diff --git "a/10/10077.json" "b/10/10077.json" new file mode 100644--- /dev/null +++ "b/10/10077.json" @@ -0,0 +1,4938 @@ +{ + "letter_id": "10077", + "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10077", + "dominant_topic": 1, + "topic_dist": [ + 0.058302, + 0.059104, + 0.046742, + 0.055997, + 0.050067, + 0.045826, + 0.045237, + 0.052696, + 0.045693, + 0.048434, + 0.045897, + 0.046209, + 0.046404, + 0.048121, + 0.053274, + 0.053754, + 0.047184, + 0.049469, + 0.054091, + 0.047498 + ], + "citations": [ + { + "rank": 1, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", + "max_score": 0.705305, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_13_15", + "bdc_text": "Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", + "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", + "candidate_score": 0.705305, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59_61", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) . werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.702187, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59_61", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) . werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", + "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", + "candidate_score": 0.692053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12_14", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", + "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", + "candidate_score": 0.689506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24_26", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1571", + "psc_text": "Abiron, qui minora peccarunt, non veniant ante tribunal Christi, et sui eum comparatione condemnent, qui extra Ecclesiam Salvatoris variarum doctrinarum thuribula diabolico igne complevit? Neque enim Dominus qui loquitur per Prophetam: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee 12. 10. juxta LXX) , adulterinas eum docuit proferre doctrinas, nec qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt verbi Dei, nec Prophetarum chorus, qui olim vocabantur Videntes, haec eum instituit: sed ipse suae mentis arbitrio, furori daemonum serviens, et blando cogitationum errore deceptus, gregem, et ut ita dicam, 572 examen dogmatum perversorum, per totum orbem immisit mentibus indoctorum. Iste est qui Assyriis Babyloniisque fluminibus aperuit os suum, qui navem Ecclesiae bonarum mercium salutaris doctrinae plenam, fluctibus operire conatus est: dum imperitorum laude sustollitur, et Scripturarum sensum, aliter quam se habet veritas edisserens, gloriatur in confusione sua. Quis enim innumerabiles adeo et garrulos, et verbositatis atque imperitiae plenos conscripsit", + "candidate_score": 0.683484, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12_14", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1944", + "psc_text": "omnia venerunt super nos, nec sumus obliti tui, nec inique egimus in testamento tuo, nec aversum est retrorsum cor nostrum (Psal. 43. 18 et 19) . Et, Propter te mortificati sumus tota die, reputati sumus ut oves occisionis (Rom. 8. 36) . Sed Dominus auxiliator meus, non timebo quid faciat mihi homo (Psal. 117. 6) . Legit enim: Fili honora Dominum, et confortaberis, et extra Dominum nullum timueris (Prov. 7. 1. juxt. LXX) . His et talibus testimoniis, quasi armatura Dei, et adversus omnia quidem vitia, sed praecipue instruebat se contra invidiam saevientem; et patiendo injurias, furorem rabidi pectoris mitigabat. Denique usque ad diem mortis, et 712 hujus patientia, et aliorum zelus omnibus patuit: qui suum rodit auctorem, et dum aemulum laedere nititur, in semetipsum proprio furore bacchatur. 19. Dicam et de ordine monasterii, quomodo Sanctorum continentiam in suum verterit lucrum. Seminabat carnalia, ut meteret spiritualia (1. Cor. 9): dabat", + "candidate_score": 0.681253, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_65_67", + "bdc_text": "Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_226", + "psc_text": "substantiam suam, vivens cum meretricibus, venit, occidisti ei vitulum saginatum. » Confitetur et nunc Israel saginatum vitulum fuisse qui caesus est: intelligunt venisse Christum: sed torquentur invidia, et nolunt, fratre non pereunte, salvari. 37. « Ipse autem dixit illi: Fili, tu semper mecum es, et mea omnia tua sunt. » Filium vocal, licet intrare nolentem. Quomodo autem Dei omnia Judaeorum sunt? Nunquid Angeli, Throni, Dominationes, caeteraeque Virtutes? Omnia ergo intelligamus, Legem, Prophetas, eloquia divina. Haec ei dedit, ut in lege ejus meditarentur die ac nocte, secundum illum canonem quem saepe exposuimus Scripturarum, Omnia non ad totum referenda esse, sed ad partem maximam, ut ibi: « Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt » (Psal. 13). Et alibi: « Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones » (Joan. 10. 8). Et Paulus ad Corinthios: « Omnibus, inquit, omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem » (1. Cor. 9. 22). Et ad", + "candidate_score": 0.681062, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12_14", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1948", + "psc_text": "sumus (1. Timoth. 6. 8) ; ne consuetudine plus habendi, praeberet locum avaritiae, quae nullis expletur opibus: et quanto amplius habuerit, plus requirit; et neque copia, neque inopia minuitur. Jurgantes inter se, sermone lenissimo foederabat. Lascivientem adolescentularum carnem crebris et duplicatis frangebat jejuniis, malens eis stomachum dolere, quam mentem. Si vidisset aliquam comptiorem, contractione frontis, et vultus tristitia arguebat errantem, dicens: Munditiam corporis atque vestitus, animae esse immunditiam. Et turpe verbum atque lascivum, nunquam de ore virgineo proferendum: quibus signis libidinosus animus ostenditur: et per exteriorem hominem, interioris hominis vitia demonstrantur. Quam linguosam, garrulam, ac procacem, rixisque perspexerat delectari, et saepius commonitam nolle converti, inter ultimas et extra conventum sororum, ad fores triclinii orare faciebat, et separatim cibum capere: ut quam objurgatio non correxerat, emendaret pudor. Furtum quasi sacrilegium detestabatur. Et quod inter saeculi homines, vel leve putatur, vel nihil, hoc in monasteriis gravissimum dicebat esse delictum. Quid memorem clementiam", + "candidate_score": 0.680232, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1675", + "psc_text": "verterit; impeditus partim obitu Paulae, partim suo morbo. BEATISSIMO PAPAE THEOPHILO HIERONYMUS. 1. Hieron. aegrotatio. Ex eo tempore quo Beatitudinis tuae accepi Epistolas, juncto Paschali libro, usque in praesentem diem, ita et moerore luctus, et sollicitudine, ac diversis super statu Ecclesiae hinc inde rumoribus exagitatus sum, ut vix volumen tuum potuerim in Latinum sermonem vertere. Optime enim nosti juxta, veterem sententiam, Non esse tristem eloquentiam: maxime si ad aegritudinem animi accedat corporis aegritudo. Et hanc ipsam Epistolam febre aestuans, et quintum jam diem decumbens lectulo, nimia festinatione dictavi: breviter indicans 610 Beatitudini tuae, magnum me laborem sustinuisse in translatione ejus, ut omnes sententias pari venustate transferrem, et Graecae eloquentiae Latinum aliqua ex parte responderet eloquium. 2. In principio philosopharis: et generaliter agens dum omnes erudis, unum jugulas: in reliquis autem quod vel difficillimum est, Rhetoricae eloquentiae jungis Philosophos, et Demosthenem, atque Platonem nobis consocias. O quanta dicuntur in luxuriam, quantis", + "candidate_score": 0.667132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_84_86", + "bdc_text": "vers ähensorgen für . . . , besorgen , providere ( SI VII 568). , ze nächst by der statt , wo nitt , so wei ß ich nitt , wie imm jetzmal beschichtgeschieht. , dann unser armen ist ouch vil . Ich bitt dich umb gotswillen : kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_49", + "psc_text": "exorsus sim. Quid faciam? vocem pectori negare non valeo. Epistolae brevitas compellit tacere: desiderium vestri cogit loqui. Praeproperus sermo: 21 confusa turbatur oratio: amor ordinem nescit. EPISTOLA VIII. AD NICEAM HYPPODIACONUM AQUILEIAE. Niceam veterem sodalem, ac peregrinationis suae comitem, jam in patriam regressum, ut ad se aliquando scribat exemplo Chromatii, et Eusebii fratrum hortatur. TURPILIUS Comicus tractans de vicissitudine litterarum: sola, inquit, res est, quae homines absentes, praesentes facit. Nec falsam dedit, quanquam in re non vera, sententiam. Quid enim est (ut ita dicam) tam praesens inter absentes, quam per epistolas et alloqui, et audire quos diligas? Nam et rudes illi Italiae homines, quos Cascos Ennius appellat, qui sibi (ut in Rhetoricis Cicero ait) ritu ferino victum quaerebant, ante chartae et membranarum usum, aut in dedolatis e ligno codicillis, aut in corticibus arborum mutuo epistolarum alloquia missitabant. Unde et portitores earum Tabellarios, et scriptores a libris arborum Librarios vocavere. Quanto", + "candidate_score": 0.666308, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3097", + "psc_text": "maledicentibus benedicere. Misericordes, inquit, modesti, humiles, non reddentes malum pro malo, neque maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes (1. Petr. 3. 9) . 19. Mentiri vero atque jurare, lingua tua prorsus ignoret, tantusque in te sit veri amor, ut quidquid dixeris, juratum putes. De quo Salvator ad discipulos ait: Ego autem dico vobis, non jurare omnino. Et paulo post: Sit autem sermo vester, est, est: non, non: Quod autem his abundantius est, a malo est (Matth. 5. 34. 37) . In omni igitur actu atque verbo, quieta mens et placida servetur: semperque cogitationi tuae Dei praesentia occurrat: sit humilis animus, ac mitis, et adversus sola vitia erectus. Nunquam illum aut superbia extollat, aut avaritia inflectat, aut ira praecipitet. Nihil enim quietius, nihil purius, nihil denique pulchrius ea mente esse debet, quae in Dei habitaculum praeparanda est, quem non auro templa fulgentia, non gemmis altaria distincta delectant, sed anima ornata", + "candidate_score": 0.663774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7_9", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_150", + "psc_text": "quem mittas (Exod. 4. 13) ; sed amator populi sui, et putans quia ex potu calicis inimicae gentes interficerentur et ruerent, calicem meri libenter accepit, intelligens in omnibus gentibus etiam Jerusalem comprehendi. Denique inter caeteras nationes: Et accepi, ait, calicem de manu Domini, et potionavi omnes gentes, ad quas misit me Dominus, et Jerusalem, et civitates Juda, et reges ejus, et principes ejus, ad ponendas eas in desolationem, et in invium, et sibilationem (Jerem. 25. 17. 18) . Pro qua Prophetia, licet in plerisque codicibus ordo sit perversus: quid in alio loco dicat ausculta: Seduxisti me, Domine, et seductus sum: tenuisti me et potuisti: factus sum in derisum, totam diem exegi in subsannationem (Jer. 20. 7) . Et econtrario qui assertor est Isaiae (dicebat) illa proferet: Prophetam, non tam sui merito, quam misericordia Dei confisum, postquam a Seraphim audierat, Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata", + "candidate_score": 0.662004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_42_44", + "bdc_text": "Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2032", + "psc_text": "hac quaestione. Cumque Jerosolymam perrexissent, exsurrexerunt quidam de haeresi Pharisaeorum, qui crediderant in Christum, dicentes: Oportet circumcidi eos et praecipere illis, ut servent Legem Moysi. Et cum magna super hoc verbo oriretur quaestio: Petrus solita libertate: Viri, inquit, fratres, vos scitis quoniam ab antiquis diebus in nobis elegit Deus per os meum audire gentes verbum Evangelii, et credere; et qui novit corda Deus, testimonium perhibuit, dans illis Spiritum Sanctum sicut et nobis, et nihil discrevit inter nos et illos, fide purificans corda illorum. Nunc autem quid tentatis Deum imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos portare potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo, et in sententiam ejus Jacobus Apostolus, et omnes simul Presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et mihi et illi utilia, ut probemus ante Apostolum Paulum non ignorasse Petrum imo", + "candidate_score": 0.659672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3085", + "psc_text": "Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum sit, quidve vitandum, illius consilio disce [al. discere ]. Maximum enim ad justitiam auxilium, est implere divinis eloquiis animum, et quod opere exequi cupias, semper corde meditari. Rudi adhuc populo, et hominibus ad obedientiam insuetis, per Moysen imperatur a Domino, ut in signum memoriae, qua praecepta Domini recordentur: per singulas vestimentorum fimbrias, habeant cum cocco hiacynthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis, mandatorum coelestium memoria nascatur. De quibus fimbriis Pharisaei redarguuntur a Domino (Matth. 23. 5), 1103 quod eas perverso usu, non ad commonitionem praeceptorum dei, sed ad ostentationem sui habere coeperint, ut scilicet quasi de majoris", + "candidate_score": 0.657016, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_6_8", + "bdc_text": "allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) . Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3099", + "psc_text": "virtutum omnium: nihilque est quod nos ita et hominibus gratos et Deo faciat, quam si vitae merito magni, humilitate infimi simus. Propter quod Scriptura dicit: Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam (Eccli. 3. 20) . Et Dominus loquitur per Prophetam: Super quem alium requiescam, nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea (Isai. 66. 2) ? Verum tu eam humilitatem sequere: non quae ostenditur, atque simulatur gestu corporis, aut fracta voce verborum, sed quae puro affectu cordis exprimitur. Aliud est enim virtutem habere, aliud virtutis similitudinem: aliud est rerum umbram sequi, aliud veritatem. Multo deformior illa est superbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet. Nescio enim quomodo turpiora sunt vitia, quae virtutum specie celantur. 21. Nulli te unquam de generis nobilitate praeponas, neque obscuriores quasque et humiliore loco natas, te inferiores putes. Nescit religio nostra personas accipere: nec conditiones hominum, sed animos inspicit", + "candidate_score": 0.656824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_83_85", + "bdc_text": "von stund ansofort . vers ähensorgen für . . . , besorgen , providere ( SI VII 568). , ze nächst by der statt , wo nitt , so wei ß ich nitt , wie imm jetzmal beschichtgeschieht. , dann unser armen ist ouch vil . Ich bitt dich umb gotswillen :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2758", + "psc_text": "Sed tibi aliud propositum est: Christum vestire in pauperibus, visitare in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his qui tecto indigent, et maxime in domesticis fidei, virginum alere monasteria, servorum Dei, et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus serviunt Domino tuo: qui in terra positi, imitantur angelorum conversationem, et nihil aliud loquuntur, nisi quod ad laudes Dei pertinet: habentesque victum et vestitum, his gaudent divitiis, qui plus habere nolunt: si tamen servant propositum. Alioqui si amplius desiderant, his quoque quae necessaria sunt, probantur indigni. Haec ad virginem divitem, et virginem nobilem sum locutus. 15. Nunc tantum ad virginem loquar, id est non ea quae extra te, sed in te sunt, tantum considerans. Praeter psalmorum et orationis ordinem, quod tibi Hora Tertia, Sexta, Nona, ad Vesperum, Media nocte, et Mane semper est exercendum, statue quot horis sanctam Scripturam ediscere debeas; quanto tempore legere, non ad laborem, sed ad delectationem", + "candidate_score": 0.655679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_82_84", + "bdc_text": "Begrüßung ( SI VII 862 ) . von stund ansofort . vers ähensorgen für . . . , besorgen , providere ( SI VII 568). , ze nächst by der statt , wo nitt , so wei ß ich nitt , wie imm jetzmal beschichtgeschieht. , dann unser armen ist ouch vil .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2758", + "psc_text": "Sed tibi aliud propositum est: Christum vestire in pauperibus, visitare in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his qui tecto indigent, et maxime in domesticis fidei, virginum alere monasteria, servorum Dei, et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus serviunt Domino tuo: qui in terra positi, imitantur angelorum conversationem, et nihil aliud loquuntur, nisi quod ad laudes Dei pertinet: habentesque victum et vestitum, his gaudent divitiis, qui plus habere nolunt: si tamen servant propositum. Alioqui si amplius desiderant, his quoque quae necessaria sunt, probantur indigni. Haec ad virginem divitem, et virginem nobilem sum locutus. 15. Nunc tantum ad virginem loquar, id est non ea quae extra te, sed in te sunt, tantum considerans. Praeter psalmorum et orationis ordinem, quod tibi Hora Tertia, Sexta, Nona, ad Vesperum, Media nocte, et Mane semper est exercendum, statue quot horis sanctam Scripturam ediscere debeas; quanto tempore legere, non ad laborem, sed ad delectationem", + "candidate_score": 0.655397, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_25", + "bdc_text": "die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2376", + "psc_text": "Matthaei breviter annotavimus. Iste autem qui arundinem quassatam non confregit, et linum fumigans non extinxit, judicium quoque perduxit ad victoriam (Isai. 42. 3), cujus judicia vera sunt, justificata in semetipsis (Psal. 18), ut justificetur in sermonibus suis, et vincat cum judicatur (Psal. 50), et tamdiu lumen praedicationis ejus in mundo resplendeat, nulliusque conteratur, et vincatur insidiis, donec ponat in terra judicium, et impleatur illud quod scriptum est: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra (Matth. 6. 10) . Et, In nomine ejus gentes sperabunt (Isai. 11. 10) ; sive in lege ejus sperabunt insulae (Ibid. 42. 4) . Quomodo enim insulae turbine flatuque ventorum, et crebris tempestatibus feriuntur quidem, sed non subvertuntur, in exemplum Evangelicae domus, quae supra petram robusta mole fundata est (Matth. 7; et Luc. 6), ita et Ecclesiae quae sperant in lege, et in nomine Domini Salvatoris, loquuntur per Isaiam: Ego civitas firma, civitas quae", + "candidate_score": 0.655143, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_54_56", + "bdc_text": "ze wortbenütze die Artikel als Vorwand. , wellist inen kein inbruchAbbruch. thuͦn , sunder by yrem ratschlagBeschluß ( SI IX 242 ) . bliben lassen , aber dir sy nitt fuͤglichziemt es sich nicht ( vgl. SI I 703). , die anzenämen , nitt umb dinett willen , sunder umb aller kilchen gottes willen. Dann gwiss :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_626", + "psc_text": "Nimirum illud, Quod erubescit suo vocare nomine? » Ego arbitror quando dicit, ad idipsum, et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed verecunde ostendere. An quia sequitur, « Quod tentationi praefert Satanae, quod habet causam incontinentiam? » Nonne alio verborum ordine idipsum est, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram? An quia dixi, « Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum? » Quod si durum est, imputetur Apostolo, qui ait: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium; non mihi, qui excepto praepostero ordine, nec sensum, nec verba mutavi. 17. Transeamus ad reliqua, epistolari enim brevitate festinat oratio: « Dico, inquit Apostolus, innuptis, et viduis, bonum est eis, si sic permanserint, ut ego. Si autem se non continent, nubant: melius est enim nubere, quam uri » (1. Cor. 7. 8. 9). Quod capitulum 229 nos sic interpretati sumus: « Postquam nuptis concesserat usum conjugii, et ostenderat", + "candidate_score": 0.654768, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.654402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.652513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_2_4", + "bdc_text": "antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 . still gesteltmit Predigtverbot belegt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_36", + "psc_text": "Presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. Cui ille respondit: Ego nihil timeo. Dicit se a Domino suo fuisse dimissum: et si vobis placet, ecce hic est, transmittite quo vultis. In hoc arbitror me non peccare, si hominem vagum non sinam longius fugere. Quapropter quia ego in hac solitudine constitutus, non possum agere quod jussisti, rogavi carissimum mihi Evagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium prosequatur. Cupio te valere in Christo. EPISTOLA VI. AD JULIANUM AQUILEIAE DIACONUM Excusat se apud Julianum de silentio litterarum, et cum, eo primum nuntiante, intellexisset, sororem suam in eo permanere quod coeperat, rogat ut de ejus proposito crebris ad se litteris laetiorem faciat; addens se obtrectatorem suum interea despicere. Antiquus sermo est: Mendaces faciunt, ut nec sibi vera dicentibus credatur: quod mihi a te, ego objurgatus de silentio litterarum, accidisse video. Dicam, saepe scripsi, sed negligentia bajulorum fuit? Respondebis: omnium non scribentium", + "candidate_score": 0.649536, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_2_4", + "bdc_text": "antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 . still gesteltmit Predigtverbot belegt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2015", + "psc_text": "ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in epistolis 56. 67. et 104. scilicet de titulo libri Ecclesiasticos scriptores enarrantis, de Petro reprehenso a Paulo in epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto ac beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et", + "candidate_score": 0.649229, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_3_5", + "bdc_text": "von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 . still gesteltmit Predigtverbot belegt . - Dazu s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , Anm. 5. , dem alten FrantzenFranz Kolb , s. oben S. 215 , Anm. 54 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2928", + "psc_text": "diaboli in te atque in tuos potestate admissa? in te, inquam, prorsus enim Sacerdotis gravitatem condemnat tantum nefas in ecclesia fuisse completum. Ubi provisiones tuae? ubi certe, si casus evenerant, auxilia, vel consolationes, cum plus se adhuc metuere dicant, quam conqueruntur esse perpessas? Altius censerem, si essent aliquid de hac re mecum apertius collocutae. Vide, frater, antiqui hostis insidias, et spiritu boni rectoris pervigila, ut haec, quae ad nos opinione magis quam accusatione manifesta delata sunt, vel corrigantur, vel retundantur; ne jus ecclesiasticum de labefactatis causas, eum, qui non defenderit, praestare compellat. EPISTOLA CXXXVIII. AD RIPARIUM. Riparium presbyterum, quomodo Pelagiana dogmata rejecta, illorumque disseminator veluti alter Catilina expulsus sit, et quid ei illa contigerit in re docet. 1. Christi te adversum hostes Catholicae fidei bella bellare, et tuis litteris, et multorum relatione cognovi, ventosque esse contrarios, et in perditionem mutuam fautores esse perditionis, qui defensores saeculi esse deberent: tamen scias", + "candidate_score": 0.648492, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.648069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2085", + "psc_text": "doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt; sed quia mihi vel per illos auctores Canonicos, vel probabili ratione, quod a vero non abhorreat, persuadere potuerunt. Nec te, mi frater, sentire aliquid aliter existimo: prorsus, inquam, non te arbitror, sic legi tuos libros velle, tanquam Prophetarum et [al. vel ] Apostolorum: de quorum scriptis quod omni errore careant dubitare nefarium est. Absit hoc a pia humilitate, et veraci de temetipso cogitatione, qua nisi esses praeditus, non utique diceres, (utinam mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus). » 4. « Quod si teipsum consideratione vitae ac morum tuorum, non simulate, nec fallaciter dixisse credo: quanto magis aequum est me credere Apostolum Paulum non aliud sensisse quam scripserit, ubi ait de Petro et Barnaba: Cum viderem quia non recte ingrediuntur [al. ingrediebantur, et ingrediantur] ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus: si tu cum sis Judaeus,", + "candidate_score": 0.645884, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_2_4", + "bdc_text": "antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 . still gesteltmit Predigtverbot belegt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2014", + "psc_text": "EPISTOLA CXI AUGUSTINI AD PRAESIDIUM. Praesidium rogat Augustinus, ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Sicut praesens rogavi sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit caritas tua, quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum, et ad me ipsius. Quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas [al. videbis ] et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad", + "candidate_score": 0.645264, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2151", + "psc_text": "te, ne me tanto itinere vexatum, frustra venisse patiaris. Scit enim Dominus, quod post visionem sanctorum Locorum, hanc vel maxime causam habui, ut cum tuis litteris sorori mederer ac matri. Et ego: Jamjam, inquam, quod vis faciam: nam et epistolae transmarinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter, si autem contemptus fuerit, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris longitudinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin (quod absit) si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam scripsero, non tam meae putetis austeritatis [al. auctoritatis ] esse, quam morbi. Putridae carnes ferro curantur", + "candidate_score": 0.645164, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_31_33", + "bdc_text": "chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. . Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1181", + "psc_text": "in habitu, et in sermone communi, risum spectantibus praebeant: et quasi intelligentes quid sit ornatus, comunt se vestibus et munditiis corporis, et lautioris mensae epulas parant: cum omnis istiusmodi ornatus et cultus sordibus foedior sit. Quod autem doctrina a Sacerdotibus expetatur, et veteris praecepta sunt Legis, et ad Titum plenius scribitur. INNOCENS ENIM et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam et latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies deterrenda est. Non vinolentum, non percussorem (Tit. 7) . Virtutibus vitia opposuit. 9. Didicimus quales esse debeamus: discamus quales non esse debeant Sacerdotes. Vinolentia scurrarum est, et comessatorum: venterque mero aestuans, cito despumat in libidines. In vino luxuria, in luxuria voluptas, in voluptate impudicitia est. Qui luxuriatur, vivens mortuus est: ergo qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noc ad unius horae ebrietatem nudat femora sua (Gen. 9. 21), quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Lot per temulentiam, nesciens", + "candidate_score": 0.643866, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_906", + "psc_text": "Si contingeret docere quae didici: et quasi per manus mysteria tradere Prophetarum [al. Scripturarum ], nasceretur nobis aliquid quod docta Graecia non haberet. 9. Audi ergo, mi conserve, amice, germane: ausculta paulisper, quo in Scripturis sanctis calle gradiaris. TOTUM quod legimus in divinis Libris, nitet quidem, et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. Qui edere vult nucleum, frangat nucem ( Ex Plauto ). « Revela, » inquit David, « oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua » (Ps. 118. 18). Si tantus Propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas parvulos, et pene lactentes inscitiae nocte circumdari? Hoc autem velamen non solum in facie Moysi, sed et in Evangelistis et in Apostolis positum est. Turbis Salvator in parabolis loquebatur, et contestans mysticum esse quod dicebatur, aiebat: Qui habet aures audiendi audiat (Luc. 8. 8) . Nisi aperta fuerint universa quae scripta sunt ab eo, 326 qui habet", + "candidate_score": 0.642074, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_63", + "bdc_text": "gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2466", + "psc_text": "Christum in sua majestate venturum. Quod Apostolus audiens, rogat eos, et adjurat per adventum Domini nostri Jesu Christi, ut non cito moveantur; neque per spiritum, neque per sermonem, neque per Epistolam, tanquam ab eo scriptam, quasi instet dies Domini. Duos autem esse adventus Domini Salvatoris, et omnia Prophetarum docent volumina, et Evangeliorum fides: quod primum in humilitate venerit, et postea sit venturus in gloria, ipso Domino protestante, quae ante consummationem mundi ventura sint, et quomodo venturus Antichristus, quando loquitur ad Apostolos, Cum videritis abominationem desolationis, quae dicta est a Daniele Propheta, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat, tunc qui in Judaea sunt, fugiant ad montes, et qui in tecto, non descendant tollere aliquid de domo sua (Matth. 24. 15. et seqq. an. D 9) . Et iterum: Tunc si quis vobis 887 dixerit, ecce hic Christus aut illic, nolite credere. Surgent enim Pseudochristi, et Pseudoprophetae, et dubunt signa magna,", + "candidate_score": 0.641452, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2268", + "psc_text": "propinquis. 823 Nemo te reprehendit, si inferiora secteris, dummodo illam scias tibi jure praelatam, quae elegerit prima. Dices, hoc Apostolorum est, et virorum: mulierem autem nobilem non posse omnia vendere, quae multis adjumentis hujus vitae indigeat. Audi igitur Apostolum commonentem: Non ut aliis refrigerium, vobis autem tribulatio: sed ex aequalitate, vestra abundantia, illorum sustentet inopiam; ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum (2. Cor. 8. 14) . Unde inquit Dominus: Qui habet duas tunicas, det alteram non habenti (Luc. 3. 11) . Quid si Scythiae frigora sint, et Alpinae nives, quae non duabus, et tribus tunicis, sed vix pecudum pellibus repelluntur? Quidquid ergo corpori nostro sufficere potest, et humanae succurrere imbecillitati, quos nudos natura profudit, hoc una appellanda est tunica; et quidquid in praesentibus alimentis necessarium est, hoc unius diei victus appellatur. Unde praeceptum est: Non cogitetis de crastino (Matth. 6. 34) , hoc est de futuro tempore. Et", + "candidate_score": 0.641377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_2_4", + "bdc_text": "antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 . still gesteltmit Predigtverbot belegt .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1731", + "psc_text": "nisi sit certius de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere Sancto, ac beatissimo Papae AUGUSTINO HIERONYMUS in Domino salutem. 1. In ipso profectionis articulo sancti filii nostri Asterii Hypodiaconi, necessarii mei, beatitudinis tuae litterae ad me pervenerunt, quibus satisfacis, te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram, sed epistolae cujusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sysinnium Diaconum huc exemplaria pervenerunt: in qua hortaris me, ut παλινῳδιαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum inter vituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor dignationi tuae, licet stylus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur: tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte me respondente, laesus juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assideremus [al. assidemus ],", + "candidate_score": 0.641254, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2015", + "psc_text": "ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, aut quomodo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me, sed ad meipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem; quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. » EPISTOLA CXII HIERONYMI AD AUGUSTINUM. Respondet tandem Hieronymus ad Augustini quaestiones propositas in epistolis 56. 67. et 104. scilicet de titulo libri Ecclesiasticos scriptores enarrantis, de Petro reprehenso a Paulo in epist. ad Galatas, de translatione veteris Testamenti, ac de hederae vocabulo apud Jonam: defendens acriter scriptiones et interpretationes suas adversus Augustinum. Domino vere sancto ac beatissimo Papae AUGUSTINO, HIERONYMUS in Christo salutem. 1. Tres simul epistolas, imo libellos breves per Diaconum Cyprianum, 737 tuae dignationis accepi, diversas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones opusculorum meorum continentes. Ad quas, si respondere voluero, libri magnitudine opus erit. Tamen conabor quantum facere possum, modum non egredi longioris epistolae, et", + "candidate_score": 0.640852, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_63", + "bdc_text": "gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2362", + "psc_text": "utrum ipse an alius sit, qui vel venerit, vel venturus sit? Et quia omnis praedicatio falsa sectatur lucra, et gloriam quaerit humanam, ut per gloriam nascantur compendia: asserit cum camelorum vestitum pilis, nulli posse adulationi succumbere; et qui locustis vescitur ac melle silvestri (Matth. 3. 4), nec opes neque alias terrenas delicias quaerere, rigidamque et austeram vitam, aulas vitare palatii, quas quaerunt qui purpura et bysso et serico et moltibus vestiuntur. Dicitque eum non solum Prophetam, qui soleat ventura praedicere; sed plus esse quam Prophetam: quia quem illi venturum esse dixerant, hic venisse monstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi (Joan. 1. 29) : praesertim cum ad fastigium Prophetale Baptistae accesserit privilegium; ut qui dixerat: Ego a te debeo baptizari (Matth. 3. 14) , ipse eum baptizaverit: non praesumptione majoris, sed obedientia discipuli, ac timore servi. Cumque inter natos mulierum, nullum asserat Joanne surrexisse majorem (Matth. 11. 11),", + "candidate_score": 0.639457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_89_91", + "bdc_text": "Iustam et sanctam habes occasionem ; quod si non veneris , ego cogitabo vel Bernam vel officium relinquere . Vale et fac , ut venientem lętus salvere possim .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1880", + "psc_text": "putet. Et, ut caetera taceam, certe te liberet servandi difficultate, et custodiae periculo. MELIUS TIBI est desiderare absentem, quam 689 pavere ad singula: quid loquatur, cum quo loquatur, cui annuat, quem libenter aspiciat. Trade Eustochio parvulam, cujus nunc et ipse vagitus pro te oratio est. Trade comitem sanctitatis, futuram haeredem. Illam videat, illam amet, illam primis miretur ab annis (Aeneid. VIII) , cujus et sermo, et incessus, et habitus, doctrina virtutum est. Sit in gremio aviae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia; quae longo usu didicit nutrire, servare, docere virgines: in cujus corona centenarii quotidie numeri castitas texitur. Felix virgo, felix Paula Toxotii, QUAE PER AVIAE amitaeque virtutes nobilior est sanctitate, quam genere. O si tibi contingeret videre socrum et cognatam tuam, et in parvis corpusculis ingentes animos intueri: pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes filiam, et primam Dei sententiam, secunda Evangelii lege mutares. Nae [al.", + "candidate_score": 0.638513, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10_12", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1514", + "psc_text": "in Aegypto parumper habitant, ad vestram provinciam transmigrasse, et homines pauperes, gratia et pecuniis inescatos, qui debuerant manu et labore victum quaerere, ut impleatur in eis quod scriptum est, « In circuitu impii ambulabunt » (Ps. 11. 19), velle in similitudinem Judaeorum prius igne consumi, quam Origenis videre scripta damnari: quodammodo proclamantes, « Posuimus mendacium spem nostram, et mendacio protegamur » (Isai. 28. 19. juxta LXX): ne forte et in illis partibus plebis [Ms. plebs ] et Monachorum turbent animos, et qui debuerant pro scelere correpti agere poenitentiam, nitantur contra nos, et mendaciorum cuniculis subvertant veritatem; justissimum duxi scribere Sanctitati vestrae, et brevitor nuntiare, quod e vicino Episcopis congregatis, qui prope implerent numerum Synodi perrexerim Nitriam: et coram multis Patribus, qui de tota pene Aegypto convolaverunt, lecti sunt libri Origenis, in quibus impio labore sudavit et consensu omnium condemnati. 2. Errores Origenis. Nam cum legeretur volumen περὶ Ἀρχῶν, quem nos", + "candidate_score": 0.63811, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_32_34", + "bdc_text": "Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1946", + "psc_text": "Post ALLELUIA cantatum (quo signo vocabantur ad Collectam) nulli residere licitum erat. Sed prima, seu inter primas veniens, caeterarum operiebatur adventum, pudore et exemplo ad laborem eas provocans, non terrore. Mane, hora Tertia, Sexta, Nona, Vespere, noctis medio, per ordinem Psalterium cantabant. Nec licebat cuiquam sororum ignorare Psalmos, et non de Scripturis sanctis quotidie aliquid discere. Die tantum Dominico ad Ecclesiam procedebant, ex cujus habitabant latere. Et unumquodque agmen matrem propriam sequebatur: atque inde pariter revertentes, instabant operi distributo, et vel sibi, vel caeteris indumenta faciebant. Si qua erat nobilis, non permittebatur de domo sua habere comitem, ne veterum actuum memor, et lascivientis infantiae errorem refricaret antiquum, et crebra confabulatione renovaret. Unus omnium habitus. Linteamine ad tergendas solum manus utebantur. A viris tanta separatio, ut a spadonibus quoque eas sejungeret, ne ullam daret occasionem linguae maledicae, quae sanctos carpere solita est in solatium delinquendi. Si 713 qua vel tardior veniebat", + "candidate_score": 0.637069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3083", + "psc_text": "Paulus, nosque quasi ad angustum hoc iter convocans, dicit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (1. Cor. 11. 1) . Certe quod est amplius omnibus, ipsius Domini relucet exemplum, qui in Evangelio ait: Venite ad omnes qui laboratis et onerati estis, et ego requiescere faciam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. 11. 28. 29) . Si periculosum est imitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint: hunc certe imitari tutissimum est, atque ejus vestigia sequi, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita (Joan. 14. 6) . Nunquam enim errat, qui sequitur veritatem. Unde et Apostolus Joannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare (1. Joan. 2. 6) . Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec est", + "candidate_score": 0.636006, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_92_94", + "bdc_text": "Scio , levabis me podagra! 11 . decembrisnach decembris von fremder Hand eingesetzt 1531. , hora octava noctu . Du glichst dem ernst Wahrscheinlich :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2960", + "psc_text": "Et: Ab occultis meis munda me Domine: et ab alienis parce servo tuo (Psal. 18. 13) . Aliena enim nobis sunt vitia, quae saepe voluntate, interdum ignorantia et errore committimus: et tamen cum non sit voluntas in crimine, error in culpa est. Miror autem cur Septuaginta voluerint pro adolescentia, negligentiis, et erroribus, sive ignorationibus, saeculum dicere: nisi forte, quod in saeculo et in vitae hujus tempore vitia committantur. Quodque intulit: in illuminatione, sive in luce vultus tui, hunc habet sensum. Nihil te nostrorum latuit peccatorum: secreta quoque nostra tuus oculus inspexit: juxta illud quod scriptum est: Tenebrae non abscondentur [al. obscurabuntur] a te (Psal. 138. 12) . Et, Scrutans corda et renes Deus (Psal. 7. 10) . Et iterum: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus (Psal. 138. 12) . Homo enim videt in facie, Deus autem in corde. 12. Omnes enim dies nostri transierunt, et in furore tuo consumpsimus", + "candidate_score": 0.63582, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1126", + "psc_text": "« Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione, plenam mihi Epistolam reddidisti, sed breviorem multo quam ex te vellem suscipere, tali viro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. Quanquam itaque nos negotiorum alienorum, eorumque saecularium, curis circumstemur ingentibus: tamen Epistolae tuae brevitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem quam paucioribus verbis meis redderetur. Quare aggredere, quaeso, istam nobiscum litterariam collocutionem, ne multum ad nos disjungendos liceat absentiae corporali; quanquam simus in Domino spiritus unitate conjuncti, etiamsi ab stilo quiescamus, atque taceamus. Et libri quidem quos de horreo Dominico elaborasti, pene totum nobis te exhibent. Si enim propterea te non novimus, quia faciem corporis tui non vidimus, hoc modo nec ipse te nosti: nam tu quoque non vides eam. Si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum: et nos eum non mediocriter novimus in litteris tuis, in quibus benedicimus Domino, quod tibi, et nobis, omnibusque", + "candidate_score": 0.633957, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_20", + "bdc_text": "und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2467", + "psc_text": "in Judaea sunt, fugiant ad montes, et qui in tecto, non descendant tollere aliquid de domo sua (Matth. 24. 15. et seqq. an. D 9) . Et iterum: Tunc si quis vobis 887 dixerit, ecce hic Christus aut illic, nolite credere. Surgent enim Pseudochristi, et Pseudoprophetae, et dubunt signa magna, et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Ecce praedixi vobis. Si ergo dixerint vobis, ecce in deserto est, nolite exire, ecce in penetralibus, nolite credere. Sicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit et adventus Filii hominis. Ac deinde: Tunc apparebit signum Filii hominis in coelo, et videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli cum virtute multa, et majestate. Et mittet Angelos suos cum tuba, et voce magna, et congregabunt electos ejus a quatuor ventis a summo coelorum usque ad terminos eorum (Ibid. 23. et seqq.) . Rursumque de Antichristo", + "candidate_score": 0.633779, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_84", + "bdc_text": "vers ähensorgen für . . . , besorgen , providere ( SI VII 568). , ze nächst by der statt , wo nitt , so wei ß ich nitt , wie imm jetzmal beschichtgeschieht. , dann unser armen ist ouch vil .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2758", + "psc_text": "Sed tibi aliud propositum est: Christum vestire in pauperibus, visitare in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his qui tecto indigent, et maxime in domesticis fidei, virginum alere monasteria, servorum Dei, et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus serviunt Domino tuo: qui in terra positi, imitantur angelorum conversationem, et nihil aliud loquuntur, nisi quod ad laudes Dei pertinet: habentesque victum et vestitum, his gaudent divitiis, qui plus habere nolunt: si tamen servant propositum. Alioqui si amplius desiderant, his quoque quae necessaria sunt, probantur indigni. Haec ad virginem divitem, et virginem nobilem sum locutus. 15. Nunc tantum ad virginem loquar, id est non ea quae extra te, sed in te sunt, tantum considerans. Praeter psalmorum et orationis ordinem, quod tibi Hora Tertia, Sexta, Nona, ad Vesperum, Media nocte, et Mane semper est exercendum, statue quot horis sanctam Scripturam ediscere debeas; quanto tempore legere, non ad laborem, sed ad delectationem", + "candidate_score": 0.633353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1728", + "psc_text": "Christo fratri, et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. « Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae. Aliquid proculdubio impedimenti fuit. Unde agnosco, Dominum a me potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris. Nam rescribendi jam dedit, quia cum volueris, facillime poteris. 2. « Etiam hoc, quod ad me sane perlatum est, utrum quidem crederem, dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. Hoc autem brevi, suggestum esse caritati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris: Deum nostrum testor, hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest,", + "candidate_score": 0.633261, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_86_88", + "bdc_text": "kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2175", + "psc_text": "valeque dixisset: vacuum se redire arbitratus est, nisi mearum aliquid ad te nugarum, tumultuario sermone portaret. Jam demisso synthemate equus publicus sternebatur, et nobilem juvenem punicea indutum tunica baltheus ambiebat, et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae velociter edita, velox consequeretur manus, et linguae celeritatem prenderent signa verborum. Itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate, longum ad te silentium rumpo, offerens tibi nudam officii voluntatem. Extemporalis 792 est epistola, absque ordine sensuum, sine lenocinio et compositione verborum: ut totum in illa amicum, nihil de oratore reperias. In procinctu effusam putes, et abire cupienti ingestum viaticum. Divina Scriptura loquitur: Musica in luctu, intempestiva narratio (Eccli. 22. 6) . Unde et nos leporem artis rhetoricae contemnentes, et puerilis, atque plausibilis eloquii venustatem, ad sanctarum Scripturarum gravitatem confugimus, ubi vera vulnerum medicina est, ubi dolorum certa remedia: in quibus recipit unicum filium mater in feretro: ubi turbae dicitur circumstanti, Non est mortua", + "candidate_score": 0.632586, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_32_34", + "bdc_text": "Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_366", + "psc_text": "JA quippe apud hebraeos unum de decem Dei nominibus est. Et in illo Psalmo ubi legimus: « Laudate Dominum, quoniam bonus est Psalmus (Ps. 146. 1); apud Hebraeos legitur, ALLELUIA CHI TOB ZAMMER. 4. AMEN vero Aquila πεπιστωμένως exprimit, quod nos, fideliter, possumus dicere, ductum adverbium ex nomine fidei Amen Septuaginta γένοιτο, id est, fiat. Unde et in fine librorum (in quinque siquidem volumina, Psalterium apud Hebraeos divisum est) fiat, fiat transtulerunt: quod in Hebraico legitur, AMEN AMEN, quo scilicet eo vere dicta quae sunt supra, confirmentur. Unde et Paulus asserit, non posse aliquem respondere Amen, id est, confirmare quae praedicata 133 sunt, nisi intellexerit, praedicationem. MARANATHA magis Syrum est quam Hebraicum, tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid et Hebraeum sonet, et interpretetur, « Dominus noster venit; » ut sit sensus: « Si quis non amat Dominum Jesum Christum, anathema sit » (1. Cor. 16. 22), et illo completo, deinceps", + "candidate_score": 0.632558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", + "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", + "candidate_score": 0.627987, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2985", + "psc_text": "ut propemodum contemnendos putarem. In eodem enim luto haesitat, et exceptis verbis tinnulis atquo emendicatis, nihil aliud loquitur. Tamen multum egimus; ut dum epistolae meae respondere conatur, apertius se proderet, et blasphemias suas omnibus patefaceret. Quidquid enim in illa miserabili Synodo Diospolitana dixisse se denegat, in, hoc opere confitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam 1068 tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emortuam [al. mortuam ]; sed ut imperitiam atque blasphemiam ejus, nostris sermonibus confutemus. Meliusque hoc faceret sanctitas vestra; ne compellamur contra haereticum nostra laudare. Sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum vos salutant. Has litteras de sancta Bethleem, sancto Presbytero Innocentio dedi perferendas. Neptis vestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores ejus sitis, et multum vos salutat. Incolumes vos et memores mei, Domini nostri Jesu Christi tueatur clementia, Domini vere sancti atque omnium affectione venerabiles patres. EPISTOLA CXLIV.", + "candidate_score": 0.62736, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_84", + "bdc_text": "vers ähensorgen für . . . , besorgen , providere ( SI VII 568). , ze nächst by der statt , wo nitt , so wei ß ich nitt , wie imm jetzmal beschichtgeschieht. , dann unser armen ist ouch vil .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_49", + "psc_text": "exorsus sim. Quid faciam? vocem pectori negare non valeo. Epistolae brevitas compellit tacere: desiderium vestri cogit loqui. Praeproperus sermo: 21 confusa turbatur oratio: amor ordinem nescit. EPISTOLA VIII. AD NICEAM HYPPODIACONUM AQUILEIAE. Niceam veterem sodalem, ac peregrinationis suae comitem, jam in patriam regressum, ut ad se aliquando scribat exemplo Chromatii, et Eusebii fratrum hortatur. TURPILIUS Comicus tractans de vicissitudine litterarum: sola, inquit, res est, quae homines absentes, praesentes facit. Nec falsam dedit, quanquam in re non vera, sententiam. Quid enim est (ut ita dicam) tam praesens inter absentes, quam per epistolas et alloqui, et audire quos diligas? Nam et rudes illi Italiae homines, quos Cascos Ennius appellat, qui sibi (ut in Rhetoricis Cicero ait) ritu ferino victum quaerebant, ante chartae et membranarum usum, aut in dedolatis e ligno codicillis, aut in corticibus arborum mutuo epistolarum alloquia missitabant. Unde et portitores earum Tabellarios, et scriptores a libris arborum Librarios vocavere. Quanto", + "candidate_score": 0.626307, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_55_57", + "bdc_text": "bliben lassen , aber dir sy nitt fuͤglichziemt es sich nicht ( vgl. SI I 703). , die anzenämen , nitt umb dinett willen , sunder umb aller kilchen gottes willen. Dann gwiss : wie sidie Zürcher .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2960", + "psc_text": "Et: Ab occultis meis munda me Domine: et ab alienis parce servo tuo (Psal. 18. 13) . Aliena enim nobis sunt vitia, quae saepe voluntate, interdum ignorantia et errore committimus: et tamen cum non sit voluntas in crimine, error in culpa est. Miror autem cur Septuaginta voluerint pro adolescentia, negligentiis, et erroribus, sive ignorationibus, saeculum dicere: nisi forte, quod in saeculo et in vitae hujus tempore vitia committantur. Quodque intulit: in illuminatione, sive in luce vultus tui, hunc habet sensum. Nihil te nostrorum latuit peccatorum: secreta quoque nostra tuus oculus inspexit: juxta illud quod scriptum est: Tenebrae non abscondentur [al. obscurabuntur] a te (Psal. 138. 12) . Et, Scrutans corda et renes Deus (Psal. 7. 10) . Et iterum: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus (Psal. 138. 12) . Homo enim videt in facie, Deus autem in corde. 