophet einer Versöhnung der Religionen durch friedliche Missionierung ( besonders der Muslime ). 1544 trat er dem Jesuitenorden bei , doch wurde er schon 1545 wieder ausgeschlossen .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1352", + "psc_text": "gente Judaeorum? Unde ipse Paulus? Nam et ego, inquit, Israelita sum, ex semine Abrahae, ex tribu Benjamin (Rom. XI, 1) . Crediderunt ergo in Dominum multi de Judaeis. Inde electi sunt Apostoli: inde erant plus quam quingenti fratres, qui Dominum post resurrectionem videre meruerunt (I Cor. XV, 6): inde erant centum viginti in domo, quando Spiritus sanctus advenit (Act. I, 15, et II, 1-4). Quid autem dicit Apostolus in Actibus Apostolorum, cum respuerent verbum veritatis Judaei? Ad vos, inquit, missi eramus; sed quoniam respuistis verbum Dei, ecce convertimus nos ad Gentes (Act. XIII, 46) . Facta est ergo transmigratio in Babyloniam secundum spiritualem dispensationem temporis Incarnationis Domini, quae tunc praesignata est tempore Jeremiae. Sed quid dicit Jeremias transmigrantibus de his Babyloniis? Quia in pace ipsorum erit, inquit, pax vestra (Jerem. XXIX, 7) . Cum ergo transmigraret etiam per Christum et Apostolos Israel in Babyloniam, hoc est Evangelium veniret ad Gentes,", + "candidate_score": 0.650598, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_45_47", + "bdc_text": "Facile enim alios invenire dabitur , quibuscum Lutetiam tuto adire liceat . Secundum vero , quod peto , stipendium est amplius ; hoc enim , quod nunc solvitur , quam minime huic rei sufficiens sit , ipse iudicare poteris , pręsertim cum non concedatis ( quantum ex literis tuis intellexi ) , ut alienis operam meam condicamVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_767", + "psc_text": "possis, nisi alius vendat. Itaque quod valde cupis emere, et optas emere, si malum est vendere, alii malum quaeris. Bonum est invenire saccellum solidorum in via: quod cum inveneris, dicis, Deus mihi dedit; quasi possis invenire, nisi alius perdat. Quare ergo non optas illorum thesaurorum bona, quae tecum omnes sine angustia valeant possidere? Desideras aurum, desidera justitiam. Habere aurum non potes, nisi alius amittat: justitiam ambo complectimini, et ambo dilatamini. CAPUT XXII. 22. De felicitate terrena aliter mali, aliter boni sentiunt. Redeamus ergo ad Psalmum, ut intelligat Charitas vestra eos esse alienigenas, qui totam felicitatem non putant nisi praesentem. Sed dignum te judicas cui et ista Deus det: quaere quomodo utaris. Si non dedit, scias quia prodest tibi quia non dat pater bonus. Quia et filius tuus quando plorat, ut des illi formosum cultellum manubrio deaurato; quantum vult ploret, non illi das unde laedatur. Domine, libera me de manu filiorum", + "candidate_score": 0.649285, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_14_16", + "bdc_text": "tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1248", + "psc_text": "Ecce possessio ipsius sumus. Dominus, inquit, pars haereditatis meae et calicis mei (Psal. XV, 5) . Ecce possessio nostra est: sed tamen qua distinctione? Vos homines estis, ego Dominus Deus vester, dicit Dominus Deus noster. SERMO XLVIII . De verbis Michaeae prophetae, cap. VI, 6-8, Quid dignum offeram Domino, etc. Deque Psalmo LXXII, Quam bonus Israel Deus. etc. Habitus in basilica Celerinae. CAPUT PRIMUM. 1. Praedicator verbi operatur in auribus, Deus in corde. Lectiones divinorum eloquiorum, cum recitarentur, audivimus. Ea nobis est materies loquendi proposita; inde sapere debemus, inde seminare quod sapimus, adjuvante illo, in cujus manu sunt, sicut scriptum est, et nos et sermones nostri (Sap. VII, 16) . Nec frustra alio loco scriptum est, In Domino laudabo sermonem, in Domino laudabo verbum (Psal. LV, 11) . Hoc laudatur in Domino, quod dat Dominus. Quamvis ergo infirmi simus, vasa tamen sumus ejus: capimus quantum possumus, communicamus sine livore quod", + "candidate_score": 0.649177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_33", + "bdc_text": "nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1471", + "psc_text": "fiat, quod circa pauperem facit? Beati, inquit, misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus Quomodo per ipsa singula singulis propria apposita sunt, et nihil adhibitum est in praemio, quod non congrueret praecepto? praeceptum est enim ut sis pauper spiritu: praemium est ut habeas regnum coelorum. Praeceptum est ut sis mitis: praemium est ut possideas terram. Praeceptum est ut sis lugens: praemium, ut consoleris. Praeceptum est ut esurias et sitias justitiam: praemium, ut satureris. Praeceptum est ut sis misericors: praemium, ut misericordiam consequaris. Sic praeceptum est ut mundes cor: praemium, ut videas Deum. CAPUT IX. 9. Visio Dei quomodo mundicordibus speciatim promissa. Non ergo ita sapias in his praeceptis et praemiis, ut cum audis, Beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt, putes pauperes spiritu non visuros, aut non visuros mites, non visuros lugentes, non visuros esurientes et sitientes justitiam, non visuros misericordes. Non arbitreris eos tantum quasi visuros qui mundo sunt corde, illis a", + "candidate_score": 0.646186, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2634", + "psc_text": "finisti viam. Ambulamus; et ipsum vivere, accedere est. Nisi forte putatis quia tempus accedit, et nos stamus? Non potest fieri. Quomodo accedit tempus, accedimus et nos: et non anni nobis accedunt, sed magis decedunt. Valde errant homines, quando dicunt: Puer iste adhuc minus sapit, accedunt illi anni, et prudens erit. Attende quid dicas. Accedunt, dixisti: ego ostendo quia decedunt, cum tu dicis, Accedunt. Et audi quam facile id probo. Putemus nos scisse annos ipsius ex quo natus est: verbi gratia, ut bene illi optemus, octoginta annos victurus est, perventurus est ad senectutem. Scribe octoginta annos. Vixit unum annum: quot habes in summa? quot tenebas? Octoginta. Deduc unum. Vixit decem: septuaginta restiterunt. Vixit viginti: sexaginta restiterunt. Certe accedebant: quid est hoc? Veniunt, ut abeant anni nostri: veniunt, inquam, ut eant. Non enim veniunt, ut stent nobiscum: sed cum transeunt per nos, terunt nos, et minus minusque valere nos faciunt. Talis est", + "candidate_score": 0.645828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32_34", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit . Quare non dubito , quin meum non improbaturi sitis consilium .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2634", + "psc_text": "finisti viam. Ambulamus; et ipsum vivere, accedere est. Nisi forte putatis quia tempus accedit, et nos stamus? Non potest fieri. Quomodo accedit tempus, accedimus et nos: et non anni nobis accedunt, sed magis decedunt. Valde errant homines, quando dicunt: Puer iste adhuc minus sapit, accedunt illi anni, et prudens erit. Attende quid dicas. Accedunt, dixisti: ego ostendo quia decedunt, cum tu dicis, Accedunt. Et audi quam facile id probo. Putemus nos scisse annos ipsius ex quo natus est: verbi gratia, ut bene illi optemus, octoginta annos victurus est, perventurus est ad senectutem. Scribe octoginta annos. Vixit unum annum: quot habes in summa? quot tenebas? Octoginta. Deduc unum. Vixit decem: septuaginta restiterunt. Vixit viginti: sexaginta restiterunt. Certe accedebant: quid est hoc? Veniunt, ut abeant anni nostri: veniunt, inquam, ut eant. Non enim veniunt, ut stent nobiscum: sed cum transeunt per nos, terunt nos, et minus minusque valere nos faciunt. Talis est", + "candidate_score": 0.645367, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_109_111", + "bdc_text": "Mathematisch-natur wissenschaftliche Classe 52 , Nr. 6524 ) . , quę ut aequi bonique consulas rogo . Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in : Zeitschrift für Schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 28 , 1971 , S. 152 ) .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1355", + "psc_text": "Transitum fecit Israel ad Gentes, id est praedicatores Evangelii transierunt ad populos Gentium. Quid ergo miraris quod bis numeratur Jechonias? Etenim si Christi figuram gerebat a Judaeis transeuntis ad Gentes; attende quid est Christus inter Judaeos et Gentes. Nonne ipse est ille lapis angularis? Attende in angulo terminum parietis unius, et initium parietis alterius. Usque ad ipsum lapidem metiris unum parietem, et ab ipso alterum. Bis ergo numeratur lapis angularis, qui connectit utrumque parietem. Jechonias ergo gestans figuram Domini, tanquam lapis angularis typum praeferebat. Et sicut Jechonias regnare non est permissus Judaeis, sed itum est in Babyloniam; sic Christus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22) , ut Evangelium perveniret ad Gentes. Noli ergo dubitare bis numerare caput anguli, et occurrit tibi numerus scriptus; atque ita quatuordecim sunt, et quatuordecim, et quatuordecim: et non sunt tamen quadraginta duae generationes, sed quadraginta et una. Quia sicut", + "candidate_score": 0.643043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_72_74", + "bdc_text": "Quanquam a nonnullis mihi relatum sit quaedam a Bernensium nonnullis tanquam minus pie scripta impeti ; certi tamen nihil nec authorem certum assequi licet . Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.642679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_32_34", + "bdc_text": "Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est . nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit . Quare non dubito , quin meum non improbaturi sitis consilium .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_218", + "psc_text": "Qui testis est operum nostrorum, ipse testis est vocum istarum: non sint inanes, convertantur ad gemitum. Tempus est concordandi cum adversario tuo cito. Tam longanimis est Deus videndo iniqua et non puniendo, ut tamen cito sit futurum judicium. More quippe humanae vitae prolixum est, quod Deo breve est. Sed et ipsi saeculo et humano generi quod longe videtur, quid consolatur? Numquid si totius generis humani ultimus dies longe est, uniuscujusque dies ultimus longe est? Hoc dico, ex Adam multi anni evoluti sunt, multi anni fluxerunt, et deinceps fluent; non quidem tam multi, sed tamen usque in finem saeculi transibunt anni, sicut et illi transierunt: longum videtur quod restat (quanquam non erit tantum, quantum transactum est), et tamen ex transacto praeterito tempore, sperandus est reliqui temporis finis. Fuit tunc quidam dies qui diceretur hodiernus, ex illo usque ad hunc hodiernum; nonne quidquid futurum fuit, praeteritum factum est? Tale habetur, ac si", + "candidate_score": 0.640853, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_47", + "bdc_text": "hoc enim , quod nunc solvitur , quam minime huic rei sufficiens sit , ipse iudicare poteris , pręsertim cum non concedatis ( quantum ex literis tuis intellexi ) , ut alienis operam meam condicamVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3506", + "psc_text": "Si ergo non noverat quod puniebat, injuste puniebat. Quia vero juste puniebat, noverat quod puniebat. Et tamen peccatum non noverat, quia peccatum non fecerat. Quod enim operor, ignoro: non enim quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc facio; consentio legi, quoniam bona est. Nunc autem, accepta jam gratia, non ego operor illud: libera est mens, caro captiva. Non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. CAPUT IX. 12. Perficere legem in hac vita sanctis non conceditur.--Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum non adjacet. Adjacet velle, perficere non adjacet. Non dixit, facere; sed, perficere. Non enim nihil facis. Rebellat concupiscentia, et non consentis; delectat uxor aliena, et non annuis, mentem avertis, in secretarium mentis intras. Vides foris strepentem concupiscentiam, profers adversus eam sententiam, mundans conscientiam. Nolo, inquis, non", + "candidate_score": 0.640377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_2_4", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit . Pro iis itaque aliisque prioribus in me collatis benefitiis gratias ago , referre etiam paratus , si quid in me referendi facultatis fuerit . Pro strena quoque abs te et matreDie Rede ist wohl von Bullingers Mutter Anna Wiederkehr ( vgl . auch unten Z. 950 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4050", + "psc_text": "Habeto facultatem, et ibi laudabo domitam cupiditatem. CAPUT VI. 7. Res inventa restituenda. Beatum sancta Scriptura dicit, qui post aurum non abiit; qui potuit transgredi, et non est transgressus; qui facere mala potuit, et non fecit (Eccli. XXXI, 8, 10) . Tu autem dicis, Nunquam negavi rem alienam. Quia forte nemo tibi commendavit; aut forte commendavit, sed sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post aurum non isti; quia potuisti transgredi, et non es transgressus; quia potuisti mala facere, et non fecisti. Si forte alienum sacculum solidorum, ubi nemo te vidit, in via invenisti, et sine ulla mora cujus fuerat reddidisti. Eia, fratres, redite ad vos, inspicite vos, interrogate vos, vera respondete vobis, et judicate vos non secundum personam, sed justum judicium judicate. Ecce christianus es, ecclesiam", + "candidate_score": 0.640146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_7_9", + "bdc_text": "missa gratias condignas agere nunquam potero ; tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito . Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4067", + "psc_text": "occupatissima circa ministerium, a germana sua desertam se esse quereretur, ab interpellato Domino audivit: Martha, Martha, circa multa es occupata; porro unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea (Id. X, 38-42) . Numquid malum erat quod Martha agebat? Quis nostrum satis explicet verbis, quantum sit bonum hospitalitatem ministrare sanctis? Si quibuslibet sanctis, quanto magis capiti et praecipuis membris, Christo et Apostolis? Nonne unusquisque vestrum habens hoc hospitalitatis bonum, quando audit quid Martha faciebat, dicit apud se ipsum: O beata, o felix, quae suscipere Dominum meruit; cujus hospites Apostoli facti sunt ambulantes in carne! Nec tu deficias, quia non potes quod Martha, suscipere Christum in domum tuam cum Apostolis suis: facit te ipse securum: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) . Opus ergo magnum est, valde magnum, quod praecipit Apostolus dicens: Necessitatibus sanctorum communicantes, hospitalitatem sectantes (Rom. XII, 13) . Quam", + "candidate_score": 0.639096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826", + "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.", + "candidate_score": 0.638462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_47", + "bdc_text": "hoc enim , quod nunc solvitur , quam minime huic rei sufficiens sit , ipse iudicare poteris , pręsertim cum non concedatis ( quantum ex literis tuis intellexi ) , ut alienis operam meam condicamVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3504", + "psc_text": "magis ego in mente: Nunc autem jam non ego operor illud. Nunc autem, quid est? Nunc autem, jam redemptus, qui fui antea sub peccato venumdatus, jam accepta gratia Salvatoris, ut mente condelecter legi Dei, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Scio enim quia non habitat in me. Iterum ergo in me: audi quod sequitur, hoc est in carne mea bonum. Velle enim mihi adjacet. Scio. Quid scis? Quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Jamdudum dixeras, Quod operor, ignoro. Si ignoras, quomodo scis? Modo dicis, Ignoro; modo dicis, Scio: ego quomodo intelligam, nescio. An hoc est quod intelligo? Ubi enim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos (Matth. VII, 23) . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia", + "candidate_score": 0.638091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_74", + "bdc_text": "Sed parum id fuerit , si hodie contingat , cum nec ipse Christus , quę cunctis placuerint , unquam locutus sit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_427", + "psc_text": "non silet. Tractator loquitur, si vera loquitur, Christus loquitur. Si sileret Christus, ego vobis ista non dicerem. Nec per os vestrum siluit: nam quando cantabatis, ipse loquebatur. Non silet, opus est ut nos audiamus, sed aure cordis: nam facile est audire auribus carnis. Illis auribus audire debemus, quas quaerebat magister ipse, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat (Matth. XIII, 9) . Quis enim ante illum, quando ista dicebat, sine auribus carnis stabat? Omnes aures habebant, et pauci habebant: non omnes habebant aures audiendi, hoc est, obediendi. CAPUT II. 2. Praepositis munus impositum. Votum pii pastoris. Quam terribiliter locutus est per prophetam Ezechielem, credo adhibuistis aurem, credo audistis quemadmodum dixerit, Ad domum Israel mittam te, non ad populum altioris linguae te mittam. Populus autem ille nolent audire te, quia nolunt audire me (Ezech. III, 5-7) . Quid ostendit, nisi quia ipse Deus per Prophetam loquebatur? Quia vero in ipsis verbis", + "candidate_score": 0.63745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_7_9", + "bdc_text": "missa gratias condignas agere nunquam potero ; tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito . Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4068", + "psc_text": "deficias, quia non potes quod Martha, suscipere Christum in domum tuam cum Apostolis suis: facit te ipse securum: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) . Opus ergo magnum est, valde magnum, quod praecipit Apostolus dicens: Necessitatibus sanctorum communicantes, hospitalitatem sectantes (Rom. XII, 13) . Quam laudans in Epistola ad Hebraeos dicit: Per hanc quidam nescientes, hospitio receperunt Angelos (Hebr. XIII, 2) . Magnum ergo ministerium, magnum donum. Et tamen Maria meliorem partem elegit; quia sorore sollicita, laborante, multa curante, illa vacabat, sedebat, audiebat. CAPUT IV. 4. Pars Mariae melior, quia non aufertur. Marthae opus aufertur, non merces. Ostendit tamen Dominus, unde fuerit illa pars melior. Continuo quippe cum dixisset, Maria meliorem partem elegit; quasi quaereremus, ut scire vellemus unde meliorem, subjunxit et ait, Quae non auferetur ab ea. Quid intelligimus, fratres mei? Si ideo meliorem partem elegit, quia non auferetur ab ea; sine dubio Martha", + "candidate_score": 0.637358, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_58_60", + "bdc_text": "quod tamen quam inconsulto dicatur , non ignoras . Multum quidem est , quod et ipse fateor ; multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3656", + "psc_text": "Petite, et accipietis. Si vos, ait Salvator, si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester coelestis dabit bona petentibus se (Matth. VII, 7, 11) ? Examinet se ergo omnis homo, et quidquid in se boni invenerit, quod pertineat ad justificationem nostram, agat gratias illi qui dedit; et agendo gratias illi qui dedit, ab illo petat et quod nondum dedit. Non enim tu in accipiendo proficis, et ille in dando deficit. Quantumlibet capaces fauces, capacem ventrem afferas; fons vincit sitientem. SERMO CLX . De verbis Apostoli, I Cor. cap. I, 31, Qui gloriatur, in Domino glorietur. Et de versu Psalmi LXX, 2, In tua justitia erue me, et exime me. 1. Glorietur homo in Domino, non in sua justitia. Admoniti ab Apostolo sumus, ut qui gloriatur, in Domino glorietur; eique Domino cantavimus, In tua justitia erue me, et exime me. Hoc est ergo in", + "candidate_score": 0.636015, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_113_115", + "bdc_text": "hic enim brevi ad vos venturus est . Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur . Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2719", + "psc_text": "Pax vobis. Haec est pax, et salutatio salutis: nam et ipsa salutatio a salute nomen accepit. Sed quid melius, quam ut ipsa salutet hominem? Salus enim nostra Christus est. Ipse est enim salus nostra, qui vulneratus est pro nobis, et confixus est clavis in ligno; et depositus de ligno, positus in sepulcro. De sepulcro autem surrexit, sanatis vulneribus, servatis cicatricibus. Hoc enim discipulis suis expedire judicavit, ut cicatrices ejus servarentur, unde cordis vulnera sanarentur. Quae vulnera? Vulnera infidelitatis. Apparuit enim oculis eorum veram exhibens carnem: et putaverunt se spiritum videre. Non leve vulnus hoc cordis est. Denique haeresim malignam fecerunt, qui in isto vulnere remanserunt. Sed non putamus vulneratos fuisse discipulos, quia cito sanati sunt? Cogitet Charitas vestra, si in isto vulnere remansissent, ut putarent corpus sepultum non resurrexisse, sed spiritum imagine corporis humanos oculos illusisse: si in ista fide, imo in ista perfidia remansissent, non eorum vulnera, sed mors", + "candidate_score": 0.635815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_112_114", + "bdc_text": "plura scribam ; hic enim brevi ad vos venturus est . Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_441", + "psc_text": "in conspectu vestro, Tu hoc fecisti: respondebit postea, Quantum erat? Intus me moneret, intus mihi diceret quia male feci, intus viderem peccatum meum: quare in populo arguit? Quid si feci, et non correxisti? Quid si feci, et adhuc perseveras? Quid si feci, et adhuc tibi bene fecisse videris in corde tuo? Quia tacet ille, justus es? Quia ille modo non vindicat, nihil male fecisti? Non times, Arguam te? Non times, Constituam te ante faciem tuam? non times? CAPUT VII. 7. Vitae brevitas. Homo vitro fragilior. Sed longe est, inquis, judicium. Primo, quis tibi dixit quia longe est dies judicii? Numquid si longe est dies judicii, longe est dies tuus? Unde scis quando est? Nonne multi sani dormierunt et obduruerunt? Nonne casus nostros nobiscum in hac carne portamus? Nonne fragiliores sumus, quam si vitrei essemus? Vitrum enim etsi fragile est, tamen servatum diu durat: et invenis calices ab avis et proavis,", + "candidate_score": 0.635335, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_33", + "bdc_text": "nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1469", + "psc_text": "adorare Deum (Joan. IV, 24) . Jam in cor tuum, si placet, intret arca testamenti, et ruat Dagon (I Reg. V, 3). Audi ergo nunc, et disce Deum desiderare, disce unde Deum videre possis praeparare. Beati, inquit, Mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt. CAPUT VIII. Quid praeparas oculos corporis? Si sic videbitur, in loco erit quod videbitur. Non est in loco qui ubique totus est. Munda unde videatur. 