12. Omnes enim dies nostri transierunt, et in furore tuo consumpsimus", + "candidate_score": 0.623324, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_20", + "bdc_text": "und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2466", + "psc_text": "Christum in sua majestate venturum. Quod Apostolus audiens, rogat eos, et adjurat per adventum Domini nostri Jesu Christi, ut non cito moveantur; neque per spiritum, neque per sermonem, neque per Epistolam, tanquam ab eo scriptam, quasi instet dies Domini. Duos autem esse adventus Domini Salvatoris, et omnia Prophetarum docent volumina, et Evangeliorum fides: quod primum in humilitate venerit, et postea sit venturus in gloria, ipso Domino protestante, quae ante consummationem mundi ventura sint, et quomodo venturus Antichristus, quando loquitur ad Apostolos, Cum videritis abominationem desolationis, quae dicta est a Daniele Propheta, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat, tunc qui in Judaea sunt, fugiant ad montes, et qui in tecto, non descendant tollere aliquid de domo sua (Matth. 24. 15. et seqq. an. D 9) . Et iterum: Tunc si quis vobis 887 dixerit, ecce hic Christus aut illic, nolite credere. Surgent enim Pseudochristi, et Pseudoprophetae, et dubunt signa magna,", + "candidate_score": 0.623069, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_92_94", + "bdc_text": "Scio , levabis me podagra! 11 . decembrisnach decembris von fremder Hand eingesetzt 1531. , hora octava noctu . Du glichst dem ernst Wahrscheinlich :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", + "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", + "candidate_score": 0.622622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_58_60", + "bdc_text": "ein spiegel aller kilchen sind gsin , also wendwollen . si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) . werdend .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3083", + "psc_text": "Paulus, nosque quasi ad angustum hoc iter convocans, dicit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi (1. Cor. 11. 1) . Certe quod est amplius omnibus, ipsius Domini relucet exemplum, qui in Evangelio ait: Venite ad omnes qui laboratis et onerati estis, et ego requiescere faciam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde (Matth. 11. 28. 29) . Si periculosum est imitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint: hunc certe imitari tutissimum est, atque ejus vestigia sequi, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita (Joan. 14. 6) . Nunquam enim errat, qui sequitur veritatem. Unde et Apostolus Joannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare (1. Joan. 2. 6) . Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec est", + "candidate_score": 0.621909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_30_32", + "bdc_text": "formauch als forn lesbar . chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. . Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2660", + "psc_text": "in nobis longo fuit studio congregatum, et meditatione diuturna, quasi in naturam versum; hoc illa libavit, hoc didicit, atque possedit: ita ut post profectionem nostram, si de aliquo testimonio Scripturarum esset oborta contentio, ad illam judicem pergeretur. Et quia valde prudens erat, et noverat illud, quod appellant Philosophi τὸ πρέπον id est, decere quod facias: sic ad interrogata respondebat, ut etiam sua, non sua diceret, sed vel mea, vel cujuslibet alterius, ut in eo ipso quod docebat, se discipulam fateretur. Sciebat enim dictum ab Apostolo: Docere autem mulieri non permitto (1. Tim. 2. 2) ; ne virili sexui, et interdum Sacerdotibus, de obscuris et ambiguis sciscitantibus, facere videretur injuriam. 8. In nostrum locum statim audivimus te illius adhaesisse consortio, et nunquam ab illa ne transversum quidem unguem, ut dicitur, recessisse. Eadem domo, eodem cubiculo usam, ut omnibus in urbe clarissima notum fieret, et te matrem, et illam filiam reperisse. Suburbanus", + "candidate_score": 0.621328, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3084", + "psc_text": "enim errat, qui sequitur veritatem. Unde et Apostolus Joannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare (1. Joan. 2. 6) . Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec est inventus dolus in ore ejus. Qui cum malediceretur, non maledicebat: cum pateretur, non comminabatur. Tradebat autem judicanti se injuste. Qui peccata nostra, ipse pertulit in corpore suo super lignum, ut peccatis mortui, justitiae vivamus (1. Petr. 2. 21. et seqq.) . 15. Cesset omnis excusatio errorum, auferantur peccandi foeda solatia. Nihil omnino agimus, qui nos per multitudinis exempla defendimus, et ad consolationem nostram, aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus, quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur, quem omnes fatemur imitandum. Atque ideo praecipua tibi cura sit, legem nosse divinam: per quam possis, quasi praesentia cernere exempla sanctorum: quid faciendum", + "candidate_score": 0.62113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_85_87", + "bdc_text": "Ich bitt dich umb gotswillen : kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2175", + "psc_text": "valeque dixisset: vacuum se redire arbitratus est, nisi mearum aliquid ad te nugarum, tumultuario sermone portaret. Jam demisso synthemate equus publicus sternebatur, et nobilem juvenem punicea indutum tunica baltheus ambiebat, et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae velociter edita, velox consequeretur manus, et linguae celeritatem prenderent signa verborum. Itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate, longum ad te silentium rumpo, offerens tibi nudam officii voluntatem. Extemporalis 792 est epistola, absque ordine sensuum, sine lenocinio et compositione verborum: ut totum in illa amicum, nihil de oratore reperias. In procinctu effusam putes, et abire cupienti ingestum viaticum. Divina Scriptura loquitur: Musica in luctu, intempestiva narratio (Eccli. 22. 6) . Unde et nos leporem artis rhetoricae contemnentes, et puerilis, atque plausibilis eloquii venustatem, ad sanctarum Scripturarum gravitatem confugimus, ubi vera vulnerum medicina est, ubi dolorum certa remedia: in quibus recipit unicum filium mater in feretro: ubi turbae dicitur circumstanti, Non est mortua", + "candidate_score": 0.620679, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_86_88", + "bdc_text": "kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1739", + "psc_text": "mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae et si pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me minime pervenire potuerunt, ea ipsa scripta, quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt. Sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne [al. non] graveris, quod jam diu est ut expecto. Primas etiam, quas ad te adhuc Presbyter litteras praeparaveram mittendas, per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea nobis collega factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, Episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui, ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et quam vim patiar quod a me tam longe absunt sensus corporis tui: per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime, et in Domini membris honorande. 636 3. In hac autem epistola hoc addo, quod postea didicimus, ex", + "candidate_score": 0.618827, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_548", + "psc_text": "vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes gentes » (Matth. 28. 19): Et ipsi Apostoli dixerunt. « Oportebat quidem vobis primum annuntiare verbum Dei: quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes » (Act. 13. 46); tunc omne sacramentum Judaeae, et antiquam Dei familiaritatem, per Apostolos in nationes fuisse translatam. 5. Valida quidem quaestio, et quae possit etiam eos, qui Scripturarum aliquid attigerunt, concutere: sed perfacile solvitur. Nunquam enim eam fleret Dominus corruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum", + "candidate_score": 0.595775, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_98", + "bdc_text": "] An Meister Heinrich Bullinger , jetz ze Zürichdarunter von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_153", + "psc_text": "pertinet tempus, quo ipse est dignatus descendere ad terras, et signa Judaeis non intelligentibus perpetravit. Et quoniam usque ad finem Capituli explanatio multiplex sequitur; et excipientis jam explicuimus [Mss. implevimus ] ceras, hucusque dictasse sufficiat: quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua. 17. Septuaginta: Et missum est ad me unum de Seraphim; Aquila, et Theodotion, Et volavit ad me unum de Seraphim; Symmachus, Et volavit ad me unus de Seraphim. Quotidie ad nos mittitur Seraphim, quotidie ingemiscentium atque dicentium: O miser ego, quoniam compunctus sum, ora purgantur, et cum a peccatis fuerint liberati, praeparant se ministerio Dei. Quod autem caeteri Interpretes, pro missum esse, volasse dixerint, intellige velocem divini sermonis adventum super eos, qui digni societate illius judicantur. In genere quoque diversitas est. Septuaginta, Aquila,", + "candidate_score": 0.589875, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 2, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Priscillianistas-et-Origenistas", + "max_score": 0.700875, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Priscillianistas-et-Origenistas_window_36", + "psc_text": "omnia humana corda constituit. Non itaque opus est plus sapere, sed sapere ad temperantiam, sicut unicuique Deus partitus est mensuram fidei (Rom. XII, 3) . Docebunt te ista fortasse doctiores, si ad illos afferas tantam discendi scientiam, quantam sciendi habes curam; ne incognita pro cognitis opineris; ne non credenda credas, vel credenda non credas. Imo docebit ille unus Magister et verus, sive per illos, sive quibus modis voluerit, qui te pro sua Ecclesia laborantem intus inspicit, ubi et hoc in te contulit: ipse reserabit latius veritatem, qui pulsantem pervidet, quam donare dignatus est, charitatem.", + "candidate_score": 0.700875, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 3, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus", + "max_score": 0.69734, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_90", + "psc_text": "V, 23) . Et iste enim factus est a Deo, sicut et caetera creatura. Scriptum est enim in Proverbiis hoc modo: Scito quoniam Dominus corda hominum novit; et qui finxit spiritum omnibus, ipse scit omnia (Prov. XVI, 2) . Ergo iste spiritus ad imaginem Dei nullo dubitante factus accipitur, in quo est intelligentia veritatis: haeret enim veritati nulla interposita creatura. Caetera hominis ad similitudinem facta videri volunt; quia omnis quidem imago similis est, non autem omne quod simile est, etiam imago proprie, sed forte abusive dici potest. Sed cavendum in talibus ne quid nimis asseverandum putetur, illa re sane salubriter custodita, ne quoniam corpus quodlibet per localia spatia porrectum est, aliquid tale credatur esse substantia Dei. Nam res quae in parte minor est quam in toto, nec dignitati animae convenit; quanto minus majestati Dei? LII. De eo quod dictum est, Poenitet me fecisse hominem (Gen. VI, 6, 7). Divinae Scripturae", + "candidate_score": 0.69734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_33", + "bdc_text": "das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 .", + "psc_chunk_id": "040_Augustinus-Hipponensis_De-diversis-quaestionibus_window_151", + "psc_text": "scirent. LXI. De eo quod scriptum est in Evangelio, turbas Dominum in monte pavisse de quinque panibus. 1. Quinque panes hordeacei, quibus in monte Dominus turbas pavit, significant veterem legem: sive quia nondum spiritualibus, sed adhuc carnalibus data est, id est, quinque corporis sensibus deditis; nam et ipsae turbae quinque millia hominum fuerunt (Joan. VI, 9-13): sive quia per Moysen lex ipsa data est; Moyses enim quinque libros scripsit. Et quod hordeacei erant panes, bene significant, vel ipsam legem, quae ita data erat, ut in ea vitale animae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur; hordei enim medulla tenacissima palea tegitur: vel ipsum populum nondum exspoliatum carnali desiderio, quod tanquam palea cordi ejus inhaerebat; id est, nondum corde circumcisum, ita ut nec trituratione tribulationum, cum per deserta quadraginta annis duceretur, intellectu revelato carnalia integumenta deponeret, sicut nec hordeum areae tritura illo paleari tegmine exuitur. Itaque illi populo congruenter lex talis data est. 2.", + "candidate_score": 0.640083, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 4, + "cf_id": "cf020", + "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", + "max_score": 0.695223, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2602", + "psc_text": "nova: utrum deleta poenitentia, an novis sceleribus instaurata, quando dicit Dominus: Vias eorum dedi in capita eorum: et cogitationes eorum reddam eis (Osee IV, 9) . Qui finxit sigillatim corda eorum, et intelligit omnia opera eorum (Ps. XXXII, 15.) De quibus et in alio loco legimus: Tu cognoscis corda hominum solus (II Par. VI, 30) . Nemo enim scit quae sint in homine, nisi spiritus hominis qui est in eo (I Cor. II). Unde et per Jeremiam loquitur Deus: Ego Deus appropinquans, et non de longe, dicit Dominus: Numquid abscondet se in absconditis homo, et ego ignorabo (Jer. XXIII, 23) ? Denique ad Scribas dicitur et ad Pharisaeos: Vos estis qui justificatis vosmetipsos coram hominibus: Deus autem cognoscit corda vestra (Luc. XVI, 15) . In quo considerandum, quod non dixerit, Pater, juxta haereticorum blasphemias, ne Filium videretur excludere, sed Deus: quod Patri Filioque commune est. In principio enim erat Verbum,", + "candidate_score": 0.695223, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_65_67", + "bdc_text": "Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2604", + "psc_text": "esset in homine (Joan. II, 24, 25) . Cui et illud congruit: Sciens autem Jesus cogitationes eorum (Luc. VI, 8) . Et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum (Matth. XXII, 18) . Ac ne aliqua sit dubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, quod noverit omnia, in Epistola quae ad Hebraeos scribitur, prolixius dicitur: Vivens est enim sermo Dei, et evidens et acutus super omnem gladium bicipitem, et dividens usque ad partitionem animae et spiritus, artuum quoque et medullarum, et judex cogitationum et sensuum cordis. Nullaque est creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nuda et aperta sunt oculis illius, de quo nobis sermo est (Hebr. IV, 12) . Postquam autem omnes cogitationes in unum fuerint congregatae, accusantes nos vel defendentes: tunc omnes gentes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in medium. Linguas autem juxta apostolum Paulum, 819 non solum hominum legimus, sed et Angelorum (I Cor.", + "candidate_score": 0.689574, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62_64", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ] gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ; tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1313", + "psc_text": "Ipse autem sapiens, id est, Dominus, adduxit malum super eos, et pessimum, videlicet Nabuchodonosor, sive absolute malum, rem significans, non personam: et verba sua non abstulit, quae locutus fuerat per Prophetas. Quamodrem consurget super tribum Judam domum pessimorum, et contra auxilium Aegyptiorum, qui operantur iniquitatem. Aegyptus enim, sive Aegyptius, ut LXX transtulerunt, homo est, et non Deus: et equi eorum caro, et non spiritus. Unde et in Jeremia scriptum est: Maledictus homo qui spem habet in homine, et firmavit carnem brachii sui, et a Domino recessit cor ejus. Et erit quasi myrice in deserto, quae non videbit cum venerint bona (Jerem. XVII, 5, 6) . Et in alio loco scriptum est. Vana salus hominis (Ps. LIX, 13) , sive, ut melius habetur in Hebraeo, in homine. Cumque Dominus manum suam extenderit 423 ad puniendum, vel declinaverit, sub metaphora aurigae, et frenos equorum currentium relaxarit, corruet auxiliator Aegyptius, et Israel cui", + "candidate_score": 0.672828, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_11_13", + "bdc_text": "Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_757", + "psc_text": "Dominica: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12) . Huic exactori debitores traduntur a judice, qui eos mittit in carcerem et exigit usque ad peccatum minimum. Denique et 249 Paulus apostolus Corinthium fornicantem, qui uxorem patris acceperat, necnon Phygellum et Hermogenem tradidit exactori (I Cor. V; II Tim. I). Et de his exactoribus etiam supra dicitur: Populus meus exactores vestri depraedantur vos; et qui repetunt, dominator vestri. Pro tributo, Aquila famem interpretatus est. Sublato enim a nobis sponso, famem patimur verbi Dei, et jugiter a corpore Domini jejunamus. Idcircoque virga et baculus impiorum, pro quo septuaginta jugum interpretati sunt, percutit nos, sive opprimit; quia noluimus sustinere jugum levissimum, jugum Salvatoris. Hoc autem baculo et hac virga, insanabili gentes furore caedebat, et fugientes persequebatur crudeliter: non emendare volens traditos, sed occidere. (Vers. 7 seqq.) Conquievit et siluit omnis terra: gavisa est, et exsultavit: abietes quoque", + "candidate_score": 0.665147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_81_83", + "bdc_text": "]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) . von stund ansofort .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1916", + "psc_text": "Septuaginta, et ambiguitatem sermonis Graeci, aut tempus significat, aut pulchritudinem. Si tempus, illi aptabitur: Tempore opportuno audivi te, et in die salutis adjutor tui fui (Isai. XLIX, 8) . Unde infert Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Opportuno enim tempore pro cunctis sanguinem fudit: quando omnes declinaverunt, simul inutiles facti erant. Non erat qui faceret bonum, non erat usque ad unum (Ps. XIII): ut pro omnibus gustaret mortem, quia omnes peccaverant, et indigebant gloria Dei (Rom. III). Si autem pulchritudinem ad illud referamus, quod in psalmo dicitur: Speciosus forma prae filiis hominum (Ps. XLIV, 3) ; (quid enim pulchrius quam ut forma servi fieret forma Dei, et sederet et regnaret cum Christo in coelestibus?) potest ὤρα secundum Graecae linguae latitudinem cura dici, et sollicitudo, juxta illud quod Sanctus ait: Multiplicabis me in anima mea, in virtute tua (Ps. CXXXVII, 4) . Pro", + "candidate_score": 0.66457, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_9_11", + "bdc_text": "ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli . eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_194", + "psc_text": "Zorobabel et Ezra et Neemia intelligunt. Cap. V (Cap. V.--Vers. 1.) Cantabo nunc dilecto meo canticum patruelis mei, vineae suae. Cantat propheta carmen lamentabile populo Israel, quod composuit ille, de quo scriptum est in Evangelio: Cum autem vidisset eam (haud dubium quin Jerusalem) flevit super eam, et dixit: Si scires et tu quae ad pacem sunt tibi, quoniam venient dies super te, et circumdabunt tibi inimici tui munitiones, et vallabunt te, et prosternent te, et filios tuos (Luc. XIX, 41 et seqq.) . Et rursum: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos sub alas suas, et noluisti? Ecce dimittetur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII, 37, 38) : cui simile est hoc quod nunc in isto carmine dicitur: Dimittam vineam meam. Quod autem Christus dicatur dilectus atque charissimus, quem Aquila πατράδελφον interpretatus est, patruum, vel patruelem, quadragesimi quarti psalmi nos inscriptio docet: Canticum pro dilecto. Et vox Dei", + "candidate_score": 0.661092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_9_11", + "bdc_text": "ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli . eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1583", + "psc_text": "qui loquebatur in Evangelio: In judicium ego veni in mundum istum: ut non videntes videant, et videntes caeci fiant (Joan. IX, 39) . Pro quo nos interpretati sumus: Non erit tristis, neque turbulentus; sed aequalitatem vultus omni tempore conservabit: quod falso de Socrate Philosophi gloriantur, nunquam eum, plus solito, nec tristem fuisse, nec laetum. Pro quo Aquila et Theodotio interpretati sunt: Non obscurabit, et non curret, donec ponat in terra judicium. Et est sensus: nullum vultus tristitia deterrebit, nec festinabit ad poenam, qui judicii veritatem ultimo tempori reservavit. Quodque sequitur: et legem illius insulae exspectabunt, manifestius posuere LXX in nomine ejus gentes sperabunt: quae in Scripturis appellantur insulae, quia ex omni parte persecutorum incursionibus patent. Legem autem ejus, non quae per Moysen data est, sed Evangelium sentiamus: De Sion enim egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem (Supra, II). De qua lege et Jeremias vaticinatur: Ecce dies veniunt, dicit Dominus:", + "candidate_score": 0.658145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7_9", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1603", + "psc_text": "Dominus Deus voluit ut justificaretur, et magnificaret laudem. Et vidi, et erat populus vastatus atque direptus. Laqueus enim in cubilibus ubique, et in domibus simul, in quibus absconderunt eos. Facti sunt in direptionem: et non erat qui erueret praedam: et non erat qui diceret: Redde. Quis est in vobis qui haec audiat, et futura cognoscat? Quis dedit in direptionem Jacob, et Israel 514 vastantibus? Nonne Deus, cui peccaverunt? et noluistis in viis illius ambulare, neque audire legem ejus. Et induxit super eos iram furoris sui: et praevaluit adversus eos bellum, et qui comburebant eos per circuitum: et non cognovit unusquisque, nec posuerunt super animam. Ne quis putaret hoc quod dicitur: Surdi, audite, et caeci, intuemini ad videndum, ad gentium populum pertinere, qui prius surdus et caecus fuerat (ut Judaei stulta interpretatione approbare contendunt), ipse propheticus sermo demonstrat, qui surdi et caeci intelligi debeant. Quis, inquit, caecus, nisi servus meus: et", + "candidate_score": 0.657315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66_68", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). . Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2491", + "psc_text": "De qua et ipse dicit Deus: Ut facerem voluntatem tuam volui (Psal. XXXIX, 9) . Haec est voluntas, de qua et ipse Dominus loquebatur: Inveni David filium Jesse, virum juxta cor meum, qui faciat omnes voluntates meas (Act. XIII, 22) . Unde et sanctus precatur et dicit: Doce me ut faciam voluntatem tuam, quia Deus meus es tu (Psal. CXLII, 10) . Omnia enim licent, sed non omnia expediunt. Et de virginibus narrat Apostolus se Domini non habere praeceptum, vult tamen nos esse sicut seipsum (I Cor. VI). Ex quo ostendit nequaquam indulgentiam magistri sectandam esse, sed voluntatem (I Cor. VII); et ea nos debere eligere quae expediunt, non quae licent, ut illud est de digamia, Volo adolescentulas nubere, filios procreare, matresfamilias esse (I Tim. V, 14) . Ponitque causas, cur ista concedat: Jam enim quaedam abierunt retro post Satanam. Ergo non est voluntas pura secundi matrimonii, quae fornicationis comparatione", + "candidate_score": 0.6573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_11_13", + "bdc_text": "Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_995", + "psc_text": "fuissent signa in eis quae facta sunt in Capharnaum, mansissent usque hodie; et infertur: Verumtamen Sodomis tolerabilius erit in die judicii quam vobis: sic de Tyro et Sidone discimus Salvatore dicente: Verumtamen Tyro, et Sidoni levius erit in die judicii quam civitati illi (Matth. XI, 21 seqq.) . Unde et Chananaea quae ad precationem Christi, filiam, id est, animam suam gravissimo daemonio vexari intelligebat, exisse dicitur de finibus Tyri et Sidonis. Neque enim poterat aliter occurrere Salvatori, nisi Tyri et Sidonis terminos reliquisset. (Vers. 6, 7.) Ite Carthaginem: ululate qui habitatis in insula hac. Nonne haec est contumelia vestra a principio antequam traderetur? deducent eam pedes ejus longe ad peregrinandum. Quod sequitur: Deducent eam pedes ejus longe ad peregrinandum, de Hebraico additum est, et asterisco, id est, stellis illuminantibus praenotatur. O Tyrii qui habitatis in angustia et in insula commoramini, qui ex omni parte expositi estis tentationum fluctibus, recedite de", + "candidate_score": 0.657206, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7_9", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1956", + "psc_text": "iniquitatem non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Quod de nullo penitus hominum 620 intelligi potest, ut nec opere, nec sermone peccaverit, dicente Scriptura: Nemo mundus a sordibus, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus. Et, omnes sicut oves erravimus, unusquisque in via sua declinavit (Job. XXV) : nisi de illo, qui peccata nostra portavit, et pro nobis dolet, et vulneratus est pro iniquitatibus nostris, et afflictus est propter scelera nostra, cujus livore sanati sumus. Super quo et princeps Apostolorum Petrus hoc testimonium edisserens, ait: In hoc enim vocati estis, quia et Christus passus est pro nobis, relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus. Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ipsius. Qui cum malediceretur, non maledicebat: et cum pateretur, non comminabatur (I Petr. II, 21 et seqq.) . Dominus autem voluit mundare eum a plaga, quam lancea militis percussus acceperat. Sive conterere eum", + "candidate_score": 0.656421, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_6_8", + "bdc_text": "allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) . Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1999", + "psc_text": "(Ps. XXVIII, 10) . Et iterum: Suavis Dominus exspectantibus se in die tribulationis: et sciens timentes se, in diluvio itineris consummationem facit (Nahum I, 7, secundum LXX) : quod scilicet universa peccata in baptismo deleverit, dicens in alio loco: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas (Isai. XLIII, 25) . Omnes enim declinaverunt, simul inutiles facti erant (Psal. XIII, 3) . Non erat qui faceret misericordiam, nec veritatem: neque erat scientia Dei super terram. Maledictio, et mendacium, et homicidium, et adulterium, et furtum cuncta occupaverant, et sanguinem sanguini miscuerant. Unde loquitur per Prophetam: Heu mihi! quia periit revertens a terra. Non est qui faciat rectum in hominibus, omnes in sanguine meo judicantur. Unusquisque proximum suum tribulat tribulatione, et ad malum manus suas praeparant (Mich. VII, 2, sec. LXX) : et caetera his similia. E quibus illud est: Nemo mundus 634 a sorde, nec si unius quidem diei fuerit vita", + "candidate_score": 0.654967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_5_7", + "bdc_text": "- Dazu s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , Anm. 5. , dem alten FrantzenFranz Kolb , s. oben S. 215 , Anm. 54 . allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) . Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_4", + "psc_text": "David: Qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit (Apoc. III, 7) . Neque vero, ut Montanus cum insanis feminis somniat, Prophetae in ecstasi sunt locuti, ut nescierint quid loquerentur, et cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerent. De quibus Apostolus ait: Nescientes quae loquantur, neque de quibus affirment (I Tim. I, 7) : sed juxta Salomonem qui loquitur in Proverbiis: Sapiens intelligit quae profert de ore suo; et in labiis suis portabit scientiam (Prov. XVI, 23) , etiam ipsi sciebant quid dicerent. Si enim sapientes erant Prophetae, quod negare non possumus; et Moses omni eruditus sapientia loquebatur ad Dominum, et Dominus respondebat ei; et de Daniele ad principem Tyri dicitur: Numquid sapientior es Daniele (Ezech. XXVIII, 3)? et David sapiens erat qui gloriabatur in Psalmo: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi (Ps. L, 8) , quomodo sapientes Prophetae instar brutorum animantium quid dicerent, ignorabant? Legimus et", + "candidate_score": 0.654739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_59", + "psc_text": "cordis habeant puritatem. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Mat. V, 8) . Cumque cordis habuerint puritatem, debent auferre malum de mentibus suis, non in conspectu hominum, sed in conspectu Dei, quem celare nihil potest. Quodque jungit: Quiescite agere perverse, illud Evangelicum sonat: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne quid tibi deterius fiat (Joan. V, 14) . Recedens ergo a vitiis, discat bonum, quaeratque judicium, oppresso subveniat, pupillum viduamque sustentet: et si hoc fecerit, tunc peccata, quae prius in modum coccini sanguinea fuerant, dimittentur: et opera cruoris ac sanguinis, veste Domini mutabuntur, quae de agni confecta est vellere, quem sequuntur in Apocalypsi (Cap. V), qui virginitatis candore resplendent. (Vers. 19, 26.) Si volueritis, et audieritis, bona terrae comedetis: si nolueritis, et non audieritis (sive ut in Hebraeo habet) et me ad iracundiam provocaveritis, gladius devorabit vos. Quia os Domini locutum est. 24 Liberum servat arbitrium, ut", + "candidate_score": 0.653728, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2469", + "psc_text": ". Sed reddet unicuique quod operatus est in sinu ejus, hoc est in cordis arcano, ut eos propria torqueat conscientia. De qua et Osee propheta vaticinatur: Cadent in gladio principes eorum propter indisciplinationem linguae eorum (Ose. VII, 16) . Haec est detractio ipsorum in sinu eorum, quae de uniuscujusque corde procedit. Simile quid et in Proverbiis scribitur; In sinu redduntur suo iniquis omnia (Prov. V, 22) . Qui sinus propter animae principale ( Graec. ἡγεμονικὸν) alio nomine appellatur caput. Vias eorum dedi in capita eorum (Ezech. IX, 10) . Et alibi: Convertetur dolor ejus in caput ejus, et super verticem illius iniquitas ejus descendet (Ps. VII, 17) . Est autem et bonus sinus, qui sanctitate fruetur conscientiae, de quo Psalmista dicebat: Et oratio mea in sinu meo convertetur (Ps. XXXIV, 13) . Intelligitur sinus in quemlibet affectus atque dilectio, ut quando ad maritum sermo dirigitur, Uxor quae est in sinu", + "candidate_score": 0.652774, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8_10", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli . eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1053", + "psc_text": "super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit 341 mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid autem voluerint pro hoc loco Septuaginta dicere: Trade omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue", + "candidate_score": 0.651876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66_68", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). . Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1191", + "psc_text": "nunc nolite laetari illa laetitia qua gaudebat et dives in convivio purpuratus, et Lazarum pauperem negligens (Luc. XVI): ne forte fiant vestra vincula fortiora. Quae enim facturus est Dominus, et rebus suam sententiam completurus, haec ego et audivi, et vobis omnia nuntiavi. Quodque intulit: Supra omnem terram, juxta historiam, Judaeae terminos intellige; juxta anagogen, totius mundi. (Vers. 23 seqq.) Auribus percipite et audite vocem meam: attendite et audite eloquium meum. Numquid tota die arabit arans ut serat, proscindet et sarriet humum suam? Nonne cum adaequaverit faciem ejus, seret gith, et cyminum sparget, et ponet triticum per ordinem, et hordeum, et milium, et viciam in finibus suis? Et erudiet illum in judicio; Deus suus docebit illum. Non enim in serris triturabitur gith, nec rota plaustri super cyminum circuibit; sed virga excutietur gith, et cyminum baculo: panis autem comminuetur. Verum non in perpetuum triturans triturabit illum, neque vexabit eum rota plaustri, neque", + "candidate_score": 0.651535, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8_10", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli . eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1372", + "psc_text": "terra sanguine eorum, et humus eorum adipe pinguium. Post eversionem Jerusalem et naufragium quondam solidissimae navis, praedamque omnis supellectilis illius, de interitu omnium dicitur nationum, 441 et de consummatione mundi, quae est in die futura judicii. Unde omnes gentes et populi terrae et plenitudo ejus, orbis et cuncta genimina ejus, tam quae habitantur loca, quam quae inhabitabilia sunt nimietate frigoris et caloris, jubentur audire, et quae ventura sunt cum omni mentis tremore cognoscere. Indignatio enim Domini nequaquam super unam gentem Judaeam, et Assyrios atque Chaldaeos, Aegyptios, Moabitas, et Ammonitas, et Philisthaeos: sed et contra omnes gentes, et super universam militiam, sive ut LXX transtulerunt, numerum earum. ventura describitur, quae interficiat eas, et fetorem corporum putrescentium in altum ascendere faciat: significans peccata omnium nationum: ita ut sanie earum et spurcitia, ac sanguine montes repleantur: sublimes quaequae virtutes et Angeli, qui singulis gentibus praesidebant; et tabescat omnis militia vel fortitudo coelorum: replicentur,", + "candidate_score": 0.649905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_81_83", + "bdc_text": "]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) . von stund ansofort .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1777", + "psc_text": "Persarum. Laetamini, coeli, et exsuliet terra, erumpant montes laetitiam: quia misertus est Deus populi sui: et humiles populi sui consolatus est. Hoc testimonio Apostolus Paulus in secunda 567 Epistola ad Corinthios usus est, dicens: Tempore opportuno exaudivi te: et in die salutis auxiliatus sum tui. Ecce nunc tempus acceptabile, etc. (I Cor. VI, 2). Si ergo vas electionis ad primi adventus refert intelligentiam quae dicuntur, et nos sequamur expositionis ejus vestigia, et instar parvulorum, super adumbratas lineas praeceptoris, litteras imprimamus. Tempus placitum et opportunum, et dies salutis, passio Salvatoris est et resurrectio, quando orabat in cruce: Deus Deus meus, quare me dereliquisti (Matth. XXVII, 46) ? Et servavit eum, sive plasmavit, morte superata, deditque in foedus populi Judaeorum, his videlicet, qui ex illis credere voluerunt: ut suscitaret terram, quae in idololatriae jacebat erroribus, et possideret haereditates dissipatas, sive desertas, quae habitatorem non habebat Deum, et diceret his qui erant in", + "candidate_score": 0.648091, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_31_33", + "bdc_text": "chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. . Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_59", + "psc_text": "cordis habeant puritatem. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Mat. V, 8) . Cumque cordis habuerint puritatem, debent auferre malum de mentibus suis, non in conspectu hominum, sed in conspectu Dei, quem celare nihil potest. Quodque jungit: Quiescite agere perverse, illud Evangelicum sonat: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne quid tibi deterius fiat (Joan. V, 14) . Recedens ergo a vitiis, discat bonum, quaeratque judicium, oppresso subveniat, pupillum viduamque sustentet: et si hoc fecerit, tunc peccata, quae prius in modum coccini sanguinea fuerant, dimittentur: et opera cruoris ac sanguinis, veste Domini mutabuntur, quae de agni confecta est vellere, quem sequuntur in Apocalypsi (Cap. V), qui virginitatis candore resplendent. (Vers. 19, 26.) Si volueritis, et audieritis, bona terrae comedetis: si nolueritis, et non audieritis (sive ut in Hebraeo habet) et me ad iracundiam provocaveritis, gladius devorabit vos. Quia os Domini locutum est. 24 Liberum servat arbitrium, ut", + "candidate_score": 0.647877, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_709", + "psc_text": "(I Cor. IX). Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: 234 ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus (I Tim. VI). Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas Domino his dandas qui habitaverint Jerusalem sicut Judaei arbitrantur; sed qui fuerint coram Domino, qui serviunt ei. Sic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium praedicant, vivant de Evangelio (I Cor. IX). Servire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui quaesita vix scripsi. LIBER SEXTUS. 233-234 Quod in praecedenti volumine", + "candidate_score": 0.647462, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_81_83", + "bdc_text": "]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) . von stund ansofort .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1915", + "psc_text": "habitas in coelo (Ps. XX, 1) . Et Dominus respondebit ei: Oculi enim Domini super justos, et aures illius in precem eorum (Ps. XXXIII, 16) . Hoc quod Septuaginta transtulerunt, sicut ὥρα, id est, hora super montes: sic [Al. Sicut] pedes evangelizantis 608 auditum pacis, et reliqua, Paulus sequens sensum Hebraicae Veritatis, ponit in Epistola ad Romanos: Quam speciosi pedes evangelizantium bona, evangelizantium pacem (Rom. X, 15) : Apostolos intelligi volens, quorum Dominus lavit pedes (Joan. XIII), ut mundi et pulchri essent ad praedicandum, et in toto orbe discurrerent, brevique doctrina Christi implerent mundum. Ὥρα autem, id est, hora, juxta Septuaginta, et ambiguitatem sermonis Graeci, aut tempus significat, aut pulchritudinem. Si tempus, illi aptabitur: Tempore opportuno audivi te, et in die salutis adjutor tui fui (Isai. XLIX, 8) . Unde infert Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Opportuno enim tempore pro cunctis", + "candidate_score": 0.647353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_84_86", + "bdc_text": "vers ähensorgen für . . . , besorgen , providere ( SI VII 568). , ze nächst by der statt , wo nitt , so wei ß ich nitt , wie imm jetzmal beschichtgeschieht. , dann unser armen ist ouch vil . Ich bitt dich umb gotswillen : kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_709", + "psc_text": "(I Cor. IX). Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: 234 ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus (I Tim. VI). Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas Domino his dandas qui habitaverint Jerusalem sicut Judaei arbitrantur; sed qui fuerint coram Domino, qui serviunt ei. Sic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium praedicant, vivant de Evangelio (I Cor. IX). Servire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui quaesita vix scripsi. LIBER SEXTUS. 233-234 Quod in praecedenti volumine", + "candidate_score": 0.647102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10_12", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1509", + "psc_text": "timere: dic civitatibus Juda, Synagogis videlicet et populis Judaeorum, de quibus Dominus loquebatur: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel (Matth. XV, 24) . Et Paulus apostolus: Vobis, inquit, oportebat annuntiari primum verbum Dei (Act. XIII, 46). Quid est autem illud quod jubentur dicere? Ecce Deus vester, quem semper exspectabatis: Ecce Dominus Deus in fortitudine veniet, quem contempsistis in humilitate venientem. Et fortitudo ejus dominabitur, qui prius formam servi acceperat, factus Patri obediens usque ad mortem (Philipp. III). Ecce merces ejus cum eo, et opus illius coram eo (Isa. XL, et LXII) . Juxta quod ipse dicit in Evangelio: Venturus est enim Filius hominis in gloria Patris sui et reddet unicuique secundum opus suum (Matth. XVI, 17) . Sicut pastor gregem suum pascet. Iste qui postea in majestate venturus est, prius formam pastoris accipit, et dicit ipse de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt", + "candidate_score": 0.645595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10_12", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2041", + "psc_text": "victui meo necessaria et sufficientia, ne saturatus mendax efficiar, et dicam: Quis me videt? aut egens furer et perjurem nomen Domini (Prov. X, 8, 9) . Si autem hoc deprecatur, ut nec divitias habeat, nec paupertatem, sed tantum victus necessaria, de quibus et Apostolus dicit: Habentes victum et vestitum, his contenti sumus (I Tim. VI) : perspicuum est divitias et egestatem, sanitatem et languorem, voluptatem atque cruciatus, nec bona esse nec mala, sed pro sustinentium diversitate bona et mala fieri. Ergo non juxta χιλιαστὰς, opum abundantiam, et delicatos cibos, et crassitudinem corporis, phasidesque et fartos turtures, mulsum, merum, uxorum pulchritudinem, examina liberorum, Dominus animae pollicetur, sed illas delicias, ad quas nos mystice provocat dicens: Delectare, sive deliciis fruere in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui (Psal. XXXVI, 4) ; et alibi: Credo videre bona Domini in terra viventium (Ps. XXVI, 13) ; et in alio psalmo: Benedic, anima mea,", + "candidate_score": 0.644346, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_73_75", + "bdc_text": "«Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) . gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen . [ ! ] hęc functionem nostram deceant in tantula re .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1149", + "psc_text": "nonum: non absque morsu et obtrectationibus invidorum, qui ignorantes quid audiant, quid loquantur, de eo audent judicare quod nesciunt, et ante despiciunt quam probent, eruditosque se aestimant et disertos, si de cunctis Scriptoribus detrahant. Quorum livorem et mussitationem garrulam contemnentes, Dei poscamus auxilium, et Psalmistae imprecatione dicamus: Dissipa gentes quae bella volunt (Ps. LXVII, 32) . Domini enim locus in pace est, quae exsuperat omnem sensum. Quam et Propheta desiderat clamitans: Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis (Isai. XXVI, 12) . Sed jam proponamus Isaiae capitulum, et cum Moyse ingrediamur nubem et caliginem, ut clarificetur vultus noster, et, juxta Hebraicum, cornuta sit facies: audianturque et rutilent tonitrua et fulgura, quae plebs vilior videre non potuit (Exod. XIX). Cap. XXVIII 371 (Cap. XXVIII.--Vers. 1.) Vae coronae superbiae ebriis Ephraim, et flori decidenti gloriae exsultationis ejus, qui erant in vertice vallis pinguissimae, errantes a vino. Ecce validus et", + "candidate_score": 0.642859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_80_82", + "bdc_text": "kumpst du , so wirt din bruͦder zuͦ eim salve [ ? ]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2269", + "psc_text": "capitulum perveniret: Nolo enim vos ignorare fratres mysterium hoc, ut non sitis apud vosmetipsos sapientes. Quia caecitas ex parte Israel contigit, donec plenitudo gentium subintraret: et sic omnis Israel salvus fieret, sicut scriptum est: Veniet ex Sion qui liberet, et avertet impietates a Jacob, et hoc illis a me testamentum, cum abstulero peccata eorum (Rom. XI, 25 et seqq.) . Haec idcirco latius prosecuti sumus, ut quidquid repromissionum et legimus, et dicturi sumus, ad Sion et ad Jerusalem, non generaliter ad omnes Judaeos, sed specialiter ad eos dici intelligamus, qui in Apostolis et per Apostolos electi sunt ex Israel. LIBER DECIMUS SEPTIMUS. 715-716 Quanta mysteria septimus post decimum numerus, ad quem nunc Explanationum in Isaiam pervenit liber, in Scripturis sanctis contineat, vellem, virgo Christi Eustochium brevi sermone percurrere. Sed quia non possum omnia in omnibus locis dicere, hoc strictim admoneo, quod psalmus, qui hujus numeri titulo praenotatur, sit pueri Domini", + "candidate_score": 0.641545, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_34_36", + "bdc_text": "Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1905", + "psc_text": "januis Templi, et sponte reseratis, quas multi homines claudere vix poterant, vocem de adytis Templi exisse dicentium: Transeamus ex his sedibus. In quo consideranda sermonum proprietas, quod non dixerint, recedamus, sed transeamus ad populum gentium. Unde et velum Templi a summo usque deorsum scissum est in duas partes, ut omnes Judaeorum caeremoniae panderentur, et eo tempore impleretur, quod in hoc eodem Propheta dicitur: Ex Sion egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem. Et judicabit inter multas gentes usque in longinquum (Isai. II, 3, 4) . In omnem enim terram exivit sonus eorum, et in terminos orbis verba eorum (Ps. XVIII). Et in omni loco Deo offertur incensum, et hostia munda (Mich. III), quando propheticus sermo completus est: Recordabuntur et redibunt ad Dominum omnes fines terrae: et adorabunt in conspectu ejus omnes familiae gentium; quoniam Domini regnum est, et ipse dominabitur gentium (Ps. XXI, 28 seqq.) . Unde dicitur ad principes", + "candidate_score": 0.640742, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10_12", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2159", + "psc_text": "5) . (Vers. 17 seqq.) Propter iniquitatem avaritiae ejus iratus sum, et percussi eum: abscondi, et indignatus sum: et ambulavit moerens [Vulg. abiit vagus] in via cordis sui. Vias ejus vidi, et sanavi eum: et reduxi eum, et reddidi consolationes ipsi et lugentibus ejus. Creavi fructum labiorum, pacem, pacem ei qui longe est et qui prope, dixit Dominus, et sanavi eum. Impii autem quasi mare fervens quod quiescere non potest, et redundant fluctus ejus in conculcationem et lutum. Non est pax, dixit Deus. impiis. LXX: Propter peccatum ad modicum quid 682 contristavi eum, et percussi eum: et averti faciem meam ab eo, et contristatus est et ambulavit tristis in viis suis. Vias ejus vidi, et sanavi eum: et consolatus sum illum, et dedi ei consolationem veram, pacem his qui longe, et qui prope sunt, dicit Dominus, et sanabo eos. Qui autem iniqui sunt, fluctuabunt, et quiescere non poterunt. Non est", + "candidate_score": 0.6389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10_12", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_709", + "psc_text": "(I Cor. IX). Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: 234 ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus (I Tim. VI). Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas Domino his dandas qui habitaverint Jerusalem sicut Judaei arbitrantur; sed qui fuerint coram Domino, qui serviunt ei. Sic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium praedicant, vivant de Evangelio (I Cor. IX). Servire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui quaesita vix scripsi. LIBER SEXTUS. 233-234 Quod in praecedenti volumine", + "candidate_score": 0.638136, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_78_80", + "bdc_text": "( SI VII 566 ) . alles guͤts ze Bern ; kumpst du , so wirt din bruͦder zuͦ eim salve [ ?", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2269", + "psc_text": "capitulum perveniret: Nolo enim vos ignorare fratres mysterium hoc, ut non sitis apud vosmetipsos sapientes. Quia caecitas ex parte Israel contigit, donec plenitudo gentium subintraret: et sic omnis Israel salvus fieret, sicut scriptum est: Veniet ex Sion qui liberet, et avertet impietates a Jacob, et hoc illis a me testamentum, cum abstulero peccata eorum (Rom. XI, 25 et seqq.) . Haec idcirco latius prosecuti sumus, ut quidquid repromissionum et legimus, et dicturi sumus, ad Sion et ad Jerusalem, non generaliter ad omnes Judaeos, sed specialiter ad eos dici intelligamus, qui in Apostolis et per Apostolos electi sunt ex Israel. LIBER DECIMUS SEPTIMUS. 715-716 Quanta mysteria septimus post decimum numerus, ad quem nunc Explanationum in Isaiam pervenit liber, in Scripturis sanctis contineat, vellem, virgo Christi Eustochium brevi sermone percurrere. Sed quia non possum omnia in omnibus locis dicere, hoc strictim admoneo, quod psalmus, qui hujus numeri titulo praenotatur, sit pueri Domini", + "candidate_score": 0.635262, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2604", + "psc_text": "esset in homine (Joan. II, 24, 25) . Cui et illud congruit: Sciens autem Jesus cogitationes eorum (Luc. VI, 8) . Et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum (Matth. XXII, 18) . Ac ne aliqua sit dubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, quod noverit omnia, in Epistola quae ad Hebraeos scribitur, prolixius dicitur: Vivens est enim sermo Dei, et evidens et acutus super omnem gladium bicipitem, et dividens usque ad partitionem animae et spiritus, artuum quoque et medullarum, et judex cogitationum et sensuum cordis. Nullaque est creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nuda et aperta sunt oculis illius, de quo nobis sermo est (Hebr. IV, 12) . Postquam autem omnes cogitationes in unum fuerint congregatae, accusantes nos vel defendentes: tunc omnes gentes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in medium. Linguas autem juxta apostolum Paulum, 819 non solum hominum legimus, sed et Angelorum (I Cor.", + "candidate_score": 0.634141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_57_59", + "bdc_text": "wie sidie Zürcher . ein spiegel aller kilchen sind gsin , also wendwollen . si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1576", + "psc_text": "tacuerunt, quia nemo est qui annuntiet, nemo qui audiat, dum bruta prius corda gentilium intellexerunt errorem suum, et falsa vaticinia reliquerunt. Primusque Dominus loquetur ad Sion, id est, ad Ecclesiam suam et dicet ei: Ecce adsunt filii tui, quos tibi per meam donavi fidem. Significat autem Apostolos, qui in toto orbe Evangelium 506 praedicarunt. Sion et Jerusalem nominibus differunt; caeterum ut una urbs, sic et una Ecclesia est. Omnes igitur gentes, quae idolorum sequuntur errorem, interrogentur a nobis, ut respondeant unde sint. Et haec erit universarum responsio, quod omnes vanitatem sequantur et ventos, et adorent opera manuum suarum. Quidquid de idolis et gentibus diximus, referamus ad dogmata pravitatis; et ad principes eorum haeresiarchas, quod Christo pacem Ecclesiae nuntiante, et monstrante eis veritatis viam, ipsi sequantur errorem; et vento ac turbini comparentur. Hebraei, suscitatum ab Aquilone, et venire ab ortu solis, Assyrium interpretantur et Persam, qui venerint Jerusalem, et omnes principes", + "candidate_score": 0.633269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_48_50", + "bdc_text": "et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur. In summa : ich bitt dich , min hertz und bruͤder , wellist ursachGrund , Begründung , Gelegenheit , ratio , occasio ( SI VII 118f) .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1916", + "psc_text": "Septuaginta, et ambiguitatem sermonis Graeci, aut tempus significat, aut pulchritudinem. Si tempus, illi aptabitur: Tempore opportuno audivi te, et in die salutis adjutor tui fui (Isai. XLIX, 8) . Unde infert Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Opportuno enim tempore pro cunctis sanguinem fudit: quando omnes declinaverunt, simul inutiles facti erant. Non erat qui faceret bonum, non erat usque ad unum (Ps. XIII): ut pro omnibus gustaret mortem, quia omnes peccaverant, et indigebant gloria Dei (Rom. III). Si autem pulchritudinem ad illud referamus, quod in psalmo dicitur: Speciosus forma prae filiis hominum (Ps. XLIV, 3) ; (quid enim pulchrius quam ut forma servi fieret forma Dei, et sederet et regnaret cum Christo in coelestibus?) potest ὤρα secundum Graecae linguae latitudinem cura dici, et sollicitudo, juxta illud quod Sanctus ait: Multiplicabis me in anima mea, in virtute tua (Ps. CXXXVII, 4) . Pro", + "candidate_score": 0.632374, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_55_57", + "bdc_text": "bliben lassen , aber dir sy nitt fuͤglichziemt es sich nicht ( vgl. SI I 703). , die anzenämen , nitt umb dinett willen , sunder umb aller kilchen gottes willen. Dann gwiss : wie sidie Zürcher .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2577", + "psc_text": "imitans eum, de quo scriptum est: Jesus coepit facere et docere (Act. I, 1) , ut non 810 otiosa sit fides, sed per opera currat ad praemium. Genua autem et sinus quid significent, et supra breviter exposui, et nunc Abraham exemplum docere nos poterit, in cujus sinu Lazarus requiescit, et omnes de Oriente et Occidente venientes, qui accumbent cum Abraham, Isaac et Jacob. (Vers. 13, 14.) Quomodo si cui mater blandiatur, ita ego consolabor vos, et in Jerusalem consolabimini. Videbitis, et gaudebit cor vestrum, et ossa vestra sicut herba germinabunt. Et cognoscetur manus Domini servis ejus, et indignabitur inimicis suis. LXX pro servis, posuerunt timentes; pro inimicis, incredulos: caetera similiter. Misericordiam Creatoris in creaturas suas, exemplo matrum discimus, quae liberos amore in sinu nutrientes, omnem superant charitatem. Denique volens Deus ostendere, quomodo diligat quos creavit: Numquid obliviscetur, ait, mulier, ut misereatur sobolis uteri sui? sed et si illa fuerit oblita,", + "candidate_score": 0.628594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_21_23", + "bdc_text": "welle [ ! ] verschaffenausrichten , zustande bringen ( SI VIII 337 ) . jedoch invertit dominus potentissime omniumvor omnium etwas gestrichen . impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1519", + "psc_text": "iter prudentiae monstravit ei? Per quod ostendit manifestius paratum spiritum, sive firmatum illum esse, de quo in Apostolo legitur: Dominus autem Spiritus est. Et, Super quem requievit Spiritus Dei, Spiritus sapientiae, et intelligentiae, et reliqua. Qui dicit in consequentibus: Spiritus Domini super me: propter quod unxit me (Isai. LXI, 1) . Ipse est enim spiritus Domini, et vir consilii ejus, in quo habitavit omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II). Cum illo iniit consilium, de quo supra (Ad cap. XI, 6) diximus: Admirabilis, consiliarius. Et 488 in Proverbiis scriptum est, Deus sapientia fundavit terram: paravit autem coelos prudentia (Prov. III, 19) . Porro LXX qui dixerunt: Quis novit mentem Domini, et quis consiliarius ejus fuit? hoc intelligi volunt, quod mens et ratio et sensus Dei, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil, ille sit de quo in Psalmis canitur: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris", + "candidate_score": 0.623696, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_57_59", + "bdc_text": "wie sidie Zürcher . ein spiegel aller kilchen sind gsin , also wendwollen . si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_959", + "psc_text": "transferam, ita apud eos legitur: Omnes primates tui migraverunt simul, ab arcu ligati sunt: quam editionem, et alii interpretes secuti sunt. Migraverunt enim omnes haereticorum principes ad synagogam Satanae 312 a Christi Ecclesia, et transierunt simul discordes in perfidia, in transitu concordes, et ligati sunt ab arcu, de quo in Psalmo scriptum est: Ecce peccatores intenderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde (Ps. X, 2) , et mittant ignita diaboli jacula quae vulnerent pariter, et ligent. Ideoque dure ligati sunt, quia obturaverunt aures suas sicut aspides surdae, et obturantes aures, quae non exaudient voces incantantium, nec venefici incantantis sapienter. Ob quam causam, et Apostolus Paulus haereticum post unam commonitionem, perversitati suae praecipit relinquendum (Tit. III), quia perversus est, et proprio judicio condemnatus. Et nobis enim exierunt, sed non erant ex nobis: si enim ex nobis fuissent, mansissent utique nobiscum (I Joan. II, 19) .", + "candidate_score": 0.622515, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_57_59", + "bdc_text": "wie sidie Zürcher . ein spiegel aller kilchen sind gsin , also wendwollen . si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_666", + "psc_text": "et sagittae vestrae conterentur, et parvus remanebit numerus pugnatorum. Quidam volunt ex eo quod dicitur, adhuc in uno anno, et auferetur omnis gloria Cedar, non Babyloniam captivitatem praedicari, de qua et Jeremias loquitur, sed Assyriorum, qui post unum annum vastationis Judaicae, Saracenos latissime persecuti sunt. Illum praeterea locum, in quo nos transtulimus: Qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti: et quasi ex persona Domini imperativo modo legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt fugienti; ut cum Deus eis dixerit, occurrentes sitienti ferte aquam, illi inimica mente panes tulerint [ Al. tollerent] absque aquis, ut cibo augerent sitim. Cap. XXII (Cap. XXII.--Vers. 1.) Onus vallis Visionis. LXX, licet non habeatur in Hebraeo, manifestius transtulerunt, verbum vallis Sion. Haec enim civitas seminarium prophetarum est, in qua exstructum Templum, et Visiones Domini multiplicatae sunt. Quia ergo inter caeteras gentes ponitur, 220 et reputatur una de", + "candidate_score": 0.620716, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_77_79", + "bdc_text": "versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . . ( SI VII 566 ) . alles guͤts ze Bern ;", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2108", + "psc_text": "et implevit Jerusalem a porta usque ad portam; vel certe Isaiam de sua prophetare morte, quod serrandus sit a Manasse serra lignea, quae apud eos certissima traditio est. Unde et nostrorum plurimi illud, quod de passione Sanctorum in Epistola ad Hebraeos ponitur: Serrati sunt (Hebr. XI, 37) , ad Isaiae referunt passionem. LIBER DECIMUS SEXTUS. 665-666 Egregia disertissimi oratoris sententia est, Felices essent [ Al. esse] artes, si de illis soli artifices judicarent. Ac ne a profanis tantum sumere videar exemplum, nimirum hoc illud est quod aliis verbis Propheta demonstrat: Beatus qui in aures loquitur audientium (Eccles. XXVI, 12) : Qua felicitate tu, filia Eustochium, me compotem esse fecisti; nam cum anterioris libri praefatiunculam legeres, in qua asserui, Apostolos et Evangelistas ea tantum de Septuaginta Interpretibus, vel suis, vel eorum verbis ponere testimonia, quae cum Hebraico consonarent: si qua autem ab aliis addita sunt, omnino negligere: illico mihi non parvam", + "candidate_score": 0.620354, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_57_59", + "bdc_text": "wie sidie Zürcher . ein spiegel aller kilchen sind gsin , also wendwollen . si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_958", + "psc_text": "supplantatur, et haec est turba quamplurima. Interfecti igitur, sive ut Septuaginta transtulerunt, vulnerati vallis Sion, non sunt interfecti, et vulnerati gladio, sed voluntate propria ad haereticos transierunt, et comparatione eorum, qui post praelium victi sunt, infelicius ille vulneratus, et interfectus est, qui sponte se tradidit. Quomodo et in martyrio qui post poenas victus manus dedit, levioris poenae est eo qui absque ulla necessitate et dolore cruciatuum Christum negavit. (Vers. 3.) Cuncti principes tui fugerunt simul, dureque ligati sunt. In hoc loco Septuaginta interpretationem secuti sumus, quia non multum ab Hebraico distat in sensu. Caeterum ut verbum ex verbo de Hebraeo transferam, ita apud eos legitur: Omnes primates tui migraverunt simul, ab arcu ligati sunt: quam editionem, et alii interpretes secuti sunt. Migraverunt enim omnes haereticorum principes ad synagogam Satanae 312 a Christi Ecclesia, et transierunt simul discordes in perfidia, in transitu concordes, et ligati sunt ab arcu, de quo in", + "candidate_score": 0.618471, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_57_59", + "bdc_text": "wie sidie Zürcher . ein spiegel aller kilchen sind gsin , also wendwollen . si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_952", + "psc_text": "Deus Israel locutus est. Ideo vobis dico, ut occurratis cum aqua et panibus, fugientibus de saltu et Arabia: quia Dominus haec futura pollicitus est. Sicut annus mercenarii cito praeterit, qui quotidie nihil aliud nisi mercedem sui laboris exspectat, vel certe semper in opere est ac labore, ut mercedem laboris accipiat: sic omnis gloria Cedar, quod interpretatur tenebrae, de quo et in Psalmo legimus: Habitavi cum habitantibus Cedar (Ps. CXIX, 5) , velociter auferetur, et omnis sagittariorum, id est, diversorum dogmatum numerus, qui constitutos in saltu Arabiae vulnerabat, redigetur in nihili, postquam fugientes de saltu fuerint liberati: et aquam 310 baptismi salutaris acceperint, comederintque coelestem panem. Haec enim futura Dominus omnium, et proprie Deus Israel, id est, mente cernentium Deum, locutus est. Cap. XXII (Cap. XXII.--Vers. 1.) Onus vallis visionis. LXX: Verbum vallis Sion. In libro Hebraicorum Nominum posuimus, Sion interpretari speculam quae in sublimibus sita, de longe venientia contemplatur. Cum", + "candidate_score": 0.615576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_97_99", + "bdc_text": "Tuus Bertol. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] An Meister Heinrich Bullinger , jetz ze Zürichdarunter von Bullingers Hand : domini Berchtoldi Halleri Bernatis . .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1435", + "psc_text": "Pelusium: jamque exstructis aggeribus urbi capiendae, venisse Taracham regem Aethiopum in auxilium, et una nocte juxta Jerusalem centum octoginta quinque millia exercitus Assyrii pestilentia corruisse, narrat Herodotus, et plenissime Berosus, Chaldaicae scriptor historiae, quorum fides de propriis libris petenda est. (Vers. 14 seqq.) Et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum, et legit eos: et ascendit in domum Domini, et expandit eos coram Domino, et oravit ad Dominum dicens: Domine, exercituum Deus Israel, qui sedes super Cherubim, tu es Deus solus omnium regnorum terrae: tu enim fecisti coelum et terram. Inclina, Domine, aurem tuam et audi: aperi, Domine, oculos tuos, et vide, et audi omnia verba Sennacherib quae misit ad blasphemandum Deum viventem. 462 Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni: non enim erant dii, sed opera manuum hominum. lignum et lapides; et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster, salva nos", + "candidate_score": 0.61399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_48", + "bdc_text": "et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1538", + "psc_text": "ullo rectore disperdimur (Abac. I). Quibus respondit Deus: Numquid nescis; nec praecedentium Scripturarum te verba docuerunt, sive juxta LXX ignoras, quia non audisti, quod aeternus Deus et Creator omnium Dominus omnia novit, omnia continet, omnia sua majestate dispensat? Nec aliquando deficit, nec laborat; ut tuum judicium non intelligat, et absconditae sint ab eo viae tuae? Nec est, inquit, investigatio sapientiae ejus, de quo loco illud Apostoli sumptum reor: Incomprehensibilia judicia ejus, et investigabiles [Forte ininvestigabiles] viae illius (Rom. XI, 33) ; sive, ut LXX transtulerunt, non esuriet, et non laborabit. Ubi enim cibus, ibi frequenter esuries, si cibum detraxeris: et ubi esuries, ibi et labor. Cum autem in Deo haec non sint, cur ei humanas jungitis passiones? quin potius ipse esurientibus et lassis dat fortitudinem, et qui videntur in saeculo esse quasi nihili, virtutem roburque multiplicat, sive juxta LXX, qui tribuit non dolentibus moerorem, est enim tristitia quae ducit ad", + "candidate_score": 0.601684, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_158", + "psc_text": "Hoc Propheta loquitur, non ut plerique arbitrantur, ille qui princeps fuerat electus. Et dicit ideo nullum velle praeesse populo peccatori, quia et Judas et Jerusalem, et urbs, et Judaea provincia, sive tribus Juda pariter conciderint. Causasque reddit impietatis eorum, quia contra Dominum blasphemaverunt, atque dixerunt: Tolle, tolle, crucifige talem, non habemus regem nisi Caesarem (Joan. XIX, 15, 16) : et clementissimum Dominum furore linguae suae ad amaritudinem provocaverunt. Agnitio vultus eorum respondebit eis: id est, sua recepere peccata, sive ut Septuaginta transtulerunt: confusio vultus eorum restitit eis: id est, ante oculos suos propria semper habuere delicta. Et quomodo Sodomitae cum omni libertate peccantes, et ne pudorem quidem ullum habentes in scelere, dixerunt ad Lot: Educ foras viros, ut concumbamus cum eis (Gen. XIX, 5) : sic et isti publice proclamantes, suum praedicavere peccatum, nec ullam in blasphemando habuere verecundiam. Secunda enim post naufragium tabula est, et consolatio miseriarum, impietatem suam", + "candidate_score": 0.597085, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_48", + "bdc_text": "et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur.", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_4", + "psc_text": "David: Qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit (Apoc. III, 7) . Neque vero, ut Montanus cum insanis feminis somniat, Prophetae in ecstasi sunt locuti, ut nescierint quid loquerentur, et cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerent. De quibus Apostolus ait: Nescientes quae loquantur, neque de quibus affirment (I Tim. I, 7) : sed juxta Salomonem qui loquitur in Proverbiis: Sapiens intelligit quae profert de ore suo; et in labiis suis portabit scientiam (Prov. XVI, 23) , etiam ipsi sciebant quid dicerent. Si enim sapientes erant Prophetae, quod negare non possumus; et Moses omni eruditus sapientia loquebatur ad Dominum, et Dominus respondebat ei; et de Daniele ad principem Tyri dicitur: Numquid sapientior es Daniele (Ezech. XXVIII, 3)? et David sapiens erat qui gloriabatur in Psalmo: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi (Ps. L, 8) , quomodo sapientes Prophetae instar brutorum animantium quid dicerent, ignorabant? Legimus et", + "candidate_score": 0.595172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_98", + "bdc_text": "] An Meister Heinrich Bullinger , jetz ze Zürichdarunter von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_127", + "psc_text": "est: Ego visiones multiplicavi: et in manibus Prophetarum assimilatus sum (Ose. XII, 10) . Unde obsecro te, virgo Christi Eustochium, ut nobis in Scripturarum explanatione certantibus, tu cum Mose ad Dominum eleves manus: ut qui exeuntes de Aegypto, mare transivimus Rubrum, vincamus Amalec, qui interpretatur devorans et elingens; et possimus tecum dicere: Benedictus Dominus Deus meus, qui docet manus meas ad praelium, et digitos meos ad bellum (Ps. CXLIII, 1) . Cap. III (Cap. III.--Vers. 1.) Ecce enim dominator Dominus exercituum auferet ab Jerusalem, et ab Juda validum, et fortem: omne robur panis, et omne robur aquae. Hucusque de judicio dici putant. Quod sequitur, de captivitate ventura; quam alii ad Babylonios, alii referunt ad Romanos. Sed melius est, ut supra diximus, cuncta referri ad Dominicam passionem. Post interfectionem quippe illius, omnes gratiae et donationes sublatae sunt a Judaeis: secundum quod in Evangelio scriptum est: Lex et Prophetae usque ad Joannem", + "candidate_score": 0.590799, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 5, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum", + "max_score": 0.695172, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_22_24", + "bdc_text": "jedoch invertit dominus potentissime omniumvor omnium etwas gestrichen . impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. . Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_526", + "psc_text": "Domino, in laborem praedicationis pergere est. Quod profecto ministerium Samuel coram Heli Domino impendisse dicitur, quia quidquid de religione novae fidei, novus praedicatorum ordo asseruit, hoc Patrum veterum auctoritate roboravit. Domino quippe ministrabat Samuel, quando novus praedicator asserebat, dicens: Dico enim Christum Jesum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, gentes autem super misericordia honorare Deum (Rom. XV, 8) . Qui profecto ut ministerium, quod Domino exhibebat, coram Heli quoque impenderet, adjunxit, dicens: Sicut scriptum est: Laudate, omnes gentes, Dominum, et collaudate eum, omnes populi (Psal. CXVI, 1) . Et ut se arctius coram Heli in ministerio Domini cohiberet, adjunxit: Isaias enim dicit: Erit radix Jesse, qui exsurget regere gentes, in eum gentes sperabunt (Rom. XV, 12; ex Isa. XI, 10) . Puer Samuel Domino ministrabat, cum dominicae Resurrectionis gloriam 113 Petrus assereret, dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo in vobis signis et prodigiis, traditum per manus impiorum interemistis; hunc", + "candidate_score": 0.695172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_22_24", + "bdc_text": "jedoch invertit dominus potentissime omniumvor omnium etwas gestrichen . impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. . Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_577", + "psc_text": "Quid est quod postquam Heli visionem exposuit, crevisse Samuel dicitur, nisi quia doctorum nostrorum ordo, postquam verbo Synagogae filios repulit, majoris reverentiae gloriam apud gentilitatem invenit? Crevit ergo, quia qui per verbi ministerium se prius in una gente cohibuit, postmodum sanctitatis atque doctrinae famam in universo mundo dilatavit. Unde et per Psalmistam dicitur: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5) . Hinc iterum sanctae Ecclesiae loquens, ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Crevit itaque cum in universo mundo radiavit. Cum quo etiam Dominus esse perhibetur, quia omne quod de fama sanctitatis redoluit, omne quod clarum per verbum luxit, de praesentia Redemptoris accepit, quem secum habuit. Nam etsi verbo Paulus non solum infirma et terrena, sed etiam summa et coelestia penetrat, ex eo hanc dicendi virtutem obtinet, quem secum esse", + "candidate_score": 0.686052, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1193", + "psc_text": "universis malis et tribulationibus vestris, et dixistis: Nequaquam, sed rex erit super nos. 32. Attente quidem ostendit eis et bona quae eis impendit Dominus et mala quae Domino fecerunt ipsi ut tanto gravius se deliquisse cognoscerent, quanto illum peccando offendere ausi sunt, a quo tanta bona perceperant. Quid vero sit abjicere Dominum, et qualiter secundum litteram et secundum spiritualem sensum intelligi debeat, superius late expositum est (Supra in exposit. vers. 7, cap. VIII), ubi ad Samuelem Dominus ait: Non te abjecerunt, sed me, juxta omnia opera sua, quae fecerunt a die, qua eduxi eos de terra Aegypti. Sed quia sancti praedicatores eos quos arguendo compungunt, docendo instruunt, subintulit, dicens: (Vers. 19.) Nunc ergo state coram Domino per tribus et familias vestras. 33. Coram Domino quidem stare praecipimur, quando majorum praecepto corda nostra ad scienda ejus mandata praeparamus. Vel coram Domino stant electi, quando a summis viris in spiritualibus virtutibus considerantur:", + "candidate_score": 0.673211, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_526", + "psc_text": "Domino, in laborem praedicationis pergere est. Quod profecto ministerium Samuel coram Heli Domino impendisse dicitur, quia quidquid de religione novae fidei, novus praedicatorum ordo asseruit, hoc Patrum veterum auctoritate roboravit. Domino quippe ministrabat Samuel, quando novus praedicator asserebat, dicens: Dico enim Christum Jesum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, gentes autem super misericordia honorare Deum (Rom. XV, 8) . Qui profecto ut ministerium, quod Domino exhibebat, coram Heli quoque impenderet, adjunxit, dicens: Sicut scriptum est: Laudate, omnes gentes, Dominum, et collaudate eum, omnes populi (Psal. CXVI, 1) . Et ut se arctius coram Heli in ministerio Domini cohiberet, adjunxit: Isaias enim dicit: Erit radix Jesse, qui exsurget regere gentes, in eum gentes sperabunt (Rom. XV, 12; ex Isa. XI, 10) . Puer Samuel Domino ministrabat, cum dominicae Resurrectionis gloriam 113 Petrus assereret, dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo in vobis signis et prodigiis, traditum per manus impiorum interemistis; hunc", + "candidate_score": 0.671674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1162", + "psc_text": "Deo quippe victimas offert, qui de virtute quam habet inaniter non extollitur, sed omne quod perficit gratiae tribuit conditoris. Hoc etiam, quia doctorum magisterio discimus, bene Samuel sermonem concludens, ait: Et ostendam tibi quae facias. Exspectanti quidem 246 quae faciat, indicat: quando is, qui perfecte obedire cognoscitur, qualiter imperare aliis debeat, edocetur. Sed istud Saul adhuc non exhibetur, sed promittitur. Non enim mittitur ad immolandum, sed ad exspectandum. Et quia sanctorum collocutione proficimus, apte illatum est. (Vers 9.) Itaque, cum avertisset humerum suum, ut abiret a Samuele, immutavit ei Deus cor aliud. 23. Cor enim aliud immutatur, quando ad appetenda meliora dirigitur; cor etiam immutatur; quando ad malum deseritur. In Saul autem qui prius bonus, postea malus fuit, quomodo potius intelligi ad litteram debeat non valde clarum est. Sed si pro profectu ejus dicitur, cor immutatum habebat, quia qui asinas quaesierat, jam de regni dispositione cogitabat. Si vero malum cor", + "candidate_score": 0.669695, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_11_13", + "bdc_text": "Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1655", + "psc_text": "segetes carpimus, quae ad messionem spinis admixtae consurgunt. Bene quidem eas legere novit, qui sic curat spicas carpere, ut spinas studeat evitare. Sic dum horti cura negligitur, cum olere quod reficit nascitur vicia quae pungit. Quasi enim male cultos agros ingredi caute discipulis praecipiebat Dominus, cum dicebat: Super cathedram Moysi sederunt principes et Pharisaei. Quaecunque dixerint vobis, facite; quae autem faciunt, facere nolite (Matth. XXIII, 2) . Quasi dicat: Quia mista sunt acta, et verba reproborum, sic utendi sunt, ut in eis sumatur quod vivificat, vitetur quod necat. Hinc iterum praenuntians, dicit: Venient ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces (Matth. VII, 15) . Hucusque ergo 349 regem Saul strenue regni curam gerentem, libenter attendimus, contemptorem jam Dominicae jussionis, in quo vitari et abjici debeat subtiliter videamus. Nam sequitur: (Vers. 8, 9.) Apprehendit Agag regem Amalech vivum, omne autem vulgus interfecit in ore gladii. Et pepercit Saul", + "candidate_score": 0.668347, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1287", + "psc_text": "Nunc state, et judicio contendam adversus vos de omnibus misericordiis Domini. Stare quidem auditoribus, est intentionem mentis ad verbum praedicatoris erigere. Merito ergo stare praecipiuntur: quia doctor nihil exhortando proficit, si auditor mentem ad ea, quae loquitur, non intendit. Easdem misericordias enumerans, ait: 272 (Vers. 8-11.) Quomodo ingressus est Jacob in Aegyptum, et exclamaverunt patres nostri ad Dominum, et misit Dominus Moysen et Aaron: et eduxit patres nostros ex Aegypto, et collocavit eos in loco hoc. Et quia obliti sunt Domini Dei sui, tradidit eos in manu Sisarae magistri militiae Assur, et in manus Philisthinorum, et regis Moab: et pugnaverunt adversus vos. Postea clamavere ad Dominum, et dixere: Peccavimus, quia dereliquimus Dominum, et servivimus Baalim, et Astaroth: nunc ergo erue nos de manu Philisthinorum, et serviemus tibi. Et dimisit Dominus Jerobaal, et Barach, et Jepte, et Samuel; et eruit vos de manu inimicorum vestrorum per circuitum, et habitastis confidenter. 5.", + "candidate_score": 0.667591, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_576", + "psc_text": "Deo se placere per veterem institutionem credit, sanctae Ecclesiae nequaquam minas expavescit. Quasi enim apertiori voce Judaica perfidia asserat, et comminantibus sibi sanctae Ecclesiae praedicatoribus dicat; Eo nobis minis vestris terrorem nullum incutitis, quo circa fidem ei nos ministrare credimus a cujus gratia nos decidisse praedicatis. Cum ergo adjungit: Faciat quod bonum est in oculis suis, sanctae Ecclesiae doctores subsannat potius quam se divinae sententiae offerat. Quasi alia intentione loquatur, et dicat: Eo nobis tale aliquid non facit, quo noster est Dominus ille quem nobis ad vindictam proponitis. Sequitur: (Vers. 19.) Crevit autem Samuel, et Dominus erat cum eo. 27. Quid est quod postquam Heli visionem exposuit, crevisse Samuel dicitur, nisi quia doctorum nostrorum ordo, postquam verbo Synagogae filios repulit, majoris reverentiae gloriam apud gentilitatem invenit? Crevit ergo, quia qui per verbi ministerium se prius in una gente cohibuit, postmodum sanctitatis atque doctrinae famam in universo mundo dilatavit. Unde et", + "candidate_score": 0.667359, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_829", + "psc_text": "subditur: (Vers. 6.) Displicuit sermo in oculis Samuelis, eo quod dixissent: Da nobis regem, ut judicet nos. 4. Hoc namque ei displicuit, per quod displicere Deo, qui loquebantur, existimavit. Quia vero non simpliciter dicitur: displicuit sermo Samueli, sed in oculis Samuelis, et statim subditur: (Vers. 6.) Et oravit Samuel pro populo Dominum. Paulo subtilius ea nos considerare oportet. Sancti viri, qui omnipotenti Deo valde displicere metuunt, in suis judiciis faciles non sunt, sed cuncta prius rationabiliter intus ordinant, ut ea foris in opere irreprehensibiliter disponant. Nam electionem accipiunt nullam judicii, si non probatur contemplatione rationis. Hos profecto oculos prophetae Dominus aperire volebat, cum dicebat: Vide oculis tuis, et auribus tuis audi (Ezec. XL, 4) . Hinc in Evangelio discipulis dixit: Beati oculi, qui vident quae vos videtis (Luc. X, 23) . Oculi quippe sanctorum, sunt intellectus rationis, reserati per gratiam Spiritus sancti. Et idcirco Samuelis esse dicuntur: quia carnales quique,", + "candidate_score": 0.666753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_577", + "psc_text": "Quid est quod postquam Heli visionem exposuit, crevisse Samuel dicitur, nisi quia doctorum nostrorum ordo, postquam verbo Synagogae filios repulit, majoris reverentiae gloriam apud gentilitatem invenit? Crevit ergo, quia qui per verbi ministerium se prius in una gente cohibuit, postmodum sanctitatis atque doctrinae famam in universo mundo dilatavit. Unde et per Psalmistam dicitur: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5) . Hinc iterum sanctae Ecclesiae loquens, ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Crevit itaque cum in universo mundo radiavit. Cum quo etiam Dominus esse perhibetur, quia omne quod de fama sanctitatis redoluit, omne quod clarum per verbum luxit, de praesentia Redemptoris accepit, quem secum habuit. Nam etsi verbo Paulus non solum infirma et terrena, sed etiam summa et coelestia penetrat, ex eo hanc dicendi virtutem obtinet, quem secum esse", + "candidate_score": 0.666723, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_828", + "psc_text": "Ecce tu senuisti, et filii tui non ambulant in viis tuis. Constitue super nos regem, ut judicet nos sicut universae habent nationes. 3. His autem, qui vivebant sub spiritali regimine, regem petere, quid aliud est quam eamdem spiritalem praelationem in saecularem dominationem transferre gestire? Sed sancti viri cum se a subditis contemni conspiciunt, non tam eis displicet, quod contemnuntur, quam quod contemptores sui Deo non placent. Eorum quippe contemptu, suae internae gloriae dari incrementa conspiciunt, sed augeri merita sua subditorum defectibus ingemiscunt, quos sic meritis vellent proficere, ut in aeterna meritorum retributione, secum eos, quibus praesunt, habere potuissent. Quare et subditur: (Vers. 6.) Displicuit sermo in oculis Samuelis, eo quod dixissent: Da nobis regem, ut judicet nos. 4. Hoc namque ei displicuit, per quod displicere Deo, qui loquebantur, existimavit. Quia vero non simpliciter dicitur: displicuit sermo Samueli, sed in oculis Samuelis, et statim subditur: (Vers. 6.) Et oravit Samuel pro", + "candidate_score": 0.666371, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_394", + "psc_text": "quo salietur (Matth. V, 13) ? Dicat ergo: Quis orabit pro eo? Quasi dicat, quis ei intercessor remanet, cum ille se transgrediendo praecipitat, qui ad intercedendum pro aliis ordinatus est? Quo profecto culpae magnitudo monstratur, quia plerique eorum a Domino in impoenitentis cordis caliginem projiciuntur, et nulla hominis adhortatione resipiscunt. Quare apte subjunctum est: (Vers. 25.) Non audierunt vocem patris sui, quia voluit eos Dominus occidere. 85 8. Puer autem Samuel et proficere et crescere memoratur, et tam Deo quam hominibus placere, ut electi auditoris studium designetur, qui rectae vitae itinere suos conatus ad supernam patriam dirigit, dum ad majora convalescit. Unde et per Psalmistam dicitur: Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion (Psal. LXXIII, 8) . Profectus itaque conversationis est crescere meritis, placere Deo et hominibus consummatae perfectionis. Et quia ad opera conversatio pertinet, meritumque provenit ex charitate, illi auditores proficiunt, et non crescunt, qui bona", + "candidate_score": 0.664908, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_580", + "psc_text": "credit quod sanctorum praedicatorum ordo vera de futuris dicit. Prophetae namque officium est, et futura praedicere, et occulta revelare. Praedicatores autem sanctae Ecclesiae dum latentia quaeque vitia in mente deprehendunt, dum spiritalium virtutum secreta aperiunt, dum sanctarum Scripturarum latentes intellectus ad communem notitiam proferunt, dum futura coelestis patriae gaudia electis fidelibus repromittunt, prophetae ministerio utuntur. Ab universo igitur Israele propheta Domini fidelis Samuel esse cognoscitur, quia omnipotentem Dominum fide videre non potest, qui sanctae Ecclesiae doctoribus fidem non adhibet. Et quia eadem divinae cognitionis gloria in sancta Ecclesia remansit, quae se doctoribus primis aperuit, subditur: (Vers. 21.) Et addidit Dominus ut appareret in Silo. 29. Silo quippe missus interpretatur. Et quia usque in mundi finem in praedicationis ministerium mittit, in Silo Dominus apparet, quia se eis clarius ostendit per quos lucis suae gloriam aliis aperit. Bene autem dicitur Addidit ut appareret, quia incessanter eliguntur quibus claritas divinae lucis infunditur. Unde", + "candidate_score": 0.664517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_576", + "psc_text": "Deo se placere per veterem institutionem credit, sanctae Ecclesiae nequaquam minas expavescit. Quasi enim apertiori voce Judaica perfidia asserat, et comminantibus sibi sanctae Ecclesiae praedicatoribus dicat; Eo nobis minis vestris terrorem nullum incutitis, quo circa fidem ei nos ministrare credimus a cujus gratia nos decidisse praedicatis. Cum ergo adjungit: Faciat quod bonum est in oculis suis, sanctae Ecclesiae doctores subsannat potius quam se divinae sententiae offerat. Quasi alia intentione loquatur, et dicat: Eo nobis tale aliquid non facit, quo noster est Dominus ille quem nobis ad vindictam proponitis. Sequitur: (Vers. 19.) Crevit autem Samuel, et Dominus erat cum eo. 27. Quid est quod postquam Heli visionem exposuit, crevisse Samuel dicitur, nisi quia doctorum nostrorum ordo, postquam verbo Synagogae filios repulit, majoris reverentiae gloriam apud gentilitatem invenit? Crevit ergo, quia qui per verbi ministerium se prius in una gente cohibuit, postmodum sanctitatis atque doctrinae famam in universo mundo dilatavit. Unde et", + "candidate_score": 0.663795, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1840", + "psc_text": "ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Hinc de peccatorum assumptione murmurantibus dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores (Matth. IX, 13) . Cornu ergo pleno ad ungendum David propheta mittitur, quia illum modo doctores praedicant, qui duritiam legis solvit, et omne, quod rigidum praetulit, per gratiae suae fomenta reparavit. An non ungebat eum ille, ad eum ungendum missus, de quo dicitur: Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine (Joan. I, 6) ? Sed audivimus quomodo missus fuerat, audiamus quomodo ungat: Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi (Ibid., 29) . 24. Potest per cornu, regni ejus videlicet, sanctae Ecclesiae sublimitas designari, quae magna est, sed austera et superba non est. De quo nimirum cornu superius per Annam Samuelis matrem dicitur: Sublimabit cornu Christi sui (I Reg. II, 10) . Hinc namque per Zachariam dicitur: Erexit cornu salutis", + "candidate_score": 0.662627, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_577", + "psc_text": "Quid est quod postquam Heli visionem exposuit, crevisse Samuel dicitur, nisi quia doctorum nostrorum ordo, postquam verbo Synagogae filios repulit, majoris reverentiae gloriam apud gentilitatem invenit? Crevit ergo, quia qui per verbi ministerium se prius in una gente cohibuit, postmodum sanctitatis atque doctrinae famam in universo mundo dilatavit. Unde et per Psalmistam dicitur: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5) . Hinc iterum sanctae Ecclesiae loquens, ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Crevit itaque cum in universo mundo radiavit. Cum quo etiam Dominus esse perhibetur, quia omne quod de fama sanctitatis redoluit, omne quod clarum per verbum luxit, de praesentia Redemptoris accepit, quem secum habuit. Nam etsi verbo Paulus non solum infirma et terrena, sed etiam summa et coelestia penetrat, ex eo hanc dicendi virtutem obtinet, quem secum esse", + "candidate_score": 0.66236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_577", + "psc_text": "Quid est quod postquam Heli visionem exposuit, crevisse Samuel dicitur, nisi quia doctorum nostrorum ordo, postquam verbo Synagogae filios repulit, majoris reverentiae gloriam apud gentilitatem invenit? Crevit ergo, quia qui per verbi ministerium se prius in una gente cohibuit, postmodum sanctitatis atque doctrinae famam in universo mundo dilatavit. Unde et per Psalmistam dicitur: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5) . Hinc iterum sanctae Ecclesiae loquens, ait: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram (Psal. XLIV, 17) . Crevit itaque cum in universo mundo radiavit. Cum quo etiam Dominus esse perhibetur, quia omne quod de fama sanctitatis redoluit, omne quod clarum per verbum luxit, de praesentia Redemptoris accepit, quem secum habuit. Nam etsi verbo Paulus non solum infirma et terrena, sed etiam summa et coelestia penetrat, ex eo hanc dicendi virtutem obtinet, quem secum esse", + "candidate_score": 0.661165, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_526", + "psc_text": "Domino, in laborem praedicationis pergere est. Quod profecto ministerium Samuel coram Heli Domino impendisse dicitur, quia quidquid de religione novae fidei, novus praedicatorum ordo asseruit, hoc Patrum veterum auctoritate roboravit. Domino quippe ministrabat Samuel, quando novus praedicator asserebat, dicens: Dico enim Christum Jesum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, gentes autem super misericordia honorare Deum (Rom. XV, 8) . Qui profecto ut ministerium, quod Domino exhibebat, coram Heli quoque impenderet, adjunxit, dicens: Sicut scriptum est: Laudate, omnes gentes, Dominum, et collaudate eum, omnes populi (Psal. CXVI, 1) . Et ut se arctius coram Heli in ministerio Domini cohiberet, adjunxit: Isaias enim dicit: Erit radix Jesse, qui exsurget regere gentes, in eum gentes sperabunt (Rom. XV, 12; ex Isa. XI, 10) . Puer Samuel Domino ministrabat, cum dominicae Resurrectionis gloriam 113 Petrus assereret, dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo in vobis signis et prodigiis, traditum per manus impiorum interemistis; hunc", + "candidate_score": 0.66032, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_580", + "psc_text": "credit quod sanctorum praedicatorum ordo vera de futuris dicit. Prophetae namque officium est, et futura praedicere, et occulta revelare. Praedicatores autem sanctae Ecclesiae dum latentia quaeque vitia in mente deprehendunt, dum spiritalium virtutum secreta aperiunt, dum sanctarum Scripturarum latentes intellectus ad communem notitiam proferunt, dum futura coelestis patriae gaudia electis fidelibus repromittunt, prophetae ministerio utuntur. Ab universo igitur Israele propheta Domini fidelis Samuel esse cognoscitur, quia omnipotentem Dominum fide videre non potest, qui sanctae Ecclesiae doctoribus fidem non adhibet. Et quia eadem divinae cognitionis gloria in sancta Ecclesia remansit, quae se doctoribus primis aperuit, subditur: (Vers. 21.) Et addidit Dominus ut appareret in Silo. 29. Silo quippe missus interpretatur. Et quia usque in mundi finem in praedicationis ministerium mittit, in Silo Dominus apparet, quia se eis clarius ostendit per quos lucis suae gloriam aliis aperit. Bene autem dicitur Addidit ut appareret, quia incessanter eliguntur quibus claritas divinae lucis infunditur. Unde", + "candidate_score": 0.659765, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_63", + "bdc_text": "gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1365", + "psc_text": "holocaustum, nihilominus et Samuel venisset. Sic nimirum et cum tentamur, divina gratia juxta est, quae sustinentes adjuvet: juxta et divina justitia, quae deficientes damnet. Unde sacra Scriptura nos exspectare cohortans, ait: Si spiritus potestatem habens ascenderit super te, locum tuum cito non deseras (Eccle. X, 4) . Hinc propheta testificans, ait: Dominus auxiliator meus, et ideo non sum confusus (Isai. L, 7) . Hinc Psalmista vicina eadem auxilia respiciens, ait: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear (Psal. XV, 8) . Sed jam propheta quid non exspectanti dicat; quid is, qui exspectare noluit, respondeat, audiamus: (Vers. 11.) Locutusque est ad eum Samuel: Quid fecisti? 16. Sciebat quidem propheta quid fecerat, sed interrogando, inobedientiae factum reprobabat. Unde et ad peccantem Adam in paradiso a Domino dicitur: Adam ubi es? (Gen. III, 9) . Potest etiam per hanc interrogationem magnitudo reatus intimari. Ac si aperte dicat:", + "candidate_score": 0.65919, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_394", + "psc_text": "quo salietur (Matth. V, 13) ? Dicat ergo: Quis orabit pro eo? Quasi dicat, quis ei intercessor remanet, cum ille se transgrediendo praecipitat, qui ad intercedendum pro aliis ordinatus est? Quo profecto culpae magnitudo monstratur, quia plerique eorum a Domino in impoenitentis cordis caliginem projiciuntur, et nulla hominis adhortatione resipiscunt. Quare apte subjunctum est: (Vers. 25.) Non audierunt vocem patris sui, quia voluit eos Dominus occidere. 85 8. Puer autem Samuel et proficere et crescere memoratur, et tam Deo quam hominibus placere, ut electi auditoris studium designetur, qui rectae vitae itinere suos conatus ad supernam patriam dirigit, dum ad majora convalescit. Unde et per Psalmistam dicitur: Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion (Psal. LXXIII, 8) . Profectus itaque conversationis est crescere meritis, placere Deo et hominibus consummatae perfectionis. Et quia ad opera conversatio pertinet, meritumque provenit ex charitate, illi auditores proficiunt, et non crescunt, qui bona", + "candidate_score": 0.659134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_11_13", + "bdc_text": "Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1656", + "psc_text": "sunt lupi rapaces (Matth. VII, 15) . Hucusque ergo 349 regem Saul strenue regni curam gerentem, libenter attendimus, contemptorem jam Dominicae jussionis, in quo vitari et abjici debeat subtiliter videamus. Nam sequitur: (Vers. 8, 9.) Apprehendit Agag regem Amalech vivum, omne autem vulgus interfecit in ore gladii. Et pepercit Saul et populus Agag, et optimis gregibus ovium, et armentorum; et vestibus, et arietibus, et universis, quae pulchra erant, nec voluerunt disperdere ea. Quidquid vero vile fuit et reprobum, hoc demoliti sunt. 2. Verbum Domini fuit: Nunc vade, et percute Amalech, et demolire universa ejus. Non parcas ei, et non concupisces ex eis aliquid. Aperte ergo transgressor per inobedientiam exstitit, quia implere praeceptum Domini per superbiam recusavit. Dominus quidem prophetae praecepit, dicens: Ne parcas ei, et non concupisces ex rebus ipsius aliquid. Hic vero et pepercisse, et omnia electa ejus concupisse ostenditur: ut, dum transgressionis modus ostenditur, quam sit detestabilis inobedientiae", + "candidate_score": 0.658199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_306", + "psc_text": "videndum quod dicitur: Ante faciem Heli Samuel Domino ministravit, quia praedicatorum sanctae Ecclesiae ministerium gentilis populi conversionem, amorem et reverentiam circa Redemptoris obsequium, veterum ordo doctorum longe ante videndo cognovit, et prophetando praedicavit. Hunc namque pronum in Domini ministerio noverat, qui dicebat: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei (Psal. LXXI, 11) . Hinc Aggaeus loquitur, dicens: Veniet desideratus cunctis gentibus, et replebitur gloria domus Domini (Aggaei II, 8). Hinc Isaias dicit: Erit radix Jesse, qui exsurget regere gentes; in ipsum gentes sperabunt (Isa. XI, 10; Rom. XV, 12) . Hinc Psalmista ait: Laudate, omnes gentes, Dominum et collaudate eum, omnes populi (Psal. CXVI, 1) . Hinc patriarcha Jacob ait: Ipse erit exspectatio gentium (Gen. LIX, 10) . Ante faciem ergo Heli minister Domini Samuel puer fuit, quia quod dignum Deo postmodum gentilis populus habuit, doctorum ordo veterum per prophetiae spiritum praevidit. Et statim de projectis subditur: (Vers.", + "candidate_score": 0.657402, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_46_48", + "bdc_text": "gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen . dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1223", + "psc_text": "Israel ad dexteram et sinistram pugnare, et quocunque se vertebat, superare perhibetur. Culpa ergo quae feriri digna severitate non potest, dissimulanda, non exponenda est, quia audacius a subjectis delinquitur, si praelatorum infirmitas agnoscatur. Haec in quarto hujus operis libro disputata sufficiant, ut per loquendi principium ad exponenda, quae restant, studium renovemus. LIBER QUINTUS. CAPUT PRIMUM. 1. Cum sacrae hujus historiae profunditatem asserere in istius operis praefatione voluissem, in eo potissimum videri posse asserui, quod scripta fuerit a prophetis. Ipsi quidem mystica dicere, non solum verbis, sed etiam rebus consueverant; plana proferre, sed alta signare. Quia enim per eos Spiritus sanctus loquebatur, et planum erat, quod ipsi, velut homines dicebant, sed profundum et mysticum; quia locutionem hominibus summus et incircumscriptus Spiritus suggerebat. Quia ergo prophetam Samuelem loquentem exponimus, tanto majori studio indigemus, quanto ipse in Spiritus sancti gratia sublimiter assumptus, exteriora dixit, sed interiora vidit. Carnalia plerumque asseruit, sed intima et", + "candidate_score": 0.656834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1862", + "psc_text": "resurrectionem visionem dicere, quoniam quidem bene vidit, sed antequam spiritum haberet, non intellexit. 31. Quid est ergo quod ad Samuelem Dominus ait: Surge, et unge eum? Quid est, quod surgere jubetur, ut ungat, nisi quia multum oportet eum erigi ad superna, qui sublimitatem Domini gestit praedicare? Sed quantum erectus erat Petrus, qui ad tanta videnda sustollebatur? Sed si ille adhuc altiorem statum perfectionis exspectat, quis tantae praedicationis officium subire non metuat? Si prophetam Dominus surgere admonet, praedicare Dominum audet, qui per lapsum pravitatis jacet? Hinc est enim, quod unicuique praedicatori per Isaiam praecipitur: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion (Isai. XL, 9) . Mons excelsus, perfectio doctrinae, et operis est. Surgat ergo, qui ungere regem praecipitur, in sublimia se extendat. Surgat in alto opere, surgat in alta contemplatione, surgat in sapientia verbi, surgat in virtute charitatis. Ille quidem, qui praedicando ungitur, tantus est, ut vix ad eum a", + "candidate_score": 0.65621, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_344", + "psc_text": "Caeci ergo sunt non modo videndo promissa, sed non credendo exhibita. Cur vocem Scripturae monentis non audiunt, nisi quia eos Dominus occidere vult? Nec mirum tamen, si ejus judicio pereunt, cujus Unigenitum occidere. Intimae enim aequitatis districtione cum Judaeorum populo agitur, ut monita vitae quotidie, Scripturis loquentibus, audiant, et ipsi Scripturis monentibus nequaquam credant. Sed, repulsa Judaeorum perfidia, quibus successibus sanctorum praedicatorum ordo potiatur in gentibus exponit, dicens: (Vers. 26.) Puer autem Samuel proficiebat atque crescebat, et placebat tam Deo quam hominibus. 21. Proficiebat quidem lucro praedicationis, crescebat numero ministrorum. Nam de profectu ejus Apostolus gloriatur, dicens: A Jerusalem usque Illyricum replevi Evangelium Christi (Rom. XV, 19) . Crescendi quoque modum Lucas meminit, dicens: Crescente numero discipulorum, factum est murmur Graecorum adversus Hebraeos, eo quod despicerentur in ministerio viduae eorum (Act. VI. 1) . Et paulo post: Elegerunt, inquit, Stephanum plenum fide et Spiritu sancto, et Procorum, et reliquos (Ibid.,", + "candidate_score": 0.6559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_394", + "psc_text": "quo salietur (Matth. V, 13) ? Dicat ergo: Quis orabit pro eo? Quasi dicat, quis ei intercessor remanet, cum ille se transgrediendo praecipitat, qui ad intercedendum pro aliis ordinatus est? Quo profecto culpae magnitudo monstratur, quia plerique eorum a Domino in impoenitentis cordis caliginem projiciuntur, et nulla hominis adhortatione resipiscunt. Quare apte subjunctum est: (Vers. 25.) Non audierunt vocem patris sui, quia voluit eos Dominus occidere. 85 8. Puer autem Samuel et proficere et crescere memoratur, et tam Deo quam hominibus placere, ut electi auditoris studium designetur, qui rectae vitae itinere suos conatus ad supernam patriam dirigit, dum ad majora convalescit. Unde et per Psalmistam dicitur: Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion (Psal. LXXIII, 8) . Profectus itaque conversationis est crescere meritis, placere Deo et hominibus consummatae perfectionis. Et quia ad opera conversatio pertinet, meritumque provenit ex charitate, illi auditores proficiunt, et non crescunt, qui bona", + "candidate_score": 0.655478, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_507", + "psc_text": "de minanti sibi Deo dicere: Dominus est, quod bonum est in oculis suis faciat, nisi de ordinatissima Dei misericordia inordinate confidere? De omnipotentis etenim Dei misericordia ordinate confidit qui hoc quod peccando delinquit poenitendo corrigit, flendo tergit. Peccare ergo, et de Dei Creatoris clementia praesumere, pelago justitiae ejus exponi est. Sic nimirum peccata perpetrata non tergere poenitendo, et de Dei misericordia praesumere, in judicium districtionis ejus offendere est. Dum ergo Heli vita in reproborum praedicatorum forma describitur, non solum culpa lapsus ostenditur, sed etiam culpae in praecipitatione securitas. Nam qui timore poenitentiae divinae indignationis magnitudinem placare potuit, dum neglexit quod audivit, incurrit quod meruit. 27. Omnipotens enim Deus, etsi aequitate justus est, abundantior tamen creditur miseratione pius. Unde et per Prophetam dicitur: Miserationes ejus super omnia opera ejus (Psal. CXLIV, 9) . Hinc est id quod per Jonam prophetam Ninivitis minas subversionis protulit, et tamen poenam evertendae civitatis poenitentibus indulsit", + "candidate_score": 0.654882, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_561", + "psc_text": "Ad Samuelem itaque venit, et stetit, quia praedicatores sanctae Ecclesiae semel assumpsit, a quibus per custodiam suae gratiae ulterius non recedit. Nam ad Samuelem venerat, cum novos praeferens orbi praedicatores, dicebat: Ite in orbem universum, et praedicate Evangelium omni creaturae; qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit; qui vero non crediderit, condemnabitur (Marc. XVI, 15, seq.) . Sed si stare debeat qui venit Dominus, dicat: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII, 20) . Venerat ergo Dominus, non ut recederet, sed ut staret, quia novos fidei ministros elegit, quos usque in mundi finem per sanctarum virtutum sibi patrimonium succedentes protegit. Sed qui venit per gratiam visitans, qui stat per electionis suae immutabilitatem perseverans, quid adjungat audiamus. (Vers. 10.) Et vocavit, sicut vocaverat secundo, Samuel, Samuel. 19. Secundo quippe vocavit, quia ei in ministerio praedicationis officium duplex praebuit, ut videlice Synagogae superbiam repellendo contereret, et humilitatem", + "candidate_score": 0.653886, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_525", + "psc_text": "repetere exponendo distulimus. Ut ergo ea quae omisisse cernimur suppleamus, quaeritur: Quid est quod dum Samuel ministrare Domino coram Heli memoratur, pretiosus sermo Domini esse describitur? Sed, sicut superius est dictum, per Samuelem praedicatores sanctae Ecclesiae, per Heli etiam electi patres testamenti veteris designantur. Puer ergo Samuel ministrabat Domino coram Heli, cum novus doctorum ordo Redemptoris fidem praedicabat. De quo nimirum ministerio Paulus loquitur, dicens: Quandiu sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo (Rom. XI, 13) . Hinc iterum dicit: Hebraei sunt, et ego: Israelitae sunt, et ego: ministri Christi sunt, et ego (II Cor. XI, 22) . 112 Ministrare ergo Domino, in laborem praedicationis pergere est. Quod profecto ministerium Samuel coram Heli Domino impendisse dicitur, quia quidquid de religione novae fidei, novus praedicatorum ordo asseruit, hoc Patrum veterum auctoritate roboravit. Domino quippe ministrabat Samuel, quando novus praedicator asserebat, dicens: Dico enim Christum Jesum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, gentes", + "candidate_score": 0.65361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1139", + "psc_text": "se habere prophetae perhibentur, ut electorum praedicatorum forma videatur. Reprobi namque post se, quae praedicant, habent: quia dicunt et non faciunt, negligunt bona agere, quae cognoscunt. Unde et adhuc regi Saul, jam Domini mandata contemnenti, dicitur: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Hinc per prophetam de Judaeis Dominus queritur, dicens: Projecerunt me post corpus suum (III Reg. XIV, 9) . Sancti ergo doctores, quia iter supernae conversationis, quod praedicant, continuo incessu boni operis servant, in eorum typo dicitur, quia prophetae psalterium, tympanum, tibiam, et citharam ante se descendentes habuerunt. Possunt enim haec instrumenta ad praedicationem redemptoris referri. Et quia non valde superius, collem Domini ipsum esse Redemptorem diximus, organorum convenientiam intueamur. Qui regni aeterni eum regem nominat, nobis profecto psalterium sonat. Et qui disciplinam mortificationis nostrae in eo asserit, velut tympanum ferit. Tibiam sonat, qui mortuum Redemptorem pro salute mundi denuntiat.", + "candidate_score": 0.652921, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1193", + "psc_text": "universis malis et tribulationibus vestris, et dixistis: Nequaquam, sed rex erit super nos. 32. Attente quidem ostendit eis et bona quae eis impendit Dominus et mala quae Domino fecerunt ipsi ut tanto gravius se deliquisse cognoscerent, quanto illum peccando offendere ausi sunt, a quo tanta bona perceperant. Quid vero sit abjicere Dominum, et qualiter secundum litteram et secundum spiritualem sensum intelligi debeat, superius late expositum est (Supra in exposit. vers. 7, cap. VIII), ubi ad Samuelem Dominus ait: Non te abjecerunt, sed me, juxta omnia opera sua, quae fecerunt a die, qua eduxi eos de terra Aegypti. Sed quia sancti praedicatores eos quos arguendo compungunt, docendo instruunt, subintulit, dicens: (Vers. 19.) Nunc ergo state coram Domino per tribus et familias vestras. 