8. Praemia operibus congrua in sententiis beatitudinum. Audi, et intellige, si ipso juvante potero explicare: adjuvet nos ad intelligendum omnia supradicta opera et munera, quemadmodum congruentibus apposita sint. Ubi enim dictum est de praemio, quod non congrueret operi, quod non consonaret? Quia humiles quasi a regno videntur alieni: Beati, inquit, pauperes spiritu, quia ipsorum est regnum coelorum. Quia mites homines facile excluduntur de terra sua: Beati, inquit, mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Jam caetera aperta sunt, clara, sua sponte cognoscuntur: disputatore non", + "candidate_score": 0.633086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_114_116", + "bdc_text": "Tu , quaeso , cura , ne res meae diutius differantur . Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner . noster et eius uxorBarbara Singysen. .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_936", + "psc_text": "Ergo ad hoc facite eleemosynas, ut vestrae orationes exaudiantur, et adjuvet vos Deus ad vitam in melius commutandam. Et qui commutatis eamdem vitam, in melius commutate; ut per eleemosynas et orationes deleantur mala vestra praeterita, et futura bona veniant sempiterna. SERMO XL. De eodem loco Ecclesiastici V, 8, Ne tardes converti ad Deum, etc. In eos qui conversionem de die in diem differunt, quorum alii male sperando, alii desperando pereunt. CAPUT PRIMUM. 1. Sustinere Dominum quid. Frequenter, fratres, cum Psalmista cantavimus, Sustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum (Psal. XXVI, 14) . Quid est, Sustine Dominum? Ut tunc accipias, quando dabit; non tunc exigas, quando vis. Tempus dandi nondum est: sustinuit te, sustine illum. Quid est quod dixi, Sustinuit te, sustine illum? Si jam juste vivis, si jam ad illum conversus es, si tibi displicent facta tua praeterita, si jam placuit tibi eligere vitam bonam novam;", + "candidate_score": 0.63281, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_33", + "bdc_text": "nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2219", + "psc_text": "et Pater in me est? Illo enim oculo nondum videre poterat, nec Patrem, nec aequalem Patri Filium: sed ut sanaretur oculus ad videndum, inungendus erat ad credendum. Ideo antequam videas quod videre non potes, crede quod nondum vides. Ambula per fidem, ut pervenias ad speciem. Species non laetificabit in patria, quem fides non consolatur in via. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Statimque subnectit quare adhuc peregrinamur, quamvis jam crediderimus: Per fidem, inquit, ambulamus, non per speciem (II Cor. V, 6, 7) . CAPUT V. 5. Opera nostra nunc tota est sanare oculum cordis. Tota igitur opera nostra, fratres, in hac vita est, sanare oculum cordis, unde videatur Deus. Ad hoc sacrosancta mysteria celebrantur; ad hoc sermo Dei praedicatur; ad hoc exhortationes Ecclesiae morales, id est, pertinentes ad corrigendos mores, ad emendandas carnales concupiscentias, ad renuntiandum non voce tantum, sed mutata vita huic saeculo; ad", + "candidate_score": 0.630738, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_68", + "bdc_text": "Responsum quoque ut , quam primum fieri potest , mittatur , curato , ne mora hic trahatur longior , quin ut statim ineunte vere hinc solvere liceat .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2102", + "psc_text": "expedire, quod non expedit vobis. Simul ergo in Dominico agro, fratres, bonum operemur; ut simul de mercede gaudeamus. SERMO LXXXIII . De verbis Evangelii Matthaei, cap. XVIII, 21, 22, Quoties peccabit in me frater meus, etc. CAPUT PRIMUM. 1. De remittendis injuriis. Hesterna die sanctum Evangelium admonuit nos non negligere peccata fratrum nostrorum: Sed si peccaverit, inquit, in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum. Si autem contempserit, adhibe tecum duos vel tres: ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Si autem et ipsos contempserit, dic Ecclesiae. Quod si Ecclesiam contempserit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Hodierna etiam die ad ipsam rem pertinet capitulum quod sequitur, quod modo cum legeretur audivimus. Cum enim dixisset hoc Dominus Jesus Petro, subjecit et interrogavit Magistrum, quoties ignosceret fratri qui in illum peccasset; et quaesivit utrum sufficeret septies. Respondit illi", + "candidate_score": 0.629516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_33", + "bdc_text": "nunc id tempus est , quod peregrinis oris visendis impendi debet , nec commodius in aliud differri poterit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2926", + "psc_text": "videas videre Verbi, non aliud esse Verbum, et aliud videre ipsius; sed ipsum quod est videre Verbi, hoc esse Verbum: et cito forte intelliges, quia illud quod dictum est, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; tale est, ac si diceret, Non esset Filius, nisi de Patre nasceretur. Sufficiat, fratres; novi id me dixisse, quod cogitatum forte aperiatur multis, saepe verbis dictum forte obscuretur SERMO CXXVII . De verbis Evangelii Joannis, Amen, amen dico vobis, quia veniet hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint, vivent, etc. Cap. V, V\\. 24-29: necnon de verbis Apostoli, Quod oculus non vidit, etc., I Cor., cap. II, V\\. 9. CAPUT PRIMUM. 1. Spes Christianorum de iis est quae non videntur. Apta similitudo. Spes nostra, fratres, non de isto tempore, neque de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur", + "candidate_score": 0.629339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_110", + "bdc_text": "Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3955", + "psc_text": "hoc tibi dicit, Quaere dona mea, obliviscere merita tua; quia si ego quaererem merita tua, non venires ad dona mea. Noli te extollere, pusillus esto, Zacchaeus esto. CAPUT III. 3. Zacchaei factum allegorice. Sycomorus, crux Christi. Crux in fronte. Sed dicturus es: Si Zacchaeus fuero, prae turba non potero videre Jesum. Noli esse tristis, ascende lignum, ubi pro te pependit Jesus, et videbis Jesum. Et quale genus ligni ascendit Zacchaeus? Sycomorum. In regionibus nostris aut omnino nusquam, aut raro forte alicubi nascitur: in illis autem partibus multum est hujus generis ligni et pomi. Sycomora dicuntur poma quaedam ficis similia: sed tamen distant aliquid; quod possunt nosse qui viderunt vel gustaverunt. Quantum tamen indicant interpretatione nominis, sycomora Fici fatuae latine interpretantur. Jam vide Zacchaeum meum, vide illum, obsecro te, volentem in turba videre Jesum, et non valentem. Humilis enim erat, turba superba erat: et ipsa turba ad videndum bene Dominum, sicut", + "candidate_score": 0.627914, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6_8", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ; tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1361", + "psc_text": "semper Filius Dei, creans illos ipsos. Filius autem hominis ex tempore, natus de virgine sine semine maritali, parentem tamen habebat utrumque. Unde hoc probamus? Jam dixit Maria, Pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. CAPUT XI. 18. Mariae modestia et humilitas imitanda feminis. Maria virgo et mulier dicta. Symbolum fidei. Primo non est praetermittenda, fratres, maxime propter disciplinam feminarum, sororum nostrarum, tam sancta modestia virginis Mariae. Christum pepererat, angelus ad eam venerat, et dixerat ei, Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur (Luc. I, 31, 32) . Meruerat parere Filium Altissimi, et erat humillima: nec se marito, nec in ordine nominis praeferebat, ut diceret, Ego et pater tuus; sed, Pater tuus, inquit, et ego. Non attendit sui uteri dignitatem: sed attendit ordinem conjugalem. Non enim humilis Christus matrem suam superbire docuisset. Pater tuus et ego dolentes quaerebamus te.", + "candidate_score": 0.626087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_8_10", + "bdc_text": "tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito . Decreveram et illi aliquid , quod iuvaret , mittere , sed hoc tempore nihil ipsa dignum sese obtulit ; non tamen illius ero immemor.", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4067", + "psc_text": "occupatissima circa ministerium, a germana sua desertam se esse quereretur, ab interpellato Domino audivit: Martha, Martha, circa multa es occupata; porro unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea (Id. X, 38-42) . Numquid malum erat quod Martha agebat? Quis nostrum satis explicet verbis, quantum sit bonum hospitalitatem ministrare sanctis? Si quibuslibet sanctis, quanto magis capiti et praecipuis membris, Christo et Apostolis? Nonne unusquisque vestrum habens hoc hospitalitatis bonum, quando audit quid Martha faciebat, dicit apud se ipsum: O beata, o felix, quae suscipere Dominum meruit; cujus hospites Apostoli facti sunt ambulantes in carne! Nec tu deficias, quia non potes quod Martha, suscipere Christum in domum tuam cum Apostolis suis: facit te ipse securum: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) . Opus ergo magnum est, valde magnum, quod praecipit Apostolus dicens: Necessitatibus sanctorum communicantes, hospitalitatem sectantes (Rom. XII, 13) . Quam", + "candidate_score": 0.625173, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_94", + "bdc_text": "François Secret , Notes sur Guillaume Postel , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3301", + "psc_text": "secretum. Ergo petamus, quaeramus, pulsemus. Hoc in nobis fidelis pietas, non carnis inquietudo, sed animi subjectio; ut ille nobis aperiat, qui nos videt pulsantes. 2. Timentibus absconditur dulcedo Dei, revelatur sperantibus. Quid ergo det Dominus ministrandum vobis, intenti, hoc est, esurientes accipite: quod cum dixero, sine dubio probabitis sanis faucibus cordis quod de cellario dominico vobis apponatur. Dominus Jesus sciebat unde posset anima humana, hoc est, mens rationalis ad imaginem Dei facta satiari, tanquam ipsa eo ipso satietur. Noverat hoc, et illam ea plenitudine adhuc carere sciebat. Noverat se apparere, noverat se latere. Sciebat quid in illo demonstraretur, quid absconderetur. Noverat hoc. Quam multa, inquit Psalmus, multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te, perfecisti autem sperantibus in te (Psal. XXX, 20) . Dulcedinem tuam et magnam et multam abscondisti timentibus te. Si timentibus te abscondis, quibus aperis? Perfecisti sperantibus in te. Quaestio gemina nata est, sed alterutra solvitur ex", + "candidate_score": 0.62508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6_8", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken . missa gratias condignas agere nunquam potero ; tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1742", + "psc_text": "de Joanne Baptista. Adjuvet nos Dominus ut solvamus eam vobis, quomodo eam solvit nobis. Joannes Christi testimonio laudatus est, ut audistis; et sic laudatus, ut in natis mulierum non surrexisset major. Sed major illo erat natus ex Virgine. Quantum major? Ipse praeco dicat, quantum intersit inter se et judicem suum, cujus praeco est. Antecessit enim Christum Joannes, et nascendo, et praedicando: sed antecessit obsequendo, non se praeferendo. Nam et Officium totum ante judicem ambulat; et qui ambulant priores, ipsi sunt posteriores. Quantum ergo testimonium perhibuit Joannes Christo? Ita ut diceret non se dignum esse, qui solveret corrigiam calceamenti ejus. Adhuc quid? Nos, inquit, de plenitudine ejus accepimus (Joan. I, 27, 16) . Lucernam se confessus est de illo accensam, et ideo ad pedes ejus confugit, ne ad alta petens vento superbiae exstingueretur. Tam quippe magnus erat, ut Christus putaretur: et si non ipse testis suus esset quia non erat ipse,", + "candidate_score": 0.624361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_115_117", + "bdc_text": "Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner . noster et eius uxorBarbara Singysen. . Salutabis et tu nomine meo quam familiarissime uxorem et matremVgl .