33. Coram Domino quidem stare praecipimur, quando majorum praecepto corda nostra ad scienda ejus mandata praeparamus. Vel coram Domino stant electi, quando a summis viris in spiritualibus virtutibus considerantur:", + "candidate_score": 0.652002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_42_44", + "bdc_text": "Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_580", + "psc_text": "credit quod sanctorum praedicatorum ordo vera de futuris dicit. Prophetae namque officium est, et futura praedicere, et occulta revelare. Praedicatores autem sanctae Ecclesiae dum latentia quaeque vitia in mente deprehendunt, dum spiritalium virtutum secreta aperiunt, dum sanctarum Scripturarum latentes intellectus ad communem notitiam proferunt, dum futura coelestis patriae gaudia electis fidelibus repromittunt, prophetae ministerio utuntur. Ab universo igitur Israele propheta Domini fidelis Samuel esse cognoscitur, quia omnipotentem Dominum fide videre non potest, qui sanctae Ecclesiae doctoribus fidem non adhibet. Et quia eadem divinae cognitionis gloria in sancta Ecclesia remansit, quae se doctoribus primis aperuit, subditur: (Vers. 21.) Et addidit Dominus ut appareret in Silo. 29. Silo quippe missus interpretatur. Et quia usque in mundi finem in praedicationis ministerium mittit, in Silo Dominus apparet, quia se eis clarius ostendit per quos lucis suae gloriam aliis aperit. Bene autem dicitur Addidit ut appareret, quia incessanter eliguntur quibus claritas divinae lucis infunditur. Unde", + "candidate_score": 0.65049, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1193", + "psc_text": "universis malis et tribulationibus vestris, et dixistis: Nequaquam, sed rex erit super nos. 32. Attente quidem ostendit eis et bona quae eis impendit Dominus et mala quae Domino fecerunt ipsi ut tanto gravius se deliquisse cognoscerent, quanto illum peccando offendere ausi sunt, a quo tanta bona perceperant. Quid vero sit abjicere Dominum, et qualiter secundum litteram et secundum spiritualem sensum intelligi debeat, superius late expositum est (Supra in exposit. vers. 7, cap. VIII), ubi ad Samuelem Dominus ait: Non te abjecerunt, sed me, juxta omnia opera sua, quae fecerunt a die, qua eduxi eos de terra Aegypti. Sed quia sancti praedicatores eos quos arguendo compungunt, docendo instruunt, subintulit, dicens: (Vers. 19.) Nunc ergo state coram Domino per tribus et familias vestras. 33. Coram Domino quidem stare praecipimur, quando majorum praecepto corda nostra ad scienda ejus mandata praeparamus. Vel coram Domino stant electi, quando a summis viris in spiritualibus virtutibus considerantur:", + "candidate_score": 0.65023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_42_44", + "bdc_text": "Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1193", + "psc_text": "universis malis et tribulationibus vestris, et dixistis: Nequaquam, sed rex erit super nos. 32. Attente quidem ostendit eis et bona quae eis impendit Dominus et mala quae Domino fecerunt ipsi ut tanto gravius se deliquisse cognoscerent, quanto illum peccando offendere ausi sunt, a quo tanta bona perceperant. Quid vero sit abjicere Dominum, et qualiter secundum litteram et secundum spiritualem sensum intelligi debeat, superius late expositum est (Supra in exposit. vers. 7, cap. VIII), ubi ad Samuelem Dominus ait: Non te abjecerunt, sed me, juxta omnia opera sua, quae fecerunt a die, qua eduxi eos de terra Aegypti. Sed quia sancti praedicatores eos quos arguendo compungunt, docendo instruunt, subintulit, dicens: (Vers. 19.) Nunc ergo state coram Domino per tribus et familias vestras. 33. Coram Domino quidem stare praecipimur, quando majorum praecepto corda nostra ad scienda ejus mandata praeparamus. Vel coram Domino stant electi, quando a summis viris in spiritualibus virtutibus considerantur:", + "candidate_score": 0.649142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_45_47", + "bdc_text": "Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen . dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1287", + "psc_text": "Nunc state, et judicio contendam adversus vos de omnibus misericordiis Domini. Stare quidem auditoribus, est intentionem mentis ad verbum praedicatoris erigere. Merito ergo stare praecipiuntur: quia doctor nihil exhortando proficit, si auditor mentem ad ea, quae loquitur, non intendit. Easdem misericordias enumerans, ait: 272 (Vers. 8-11.) Quomodo ingressus est Jacob in Aegyptum, et exclamaverunt patres nostri ad Dominum, et misit Dominus Moysen et Aaron: et eduxit patres nostros ex Aegypto, et collocavit eos in loco hoc. Et quia obliti sunt Domini Dei sui, tradidit eos in manu Sisarae magistri militiae Assur, et in manus Philisthinorum, et regis Moab: et pugnaverunt adversus vos. Postea clamavere ad Dominum, et dixere: Peccavimus, quia dereliquimus Dominum, et servivimus Baalim, et Astaroth: nunc ergo erue nos de manu Philisthinorum, et serviemus tibi. Et dimisit Dominus Jerobaal, et Barach, et Jepte, et Samuel; et eruit vos de manu inimicorum vestrorum per circuitum, et habitastis confidenter. 5.", + "candidate_score": 0.648434, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_42_44", + "bdc_text": "Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1861", + "psc_text": "cum vocem audit insonantem tanti verba praeconii? Sed parvulus erat, adhuc videbat, quod videre non sufficiebat. Videbat, et quia videndo cadebat, significat, quod ad id non poterat attingere, quod merebatur videre. Nemo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto (I Cor. XII, 3) . Quia ergo Petrus nondum illam plenitudinem spiritus acceperat, praedicare Jesum quasi parvulus non valebat. ergo surgere jubetur prius, et visionem nemini dicere, donec a mortuis resurrexisset. Post resurrectionem quippe accepturus erat Spiritum sanctum. Unde scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat 392 glorificatus (Joan. VII, 39) . Nondum debebat ergo Petrus ante resurrectionem visionem dicere, quoniam quidem bene vidit, sed antequam spiritum haberet, non intellexit. 31. Quid est ergo quod ad Samuelem Dominus ait: Surge, et unge eum? Quid est, quod surgere jubetur, ut ungat, nisi quia multum oportet eum erigi ad superna, qui sublimitatem Domini gestit praedicare? Sed quantum erectus erat", + "candidate_score": 0.647142, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_504", + "psc_text": "dicta sunt tibi. Indicavit ergo ei Samuel universos sermones, et non abscondit ab eo. 24. Qui enim tanta imprecationis instantia ad loquendum 108 coactus asseritur, magna districtione silentii obligatus fuisse declaratur. Et quia non tam pro custodia puritatis quam obstinatione proterviae quidam tacere subjecti solent, Samuel electi subditi formam ostendit, qui reverenter tacuit, sed tacere loqui jussus expavit. Itaque gemina luce conversationis enituit, dum qui filialis timoris virtute siluit, loquendi utilitatem loquendo conquisivit. Sequitur: (Vers. 18.) Et ille respondit: Dominus est, quod bonum est in oculis suis faciat. 25. Qui simplicius quam debet istam Heli responsionem considerat, tam recte hunc respondisse quam humiliter putat. Nam sicut auditur exterius, quid humilius respondisse potuit, qui reprobationem suam audivit, et minanti Deo, imo reprobationis suae sententiam promulganti, quidquid de se facere vellet obtulit? Sed profecto ista responsionis humilitas si subtiliter inspiciatur, vera humilitas non est. Vera namque esse cognoscitur quae bonum obedientiae in", + "candidate_score": 0.647126, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_542", + "psc_text": "Sed Patres nostri, qui per sacrum eloquium novis praedicatoribus loquuntur, non eos vocant, sed qualis sit interna eorum revelatio indicant. Vocare etenim Dei electorum suorum mentes aspiratione suae gratiae excitare est. Antiqui vero Patres per Scripturam quidem sacram loquuntur, sed tamen aspiratione divinae gratiae corda audientium excitare non possunt. Consulta ergo sacra eloquia, dum se donum spiritualis gratiae dare non posse indicant, auctoritate Samuelis sese Heli velut quibusdam locutionibus excusant. Sed hoc nimirum, quod dare non possunt, insinuare qualiter acquiri debeat possunt. Unde et Heli voce ad Samuelem dicitur: Revertere, et dormi. 11. Quid est quod vocatum puerum redire Heli ad somnum praecipit, nisi quia praedicatoribus ostendit ut ad percipiendum donum internae gratiae se per mentis quietem parent? Et notandum quia dicitur: Revertere. Samuel namque revertitur cum electus praedicator a meditatione sacri eloquii ad secretum redit internae contemplationis. Reversus ergo dormivit, quia in internae contemplationis intentione requievit. Quo in loco", + "candidate_score": 0.64644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_42_44", + "bdc_text": "Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1862", + "psc_text": "resurrectionem visionem dicere, quoniam quidem bene vidit, sed antequam spiritum haberet, non intellexit. 31. Quid est ergo quod ad Samuelem Dominus ait: Surge, et unge eum? Quid est, quod surgere jubetur, ut ungat, nisi quia multum oportet eum erigi ad superna, qui sublimitatem Domini gestit praedicare? Sed quantum erectus erat Petrus, qui ad tanta videnda sustollebatur? Sed si ille adhuc altiorem statum perfectionis exspectat, quis tantae praedicationis officium subire non metuat? Si prophetam Dominus surgere admonet, praedicare Dominum audet, qui per lapsum pravitatis jacet? Hinc est enim, quod unicuique praedicatori per Isaiam praecipitur: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion (Isai. XL, 9) . Mons excelsus, perfectio doctrinae, et operis est. Surgat ergo, qui ungere regem praecipitur, in sublimia se extendat. Surgat in alto opere, surgat in alta contemplatione, surgat in sapientia verbi, surgat in virtute charitatis. Ille quidem, qui praedicando ungitur, tantus est, ut vix ad eum a", + "candidate_score": 0.646439, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_31_33", + "bdc_text": "chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. . Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1446", + "psc_text": "Sequitur: (Vers. 8-10.) Et ait Jonathas, ecce nos transibimus ad viros istos, cumque apparuerimus eis, si taliter locuti fuerint ad nos: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro, nec ascendamus ad eos. Si autem dixerint: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris. 13. Certa et indubitata sanctae Ecclesiae sententia est, quia electi praedicatores non solum quid, quantum et quando loquantur considerare debent, sed quibus etiam loquantur. Unde et Dominus a quorumdam notitia verbum recondens, discipulos prohibet, dicens: Nolite ponere margaritas ante porcos (Matth. VII, 6) . Hinc item Scriptura inutiliter effundi verbum vetat, et dicit: Ubi non est auditus, non effundas sermonem (Eccli. XXXII, 6) . Quid ergo, quod Jonathas dicit: Si dixerint: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro: Si vero: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris, nisi quia electus praedicator attente debet colligere, quibus verbum", + "candidate_score": 0.646411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_42_44", + "bdc_text": "Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_526", + "psc_text": "Domino, in laborem praedicationis pergere est. Quod profecto ministerium Samuel coram Heli Domino impendisse dicitur, quia quidquid de religione novae fidei, novus praedicatorum ordo asseruit, hoc Patrum veterum auctoritate roboravit. Domino quippe ministrabat Samuel, quando novus praedicator asserebat, dicens: Dico enim Christum Jesum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, gentes autem super misericordia honorare Deum (Rom. XV, 8) . Qui profecto ut ministerium, quod Domino exhibebat, coram Heli quoque impenderet, adjunxit, dicens: Sicut scriptum est: Laudate, omnes gentes, Dominum, et collaudate eum, omnes populi (Psal. CXVI, 1) . Et ut se arctius coram Heli in ministerio Domini cohiberet, adjunxit: Isaias enim dicit: Erit radix Jesse, qui exsurget regere gentes, in eum gentes sperabunt (Rom. XV, 12; ex Isa. XI, 10) . Puer Samuel Domino ministrabat, cum dominicae Resurrectionis gloriam 113 Petrus assereret, dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo in vobis signis et prodigiis, traditum per manus impiorum interemistis; hunc", + "candidate_score": 0.646393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1475", + "psc_text": "idonea mora consilii, sed celeritas subventionis. Ambigua quidem, et obscura melius consulendo peragimus, sed aperta et cognita subveniendo et festinando sublevamus. Unde et subditur: (Vers. 19, 20.) Cumque loqueretur Saul ad sacerdotem, tumultus magnus exortus est in castris Philistiim, crescebatque paulatim, et clarius resonabat. Et ait Saul ad sacerdotem: Contrahe manum tuam. Conclamavit Saul, et omnis populus qui cum eo erat, et venerunt usque ad locum certaminis. 26. Quid enim aliud signat quod prius Saul applicare arcam petiit, deinde sacerdotem contrahere manum jussit, nisi quia et obscura debemus consulendo disponere, et quae clarius innotescunt, cum festinatione complere? Sed praedicatori tumultum crescentem paulatim audire, est conversorum peccatorum devotionem cognoscere. Quod paulatim crescere dicitur, quia dum mentem nostram ad bona opera spiritus dirigit, hanc ad meliora per quotidianos profectus leniter ducit. Quid vero est, quod Saul et omnis qui cum eo est populus clamat, nisi, quia se praeliatoribus sociant? Sed et usque", + "candidate_score": 0.645846, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_33_35", + "bdc_text": "das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 )", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1446", + "psc_text": "Sequitur: (Vers. 8-10.) Et ait Jonathas, ecce nos transibimus ad viros istos, cumque apparuerimus eis, si taliter locuti fuerint ad nos: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro, nec ascendamus ad eos. Si autem dixerint: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris. 13. Certa et indubitata sanctae Ecclesiae sententia est, quia electi praedicatores non solum quid, quantum et quando loquantur considerare debent, sed quibus etiam loquantur. Unde et Dominus a quorumdam notitia verbum recondens, discipulos prohibet, dicens: Nolite ponere margaritas ante porcos (Matth. VII, 6) . Hinc item Scriptura inutiliter effundi verbum vetat, et dicit: Ubi non est auditus, non effundas sermonem (Eccli. XXXII, 6) . Quid ergo, quod Jonathas dicit: Si dixerint: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro: Si vero: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris, nisi quia electus praedicator attente debet colligere, quibus verbum", + "candidate_score": 0.645341, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1191", + "psc_text": "Samuel populum ad Dominum in Masphath. 31. Masphath, ut dixi, speculatio interpretatur. In ordinatione autem regis populus in Masphath vocatur, quia qui ad ordinandum sanctae Ecclesiae pastorem conveniunt, ejus spiritualia, non carnalia attendere docentur. Speculari quidem est per formam sacrae Scripturae ordinandum praedicatorem cognoscere. Nam electorum speculum sacra Scriptura est. Quasi enim per speculum noscitur pastor, 252 quando moribus talis ostenditur, qualis in sacro eloquio praedicatur. Bene igitur Samuel populum in Masphath convocat, ut electio boni antistitis non sit humano judicio, sed divino: cum non talis eligitur, qualis hominum arbitrio decerni potest, sed qualis in sacro eloquio declaratur. Quod quia divini muneris est, oportet ut populus qui a Deo tam magna exspectare cognoscitur a reatu suo per poenitentiae satisfactionem purgetur. Ipsa autem cognitio peccati est praeparatio divini muneris, quia saepe cum nos divino munere indignos credimus, id per humilitatem promeremur. Unde et Samuel eos qui ad excipiendum regem convenerant prius", + "candidate_score": 0.645172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_816", + "psc_text": "designari: per Galgal, quae interpretatur rota, Scriptura sacra. Quidquid vero in subditorum profectu doctor exhibet, aut de exemplo electorum accipit, aut magisterio sacri eloquii, aut revelatione internae ac secretae contemplationis. 30. Samuel itaque Bethel circuit, cum praedicator Ecclesiae auctoritatem disponendorum operum, de exemplis majorum quaerit. Galgal, id est, rotam circuit, quando doctrinae suae auctoritatem de magisterio sanctae Scripturae comprehendit. Masphath quoque circuit, cum per secretae contemplationis meditationem, revelationem meretur suscipere veritatis. Ibi enim judicat Israelem: quia quidquid subditis proponit ad normam rectitudinis, aut de exemplis electorum accipit, aut doctrina sacri eloquii, aut ex revelatione internae contemplationis. Quibus profecto verbis ostenditur, non tantum, quae doctor perfectus agat, sed etiam quia perfectus non sit, si agere haec non possit. Nam si solum bonorum exempla noverit, aut si sacrae Scripturae etiam quis eruditus sit, et contemplationis revelatione caruerit, in ordine praedicationis vir perfectus non erit. Contemplatio enim virtus est, per quam non solum", + "candidate_score": 0.644425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_876", + "psc_text": "21.) Et locutus est ea in auribus Domini. In eorum auribus loquimur, apud quos magnae familiaritatis gratiam habemus. Sancti autem viri, quia omnipotenti Deo in magni amoris vinculo conjuncti sunt, ei in auribus loquuntur: quia divinae propitiationis ejus auditum tanto fiducialius exposcunt, quanto apud ejus misericordiam, impetrandi locum sublimius acceperunt. Peccata vero populi loquuntur pro humilitate confessionis, sed in auribus loquuntur Domini: quia cum magno affectu precis januam pulsant Dominicae propitiationis. Sed fortasse in auribus Domini loqui dicitur: quia dum sancti viri pro peccatoribus obsecrant, preces quas pro eis Deo offerunt, hominibus non revelant. Unde et in Evangelio Dominus prohibet discipulos, dicens: Cum oratis, nolite fieri sicut hypocritae tristes, qui amant in synagogis, et in angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus (Matth. VI, 5) . Verba ergo, sive opera populi loquuntur, cum delicta locutionis et operis orationibus delenda Domino exponunt. Ea vero in auribus Domini loquuntur, ut dum", + "candidate_score": 0.644247, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_81_83", + "bdc_text": "]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) . von stund ansofort .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_515", + "psc_text": "A Dan usque Bersabee fidelis Samuel propheta Domini recognoscitur, quando electi praedicatoris vita simplicibus ad salutis exemplum proponitur, et sapientibus per doctrinam ejus sanctae Scripturae arcana revelantur. Quia vero Bersabee puteus septimus interpretatur, possunt per Bersabee non solum sapientes, sed etiam justi designari. Puteus enim septimus quid est, nisi gratia Spiritus septiformis? Per Dan peccatorum vita ostenditur, quia per veterem prophetam dicitur: Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita, mordens ungulam equi, ut cadat ascensor ejus retro (Gen. XLIX, 17) . A Dan itaque usque Bersabee Samuel Domini propheta cognoscitur, dum electi praedicatoris vita, atque doctrina, peccatoribus est venerabilis, et justis, ut in eo videlicet et lapsi bonum videant, in quo se poenitendo corrigant, et boni mirentur vitae celsitudinem, ad quam quotidie proficiendo convalescant. Sequitur: (Vers. 21.) Et addidit Dominus ut appareret in Silo. 31. Superius de tempore reprobi pastoris dicitur: In diebus illis non erat visio manifesta. Cum", + "candidate_score": 0.644119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_395", + "psc_text": "convalescit. Unde et per Psalmistam dicitur: Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion (Psal. LXXIII, 8) . Profectus itaque conversationis est crescere meritis, placere Deo et hominibus consummatae perfectionis. Et quia ad opera conversatio pertinet, meritumque provenit ex charitate, illi auditores proficiunt, et non crescunt, qui bona opera pro studio vanitatis exhibent, et charitatem non habent. Proficimus ergo, et crescimus, si cum sublimiori conversatione per opera meliora sustollimur, ex eadem sublimitate operis ad sola intendimus gaudia aeternitatis. Placere autem tam Deo quam hominibus magnae virtutis est, quia plerumque de bono opere nostro proximos nostros offendimus, si eadem bona opera non cum magna cautela faciamus. Tam Deo igitur quam hominibus placet, qui in bono opere quod omnipotentis Dei obsequiis impendit cautus est; qui sic Deo placere curat, ut de Dei ministerio aliquem non offendat. 9. Et quia de Samuele adhuc puero et sub aliena instructione posito dicitur, communiter", + "candidate_score": 0.643737, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_779", + "psc_text": "igitur illa jejunant, qui idcirco carnem poenitendo atterunt: quia in luce spei pervenire ad indulgentiam se indubitanter credunt. Quae tamen afflictio poenitentiae ad delenda peccata tunc demum idonea est, cum sacerdotis fuerit judicio imperata, cum ab eo confitentium actibus discussis, pro modo criminis, onus eis decernitur afflictionis Bene itaque sequitur: (Vers. 6.) Dixeruntque: Tibi peccavimus, Domine. Judicavitque Samuel filios Israel in Masphath. 14. In Masphath quippe sacerdos judicat, cum non humanum arbitrium sequitur, sed divinum; cum in omni quod disponendum est se in alta contemplatione sublevat, et hoc in subditorum judicio disponit: quod aequum esse in superna visione cognoscit. Hinc namque est, quod in omni fere negotio Moyses in tabernaculo foederis Dominum consulit (Exod. XXXIII, 8): quia nimirum praedicator sanctae Ecclesiae in intima debet veritatis contemplatione conspicere, ut subditorum vitam foris irreprehensibiliter valeat ordinare. Tunc enim et tenere peccata, et dimittere verius potest, cum in arcano speculationis, Domino loquente, audit", + "candidate_score": 0.643298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_32_34", + "bdc_text": "Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_876", + "psc_text": "21.) Et locutus est ea in auribus Domini. In eorum auribus loquimur, apud quos magnae familiaritatis gratiam habemus. Sancti autem viri, quia omnipotenti Deo in magni amoris vinculo conjuncti sunt, ei in auribus loquuntur: quia divinae propitiationis ejus auditum tanto fiducialius exposcunt, quanto apud ejus misericordiam, impetrandi locum sublimius acceperunt. Peccata vero populi loquuntur pro humilitate confessionis, sed in auribus loquuntur Domini: quia cum magno affectu precis januam pulsant Dominicae propitiationis. Sed fortasse in auribus Domini loqui dicitur: quia dum sancti viri pro peccatoribus obsecrant, preces quas pro eis Deo offerunt, hominibus non revelant. Unde et in Evangelio Dominus prohibet discipulos, dicens: Cum oratis, nolite fieri sicut hypocritae tristes, qui amant in synagogis, et in angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus (Matth. VI, 5) . Verba ergo, sive opera populi loquuntur, cum delicta locutionis et operis orationibus delenda Domino exponunt. Ea vero in auribus Domini loquuntur, ut dum", + "candidate_score": 0.639759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_63", + "bdc_text": "gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_346", + "psc_text": "placet doctor cum se subditis venerabilem et bonis moribus ornatum praebet: Deo autem placet cum de bona conversatione inaniter gloriari refugit, et solius Dei laudem promereri concupiscit. Dicit ergo: Placebat tam Deo quam hominibus, quia nonnulli praedicatores praetextum sanctitatis praeferunt, quam non habent. Hi ergo, quia etsi hominibus placent, Deo displicent, in typo novi et electi praedicatoris de Samuele nunc dicitur: Placebat tam Deo quam hominibus. Venerabiles quidem se exhibent subditis, et Deo offerunt puritatem intentionis. Hominibus quidem placere studuerat, qui dicebat: Christi bonus odor sumus in omni loco (II Cor. II, 15) , Et item: Omnia omnibus factus sum, ut 75 omnes facerem salvos (I Cor. IX, 22) . Hominibus etiam placere auditores suos docebat, dicens: Sine offensione estote Judaeis et gentibus, sicut et ego omnibus per omnia placeo, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis (I Cor. X, 32, 33) . Sed qui se hominibus placuisse", + "candidate_score": 0.638432, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_34_36", + "bdc_text": "Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1446", + "psc_text": "Sequitur: (Vers. 8-10.) Et ait Jonathas, ecce nos transibimus ad viros istos, cumque apparuerimus eis, si taliter locuti fuerint ad nos: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro, nec ascendamus ad eos. Si autem dixerint: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris. 13. Certa et indubitata sanctae Ecclesiae sententia est, quia electi praedicatores non solum quid, quantum et quando loquantur considerare debent, sed quibus etiam loquantur. Unde et Dominus a quorumdam notitia verbum recondens, discipulos prohibet, dicens: Nolite ponere margaritas ante porcos (Matth. VII, 6) . Hinc item Scriptura inutiliter effundi verbum vetat, et dicit: Ubi non est auditus, non effundas sermonem (Eccli. XXXII, 6) . Quid ergo, quod Jonathas dicit: Si dixerint: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro: Si vero: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris, nisi quia electus praedicator attente debet colligere, quibus verbum", + "candidate_score": 0.638132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_32_34", + "bdc_text": "Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1446", + "psc_text": "Sequitur: (Vers. 8-10.) Et ait Jonathas, ecce nos transibimus ad viros istos, cumque apparuerimus eis, si taliter locuti fuerint ad nos: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro, nec ascendamus ad eos. Si autem dixerint: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris. 13. Certa et indubitata sanctae Ecclesiae sententia est, quia electi praedicatores non solum quid, quantum et quando loquantur considerare debent, sed quibus etiam loquantur. Unde et Dominus a quorumdam notitia verbum recondens, discipulos prohibet, dicens: Nolite ponere margaritas ante porcos (Matth. VII, 6) . Hinc item Scriptura inutiliter effundi verbum vetat, et dicit: Ubi non est auditus, non effundas sermonem (Eccli. XXXII, 6) . Quid ergo, quod Jonathas dicit: Si dixerint: Manete donec veniamus ad vos, stemus in loco nostro: Si vero: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris, nisi quia electus praedicator attente debet colligere, quibus verbum", + "candidate_score": 0.637855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_34_36", + "bdc_text": "Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1670", + "psc_text": "misit Dominus ungere te in regem. Quasi dicat: Per illum tibi Dominus regale ministerium praecipit, per quem te in dignitatem regiam 352 sublimavit. Tanto igitur humilius obedire debuit, quanto hunc esse a Deo missum apertius agnovit. Sed dum missum prophetam sprevit, mittentem pariter Dominum contempsit. Unde subdit: (Vers. 10, 11.) Factum est verbum Domini ad Samuelem, dicens: Poenitet me, quod constituerim regem Saul; quia dereliquit me, et verba mea opere non implevit. 7. Ille prophetae verba se non audire credidit, sed Dominus se derelictum conqueritur, dum verba sua opere non impleta ostendit. Nunc Ecclesiae Dominus loquitur, dicens: Qui vos audit, me audit: et qui vos spernit, me spernit (Luc. X, 16) . Qui ergo per inobedientiam a praedicatorum verbo discedunt, Dominum derelinquunt: quia ab illis recedunt, per quorum ministerium divinae voluntati praesentes fiunt. Verba Domini tunc opere non implent: quia foris homines loquuntur, intus vero in hominibus Deus loquitur. Non", + "candidate_score": 0.636883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_34_36", + "bdc_text": "Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1139", + "psc_text": "se habere prophetae perhibentur, ut electorum praedicatorum forma videatur. Reprobi namque post se, quae praedicant, habent: quia dicunt et non faciunt, negligunt bona agere, quae cognoscunt. Unde et adhuc regi Saul, jam Domini mandata contemnenti, dicitur: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Hinc per prophetam de Judaeis Dominus queritur, dicens: Projecerunt me post corpus suum (III Reg. XIV, 9) . Sancti ergo doctores, quia iter supernae conversationis, quod praedicant, continuo incessu boni operis servant, in eorum typo dicitur, quia prophetae psalterium, tympanum, tibiam, et citharam ante se descendentes habuerunt. Possunt enim haec instrumenta ad praedicationem redemptoris referri. Et quia non valde superius, collem Domini ipsum esse Redemptorem diximus, organorum convenientiam intueamur. Qui regni aeterni eum regem nominat, nobis profecto psalterium sonat. Et qui disciplinam mortificationis nostrae in eo asserit, velut tympanum ferit. Tibiam sonat, qui mortuum Redemptorem pro salute mundi denuntiat.", + "candidate_score": 0.635855, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_550", + "psc_text": "divina contemplatione perciperet, vanam laetitiam reprobare consulta mente potuisset. Et quia hoc de Samuele adhuc proficiente dicitur, apte subjungitur: (Vers. 7.) Porro Samuel necdum sciebat Dominum, nec revelatus ei fuerat sermo Domini. 14. Dominum namque tunc ordo praedicatorum nesciit ea perfectione qua postea profecit. Vel fortasse idcirco nescire Dominum dicitur, quia alta et profunda quae noverat infirmis adhuc et rudibus auditoribus non pandebat. Unde et volentibus diem dominici adventus agnoscere ea quae omnia noverat, et indicare nolebat, Veritas dicit: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli coelo, neque Filius, nisi solus Pater (Marc. XIII, 32) . Quid est quod sciens omnia Filius judicii diem nescit, 118 nisi quia inter cuncta quae noverat, diem sciens, nesciebat eum ut diceret, sed ejus tempus et qualitatem sciebat? Hinc Joannes Baptista, qui Dominum perfecte noverat, ad eum quasi nesciens discipulos mittebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Luc.", + "candidate_score": 0.634986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione :", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_503", + "psc_text": "nunc ejusdem aperire ostia dicitur, injunctum ministerium habuisse ostenditur, ut horis congruentibus aperiret ostia, et obseraret. Qui ergo visionem indicare expavit, et ostia domus Domini aperuit, reverentiam magistro dupliciter impendit, videlicet cura ministerii, et custodia locutionis. Quam profecto loquendi custodiam quam districte tenuisset ostenditur, si ea quae sequuntur subtiliter attendantur. Nam repente subinfertur: (Vers. 16-18.) Venit ergo Heli ad Samuelem, et dixit: Samuel fili mi. Qui respondit: Praesto sum. Et interrogavit eum: Quis est sermo quem locutus est Dominus ad te: oro, ne celaveris mihi. Haec faciat tibi Deus, et haec addat, si absconderis a me sermonem ex omnibus quae dicta sunt tibi. Indicavit ergo ei Samuel universos sermones, et non abscondit ab eo. 24. Qui enim tanta imprecationis instantia ad loquendum 108 coactus asseritur, magna districtione silentii obligatus fuisse declaratur. Et quia non tam pro custodia puritatis quam obstinatione proterviae quidam tacere subjecti solent, Samuel electi subditi formam ostendit,", + "candidate_score": 0.630944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_32_34", + "bdc_text": "Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1650", + "psc_text": "ab Amalech doctor praecipit, cum ad honestatem conjugalem eos revocare contendit. Quasi dicat: Si continere ab invicem non potestis, honorabile connubium vobis sit, et thorus immaculatus. Ab Amalech itaque discedere, est conjuges seipsis uti, non ad turpitudinem meretriciae obscenitatis, sed ad temperantiam honestatis, et ad fructum propaginis. Unde et idem doctor egregius de vidua, quae juxta ejus consilium sic permanere non potest, dicit: Quod si se non continet, nubat tantum in Domino (Ibid., 9) . Non in Amalech, sed in Domino; ut quae a nuptiis abstinere non praevalet, obscenos gestus in foedere nuptiarum vitet. Cui etiam comminatur, dicens: Ne involvam te cum eo. Involvi peccatoribus est aeterna poena damnari. Unde et de nequam servo in Evangelio Dominus dicit: Ligatis pedibus, et manibus, projicite in tenebras exteriores (Matth. XXII, 13) . Modo ergo praedicatores auditores reprobos non involvunt, quia etsi verbum contemnunt, redire tamen ad poenitentiam donec vivunt, cum volunt, possunt.", + "candidate_score": 0.630141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_69_71", + "bdc_text": "hend die probandProviant , Lebensmittel . wellen lassen gon uff gfallen Tigurinorum zuͦ gonSinngemäß : «Als unsere Herren zuletzt den V Orten die Lebensmittelzufuhr , sofern die Zürcher zustimmten , gestatten wollten . . .", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1685", + "psc_text": "praedis. Quae aperto ore lubrici, sed occulta caecitate percussi offerunt, quando inde se placere Deo credunt, quod in auditoribus suis ea perimunt, quae in se vivere permittunt. Quasi enim indiscrete offerentem apertius reprehendens dicat: Illud vivum offerebat, quod melius offerret exstinctum. Nam si juxta verba Domini praedam omnem in Amalech exstingueret, holocaustum omnino acceptabile omnipotenti Deo obtulisset. Sic nimirum et doctor lubricus, si cuncta blandimenta carnis, quae loquendo reprobat, volendo reprobaret, holocaustum combureret, quod reprobari non posset. Quid est ergo, quod dicitur, quia offerebat praedarum initia, quae attulerat de Amalech, nisi quia caeci cordis caligo damnatur, quod sic de eo reputat, quod prodest aliis, ut videre negligat, quod obest sibi? Quasi dicat: De illo quasi victor gaudebat victor in aliis, quod in se vivum et invictum portabat. Et quia plerumque tam dementer insaniunt, ut etiam ipsis electis et summis praedicatoribus praetextum virtutis offerre conentur. Sequitur: (Vers. 13.) Et dum venisset", + "candidate_score": 0.625733, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_86", + "bdc_text": "kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1091", + "psc_text": "principem recognoscit. Sed alius est a quo ungitur, alii qui ipsam unctionem a Domino esse attestantur; quia omne negotium sanctae Ecclesiae, sicut collatione sanctorum patrum magis probatur, ita et magis robustum est. 5. Quasi enim signum suae unctionis beatus Paulus tunc quaesivit, quando videre Petrum Jerosolymam venit, et cum eo, et caeteris apostolis Evangelium contulit. Non enim ab homine neque per hominem, sed a coelo, vocante Domino Jesu, apostolatum susceperat (Gal. I); et tamen ministerium unctionis suae per coapostolorum suorum collationem probabat. Nam de seipso ait: Contuli cum illis Evangelium, ne in vacuum currerem, aut cucurrissem (Gal. II, 2) . Praecursor etiam Redemptoris discipulos unxerat, sed ut signa suae unctionis agnoscerent, quasi ad salientem magnas foveas mittebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Matth. XI, 3) ? Sciebat enim Joannes, quem praedicaverat, quem baptizaverat; sed discipulos mittebat, ut visis signis, quo firmius crederent, electionis suae indicia securius", + "candidate_score": 0.599661, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_48", + "bdc_text": "et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur.", + "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_224", + "psc_text": "locare, nisi sacramenta venturi Redemptoris in Scriptura sacra perquirere? Quorum profecto unusquisque manducavit, et saturatus non est, quia futuram summi unigeniti Incarnationem credidit, sed praesentem non vidit. Manducare quidem ei fuit, divinam Incarnationem in mentis desiderio dulciter retinere, et non saturari ei fuit desideratam ejus praesentiam non videre. Sed infirmi, qui robore accingendi erant, saturitatis suae praeconia ab eo quo saturabantur pane audiebant: Beati oculi qui vident quae vos videtis. Amen dico vobis quia multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae vos auditis, et non audierunt (Matth. XIII, 16, 17) . Qui enim videre volebant, jam intimae delectationis panem per desiderium manducabant; sed quia videre non poterant, habebant gaudium desiderii, sed non habebant per fruitionem saturitatis. Nam etsi Scriptura dicat: Quia panem omnem suavitatem habentem et omnem dulcedinem, Deus eis dedit (Sap. XVI, 20), sic dicitur ab eis accipi, sicut nosci, sicut,", + "candidate_score": 0.592179, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 6, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem", + "max_score": 0.694344, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61_63", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ] gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441", + "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,", + "candidate_score": 0.694344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441", + "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,", + "candidate_score": 0.688184, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61_63", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ] gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_440", + "psc_text": "loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta intelligere. Disserunt quippe quasi in Evangeliis, et quasi de Apostolis, αἰώνων suorum fabulas proprio corde exponentes, non in corde Spiritus sancti. Neque enim possunt dicere: Nos autem sensum Christi habeamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis (I Cor. XII) . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a", + "candidate_score": 0.670792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62_64", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ] gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ; tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441", + "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,", + "candidate_score": 0.659407, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_6_8", + "bdc_text": "allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) . Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_237", + "psc_text": "Sunt alia secretiora et ineffabilia, et (ut ita dicam) quibusdam obscuritatibus involuta. De his igitur 829 quae latent, et expositione indigent, arbitror nunc dictum esse: Audite: de his autem quae sine scrupulo interpretantis auditori commoda sunt: Auribus percipite. Percurramus universas Scripturas, et probati nummularii effecti dicamus, hoc audire debemus, hoc auribus percipere. Denique cum audierimus et perceperimus auribus quae dicuntur, non elevemur: Omnis quippe qui se humiliat exaltabitur (Luc. XVIII, 14) . Et Salvator noster, dicens: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis requiem in animabus vestris (Matth. XI, 29) : docet nos ne extollamur. Nam cum multis vitiis genus vexetur humanum, hoc peccato vel maxime premitur. Nec unus est modus superbiae. Alius irrationabiliter [ Al. irrationabili], et stultorum more in iis effertur, quae magis pudore digna sunt, aut certe modum elationis excedunt [ Al. excedit]. Alius quasi verisimili ratione seductus super iis elevatur, quae sibi", + "candidate_score": 0.656744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_37_39", + "bdc_text": "Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» . Das Wort «gottloß» wird nicht erwähnt . Im 27 .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_234", + "psc_text": "in aliorum eruditionem, licet jam desperabiles sint peccatores, et a curatione penitus alieni, torqueantur, audi Salomonem in Proverbiis dicentem: Pestilente flagellato, imprudens callidior erit (Prov. XIX, 25) . 828 Non eum qui flagellatur dixit callidiorem futurum, et sapientiorem propter castigationem suam, sed insipientem a stultitia ad prudentiam converti propter supplicia pestilentis: hoc quippe ex ipso nomine calliditatis significatur, et converti eum a calliditate, dum alios cernit propter ea, a quibus ipse obnoxius est, peccata cruciari. Igitur prodest nobis, si tamen digni sumus salute, ut alii in utilitatem nostram torqueantur. Et quomodo utile fuit peccatum Israel in salutem gentium, sic utilis est quorumdam poena aliorum saluti. Et ideo bonus et clemens Deus: Non parcam, inquit, et non miserebor ab interitu eorum. Circumscripto autem hoc capitulo, videamus subsequens Scriptura quid doceat: Audite et auribus percipite, et nolite extolli, quoniam Dominus locutus est. Date Domino Deo vestro gloriam priusquam obscuret, et priusquam offendunt", + "candidate_score": 0.654059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7_9", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_491", + "psc_text": "nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos (Isai. ult.) ? Ex quo manifestum est mansuete et humiliter Deo servientem ad sermones ejus mente potius tremere, quam corpore. Et haec quidem in medio dicta sunt satisfactione ejus testimonii, quod intulimus: Qui aspicit terram, et facit eam tremere. Accipe autem alia dicta de terra: Offenditur terra ab his, qui insident in ea. Quomodo offenditur terra, et quando aversatur ab his, qui in se commorantur? Quando fuerint peccatores. Accipe aliud exemplum: Complacebit sibi terra in sabbatis suis. Econtrario enim quaedam terrae sabbata nuncupantur, in quibus sibi complaceat et laetetur. Necdum dico: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei (Isai. I) . Neque aliud: Audi, coelum, et auribus percipe, terra. Sed nec Jeremiae prophetiam: Terra, terra, audi verbum Domini, scribe virum istum abdicatum (Jerem. XXII) . Multa nos latent propter paupertatem memoriae, propter ingenii tarditatem. Multa sunt quae condidit", + "candidate_score": 0.653815, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441", + "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,", + "candidate_score": 0.652202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_437", + "psc_text": "si ordinis nostri aliquos Dei sermo perstringat, volentes sanari, et converti a peccatis nostris. Factus est sermo Domini ad prophetam Ezechielem dicens ei, Fili hominis, propheta mihi super prophetas Israel. Fuerunt quidem et prophetae Israel nomine potius quam veritate. Sunt autem et hodie in vero Israel, id est, Ecclesia, quidam pseudoprophetae, et falsi magistri, quibus hic sermo praenuntiat. Si me arguat Dei sermo, tentabo converti, nec quia adversum me aliqua dicuntur, qui videor doctor esse Ecclesiae, debeo tacere: verum mihimetipsi non parcens, cuncta revelabo, quae dicta sunt, ut convertar a vitiis, ut fiam non ex his quos Scriptura nunc corripit, sed ex his qui sermonem Dei verissime praedicantes, in Ecclesia exstiterunt magistri. Propheta super prophetas Israel, qui prophetant, et dices prophetis. Quomodo 898 opus prophetarum erat haec spiritu praedicere quae videbantur: sic eodem spiritu opus est ei, qui exponere cupit ea, quae sunt latenter significata, ut monstret, non ad eum", + "candidate_score": 0.651658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441", + "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,", + "candidate_score": 0.650292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_80_82", + "bdc_text": "kumpst du , so wirt din bruͦder zuͦ eim salve [ ? ]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_561", + "psc_text": "dixit ad eum: Pecunia tua tecum sit in perditionem (Act. VIII) . Ingentis est difficultatis eum qui lavatur, lavari in salutem. Attendite, catechumeni, audite, et ex his quae dicuntur, praeparate vosmetipsos, dum catechumeni estis, dum necdum estis baptizati, et veniatis ad lavacrum, et lavemini in salutem, nec sic lavemini ut quidam qui loti sunt, sed non in salutem, ut qui accipit aquam, et non accipit Spiritum sanctum. Qui lavatur in salutem, et aquam accipit et Spiritum sanctum. Quia non fuit Simon lotus in salutem, accepit aquam, et non accepit Spiritum sanctum: putans, quia possit donum Spiritus pecunia comparari, in qua non est locutus [ F. lotus], in salutem. Ad omnem animam peccatricem, quae videtur credere, ista dicuntur quae nunc dicta legimus ad Jerusalem, ut non 939 ad majora conscendam, et ea quaeram, quae ultra meas vires sunt et ingenium. Neque sale salita. Et hoc crimen est Jerusalem, quia non fuerat", + "candidate_score": 0.647561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_384", + "psc_text": "inter flagella positus, 880 Dominum precetur, repromittens ei se imperata facturum, et dicat: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me. Omnia quae Dei sunt, bona sunt, et meremur corripi. Ausculta quid dicat: Arguam eos in auditu angustiae eorum. Ideo audivimus ea, quae de tribulatione sunt, ut emendemur. In maledictis quoque Levitici scriptum est: Si post ista non obedierint, neque conversi fuerint ad me, apponam eis plagas septem super peccata eorum. Si autem post haec conversi non fuerint, emendabo eos (Levit. XXXVI) . Omnia Dei, quae videntur amara esse, in eruditionem et remedia proficiunt. Medicus est Deus, pater est Deus, dominus est, non asper, sed lenis est dominus. Si veneris ad eos, qui puniti sunt secundum eloquia Scripturarum, compone Scripturas Scripturis, ut et te Apostolus docet, et videbis ibi dulcissima esse, ubi amarissima existimantur. Scriptum est in propheta: Non vindicat bis in idipsum in judicio", + "candidate_score": 0.644694, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_83_85", + "bdc_text": "von stund ansofort . vers ähensorgen für . . . , besorgen , providere ( SI VII 568). , ze nächst by der statt , wo nitt , so wei ß ich nitt , wie imm jetzmal beschichtgeschieht. , dann unser armen ist ouch vil . Ich bitt dich umb gotswillen :", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_61", + "psc_text": "obscuri in loco manifesto interponere, quod mihi videtur latere si taceam. Verumtamen audendum est saltem pauca perstringere. Quando sunt vulnera facilia, et prompta curatio [ Al. curationi], medicus mittit servum suum, mittit discipulum, ut [ Al. et] per eum languentem medicetur [ Al. medicatur]: neque enim magna sunt vulnera. Evenit quoque aliquoties, ut sectionis et ferri indigeat, qui sanatur: attamen non ipse medicus pergit ad eum; sed eligens unum ex discipulis, qui curare valeat, eo utitur ministro. Quando vero insanabiles plagae sunt, ut, et emortua carne, putredo contabuerit, et intantum mala valetudo est, ut non servi, vel discipuli, qui jam prope eum per scientiam artis accesserunt [ Al. accessit], sed ipsius magistri manibus indigeat, tunc ipse magnus 765 medicus praecinctus lumbos, ad sectionem teterrimi vulneris concitatur. Similiter itaque quando sunt minora peccata, non restituit Deus ipse peccantibus, sed aliis utitur ministris. Quando vero per merita sua ingens hominem aegritudo comprehendit,", + "candidate_score": 0.641843, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_37", + "bdc_text": "Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_234", + "psc_text": "in aliorum eruditionem, licet jam desperabiles sint peccatores, et a curatione penitus alieni, torqueantur, audi Salomonem in Proverbiis dicentem: Pestilente flagellato, imprudens callidior erit (Prov. XIX, 25) . 828 Non eum qui flagellatur dixit callidiorem futurum, et sapientiorem propter castigationem suam, sed insipientem a stultitia ad prudentiam converti propter supplicia pestilentis: hoc quippe ex ipso nomine calliditatis significatur, et converti eum a calliditate, dum alios cernit propter ea, a quibus ipse obnoxius est, peccata cruciari. Igitur prodest nobis, si tamen digni sumus salute, ut alii in utilitatem nostram torqueantur. Et quomodo utile fuit peccatum Israel in salutem gentium, sic utilis est quorumdam poena aliorum saluti. Et ideo bonus et clemens Deus: Non parcam, inquit, et non miserebor ab interitu eorum. Circumscripto autem hoc capitulo, videamus subsequens Scriptura quid doceat: Audite et auribus percipite, et nolite extolli, quoniam Dominus locutus est. Date Domino Deo vestro gloriam priusquam obscuret, et priusquam offendunt", + "candidate_score": 0.6382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_94_96", + "bdc_text": "Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_740", + "psc_text": "principem Tyri, et ea cum lamentatione deploras, quae superius interposuimus, edocere, ne forte in his bonis repertos, quae princeps Tyri habuit, etiam tu incipias ruere, si paululum fueris gloriatus, et non custodieris omni custodia cor tuum. Vide quippe quid dicat ad principem Tyri: Tu signaculum similitudinis. Volo nosse quid fuerit, ut signaculum similitudinis nuncupatus sit. Cum profeceris, accepisti signaculum; quoniam Deus vere hujus pater quem signavit, et misit, et ideo semper credentes signantur a Domino. Jam autem et commune proverbium venit, ut dicamus: ille, et ille non accepit signaculum, et ille signaculum habet. Quis habet signaculum? Ille quem signavit Deus. Audebo aliquid dicere, quia signaculo isto ille signatus est, qui baptizat in Spiritu sancto, et igne, ille qui largitur imaginem coelestis, qui format te ad superiora, ut ultra non portes imaginem terrestris. Cave, homo, ne saeculum istud egrediens, signaculo diaboli sis impressus. Habet quippe ille signaculum. Sicuti portavimus imaginem terrestris,", + "candidate_score": 0.635601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_36_38", + "bdc_text": "wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen . Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» . Das Wort «gottloß» wird nicht erwähnt .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_441", + "psc_text": "diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et in Prophetis sensum Christi, non de corde proprio, sed de spiritu sancto loquor. Si autem nihil congruum inveniens, mihimetipsi confingor quae loquar, fluctuans in sermonibus, qui sunt alieni a Deo, de meo potius corde, quam de Dei sensibus loquor: Propheta, et dices prophetis, qui prophetant de corde suo. Non ait simpliciter de corde; sed de corde suo. Et prophetabis, et dices ad eos: Audite verbum Domini. Haec ad me, haec ad eum dicuntur, qui doctorem se esse promittit, ut timor Dei major oriatur in nobis, ne periclitemur quasi sub commentario scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel (Dan. VII): et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium,", + "candidate_score": 0.63391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_86_88", + "bdc_text": "kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_652", + "psc_text": "sermonem intellexero, si sapientior caeteris fuero. Scientia quippe inflat (I Cor. VIII): non ego dico, sed Apostolus. Et ideo vereor, ne et ipse sustollar. Dantur et charismata ad id, quod expedit. Si ad hoc dantur, quod expedit, quis est ille cui non expedit? Et cur non expediat, audi. Inferior sufficit inflationem, et quamdam placitionem sui, dum se putat inter caeteros eminere. Saepe igitur saturitas panum, et abundantia materia est arrogantiae. Saepe autem et de spiritualibus donis superbiae crimen exoritur, et non est utrobique discrimen. Tantus vir Apostolus Paulus necessarium habuit colaphum angeli Satanae ut eum colaphizaret, ne elevaretur multum (II Cor. XII): quia orans et deprecans Deum, impetravit pro multis saepe, quod petiit: cum autem etiam pro hoc petiisset, nec esset quod petierat consecutus, dictum est ei: Sufficit tibi gratia mea, virtus enim in infirmitate perficitur. Oportet itaque timere eum, qui adhuc in genere humano, et in hac praesenti luce", + "candidate_score": 0.618115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95_97", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum . Tuus Bertol. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_740", + "psc_text": "principem Tyri, et ea cum lamentatione deploras, quae superius interposuimus, edocere, ne forte in his bonis repertos, quae princeps Tyri habuit, etiam tu incipias ruere, si paululum fueris gloriatus, et non custodieris omni custodia cor tuum. Vide quippe quid dicat ad principem Tyri: Tu signaculum similitudinis. Volo nosse quid fuerit, ut signaculum similitudinis nuncupatus sit. Cum profeceris, accepisti signaculum; quoniam Deus vere hujus pater quem signavit, et misit, et ideo semper credentes signantur a Domino. Jam autem et commune proverbium venit, ut dicamus: ille, et ille non accepit signaculum, et ille signaculum habet. Quis habet signaculum? Ille quem signavit Deus. Audebo aliquid dicere, quia signaculo isto ille signatus est, qui baptizat in Spiritu sancto, et igne, ille qui largitur imaginem coelestis, qui format te ad superiora, ut ultra non portes imaginem terrestris. Cave, homo, ne saeculum istud egrediens, signaculo diaboli sis impressus. Habet quippe ille signaculum. Sicuti portavimus imaginem terrestris,", + "candidate_score": 0.605981, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_165", + "psc_text": "sunt me, inquit, super non Deum (Deut. XXXII, 21) . De illis dicit: Irritaverunt me in idolis suis, et ego aemulabor eos super non gentem. In gentem autem insipientem irritabo eos. Nos igitur in populum Dei facti sumus, et annuntiatur justitia populo, qui nascetur de gentibus. Iste enim populus subito nascitur: et in propheta scriptum est: Si nata est gens in semel. Quando Salvator ascendit ad coelos, et crediderunt una die quinque millia (Act. IV, 4), et alia die addita sunt tria millia: vere tunc fuit cernere populum in semel natum sermone Dei, et repente sterilem, parturientem, ad quam dicitur: Laetare, sterilis, quae non paris; erumpe et clama quae non parturis: quia plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum (Gen. IV, 27) . Deserta Ecclesia a Lege, deserta a Deo erat. Habens autem 805 virum synagoga Legem habebat et Deum. Quid ergo pollicetur Deus? Eritis mihi in populum,", + "candidate_score": 0.598732, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 7, + "cf_id": "cf013", + "work_id": "073_Athanasius-Alexandrinus_-Evagrius-Antiochensis_Vita-B.-Antonii-abbatis", + "max_score": 0.694138, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12_14", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "073_Athanasius-Alexandrinus_-Evagrius-Antiochensis_Vita-B.-Antonii-abbatis_window_51", + "psc_text": "a Domino concessam, et Scripturarum praecepta vitalia, a diabolo vivendi capere consilia, qui suum deserens ordinem, sacrum Christi temeravit imperium. Propterea etiam Dominus eum de Scripturis loquentem jubebat tacere, quia peccatori dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Psal. XLIX)? Omnia daemones simulant, colloquuntur saepe cum fratribus, saepe cum turba inconditos excitant sonitus, manus apprehendunt, sibilant, insipienter cachinnant, ut vel in puncto peccati Christianum pectus introeant. Cumque ab universis fuerint repulsi, ad extremum debilitatem suam lamentatione testantur. Et Dominus quidem quasi Deus, et suae conscius majestatis, obmutescere his imperabat; nos autem vestigiis sanctorum inhaerentes, eamdem gradiamur viam, qui memoratas subtilius fallacias pervidentes, canebant: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis (Psal. XXXVIII). Et iterum: Ego vero tanquam surdus non audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum; et factus sum ut homo non audiens (Psal. XXXVII). Christus", + "candidate_score": 0.694138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_13_15", + "bdc_text": "Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "073_Athanasius-Alexandrinus_-Evagrius-Antiochensis_Vita-B.-Antonii-abbatis_window_51", + "psc_text": "a Domino concessam, et Scripturarum praecepta vitalia, a diabolo vivendi capere consilia, qui suum deserens ordinem, sacrum Christi temeravit imperium. Propterea etiam Dominus eum de Scripturis loquentem jubebat tacere, quia peccatori dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Psal. XLIX)? Omnia daemones simulant, colloquuntur saepe cum fratribus, saepe cum turba inconditos excitant sonitus, manus apprehendunt, sibilant, insipienter cachinnant, ut vel in puncto peccati Christianum pectus introeant. Cumque ab universis fuerint repulsi, ad extremum debilitatem suam lamentatione testantur. Et Dominus quidem quasi Deus, et suae conscius majestatis, obmutescere his imperabat; nos autem vestigiis sanctorum inhaerentes, eamdem gradiamur viam, qui memoratas subtilius fallacias pervidentes, canebant: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis (Psal. XXXVIII). Et iterum: Ego vero tanquam surdus non audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum; et factus sum ut homo non audiens (Psal. XXXVII). Christus", + "candidate_score": 0.679727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "073_Athanasius-Alexandrinus_-Evagrius-Antiochensis_Vita-B.-Antonii-abbatis_window_16", + "psc_text": "adversus se artium machinas acrius commovere. Idcirco magis ac magis subjugabat corpus suum, ne victor aliorum, in aliis vinceretur (I Cor. IX). Disponens igitur duriori se vitae lege constringere, cum omnes infatigabilem adolescentis mirarentur instantiam, sanctum toleranter ferebat laborem, quia voluntariae servitutis longum in Dei opere studium, consuetudinem in naturam verterat. CAP. VI.--Inediae autem et vigiliarum in tantum patiens erat, ut incredulitatem viribus vinceret. Pernoctabat in oratione saepissime, edebat semel in die post solis occasum, nonnunquam biduo triduoque sic permanens, quarta demum die reficiebatur. Sumebat vero panem et sal, potumque aquae perparvum. De carnibus vero et vino tacere melius puto quam quidquam dicere, quando nec apud plurimos quidem monachorum istiusmodi aliquid reperiatur. Quieti autem membra concedens, junco contexto atque cilicio utebatur. Nonnunquam etiam super nudam humum jacebat, unguenta penitus repudians. Dicebat enim minime posse utentium, et praecipue juvenum corpora roborari, si olei essent lenitate mollita; oportere vero asperos carni labores", + "candidate_score": 0.64597, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 8, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", + "max_score": 0.692831, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1207", + "psc_text": "cogitamus; et cogitationum uniuscujusque hominis ipsius spiritus testis est. Sic et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei. Nos cum spiritu nostro, Deus cum suo: ita tamen ut Deus cum suo Spiritu sciat etiam quid agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat (Matth. XXVI, 33-35), et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione", + "candidate_score": 0.692831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1817", + "psc_text": "Nam et quosdam nimia suae voluntatis fiducia extulit in superbiam; et quosdam nimia suae voluntatis diffidentia dejecit in negligentiam. Illi dicunt: Utquid rogamus Deum ne vincamur tentatione, quod in nostra est potestate? Isti dicunt: Utquid conamur bene vivere, quod in Dei est potestate? O Domine, o Pater qui es in coelis, ne nos inferas in quamlibet istarum tentationum, sed libera nos a malo (Matth. VI, 13) ! Audiamus Dominum dicentem, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua (Luc. XXII, 32) ; ne sic existimemus fidem nostram esse in libero arbitrio, ut divino non egeat adjutorio. Audiamus et Evangelistam dicentem, Dedit eis potestatem filios Dei fieri (Joan. I, 12) ; ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus: verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Nam et agendae sunt gratiae, quia data est potestas; et orandum, ne succumbat infirmitas (Galat. V, 6). Ipsa est fides quae per dilectionem operatur,", + "candidate_score": 0.663332, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_6_8", + "bdc_text": "allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) . Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1713", + "psc_text": "plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Nescio quid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset, nisi se ipse, turbare? Itaque, fratres mei, primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens; turbatus est Christus, quia voluit. Esurivit Jesus, verum est, sed quia voluit; dormivit Jesus, verum est, sed quia voluit; contristatus est Jesus, verum est, sed quia voluit; mortuus est Jesus, verum est, sed quia voluit: in illius potestate erat sic vel sic affici, vel non affici. Verbum enim animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitate naturam. Nam et anima Apostoli Verbo illustrata est, anima Petri Verbo illustrata est, anima Pauli, aliorum Apostolorum, sanctorum Prophetarum Verbo illustratae sunt animae: sed de nulla dictum est, Verbum caro factum est (Joan. I, 14) ; de nulla dictum est, Ego et", + "candidate_score": 0.661268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8_10", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli . eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1713", + "psc_text": "plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Nescio quid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset, nisi se ipse, turbare? Itaque, fratres mei, primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens; turbatus est Christus, quia voluit. Esurivit Jesus, verum est, sed quia voluit; dormivit Jesus, verum est, sed quia voluit; contristatus est Jesus, verum est, sed quia voluit; mortuus est Jesus, verum est, sed quia voluit: in illius potestate erat sic vel sic affici, vel non affici. Verbum enim animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitate naturam. Nam et anima Apostoli Verbo illustrata est, anima Petri Verbo illustrata est, anima Pauli, aliorum Apostolorum, sanctorum Prophetarum Verbo illustratae sunt animae: sed de nulla dictum est, Verbum caro factum est (Joan. I, 14) ; de nulla dictum est, Ego et", + "candidate_score": 0.655473, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7_9", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1713", + "psc_text": "plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Nescio quid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset, nisi se ipse, turbare? Itaque, fratres mei, primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens; turbatus est Christus, quia voluit. Esurivit Jesus, verum est, sed quia voluit; dormivit Jesus, verum est, sed quia voluit; contristatus est Jesus, verum est, sed quia voluit; mortuus est Jesus, verum est, sed quia voluit: in illius potestate erat sic vel sic affici, vel non affici. Verbum enim animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitate naturam. Nam et anima Apostoli Verbo illustrata est, anima Petri Verbo illustrata est, anima Pauli, aliorum Apostolorum, sanctorum Prophetarum Verbo illustratae sunt animae: sed de nulla dictum est, Verbum caro factum est (Joan. I, 14) ; de nulla dictum est, Ego et", + "candidate_score": 0.654344, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26_28", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem . Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.652482, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10_12", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121", + "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio", + "candidate_score": 0.651005, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8_10", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli . eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", + "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", + "candidate_score": 0.650789, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_67_69", + "bdc_text": "Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). . Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten . hend die probandProviant , Lebensmittel .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", + "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", + "candidate_score": 0.650769, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_80_82", + "bdc_text": "kumpst du , so wirt din bruͦder zuͦ eim salve [ ? ]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_408", + "psc_text": "Ergo tenere debemus omnes affectus a talibus concupiscentiis. Fratres mei, qui talia quaerunt, vendunt. Nam et Simon ille ideo volebat emere Spiritum sanctum, quia vendere volebat Spiritum sanctum (Act. VIII 18, 19); et putabat Apostolos mercatores tales esse, quales Dominus de templo flagello ejecit. Talis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat: de illis erat qui columbas vendunt. Etenim in columba apparuit Spiritus sanctus (Matth. III, 16). Qui ergo vendunt columbas, fratres, qui sunt, nisi qui dicunt, Nos damus Spiritum sanctum? Quare enim hoc dicunt, et quo pretio vendunt? Pretio honoris sui. Accipiunt pretium cathedras temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Caveant a flagello de resticulis. Columba non est venalis: gratis datur, quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, quomodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propositum habet Carthagine Primianus, alterum habet Maximianus, alterum habet in Mauritania Rogatus, alterum habent in Numidia illi", + "candidate_score": 0.650708, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8_10", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli . eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", + "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", + "candidate_score": 0.650286, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66_68", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). . Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_847", + "psc_text": "10) . Si factus per eum est mundus, et omnia per ipsum facta sunt, et nihil facit Pater quod non per Filium faciat; ubi demonstrat Filio Pater quod facit, nisi in ipso Filio per quem facit? Quis enim locus ubi demonstretur opus Patris Filio, quasi extra faciat et extra sedeat, et Filius attendat manum Patris quemadmodum faciat? Ubi est illa inseparabilis Trinitas? ubi est Verbum de quo dictum est quod ipse est Virtus et Sapientia Dei (I Cor. I, 24)? ubi quod de ipsa Sapientia Scriptura dicit, Candor est enim lucis aeternae (Sap, VII, 26)? ubi quod de illa iterum dicitur, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter (Id. VIII, 1) ? Si quid facit Pater, per Filium facit; si per Sapientiam suam, et Virtutem suam facit: non extra illi ostendit quod videat, sed in ipso illi ostendit quod facit. 3. Quid videt Pater, vel potius", + "candidate_score": 0.649549, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_42_44", + "bdc_text": "Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2474", + "psc_text": "quia hoc praedicandum illis Deus primitus ac praecipue commendavit. Ac per hoc etiam ille latro in sua fide verbum eorum habebat: quod eorum propterea dictum erat, quoniam praedicandum ad eorum officium primitus ac praecipue pertinebat. Denique cum murmur factum esset de ministerio mensarum a viduis Graecorum, antequam Paulus credidisset in Christum; responderunt Apostoli, qui Domino ante cohaeserant: Non est bonum nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis (Act. VI, 1-4) . Tunc ordinandos diaconos providerunt, ne ipsi a praedicandi verbi avocarentur officio. Unde merito dictum est verbum eorum, quod est verbum fidei, per quod omnes in Christum, undecumque id audierint, crediderunt, vel audituri et credituri sunt. Ergo illa oratione pro omnibus quos redemit, sive tunc in carne viventes, sive postea futuros, Redemptor noster oravit, cum rogans pro Apostolis qui cum illo tunc erant, adjunxit etiam illos qui per eorum verbum in eum fuerant credituri. Quid autem adjunctis illis deinde dicat,", + "candidate_score": 0.648834, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8_10", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli . eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1714", + "psc_text": "carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitate naturam. Nam et anima Apostoli Verbo illustrata est, anima Petri Verbo illustrata est, anima Pauli, aliorum Apostolorum, sanctorum Prophetarum Verbo illustratae sunt animae: sed de nulla dictum est, Verbum caro factum est (Joan. I, 14) ; de nulla dictum est, Ego et Pater unum sumus (Id. X, 30) . Anima et caro Christi cum Verbo Dei una persona est, unus Christus est. Ac per hoc ubi summa potestas est, secundum voluntatis nutum tractatur infirmitas: hoc est, turbavit semetipsum. 19. Dixi potestatem, attendite significationem. Magnus reus est, quem mortis quatriduum et illa significat sepultura. Quid est ergo quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim te, vidisti te reum, computasti tibi: Illud feci, et pepercit mihi Deus; illud commisi, et distulit me; Evangelium audivi, et contempsi; baptizatus sum, et iterum", + "candidate_score": 0.648059, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_35_37", + "bdc_text": "es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen . Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", + "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", + "candidate_score": 0.644861, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_713", + "psc_text": "namque sit Christus, Catholicis loquor, nostis, quia bene credidistis: non Verbum tantum, nec caro tantum; sed Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis. Recenseo de Verbo quod nostis: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hic aequalitas cum Patre. Sed Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1-14) : hac carne major est Pater. Ita Pater et aequalis, et major: aequalis Verbo, major carne; aequalis ei per quem fecit nos, major eo qui factus est propter nos. Ad hanc regulam sanam catholicam, quam praecipue nosse debetis, quam tenete qui nostis, a qua prorsus fides vestra labi non debet, quae nullis hominum argumentis extorquenda est cordi vestro, dirigamus ea quae intelligimus; et quae forte non intelligimus, dirigenda ad hanc regulam quandoque differamus, cum idonei fuerimus. Novimus ergo aequalem Patri Filium Dei, quia novimus in principio Deum Verbum. Quid ergo Judaei volebant", + "candidate_score": 0.640658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_67_69", + "bdc_text": "Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). . Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten . hend die probandProviant , Lebensmittel .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1928", + "psc_text": "cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando perrexit ad Judaeos, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum haec apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret.", + "candidate_score": 0.639172, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2402", + "psc_text": "XIII, 1) . Quid enim dixit, Omnis anima, nisi, omnis homo? Et hoc autem quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est: nam secundum Deum omnia per ipsum facta sunt (Joan. I, 3), et in ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia (Coloss. I, 16). Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius tuus, id est, notum te faciat omni carni quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. 3. Haec est autem, inquit, vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est, ut te et quem misisti Jesum Christum cognoscant solum verum Deum. Consequenter enim et Spiritus sanctus intelligitur, quia Spiritus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum. Quoniam non duo dii Pater et Filius, nec tres dii", + "candidate_score": 0.638399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10_12", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1554", + "psc_text": "qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro; usque ad id, Ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant. Cap. X, V\\. 1-10. 1. De illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim Dominus dixisset, In judicium ego veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant; quod eo tempore, quando lectum est, ut potuimus exposuimus: quidam ex Pharisaeis dixerunt, Numquid et nos caeci sumus? Quibus respondit: Si caeci essetis, non haberetis peccatum; nunc autem dicitis, Quia videmus: peccatum vestrum manet (Joan. IX, 39-41) . His verbis subjunxit ea quae hodie cum recitarentur, audivimus. 2. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos", + "candidate_score": 0.638048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_847", + "psc_text": "10) . Si factus per eum est mundus, et omnia per ipsum facta sunt, et nihil facit Pater quod non per Filium faciat; ubi demonstrat Filio Pater quod facit, nisi in ipso Filio per quem facit? Quis enim locus ubi demonstretur opus Patris Filio, quasi extra faciat et extra sedeat, et Filius attendat manum Patris quemadmodum faciat? Ubi est illa inseparabilis Trinitas? ubi est Verbum de quo dictum est quod ipse est Virtus et Sapientia Dei (I Cor. I, 24)? ubi quod de ipsa Sapientia Scriptura dicit, Candor est enim lucis aeternae (Sap, VII, 26)? ubi quod de illa iterum dicitur, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter (Id. VIII, 1) ? Si quid facit Pater, per Filium facit; si per Sapientiam suam, et Virtutem suam facit: non extra illi ostendit quod videat, sed in ipso illi ostendit quod facit. 3. Quid videt Pater, vel potius", + "candidate_score": 0.637989, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1662", + "psc_text": "illum natura, quia ita natus est. Et non est ut dicas, Non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri coaeternus erat. Qui sapit capiat; qui non capit credat, nutriatur, et capiet. Verbum Dei semper cum Patre, et semper Verbum: et quia Verbum, ideo Filius. Semper ergo Filius, et semper aequalis. Non enim crescendo, sed nascendo aequalis est, qui semper natus est de Patre Filius, de Deo Deus, de aeterno coaeternus. Pater autem non de Filio Deus: Filius de Patre Deus; ideo Pater Filio gignendo dedit ut Deus esset, gignendo dedit ut sibi coaeternus esset, gignendo dedit ut aequalis esset. Hoc est quod majus est omnibus. Quomodo vita Filius, et habens vitam Filius? Quod habet hoc est: tu aliud es, aliud habes. Verbi gratia, habes sapientiam; numquid tu es ipsa sapientia? Denique quia non es tu ipse quod habes, si amiseris quod habes, redis ut non habeas:", + "candidate_score": 0.637894, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_67_69", + "bdc_text": "Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). . Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten . hend die probandProviant , Lebensmittel .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", + "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", + "candidate_score": 0.63735, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10_12", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl . Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_120", + "psc_text": "digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit occultus, quia venit humilis, numquid deinceps non est venturus manifestus, quia excelsus? Audistis modo Psalmum: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit. Siluit ut judicaretur, non silebit cum coeperit judicare. Non diceretur, manifestus veniet, nisi primo venisset occultus; nec diceretur, non silebit, nisi quia primo siluit. Quomodo siluit? Interroga Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas", + "candidate_score": 0.637158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_93_95", + "bdc_text": "decembrisnach decembris von fremder Hand eingesetzt 1531. , hora octava noctu . Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_438", + "psc_text": "hoc forte ad rem pertinet. Ad Dominum venit, et nocte venit: ad lucem venit, et in tenebris venit. Renati autem ex aqua et Spiritu, quid audiunt ab Apostolo? Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino: sicut filii lucis ambulate (Ephes. V, 8) : et iterum, Nos autem qui diei sumus, sobrii simus (I Thess. V, 8) . Qui ergo renati sunt, noctis fuerunt, et diei sunt: tenebrae fuerunt, et lumen sunt. Jam credit se illis Jesus, et non nocte veniunt ad Jesum sicut Nicodemus, non in tenebris quaerunt diem. Tales enim jam etiam profitentur: accessit ad illos Jesus, fecit in illis salutem: quia ipse dixit: Nisi quis manducaverit carnem meam et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam (Joan. VI, 54) . Et quod signum crucis habent in fronte catechumeni, jam de domo magna sunt; sed fiant ex servis filii. Non enim nihil sunt qui jam ad domum", + "candidate_score": 0.637004, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1292", + "psc_text": "incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid ergo humiliter positum audistis de Domino Jesu Christo, susceptae carnis dispensationem cogitate; qualis factus est propter nos, non qualis erat ut faceret nos: quidquid autem sublime et supra omnes creaturas excelsum atque divinum, et Patri aequale atque coaeternum de illo audieritis in Evangelio poni, vel legeritis, scitote vos hoc legere quod ad formam Dei pertinet, non quod ad formam servi. Quia si istam regulam tenueritis qui capere potestis; non autem omnes capere potestis, sed omnes credere debetis: si ergo hanc regulam tenueritis, adversus calumnias tenebrarum haereticarum, tanquam in lumine ambulantes, securi pugnabitis. Non enim defuerunt qui sola evangelica testimonia legendo sectarentur, quae de humilitate Christi posita sunt, qui adversus ea testimonia quae divinitatem", + "candidate_score": 0.635561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1914", + "psc_text": "debemus, cujus nos et perturbatio tranquillat, et infirmitas firmat? Sive ergo isto loco ipsum Judam pereuntem miserando turbatus est, sive sua morte propinquante turbatus est: non est tamen ullo modo dubitandum, non eum animi infirmitate, sed potestate turbatum; ne nobis desperatio salutis oriatur, quando non potestate, sed infirmitate turbamur. Carnis quippe ille gerebat infirmitatem, quae infirmitas resurrectione consumpta est. Sed qui non solum homo, verum etiam Deus erat, ineffabili distantia universum genus humanum animi fortitudine superabat. Non ergo aliquo est cogente turbatus, sed turbavit semetipsum; quod de illo evidenter expressum est, quando Lazarum suscitavit: nam ibi scriptum est quod turbaverit semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me;", + "candidate_score": 0.633389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_89_91", + "bdc_text": "Iustam et sanctam habes occasionem ; quod si non veneris , ego cogitabo vel Bernam vel officium relinquere . Vale et fac , ut venientem lętus salvere possim .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1167", + "psc_text": "peccatum, servus est peccati (Id. VIII, 34). Numquid servile opus est, hominem sanare per sabbatum? Manducatis et bibitis (ut aliquid dicam ex admonitione Domini nostri Jesu Christi, et ex verbis ejus); utique quare manducatis et bibitis in sabbato, nisi quia pertinet ad salutem quod facitis? Per hoc ostenditis opera salutis non esse ullo modo die sabbati omittenda. Ergo nolite personaliter judicare, sed rectum judicium judicate. Attendite me quomodo hominem, attendite Moysen quomodo hominem: si secundum veritatem judicetis, neque Moysen, neque me condemnabitis; et veritate cognita me cognoscetis, quia ego sum veritas (Id. XIV, 6). 7. Hoc vitium, fratres, quod Dominus notavit hoc loco, evadere in hoc saeculo magni laboris est, non personaliter judicare, sed rectum judicium retinere. Admonuit quidem Dominus Judaeos, sed monuit et nos: illos convicit, nos instruxit; illos redarguit, nos exacuit. Non putemus hoc nobis non ideo dictum, quia tunc ibi non fuimus. Scriptum est, legitur, cum recitaretur", + "candidate_score": 0.632823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2049", + "psc_text": "Christus Jesus (I Tim. II, 5): nam et ipse dicit de se fuisse propheticum illud impletum, Spiritus Domini super me; propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me (Luc. IV, 18-21) . Quod enim est Unigenitus aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo (Id. II, 40) . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo suae perfectionis propria mensura compleatur. Unde et monet Apostolus, Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad temperantiam; unicuique sicut Deus partitus est mensuram fidei (Rom. XII, 3) . Neque enim ipse dividitur Spiritus, sed dona per Spiritum: nam divisiones donationum sunt, idem autem Spiritus (I Cor. XII, 4). 4. Quod vero ait, Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis,", + "candidate_score": 0.631378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_30_32", + "bdc_text": "formauch als forn lesbar . chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. . Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121", + "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio", + "candidate_score": 0.630587, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_94_96", + "bdc_text": "Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_486", + "psc_text": "prope est Dominus obtritis corde (Psal. XXXIII, 19). Ille magisterio inflatus erat, et alicujus momenti sibi esse videbatur, quia doctor erat Judaeorum: deponit ei superbiam, ut possit nasci de Spiritu: insultat tanquam indocto; non quia superior vult videri Dominus. Quid magnum, Deus ad hominem, veritas ad mendacium? Major Christus quam Nicodemus dici debet, dici potest, cogitandum est? Si diceretur major Christus quam Angeli, ridendum erat: incomparabiliter enim major omni creatura, per quem facta est omnis creatura. Sed exagitat superbiam hominis, Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Tanquam dicens, Ecce nihil nosti, princeps superbus, nascere ex Spiritu: si enim natus fueris ex Spiritu, vias Dei tenebis, ut Christi humilitatem sequaris. Sic enim altus est super omnes Angelos, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo: humiliavit semetipsum, factus obediens", + "candidate_score": 0.630361, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_487", + "psc_text": "natus fueris ex Spiritu, vias Dei tenebis, ut Christi humilitatem sequaris. Sic enim altus est super omnes Angelos, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo: humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem (et ne mortis genus tibi aliquod placeat), mortem autem crucis (Philipp. II, 6-8) . Pendebat, et insultabatur ei. De cruce descendere poterat; sed differebat, ut de sepulcro resurgeret. Pertulit superbos servos Dominus; medicus aegrotos. Si hoc ille, quid illi quos oportet nasci ex Spiritu? si hoc ille verus magister in coelo, non hominum tantum, sed et Angelorum. Si enim docti sunt Angeli, Verbo Dei docti sunt. Si Verbo Dei docti sunt, quaerite unde docti sunt; et invenietis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. I, 1) . Tollitur homini cervix,", + "candidate_score": 0.630153, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_37", + "bdc_text": "Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2474", + "psc_text": "quia hoc praedicandum illis Deus primitus ac praecipue commendavit. Ac per hoc etiam ille latro in sua fide verbum eorum habebat: quod eorum propterea dictum erat, quoniam praedicandum ad eorum officium primitus ac praecipue pertinebat. Denique cum murmur factum esset de ministerio mensarum a viduis Graecorum, antequam Paulus credidisset in Christum; responderunt Apostoli, qui Domino ante cohaeserant: Non est bonum nos relinquere verbum Dei, et ministrare mensis (Act. VI, 1-4) . Tunc ordinandos diaconos providerunt, ne ipsi a praedicandi verbi avocarentur officio. Unde merito dictum est verbum eorum, quod est verbum fidei, per quod omnes in Christum, undecumque id audierint, crediderunt, vel audituri et credituri sunt. Ergo illa oratione pro omnibus quos redemit, sive tunc in carne viventes, sive postea futuros, Redemptor noster oravit, cum rogans pro Apostolis qui cum illo tunc erant, adjunxit etiam illos qui per eorum verbum in eum fuerant credituri. Quid autem adjunctis illis deinde dicat,", + "candidate_score": 0.628511, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_88_90", + "bdc_text": "selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). . Iustam et sanctam habes occasionem ; quod si non veneris , ego cogitabo vel Bernam vel officium relinquere .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_138", + "psc_text": "Quando autem nec ad hoc dignum se dicit, vere plenus Spiritu sancto erat, qui sic servus Dominum agnovit, et ex servo amicus fieri meruit. 10. Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans. Altera die vidit Joannes Jesum venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Nemo sibi arroget, et dicat quia ipse auferat peccatum mundi. Jam intendite, contra quos superbos intendebat digitum Joannes. Nondum erant nati haeretici, et jam ostendebantur: contra illos clamabat tunc a fluvio, contra quos modo clamat ex Evangelio. Venit Jesus; et quid dicit ille? Ecce Agnus Dei. Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt et ex illa propagine, de qua cantat gemens David: Ego in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit (Psal. L, 7) . Solus ergo", + "candidate_score": 0.627092, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1713", + "psc_text": "plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Nescio quid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset, nisi se ipse, turbare? Itaque, fratres mei, primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens; turbatus est Christus, quia voluit. Esurivit Jesus, verum est, sed quia voluit; dormivit Jesus, verum est, sed quia voluit; contristatus est Jesus, verum est, sed quia voluit; mortuus est Jesus, verum est, sed quia voluit: in illius potestate erat sic vel sic affici, vel non affici. Verbum enim animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitate naturam. Nam et anima Apostoli Verbo illustrata est, anima Petri Verbo illustrata est, anima Pauli, aliorum Apostolorum, sanctorum Prophetarum Verbo illustratae sunt animae: sed de nulla dictum est, Verbum caro factum est (Joan. I, 14) ; de nulla dictum est, Ego et", + "candidate_score": 0.623961, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", + "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", + "candidate_score": 0.622487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2172", + "psc_text": "apostolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc in eo quod audistis, cum legeretur Evangelium, Mementote, inquit, sermonis mei quem ego dixi vobis, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt. Dicendo autem, Non est servus major domino suo, nonne evidenter ostendit quemadmodum intelligere debeamus quod superius dixerat, Jam non dico vos servos (Joan. XV, 5; XVIII, 15) ? Ecce enim eos servos dicit. Nam quid est aliud, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur? Manifestum est igitur illum servum, qui non manet in domo in aeternum (Id VIII, 35),", + "candidate_score": 0.619883, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1913", + "psc_text": "Tale aliquid etiam hic intelligendum est, quando suo traditore jam tunc solo exituro, et cum suis sociis continuo redituro, Jesus turbatus est spiritu. 5. Firmissimi quidem sunt christiani, si qui sunt, qui nequaquam morte imminente turbantur: sed numquid Christo firmiores? Quis hoc insanissimus dixerit? Quid est ergo quod ille turbatus est, nisi quia infirmos in suo corpore, hoc est in sua Ecclesia, suae infirmitatis voluntaria similitudine consolatus est: ut si qui suorum adhuc morte imminente turbantur in spiritu, ipsum intueantur, ne hoc ipso se putantes reprobos, pejore desperationis morte sorbeantur? Quantum itaque bonum de participatione divinitatis ejus exspectare et sperare debemus, cujus nos et perturbatio tranquillat, et infirmitas firmat? Sive ergo isto loco ipsum Judam pereuntem miserando turbatus est, sive sua morte propinquante turbatus est: non est tamen ullo modo dubitandum, non eum animi infirmitate, sed potestate turbatum; ne nobis desperatio salutis oriatur, quando non potestate, sed infirmitate turbamur. Carnis", + "candidate_score": 0.618832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_90_92", + "bdc_text": "quod si non veneris , ego cogitabo vel Bernam vel officium relinquere . Vale et fac , ut venientem lętus salvere possim . Scio , levabis me podagra! 11 .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1898", + "psc_text": "me. Cap. XIII, V\\. 16-20. 1. Audivimus in sancto Evangelio loquentem Dominum atque dicentem, « Amen, amen dico vobis; non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non", + "candidate_score": 0.618072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95_97", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum . Tuus Bertol. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_927", + "psc_text": "superiores lectiones jam ante tractatae, scilicet ab his verbis, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quidquam, etc. Cap. V, V\\. 19-40. 1. Quodam loco in Evangelio Dominus ait, prudentem auditorem verbi sui similem esse debere homini qui volens aedificare, fodit altius, donec perveniat ad fundamentum stabilitatis petrae, et ibi securus constituat quod fabricat adversus impetum fluminis: ut cum venerit, repercutiatur potius firmitate aedificii, quam impulsu suo ruinam faciat illi domui (Matth. VII, 24, 25). Putemus Scripturam Dei tanquam agrum esse, ubi volumus aliquid aedificare. Non simus pigri, nec superficie contenti; fodiamus altius, donec perveniamus ad petram: Petra autem erat Christus (I Cor. X, 4) . 2. Hodierna lectio de testimonio Domini nobis locuta est, quia non habeat necessarium ab hominibus testimonium, sed habeat majus quam sunt homines; atque id testimonium dixit quid sit: Opera, inquit, quae ego facio, testimonium perhibent de me. Deinde adjunxit: Et testimonium", + "candidate_score": 0.610343, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_86", + "bdc_text": "kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1436", + "psc_text": "est Amen, nec graecum est nec latinum, sed hebraeum. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti: non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum. Nec semel tamen, sed bis a Domino dictum est, Amen, amen dico vobis. Jam quantum hoc commendatum sit, ex ipsa geminatione cognoscite. 4. Quid est ergo commendatum? Verum, verum dico vobis, Veritas dicit; quae utique etsi non diceret, Verum dico, mentiri omnino non posset: tamen commendat, inculcat; dormientes quodammodo excitat, intentos facit, contemni non vult. Quid dicens? Amen, amen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati. O miserabilis servitus! Plerumque homines cum dominos malos patiuntur, venales se petunt; non quaerentes dominum non habere, sed saltem mutare; servus peccati quid faciat? quem interpellet? apud quem interpellet? apud quem se venalem petat? Deinde servus hominis aliquando sui domini duris imperiis fatigatus, fugiendo requiescit: servus peccati quo fugit? Secum se trahit quocumque fugerit.", + "candidate_score": 0.609983, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_79_81", + "bdc_text": "alles guͤts ze Bern ; kumpst du , so wirt din bruͦder zuͦ eim salve [ ? ]eventuell salvere [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1158", + "psc_text": "qui fecit omnia non videbant: fecit unam rem, et turbati sunt, quia salvum fecit hominem sabbato. Quasi vero si quisquam aegrotus sabbato sinceraret, alius illum sanum fecisset quam ille, qui eos scandalizavit, quia unum hominem salvum fecit sabbato. Quis enim alius alios salvos fecit quam ipsa salus; qui illam salutem quam dedit huic homini, dat et jumentis? Salus enim corporalis erat. Salus carnis et reparatur, et moritur; et cum reparatur, mors differtur, non aufertur. Tamen, fratres, etiam ipsa salus a Domino est, per quemlibet detur: quocumque curante et ministrante impertiatur, ab illo datur a quo est omnis salus, cui dicitur in Psalmo, Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicasti misericordiam tuam, Deus. Quia enim Deus es, multiplicata misericordia tua pervenit etiam ad salutem carnis humanae, pervenit etiam ad salutem mutorum animalium: sed qui das salutem carnis hominibus jumentisque communem, numquid nulla salus est quam servas hominibus? Est certe alia", + "candidate_score": 0.607751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_28", + "bdc_text": "Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten .", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_376", + "psc_text": "Sed est et alius intellectus non praetermittendus, et ipsum dicam: eligat quisque quod placet; nos quod suggeritur non subtrahimus. Mensa enim Domini est, et non oportet ministrum fraudare convivas, praesertim sic esurientes, ut appareat aviditas vestra. Prophetia quae ab antiquis temporibus dispensatur, ad salutem omnium gentium pertinet. Ad solum quidem populum Israel missus est Moyses, et ei soli populo per eum Lex data est, et ipsi Prophetae ex illo populo fuerunt, et ipsa distributio temporum secundum eumdem populum distincta est; unde et hydriae dicuntur secundum purificationem Judaeorum: sed tamen quod illa prophetia etiam caeteris gentibus annuntiabatur, manifestum est; quandoquidem Christus in eo occultus erat, in quo benedicuntur omnes gentes, sicut promissum est Abrahae dicente Domino, In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XXII, 18) . Nondum autem intelligebatur, quia nondum aqua conversa erat in vinum. Ergo omnibus gentibus dispensabatur prophetia. Quod ut emineat jucundius, de singulis aetatibus, tanquam de singulis", + "candidate_score": 0.597313, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_48", + "bdc_text": "et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1291", + "psc_text": "dicendo, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Joan. I, 1-3) . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super pectus Domini discumbebat (Joan. XIII, 23). De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid ergo humiliter positum audistis de Domino Jesu Christo, susceptae carnis dispensationem cogitate; qualis", + "candidate_score": 0.594794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_48", + "bdc_text": "et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur.", + "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_522", + "psc_text": "Si hoc potuit Deus de luce corporea corporeis oculis exhibere; non exhibet mundis cordibus lucem illam infatigabilem, integram perseverantem, nulla ex parte deficientem? Quam lucem? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Videamus si lux est. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen (Psal. XXXV, 10) . In terra aliud est fons, aliud lumen. Sitiens quaeris fontem, et ut pervenias ad fontem, quaeris lucem: et si dies non est, accendis lucernam, ut ad fontem pervenias. Fons ille, ipsa est lux; sitienti fons est, caeco lux est: aperiantur oculi ut videant lucem, aperiantur fauces cordis ut bibant fontem; quod bibis, hoc vides, hoc audis. Totum tibi fit Deus; quia horum quae diligis, totum tibi est. Si visibilia attendis, nec panis est Deus, nec aqua est Deus, nec lux ista est Deus, nec vestis est Deus, nec domus est Deus. Omnia enim haec visibilia sunt,", + "candidate_score": 0.5931, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 9, + "cf_id": "cf016", + "work_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto", + "max_score": 0.692787, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_237", + "psc_text": "quia novit Spiritus quae nobis per ipsum Spiritum revelantur, in posterioribus ait: Quis enim scit hominum quae hominis sunt, nisi spiritus hominis qui in ipso est: sic et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei. Ergo si hominis spiritus novit quae hominis sunt, et antequam scrutetur novit, potestne aliquid Dei esse, quod Spiritus Dei nesciat? De quo non otiose Apostolus dixit: Quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei: non quod scrutando cognoverit, sed noverit per naturam: non quod accidens in eo scientia divinorum, sed cognitio naturalis sit. 128. Verum si te movet quia dixit, scrutatur, accipe quia id quoque de Deo scriptum est, eo quod sit scrutator cordis et renum. Ipse enim dixit: Ego sum scrutans corda et renes (Jerem. XVII, 10) . Etiam de Filio Dei habes ad Hebraeos: Qui scrutator est animi et cogitationis (Hebr. IV, 12) . Unde liquet quia nemo inferior superioris scrutatur interna;", + "candidate_score": 0.692787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_229", + "psc_text": "de profundo gentilis imprudentiae levaveris Dei Verbum: si credideris quia non fallitur; non praeteritur Dei Filius, non ignorat quae futura sunt; non fallitur etiam Spiritus sanctus, de quo dicit Dominus: Cum venerit autem ille Spiritus veritatis, deducet vos in omnem veritatem (Joan. XVI, 13) . Qui dicit omnem, nihil praeterit, non diem, non horam, non praeterita, non futura. 115. Et ut scias quia et omnia novit, et futura annuntiat, et unius est scientiae cum Patre et Filio; audi quid dicat de eo Dei veritas: Non enim loquetur a semetipso, sed quae audierit, loquetur, et quae evenient, annuntiabit vobis (Ibid.) . 116. Itaque ut advertas quia novit omnia, cum diceret Filius: De die autem illa et hora nemo novit, neque Angeli coelorum (Marc. XIII, 32) ; excepit Spiritum sanctum. Si autem exceptus est Spiritus sanctus ab ignorantia, quomodo non exceptus est Dei Filius? 117. Sed dicis quia cum angelis annumeraverit et", + "candidate_score": 0.659364, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_231", + "psc_text": "si vis discere quia novit omnia, et praescientiam habet omnium Dei Filius futurorum, quae Filio incognita putas, ea de Filio Spiritus sanctus accepit. Accepit autem per unitatem substantiae, sicut accepit a Patre Filius: Ille, inquit, me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet, et annuntiabit vobis (Joan. XVI, 14, 15) . Quid igitur hac evidentius unitate? Quae habet Pater, Filii sunt: quae habet Filius, accepit et Spiritus. 119 et 120*. Accipe tamen quia novit judicii diem Filius. Lectum est in Zacharia: Et veniet Dominus Deus meus, et omnes sancti cum eo. In illa die non erit lumen, sed frigus et gelu: et erit dies una, et dies illa nota Domino (Zach. XIV, 5) . Haec igitur dies nota Domino, qui veniet cum sanctis suis, secundo nos illuminaturus adventu. 121. Sed quod orsi sumus de Spiritu, persequamur. 657 Habes", + "candidate_score": 0.652534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_249", + "psc_text": "Divisiones sunt munerum, non separationes Trinitatis. 139. Denique idem est Deus qui operatur omnia in omnibus; ut scias quia non est discretio operationis inter Deum Patrem et Spiritum sanctum, quando ea quae operatur Spiritus, operatur et Pater Deus, qui operatur omnia in omnibus. Nam cum operetur omnia in omnibus Pater: Alii tamen datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia curationum in uno Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult (Ibid., 8 et seq.) . 140. Non est ergo dubium, quin ea quae operatur Pater, operetur et Spiritus. Nec ex praecepto, sicut qui corporaliter audit, operatur: sed ex voluntate, qui sui est liber arbitrii, non alienae famulus potestatis. Non enim quasi jussus obtemperat, sed quasi largitor suae moderator est largitatis.", + "candidate_score": 0.645548, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ;", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_303", + "psc_text": "in quo possitis omnia tela maligni ignita exstinguere, et galeam salutis assumite, et gladium Spiritus, quod est Verbum Dei (Ephes. VI, 16, 17) . 47. Cum igitur Verbi gladius Spiritus sanctus sit, et Spiritus sancti gladius Verbum Dei sit; utique unitas est potentiae. 674 CAPUT VIII. Praedictam unitatem eo probari, quod sicut Pater, ita etiam Filius contristari ac tentari legitur. Tentatum etiam Filium in deserto, ubi erecta fuit in aeneo serpente figura crucis: sed Spiritum quoque ibidem tentatum dici ab Apostolo. Hinc Israelitas ab eodem Spiritu directos in terram promissam, ipsique unam esse cum Patre et Filio voluntatem ac potentiam colligit Ambrosius. 48. [Alias cap. IX.] Quam unitatem licet etiam aliis Scripturarum locis considerare. Nam cum dicat Ezechiel ad populum Judaeorum: Et contristastis me in omnibus his, dicit Dominus (Ezech. XVI, 43) ; Paulus novo populo in epistola sua dicit: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis (Ephes.", + "candidate_score": 0.645093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_287", + "psc_text": "Hanc autem operationem Dei, quam totus orbis jure miratur, sine sancti Spiritus opere non fuisse etiam Apostolus declaravit, dicens in figura illa praecessisse spiritalis mysterii veritatem; sic enim habes: Quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari: et omnes eamdem escam spiritalem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritalem biberunt (I Cor. X, 1 et seq.) . 23. Nam quemadmodum typus sacramenti potuit esse sine operatione Spiritus sancti, cujus veritas omnis in Spiritu est? Quod et Apostolus docuit dicens: Sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed justificati estis in nomine Domini nostri Jesu Christi, et in Spiritu Dei nostri (I Cor. VI, 11) . 