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2526", + "psc_text": "mulier quaedam Martha nomine excepit illum in domum suam. etc. Cap. X, V\\. 38-42. CAPUT PRIMUM. 1. Unitas commendatur. Verba Domini nostri Jesu Christi, quae modo ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione tendamus, ut aliquando pervenire valeamus. 2. Christus pascendum se praebere dignatur. Martha et Maria duae sorores erant, ambae non solum carne, sed etiam religione germanae; ambae Domino cohaeserunt, ambae Domino in carne praesenti concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere", + "candidate_score": 0.623055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_6", + "bdc_text": "und diesen oft als Vater anspricht , ist aber auch an dessen Ehefrau Anna Adlischwyler zu denken .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1398", + "psc_text": "Dicitur et Mariae, Ecce concipies filium, et vocabis nomen ejus Jesum (Ibid., 31) : dicitur etiam ad Joseph, Joseph fili David, ne metueris accipere Mariam conjugem tuam. Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est. Pariet autem filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic salvabit populum suum a peccatis eorum (Matth. I, 20, 21) . Dicitur etiam, Et peperit ei filium (Luc. II, 7) : ubi omnino pater non carne, sed charitate firmatur. Sic ergo pater sicuti est. Cautissime enim Evangelistae et prudentissime per illum numerant, sive Matthaeus descendens ab Abraham usque ad Christum, sive Lucas ascendens a Christo per Abraham usque ad Deum. Ille descendens numerat, ille ascendens, ambo per Joseph. Quare? Quia pater. Quare pater? Quia tanto firmius pater, quanto castius pater. Aliter quidem putabatur esse pater Domini nostri Jesu Christi, scilicet sicut caeteri patres carne generantes, non solo spirituali affectu liberos suscipientes. Nam dixit et", + "candidate_score": 0.622889, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_110", + "bdc_text": "Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2288", + "psc_text": "Ille sub arbore fici non factus est arida ficus: agnovit Christum. Et Dominus ad illum: Quia dixi, Cum esses sub arbore fici, vidi te, ideo credis; majora horum videbis. Quae sunt ista majora? Amen dico vobis (Quia Israelita ille, in quo dolus non est; respice ad Jacob in quo dolus non est; et recole, unde loquitur, lapidem ad caput, visionem in somno, scalas a terra in coelum, descendentes et ascendentes; et vide quid Dominus dicat Israelitae sine dolo), videbitis coelum apertum: Audi, Nathanael sine dolo, quid vidit Jacob sine dolo: videbitis coelum apertum, et Angelos ascendentes et descendentes; ad quem? ad Filium hominis (Joan. I, 47-51) . Ergo ille unctus erat ad caput Filius hominis: quia caput mulieris vir, caput viri Christus (I Cor. XI, 3). Nec tamen dixit, Ascendentes a Filio hominis et descendentes ad Filium hominis, quasi tantummodo sursum esset: sed, ascendentes et descendentes ad Filium hominis. Audi", + "candidate_score": 0.621654, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_110", + "bdc_text": "Per figulum MorgensternWelcher Angehörige dieser Zürcher Hafnerfamilie gemeint ist , bleibt offen ( zur Familie vgl. Rudolf Schnyder , Der spätmittelalterliche Ausbau des Lindenhofs in Zürich , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2637", + "psc_text": "ficulnea, genus humanum est. Triennium autem, tria sunt tempora: unum ante Legem, alterum sub Lege, tertium sub gratia. Non est autem importunum, ut arbor ficulnea intelligatur genus humanum. Primus enim homo quando peccavit, foliis ficulneis pudenda velavit (Gen. III, 7): haec velavit, unde nati sumus, membra. Quae enim ante peccatum fuerant glorianda, post peccatum pudenda sunt facta. Denique antea nudi erant, et non confundebantur. Non enim erat unde erubescerent, quando peccatum non praecesserat: nec poterant de sui Creatoris operibus erubescere, quia operibus Creatoris sui bonis nullum adhuc malum opus suum miscuerant. Nondum enim manducaverant de ligno scientiae boni et mali, unde manducare prohibiti erant. Postea ergo quam manducaverunt et peccaverunt, natum est de illis genus humanum: id est, homo de homine, obnoxius de debitore, mortalis de mortali, peccator de peccatore. Hos ergo appellat in hac arbore, qui per omne tempus fructum dare noluerunt: et propter hoc imminebat securis radicibus arboris", + "candidate_score": 0.619248, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_87_89", + "bdc_text": "-Itinéraires 4 ; William J. Bouwsma , in : 0ER III 321 ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4011", + "psc_text": "propter illum renati sumus. Sint haec ad necessitatis usum, non ad charitatis affectum: sint tanquam stabulum viatoris, non tanquam praedium possessoris. Refice, et transi. Iter agis, attende ad quem venisti; quia magnus est qui ad te venit. Discedendo de hac vita, locum facis venienti: stabuli est ista conditio: cedes, ut alius accedat. Sed si vis ad locum tutissimum pervenire, Deus a te non recedat, cui dicimus, Deduxisti me per semitas justitiae tuae, propter nomen tuum (Psal. XXII, 3) : non propter meritum meum. 3. Itineri hujus vitae necessaria sine cupiditate habeantur. Aliud est ergo iter mortalitatis, aliud iter pietatis. Iter mortalitatis commune est; illuc enim ambulant omnes nati: illuc, nonnisi renati. Ad illud pertinet nasci, crescere, senescere, mori. Propter hoc necessarius est victus et tegumentum. Sufficientes sint hujus itineris sumptus. Quare te gravas? Quare tantum portas in via brevi, non unde ad hanc viam finiendam juveris, sed unde potius ad", + "candidate_score": 0.616799, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_70", + "bdc_text": "scriptus omnibus hic mire arridet , omnium teritur manibus .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_31", + "psc_text": "Abraham: Facio semen tuum, sicut stellas coeli et arenam maris; et obtinebit semen tuum civitates adversariorum; et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod exaudisti vocem meam (Gen. XXII, 17 et 18) . Vide ergo quando factum est, et quando fit commemoratio facti ipsius. Quando dicit ille Aries, Foderunt manus meas et pedes meos, et caetera. Quando peractum est illud in Psalmo sacrificium, tunc in ipso Psalmo dictum est, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. XXI, 17, 28 et 29) . Si commemorabuntur, dictum est, praesignatum est aliquando, quod fieri jam videmus. CAPUT VIII. 9. Justificatio ex fide sine operibus. Videamus ergo quomodo impletum sit, et unde impletum, quo praecedente sacrificio impletum, quod dictum est Abrahae, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Felices gentes, quae illud non audierunt, et", + "candidate_score": 0.616663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_2", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4050", + "psc_text": "Habeto facultatem, et ibi laudabo domitam cupiditatem. CAPUT VI. 7. Res inventa restituenda. Beatum sancta Scriptura dicit, qui post aurum non abiit; qui potuit transgredi, et non est transgressus; qui facere mala potuit, et non fecit (Eccli. XXXI, 8, 10) . Tu autem dicis, Nunquam negavi rem alienam. Quia forte nemo tibi commendavit; aut forte commendavit, sed sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post aurum non isti; quia potuisti transgredi, et non es transgressus; quia potuisti mala facere, et non fecisti. Si forte alienum sacculum solidorum, ubi nemo te vidit, in via invenisti, et sine ulla mora cujus fuerat reddidisti. Eia, fratres, redite ad vos, inspicite vos, interrogate vos, vera respondete vobis, et judicate vos non secundum personam, sed justum judicium judicate. Ecce christianus es, ecclesiam", + "candidate_score": 0.61642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_84", + "bdc_text": "Dem Gefängnis der Inquisition in Rom konnte er 1559 entfliehen , doch verbrachte er nach seiner Rückkehr nach Paris die letzten Lebensjahre in Klosterhaft. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3097", + "psc_text": "Christo. Quis ergo liberat a morte et a servitute, nisi in mortuis liber? Quis est in mortuis liber, nisi inter peccatores sine peccato? Ecce venit princeps mundi, ipse dicit Redemptor noster, Liberator noster: Ecce venit princeps mundi, et in me nihil inveniet (Joan. XIV, 30) . Tenet quos decepit, quos seduxit, quibus peccatum mortemque persuasit; in me nihil inveniet. Veni, Domine; veni, Redemptor, veni: agnoscat te captivus, fugiat te captivator; tu esto mihi liberator. Ille me perditum invenit, in quo diabolus nihil quod caro agit invenit. Invenit in illo carnem princeps hujus saeculi, invenit: et qualem carnem? Mortalem, quam possit tenere, quam possit crucifigere, quam possit occidere. Erras, deceptor, non fallitur Redemptor: erras. Vides in Domino carnem mortalem, non est caro peccati: similitudo est carnis peccati. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati. Vera caro, mortalis caro: sed non peccati caro. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem", + "candidate_score": 0.615865, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_84", + "bdc_text": "Dem Gefängnis der Inquisition in Rom konnte er 1559 entfliehen , doch verbrachte er nach seiner Rückkehr nach Paris die letzten Lebensjahre in Klosterhaft. - Lit. :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3046", + "psc_text": "animam. Dic ergo et quod sequitur, Qui redimit de corruptione vitam tuam. Post redemptionem de corruptione quid restat? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? Ibi recte, Ubi est, mors, aculeus tuus? Quaeris locum ejus, et non invenis. Quid est aculeus mortis? Quid est, Ubi est, mors, aculeus tuus? Ubi est peccatum? Quaeris, et nusquam est. Aculeus enim mortis est peccatum (I Cor. XV, 54-56) . Apostoli, non mea verba sunt. Tunc dicetur: Ubi est, mors, aculeus tuus? Nusquam erit peccatum, nec quod te capiat, nec quod te impugnet, nec quod conscientiam titillet. Tunc non dicetur: Debita nostra dimitte nobis. Sed quid dicetur? Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis (Isai. XXVI, 12) . CAPUT VIII. 8. Gratiae postremum beneficium, corona justitiae. Denique post redemptionem ab omni corruptione,", + "candidate_score": 0.613566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_51_53", + "bdc_text": "Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3772", + "psc_text": "Tantummodo non tibi dicat, Porta mecum. Nam si cum illo communicare volueris avaritiam, onus non minuetur, sed duo gravabuntur. Portet ergo sarcinam suam, et tu tuam: quoniam quando ex humeris Dominus tuus talem sarcinam excussit, alteram imposuit; excussit cupiditatis, imposuit charitatis. Ergo secundum cupiditates malas unusquisque sarcinam suam portat, malus malam, bonus bonam. CAPUT VII. 9. Onera quae communicanda. Paupertas, onus. Divitïae, onus. Converte te jam et ad illud praeceptum, Invïcem onera vestra portate. Habes enim sarcinam Christi; unde portes cum altero onus proprium. Pauper est, dives es: onus illius paupertas est; tu tale onus non habes. Vide ne forte cum te interpellaverit pauper, tu dicas, Unusquïsque onus proprium portabit. Hic alterum praeceptum audi: Invïcem onera vestra portate. Paupertas non est onus meum, sed est onus fratris mei. Vide ne divitiae sint majus onus tuum. Nam non habes onus paupertatem, sed habes onus divitias. Si bene intendas, onus est. Ille", + "candidate_score": 0.612303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_2", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_831", + "psc_text": "sanguine suo redemit te. Si viluisti tibi, recole pretium: si et hoc oblitus es, lege Evangelium, instrumentum tuum. Fidem amas in servo tuo, et Dominus tuus non quaerit eam in suo? Redde quod exigis. Quod tibi gaudes reddi ab inferiore, redde superiori. Amas servum, qui fideliter custodit aurum tuum: noli contemnere Dominum, qui misericorditer custodit cor tuum. Omnes ergo habent oculos ad laudandam fidem, sed quando exigunt reddi sibi. Nam quando ab eis exigitur, claudunt oculos, nolunt eam videre quam pulchra sit. Aut forte stulta insania propterea nolunt reddere, ne perdant: quomodo timet quis reddere pecuniam; cum enim reddiderit eam, non habebit. Non sic redditur fides: et redditur, et habetur. Mirum dictu: imo si non redditur, non habetur. CAPUT IX. 9. Divitiae pro animae salute in eleemosynis expendendae.--Redemptio animae viri divitiae ipsius. Merito illi vanissimo diviti insultavit Deus, ut admoneret nos ne talia imitaremur; cui regio fructuosa succedens, turbavit hominem", + "candidate_score": 0.611748, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_51_53", + "bdc_text": "Rerum mearum conditio vobis ignota non est : Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_834", + "psc_text": "judicio, cum audire coeperit, Esurivi, et non dedisti mihi manducare (Id. XXV, 42) ? Animam enim suam superfluis et nimiis epulis satiare cupiebat, pauperum tot inanes ventres superbissimus contemnebat. Nesciebat pauperum ventres apothecis suis esse tutiores. Quod enim recondebat in illis apothecis suis, fortassis et a furibus auferebatur: si autem reconderet in pauperum ventribus, in terra quidem digerebatur, sed in coelo tutius servabatur. Ergo, Redemptio animae viri divitiae ipsius. CAPUT X. 10. Paupertas animi prae timore minarum animi deficientis. Et quid sequitur? Pauper autem non suffert minas. Pauper, scilicet inanis justitia, non habens intus spiritus plenitudinem, ornamenta spiritualia, supellectilem spiritualem, totumque illud quod oculis non videtur, sed mente plus cernitur: non habens haec intus, non suffert minas. Quando ei dictum fuerit ab aliquo potente, Dic hoc verbum contra inimicum meum, dic falsum testimonium, ut eum quem volo opprimam et domem; forte tentat: Non facio, non mihi adduco peccatum. Tantum negat,", + "candidate_score": 0.609508, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_55", + "bdc_text": "patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1556", + "psc_text": "Dominus noster Jesus Christus docuit nos orationem: et cum sit ipse Dominus, sicut in Symbolo accepistis et reddidistis, Filius Dei unicus, tamen noluit esse unus. Unicus est, et unus esse noluit: fratres habere dignatus est. Quibus enim dicit, Dicite, Pater noster, qui es in coelis? Quem voluit a nobis appellari Patrem nostrum, nisi Patrem suum? Numquid invidit nobis? Parentes aliquando cum genuerint unum filium, duos, tres; jam timent generare, ne faciant alios mendicare. Sed quia talis est haereditas quam nobis promittit, quam multi obtineant, et angustias nemo patiatur; ideo in suam fraternitatem vocavit populos gentium, et habet Unicus innumerabiles fratres qui dicant, Pater noster qui es in coelis. Dixerunt ista qui fuerunt ante nos: dicturi sunt qui erunt post nos. Videte quantos fratres habeat Unicus in sua gratia, communicans cum illis hereditatem, pro quibus pertulit mortem. Habebamus patrem et matrem in terra, ut nasceremur ad labores et mortem: invenimus alios", + "candidate_score": 0.609348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_52_54", + "bdc_text": "Pauper sum , neminem pręter te , qui mihi patris loco fuistiVgl . oben Anm. 3 . et es , habeo ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_377", + "psc_text": "Voluit subveniri fratribus suis, semper vecors, sero misericors: nihil omnino quod postulavit, accepit (Luc. XVI, 19-31). CAPUT III. 4. Pauper et dives in eadem sorte felicitatis, si uterque humilis. Sinus Abrahae. Discernamus ergo, inquit mihi, pauperes et divites: quid me ad alia intelligenda exhortaris? Aperti sunt pauperes, aperti sunt divites. Audi ergo me de hoc quod proposuisti, domne pauper. Cum enim illum sanctum ulcerosum te esse dicis, timeo ne superbiendo non sis quod dicis. Noli contemnere divites misericordes, divites humiles; et ut citius dicam, quod paulo ante dixi, divites pauperes noli contemnere. O pauper, esto et tu pauper; pauper, id est, humilis. Si enim dives factus est humilis, quanto magis pauper esse debet humilis? Pauper non habet unde infletur, dives habet cum quo luctetur. Audi ergo me. Esto verus pauper, esto pius, esto humilis. Nam si de ista pannosa et ulcerosa paupertate gloriaris, quia talis fuit ille qui ante domum", + "candidate_score": 0.608726, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_37", + "bdc_text": "s. Paul Boesch , Rudolph Gwalthers Reise nach England im Jahr 1537 , in :", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2476", + "psc_text": "II, 1-4). Quis enim tunc eis manus imposuerat? Et tamen venit, et primos implevit. Post illud scandalum Simonis, quid egit Deus? Videte doctorem, non sermonibus, sed rebus. Idem ipse Philippus, qui baptizaverat homines, et non in eos venerat Spiritus sanctus, nisi convenissent Apostoli, et eis manus imposuissent, baptizavit eunuchum, id est, spadonem quemdam Candacis reginae, qui adoraverat in Jerusalem, et rediens inde legebat in curru suo Isaiam prophetam, et non intelligebat. Admonitus Philippus accessit ad currum, exposuit lectionem, instruxit fidem, evangelizavit Christum. Credidit Eunuchus in Christum, et ait cum venissent ad quamdam aquam: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Ait illi Philippus: Si credis in Jesum Christum? Respondit ille: Credo Filium Dei esse Jesum Christum. Continuo descendit cum illo in aquam. Impleto Baptismatis mysterio et sacramento, ne hominum putaretur donum Spiritus sancti, non exspectatum est, sicut tunc, ut venirent Apostoli, sed continuo venit Spiritus sanctus (Id. VIII, 26-39). Soluta est", + "candidate_score": 0.598856, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_35", + "bdc_text": "Quod enim Galliam magis quam Germaniam appeto , sine ratione nequaquam fit ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3921", + "psc_text": "duo gaudia differunt, suntque omnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in Domino, non gaudetur in saeculo. Vincat gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo semper minuatur, donec finiatur. Non ideo ista dicuntur, quoniam in hoc saeculo cum sumus, gaudere non debemus; sed ut etiam in hoc saeculo constituti, jam in Domino gaudeamus. Sed ait aliquis: In saeculo sum; utique si gaudeo, ibi gaudeo ubi sum. Quid enim? quia es in saeculo, in Domino non es? Audi eumdem apostolum ad Athenienses loquentem, et in Actibus apostolorum dicentem de Deo et de Domino Creatore nostro, In illo vivimus, et movemur, et sumus (Act. XVII, 28) . Qui enim ubique est, ubi non est? Nonne ad hoc nos exhortabatur? Dominus in proximo est, nihil solliciti fueritis. Magnum est hoc, quod ascendit super omnes coelos, et proximus est eis", + "candidate_score": 0.598627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_8", + "bdc_text": "tu , quaeso , matri eas amplissimas meo nomine agito .", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1949", + "psc_text": "Hoc est enim gaudium sempiternum, quo perspicua veritas, et Verbum Dei, et Sapientia per quam facta sunt omnia, et eminentia misericordiae ejus, et cognoscitur et amatur. SERMO LXXVI . Rursus in Matthaei cap. XIV, 24-33, de Domino ambulante super aquas maris, et de Petro titubante. CAPUT PRIMUM. 1. Mare, saeculum. Petrus Ecclesiae typus. Evangelium quod recentissime recitatum est de Domino Christo, qui super aquas maris ambulavit; et de apostolo Petro, qui ambulans timendo titubavit, et diffidendo mersus, confitendo rursus emersit; admonet nos intelligere mare praesens saeculum esse, Petrum vero apostolum Ecclesiae unicae typum. Ipse enim Petrus in Apostolorum ordine primus, in Christi amore promptissimus, saepe unus respondet pro omnibus. Ipse denique Domino Jesu Christo requirente, quemnam homines dicerent eum esse, et opiniones varias hominum discipulis respondentibus, rursusque Domino interrogante et dicente, Vos autem quem me esse dicitis? respondit Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi. Unus pro multis dedit responsum,", + "candidate_score": 0.594579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_35", + "bdc_text": "Quod enim Galliam magis quam Germaniam appeto , sine ratione nequaquam fit ;", + "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3920", + "psc_text": "et erit in nobis cum gaudio impletum quod promissum est in Evangelio, Et ego resuscitabo eos in novissimo die. SERMO CLXXI . De verbis Apostoli, Gaudete in Domino semper, etc. Philipp., cap. IV, V\\. 4-6. CAPUT PRIMUM. 1. Gaudium sit in Domino, non in saeculo. Dominus nobis proximus. Gaudere nos Apostolus praecipit, sed in Domino, non in saeculo. Quicumque enim voluerit amicus esse hujus mundi, sicut Scriptura dicit, inimicus Dei reputabitur (Jacobi IV, 4) . Sicut autem non potest homo duobus dominis servire (Matth. VI, 24); sic nemo potest gaudere et in saeculo, et in Domino. Multum inter se haec duo gaudia differunt, suntque omnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in Domino, non gaudetur in saeculo. Vincat gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo semper minuatur, donec finiatur. Non ideo ista dicuntur, quoniam in hoc", + "candidate_score": 0.591463, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf010", + "work_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1", + "max_score": 0.676044, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et nniuersauniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissime, semper bene ualere. 1 sucgerebat L exceptis LM 2 queque A 4 prodeest A", + "candidate_score": 0.676044, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_15_17", + "bdc_text": "Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 . sic , ut petiisti , mitto .