24. Vides igitur quia et Pater operatur in Filio, et Filius operatur in Spiritu. Et ideo secundum seriem Scripturarum noli dubitare in figura fuisse, quod in veritate esse ipsa etiam veritas declaravit. Quis", + "candidate_score": 0.635465, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_6", + "bdc_text": "allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) .", + "psc_chunk_id": "016_Ambrosius-Mediolanensis_De-Spiritu-Sancto_window_208", + "psc_text": "sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit (Esai. XL, 13) ? Et addidit: Quia ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quod Esaias de operatore omnium dixit, sicut habes: Quis mensus est manu aquam, et coelum palmo, et universam terram clausa manu? Quis statuit montes in libra, et rupes in statera? Quis cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit (Esai. XL, 12) ? 91. Et addidit Apostolus: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quid est, ex ipso? Quod ex ipsius voluntate natura sit omnium, et ipse sit auctor omnium, quae esse coeperunt. Per ipsum, quid est? Quia per ipsum constitutio et perseverantia omnibus impertita videatur. In ipso, quid est? Quia omnia admirabili quodam desiderio, et inenarrabili amore auctorem vitae et ministratorem gratiae suae ac muneris intuentur, secundum quod scriptum est: Oculi omnium in te sperant; et: Aperis manum tuam, et imples", + "candidate_score": 0.617065, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 10, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", + "max_score": 0.692043, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14_16", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1730", + "psc_text": "obtusae aures sunt et hebes sensus est. sed propheta a praeceptis dei intellegit, praecepta scilicet agens intellegentiam consecutus: intellegens uero omnem uiam iniquitatis odit. § 13 Humanae enim naturae omnes diuersarum adfectionum adiacent motus, ut sunt odii et amoris. sed amor inpendendus est in dilectionem bonorum. odium autem adsumendum est ex offensa malorum. nostrum ergo est, modo utilis organi corpora nostra in coaptatos et concinentes modos temperare, ut non uitia diligamus, ut non uirtutes bonas oderimus, ut unicuique nos generi decenter atque utiliter coaptemus. propheta mandata dei diligit: et qui mandata dei diligit, iniquitatis uias odit. ut enim perfectae fidei obsequellse est, obcedientiamoboedientiam diligere et id, quod quia agit, adfectu caritatis explere et necessitatem agendi amantis uoluntate prsecurrerepraecurrere, ita et magnae innocentiseinnocentiae est, iniquitates non modo non agere, sed odisse, quia interdum nos ab his metus et terror auertat. odium autem nobis earum S Esai. XLVm, 7 sq.' 1 hoc", + "candidate_score": 0.692043, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23_25", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. . Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1934", + "psc_text": "ex lic m. 2 V 17 praecepta E 18 subiecit Cpb 19 in i initiis (ihitiis R') RE qua V 21 uniuersa tamen C uniuersae tamen eccte p(A) 23 statutam madae R statuta adae V 84 euuae VRl quia maledictionem C 26 audierit om. Cp cherubin in V cherubin Cpt 26 et conuertibili VE et čuentibili p scierit E. qui poence et in Cain et in Lamech numerum reputet, qui translatum Enoch, qui reseruatum Noe, qui benedictionem Sem et Iaphet et maledictionem Cham scrutatus sit, qui MetchisednchMelchisedech sacerdotem, qui Abraham electum, Isaac promissum, Iacob prselatum, Ioseph uenditum, sanctificatum ludam, Moysen nutritum, eruditum et post ingentia latae legis sacramenta in uerbo dei mortuum, et Iesum diuisorem promissae terrae et auctorem iteratae circumcisionis intelleget, profecto uti prophetae uoce poterit: in principio cognoui de testimoniis tuis; quia in aeternum fundasti ea. in omnium enim superius memoratorum uirorum uita atque gestis aeternorum bonorum spes", + "candidate_score": 0.682758, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14_16", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1729", + "psc_text": "2 V 24 uos faciunt V n faciunt p(A) praecepta sola sed praecepta p(A) re om. V copleta ('p(A) id add. m. 2 V 25 possimus p 26 sumus V. enim, qui non hoc per se inchoant, clausa a deo omnia sunt. et idipsum propheticus sermo per Esaiam docet dicentem: ne dicas de mandatis meis, quod cognoaeriscognoueris ea: neque cognouisti, neque credidisti ea, neque ab initio aperui tibi aures. cognoui enim, quod spernens sperneres, et quod inicus adhuc ex uentre uocandus esses. ergo non indulgetur scientia non adpetentibus eam. et quia deus cordium scrutator est, his, qui spreturi eam essent, obtusae aures sunt et hebes sensus est. sed propheta a praeceptis dei intellegit, praecepta scilicet agens intellegentiam consecutus: intellegens uero omnem uiam iniquitatis odit. § 13 Humanae enim naturae omnes diuersarum adfectionum adiacent motus, ut sunt odii et amoris. sed amor inpendendus est in dilectionem bonorum. odium autem adsumendum est", + "candidate_score": 0.680144, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14_16", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2684", + "psc_text": "temperans maledicus esse persistet? manum quidem homicidam non habebit, gedsed linguam habebit. et quomodo quis ex toto corde poterit confiteri non exigua secum peccati parte residente? detersis itaque omnibus uitiis confessione opus est desinendi et orandum semper ad deum est, ut in cohibendis peccatis extinguendisqua incentiuis eorum pendula uoluntatis nostrae studia confirmet. § 4 Ob quod iam confidens propheta per confessionem ac precem suam in portu se innocentiae conlocatum ait: confitebor tibi, domine, in toto corde meo: quoniam audisti uerba oris mei. duplex intellegentisB huius, ut superius iam diximus, sensus est. nam siue laudem deo confitetur, quia uerba oris eius audita sunt, siue per misericordiam dei, cum diu orasset, adiutus iam omnibus peccatis desinentibus confitetur. fidei nostrae utrumque conueniens, ut et dominum laudemus et confiteamur intellecta peccata. § 5 Dehincsequitur: et in conspectu angelorum psallam tibi. parum sibi existimat propheta esse, ut hominibus tantum praesentibus psallat, quia homines corporalium tantum", + "candidate_score": 0.679114, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24_26", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3032", + "psc_text": "Atque ad id spebus fidelibus expetendum adhortatio 2 iustitiam tuam R sed cf. p. 833, 32 8 miserator et om. R 12 ipso Re ipse b 18 laudium R cf. Neue Formenl. /, 272 laudum E 19 regnum omnium R cf. Sabatier II, 280 omnium E 20 progeniae R 24 eloquntur R 27 dominatui intelligat coaeternam Rb dominatui subiiciant coaeterno e 82 spebus E spem R. prophetae continuo subiecta est: fi d e Ii s dominus in uerbis suis et sanctus in omnibus operibus suis. uerborum fides forte nutaret, nisi sanctitas operibus esset admixta. atque ita sanctitas in operibus fidem confirmat in uerbis. ut de sancti fide in promissis non ambigas, cuius sanctitate utaris in rebus. si enim sanctum esse deum intellegimus per id, quod nascimur, uiuimus, alimur et copiis omnibus humanae naturanaturae congruis abundamus, sanctitas ista esse non potest infidelis. in dictis. § 18 Scit autem propheta esse et", + "candidate_score": 0.678887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_13_15", + "bdc_text": "Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1730", + "psc_text": "obtusae aures sunt et hebes sensus est. sed propheta a praeceptis dei intellegit, praecepta scilicet agens intellegentiam consecutus: intellegens uero omnem uiam iniquitatis odit. § 13 Humanae enim naturae omnes diuersarum adfectionum adiacent motus, ut sunt odii et amoris. sed amor inpendendus est in dilectionem bonorum. odium autem adsumendum est ex offensa malorum. nostrum ergo est, modo utilis organi corpora nostra in coaptatos et concinentes modos temperare, ut non uitia diligamus, ut non uirtutes bonas oderimus, ut unicuique nos generi decenter atque utiliter coaptemus. propheta mandata dei diligit: et qui mandata dei diligit, iniquitatis uias odit. ut enim perfectae fidei obsequellse est, obcedientiamoboedientiam diligere et id, quod quia agit, adfectu caritatis explere et necessitatem agendi amantis uoluntate prsecurrerepraecurrere, ita et magnae innocentiseinnocentiae est, iniquitates non modo non agere, sed odisse, quia interdum nos ab his metus et terror auertat. odium autem nobis earum S Esai. XLVm, 7 sq.' 1 hoc", + "candidate_score": 0.677744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_13_15", + "bdc_text": "Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_828", + "psc_text": "populi arguantur, quando doctrina timoris dei et confessionis eruditio ex prophetasprophetae oratione prsestetarpraestetur. in his enim prophetiseprophetiae spiritalis ordo consistit. et si dominus praedicatur, profectus scientiae huius ad fidem utilis est. si ad timorem et confessionem eius docemur, domino formamur, proficimus, adquirimur, ut per passionem eius redempti, ita eidem per doctrinae suae instituta placituri. § 4 Esse autem in prsesentipraesenti psalmo quaedam intellego, qusequae ei homini, quem dominus adsumpsit, aptari posse uideantur, ubi dicitur: perscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. significari enim forte in eo existimabitur IudseorumIudaeorum conspiratio, cum testimonia, quibus argui posset, quaeruntur nec reperiuntur, et omnia scrutantium ingenia deficiunt; dehinc quod sagittis paruulorum, id est doctrinis apostolorum uulnerentur, aduersum quos nullam causam iustae persecutionis inuenerint, et ideo defecerint contra ipsos linguae eorum. haec quidem non tamquam inprobabilia praetermittimus, sed qusedamquaedam alia in psalmo sunt, qusequae ordinem intellegentiseintellegentiae huius impediant. non longe tamen ab his sermo expositionis nostrae dissentiet.", + "candidate_score": 0.675258, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14_16", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2886", + "psc_text": "m. 1 R heretioi R 20 combinabor Ed. Bas. 1550 et Paris. lo72 tiĮ n 28 in archa Ra 24 Vll-Septeii 26 i utilis R 28 et peccata nostra E. hominem, faciens pacem, ut reconciliaret ambos deo in uno corpore, internum scilicet hominem et externum fecit unum. non ergo conbinamur, sed unimur: quia unitas fidei est, at uero conbinatio consortium factionis. § 8 Non modo autem non conbinari se propheta cum electis iniquorum non optat, sed etiam, quia homini errare debitum est, si quid forte secus et humanitus gesserit, corripi se a iusto in misericordia et argui mauult. formam namque in se naturae nostrae infirmitatisque constituit. plures etenim nostrum. cum lapsi fuerint, cum errauerint, emendari se iustae misericordiae arguitione fastidiunt et conbinari malunt peccatoribus quam per iustorum correptionem ad paenitentiam retorqueri tenuit. autem egregie rationem ueri propbeticuspropheticus sermo dicens: corripiet me iustus in misericordia et increpabit me. est enim misericordisemisericordiae", + "candidate_score": 0.674792, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_22_24", + "bdc_text": "jedoch invertit dominus potentissime omniumvor omnium etwas gestrichen . impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. . Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2224", + "psc_text": "(cf. Acad. p. 40) dominatibus fFPb 22 transeamus — continenttam om. V libidinibus ex libinibus P 26 profetia V et prophetia RP euuangeliis V apostolis VRP et apostolis E. lege: dominus conterens bella, dominus nomen est ei, cognoscentesapropheta: ego sum, qui feci cselum et terram ex nihilo, credentes ab euangelio: in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum, pronuntiantes ab apostolo: qui est imago dei inuisibilis, primogenitus omnis creaturae, quia in ipso constituta sunt omnia in caelis et in terra, et cum gentes conuersionem nostram ex uitiis in uirtutes, ex ignorantia dei in confessionem eius effectam admirabuntur, tunc psalmi prophetiam a nobis intellegi posse testabimur dicentes: in auertendo dominum captiuitatem Sion . facti sumus sicut consolati. tunc repletum est gaudio os nostrum et lingua nostra exultationaexultatione. tunc dicent inter gentes: magnificauit dominus facere cum illis. auertit enim deus captiuitatem nostram per remissionem peccatorum. a dominatu", + "candidate_score": 0.674528, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14_16", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2371", + "psc_text": "V1. prophetarum et euangeliorum et apostolorum arcano caelesti libros consecratos plenae cognitionis scientia consequetur? § 2 In his igitur omnibus hserenshaerens ac detentus propheta ex interno cordis sui secreto secundum apostoli uocem et ipse proclamat dicens: de profundis clamaui ad te, domine. pone illum secundum apostolum in profundo diuitiarum dei inperscrutabilium et inuestigabilium demorantem, statue illum de profundo humanarum calamitatum aestu precantem secundum eam domini, quse in anteriore psalmo est, uocem: ueni in profundum maris, et tempestas demersit me, existima illum non labiis, sed secreto, ut iussum est, cordis orare: apta aut ignorationi aut passioni aut orationi uox ista dicentis est: de profundis clamaui ad te, domine, dum aut neseitnescit aut patitur aut precatur. et quia de profundis clamat, confidenter ait: domine exaudi uocem meam, fiant aures tuae intendentes in uocem orationis mesemeae. § 3 Sed quaerendum est, an idipsum sit exaudi uocem meam et fiant aures tuse intendentes in", + "candidate_score": 0.673842, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14_16", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_828", + "psc_text": "populi arguantur, quando doctrina timoris dei et confessionis eruditio ex prophetasprophetae oratione prsestetarpraestetur. in his enim prophetiseprophetiae spiritalis ordo consistit. et si dominus praedicatur, profectus scientiae huius ad fidem utilis est. si ad timorem et confessionem eius docemur, domino formamur, proficimus, adquirimur, ut per passionem eius redempti, ita eidem per doctrinae suae instituta placituri. § 4 Esse autem in prsesentipraesenti psalmo quaedam intellego, qusequae ei homini, quem dominus adsumpsit, aptari posse uideantur, ubi dicitur: perscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. significari enim forte in eo existimabitur IudseorumIudaeorum conspiratio, cum testimonia, quibus argui posset, quaeruntur nec reperiuntur, et omnia scrutantium ingenia deficiunt; dehinc quod sagittis paruulorum, id est doctrinis apostolorum uulnerentur, aduersum quos nullam causam iustae persecutionis inuenerint, et ideo defecerint contra ipsos linguae eorum. haec quidem non tamquam inprobabilia praetermittimus, sed qusedamquaedam alia in psalmo sunt, qusequae ordinem intellegentiseintellegentiae huius impediant. non longe tamen ab his sermo expositionis nostrae dissentiet.", + "candidate_score": 0.672357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24_26", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1814", + "psc_text": "intelligi ualet p profetam V 21 quidpr. I. add. m. 2 V 23 emundari ex demundari m. 2 V effidari p(Ar) 24 qui eras. R et uniuersis doctor om. VR et prospector — et iudex om. p(A) et uniuersis doctor — et iudex om. C 25 emandator (sie) ex remandator m. 2 V et certe Cpb. decentissimum est, ut, qui spiritu dei loquitur, ea, quae humanae et salutis et seternitatis sunt, eloquatur. § 2 Ait enim ita: feci iudicium et iustitiam: non tradas me nocentibus me. facit placentia deo opera et, quia facit, ne nocentibus se tradatur, orat. opus merendi antefertur, et dehinc meriti praemium postulatur. fit enim primum, quod placeat; et tum dignatio eius, cui per opus placetur, oratur. at nos nec operamur nec placemus, quin etiam impiis et inreligiosis rebus offendimus; et quia tales non placemosplacemus, irascimur. sed dignum est contueri, qualia sint, quae propheta faciens, ne nocentibus", + "candidate_score": 0.670622, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24_26", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_820", + "psc_text": "iurans in eum iurabit in deum uerum. obstructum enim est osloquentiuminiqua, quia praedicetorpraedicetur ex lege et ex prophetis atque ab apostolo in eo nos ante constitutionem mundi et elegisse pater et benediiisse doceatur et ipse nos coexcitauerit et conlocauerit a dextris dei in eselestibuscaelestibus, cum uidebunt eum in maiestate sua iudicare de uinis et mortuis. per haec itaque obstruetur os loquentium iniqua. ipse enim est rex in seternumaeternum et in nomine domini Iesu omne genu flectet cae elestium et terrestrium et inferorum, et omnis lingua confitebitur, quia dominus Ie su sin gloria deipatris, qui est benedietusbenedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1", + "candidate_score": 0.669555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24_26", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2598", + "psc_text": "P I emortuo e corpora PTb corpore e 21 diatinctionib: ex distionib; P 24 et ante domus Aaron om. T 25 esse om. T 26 chorinthioa P fit in nominibus Tb fit in omnibus P ait in hominibus e. omnibus, qui inuocant nomen domini nostri Iesu Christi, ut aliud uocatos, aliud sanctos, aliud inuocanteeinuocantes nomen domini esse significet. nunc autem primum Israhel nuncupari uidemus, secundo Aaron, tertio Leui. quarto timentes dominum. et in Aaron sacerdotes significari non ambiguum est: sacerdos enim in lege Aaron primus fuit et exinde in successione eius sacerdotum honor mansit. in Leui autem ministros ostendi absolutum est: hsec enim tribus in ministerium electa est. reliquus autem populus, cui non sacerdotii neque ministerii, sed timoris officium est, in his, qui timent dominum. nuncupatur. docet autem nos apostolus, prae omnes hos esse Israhel, cum ait: et quotquot regulae huic obsecundabunt, pax super eos et misericordia, et super Israhel.", + "candidate_score": 0.667996, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_46_48", + "bdc_text": "gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen . dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3139", + "psc_text": "querella iam beneplaciti in eos adfectus ostenditur. reconciliati enim sumus per corpus et sanguinem Christi ex inimicis in filios deo, cum nobis aeterni sacerdotis placationem inpsenitenti sacramento spopondisset propheta dicente: iurauit dominus, non psenitebitpaenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. complacitum ergo est, quod inpsenitensinpaenitens esse iuratum est ei, quo regnante secundum ordinem Melchisedech, id est gentium et rege et sacerdote primum mansuetis salus, deinde splendor est sanctis exultantibus super regem suum. § 4 Sed post sanctorum gloriam intellegendum est, quid ad cantici noui plenitudinem consequatur: lsetabunturlaetabuntur in cubilibus suis. exultationes dei in gutture eorum, et gladii bis acuti in manibus ipsorum. iam non lacrimis stratum rigabitur, nec in hoc mortis corpore degentium ob peccati necessitatem ac dolorem noctibus singulis lectus lauabitur. in cubilibus enim iam suis sancti lsetabunturlaetabuntur in gloria, et ob id dei exultationes semper in gutture. per significationem gutturis internae conscientiseconscientia protestatur adfectomadfectum. sed", + "candidate_score": 0.666923, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7_9", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_884", + "psc_text": "cum fundo maris perturbatur. turbato enim diabolo omnia terroris sui ministeria turbantur: et ipse, in quo gentes pauebant, aduersantium potestatum sonus trepidat. recordemur uatum murmura et inconditos bacchantium fremitus et nonnumquam confuso audientium sensu incertum nescio quid simulacrorum sera sonuisse, omnem denique profano cserimoniorum cantu mundum resultantem; nunc uero domino Christo praedicato silere omnia confutata et trepida, cum hi templorum et gentium dii uirtute fidelium subiciuntur ad poenam, cum credentium uerbis torquentur, laniantur, uruntur et inuisibiles nobis atque inconprehensibiles naturae uerbo continentur, puniuntur, abiguntur, cum uates silent, cum muta sunt templa. per hsechaec itaque iam iudicio praeparantur. et praeparatio ista quid proficit? profecit namque: turbabuntur gentes et timebunt: cernentes scilicet deos suos mutos et tantum ad inpositionem manuum nostrarum poenae suae uocibus ingemescentes. sed post perturbationem gentium alii timebunt; timorem enim -erit inlature turbatio. numquid omnes, qui turbabuntur, et timebunt? nounon utique omnes, qui turbabuntur, et timebunt. § 11 Qui", + "candidate_score": 0.665831, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_637", + "psc_text": "ipse se proferet R 30 iustitiam RPTE reota R fili V 21 iniquitatis V1 23 conpleotentur R. iustitise sermo communis est; sed sequi iudicii studium et consuetudo paucorum est. sed plane tum uere quis loqui iustitiam existimandus est, cum iudicium retineat ueritatis, deo ob id non eloquia humana, sed cordis opera, id est cogitationum molitiones iudicante. solet autem iniquitas sub publicae conscientiae pudore non peragi; et ideo, licet conplexae manus non sisint ut iniquitatem, tamen iniquitatem deo cor operatur in terra. hinc adulterium solo conceptum corde iam crimen est, hinc secundum Pauli euangelium secreta hominum deus iudicat, uoluntates hominum deo iam in ipsis humanae natiuitatis exordiis contuente. nam cum natuncnatura potentis uirtus non tam uiscerum fibras quam adpetitus mentis introeat, necesse est non per motus sensuum perspiciendi sumat exordium, sed per scientiam naturae etiam futuros motus sensuum prsesciens adprehendat. § 3 Et idcirco de his, qui conplexas manibus iniquitates corde", + "candidate_score": 0.665595, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1727", + "psc_text": "prudentiae et intellegenticeintellegentiae sensus est. et ideo eloquia in faucibus et in ore melmei dulce est. sed ut melmei per aegritudinem aestumque febrium ea, quae acciderint oris amara, mitificat, ita animae nostrae amaritudines et tristes cupiditatum insalutarium febres infusa dei eloquia mitificant, si modo non ore contineantur, sed faucibus deuorentur. § 12 Sequitur deinde: a mandatis tuis intellexi; propterea odiui omnem uiam iniquitatis. intellegentes nos faciunt praecepta, sed praecepta. re atque opere expleta: id est, ut ea, qusequae his continentur, in quantum possumus, eipleamus. ergo efficienda praecepta sunt, ut simus intellegentes. et licet a deo intellegentia perfecta sit, tamen a nobis incipiendum est, ut possimus perfectam intellegentiam promereri. his 1 dixerit V1 constitue ex constitutae m. 2 V 8 in om. V di add. m. 2 V 4 per post nuno add. m. 2 V 6 lhm xpi 8 constituti YC 0 9 et om. V 11 eloquia tua ex", + "candidate_score": 0.665329, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_39_41", + "bdc_text": "Im 27 . Kapitel der Akten der Synode vom 9 . bis 14 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1263", + "psc_text": "orr. m. 2 V 27 superiorib. ex superi m. 2 V. necessaria est, id est sabbati diei; quia ita psalmus inscribitur: psalmus cantici in die sabbati, ut cumper scripturarum caelestium auctoritatem, quae ratio in sabbati requie contineatur, cognouerimus, parem ceterarum quoque rerum, quae in lege sunt, efficientiam sentiamus. § 2 Et de otio quidem diei huius multa prseceptapraecepta sunt. nam et in ea dominus perfecta mundi huius soliditate requieuit; scriptum est enim: et requieuit deus in die septima ab omnibus operibus suis, quae inchoauit facere. et rursum haec eadem sanctificatur in lege ab eo, ut omne opus agi uetitum sit, sicut scribitur in Exodo: in mente habete diem sabbatorum sanctificare eum: seisex diebus operaberis et facies omnia opera tua; septimo autem die sabbata domini dei tui: non facies in illo die ullum opus. ergo sabbato et quies dei est et hominum otium. sed quid hoc proficiet ad psalmum, in quo", + "candidate_score": 0.664629, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72_74", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione : «Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) . gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2317", + "psc_text": "cognitionem desiderat, nouitetqusea principio sint, et quae futura sunt conspicit et iterum: uxorem uirilem quis inueniet? pretiosior est autem lapidibus pretiosis istius modi. et haec in Prouerbiis dicta sunt, quia prouerbia non hoc, quod uerbis sonat, explicant, sed dictorum uirtutem ex usu uerborum communium nuntiant. docet autem dominus in euangeliis, quid prouerbia intellegenda sint, dicens: ueniet hora, ut iam non in prouerbiis loquar uobissed palamdepatre adnuntiem uobis. ergo secundum prouerbiorum rationem uxorem uirilem nosse debemus, eam nempe, quam sibi Salomon sponsam optauit adsumere, de qua et rursum ait: iudicaui 8 Sap. VIII, 2. 11 Ibid. 3. 19 Ibid. 8. 15 Prov. XXXI, 10. 20 Ioh. XVI, 25. 24 Sap. VIII, 9; 2. 2 existimandum VPTE existimandus R 4 a RPT add. m. 2 V ta 5 desponsa sit VR desponsa sit P desponsaait T 6 quid RPT qui V nuncupatione — eodem uxoris om. V 8 solomon V itaque ait", + "candidate_score": 0.660904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7_9", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1952", + "psc_text": "ex dolore dolore m. 2 V non solum perturbet pb 28 se etiam e sed etiam VRpb sed ue etiam his C tabem ex turbem m. 2 V liq.s«*»»s corr. m. 2 V 24 animo V 25 a dei lege pb a lege dei C. conrumpunt. hos habet aestus, has tantum defatigationes sentit propheta, cum dicit: uidi non seruantes pactum et tabescebam: quia eloquia tua non custodieruDtcustodierunt. consignati testamenti Israhel heres nuncupatus est et audita de monte domini uoce respondit: omnia, quaecumque dixit deus, et audiemus et faciemus. at uero ubi diis alienis adorauit, ubi omnium se scelerum uitiis contamioauitcontaminauit, pactum et auditae nuncupationis et professae obseruationis amisit. alllquiaeloquia enim dei non custodierunt, qusequae se facturos auditurosque responderunt. nec noua prophetae huius super praeuaricationenipraeuaricationem populi tabes est; quippe cum et dominum ipsum ad impietatem Hierusalem inlacrimasse noscamus, et ex doctrina eadem super inpsenitentesinpaenitentes apostolus fleat et insuper ipse. si quis", + "candidate_score": 0.660276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_11_13", + "bdc_text": "Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ; citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1790", + "psc_text": "est extra legem agentes. sed qui prseteritores legis odit, non potest non id amare, quod odit esse neglectum; et ideo ait: et legem tuam dilexi. conuenit autem, ut, qui legem amat, eos oderit, qui legis inimici sunt. § 5 Dehinc sequitur: adiutor et susceptor meus es to, et in uerbum tuum spero. magno nobis auxilio dei opus est in tanto atque adsiduo saeculi istius proelio. non enim nobis secundum apostolum pugna est aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus potestates et mundi potentes harum tenebrarum, aduersus spiritales nequitias in cselestibuscaelestibus. hos ergo hostes habemus, aduersum hos adiutor deus precandus est, ut nos in sQsceptionemsusceptionem suam recipiat. sed non tam timoris haec precatio debet esse quam meriti. timor enim ex trepidatione condicionis xhumanaehumanae est, propheta autem in uerbo dei sperat. spes non res praesentes obtinet, sed futuras. sperat ergo, quae uerbo 17 Ephes. VI, 12. 8 deum E 4 conantur E 6", + "candidate_score": 0.658483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7_9", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze : ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_606", + "psc_text": "gerund. cum partic. praes. conivrcto qf. Draeger Synt. JJ, 849) puniendos PE puniendi T 27 poene R 28 offioicio T. landabo uerbum. hoc ergo uerbum suum in deo laudat, quod deum suum esse cognouit. § 11 Neque id tantum laudat, sed etiam illud, quod sperauit in eo non metuens, quid homo sibi faciat. haec plane digna saDCtissanctis omnibus uox est, constanter inter insectationes humanas fidem tenere et metu terrenae turbulentise non monerimoueri speque certissima quod aliquid aduersum animae seternitatemaeternitatem homo effecturos sit non timere, cum post intercessionem mortis istius in immortalem gloriam et corruptio et infirmitas nostra mutetur. atque ob id sermones suos, quibus se sperantem in domino humanam uim protestatur non metuere, conlaudat dicens: in domino laudabo sermonem, in domino sperabo: non timebo, quid faciat mjihi homo. ob hoc ergo sermonem suum laudat in domino, quia sperans in eo hominem non timebit. § 12 Sed ut doceret, idcirco se", + "candidate_score": 0.657985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59_61", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) . werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2157", + "psc_text": "est, quid dici ab Israhel oporteret. de Israhel frequenter admonuimus eum existimandum, qui deum mentis oculis contemplatus sit. nunc ergo secundum prophetiam cognito, quid dicere debeat, Israhel loquetur: nisi quod dominus erat in nobis, cum insurgerent homines in nos, forte uiuos degluttissent nos. hoc ergo Israhel exemplum accipiens a propheta dicet, quia audiuit: nisi quoddominus erat in nobis, dicat nunc Israhel. § 2 Non est autem leneleue mandatum illud, quod necesse fuit praeeunte quodam prophetae prseconiopraeconio demonstrari. in his namque rebus, quae difficilia sunt, desideratur exemplum. omnis enim natura hominum insolens ad res secundas est et inbecillitatis susesuae inmemor inconsulte in prosperis laetans est quod ab homine doctrina dei erudito abesse oportet. quis enim relictus est nobis gloriandi locus recordantibus omnia ex deo esse? si nos nobis uitam inseruimus, debeamus et nobis corporum speciem: si ipsi pluuias aestusque moderamur, ex nostro esse prouentus fructuum gloriemur: si non in omnibus 1", + "candidate_score": 0.657693, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59_61", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) . werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2880", + "psc_text": "circumstantiae ostium. in eo enim libro, qui nobiscum Salomonis inscribitur, apud Graecos autem atque HebrsosHebraeos Sapientia Sirach habetur, ita monemur: ecce circumualla possessionem tuam spinis, argentum et aurum tuum constitue, et ori tuo fac ostium et seram, et uerbis tuis fac iugum et mensuram. et ostium et seram ori iussit adponi, ne uerbis esset facilis egressus. idem autem uerbis iugum mensuramque constituit, ut rationis iugo subdita, librata per mensuram moderatione penderent. § 6 Tendit adhuc propheta ad iustitiseiustitiae perfectionem. namque post fidei clamorem, post orationem, post opera, post ostium oris consummari se quoque officio cordis orat dicens: non declines cor meum in uerba mala, ad excusandas excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem. cum ex innocentiss ac iustitiae studiis in uitiosam uoluntatem decidimus, tum cor nostrum in mala uerba declinat: non ut peccatum excusemus — omne enim peccatum 1 Matth. XII, 37. 3 Ibid. 36. 13 Eccles. XXVIII, 28 aq.", + "candidate_score": 0.656023, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59_61", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) . werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1375", + "psc_text": "fidelium operum usus praecesserit, doctrinae cognitio non adprehendetur. et agendum a nobis antea fideliter est, ut scientiam consequamur. uias ergo, secundum superiorem expositionem, legem, prophetas, omnia euangeiiaeuangelia et apostolos esse existimamus: quos in mandatis dei se exercens propheta considerauit, ut nouerit. § 11 Conclusit autem octauum numerum hoehoc uersu: in iustificationibus tuis meditabor, non obliuiscar sermonum tuorum. a doctrinae perfectae ordine propheta non excedit. in iustificationibus, quas doceri se orauit, meditatur, sicut exercetur in mandatis. mandatorum enim ea est ratio, 1 litati i. ras. 3 R in omni uerbo ex in omnibus uerbo V et t omni scientia RC et in omni scientia pE 3 es eorr. tn. 2 V opus C o- Ó in dom esae V in dominum esae Rp eeae in domino C 6 deleotionis V 8 septimo uersu VCp 9 et om. Cp considerabo ex considerabor m. 1 F 11 gentiu V disidia V 12 hac", + "candidate_score": 0.655606, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_81_83", + "bdc_text": "]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) . von stund ansofort .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_290", + "psc_text": "salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV, 8. 511 Matth. XIII, 17. 26 Luc. II, 29. 9 luorum faciam r 3 adsumptione ex adaumpsione m. 2 V 6 dabit ex dauit m. 2 V 7 optamus ex optatus m.1V 8 deum om. Vr nuncupari ex nuncuparit V 9 hoc ex haeo m. 2 V ≡ — = i rs itationem corr. tn. 2 V (in rtu. fuit tibis) 10 Eseias V et om. R reuelabit r braccium V 13 post ab omnibus 2 lin. eras. V 14 in psalmus V 15 feoit dominus r 17 reuelabit ex reuelauit m. 2 V 18 et — salutare eius om.", + "candidate_score": 0.65554, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2401", + "psc_text": "sed, quia bonus est dominus, quia misericors est, speremus in eum, ut, undecimaundecimae licet hone operarii, diurni laboris denarium consequamur per dominum nostrum Iesum Christum, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMOS CXXX. Domine, non est exaltatum cor meum neque elati sunt oculi mei. § 1 Breuis psalmus est et distinctione magis quam tractatu explicandus, ad humilitatem nos et mansuetudinem docens. et quia plurimis aliis locis nonnulla de humilitate tractauimus, otiosum est eadem repetere. certe meminisse debemus maximum fidei nostrae opus esse humilitatem, cum hanc pro optimi operis conscientia propheta commemoret dicens: domine, non est exaltatum cor meum. optimum enim sacrificium deo cor contribuIatumcontribulatum. non ergo cor secundis rebus efferendum est, sed dei metu intra mansuetudinis fines humilitate cohibendum. § 2 Neque elati sunt oculi mei. alia istud proprietate grsecitas elocuta est dicens: ovdl έμετωρισϑησαv 01 όϕϑαλμοι poo, id est non ex alio in aliud elati sunt. eleuandi autem", + "candidate_score": 0.654293, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3032", + "psc_text": "Atque ad id spebus fidelibus expetendum adhortatio 2 iustitiam tuam R sed cf. p. 833, 32 8 miserator et om. R 12 ipso Re ipse b 18 laudium R cf. Neue Formenl. /, 272 laudum E 19 regnum omnium R cf. Sabatier II, 280 omnium E 20 progeniae R 24 eloquntur R 27 dominatui intelligat coaeternam Rb dominatui subiiciant coaeterno e 82 spebus E spem R. prophetae continuo subiecta est: fi d e Ii s dominus in uerbis suis et sanctus in omnibus operibus suis. uerborum fides forte nutaret, nisi sanctitas operibus esset admixta. atque ita sanctitas in operibus fidem confirmat in uerbis. ut de sancti fide in promissis non ambigas, cuius sanctitate utaris in rebus. si enim sanctum esse deum intellegimus per id, quod nascimur, uiuimus, alimur et copiis omnibus humanae naturanaturae congruis abundamus, sanctitas ista esse non potest infidelis. in dictis. § 18 Scit autem propheta esse et", + "candidate_score": 0.653904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43_45", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1211", + "psc_text": "sunt RPE dolorem supr. scr. m. 1 R suorum ex ipsorii m. 1 R addiderunt (Pll) b 25 \"iuste P iniustae YR. sentiri oporteat, ante tractandum est, ut, quatenus et hsec percussio salutaris et illa percussi persecutio impia sit, possit intellegi. percussit dominus Sodomam et Gomorram ultimis sceleribus pollutas et abominatas; et inuenio his ad misericordiamisericordiae* reconciliationem hoc, quod percussae sunt, profecisse, cum tolerabilius his die iudicii sit futurum, quam his ciuitatibus, in quibus de apostolorum pedibus puluis excussus sit. parcussampercussam quoque synagogam Dathan et Abiron plaga dignissima cognitum est, sed in animis eorum ea, quibus maxime peccauerant, sanctificata sunt opera. et ne per singula, quae sunt multa, discurram, cum et apostolus in interitum carnis ad salutem spiritus tradat, dominus ipse, quid percutiens proficiat, ostendit dicens: uidete, uidete, quia ego sum, et non est deus praeter me. ego interimam et ego uiuificabo; percutiam et ego sanabo, ut percutiendi causam proficisci", + "candidate_score": 0.653566, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59_61", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) . werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1529", + "psc_text": "in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in mandatis tuis, quae dilexi uehementer. § 12 Sed neque meditatio legis neque ipsa dilectio inpensa sufficiet, nisi fructum operum et uoluntatis efficientia consequatur. neque in hoc propheta cessauit; ait enim: et tuli manus meas ad mandata tua, qusequae dilexi ualde. 5 I Cor. 4, 8. 1 terrenorum V 9 cominus C 3 negantes se b 4 negamus C 5 et apostolus VCp fort. regnastis et om. Cp regnaretis VC fort. recte cf. Abh. IV, 85 8 suae R 9 gemina autem intellegentia = (eras. e) lectionS intellegentiae R geminautem intellegentia eleotionem intellegentie C geminam autem intellegentiae lectionem V geminam L.", + "candidate_score": 0.653527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66_68", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). . Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1724", + "psc_text": "nobis in Christo fuit: et idcirco super docentes se et seniores intellegit, quia legem euangelicam, qusequae Moysi lege continetur, intellegit. haec ergo per dominum nostrum lata est, haec omnem hominem in scientiam dei erudiuit. et idcirco ad id, 22 Ps. IX, 21. 1 ferimus in C ferimL in p ferimur in b 2 hac V1 4 prouooauit V et optinendtl C et obtinendO p 6 si quia VC ai que p instinotu eo V instinctu suo Cp trahamuss V 7 nosraa R 9 ut post sit V di nerbum Y neque enim — custodiet in marg. infer. add. m. 2 V 10 prohiberi se V 12 obseruat E 14 autem om. C uerbfl C 15 aequitur sup. lin. a m. 1 V 18 saltem CpE et semper om. V 20 aibi dominus pb 21 idem ex eadem m. 2 V 24 pedagoga VR 25 intellexit quia VCpE 27 nostrum om.", + "candidate_score": 0.653399, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2371", + "psc_text": "V1. prophetarum et euangeliorum et apostolorum arcano caelesti libros consecratos plenae cognitionis scientia consequetur? § 2 In his igitur omnibus hserenshaerens ac detentus propheta ex interno cordis sui secreto secundum apostoli uocem et ipse proclamat dicens: de profundis clamaui ad te, domine. pone illum secundum apostolum in profundo diuitiarum dei inperscrutabilium et inuestigabilium demorantem, statue illum de profundo humanarum calamitatum aestu precantem secundum eam domini, quse in anteriore psalmo est, uocem: ueni in profundum maris, et tempestas demersit me, existima illum non labiis, sed secreto, ut iussum est, cordis orare: apta aut ignorationi aut passioni aut orationi uox ista dicentis est: de profundis clamaui ad te, domine, dum aut neseitnescit aut patitur aut precatur. et quia de profundis clamat, confidenter ait: domine exaudi uocem meam, fiant aures tuae intendentes in uocem orationis mesemeae. § 3 Sed quaerendum est, an idipsum sit exaudi uocem meam et fiant aures tuse intendentes in", + "candidate_score": 0.65337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_54_56", + "bdc_text": "ze wortbenütze die Artikel als Vorwand. , wellist inen kein inbruchAbbruch. thuͦn , sunder by yrem ratschlagBeschluß ( SI IX 242 ) . bliben lassen , aber dir sy nitt fuͤglichziemt es sich nicht ( vgl. SI I 703). , die anzenämen , nitt umb dinett willen , sunder umb aller kilchen gottes willen. Dann gwiss :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1723", + "psc_text": "malis inhibens bona obseruet sine intermissione custodisecustodiae. § 9 Qualis autem custodia uerbi dei esse debeat, sequens uersus docet. sequitur enim: a iudiciis tuis non declinaui: quia tu legem posuisti mihi. haec est igitur uera custodia, nullam in partem a dei se iudiciis deflectere neque leui saltim declinare decessu, sed intentum semper et semper inmobilem in eo, in quo institit, permanere. § 10 Non declinat autem, quia legem sibi deus statuerit. legem quidem Moyses statuerat; sed hic idem propheta in psalmo altero orauerat dicens: domine, constitue legislatorem supereos: sciant gentes, quoniam homines sunt. ea enim lex, quam Moyses scripserat, psedagogapaedagoga nobis in Christo fuit: et idcirco super docentes se et seniores intellegit, quia legem euangelicam, qusequae Moysi lege continetur, intellegit. haec ergo per dominum nostrum lata est, haec omnem hominem in scientiam dei erudiuit. et idcirco ad id, 22 Ps. IX, 21. 1 ferimus in C ferimL in p ferimur", + "candidate_score": 0.653298, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_54_56", + "bdc_text": "ze wortbenütze die Artikel als Vorwand. , wellist inen kein inbruchAbbruch. thuͦn , sunder by yrem ratschlagBeschluß ( SI IX 242 ) . bliben lassen , aber dir sy nitt fuͤglichziemt es sich nicht ( vgl. SI I 703). , die anzenämen , nitt umb dinett willen , sunder umb aller kilchen gottes willen. Dann gwiss :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528", + "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in", + "candidate_score": 0.651641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_120", + "psc_text": "lin. R 26 huius ex husius R et huius Ve et ante propheta sup. lin. R om. Ve. 3* impiis iudicium, quia iam iudicati sunt, non relinquit; peccatoribus autem, quos superiore sermone discerni ab impiis docuimus, consilium iustorum, quia iudicandi sint, denegauit. illos enim pneiudicatos impietas facit, bos uero peccatum detinet iudicandos. itaque neque impietas, quae iam iudicata est, peccatorum est permissa iudicio, neque peccatores, qui iudicandi sunt, iustorum, qui non iudicabuntur, meriti sunt digni esse consilio. § 24 Et huius differentiae hinc ordo proficiscitur: quia cognoscit, inquit, dominus uiam iustorum, et uia impiorum peribit. consilium iustorum peccatores idcirco non adeunt, quia uiam iustorum dominus cognoscit. cognoscit autem non ignorationis scientia, sed dignatione noscendi. neque enim haechac in deo passionum humanarum demutatio est, ut aliquid aut cognoscat, aut nesciat. beatus apostolus PaulosPaulus, qua ratione a deo cognosceremur exposuit, dicens: si quis est in uobis propheta aut spiritalis, cognoscat quae scribo", + "candidate_score": 0.651558, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_25", + "bdc_text": "die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_114", + "psc_text": "ita esse auditoribus neglegentibus et lectoribus incuriosis uidebuntur: ceterum in se uirtus ipsa uerborum proprietatem dicti et intellegentiam continet. § 22 Qui credit, inquit. non iudicatur. quid enim necesse est iudicare credentem? iudicium enim ex ambiguis rebus existit. et ambiguitate adempta iudicii non desideratur examen. ex quo ne infideles quidem necesse est iudicari, quia ambiguitas, quin infideles sint, non resedit, sed adempto in credentes non credentesque iudicio causam dominus iudicii et auctores, in quos iudicari necesse esset, adiecit. sunt enim aliqui, 3. Ioh. III, 18, 19. 1 perdidisse ordinem E 9 in eauangeliis R 4 est hoc sttp. lin. a rn. 1 V 6 ante tenebras tres litt. (qua ?) eras. R 7 neglegentia (sed ia ex corr.) Rb audipntiam Ve et inouriosam neglegentium r 9 ademit iudicio ex ademit non iudioio V 19 ademit V nec in hos ex ergo in hos corr. m. 2 V 18 sibi hoc", + "candidate_score": 0.651266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_3", + "bdc_text": "von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_616", + "psc_text": "— uibus R pullorum infirmitatem T 22 adque R atq; P rpbitate P 23 pennas PTE 24 aut operiant aut tueantur e 26 profetarum R 28 sub alis suis PTE 30 miquitates ex iniquitatis T. terrenae humilitatis infirmitatem, dum hanc ipsam quasi speluncam habitaculi et corporis sui Dauid, qua nunc est clausus, euadit. § 4 Sed sperans sub umbra alarum dei officio spei snaesuae semper intentus est dicens: ciamaboclamabo ad deum altissimum, deum, qui benefecit mihi. clamat fide potius quam uoce. qui fugiens et latens clamat. porro autem non est in sermone sperantis gratulatio adeptorum; sed propheticae scientiae ac fidei est, gerendis non aliter gaudere quam gestis et idcirco ad eum, qui sub indemutabili constitutione bonitatis iam sibi benefecerit, clamat; et quatenus benefecerit dominus, consequentibus docet dicens: misit de caelo et liberauit me, dedit in obprobrium conculcantes me. misit deus misericordiam suam et ueritatem suam, animam meam eripuit de medio", + "candidate_score": 0.650859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_35_37", + "bdc_text": "es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen . Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_820", + "psc_text": "iurans in eum iurabit in deum uerum. obstructum enim est osloquentiuminiqua, quia praedicetorpraedicetur ex lege et ex prophetis atque ab apostolo in eo nos ante constitutionem mundi et elegisse pater et benediiisse doceatur et ipse nos coexcitauerit et conlocauerit a dextris dei in eselestibuscaelestibus, cum uidebunt eum in maiestate sua iudicare de uinis et mortuis. per haec itaque obstruetur os loquentium iniqua. ipse enim est rex in seternumaeternum et in nomine domini Iesu omne genu flectet cae elestium et terrestrium et inferorum, et omnis lingua confitebitur, quia dominus Ie su sin gloria deipatris, qui est benedietusbenedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1", + "candidate_score": 0.648443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_45_47", + "bdc_text": "Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen . dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_777", + "psc_text": "plebis et effundite coram illo corda uestra, quia deus adiator noster est. nihil occultum, nihil clausum, nihil obligatum sub dei confessione in corde retinendum est. effundendas coram eo omnis adiectusadfectus est, ut nihil de nobismetipsis fiduciae sit, sed ut per eum, ante quem nos tamquam pro peccato effimdimuseffundimus, adiuuemor. effundenda autem coram eo corda nostra lacrimis et fletibus sunt secundum illud : fuerunt mihi lacrimselacrimae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi cotidie: ubi est deus tuus? hsechaec recordatus sum et effudi in me animam meam; effusionem animae in lacrimarum profusione esse demonstrans, quia per eas rogandus est, qui est solus fidelis adiutor. § 7 Sed officio suo functus propheta admonitionem suam parui apud impios scit esse momenti; nam continuo diapsalma intercedente subiecit: uerumtamen uani filii hominum, mendaces filii hominum in stateriestateris; ut decipiant ipsi de uanitatein idipsum. uani homines, quia aut ipsi uana sperentaut in eos sperare sit", + "candidate_score": 0.648349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2712", + "psc_text": "ipse dominus in euangeliis confirmat, cum ait de se: s i, inquit, Dauid in spiritu uocat eum dominum, quomodo dicitis, quod filius eius est? docens omnia Dauid spiritu prophetico elocutum. locutum autem de se licet in hoc loco eodem ostenderit, cum ait ab eo dominum se esse in spiritu nuncupatum, absolutius tamen ostendit, in psalmis sacramentum omne corporei aduentus sui contineri, dicens: haec sunt uerba mea, quae locutus sum ad uos, cum adhuc essem uobiscum, quoniam oportebat omnia 3 Matth. XXVIII, 20. 12 Hierem. XXXI, 2; 10. 13 Esai. XXIIII, 3. 14 Esai. LVIII, 14. 1B Matth. XXII, 45. 21 Luc. XXIIII, 44. -1 in eum RE in eo PT connnmeratione monstrata (sic) RP commemoratione monstrato TE 2 ut igitur hunc R ut hunc igitur PT 3 et in eo RT et in eu P sum uobiscum R 4 usque in R usquae P usque ad TE 5 Qic Re;", + "candidate_score": 0.647418, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2791", + "psc_text": "in inferioribus scilicet omnium humilitatis officiis. § 32 Procedit deinde secundum profectum euangelicum sermo psalmi, cum ait: inperfectum tuum uiderunt oculi mei, et in libro tuo omnes scribentur: die replebuntur, et nemo in eis. atque ut omnia secundum doctrinam caelestem intellegere possimus, id, quod difficultatem adfert, absoluendum est. quod enim latini translatores inperfectum interpretati sunt, id in graecis libris axartQyaCror scribitur: nec querimur de translatoribus; uereor enim, ne non 5 Matth. XVI, 17. 8 in tribulationis (?) G 12 in om. R 13 ocoultum G sed qf. p. 764. 27 14 a te quae fecisti R a te**** quae fecisti G (an erat a te ad ea quae fecisti ? cf. Sabatier 11, 270) a te quod fecisti E 17 fuerunt ? 0 praedicabat — fuerat om. G 18 in uobis GR in nobis E 19 in inferioribus GE inferioribus R 21 secundum profetam euangelicum G 22 inperfectum meum R", + "candidate_score": 0.647268, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3037", + "psc_text": "uiis suis et sanctus in omnibus operibus suis. iustus in uiis est, cum infirmitatem nostram in aeternum regnum suum confirmata donorum spiritalium communione deducit; sanctus autem in operibus suis, cum uniuersis fructus in temporum oportunitate subpeditat: sanctitatem suam in omnium alimonia docens, iustitiam uero in replendis beneplacito animis conseruans. § 21 Post quae sequitur: prope est dominus inuocantibus eum. non longe abest, qui per naturae suae uirtutem et ipse ubique semper est, et totus semper et ubique est secundum illud Apostoli: quia in ipso sumus et in ipso uiuimus ac mouemur. prope est ergo inuocantibus, cum nihil sit, quod sine eo sit. sed quibus iouocantibusinuocantibus prope sit, subiectis docet: omnibusinuocantibuseuminueritate. non ex otio inuocantibus neque ex infidelis ambiguitatis incerto, sed uerum deum fideli inuocantibus ueritate. § 22 Et cum prope adsit, quid in ueritate se inuocantibus tribuat, demonstrat dicens: uoluntatem timentium se faciet; non turpium uoluntates neque uitiosorum cupiditates deus", + "candidate_score": 0.647027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1434", + "psc_text": "et ambules in omnibus uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias praecepta domini dei tui et iustificationes eius, quse ego praecipio tibi hodie, ut bene sit tibi? ergo deo adhaerens in dei uia est. § 4 Et qua ratione prophetam hic locutum existimabimus dicentem: uias meas pronuntiaui, et exaudisti me; doce me iustificationes tuas? si enim uias suas praedicat, necesse est peccati uias praedicet, quia in uia peccati sit, quisque in dei uia non sit. sed huic praesenti dicto consentiens illud uidetur, quod dictum est: pronuntiabo aduersum me iniustitias meas, domine, et rursum: iustus in exordio sermonis sui ipse sui accusator est. ergo hic pronuntiatio, quae dicitur, non laudatio est, sed confessio uiarum suarum, id est peccatorum suorum paenitens professio; 8 Dent. X, 12 sq. 21 Pa. XXXI, 6. 22 Prov. XVIII, 17. 