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "CVPRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti et luce eius pura et candida luminati uiam uitae per salutaria sacramenta teneamus. et quidem sicut petisti, ita a nobis sermo conpositus et libellus conpendio breniantebreuiante digestus est, ut quae scribebantur non copia latiore EXPLICIT TESTIMONIORVM (add. m. 2: Liber beati augusti contra donatistas et ydola. Item liber cypriani epi ac martyris de sacramentis XPI) ENCIPIT AD QTTRINTM A, INCIPIT AD QVTEINTM LIBER (LIBER cm. M) PRijrvs LM, Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27:", + "candidate_score": 0.661921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_13_15", + "bdc_text": "ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ;", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27: merito et ad Quirinum de hac re absolutissimam sententiam proponit, cui testimonia diuina subiungeret; Hieronym. Dialog. contra Pelag. c. 32: quumque se imitatorem. immo expletorem operis beati Cypriani scribentis ad Quirinum esse fateatur. inde non inmerito conicias genuinum operis titulum fuisse AD QVIRINVM; uulgo inscribitur: testimoniorum libri aduersus Judaeos. 5 obteperandum A kme MB 6 peticione A 7 scribturas A et sic fere semper instruere ALMBV, instituere Oxon. 8 abducti et] adducti ad B lucem B illuminati ex luminati Mm. 2 10 cumpositus Z 11 utque M scribebantur ex scribantur M 3* diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis", + "candidate_score": 0.655023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_10_12", + "bdc_text": "non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_25", + "psc_text": "ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt. Item ad Corinthios secunda: Obtunsi sunt sensus eorum usquesousque in hunc diem hoc eodem uelamento in lectione ueteris testamenti manente, quod non reuelatur, quia in Christo euacuatur: et 1 Ps. 81, 5. 3 lo. 1, 11 sq. 9 Es. 29, 11 et 18. 14 Hier 23, 20. 15 Dan. 12,4 et 7. 18 I Cor. 10,1. 20 II Cor. 3, 14 sq. 1 LXXXI A, LXXX MB, octuagessimo L 2 tenebris A, umbra LMv, umbram B , ambulant A, deambulabunt LMBv, cf. test. lib. II 6 sec A, cata LMBv iohannis ex iohannen Mm. 2 3 in om. A sui] sul A non reccperant] nonrunt A (corruptum ex non nouerunt ?) quodquod AML'ł 4 reciperunt A fili M fierint A 6 scisal 9 prophetam om. LMB hii ALB 10 Bignatura B dederia ex desideris Mm.2 11 dicit A non possum legere", + "candidate_score": 0.652047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_14_16", + "bdc_text": "tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "CVPRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti et luce eius pura et candida luminati uiam uitae per salutaria sacramenta teneamus. et quidem sicut petisti, ita a nobis sermo conpositus et libellus conpendio breniantebreuiante digestus est, ut quae scribebantur non copia latiore EXPLICIT TESTIMONIORVM (add. m. 2: Liber beati augusti contra donatistas et ydola. Item liber cypriani epi ac martyris de sacramentis XPI) ENCIPIT AD QTTRINTM A, INCIPIT AD QVTEINTM LIBER (LIBER cm. M) PRijrvs LM, Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27:", + "candidate_score": 0.65033, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_14_16", + "bdc_text": "tu eundem de meis recipito . Chirographum Möglicher weise handelt es sich um die von Bullinger erbetene Mitschrift einer Vorlesung Biblianders ; vgl. HBBW IX [Nr. 1340 ] , S. 278 , 37-39 mit Anm. 8 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et nniuersauniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissime, semper bene ualere. 1 sucgerebat L exceptis LM 2 queque A 4 prodeest A", + "candidate_score": 0.649802, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12_14", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten . ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et nniuersauniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissime, semper bene ualere. 1 sucgerebat L exceptis LM 2 queque A 4 prodeest A", + "candidate_score": 0.641235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_30_32", + "bdc_text": "Tibi vero reliquisque id dispicere permitto . Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior . Ut nosti enim , ad annos accedo in dies , etvor et gestrichenes tempusque est .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_172", + "psc_text": "in domibus, in quibus eum edent in ipsis: et edent carnes ista nocte assatas igni et azyma cum picridibus edent. non edetis de eis crudam neque coctam in aqua, nisi assatas igni, caput cum pedibus et interaneis: nihil derelinquetis ex his in mane et ossum non confringetis ab eo. quae autem relicta fuerint de eo usque in mane, igni crementur. sic autem comedetis eum: lumbi uestri praecincti et caligae uestrae in pedibus uestris et bacula uestra in manibus uestris: et edetis eum festiuanterfestinanter. pascha est Domini. Item in Apocalypsi: Et uidi in medio throni et quattuor animalium et in medio seniorum agnum stantem tamquam occisum, habentem cornua septem et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei missi per orbem terrae. et nenit et accepit librum de dextera Dei sedentis in throno. et cum accepisset librum, quattuor animalia et uiginti quattuor seniores prostrauerunt se ante agnum habentes singuli aureas citharas et", + "candidate_score": 0.637775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_10_12", + "bdc_text": "non tamen illius ero immemor. Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) . mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_396", + "psc_text": "qui L1 17 non posse perueniro ponit poet dei 1.16 W perueniri L 20 natus WL 21 ederetis A, edideritis W 22 sanguinem eius biberitis AB; err. tesL 122 PABVM ESSE BAPTIZARI ET EVCHABISTIAM ACCIPERE, NISI QVIS FACTIS ET OPERE PROFICIAT. In epistula apostoli Pauli ad Corinthios prima: Nescitis quia qui in stadio currunt omnes quidem currunt, unus tamen accipit coronam? sic enrritecurrite, ut omnes conprehendatis. et illi quidem, ut corruptibilem coronam accipiant, nos autem incorruptam. Item in eaangelioeuangelio secundum Matthaeum: Omnis arbor non faciens fructum bonum excidetur et in ignem mittetur. Item illic: Multi mihi dicent in illa die: Domine, Domine, nonne in tuo nomine prophetauimus et in tuo nomine daemonia exclusimus et in tuo rPominenomine uirtutes multas fecimus? et tunc dicam illis: nonuosnoui, recediteame, operarii iniquitatis. Item illic: Luceat luilux uestra coram hominibus, ut uideant bona opera uestra et clarificent patrem nestrumuestrum qui est in caelis. Item Paulus", + "candidate_score": 0.636913, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_29_31", + "bdc_text": "Accedit quoque , quod Lutetiae quam Venetiis agere tutius fortasse fuerit . Tibi vero reliquisque id dispicere permitto . Hoc solum rogo summisque enitor precibus , ne mora hic trahatur longior .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_234", + "psc_text": "quis nuntiauit nobis quia ignis ardet quis nuntiauit LMB nisi quod L nuntiabit exhibet utroque l. sanctum aeternum W 18 iustitiam WLM1 19 sanguis A ocalos suos, ne uideat iniustitiam, hic habitabit in alta spelunca petrae fortis: panis illi dabitur et aqua eius fidelis. regem cum claritate uidebitis. Item apud Malachiam: Rex magnus sum ego, dicit Dominus, et nomen meum inlustre est apud gentes. Item in psalmo secundo: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum eius praedicans praeceptum Domini. Item in psalmo XXI: Reminiscentur et conuertentur ad Dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius omnes patriae gentium: quoniam Domini est regnum et ipse dominabitur gentium. Item in psalmo XXIII: Tollite portas, principes, uestri et eleuamini, portae aetemalesaeternales, et introibit rex gloriae. quis est iste rex gloriae ? Dominus fortis et potens, Dominus potens in proelio. tollite portas, principes, uestri et eleuamini, portae aetemalesaeternales, et", + "candidate_score": 0.636376, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_11", + "bdc_text": "Coronatum , quem Lausannensi iuveniUnbekannt ( wohl nicht identisch mit dem oben erwähnten Boten ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_191", + "psc_text": "uiam currere Lv 18 caelo] caeli Lv egressio] profectio L decursua M, decursio Lv 19 nec] et non LM se abscondat] lateat LMv calorem (a om.) L habentem clairtatem Dei. Item in euangelio secundum Iohannem: Yos mihi testes estis, quoniam dixi eis qui missi sunt ab Hierosolymis ad me, quia non sum Christus, sed quoniam missus sum ante ipsum. qui habet enim sponsam sponsus est: amicus autem sponsi est qui stat et audit eum et gaudio gaudet propter uocem sponsi. Huius rei mysterium ostensum est apud Iesum Naue, quando iussus est exealciare se, quod scilicet sponsus non ipse esset erat enim in lege, ut quisque nuptias recusaret calciamentum deponeret, calciaretur uero ille qui sponsus fn turus esset — Et factum est, quomodo fuit Iesus in Ierico, circumspexit oculis et uidit hominem stantem ante faciem suam et frameam haerentem in manu eius et dixit: noster es aut aduersariorum? ille autem dixit:", + "candidate_score": 0.633851, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_104_106", + "bdc_text": "Mitto hic , quę nuper in solis ecclipsim lusimus Gwalthers Gedicht vom 21 . Januar 1540 mit dem Titel \"In eclipsim solis anno 1540 \" ( Zürich ZB , Ms A 11 , Nr. 194 ) bezieht sich auf die Finsternis vom 7 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_211", + "psc_text": "sol meridiejmeridie et obtenebrabitur dies lucis: et conuertam dies festos aestrosuestros in luctum et omnia cantica uestra in lamentationem. Item apud Hieremiam: Exterrita est quae parit et taeduit anima eius. snbiitsubiit sol ei, cum adhuc medius dies esset, confusa est et maledicta. reliquos eorum in gladium dabo in conspectu inimix>rum eorum. Item in euangelio: A sexta autem hora tenebrae factae sunt per totam terram usque in horam nonam. QVOD A MORTE NON VINCERETVR NEC APVD INFEROS REMANSVRVS ESSET. InpsalmoXV: Quoniam non derelinques animam meam in mferauminfernum nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem. Item in psalmo XXVIIII: Domine, eduxisti ab inferis animam meam. Item in psalmo III: Ego dormiui et quieui et exurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Item in euangelio 3 Am. 8, 9 sq. 6 Hier. 15, 9. 9 Matth. 27, 45. 13 Ps. 15,10. 15 Ps. 29,3. 16 Ps. 3, 6. 18 Io. 10, 18. 3 occidit AMl 4", + "candidate_score": 0.631923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_119_121", + "bdc_text": "tuam cum omni familia . Lausannae , 9 . calendas februarii 1540 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_220", + "psc_text": "et ecce sum uiuens in saecula saeculorum et habeo claues mortis et inferorum. Item in euangelio Dominus dicit post r esurrectionem: Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra: ite ergo et docete omnes gentes baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos obseruare omnia quaecumque praecepi uobis. 3 Ps. 109,1 sq. 6 Apoc. 1,12 sq. 20 Mattb. 28, 18 sq. 1 nunc om. A intellegitis ALM non ccnfundemini W 3 dixit WLv ad ex a W 4 donec] quoadusque LMv scabillum A, subpedaneum WLv 5 emittit A, mittet LBv ds ML1 ex] a Lt, ..rominaueris A 6 medio ex dio W conuersus ex conuersi A m. 2 7 respexit Ll 8 uidi ex ud W aureorum (et in m. candelabrorum otH.)B simile W 9 filium M' poderem M, podorc W1 B, phoderèm A2, pudorem LA1, pudore Wl mammas LMB 11 lana alba W", + "candidate_score": 0.629706, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_53_55", + "bdc_text": "oben Anm. 3 . et es , habeo ; patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_220", + "psc_text": "et ecce sum uiuens in saecula saeculorum et habeo claues mortis et inferorum. Item in euangelio Dominus dicit post r esurrectionem: Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra: ite ergo et docete omnes gentes baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, docentes eos obseruare omnia quaecumque praecepi uobis. 