1 se supr.", + "candidate_score": 0.646503, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_47_49", + "bdc_text": "dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur. In summa :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_60", + "psc_text": "salutis spatium uacuum 7-8 litter. R. 2* et in eo, in quo filius loqui docetur, ipse se ex his, qusequae eommemoratcommemorat, dictorum suorum profitetur auctorem. dicens: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi. dum enim et pater dicit: ipse inuocabit me et filius ait: populus seruiuit mihi, ipsos se esse, qui de se loquantur, ostendunt. at uero nunc cum dicitur: sedinsed lege domini fuit uoluntas eius, nulla domini persona de se loquentis ostenditur. sed alterius potius, beatitudinem eius scilicet uiri, cuius in lege domini, uoluntas sit, praedicantis. persona itaque prophefcrpropheta, cuius ore spiritus sanctus loquatur, nunc esse noscenda est officio oris eius ad cognitionem nos sacramenti spiritalis erudiens. § 2 Et cum hfechaec loquatur, quaerendum est, de quo uiro eum loqui intellegere debeamus. ait enim: beatus uir, qui non abiit in consilio impiorum et in uia peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit. sed in lege domini fuit uoluntas", + "candidate_score": 0.646274, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_68", + "bdc_text": "Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1869", + "psc_text": "V 18 ad terram VR aspicies CpE in terra r et faoies VCpE 15 sed cum miseratione respiciat in marg. add. p om. R respiciat supr. scr. C respiciat neque cum miseratione add. M. 2 V 19 est om. V a om. V in nos respiciat E 20 isac Ix isabao C qualiter in ante ioseph om. R et m. 3 supr. scr. & 21 iosef V in moyse VR 22 dfio V 28 in terra V 24 et ex ex V solueret E 25 respexit (om. et) RCpE. secundum ergo hoc iudicium timentium dominum orat, ut deus super se aspiciat et misereatur: ut, si ieiunantem uidet, si miserantem contuetur, si pium ac religiosum in omni opere conspiciet, tunc secundum iudicium eorum, qui diligunt nomen suum, ipse quoque dei miseratione sit dignus. § 8 Dehinc sequitur: gressus meos dirige secundum eloquiumtuum, etnedominetur mei omnis iniustitia. incedit quidem propheta ex uoluntate", + "candidate_score": 0.645119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_47_49", + "bdc_text": "dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur. In summa :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_87", + "psc_text": "quasi uero non occupanda in res suas naturae nostrae necessitas possit sine interpellatione temporis semper orare. meditatio itaque legis non solum in uerbis legendi est, sed in operis religione; neque ut libros tantum et scripturas recenseamus, sed ut ea, quae scripturis ac libris continentur, gestis rebusque meditemur, et diurna nocturnaque opera legem semper exerceant, ut illud apostoli est: omnia quaecumque facietis in gloriam dei, siue cum manducatis, siue cum bibitis, siue cum aliud agitis. per hoc enim efficitur, ut sine intermissione oremus, cum per opera deo placita et in gloriam eius semper exercitaLa sancti euiusquecuiusque uiri uita omnis oratio sit; ac sic secundum legem noctu dieque uiuendo uita ipsa nocturna legis erit et diurna meditatio. § 13 Sed consummata uiri huius beatitudine, qui impiorum consiliis et peccatorum uiis et pestilentiae cathedra se abstinens 8 I Thess. 5, 17. 15 I Cor. 10, 31. 3 infirmita = \"= tis R 6", + "candidate_score": 0.645064, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_73_75", + "bdc_text": "«Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) . gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen . [ ! ] hęc functionem nostram deceant in tantula re .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1364", + "psc_text": "nersuuersu ordo doctrinae. primus uersus de custodiendis ab adulescente mandatis dei constitit; sequens, quia in toto corde deum exquisierit, ne a mandatis dei apelleretur; dehinc quod sacramenta absconsa sapientiaesapientia et occulta dei mysteria mentis susesua secreto continuerit; quarto nunc id deprecatur, ut iustificationes eidem ostendat: et deprecatur confessionis honore praelato 3 Tob. XH, 7. 6 I Cor. 3, 2. 8 Matth. XIII, 44. 10 Ibid. VII, 6. 1 Becndae ex secude m. 2 V 2 pecarem C peccarem p 6 Chorinthios C Coritios V adhuc ex adhac m. 2 V paruolos V post paruulos add. gcribentem pb quendam V aeloquia R eloquio V occuluisse VCpE 8 adque V (add. m. 2), RC 9 occultari ex occultare m. 1 R 10 margaritas — neque in marg. inf. add. m. 2 V 11 dari a donari V 13 enim m ex lenim m. 1 V enim - C 14 peccare V* peccarem", + "candidate_score": 0.644638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_137", + "psc_text": "et sic fere semper hebreicam u r constitutionem V 16 rpm mpr. add. V 18 tenetur corr. m. 2 r 20 transferentu V traaferSdu a transferendo R t 28 actoru ex auotoru m. 2 Y 24 loqmur R acribtum namquae ita est V 25 et ipsis K tu ex cu corr. R 26 et mare in marg. add. m. 1 R illis ex illius R. inanja? adstiterunt reges terraterras', et principes conuenerunt in unum id ipsum aduersus dominum et adaersusaduersus Christum eius. cunueneruntconuenerunt enim in ueritate in ciuitate ista aduersus sanctum tuum filium Iesum. quem unxisti, Herodes et Pontius Pilatus et populus Israhel facere, qunntaquanta manus tua et consilium praescripsit fieri. et nunc, domine, respice in iuinasminas eorum, et da seruis tuis cum omni fiducia loqui uerbum tuum. non ergo ambiguum est, quid tanto anteriore tempore prophetiseprophetiae psalmus ostenderit. nam permixti tum sibi in Herode atque Pilato gentes frementes et", + "candidate_score": 0.644404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_87_89", + "bdc_text": "oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). . Iustam et sanctam habes occasionem ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3036", + "psc_text": "= = aerit (eras. en ?) R 27 qur R 28 sperant R sperant domine E 99 escam ex ascam m. 1 R oportuno Ra opportuno. 81 aspectant Ra aspectent e fort. recte (an aspiciant?) x semper se uereatur allidi. ab illo sperandum est, ne casu periclitemur, ne aHidamur infirmitate naturae. omnia autem nobis uitee subsidia ex ipso sunt, cum ex oportunitate fructuum indultisinduitis cibis uinimusuiuimus, cum manum aperiendo animas nostras donis spiritalibus replet: etenim ex uirtutis suae fonte copia in nos eorum, quse sibi beneplacita sunt, exuberat. quod utrumque in his, quse consecuntur, discernit ita: iustus dominus in omnibus uiis suis et sanctus in omnibus operibus suis. iustus in uiis est, cum infirmitatem nostram in aeternum regnum suum confirmata donorum spiritalium communione deducit; sanctus autem in operibus suis, cum uniuersis fructus in temporum oportunitate subpeditat: sanctitatem suam in omnium alimonia docens, iustitiam uero in replendis beneplacito animis conseruans. §", + "candidate_score": 0.644315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1727", + "psc_text": "prudentiae et intellegenticeintellegentiae sensus est. et ideo eloquia in faucibus et in ore melmei dulce est. sed ut melmei per aegritudinem aestumque febrium ea, quae acciderint oris amara, mitificat, ita animae nostrae amaritudines et tristes cupiditatum insalutarium febres infusa dei eloquia mitificant, si modo non ore contineantur, sed faucibus deuorentur. § 12 Sequitur deinde: a mandatis tuis intellexi; propterea odiui omnem uiam iniquitatis. intellegentes nos faciunt praecepta, sed praecepta. re atque opere expleta: id est, ut ea, qusequae his continentur, in quantum possumus, eipleamus. ergo efficienda praecepta sunt, ut simus intellegentes. et licet a deo intellegentia perfecta sit, tamen a nobis incipiendum est, ut possimus perfectam intellegentiam promereri. his 1 dixerit V1 constitue ex constitutae m. 2 V 8 in om. V di add. m. 2 V 4 per post nuno add. m. 2 V 6 lhm xpi 8 constituti YC 0 9 et om. V 11 eloquia tua ex", + "candidate_score": 0.644141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_33_35", + "bdc_text": "das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 )", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_947", + "psc_text": "benedicite gentes deum nostrum. non ex inani nostrum prophetiae sermo subiecit. non utique illos, quos deos putabatis, heroum nomina uel elementorum creationes uel metallorum materiem, sed nostrum et eum, cuius opera recensentur, qui terribilis in consiliis super filios hominum, qui conuertit mare in aridam, qui dominatur in uirtute sua in aeternum. hoc autem proprie apostolicseapostolicae doctrinae est, deum ex lege ac prophetis in enangeliiseuangeliis praedicare. § 18 Sed id, quod consequitur: et obaudite uocem laudis eius, intellegentiam confundit. uox laudis namque non eius, qui Iaudaturlaudatur, sed eius, qui laudet, auditur. et quomodo gentes, ut uocem laudis. obaudiant, admonentur? uerum et hic latinitas nostra proprietatem dicti in translatione non reddidit. nam hoc, quod nobiscum scribitur: et obaudite uocem laudis eius, a Graecis ita dictum est: ϰαὶ ἀϰουτίσατε τὴν ϕωνὴν τη̄ς αἰνέσεως avrov. quo uerbo id significatur, obaudiri posse ut efficiant uocem laudis eius: quod plenius intelleget, 1 terribilis RPE terribilia e", + "candidate_score": 0.6433, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2684", + "psc_text": "temperans maledicus esse persistet? manum quidem homicidam non habebit, gedsed linguam habebit. et quomodo quis ex toto corde poterit confiteri non exigua secum peccati parte residente? detersis itaque omnibus uitiis confessione opus est desinendi et orandum semper ad deum est, ut in cohibendis peccatis extinguendisqua incentiuis eorum pendula uoluntatis nostrae studia confirmet. § 4 Ob quod iam confidens propheta per confessionem ac precem suam in portu se innocentiae conlocatum ait: confitebor tibi, domine, in toto corde meo: quoniam audisti uerba oris mei. duplex intellegentisB huius, ut superius iam diximus, sensus est. nam siue laudem deo confitetur, quia uerba oris eius audita sunt, siue per misericordiam dei, cum diu orasset, adiutus iam omnibus peccatis desinentibus confitetur. fidei nostrae utrumque conueniens, ut et dominum laudemus et confiteamur intellecta peccata. § 5 Dehincsequitur: et in conspectu angelorum psallam tibi. parum sibi existimat propheta esse, ut hominibus tantum praesentibus psallat, quia homines corporalium tantum", + "candidate_score": 0.642011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503", + "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas", + "candidate_score": 0.641863, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_73_75", + "bdc_text": "«Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) . gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen . [ ! ] hęc functionem nostram deceant in tantula re .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2880", + "psc_text": "circumstantiae ostium. in eo enim libro, qui nobiscum Salomonis inscribitur, apud Graecos autem atque HebrsosHebraeos Sapientia Sirach habetur, ita monemur: ecce circumualla possessionem tuam spinis, argentum et aurum tuum constitue, et ori tuo fac ostium et seram, et uerbis tuis fac iugum et mensuram. et ostium et seram ori iussit adponi, ne uerbis esset facilis egressus. idem autem uerbis iugum mensuramque constituit, ut rationis iugo subdita, librata per mensuram moderatione penderent. § 6 Tendit adhuc propheta ad iustitiseiustitiae perfectionem. namque post fidei clamorem, post orationem, post opera, post ostium oris consummari se quoque officio cordis orat dicens: non declines cor meum in uerba mala, ad excusandas excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem. cum ex innocentiss ac iustitiae studiis in uitiosam uoluntatem decidimus, tum cor nostrum in mala uerba declinat: non ut peccatum excusemus — omne enim peccatum 1 Matth. XII, 37. 3 Ibid. 36. 13 Eccles. XXVIII, 28 aq.", + "candidate_score": 0.641337, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_67_69", + "bdc_text": "Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). . Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten . hend die probandProviant , Lebensmittel .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_284", + "psc_text": "h. 1. V lingu = si sint (in ras. fuit a) m. 1 V linguosi aint r 26 aspidum om. R uf s≡nf≡ fusum V 27 et maledictione (litt. lediotio in ras.) R om. Vr. ad effundendum sanguinem cursus sit, et per hsechaec, non agnoscentibus uiam pacis, in omnibus uitseuitae eorum uiis infelicitas ingraoescat, ubi in deum nulla reuerentia est, ubi deuastatio plebis dei persecutoribus tamquam cibus panis sit, et innocentium mortes, damna, supplicia fiat satietas iniquorum, ubi deus non inuocatur, et trepidatur in nullis, creaturam in idolis omisso creatore reuerentibus, ubi deus in generatione iusta desperatur habitare, et consilium inopis confunditur, et spes patientisepatientiae eius inluditur: his igitur ita grassantibus malis et toto orbe dominaotibusdominantibus conscius spiritus sanctus eius, qui solus opem ferre possit, exclamat: quis dabit ex Sion salutare Israhel? non enim Moyses dederat, non Elias, non Esaias, non prophetepprophetae; omnia legis opera aduersus tantam morborum pestem infirraabanturinfirmabantur.", + "candidate_score": 0.640917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_665", + "psc_text": "ante peccatum, ut peccati nescius, hsechaec locutus, meminerimus eum sub eodem peccato de humana) necessitatis confessione dixisse: ecce enim in iniquitatibus conceptus sum et in delictis peperit me mater mea secundum illud: quis 16 Ps. L, 5. 28 Ibid. 7. i pe 2 inquitas corr. m. 2 V 3 coatum corr. m. 2 V 4 capta V õ domo n domu R et tiqua P erutus ex eruditus m. 1 V 6 sanguinem u sanguinum m. 2 V 7 praescribtionem T 8 praecutione ex praecationem V rege utique (utiquae F1) haec nolente V'PT regem utique haec uolentc a regem utique haec uolentem t 9 quaerella VR querela PTE refelretur ex refelletur K 10 a =- nimam (erax. d ?) R 11 fortia armauit VTK, perditionis V pdi\" tioniB (i ex no corr.) R proditionie PTE, cj: Stud. 1889 p. 315 et Lact. Jl, 14, 8 (ubi perditorea hominum dicuntvr spiritus", + "candidate_score": 0.640506, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_76_78", + "bdc_text": "In summa abermals : versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . . ( SI VII 566 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1534", + "psc_text": "ostii 7 exercitatio (om. et) CpE 8 frequentem CpE haec semper R et semper pE semper C 11 et ea futuris C amen add. C Explicit littera sexta incipit littera VII. V Finit R Finit Vau lit. VI. Lit. VII C Finit Vau lit. VI. incip. Zain lita VII. p 12 Zai VR 18 memor esto uerbi tui pE 15 in spem nos bonorum VR'b 18 uerborum tuorum R 19 istut V aliqua (a in ras. 3) R subripere V 21 dl promissis V 22 desiderium R 24 inter seruo et suo eras. 3 liit. R 25 in quo da d3 uerbi sui C in quo deus uerbi sui pb in quo uerbi sui t ipsis doceri, ut, si quando incidant infirmitates, persecutiones, damna, orbitates, contumeliae, has praesentis sseculisaeculi minas ac potestates spe aeternorum promissorum consolemur. § 2 Et ad hsechaec quidem omnia nos docemur; sed iam ipsis omoibusomnibus propheta", + "candidate_score": 0.640494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_34_36", + "bdc_text": "Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_575", + "psc_text": "V cum hogpitiie PT 22 eat id est R totue V 23 circum V 24 adque YR. quem spes et precatio sua esset, ostendit dicens: ego ad dominum clamaui et dominus ezaudiuitexaudiuit me. uespere et mane et meridie narrabo, renuntiabo: et exaudiet uocem meam. liberauit in pace animam mearnmeam ab his, qui adpropiant mihi, quoniam inter multos erant mecum. et exaudiet me deus; et humiliauit eos, qui est auteante saecula. clamorem fidelem mox dominus exaudiuit et hanc ipsam exauditi clam oris sui gratulationem uespere et mane et meridie narrabit, diem omnem in his diei partibus, per quas dies continetur, ostendens. talis autem temporum ordo non nisi ex prophetica scientia distributus est, ut uespere et maneetmeridie nuntiet, quia secundum legem et obseruantiam legis a uespere dies caepta eadem ipsa usque ad meridiem deputatur, cum inchoationem diei non mane luslux reddita, sed uespere nox facta perficiat. narrat ergo et renuntiat ea, quae", + "candidate_score": 0.639954, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_73", + "bdc_text": "«Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_846", + "psc_text": "a patre internallointeruallo temporis separatum; ipsum esse uerbum, uirtutem, sapientiam dei; hunc mundi opificem fuisse, hunc et hominis conditorem; hunc prima mundi crimina dihmio abluisse, hunc Moysi legem dedisse, hunc in propbetisprophetis fuisse et per eos ingentia illa corporationis et passionis suae sacramenta cecinisse; hunc in corpore resurgentem caducae carni claritatem spiritalis gloriae intulisse et in naturam diuiaitatis suae terrenae corruptionis absorbuisse primordia. § 11 Deficient igitur aduersum ista serutantesscrutantes; et per uirum doetrinadoctrina dei eruditum et in altum humilitatem cordis sui erigentem haec diuinsediuinae operationis prseconiapraeconia proferentur, ita ut haec eminentia dei eorum ipsorum, qui haec audiant, confessione laudetur. atque ideo ita sequitur: perscrutati sunt iniquitates, defecerunt scrutantes scrutinio. accedet 1 indefinitae (ex indefinita) ut essentiae = ita et R indefinitae een- tentiae (sen in ras.) ita et P 2 omnia continentem (om. et) Pb 5 sed = disces = aionem R 6 resurrectionig P 7 cui svpr. scr.", + "candidate_score": 0.639729, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_34_36", + "bdc_text": "Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1437", + "psc_text": "ph 23 sermonis tui pl ipse sibi RCpE cf. Sabatier //, 325 adn. 24 pronuntio R qff = dicitur R. et propheta, ut essatesset dignus spiritu prophetiae, uias suas, id est peccati ante confessus est, ut post hanc pronuntiationem earum doctrinae iustificationum dei capax esset. quod utrumque absolateabsolute docetur. nam cum dicit: pronuntiaui, confessionem hanc prseteritipraeteriti temporis esse demonstrat; cum dicit: doce me, oratio est ex futuro, quia confitendum ante est de peccatis et exacta confessione discendum. § 5 Manens autem propheta in lege non ex his doceri se postulat, qusequae corporali tunc ministerio gerebantur, sed ex his, quae per speciem praesentium futuri erant sacramenta conplexa. niamuiam iustificationum tuarum fac ut intellegam, et exercebor in mirabilibus tuis. sermo praesens discreuisse cognoscitur iustificationes a uia earum. et quantum re ipsa intellegitur, omne quidem, ad quod per uiam tenditur, non idem est, quod et uia ipsa, qua pergitur. quaerenda igitur causa est,", + "candidate_score": 0.639288, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2712", + "psc_text": "ipse dominus in euangeliis confirmat, cum ait de se: s i, inquit, Dauid in spiritu uocat eum dominum, quomodo dicitis, quod filius eius est? docens omnia Dauid spiritu prophetico elocutum. locutum autem de se licet in hoc loco eodem ostenderit, cum ait ab eo dominum se esse in spiritu nuncupatum, absolutius tamen ostendit, in psalmis sacramentum omne corporei aduentus sui contineri, dicens: haec sunt uerba mea, quae locutus sum ad uos, cum adhuc essem uobiscum, quoniam oportebat omnia 3 Matth. XXVIII, 20. 12 Hierem. XXXI, 2; 10. 13 Esai. XXIIII, 3. 14 Esai. LVIII, 14. 1B Matth. XXII, 45. 21 Luc. XXIIII, 44. -1 in eum RE in eo PT connnmeratione monstrata (sic) RP commemoratione monstrato TE 2 ut igitur hunc R ut hunc igitur PT 3 et in eo RT et in eu P sum uobiscum R 4 usque in R usquae P usque ad TE 5 Qic Re;", + "candidate_score": 0.6389, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_363", + "psc_text": "non ad naturam rationis ineundseineundae, sed ad ministerium naturae sit rationabilis instituta? sed dicti huius perfecti et prophetici auctoritatem et alius propheta demonstrat dicens: in ore stultorum cor eorum est: quia nihil ex rationis consilio tractantes et cordis meditatione pendentes temerario tantamtantum motu linguae inconsultseinconsultae res fortuitas et inconditas eloquantur. atque ideo in ore stultorum cor eorum est, quia non quod cogitauerint loquentur, sed quod locuti fuerint cogitabunt. et hoc quidem de lingua stulti. at uero de lingua sapientis ita legimus: linguaintellegentismeditatur sapientiam; et rursum: lingua mea calamus scribsescribae uelociter scribentis: quia intellegentis lingua ex meditatione sapientisesapientiae sit, et eadem rursum tamquam calamus scribentis nihil inconpositum, nihil incertum agat, sed his, quae aut cogitata aut lecta fuerint, obtemperans celeriter ex ratione consilii obsecundet. § 8 Et quia ex ratione naturae cogitatis potius famuletur lingua quam cogitet, haec lingua, quae iniustitiam cogitauit, non naturae suae usa esse docetur officiis. sequitur enim:", + "candidate_score": 0.638443, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_87_89", + "bdc_text": "oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). . Iustam et sanctam habes occasionem ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3037", + "psc_text": "uiis suis et sanctus in omnibus operibus suis. iustus in uiis est, cum infirmitatem nostram in aeternum regnum suum confirmata donorum spiritalium communione deducit; sanctus autem in operibus suis, cum uniuersis fructus in temporum oportunitate subpeditat: sanctitatem suam in omnium alimonia docens, iustitiam uero in replendis beneplacito animis conseruans. § 21 Post quae sequitur: prope est dominus inuocantibus eum. non longe abest, qui per naturae suae uirtutem et ipse ubique semper est, et totus semper et ubique est secundum illud Apostoli: quia in ipso sumus et in ipso uiuimus ac mouemur. prope est ergo inuocantibus, cum nihil sit, quod sine eo sit. sed quibus iouocantibusinuocantibus prope sit, subiectis docet: omnibusinuocantibuseuminueritate. non ex otio inuocantibus neque ex infidelis ambiguitatis incerto, sed uerum deum fideli inuocantibus ueritate. § 22 Et cum prope adsit, quid in ueritate se inuocantibus tribuat, demonstrat dicens: uoluntatem timentium se faciet; non turpium uoluntates neque uitiosorum cupiditates deus", + "candidate_score": 0.634121, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_68_70", + "bdc_text": "Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten . hend die probandProviant , Lebensmittel . wellen lassen gon uff gfallen Tigurinorum zuͦ gonSinngemäß :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2325", + "psc_text": "in quibus bonorum omnium consummatio sperandnsperanda est. nunc enim quamuis bonis cselestibuscaelestibus perfruamur, tamen maiora nobis in Sion et Hierusales temporibus reseruantur. hoc enim sseculum promissorum bonorum capax non est. ufe enim nunenunc mundo a scandatisscandalis, in quo et zizaniam diabolus superserit, in quo regio est corruptionis et locus iniquitatis et conuallis ph.. rationis, in quo mundipotentos sunt harum tenebrarum. sed habemus interim promissorum nobis bonorum lumen. in qUtl 1 sapientiae V1 8 circumibunt RPT *+*umibunt G circuibunt V nostrae ex nostrae circuibunt corr. m. 2 V 4 seruabit V 5 uti R neofytam V neofitam RT neofitum P oliue R 6 nuper plantatum (; n ne super plantatum V qia per G qui per P tamquam GVT qua /' per coniugg G coniugem VPT haec uerba quia per — adsumptam om. R 8 plantantur G V plantatur RPT 9 habundantis R 10 p\"\" ez tali in P legitur centu", + "candidate_score": 0.634087, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_974", + "psc_text": "(confessione ?) eras. R 4 mei tupr. scr. T 6 paradiso V paradyso RPT 7 similis P 9 dicenti BT 11 adipe P 14 perfecta post sollemniorum supr. scr. R 16 demutat RP demntanit T diabpsalme P 17 sen - sum R postea enim VT postea enim (stea in ras.) R postea eni (eni in ras.) P 19 profetarum VRP propheta T 20 in nitam RT in nita P mortis PT e mortes RE 24 nenite audite R et narrabo RP (corr. m. 7) 26 sint supr. scr. m. 1 P. audiendi uoluntas est. dehinc, quid enarraturus sit, significarsignificat. quanta fecit animae meremeae. hanc enim posuit in uitam, hanehanc in refrigerium induxit, haec in holocaustis domum dei introibit. § 28 Sed ut haec animae fierent, ex causis meruit, ut fierent. quibus uero causis meruit, dicit: ad ipsum clamaui ore meo. meruit ergo bona animae, quia ad eum ore clamauit. sed", + "candidate_score": 0.633793, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_76_78", + "bdc_text": "In summa abermals : versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . . ( SI VII 566 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1006", + "psc_text": "2 Prov. I, 7. 12 Phil. II, 11. 1 numeratur supr. scr. m. 1 R numerantur V eseiam V esaiam ex eseiam R1 isaiam T replebit T spiritu R 2 solomonem V 3 timor non ex V 5 in saecundis R 6 naturae ex natura m. 2 V ad qui VR 7 inter timet et semper m. 2 V sup. lin. add. et 8 sapientiae PT 12 istius VP summaP Explicit psalmus LXVI inoipit plalmus LXVII feliciter V Finit psalmus LXVI incipit psalmus LXVII RP Expl. de psalmo LXVI incip. de LXVII T 16 in fine F, in R h. I. superscriptio deest 17 dispargantur V cf. Sabatier II, 130 dissipentur R 19 a postea eras. R ad V sed — Dauid om. V in fine VRP 20 psalmum V 21 cantici ex canticio V1 profeticae VR enunciatio RT 22 ipse totus (totua ex tutus R) Re totus ipse ex", + "candidate_score": 0.630289, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_21_23", + "bdc_text": "welle [ ! ] verschaffenausrichten , zustande bringen ( SI VIII 337 ) . jedoch invertit dominus potentissime omniumvor omnium etwas gestrichen . impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_771", + "psc_text": "coram hominibus, ut magnificent patrem uestrum, qui est in caelis. sic et Paulus placens omnia in omnibus 18 Matth. Y, 6. 28 Ibid. 16. 26 I Cor. 10, 38. 1 suae (u ex n? corr., ae in raa. 2-3 litt.) R 2 ob rectationem P obtreotatione formasse V arguit dicens E quosque V inraistis ex inruitis P irraistis T - 3 interfeoistis PT 4 maoheriae P 5 haec V adque VRP1 6 quassatum T ia in ras. m. 3 R 9 et add. m. 2 V 13 structum R et om. V in supr. scr. m. 1 P 14 reformem R 16 oucurri ex ourri m. 1 V in sitim eanrles Ye 17 in sitim VRe, sed cf. infra etenim sitis PT 18 et spiritalis in scis = (cis in rax. et postea eras. s) corr. m. 1R et spiritalis in sanctis Ve eat spiritalis in sanctis (in sanctis in", + "candidate_score": 0.629887, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_77", + "psc_text": "ergo uir est, qui in hoc impiorum consilio non abiit, id est, qui ipsam illam in hoc consilio eundi non admiserit uoluntatem: quia quae impia sunt, uel cogitasse iam crimen sit. § 9 Sequens autem est, ut qui in impiorum consilio non abiit, in peccatorum quoque uia non stet. plures enim sunt, qui, cum . per confessionem dei ab impietate discreti sint, non tamen a rant 1 in eras. R 2 commemo corr. m. 2 V 3 criminose ne R 4 se nasci — necessitate om. F, in marg. inf. add. m. 2: necessitate . se nasci et ex eadem rursum 5 ac om. V 6 uagu r uacuum Rα hisdem rR cf. Neue Formenl. II, 200 nulla consistendi ratione I\" 7 defertur E alicuiue ex alicus m. 2 r 8 non esse VR 9 qur 11 e 12 et uadit R 13 in heresi VR 14 dilapsi R ueteris", + "candidate_score": 0.628665, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_118", + "psc_text": "lumen, sed quod dilectio illis fuerit magis propensa tenebrarum. pneferripraeferri enim solet dilectioni ex comparatione dilectio: et hinc iudicium est, quia, cum dilexerint Christum. magis tamen tenebras dilexerunt. hi ergo iudicabuntur, qui neque ut pii non iudicabuntur. neque iam fuerint ut impii iudicati, in quos ex praelata potius dilectione iudicium est. § 23 Huius quidem euangelicae dispositionis tenuit et propheta rationem, dicens: propterea non resurgunt impii in iudicio, neque peccatores in consilio iustorum. 1 inter impios piosque E 2 proprie E ipsut V c/. Acad. p. 28 3 quia sit illis in aliquid V quia sit aliquid (d ex t) R 4 aliquit V 5 in eclesia V in aecclesia R tamen in saecularia r 9 'is V 10 quia ex quian m. 1 V pietati VE 11 nuncupant esse ex nuncupantes se R pant esse — secundum nuncu add. m. 2 I* 12 operum uoluntate add. m. 2 V", + "candidate_score": 0.628246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_549", + "psc_text": "iram commouetur neque ad ultionem eiacerbaturexacerbatur. sequitur enim: cor meum conturbatum est in me. pati omnia in se ipse constituit. dummodo humanae salutis sacramenta perficeret. difficillimum autem hominis infirmitati est, intra se ipsum perturbationes mentis commotionesque cohibere, ut non etiam usque ad ipsam unltusuultus demutationem, tacito licet motu, significatio anxietatis uel indignationis erumpat. uerum unigenito deo, quamuis infirmitas nostra suscepta sit, tamen diuinitatis suae non est abolita natura, ut non his omnibus, quae infirma sunt, salua maiestatis suae dignitate perfunctus sit, dum uniuersa, qUID mortis nostrae sunt ac timoris, ita pertulit, ut in eum inciderent haec potius quam inessent. dum infirmitas nostra magis est, quam naturalis in deo est. denique idipsum sequens sermo conexuit, cum dixit: et formido mortis cecidit super me. timor et tremor uenit super me et contexerunt me tenebrsetenebrae. et hsechaec quidem in eum omnia, quae nostrae necessitatis sunt, inruerunt; sed ab eo naturae suae uirtute suscepta", + "candidate_score": 0.626859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_72", + "psc_text": "ea die noctuque meditandi. ergo necesse est differre impium a peccatore, peccatorem a pestilente; maxime cum sit impiis consilium, peccatori uia, cathedra pestilenti. dehinc cum in consilio impiorum eatur potius quam stetur, in uia uero peccatoris stetur magis quam eatur. quarum rerum caasascausas ut intellegere possimus, discernendum est, quanto differat peccator ab impio, ut per id intellegi possit, cur peccatori uia. et impio consilium deputetur; dehinc cur et in uia standum et in consilio eundum sit, cum humana consuetudo et in consilio standum et in uia eundum esse decernat. non omnis, qui peccator est, et impius est: impius autem non potest non esse peccator. et sumamus ex usu conscientiseconscientiae communis exemplum. patres suos amare possunt filii, licet ebriosi sint et lasciui et prodigi; et inter haec uitia carent impietate, qui non carent eriminecrimine. impii uero, licet in praecipuis sint continentiae frugalitatisque uirtutibus, omne tamen, quodcumque aliud extra impietatem erit crimen,", + "candidate_score": 0.626784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_96", + "bdc_text": "Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2573", + "psc_text": "ex his dictis docemur, quibus trepidum ac pauentem Moysen dominus conifrmatdicens: ecce angelus meus antecedet te. hos igitur de thensauris suis uentos producit [tribuens in his auxilium humanae infirmitati], ut haec nos diuina praesidia 7 Deut. XXXII, 1 aq. 16 Ps. ell, 4. 28 Exod. XXIII, 23. u 1 cernetur (oernetr G) GT cernitur (i in ras. P) Pe 8 in plooiis fiPT inter pluuiaa e fulgure GT fulgora Pfulgura e ipsis G P 5 profunde denda* G profundeN P 6 per doctrinam — corporaliter om. G cf. Acad. n p. 32 7 audiet G 8 expectetr G dictum PT cf. Ps. CXLII cap. 7 et Sabalier 1,385 adn. eloquium E 10 niuis P 11 potent T 12 et peccaminum hieme arefacta *****tia (excitantia temptatii) G om. PTh 14 in pluuias GPTb om. e 15 thensauris G thesauris PTE et quop de thensanris suis scripsi et quo* de********** G quos", + "candidate_score": 0.625876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_71", + "bdc_text": "«Als unsere Herren zuletzt den V Orten die Lebensmittelzufuhr , sofern die Zürcher zustimmten , gestatten wollten . . .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1111", + "psc_text": "tempus optasse, domino dicente: amen dico uobis, quia multi prophetae et sancti cupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, quae auditis — consummari id, quod tantopere concupiscit, precatur dicens: manda, deus, uirtuti tuae, confirma, deus, quod operatus es in nobis. a templo tuo in Hierusalem tibi 18 Matth. XIII, 17. 2 de iudae PTE frutice m. 3 ut uidetur in loco ab orig. uacuo R froticet r 3 elegendi V reuelat V diabulon P 4 neptalim Te 5 dilec- 11 tio VltlA congraegaret.ur V 6 tribubus ex tribus P* tribus V om. R 8 tamen = ubi R despensationes V 9 earum Te eorum VRPa cf. Stud. 18stJ p. 319 uocandis essent V 10 ziabulon P 11 luce magna P post umbra V piscatoris VI peccatores P principes T 12 homines V solfi erat id V 13 ad xnpr. scr. T 14 ipsa T effectibus et apostolorum om. PT esse", + "candidate_score": 0.62488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_71", + "psc_text": "una linea eras.) R in his r 23 coerceret ex coherceret R differentiam ex differentia wi. 2 r 25 sed (s eras.) R nunc et E eorum RE. § 6 Beatus uir, qui non abiit in consilio impiorum et in uia peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit. sed in lege domini fuit aoluntasuoluntas eius, et in lege eius meditabitur die ac nocte. quinque generum obseruantiam beato uiro subesse propheta commemorat: primam in impiorum consilio non eundi, alteram in peccatorum uia non consistendi, tertiam in cathedra pestilentiae non sedendi, tum deinde uoluntatis in lege domini ponendseponendae, postremo in ea die noctuque meditandi. ergo necesse est differre impium a peccatore, peccatorem a pestilente; maxime cum sit impiis consilium, peccatori uia, cathedra pestilenti. dehinc cum in consilio impiorum eatur potius quam stetur, in uia uero peccatoris stetur magis quam eatur. quarum rerum caasascausas ut intellegere possimus, discernendum est, quanto differat", + "candidate_score": 0.624391, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_86_88", + "bdc_text": "kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1328", + "psc_text": "promptum est, tamen furor insanientis uoluptatis occursu testis coercetur, et in sese abruptam humanae petulantisepetulantiae naturam 1 Gen. XXXI, 52. 3 Ioa. IV, 6. 5 Matth. VIII, 4. 7 I Tim. 5, 21. 2 IHestt R 3 efferte RCp hii in testimonium p hii in tesmonium V hi testimonium C' 4 curato (o in ras.) R cnr V 6 offers VR in testimoniu ex in testimonio R in testimonio V 9 et ils xps V 12 apostolorum add. m. 2 V in beatitudine om. C 13 permanet V neque add. m. 2 litteris te deletis V 14 nsim sub testem V diuinis m omnia C 15 repletu --=0: V 18 itaqu - e V 19 soit se sub testibus se uiuere V naturam V 22 furari ex iura m. 2 V metua Rp ad ex odm. 2 V 23 eligit VC eliget p 24 optabit Vp incalescentibus uitiis iam (tam", + "candidate_score": 0.622945, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_21_23", + "bdc_text": "welle [ ! ] verschaffenausrichten , zustande bringen ( SI VIII 337 ) . jedoch invertit dominus potentissime omniumvor omnium etwas gestrichen . impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1271", + "psc_text": "de domino tradidit: qui est imago dei, primogenitus omnis creaturae, quia in ipso constituta sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, siue throni siue dominationes siue principatus siue potestates: omnia in ipso et per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes, et omnia ipsi constant. protrahit ergo nos doctor gentium de cognoscibili materia in inuisibilium intellegentiam et nos ad cognoscendos principatus et potestates et thronos et dominationes de terrenis atque humilibus educit. uerum haec ex nutu dei patris et in caelis et in terra manent atque extiterunt, et licet per filium omnia, tamen a deo omnia. ipse est etenim caput ac principium uniuersorum, et in ipso uniueroauniuersa sunt condita, licet postea de thensauris in se conditis secundum arbitrium potestatis aeternae singula quaeque pro:ulerit. uerum cum in omnibus Christus operetur, eius tamen opus est, qui operatur in Christo; et ideo. pater meus, ait, cotidie operatur, et ego", + "candidate_score": 0.622918, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1333", + "psc_text": "Re 22 neglegens VCe 23 oportet (p ex corr.) R oportere C oporteret e scrutatio VCe 24 exquirunt RCpe 25 caeleBtiu V. corde dei testimonia inquirenda sunt, ut, quia sunt et alia, quae dei non sunt, ea, quae dei discimus esse, non auocato in alia negotia corde scrutemur. § 10 Succeditdeinde hicuersus: non enim, qui operantur iniquitatem, in uiis eius ambulauerunt. in primo uersu singulariter uia commemoratur, in hoc tertio plures. ex quo intellegendum est, per multas uias ad unam perueniri; in qua quisque inmaculatus si sit, hiehic beatus est. de plurimis autem uiis atque una Ieremias paria testatus est dicens: state in uiis et interrogate uias domini reternalesaeternales et quaerite, quse sit uia bona. in plurimis ergo uiis standum est, et plurimae interrogandae sunt: et hre quidem plures et domini sunt et seternalesaeternales, et in his cernendum est, quae sit uia optima. uiaeuise plures sunt et plurima domini mandata,", + "candidate_score": 0.622555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_96_98", + "bdc_text": "Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum . Tuus Bertol. H. [ Adresse auf der Rückseite : ] An Meister Heinrich Bullinger , jetz ze Zürichdarunter von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2573", + "psc_text": "ex his dictis docemur, quibus trepidum ac pauentem Moysen dominus conifrmatdicens: ecce angelus meus antecedet te. hos igitur de thensauris suis uentos producit [tribuens in his auxilium humanae infirmitati], ut haec nos diuina praesidia 7 Deut. XXXII, 1 aq. 16 Ps. ell, 4. 28 Exod. XXIII, 23. u 1 cernetur (oernetr G) GT cernitur (i in ras. P) Pe 8 in plooiis fiPT inter pluuiaa e fulgure GT fulgora Pfulgura e ipsis G P 5 profunde denda* G profundeN P 6 per doctrinam — corporaliter om. G cf. Acad. n p. 32 7 audiet G 8 expectetr G dictum PT cf. Ps. CXLII cap. 7 et Sabalier 1,385 adn. eloquium E 10 niuis P 11 potent T 12 et peccaminum hieme arefacta *****tia (excitantia temptatii) G om. PTh 14 in pluuias GPTb om. e 15 thensauris G thesauris PTE et quop de thensanris suis scripsi et quo* de********** G quos", + "candidate_score": 0.621663, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_79_81", + "bdc_text": "alles guͤts ze Bern ; kumpst du , so wirt din bruͦder zuͦ eim salve [ ? ]eventuell salvere [ ? ] .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2637", + "psc_text": "R) 21 tantum RPe tupo tantum Tb 22 legit RPT elegit E 26 abeorpait RE absorbsit T in marg. absorbuit P assfipsit T m text. 88 cohercentur RPT nos RTE om. P. dedit, redemit nos per sanguinem suum, per passionem suam, per mortem suam, per resurrectionem suam. hsec magna uitae nostrae pretia sunt. magno enim, ait apostolus, redempti estis, et redempti ab inimicis, a diabolo, ab angelis eius, a filio perdilionisperditionis, a principibus rorisseris, a mundi potentibus, ab inimica morte. et redemit dando escam omni carni: qui dat escam omni carni. omni carni, id est quse redemptnredempta est, dat escam incorruptam, aeternam, panis uiui, panis cselestis. et in his singulis, quod humilitatis nostrae memor est, quod redempti sumus, quod omnis redemptorum caro escam accipit, ea causa est: quoniam in saeculum est misericordia eius; obquodeiconfitendum: confitemini deo cselicaeli, quoniam in sseculum misericordia eius. quod caelum, quod terra, quod cetera sunt, et", + "candidate_score": 0.621031, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_11", + "bdc_text": "Adagia , 2 , 9 , 5 ( LB II 665 A ). ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1021", + "psc_text": "II, 9 sq. 23 Eaai. XL, 3 sq.; Lnc. III, 4. 1 propositae V sit ia supr. acr. m. 1 R ac uia R 8 eius supr. ncr. m. 1 R 4 cui d5 (om. et) V estet V 5 adhibita sed cognitio per sup. lin. add. m. 2 V praecepta e 6 conlocare V 7 ei in raa. R 8 occasum autem V 9 in uita V intelligantur R oboleri V abo- Jetio V omnium om. V 10 occidentũ P secundum om. T 11 psallendum = R 12 ascenderit ex ascendit m. 2 V 14 dfis VRlT dno Rt P 15 oboedientiam (entiam in ras.) P se om. RPT usque ad e ex usque in m. 2 V 17 iusper T omne supr. scr. m. 1 R 18 ac terreatria PTE 19 confitetur R confiteatur PTb 20 in glam PTl ergo ndd. m. 2 V 21 dfis VT dominus", + "candidate_score": 0.619618, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_76_78", + "bdc_text": "In summa abermals : versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . . ( SI VII 566 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_51", + "psc_text": "dies, aut aliud aliquid conplexsB sunt, uel ex interpretatione nominum, veluel ex comparatione gestorum, uel ex consimilium specie, ex quibus rebus psalmus consistat, ostendunt: ut, sicubi est pro die sabbati, 1 consequantur V his ex is m. 1 V igitur V ergo rE operantium V r cf. de hoc errore et sim. Acad. p. 31. studiis insistentium psalmi illius r 4 tractatur ex tractur m. 2 V 5 praestat r 8 diuersitatibus Vr diuersitati E per corporei organi V per organi corporei rE 9 in commemorationem r 10 hSt in ser 11 preeunti V praeeunte E 12 scientiae h. l. om. Vre, sed cf. uersum sequentem cum om. r 13 opera Vr opus E 15 quaeri r quaerere ex quaere m. 2 V quaerere E 16 generi ex genere m. 2 V profetae V 18 sine scribtione V habentur b 19 primus et secundus Vr primus uel secundus E 20", + "candidate_score": 0.617572, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_76_78", + "bdc_text": "In summa abermals : versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . . ( SI VII 566 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_89", + "psc_text": "e 18 recenseamus sed ut ea quae scribturis ex recenseamus sed ut eamus sed ut ea quae scribturis m. 2 V recennt ea q.≡in n p seamus s.ed soriptoris (in diuers. liq. m. 2) R 16 opera legē er \" u semper ser ; ex e = - e - ant (p sup. lin. m. 2 - u supr. add. m. -i) R 18 quaecumq. V queouquae R facitis RE in gloria dei V in gloriam dei (sup. lin. m. 2 add. facite) R in gloriam dei facite E (cf.Abh. IV p. 80) 18 ut sup. lin. m. 2 V orem' (in marg.: quomodo omni tempore oratur m. 1) R 19 in gloria VR exercita VE 20 cuiusquam V fit ex sit m. 2 R 2t diuque 1' 22 hmj R. dei legem uolens die et nocte meditetur, docendum est, quantus ei fructus adquisitae huius beatitudinis sit futurus. uelle enim", + "candidate_score": 0.617372, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_57_59", + "bdc_text": "wie sidie Zürcher . ein spiegel aller kilchen sind gsin , also wendwollen . si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2595", + "psc_text": "min nhis psalmis id ipsum de simulacris gentium dictum est; et prophetia omnis hoc laborat, ut humanum errorem a stultissimis his inreligiositatum studiis auertat. addunt enim plerique his impietatibus suis auctoritatem, ut pretiis metallorum honorem diis, quos sibi fecerint, quaerant, auro eos argentoque formando; sed hoc tantum, quod possunt, largiuntur, imaginem scilicet oris, oculorum, aurium, narium, manuum et pedum, deos suos in forma mortui corporis adorantes, cui spiritu auolante os mutum est, oculi hebetes, aures surdssurdae, nares inanimseinanimae sunt, manus dissolutae, pedes rigentes, omne corpus immobile est. sed errori eorum id, quod nec sperare audent, deputatur: ut eorum sint similes, quos adorant, uenerantes sint in consortio ueneratorum, ipsi simulacrorum modo emortua corpora sine uitseuitae spiritu relinquendi. § 27 Demonstrato autem errore gentili ad doctrinse ordinem propheticus sermo se rettulit dicens: domus IsraheL benedicite dominum; domus Aaron, benedicite dominum; domus Leui, benedicite dominum; qui timetis dominum, benedicite eum. in his nominum", + "candidate_score": 0.616227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_71", + "bdc_text": "«Als unsere Herren zuletzt den V Orten die Lebensmittelzufuhr , sofern die Zürcher zustimmten , gestatten wollten . . .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_896", + "psc_text": "spiritus enim sancti muneribus inundamur, et in nos ex illo uitae fonte fluuius dei aqua repletus infunditur. habemus etiam et cibum paratum. et quis hic cibus est? ille scilicet, in quo ad dei consortium praeparamur per communionem sancti corporis in communione deinceps sancti corporis conlocandi. id enim praesens psalmus significat dicens: parasti cibum illorum, quoniam ita est praeparatio tua: quia cibo illo quamuis in praesens saluamur, tamen in posterum praeparamur. § 15 Seruat autem consuetudinem suam propheta, ut tempora. de quibus loquitur, distinguat. superior namque sermo tamquam de praeterito fuit; qusequae autem adhuc gerenda erant. gerendorum fide et scientia tamquam iam gesta memorauit. at autem ea omnia futuri temporis doceret esse, ait: riuos 8 Ps. XLV, 5. 10 Ioh. IV, 13 sq. 12 Ioh. VII, 88 sq. h I aarimus corr. m. 1 P aurimus R 3 aebrietas P 9 in euuangeliis R (in euangelio V) 10 ex (x in", + "candidate_score": 0.614745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_77_79", + "bdc_text": "versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . . ( SI VII 566 ) . alles guͤts ze Bern ;", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1534", + "psc_text": "ostii 7 exercitatio (om. et) CpE 8 frequentem CpE haec semper R et semper pE semper C 11 et ea futuris C amen add. C Explicit littera sexta incipit littera VII. V Finit R Finit Vau lit. VI. Lit. VII C Finit Vau lit. VI. incip. Zain lita VII. p 12 Zai VR 18 memor esto uerbi tui pE 15 in spem nos bonorum VR'b 18 uerborum tuorum R 19 istut V aliqua (a in ras. 3) R subripere V 21 dl promissis V 22 desiderium R 24 inter seruo et suo eras. 3 liit. R 25 in quo da d3 uerbi sui C in quo deus uerbi sui pb in quo uerbi sui t ipsis doceri, ut, si quando incidant infirmitates, persecutiones, damna, orbitates, contumeliae, has praesentis sseculisaeculi minas ac potestates spe aeternorum promissorum consolemur. § 2 Et ad hsechaec quidem omnia nos docemur; sed iam ipsis omoibusomnibus propheta", + "candidate_score": 0.614377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95_97", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum . Tuus Bertol. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2576", + "psc_text": "testantur; neque enim mediocris et moderatae uirtutis est tanta gessisse: admirandus in his intellegendus est. sed docet nos apostolus cum ueneratione gestorum prseformationem in his doctrinsedoctrinae atque operis spiritalis agnoscere, cum lex spiritalis est, cum gesta eius allegorumena sunt, cum sub nube patres fuerunt, cum in Moysen baptizati sunt, cum de spiritali petra biberunt, cum petra OhristusChristus est, cum postremo secundum exaltati in deserto serpentis formam exaltandus est dominus. ergo, licet illa in Aegypto corporaliter gesta sint, spiritaliter tamen nunc geruntur in nobis. § 19 Aegyptus, in quo saeculi forma est, uirtutibus et plagis dei percutitur, signis portentisque terretur. plagis dei percutitvpercutitur, cum iudicium suum audit, cum damnationem suam cognoscit, cum in ipso conscientiseconscientiae suae reatu cotidie iudicatur, cum principales suas originariasque uirtutes cruci suae dominus confixit. te 1 hereditantia G 8 amorreorum GP 9 hereditatem hereditam G a 11 10 istrahel G 11 diiiñ G adque terre G 12", + "candidate_score": 0.604171, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_10", + "bdc_text": "eim volck darzuͦ kumptdaß es mit einem Volk soweit kommt. , et , ut libere tecum loquar , ter miser sum quaterqueVgl .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1384", + "psc_text": "liber tatis eiua os ut oret p libertas eius aos ut oret C 10 insoletis sit at audacia est V 11 obtasse C 12 atque in humili Cp esse om. p 13 ac ex hao R iactantiae ex iactantium m. 2 V 17 meminisset V pecoat ex peccati m. 2 V 20 adque VR 91 significatio sermonis ez significationis m. 2 V huius JPJ RICpE in futurum se tempus CE 22 uita sit VCpE 23 et om. p in puluerem V 24 liberare C ego ex ergo m. 1 t'. homo, quis me liberabit a corpore mortis huius? habemus autem etiam nunc admixtam nobis materiam, quse mortis legi et peccati obnoxia est; et in huius caducae carnis infirmisque domicilio corruptionis labem ex eius consortio mutuamur, ac nisi glorificato in naturam spiritus corpore uitseuitae uerae in nobis non potest esse natura. audiamus eum, qui se meminit in corpore mortis habitare, dicentem:", + "candidate_score": 0.601929, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_86", + "bdc_text": "kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2309", + "psc_text": "hsechaec enim nunc animam saturant, haec in cwlumcaelum suis fructibus prosequentur. denique sequenti uersu utriusque huius temporis . beatitudinem propheta demonstrat dicens: beatus es, e t bene tibi erit. quorum alterum in praesens obtinetur, quod beatus es; quod uero bene tibi erit, repositum est in futurum, quia interim labor futurorum fructuum manducetur. § 7 Uxor tua sicut uitis abundans in lateribus domus tuae. fili tui sicut nouollanouella olinarumoliuarum in circuitu mensae turetuae. ecce sic benedicetur omnis homo, qui timet dominum. multis forte sermo iste in praesentis benedictionis gaudiutngaudium aptus uidebitur, ut ex misericordia dei suppetat pacificsepacificae et utilis in domo coniugis salus. et dulcissimus circum conuiuium coetus filiorum. sed si hsee perfecte bona fuissent, quae, cum sint bona, non tamen ctelesliacaelestia bona sunt, tamen, si in his beatitudo timoris dei constitisset. obtinuisset utique princeps fidei et timoris dei Abraham, cui uxor diu sterilis bis abrepta est, filius ex promissione unus", + "candidate_score": 0.593547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_96", + "bdc_text": "Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum .", + "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2571", + "psc_text": "T 28 ut corporalia coni. Bened. in adn. ut corporali G ut corporalis PT corporalibus e. ubique adueniens cernetur. ceterum in singulis hodie, quicumque uirtutem dei adnuntiabunt, qui cognitionem eius per doctrinam praestabunt, fulgura in pluuias facti sunt: fulgure primum ipsi scientiae coruscantes, tum deinde uerborum imbrem profundentes. et huius pluuise ex se profundendae Moyses non iam spiritaliter per doctrinam, sed corporaliter per gloriam fulgens ita meminit: attende caelum, et loquar: et audiat terra uerbaex ore meo. expectetur sicut pluuia dictum meum, et descendant sicut ros uerba mea et sicut pluuia super gramen et ut niues super faenum. illa fulgura in has pluuias facta sunt, uerba scilicet uiuificantia et potantes inrigantia et peccaminum hieme arefacta excitantia. § 17 Seruatus autem ordo est, ut post congregatas ex nouissimis terrae nubes, post fulgura in pluuias constituta producat uentos de thensauris suis. et quos de thensauris suis uentos producat. non ambiguum est, eos", + "candidate_score": 0.589514, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 11, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum", + "max_score": 0.691216, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_48", + "psc_text": "Quamvis nonnulli existiment non tunc animatum primum hominem, quando Deus in ejus faciem sufflavit, et factus est in animam vivam; sed tunc accepisse Spiritum sanctum. Quodlibet autem horum credibilius ostendatur, unde nunc longum est disputare; animam tamen non esse partem Dei, nec de substantia et natura ejus creatam sive prolatam, sed ex nihilo factam, dubitare fas non est. CAPUT XV. 23. Non itaque, sicut ait iste blasphemus, invenitur serpens in loco meliore quam Deus, quia praevaluit decipere hominem quem fecerat Deus (Gen. III, 1-6). Nullo enim modo homo deciperetur, si non in se exaltato corde recessisset a Deo. Vera quippe, quoniam divina est, illa sententia: Ante ruinam exaltatur cor (Prov. XVI, 18) . Et ubi contra Deum exaltatur, ibi ab illo deseritur, et in se tenebratur. Quid autem mirum, si dum tenebratur, nescit quid sequatur: quoniam non a se ipso lumen est, sed ab illo qui est lumen, illuminatur? Quod", + "candidate_score": 0.691216, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_137", + "psc_text": "Deus in reprobam mentem, ut dicat quae non conveniunt? Sic enim oportet haereses esse, ut probati, inquit Apostolus, manifesti fiant in vobis (I Cor. XI, 19) . Sic vasa irae locis congruis et temporibus ordinantur, ut etiam de ipsis notas faciat Deus divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae de massa ejusdem damnationis fiunt in honorem, gratia illius, non meritis suis (Rom. IX, 22, 23). Ille quippe donat prodesse nobis, non solum quod docet veritas, verum etiam quod obstrepit vanitas; ut cum respondetur inquietissimae vanitati, auscultetur sincerissimae veritati. 