3 Ps. 109,1 sq. 6 Apoc. 1,12 sq. 20 Mattb. 28, 18 sq. 1 nunc om. A intellegitis ALM non ccnfundemini W 3 dixit WLv ad ex a W 4 donec] quoadusque LMv scabillum A, subpedaneum WLv 5 emittit A, mittet LBv ds ML1 ex] a Lt, ..rominaueris A 6 medio ex dio W conuersus ex conuersi A m. 2 7 respexit Ll 8 uidi ex ud W aureorum (et in m. candelabrorum otH.)B simile W 9 filium M' poderem M, podorc W1 B, phoderèm A2, pudorem LA1, pudore Wl mammas LMB 11 lana alba W", + "candidate_score": 0.628632, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_119_121", + "bdc_text": "tuam cum omni familia . Lausannae , 9 . calendas februarii 1540 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_222", + "psc_text": "L 15 ad] ante M 16 et 0tR. L posuit WMB, exposuit X dextramB 18 clabea Ml 20 post res. discipulis dicit v potestas omnis A 21 gentes omnes W baptizantes] tinguentes B; tingentes eos L s. l. m. 2 22 fili M sernare B 23 praecepi W sed cc ex corr., mandaui B QVOD PERVENIRI NON POSSIT AD DEVM PATREM NISI PEB FILIVM EIVS 1ESVM CHRISTVM. In euangelio: Ego sum uia et ueritas et uita. nemo uenit ad patrem nisi per me. Item illic: Ego sum ianua: per me si qui introierit, saluabitur. Item illic: Multi prophetae et iusti concupierunt uidere quae uidetis et non uiderunt et audire quae auditis et non audierunt. Item illic: Qui credit in filium habet uitam aeternam: qui non dicto audiens est filio non uidebit uitam, sed ira Dei manebit super eum. Item Paulus apostolus adEphesios: Et cumuenisset, adnuntiauit uobis pacem his qui longe", + "candidate_score": 0.62783, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12_14", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten . ad Conradum Konrad Geßner. scriptae iubebant ; tu eundem de meis recipito .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_2", + "psc_text": "obteperandum A kme MB 6 peticione A 7 scribturas A et sic fere semper instruere ALMBV, instituere Oxon. 8 abducti et] adducti ad B lucem B illuminati ex luminati Mm. 2 10 cumpositus Z 11 utque M scribebantur ex scribantur M 3* diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis et adnexis necessaria quaeque colligerem, quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse uideamur. sed et legentibus breuitas eiusmodi plurimum prodest, dum non intellec.tum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore conpendio id quod legitur tenax memoria custodit. conplexus sum uero libellos duos pari qualitate moderatos : unum quo ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum,", + "candidate_score": 0.627714, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_97_99", + "bdc_text": "Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 . -ZBR G IV , S. 184-189. , quam professor Arabicus a rege conductus aedidit . Unicum tantum ad nos exemplar pervenit , quod Viretus habet .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_0", + "psc_text": "CVPRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti et luce eius pura et candida luminati uiam uitae per salutaria sacramenta teneamus. et quidem sicut petisti, ita a nobis sermo conpositus et libellus conpendio breniantebreuiante digestus est, ut quae scribebantur non copia latiore EXPLICIT TESTIMONIORVM (add. m. 2: Liber beati augusti contra donatistas et ydola. Item liber cypriani epi ac martyris de sacramentis XPI) ENCIPIT AD QTTRINTM A, INCIPIT AD QVTEINTM LIBER (LIBER cm. M) PRijrvs LM, Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27:", + "candidate_score": 0.625609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_106_108", + "bdc_text": "bezieht sich auf die Finsternis vom 7 . April dieses Jahres ( vgl . Theodor von Oppolzer , Canon der Finsternisse , Wien 1887 . - Den kschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_64", + "psc_text": "et in Basilion primo Helcana habet uxores duas, Fenennam cum filiis et Annam sterilem, ex qua nascitur Samuel non secundum generandi ordinem, sed secundum Dei miserationem et promissionem, cum illa orasset in templo, et natus Samuel typus fuit Christi. Item in Regnorum primo: Sterilis septem peperit, et quae plurimos habebat, infirmata est. Filii autem sunt ecclesiae septem. unde et Paulus ecclesiis septem scribit, et Apocalypsis ecclesias septem ponit, ut seruetur septenarius numerus, ut dies septem, quibus Deus mundum fecit, et angeli septem, qui adsistunt et conuersantur ante faciem Dei, sicut Raphael angelus in Tobia dicit, et lucerna septiformis in tabernaculo martyrii et oculi Domini septem, qui mundum speculantur, et lapis cum oculis septem, ut Zacharias dicit, et spiritus septem et candelabra in Apocalypsi septem et columnae septem, super quas aedificat domum sapientia apud Salomonem. 10 I Sam. 2, 5. 1 et mai.orem W lian M mfirmibus A in typum v", + "candidate_score": 0.624176, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_97_99", + "bdc_text": "Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 . -ZBR G IV , S. 184-189. , quam professor Arabicus a rege conductus aedidit . Unicum tantum ad nos exemplar pervenit , quod Viretus habet .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27: merito et ad Quirinum de hac re absolutissimam sententiam proponit, cui testimonia diuina subiungeret; Hieronym. Dialog. contra Pelag. c. 32: quumque se imitatorem. immo expletorem operis beati Cypriani scribentis ad Quirinum esse fateatur. inde non inmerito conicias genuinum operis titulum fuisse AD QVIRINVM; uulgo inscribitur: testimoniorum libri aduersus Judaeos. 5 obteperandum A kme MB 6 peticione A 7 scribturas A et sic fere semper instruere ALMBV, instituere Oxon. 8 abducti et] adducti ad B lucem B illuminati ex luminati Mm. 2 10 cumpositus Z 11 utque M scribebantur ex scribantur M 3* diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis", + "candidate_score": 0.622756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_115_117", + "bdc_text": "Salvum te cupit Conradus Konrad Geßner . noster et eius uxorBarbara Singysen. . Salutabis et tu nomine meo quam familiarissime uxorem et matremVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_140", + "psc_text": "WBv cata lucam Mt s. I., angclos ad pastores Ml 19 spo A profetabat A, prophetauit WMBv dominus deus v 20 fecit A, prosperit WMBv, ôn ὲνεσϰέψατο xccl fnoirjae Gr. suscitabit A, excitauit WMBv nouis J. cornum A W {Ml 21 illic W 8.1. m. 2. illic a. a. pastores] cata Lucan M pastores ait B Ne timueritis. ecce enim adnuntio nobisuobis, quoniam natus est nobisuobis hodie saluator, qui est Christus Iesus, in ciuitate Dauid. QVOD CVM A PRINCIPIO FILIVS DEI FVISSET, GENERARI DENVO HABERET SECVNDVM CARNEM. In psalmo secundo: Dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego hodie genui te. peteame, et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. Item in euangelio: Et factum est, quomodo audiuit salutationem Mariae Elisabeth, exultauit infans in utero eius: et inpleta est Spiritu sancto et exclamauit uoce magna et dixit: benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus uentris tui.", + "candidate_score": 0.62109, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_117_119", + "bdc_text": "Salutabis et tu nomine meo quam familiarissime uxorem et matremVgl . oben Anm. 3 . tuam cum omni familia .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_415", + "psc_text": "om. M et corpore- om. A 21 nubit M, nupta est W his] iis Lv mundi huius WLMKT HI. 10,., Item in Exodo cum praecepisset Deus Moysi, ut sanctificaret populum in diem tertium, sanctificauit ille et adiecit: Estote parati tribus diebus: non accedetis ad mulieres. Item in Regnorum primo: Et respondit sacerdos ad Dauid et dixit: non sunt panes profani in manu mea, nisi panis sanctus unus. si obseruati sunt pueri a muliere, manducabunt. Item in Apocalypsi: Hi sunt qui cum mulieribus se non coinquinauerunt: uirgines enim permanserunt. hi sunt qui secuntur Agnum, quocumque uadit. NIHIL PATREM IVDICARE SED FILIVM ET PATREM AB EO NON HONORIFICARI, A QVO NON HONORIFICETVR FILIVS. In euangelio secundum Iohannem: Nihil pater iudicat, sed iudicium omne filio dedit, ut omnes honorificent filium, sicut honorificant patrem. qui non honorificat filium non honorificat patrem qui misit eum. Item in Genesi: Et Dominus pluit super Sodomam et Gomorram", + "candidate_score": 0.62087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_289", + "psc_text": "et date eleemosynam. Item illic: QniQui fecit quod est intus, fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce nobisuobis omnia mnndamunda. Item illic: Ecce dimidium ex substantia mea do pauperibus et si cui quid fraudaui quadruplum reddo. dixit autem Iesus: quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et ipse filius est Abrahae. Item Paulus apostolus ad Corinthios secunda: Vestra abnndantiaabundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia uestrae inopiae sit supplementum et sit aequalitas, sicut scriptum est: qui multum habuit non abundauit et qui modicum non indiguit. Item illic: Qui parce seminat parce et metet: et qui seminat in benedictione de benedictione et metet. unusquisque autem sicut corde proposuit, non quasi ex tristitia uel ex necessitate. hilarem enim datorem diligit Deus. Item illic: Sicut scriptum est: distribuit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. Item illic: Qui administrat semen seminanti, et panem ad edendum tribuet et multiplicabit", + "candidate_score": 0.618114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_527", + "psc_text": "sint WLMBv 9 eucharistia B 11 dominus B eius] ipsius v 12 est] et W 13 prima] . II. A qui B manducauerit A, comederitB, ederit WLMv et A, aut WLMBv 16 conuenieudum v malus A 17 aduxeris A 18 habitaculo W item apud eundem v niri....conuiuae. Item illic ponit W post item illic l. 20 20 est uitae W et om. WB mortalitas B 21 habentem ALB, 8.I. m. 2 W et...timorem om.AWLB 22 felii] beatus Mv nerum amicum WLMB et om. B iustitiam auri audienti. Item illic: Saepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. Item in psalmo XVII: Cum sancto sanctus eris et cum uiro innocente innocens eris et cum peruerso snbuerterissubuerteris. Item Paulus apostolus ad Corinthios prima: Conrumpunt mores bonos conloquia mala. FACTIS NON VERBIS OPERANDVM. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Noli citatus esse in lingua tua et inutilis et remissus in operibus tuis. Item apostolus", + "candidate_score": 0.61744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_2", + "bdc_text": "vgl. HBBW IX , Nr. 1340 , bes. S. 278 , 40f. bona cum fide reddidit .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_392", + "psc_text": "qui B se om. L 12 oporteat] debeat B eum om. LMB 14 debita et peccata A 15 sicut WMBv dimittimus WB item om. LM 16 in euangelio om. WLMBv marcum] math. A et cum sum aliquem (steteritis .... acIuer om.) A 17 si quid] quae B 18 uestra peccata nobis v, nobis peccata uestra M si autera...p. 140 1.1 uestra oar. M 19 dimiseritiso remittit L, dimittet v peccata uobis (uestra om.) B peccata uestra. Item illiillic c: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur nobisuobis. VLCEM MALIS NON REDDENDAM. In epistula Pauli apostoli ad Romanos: Nemini malum pro malo reddentes. Item illic: Noli uinci a malo, sed uince in bono malum. Item in Apocalypsi: Et dixit mihi: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est. et hi qui perseuerant nocere noceant et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem iustiora faciat adhuc,", + "candidate_score": 0.616217, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_95_97", + "bdc_text": "Bibliotheque d'Humanisme et Renaissance XXII , 1960 , S. 381f ( vgl . Blarer BW III 137 ) und 383 , Anm. 1 ; Christoph Zürcher , Konrad Pellikans Wirken in Zürich 1526-1556 , Zürich 1975 .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27: merito et ad Quirinum de hac re absolutissimam sententiam proponit, cui testimonia diuina subiungeret; Hieronym. Dialog. contra Pelag. c. 32: quumque se imitatorem. immo expletorem operis beati Cypriani scribentis ad Quirinum esse fateatur. inde non inmerito conicias genuinum operis titulum fuisse AD QVIRINVM; uulgo inscribitur: testimoniorum libri aduersus Judaeos. 5 obteperandum A kme MB 6 peticione A 7 scribturas A et sic fere semper instruere ALMBV, instituere Oxon. 8 abducti et] adducti ad B lucem B illuminati ex luminati Mm. 2 10 cumpositus Z 11 utque M scribebantur ex scribantur M 3* diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis", + "candidate_score": 0.61503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_56", + "psc_text": "penitebitur WLB cum om. WLB 17 melchysedech W et ita in eo saepius y et i confunduntur rog A, basilion WLMBv primo om. MB eli M 18 fidelem] fidum v quij quia M (uia ex corr.) qui omnia p. 51. I. 1 fidelem om. W quae sunt in corde meo faciet, et aedificabo ei domum fidelem, et transibit in conspectu christorum meorum omnibus diebus: et erit, qui remanserit in domo tua, ueniet adorare in obolo pecuniae et in pane uno. QVOD PBOPHETA ALIVS SICVT MOVSES PROMISSVS SIT, SCILICET QVI TESTAMENTVM NOVVM DARET ET QVI MAGIS AVDIRI DEBERET. In Deuteronomio Deus ad Moysen: Et dixit Dominus ad me: prophetam excitabo eis de fratribus eorum sicut te et dabo uerbum meum in ore eius, et loquetur ad eos ea quae praecepero ei. et quisque non audierit quae loquetur propheta ille in nomine meo, ego uindicabo. De quo et Christus in euangelio cata", + "candidate_score": 0.614526, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_278", + "psc_text": "benedictione erit. Item in psalmo XL: Beatus qui intellegit super egenum et pauperem, in die malo liberabit eum Dominus. Item in psalmo CXI: Disparsit, dedit pauperibus, iustitia eius. manet in saeculum saeculi. Item in Osee: Misericordiam malo quam saerifieiumsacrificium, et agnitionem Dei quam holocaustomata. Item in euangelio secundum 1 fcir. 3, 30. 3 Prou. 3, 28. 5 Pron. 21,13. 7 Prou. 20, 7. 8 Sir. 14, 11 sq. 10 Sir. 29, 12. 13 Ps. 36, 25 sq. 15 Ps. 40, 2. 17 Ps. 111, 9. 19 Os. 6, 6. 1 ignis AW, vlviobLMBv superfundens MLBL capiti] in caput Mv 2 extinguit WBv sic et M extinguit WLBv, om. A apud oundem in paroemiis WLMB 3 uade A, abi WLMBv reuertere cras. Ego B 4 statim A, continuo WLMBv 5 obdurat A aures WLM, aures suas Bv inbecille A 6 inuocabit] inuobit W 8 relinquit LMWav 9 et] ut A dignans", + "candidate_score": 0.610486, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_5", + "bdc_text": "Da Gwalther als Waise in Bullingers Haus gelebt hatte ( vgl. HBBW VIII [Nr. 1150 ] , S. 177 , 20-22 )", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_440", + "psc_text": "17 et idcirco M 18 agri et M 19 aolatilibus A, uolucribua WLMBv 20 sit qai iadicetB nemo] nemo qui B, neque W prophetam om. WLMB 21 non W 8. I. m. 2 dei WL saluos faciat] вaluet.A; efr. test. II 4 graaaait LMv 23 separant ponit l. 22 post uestra A peccata] delicta 11 uertit B misereatur. manus enim uestrae inquinatae sunt sanguine et digiti uestri in peccatis: labia autem uestra locuta sunt facinus, et lingua uestra iniustitiam meditatur. nemo loquitur uera, neque est iudicium uerum. fidunt in uanis et locuntur inania, qui parturiunt dolorem et pariunt facinus. Item apud Sophoniam: Defectione deficiat a facie terrae, dicit Dominus. deficiat homo et pecudes, deficiant uolucres caeli et pisces maris, et auferam iniquos a facie terrae. NON FAENElUNDVM. In psalmo XIIll: Qui pecuniam non dedit ad usuram et munera super innocentes non accepit: qui facit haec non monebiturmouebitur in aeternum. Item", + "candidate_score": 0.609012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_92", + "bdc_text": "- Zu Postels Beziehungen zu Bullinger , Bibliander und Pellikan s. bes .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_1", + "psc_text": "Incipit epistula ad Qnirinum B; Augustin. contra duas epist. Pelag. 1. IV, c. 21. p. 480 d: Cyprianum etiam ipse haeresiarches istorum Pelagius cum debito honore commemorat, ubi testimoniorum libram scribens, eum se asserit imitari, 'hoc se' dicens' facere ad Romanos, quod ille fecerit ad Quirinum', et eiusdem libri c.27: merito et ad Quirinum de hac re absolutissimam sententiam proponit, cui testimonia diuina subiungeret; Hieronym. Dialog. contra Pelag. c. 32: quumque se imitatorem. immo expletorem operis beati Cypriani scribentis ad Quirinum esse fateatur. inde non inmerito conicias genuinum operis titulum fuisse AD QVIRINVM; uulgo inscribitur: testimoniorum libri aduersus Judaeos. 5 obteperandum A kme MB 6 peticione A 7 scribturas A et sic fere semper instruere ALMBV, instituere Oxon. 8 abducti et] adducti ad B lucem B illuminati ex luminati Mm. 2 10 cumpositus Z 11 utque M scribebantur ex scribantur M 3* diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis", + "candidate_score": 0.604272, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_86_88", + "bdc_text": "Thèse présentée à la Faculté des Lettres de Paris , traduite du latin et mise à jour par François Secret , Milano 1987 . -Itinéraires 4 ; William J. Bouwsma , in :", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_158", + "psc_text": "et pro nobis dolet, et nos putauimus esse illum in dolore et in plaga et in uexatione: ipse autem uulneratus est propter facinora nostra et infirmatus est propter peccata nostra. doctrina pacis nostrae super illum, liuore eius nos sanati sumus. 4 Mich. 5, 1. 7 Matth. 2, 1 sq. 13 Es. 53, 1 sq. 2 soluere septem Bv signacula] signa LMv 3 betlem A, bethlcm ML (item 1. 4), bethlehem idem B 4 michean M illius om. Mo ephratha LMB, efretanum A numquid MB, quid A, num L, non u 5 proeedit A 6 procossionis AB, in margine tn. 2 add. in M 7 a om. L 8 iudeae B, iudaee L, iudae AM; cf. test. II29 herodes M1 9 uenerunt 3t, aduenerunt ALB; cf. 1. c. hierusolima A, ierosolima B, «thierusolymam M fab eras.) 11 et ecce A uenimus cum muneribus v, 14 domiuiLv; xvolov LXX adnuntiatum est B", + "candidate_score": 0.602084, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_3", + "psc_text": "ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et nniuersauniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissime, semper bene ualere. 1 sucgerebat L exceptis LM 2 queque A 4 prodeest A", + "candidate_score": 0.599665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_24", + "psc_text": "HABERENT IN NOVISSIMIS TEMPORIBVS, POSTEAQVAM CHRISTVS VENISSET. Apud Esaiam prophetam: Et erunt uobis hi omnes sermones sicut sermones libri, qui signatus est: quem si dederis homini scienti litteras ad legendum, dicet: non possum legere, signatus est enim. sed in illa die audient surdi sermones libri, et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum uidebunt. Item apud Hieremiam: In nouissimo dierum cognoscetis ea. Item apud Danielem: Muni sermones et signa librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi et inpleatur agnitio: quoniam cum fiet dispersio, cognoscent omnia haec. Item in epistula Pauli ad Corinthios prima: Nolo enim uos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt. Item ad Corinthios secunda: Obtunsi sunt sensus eorum usquesousque in hunc diem hoc eodem uelamento in lectione ueteris testamenti manente, quod non reuelatur, quia in Christo euacuatur: et 1 Ps. 81, 5. 3 lo. 1, 11 sq. 9 Es. 29, 11", + "candidate_score": 0.597764, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_12", + "bdc_text": "mutuum dederas , recepi sic , ut literaeNicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_25", + "psc_text": "ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt. Item ad Corinthios secunda: Obtunsi sunt sensus eorum usquesousque in hunc diem hoc eodem uelamento in lectione ueteris testamenti manente, quod non reuelatur, quia in Christo euacuatur: et 1 Ps. 81, 5. 3 lo. 1, 11 sq. 9 Es. 29, 11 et 18. 14 Hier 23, 20. 15 Dan. 12,4 et 7. 18 I Cor. 10,1. 20 II Cor. 3, 14 sq. 1 LXXXI A, LXXX MB, octuagessimo L 2 tenebris A, umbra LMv, umbram B , ambulant A, deambulabunt LMBv, cf. test. lib. II 6 sec A, cata LMBv iohannis ex iohannen Mm. 2 3 in om. A sui] sul A non reccperant] nonrunt A (corruptum ex non nouerunt ?) quodquod AML'ł 4 reciperunt A fili M fierint A 6 scisal 9 prophetam om. LMB hii ALB 10 Bignatura B dederia ex desideris Mm.2 11 dicit A non possum legere", + "candidate_score": 0.597748, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", + "max_score": 0.675554, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_60_62", + "bdc_text": "multum vero et mihi insumendum est , imo totum fere hoc , quod datur , in victus coemptionem expendendum . Unde autem sumenda reliqua , quę literarum studioso necessaria sunt ? Quare , humanissime pater , hoc unum abs te rogito , ut causam meam apud hos suscipere digneris , ne pauperie impeditus ad eam , quam alioquin possem , frugem pervenire nequeam .", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1575", + "psc_text": "da ergo prius parenti, da etiam pauperi, da illi presbytero quod tibi abundat terrenum, ut ab illo accipias spiritale quod tibi deest; etenim qui honorat honorabitur. uide ergo quia ille cum accipit tradit et accipit non quasi inops, sed quasi remuneraturus maiore mensura. da pauperi in requiem F eius, ut et tu conmunicans de tuo inopi requiem consequaris. sed ut pascendos scriptura dicit parentes ita propter deum relinquendos parentes, si inpediant deuotae mentis adfectum. 4 Matth. 15, 4 sq. Exod. 20, 12 9 cf. Marc. 7, 11 13 Exod, 21, 17 24 Luc. 14, 26; cf. Marc. 7, 11 1 lauari P (u corr. e b) L 2 non suae munditiam animae, non corporis PBLX (non pr. exp. π) 3 repraesentabant X argu.te P arguite aL arguęųte G astute X 5 quod X (corr. quos OVtt) L praecepit BLy 6 est om. PBL 7 petat X egens (n 8. u.)", + "candidate_score": 0.675554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "11395_sent_55_57", + "bdc_text": "patres reliquos collegii nostri praesides duco et ad eos solos confugiendum censeo . Qui si operam suam negaverint , quo me conferam , nemo est , nisi forte alienis me addicam , quod tamen vobis reclamantibus nunquam facturus sum . Putabunt autem forsitan multi hoc , quod iam solvitur , nimium esse , nedum ut auctio aliqua addenda sitZur Höhe des Stipendiums vgl. HBBW VIII [Nr. 1191] , S. 254 , Anm. 3. ;", + "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1147", + "psc_text": "dus ΕγΤΧ supererogaberis A 19 superfluum PL 21 grauis AFO et (8 eras.) E (s exp.) V 22 in d