52. De turpi maledicto arguit vanitas: sed turpe non esse, quibusdam rebus turpibus nominatis cavendam ostendere turpitudinem, misericors indicat veritas, et vecors vincitur vanitas. Nam de turpi maledicto potest a verbosis impiis reprehendi et apostolus Paulus, ubi ait, Utinam et abscindantur qui vos conturbant (Galat. V, 12) ! quod etsi bene intelligentibus benedictio magis apparet, ut fiant spadones propter regnum coelorum; potest", + "candidate_score": 0.645236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_13", + "bdc_text": "Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_147", + "psc_text": "me. In vanum autem me colunt docentes doctrinas et praecepta hominum. Relinquentes enim mandatum Dei, tenetis traditionem hominum, baptismata urceorum et calicum; et alia similia his facitis multa. Et dicebat illis: Bene irritum facitis praeceptum Dei, ut traditionem vestram servetis. Moyses enim dixit, Honora patrem tuum et matrem tuam; et, Qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur. Vos autem dicitis, Si dixerit homo patri aut matri, Corban (quod est donum) quodcumque ex me, tibi profuerit: et ultra non dimittitis eum quidquam facere patri suo aut matri, rescindentes verbum Dei per traditionem vestram, quam tradidistis; et similia hujusmodi multa facitis (Marc. VII, 1-13) . Ubi evidenter Christus ostendit et illam Dei esse Legem quam profanus iste blasphemat, et Judaeos habere suas traditiones a Libris propheticis et legitimis alienas, quas appellasse Apostolum profanas fabulas, et aniles, et genealogias interminatas, non haereticus, sed catholicus lector intelligit. Porro si velim testimonia cuncta colligere, quibus", + "candidate_score": 0.637134, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_13", + "bdc_text": "Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt .", + "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-adversarium-legis-et-prophetarum_window_146", + "psc_text": "si huic talia nunquam evenit audire, numquid et contra Evangelium sic obsurdescere debuit, ut non adverteret verba Domini Christi, quibus arguit Judaeos, quod de parentibus non honorandis impietatem docerent filios suos? Ibi quippe et Dei praeceptum quod in Lege conscriptum est, attestando commemoravit. Nec ob aliud eos arguit, nisi quod rejicerent mandatum Dei, ut statuerent traditiones suas. Cum enim interrogassent Pharisaei et Scribae, Quare discipuli tui non ambulant juxta traditionem seniorum, sed communibus manibus manducant panem, ille respondens dixit eis: Bene prophetavit Isaias de vobis hypocritis, sicut scriptum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. In vanum autem me colunt docentes doctrinas et praecepta hominum. Relinquentes enim mandatum Dei, tenetis traditionem hominum, baptismata urceorum et calicum; et alia similia his facitis multa. Et dicebat illis: Bene irritum facitis praeceptum Dei, ut traditionem vestram servetis. Moyses enim dixit, Honora patrem tuum et matrem tuam; et,", + "candidate_score": 0.635154, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 12, + "cf_id": "cf009", + "work_id": "Origenes_De-principiis", + "max_score": 0.691199, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "Origenes_De-principiis_window_39", + "psc_text": "multo magis etiam ex hoc, ut ego arbitror, assertio nostra firmabitur: nam quid aliud est corde Deum videre, nisi secundum id quod supra exposuimus mente eum intelligere atque cognoscere? Frequenter enim sensibilium membrorum nomina ad animam referuntur, ita ut oculis cordis videre dicatur, id est, virtute intelligentiæ aliquid intellectuale conjicere. Sic et audire auribus dicitur, cum sensum intelligentiæ profundioris advertit. Sic et uti eam posse dentibus dicimus, cum mandit, et panem comedit vitæ qui de cœlo descendit. Similiter et cæteris uti membrorum officiis dicitur, quæ ex corporali appellatione translata virtutibus animæ coaptantur, sicut et Salomon dicit: «Sensum divi» num invenies. Sciebat namque duo genera esse sensuum in nobis, unum genus sensuum mortale, corruptibile, humanum; aliud genus immortale et intellectuale, quod nunc divinum nominavit. Hoc ergo sensu divino non oculorum, sed cordis mundi, quæ est mens, Deus videri ab his qui digni sunt potest. Cor sane pro mente, id est pro", + "candidate_score": 0.691199, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61_63", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ] gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "Origenes_De-principiis_window_39", + "psc_text": "multo magis etiam ex hoc, ut ego arbitror, assertio nostra firmabitur: nam quid aliud est corde Deum videre, nisi secundum id quod supra exposuimus mente eum intelligere atque cognoscere? Frequenter enim sensibilium membrorum nomina ad animam referuntur, ita ut oculis cordis videre dicatur, id est, virtute intelligentiæ aliquid intellectuale conjicere. Sic et audire auribus dicitur, cum sensum intelligentiæ profundioris advertit. Sic et uti eam posse dentibus dicimus, cum mandit, et panem comedit vitæ qui de cœlo descendit. Similiter et cæteris uti membrorum officiis dicitur, quæ ex corporali appellatione translata virtutibus animæ coaptantur, sicut et Salomon dicit: «Sensum divi» num invenies. Sciebat namque duo genera esse sensuum in nobis, unum genus sensuum mortale, corruptibile, humanum; aliud genus immortale et intellectuale, quod nunc divinum nominavit. Hoc ergo sensu divino non oculorum, sed cordis mundi, quæ est mens, Deus videri ab his qui digni sunt potest. Cor sane pro mente, id est pro", + "candidate_score": 0.670132, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_31_33", + "bdc_text": "chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. . Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 .", + "psc_chunk_id": "Origenes_De-principiis_window_244", + "psc_text": "ut ita sentiamus sicut intelligere de Deo dignum est. De quibus secundum parvitatem sensus nostri cum secundi psalmi exponeremus illum versiculum in quo ait: «Tunc loquetur ad» eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos,» prout potuimus, qualiter hoc intelligi deberet ostendimus. CAPUT V – Dejusto et bono. I. Verum quoniam movet etiam istud quosdam quod principes istius hæresis divisionem quamdam fecisse sibi videntur, qua dixerunt aliud esse justum, aliud bonum; et hac divisione in divinitate etiam usi sunt, affirmantes bonum quidem Deum esse patrem Domini nostri Jesu Christi, et non justum, justum vero Legis et Prophetarum Deum, nec tamen bonum huic quæstioni respondere quam potuero breviter necessarium puto. Existimant igitur bonitatem affectum talem quemdam esse, quod bene fieri omnibus debeat etiamsi indignus sit is cui beneficium datur, nec bene consequi mereatur: sed, ut mihi videtur, non recte usi sunt tali definitione, putantes non fieri bene huic cui", + "candidate_score": 0.64295, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ;", + "psc_chunk_id": "Origenes_De-principiis_window_70", + "psc_text": "nemo debet offendi cum Deus sit Pater, quod etiam Salvator est Deus: ita et cum omnipotens dicitur Pater, etiam nullus debet offendi quod etiam Filius Dei omnipotens dicitur. Hoc modo namque verum erit illud quod ipse dicit ad Patrem, quia «Omnia mea tua sunt et tua mea,» et glorificatus sum in eis.»Si vero omnia quæ Patris sunt Christi sunt, inter omnia vero quæ sunt Pater est etiam omnipotens, sine dubio etiam unigenitus Filius debet esse omnipotens, ut omnia quæ habet Pater etiam Filius habeat. Et glorificatus sum, inquit, in eis. In nomine enim Jesu» omne genu flectetur cœlestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confitebitur quia Dominus Jesus» in gloria est Dei Patris.» Igitur aporrhoea gloriæ Dei secundum hoc quod omnipotens est, pura ac limpida ipsa Sapientia est, glorificata tanquam aporrhoea omnipotentiæ, vel gloriæ. Ut autem manifestius intelligatur quæ sit gloria omnipotentiæ, etiam hoc addimus. Deus pater omnipotens est, eo", + "candidate_score": 0.642758, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 13, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", + "max_score": 0.689734, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2275", + "psc_text": "aenigmate; tunc autem facie ad faciem; praesertim quia Apostolus expressius dixit, Nunc scio ex parte; tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor. XIII, 12). Si ergo tunc corporali Deum facie cognoscemus, corporali ejus nunc facie cogniti sumus: Tunc enim cognoscam, inquit, sicut et cognitus sum. Unde quis eum non intelligat eo loco etiam nostram faciem illam significare voluisse, de qua dicit alio loco, Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur de gloria in gloriam, tanquam a Domini spiritu (Ibid. III, 18); de gloria scilicet fidei in gloriam contemplationis aeternae? Hoc quippe agit haec transformatio, qua interior homo renovatur de die in diem (II Cor. IV, 16): de quo et apostolus Petrus, cum eum moneret ornari, Non quae aforis, inquit, ornentur capillorum incrispationibus, aut auro, aut margaritis, vel veste pretiosa; sed ille absconditus cordis homo, qui est ante Deum dives (I Petr. III, 3). In", + "candidate_score": 0.689734, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2146", + "psc_text": "magis animi bona donare nullus alius potest! Quid enim superbius, vel ingratius cogitare potest humana vecordia, si putaverit cum carne pulchrum faciat Deus hominem, animo castum ab homine fieri? Hoc in libro christianae Sapientiae sic scriptum est: Cum scirem, inquit, quia nemo esse potest continens, nisi Deus det; et hoc ipsum erat sapientiae scire cujus esset hoc donum (Sap. VIII, 21). Polemo ergo, si ex luxurioso continens factus ita sciret cujus esset hoc donum, ut eum abjectis superstitionibus Gentium pie coleret; non solum continens, sed etiam veraciter sapiens et salubriter religiosus existeret: quod ei non tantum ad praesentis vitae honestatem, verum et ad futurae immortalitatem valeret. Quanto minus igitur mihi arrogare debeo conversionem istam vestram, vel populi vestri, quam modo nobis nuntiastis, quae me nec loquente, nec saltem praesente, procul dubio divinitus facta est, in quibus veraciter facta est! Hoc itaque praecipue cognoscite, hoc pie humiliterque cogitate. Deo, fratres, Deo", + "candidate_score": 0.685771, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2276", + "psc_text": "qua interior homo renovatur de die in diem (II Cor. IV, 16): de quo et apostolus Petrus, cum eum moneret ornari, Non quae aforis, inquit, ornentur capillorum incrispationibus, aut auro, aut margaritis, vel veste pretiosa; sed ille absconditus cordis homo, qui est ante Deum dives (I Petr. III, 3). In qua enim facie velamen habent Judaei non transeundo ad Christum, quoniam cum transierit quisque ad Christum auferetur velamen, ea nos facie revelata in eamdem imaginem transformamur. Apertissime autem dicit, Velamen super corda eorum positum est (II Cor. III, 15-18). Ibi est igitur facies, qua revelata, nunc in fide, quamvis per speculum et in aenigmate contuemur; tunc autem facie ad faciem. CAPUT XXIII. 52. Quae si approbas, tene mecum sancti viri Ambrosii sententiam, jam non ejus auctoritate, sed ipsa veritate firmatam. Neque enim et mihi propterea placet, quia per illius os potissimum me Dominus ab errore liberavit, et per illius ministerium", + "candidate_score": 0.681556, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23_25", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. . Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1726", + "psc_text": "collationis cura suscepta diligentius perscrutati sunt Scripturas sacras; et quia in eis innumerabilia testimonia repererunt, quibus promissa est Ecclesia futura in omnibus gentibus, et toto orbe terrarum, sicut eam reddi et praesentari coepisse in Evangelio et Epistolis apostolicis, et in Actibus Apostolorum videmus, ubi et ipsa loca, et civitates, et provinciae leguntur, per quas crevit, incipiens ab Jerusalem, ut inde se etiam in Africam non migrando, sed crescendo diffunderet; non autem invenerunt aliquod testimonium divinorum eloquiorum, ubi dictum est eam perituram de caeteris partibus mundi, et in sola Africa Donati parte mansuram; et viderunt quam sit absurdum, pro illa, quae fuerat peritura, tot testimonia divina recitari; pro ea vero, quae, sicut putant, fuerat Domino placitura, nullum ejus testimonium reperiri: haec forte cogitantes, ad finiendas vanas, et perniciosas, et saluti aeternae contrarias inimicitias, ad locum collationis nostrae omnes convenire voluerunt, non ut tumultus novus oriatur, sed ut vetusta discordia finiatur. 4.", + "candidate_score": 0.677383, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2931", + "psc_text": "Gratia Dei per Dominum nostrum Jesum Christum (Rom VII, 24, 25); et nullus locus divino adjutorio relinquatur, propter quod orantes dicere debeamus, Ne nos inferas in tentationem (Matth. VI, 13); sine causa etiam Dominus apostolo Petro dixisse videatur, Rogavi pro te, ne deficiat fides tua (Luc. XXII, 32), si hoc totum in nobis nullo auxilio Dei, sed potestate voluntatis impletur? 4. His itaque disputationibus perversis et impiis, non solum contradicitur orationibus nostris, quibus a Domino petimus quidquid sanctos petiisse legimus et tenemus; verum etiam benedictionibus nostris resistitur, quando super populum dicimus, optantes eis et poscentes a Domino, ut eos abundare faciat in charitate invicem, et in omnes (I Thess. III, 12), et det eis secundum divitias gloriae suae virtute corroborari per Spiritum ejus (Ephes. III, 16); et impleat eos omni gaudio, et pace in credendo, et abundent in spe, et potentia Spiritus sancti (Rom. XV, 13). Utquid eis ista petimus,", + "candidate_score": 0.674236, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_84_86", + "bdc_text": "vers ähensorgen für . . . , besorgen , providere ( SI VII 568). , ze nächst by der statt , wo nitt , so wei ß ich nitt , wie imm jetzmal beschichtgeschieht. , dann unser armen ist ouch vil . Ich bitt dich umb gotswillen : kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", + "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", + "candidate_score": 0.669555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3587", + "psc_text": "et omni eloquentiae splendore fulgentibus, ad tempus respondere non potui, non quod quidquam in illis reprehendendum putem; sed quia juxta beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. XIV, 5). Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. Sed quaeso Reverentiam tuam, parum perpatiaris me tuum laudare ingenium. Nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. Caeterum aemuli, et maxime haeretici, si diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. Mihi autem decretum est te amare, suscipere,, colere, mirari, tuaque dicta quasi mea defendere. Certe et in dialogo quem nuper edidi, Beatitudinis tuae, ut dignum fuerat, recordatus sum: magisque demus operam, ut perniciosissima haeresis de Ecclesiis auferatur, quae semper simulat poenitentiam ut docendi in Ecclesiis habeat facultatem; ne, si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. CAPUT II. 4. Cernis nempe,", + "candidate_score": 0.668235, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2146", + "psc_text": "magis animi bona donare nullus alius potest! Quid enim superbius, vel ingratius cogitare potest humana vecordia, si putaverit cum carne pulchrum faciat Deus hominem, animo castum ab homine fieri? Hoc in libro christianae Sapientiae sic scriptum est: Cum scirem, inquit, quia nemo esse potest continens, nisi Deus det; et hoc ipsum erat sapientiae scire cujus esset hoc donum (Sap. VIII, 21). Polemo ergo, si ex luxurioso continens factus ita sciret cujus esset hoc donum, ut eum abjectis superstitionibus Gentium pie coleret; non solum continens, sed etiam veraciter sapiens et salubriter religiosus existeret: quod ei non tantum ad praesentis vitae honestatem, verum et ad futurae immortalitatem valeret. Quanto minus igitur mihi arrogare debeo conversionem istam vestram, vel populi vestri, quam modo nobis nuntiastis, quae me nec loquente, nec saltem praesente, procul dubio divinitus facta est, in quibus veraciter facta est! Hoc itaque praecipue cognoscite, hoc pie humiliterque cogitate. Deo, fratres, Deo", + "candidate_score": 0.666246, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1562", + "psc_text": "occulta commonitione dirigere, quam velut comitem pravi itineris increpare? Sed mihi pro utilitate animae, magis quam pro saeculi laude currere cupienti, non est inutilis, ac proinde etiam non amara coargutio tua; maxime cum et mihi et caeteris vitam simul laudemque paritura sit. Nemo siquidem tam injustus esse, ut arbitror, potest, qui me ex eo quod aliquando devia sum secutus, stultitiae denotare malit quam ex eo quod recta delegerim, prudenter judicare cunctetur. Neque enim stulti aestimandi sunt, quos Paulus apostolus, ne in incertum currerent admonebat dicens, « Sic currite ut comprehendatis » (I Cor. IX, 24): quapropter via ista quam currimus, non solum relinquenda nobis, verum etiam intercludenda atque praecidenda est, ne forte etiam eos fallaci dilectionis simulatione frustretur. Tu enim non editorum jam a me librorum lector, sed probandorum emendator, ni fallor, electus es. Nam in illa epistola, quam in illis meis libellis velut praefatiunculam praetuli, hujusmodi verba conscripta sunt:", + "candidate_score": 0.663909, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3845", + "psc_text": "ne pereat anima tua, non facile tibi quisquam consulit; non quia desunt qui hoc faciant, sed quia difficile est invenire quando tecum ista possunt loqui. Nam et ego semper desideravi, et nunquam inveni locum vel tempus, ut agerem tecum quod me agere oportebat cum homine quem multum diligo in Christo. Scis autem qualem me apud Hipponem videris, quando ad me venire dignatus es, quia vix loquebar, imbecillitate corporis fatigatus. Nunc ergo, fili, audi me, saltem per litteras tibi sermocinantem, quas in periculis tuis nunquam tibi mittere potui, periculum cogitans perlatoris, et cavens ne ad eos ad quos nollem, mea epistola perveniret. Unde peto ut ignoscas, si me putas plus timuisse quam debui: tamen dixi quod timui. 3. Audi ergo me, imo Dominum Deum nostrum per ministerium infirmitatis meae. Recole qualis fueris, adhuc in corpore constituta religiosae memoriae priore conjuge tua, et recenti ejus obitu quomodo tibi vanitas saeculi hujus horruerit,", + "candidate_score": 0.661472, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_63_65", + "bdc_text": "gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ; tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1821", + "psc_text": "Sermonis enim divini gratia humiliter tumens, facile ut placeret emeruit. Hinc enim plurimum placuit, quod hominis gressus aliquanto titubantes boni propositi exhortatione statuere et firmare contendis. Est enim nobis cum eodem quotidiana pro viribus nostris, et pro ingenii paupertate disputatio. Sanctae siquidem matris ejus precatione compulsus, cura mihi est eum frequentius salutandi gratia convenire, licet vicem in hac parte reddere etiam ipse dignetur. Accepta autem Venerabilitatis tuae epistola, homo qui a veri Dei stabilitate, multorum quorum in hac urbe copia est persuasione revocatur, ita motus est, ut si, quantum ipse confirmat, litterarum prolixitatem minime formidasset omne Beatitudini tuae quod habere potest insinuasset ambiguum. Sed tamen satis, sicut etiam ipse probare dignaberis, culto accuratoque sermone, et Romanae eloquentiae nitore perspicuo, aliqua sibi exsolvi impendio postulavit. Quae quidem quaestio usquequaque detrita est, et eorum super hac parte satis nota calliditas, qui dispensationem dominicae incarnationis infamant. Sed tamen etiam ego in hac parte,", + "candidate_score": 0.661072, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1726", + "psc_text": "collationis cura suscepta diligentius perscrutati sunt Scripturas sacras; et quia in eis innumerabilia testimonia repererunt, quibus promissa est Ecclesia futura in omnibus gentibus, et toto orbe terrarum, sicut eam reddi et praesentari coepisse in Evangelio et Epistolis apostolicis, et in Actibus Apostolorum videmus, ubi et ipsa loca, et civitates, et provinciae leguntur, per quas crevit, incipiens ab Jerusalem, ut inde se etiam in Africam non migrando, sed crescendo diffunderet; non autem invenerunt aliquod testimonium divinorum eloquiorum, ubi dictum est eam perituram de caeteris partibus mundi, et in sola Africa Donati parte mansuram; et viderunt quam sit absurdum, pro illa, quae fuerat peritura, tot testimonia divina recitari; pro ea vero, quae, sicut putant, fuerat Domino placitura, nullum ejus testimonium reperiri: haec forte cogitantes, ad finiendas vanas, et perniciosas, et saluti aeternae contrarias inimicitias, ad locum collationis nostrae omnes convenire voluerunt, non ut tumultus novus oriatur, sed ut vetusta discordia finiatur. 4.", + "candidate_score": 0.659357, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_42_44", + "bdc_text": "Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_762", + "psc_text": "presbyteros Jerosolymam super hac quaestione. Cumque Jerosolymam perrexissent, exsurrexerunt quidam de haeresi Pharisaeorum, qui crediderant in Christum, dicentes: Oportet circumcidi eos, et praecipere illis ut servent Legem Moysi. Et cum magna super hoc verbo oriretur quaestio, Petrus » solita libertate: « Viri, » inquit, « fratres, vos scitis quoniam ab antiquis diebus in nobis elegit Deus per os meum audire Gentes verbum Evangelii et credere; et qui novit corda Deus, testimonium perhibuit, dans illis Spiritum sanctum, sicut et nobis, et nihil discrevit inter nos et illos, fide purificans corda illorum. Nunc autem quid tentatis Deum imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos portare potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo » (Act. XV, 1-12), et in sententiam ejus Jacobus apostolus, et omnes simul presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et illi et", + "candidate_score": 0.658011, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59_61", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) . werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_900", + "psc_text": "Gentilium, sed de cibis et praeputio verum sentiendo ac docendo, tamen tanquam gentilis factus est Gentibus, et non potuit fieri tanquam Judaeus Judaeis, nisi fallaciter suscipiendo sacramenta Judaeorum? Cur oleastro inserto servavit dispensationis veracem fidem; et naturalibus ramis non extra, sed in arbore constitutis, nescio quod dispensatoriae simulationis velamen obtendit? Cur factus tanquam gentilis Gentibus, quod sentit docet, quod ait sentit; factus autem tanquam Judaeus Judaeis, aliud in pectore claudit, aliud promit in verbis, in factis, in scriptis? Sed absit hoc sapere. Utrisque enim debebat charitatem de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta (Id. I, 5). Ac per hoc omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret (I Cor. IX, 19-22), non mentientis astu, sed compatientis affectu; id est, non omnia mala hominum fallaciter agendo, sed aliorum omnium malis omnibus, tanquam si sua essent, misericordis medicinae diligentiam procurando. 28. Cum itaque illa Testamenti Veteris sacramenta etiam sibi agenda", + "candidate_score": 0.657757, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1641", + "psc_text": "(Psal. VII, 10). Et de futuro judicio Apostolus ait, quia tunc « manifestabit Deus operta cordium et occulta tenebrarum » (I Cor. IV, 5). Itidem Apostolus, spiritualiter exprimens arma coelestia, quibus in interiori nostro debeamus armari, gladium spiritus dicit verbum Dei (Ephes. VI, 17); de quo ad Hebraeos ait, « Vivus est sermo Dei, et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti; pertingens, » inquit, « usque ad divisionem animae et spiritus » (Hebr. IV, 12), et reliqua quae nosti. Quid ergo mirum, si istius verbi ignita vis, et ancipitis gladii penetrabilior acies, ei sancti Joseph olim, et postea beatae Mariae animam pertransivit? Nam neque in illius neque in hujus corpore ferrum transisse cognovimus. Atque ut magis pateat ibi Prophetam ferrum pro verbi gladio posuisse, statim subsequente versiculo ait: « Sermo Domini ignivit illum. » Sermo enim Dei et ignis et gladius est, Verbo ipso Deo utrumque dicente de se: «", + "candidate_score": 0.656309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_123", + "psc_text": "mihi auferre non possum. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati jam non sunt necessaria, sive quod plura hujusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum", + "candidate_score": 0.654638, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4086", + "psc_text": "aliud proferamus, unde ὁμούσιον demonstremus. Sunt enim et alia multa; sed interim de hoc uno cogita, deposito studio contentionis, ut habeas propitium Deum. Non enim bonum hominis est hominem vincere, sed bonum est homini ut eum veritas vincat volentem; quia malum est homini ut eum veritas vincat invitum. Nam ipsa vincat necesse est, sive negantem sive confitentem. Da veniam, si quid liberius dixi, non ad contumeliam tuam, sed ad defensionem meam. Praesumpsi enim de gravitate et prudentia tua, quia potes considerare quantam mihi respondendi necessitatem imposueris; aut si et hoc non recte feci, et hinc da veniam. Huic scripturae a me dictatae et relectae ego Augustinus subscripsi. EPISTOLA CCXXXIX. Augustinus Pascentio, de eadem re urgens ut explanet fidem suam. 1. Si dicis te mihi dixisse fidem tuam, et me tibi noluisse dicere fidem meam, quod te audio non tacere; recordare, obsecro, quam utrumque sit falsum. Nam nec tu mihi voluisti", + "candidate_score": 0.653141, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_49_51", + "bdc_text": "In summa : ich bitt dich , min hertz und bruͤder , wellist ursachGrund , Begründung , Gelegenheit , ratio , occasio ( SI VII 118f) . suͤchen , wie dir wol müglich und och billich , das du zuͦ unß keristdich zu uns begibst ( SI III 435 ) . ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3982", + "psc_text": "Cum autem ibi me inveneris, ora pro me ne deficiam, sed perficiar; ora fili, ora. Sentio quid dicam, scio quid petam; non tibi videatur indignum, et quasi ultra merita tua: fraudabis me magno adjutorio, si non feceris. Non solum tu, sed etiam omnes qui ex ore tuo dilexerint, orate pro me: hoc eis me petivisse indica, et si multum nobis tribuitis, jussisse nos existimate quod petimus, et tamen date petentibus, vel obtemperate jubentibus. Orate pro nobis. Lege Litteras divinas, et invenies ipsos arietes nostros Apostolos petiisse hoc a filiis suis, sive praecepisse auditoribus suis. Ego certe quoniam hoc a me petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam", + "candidate_score": 0.651488, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744", + "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.", + "candidate_score": 0.650643, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_84_86", + "bdc_text": "vers ähensorgen für . . . , besorgen , providere ( SI VII 568). , ze nächst by der statt , wo nitt , so wei ß ich nitt , wie imm jetzmal beschichtgeschieht. , dann unser armen ist ouch vil . Ich bitt dich umb gotswillen : kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1138", + "psc_text": "oculis mentis meae, purius video, ignorantiae nocte depulsa et caligine dubitationis abstersa. Quod cum saepe alias per munera epistolarum tuarum mihi donatum senserim, tum praecipue isto recentium litterarum libello, cujus mihi tam gratus quam dignus portitor fuit vir benedictus Domini frater noster Quintus diaconus: qui longo quidem posteaquam ad Urbem venerat intervallo, cum eo juxta solemnem meum morem post Pascha Domini, pro Apostolorum et martyrum veneratione venissem, benedictionem oris tui reddidit nobis; verumtamen oblitterato, quod nesciente me Romae consumpserat, tempore, recentissimus mihi visus est a conspectu tuo, ita ut tunc statim eum a te mihi venisse vix crederem, cum primum videbam et cum mihi plenum odorem suavitatis tuae in eloquiis tuis coelestis unguenti castitate fragrantibus offerebat. Fateor tamen venerandae Unanimitati tuae, non potuisse me volumen ipsum, statim ut acceperam, Romae legere. Tantae enim illic turbae erant, ut non possem munus tuum diligenter inspicere, et eo ut cupiebam perfrui; scilicet ut", + "candidate_score": 0.648543, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4013", + "psc_text": "Domino salutem. 1. Nihil melius me facere posse arbitratus sum, quam ut tuae Sanctitati potissimum scriberem, ne per negligentiam in vestra provincia Domini nostri Jesu Christi ovile vastet inimicus, qui non desinit insidiari, ut perdat animas tam magno pretio comparatas. Mallianensem quemdam subdiaconum Victorinum, apud nos constitit esse Manichaeum, et in tam sacrilego errore sub nomine clerici latitabat: nam est etiam aetate jam senex. Ita est autem manifestatus, ut etiam ipse a me interrogatus, antequam a testibus coargueretur, negare non posset. Tot enim et tales esse jam sciebat, quibus se incautus effuderat, ut nihil aliud, si negare tentaret, quam, non dico impudentissimus, sed insanissimus appareret. Auditorem sane Manichaeorum, non electum se esse confessus est. 2. Auditores autem qui appellantur apud eos, et carnibus vescuntur, et agros colunt, et, si voluerint, uxores habent; quorum nihil faciunt qui vocantur electi. Sed ipsi auditores ante electos genua figunt, ut eis manus supplicibus imponantur", + "candidate_score": 0.648202, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3462", + "psc_text": "revelavit sive revelaverit, peto nobiscum communicare digneris, et haec nostra rescripta sic accipere, tanquam hominis, qui mallem quidem eorum quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri, quam falsam scientiam profiteri. EPISTOLA CXCVIII. Hesychius Augustino, significans consideratis divinis testimoniis de saeculi fine videri sibi diem quidem et horam frustra inquiri; attamen cognosci posse ex signis num jam instet tempus adventus Christi, quem ut cito venturum pie exspectari docet. Domino beatissimo, et charitate sincerissima venerando fratri et coepiscopo AUGUSTINO, HESYCHIUS, in Domino salutem. 1. Desideranti et exspectanti mihi sanctus compresbyter noster Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem.", + "candidate_score": 0.647721, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_762", + "psc_text": "presbyteros Jerosolymam super hac quaestione. Cumque Jerosolymam perrexissent, exsurrexerunt quidam de haeresi Pharisaeorum, qui crediderant in Christum, dicentes: Oportet circumcidi eos, et praecipere illis ut servent Legem Moysi. Et cum magna super hoc verbo oriretur quaestio, Petrus » solita libertate: « Viri, » inquit, « fratres, vos scitis quoniam ab antiquis diebus in nobis elegit Deus per os meum audire Gentes verbum Evangelii et credere; et qui novit corda Deus, testimonium perhibuit, dans illis Spiritum sanctum, sicut et nobis, et nihil discrevit inter nos et illos, fide purificans corda illorum. Nunc autem quid tentatis Deum imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos portare potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo » (Act. XV, 1-12), et in sententiam ejus Jacobus apostolus, et omnes simul presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et illi et", + "candidate_score": 0.647034, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_692", + "psc_text": "ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me scriptae, per fratrem nostrum Sysinnium diaconum huc exemplaria pervenerunt. In qua hortaris me, ut παλινῳδίαν super quodam Apostoli capitulo canam, et imiter Stesichorum, inter vituperationes et laudes Helenae fluctuantem; ut qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. Ego simpliciter fateor Dignationi tuae, licet stilus et ἐπιχειρήματα tua mihi viderentur, tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putavi; ne forte, me respondente laesus, juste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem, et sic rescribere. Accessit ad moram sanctae et venerabilis Paulae longa infirmitas. Dum enim languenti multo tempore assidemus, pene epistolae tuae, vel ejus qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus, memores", + "candidate_score": 0.645711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4264", + "psc_text": "meritis tuis: salutem vero meam commendo precibus tuis, poscens et ipse a Deo Domino ut dedicationem tantae fabricae pacis prosperitas prosequatur. EPISTOLA CCLXX. Augustino Anonymus (non enim Hieronymus, uti ex stilo liquet, tametsi in ipsius Epistolis haec edita sit numero 40), significans se moerore gravi affectum quod ipsum cum Severo simul non repererit in urbe Leges, et quanto ipsum amore prosequatur exponens. Cum in urbem Leges anteriori tempore commeassem, nimium sum contristatus quod te totum ibidem minime potui reperire. Inveni enim te medium, et, ut ita dicam, partem animae tuae, Severum charissimum, de quo ex parte gavisus sum. Perfecte enim gauderem, si te totum invenirem: unde ex parte qua te repereram, gratulabar; et propter partem tuam quam nequaquam cernebam, omnibus modis contristabar. Proinde dixi animae meae, Quare tristis es, et quare conturbas me? Spera in Deo (Psal. XLI, 6), et faciet praesentem amicum quem diligis. Unde confido in Domino et", + "candidate_score": 0.644316, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_28_30", + "bdc_text": "Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten . der pfarrender Pfarreien ( SI V 1169 ) . formauch als forn lesbar .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1104", + "psc_text": "vultum suum super nos, ut cognoscamus in terra viam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum (Psal. LXV, 2, 3). 36. Deinde si sancti Cypriani episcopi et gloriosi martyris te delectat auctoritas, quam quidem sicut dixi, a canonica auctoritate distinguimus; cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium, et diligendo tenuit, et disputando defendit: quod eos qui se tanquam justos ab ea separare voluissent, arrogantissimos et superbissimos judicavit, irridens eos hoc sibi assumere, quod nec Apostolis concessit Dominus, ut ante tempus zizania colligerent, aut tanquam ipsis paleam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conarentur a tritico separare: quod unumquemque peccatis alienis maculari non posse monstravit, quam sibi omnes impiae seditionis auctores solam causam separationis assumunt: quod in eo ipso, in quo aliter sapuit, collegas diversa sentientes, nec judicandos, nec a jure communionis amovendos esse decrevit: quod in ea ipsa epistola ad Jubaianum, quae in concilio,", + "candidate_score": 0.643724, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1_3", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten . von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2319", + "psc_text": "nostri Ruffini quae proxima occurrit, nunc rescripta persolvo: de littore namque Hipponensi profectus est. Et approbo misericordiae consilium quod tibi Dominus inspiravit, mihique insinuare dignatus es. Ipse et hoc adjuvet, ipse prosperet, qui jam curam nostram ex magna parte lenivit, quia pervectus et commendatus est charissimus homo, non solum bonis operibus, sed etiam sanctis orationibus tuis. 2. Litterae sane Venerationis tuae, ubi multa quaesiisti, et quaerenda admonuisti, et quaerendo docuisti, ad me pervenerunt. Sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorumdem sanctorum solatiorum nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae Venerationi tuae. In quibus quidem, quatenus ad interrogata responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. Simul etiam miseram, sicut jusseras, et illius epistolae exemplum, quam tuae Charitati apud Carthaginem de corporum", + "candidate_score": 0.643021, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_9", + "bdc_text": "ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1136", + "psc_text": "vastabat (Galat. I, 23). 53. Nec quemquam putes ab errore ad veritatem, vel a quocumque seu magno seu parvo peccato ad correctionem sine poenitentia posse transire. Sed nimis impudens error est, hinc velle calumniari Ecclesiam, quam tot divinis testimoniis constat esse Ecclesiam Christi, quod aliter tractat illos qui eam deserunt, si hoc ipsum poenitendo corrigant, aliter illos qui in ea nondum fuerunt, et tunc primum ejus pacem accipiunt; illos amplius humiliando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, utrisque sanandis materna charitate serviendo. Habes epistolam prolixiorem fortasse quam velles. Esset autem multo brevior, si te tantum in respondendo cogitarem: nunc vero etiamsi tibi nihil prosit, non puto nihil eis profuturam, qui eam legere cum Dei timore, et sine personarum acceptione curaverint. Amen. EPISTOLA XCIV. Paulinus Augustino gratias agens pro libro vel epistola ab ipso recepta, prosequitur laudes Melaniae senioris, et unici ejus filii Publicolae nuper defuncti: nonnulla de futura in coelis actione", + "candidate_score": 0.642859, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3463", + "psc_text": "Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem. Et quia dignatus es id petere a nobis, ut quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae charitati insinuaremus; ad ea de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intelligere, infra scripsi. 2. Cum Dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta gerantur; vel quae facta sunt, vel quae etiam futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Unde satis admiratione plenum est si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit, secundum hoc capitulum quod Dominus beatis Apostolis", + "candidate_score": 0.639813, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_41_43", + "bdc_text": "bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_762", + "psc_text": "presbyteros Jerosolymam super hac quaestione. Cumque Jerosolymam perrexissent, exsurrexerunt quidam de haeresi Pharisaeorum, qui crediderant in Christum, dicentes: Oportet circumcidi eos, et praecipere illis ut servent Legem Moysi. Et cum magna super hoc verbo oriretur quaestio, Petrus » solita libertate: « Viri, » inquit, « fratres, vos scitis quoniam ab antiquis diebus in nobis elegit Deus per os meum audire Gentes verbum Evangelii et credere; et qui novit corda Deus, testimonium perhibuit, dans illis Spiritum sanctum, sicut et nobis, et nihil discrevit inter nos et illos, fide purificans corda illorum. Nunc autem quid tentatis Deum imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos portare potuimus? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus salvari, quemadmodum et illi. Tacuit autem omnis multitudo » (Act. XV, 1-12), et in sententiam ejus Jacobus apostolus, et omnes simul presbyteri transierunt. 8. Haec non debent molesta esse lectori, sed et illi et", + "candidate_score": 0.639642, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", + "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", + "candidate_score": 0.636018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3462", + "psc_text": "revelavit sive revelaverit, peto nobiscum communicare digneris, et haec nostra rescripta sic accipere, tanquam hominis, qui mallem quidem eorum quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri, quam falsam scientiam profiteri. EPISTOLA CXCVIII. Hesychius Augustino, significans consideratis divinis testimoniis de saeculi fine videri sibi diem quidem et horam frustra inquiri; attamen cognosci posse ex signis num jam instet tempus adventus Christi, quem ut cito venturum pie exspectari docet. Domino beatissimo, et charitate sincerissima venerando fratri et coepiscopo AUGUSTINO, HESYCHIUS, in Domino salutem. 1. Desideranti et exspectanti mihi sanctus compresbyter noster Cornutus litteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compresbyteri Hieronymi adjunxisti, ut meam quaestionem lectione ejus operis de sanctis Scripturis explere possem.", + "candidate_score": 0.63568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_87_89", + "bdc_text": "oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). . Iustam et sanctam habes occasionem ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3492", + "psc_text": "spem vel timorem ab hoc nostro tempore removisse: non enim videmus ipsos amatores hujus saeculi, quibus subitaneus apparebit interitus, jam dicere, Pax et securitas. 9. Quid ergo scire sufficiat, satis ipse demonstrat Apostolus, dicendo, De temporibus et momentis non opus habemus vobis scribere; vel sicut alii codices habent, Non opus habetis vobis scribi. Nec secutus adjunxit, Vos enim ipsi diligenter scitis quantum temporis restet; sed ait, Vos enim ipsi diligenter scitis, quia hora Domini sicut fur in nocte, ita veniet. Hoc ergo scire opus est, ut curent filii lucis esse et parato corde vigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure comprehendi. Nam si ad cavendum hoc malum, id est, ne hora Domini tanquam fur inveniat imparatum, opus esset nosse temporum spatia, non diceret Apostolus non opus esse ut hoc scriberet, sed hoc potius eis esse scribendum tanquam doctor providentissimus judicaret. Nunc autem nec illis hoc opus esse", + "candidate_score": 0.63499, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_94_96", + "bdc_text": "Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2279", + "psc_text": "tempore vobiscum sum, et adhuc me « non cognovistis! » Qui enim cognovit quae sit latitudo, et longitudo, et altitudo, et profundum, et supereminentem scientiae charitatem Christi, vidit et Christum, vidit et Patrem. Nos enim jam secundum carnem non novimus Christum, sed secundum spiritum. Spiritus enim ante faciem nostram Christus Dominus, qui nos in omnem plenitudinem Dei misericordia sua implere dignetur, ut videri possit a nobis. 53. Haec verba sancti viri, quae non carnalia sed spiritualia sunt, in quantum intelligis, et vera esse, non quia ipse dixit, sed quia veritas sine strepitu clamat, agnoscis; in tantum intelligis unde adhaereas Domino, teque ipsam intrinsecus praeparas incorporalem locum mansionis ejus ad audiendum silentium narrationis ejus, et videndam invisibilem formam ejus. Beati enim mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Non cum eis, sicut corpus, ex aliquo loci intervallo apparebit; sed cum venerit ad eos, et mansionem fecerit apud eos: quoniam sic implebuntur in", + "candidate_score": 0.634872, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3326", + "psc_text": "EPISTOLA CXCIII. Augustinus Mercatori, excusans cur ad ipsius priores litteras nondum responderit, ostendensque Pelagianos in quaestione de baptismo parvulorum hoc ipso esse prope convictos, quod fatentur parvulos quodammodo credere per eos a quibus baptizandi offeruntur: deinde eosdem ex Enochi et Eliae ante obitum translatione, sive ex fidelium vivorum ad Christi adventum raptu, frustra contendere mortem non esse poenam peccati. Domino dilectissimo, et in Christi membris sincerissima charitate praedicando filio MERCATORI, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Litterae Dilectionis tuae, quas prius abs te missas apud Carthaginem accepi, tanto me affecerunt gaudio, ut etiam in posterioribus te succensentem quod tibi non rescripserim, gratissime acceperim. Ipsa quippe indignatio tua non erat simultatis initium, sed indicium charitatis. Ut autem a Carthagine non rescriberem, non occasio defuit perlatorum, sed alia magis urgentia, donec inde proficisceremur, nos occupatissimos et intentissimos continebant. Cum vero inde digressi sumus, perreximus usque ad Mauritaniam Caesariensem, quo nos ecclesiastica", + "candidate_score": 0.634245, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736", + "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.", + "candidate_score": 0.633007, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_51", + "bdc_text": "suͤchen , wie dir wol müglich und och billich , das du zuͦ unß keristdich zu uns begibst ( SI III 435 ) . ;", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3836", + "psc_text": "accepisti? Si autem accepisti, cave ne glorieris quasi non acceperis (I Cor. IV, 7), hoc est, quasi ex te ipso habere potueris. Sciens autem unde acceperis, ab illo pete ut perficiatur, a quo datum est ut inciperetur. Cum timore itaque et tremore tuam salutem operare. Deus est enim qui operatur in te et velle, et perficere, pro bona voluntate (Philipp. II, 12, 13): quoniam praeparatur voluntas a Domino (Prov. VIII, 35, sec. LXX), atque ab ipso gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet (Psal. XXXVI, 23). Haec cogitatio sancta servabit te, ut sapientia tua pietas sit; id est, ut ex Deo sis bonus, et Christi gratiae non ingratus. 4. Desiderant te parentes tui, fideliter congratulantes meliori spei tuae quam in Domino habere coepisti. Nos autem te sive absentem corpore sive praesentem, in uno spiritu habere cupimus, per quem diffunditur charitas in cordibus nostris, ut quolibet loco fuerit caro nostra, nullo", + "candidate_score": 0.632631, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2795", + "psc_text": "melius posse novit tua Dilectio, per Dominum obsecro ut id nobiscum communicare digneris. EPISTOLA CLXVIII. Timasius et Jacobus Augustino, gratias agentes pro scripto ipsis libro de Natura et Gratia, adversus libellum Pelagii, naturam non sine gratiae invidia defendentis. Domino vere beatissimo, et merito venerabili patri episcopo AUGUSTINO, TIMASIUS et JACOBUS, in Domino salutem. Ita nos refecit et recreavit gratia Dei, ministrata per verbum tuum, ut prorsus germani dicamus, « Misit verbum suum, et sanavit eos » (Psal. CVI, 20), domine beatissime, et merito venerabilis pater. Sane ea diligentia ventilasse Sanctitatem tuam textum ejusdem libelli reperimus, ut ad singulos apices responsa reddita stupeamus, sive in his quae refutare, detestari, aut fugere deceat christianum; sive in illis in quibus non satis invenitur errasse, quamvis nescio qua calliditate, in ipsis quoque gratiam Dei credidit supprimendam. Sed unum est quod nos in tanto beneficio afficit, quia tarde hoc tam praeclarum gratiae Dei munus effulsit:", + "candidate_score": 0.632378, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_86_88", + "bdc_text": "kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_995", + "psc_text": "apud eos quidquam valuisse tuas litteras. Cur autem non valuerint, non opus est scribere; sed mitte aliquem tuorum, vel domesticorum, vel amicorum, cujus hoc fidei possis injungere, qui non ad ea loca, sed ad nos primitus veniat illis omnino nescientibus, et nobiscum primitus consilio pertractato, quod agendum Domino adjuvante visum fuerit, agat. Neque enim tantum pro eis agimus cum hoc agimus, sed etiam pro nostris jam factis catholicis, quibus illorum vicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nullo modo possit. Et hoc quidem breviter scribere poteram; sed volui te habere aliquid litterarum nostrarum, quo rationem curae meae non solum ipse cognosceres, sed etiam cuicumque dissuadenti ne tuorum correctioni operam instanter impendas, nobisque detrahenti quod talia velimus, habeas quod respondeas. Quod si superfluo feci, quod jam ista vel didiceras, vel ipse cogitaveras, aut onerosus fui quod curis publicis tam occupato prolixam epistolam ingessi, peto des veniam, dum tamen quod suggessi", + "candidate_score": 0.630944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2835", + "psc_text": "quoque accepit a Patre; nec sic accepit unde esset aequalis, quasi prius fuerit inaequalis; sed natus aequalis, sicut semper natus, ita semper aequalis. Non itaque inaequalem genuit, et aequalitatem jam nato addidit; sed gignendo eam dedit, quia aequalem non imparem genuit. Ideo in forma Dei aequalem esse Deo, non ei rapina fuerat (Philipp. II, 6), sed natura; quoniam id nascendo sumpsit, non superbiendo praesumpsit. 9. Propterea vero Patrem dicit esse majorem, quia seipsum exinanivit, formam servi accipiens, non amittens Dei: propter quam formam servi, non tantum Patre, verum etiam seipso et Spiritu sancto minor factus est; nec tantum hac excellentissima Trinitate, sed etiam minoratus est paulo minus ab Angelis (Hebr. II, 9); hominibus quoque minor fuit, quando parentibus subditus fuit (Luc. II, 51). Propter hanc utique formam servi, quam veniente plenitudine temporis exinanitus accepit, dixit: Pater major me est (Joan. XIV, 28). Propter illam formam vero, quam nec exinanitus amisit,", + "candidate_score": 0.629832, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4173", + "psc_text": "suavia atque in seipso experta locutus est, quam illa parva chartula potuit. Unde tuae benignitati congratulor, et de tuo pectore christiano Domino Deo nostro, cujus haec dona sunt, gratias ago, domine merito praedicande, sinceriterque charissime ac desiderantissime frater. Quod autem petis, ut litteris te quaeram; ego te affectu quaero, qui omnes litteras superat: et ubi te quaeram quod bene intelligas, novi. Quantum autem ad me legendum attinet, magis vereor in manibus vestris loquacitatem meam reprehendi, quam eloquium requiri. Illud breviter dixerim, quod diuturna cogitatione si ruminaveris, senties quid sapiat: cum in itinere Dei faciliora et fructuosa ignava formidine fugiuntur, in itinere saeculari duriora et sterilia aerumnoso labore tolerantur. Incolumis in Christo vigeas et proficias, domine merito praedicande, sinceriterque charissime ac desiderantissime frater. EPISTOLA CCLVII. Augustinus Orontio, resalutans illum. Domino eximio meritoque honorabili, et suscipiendo filio ORONTIO, AUGUSTINUS. Ago gratias quod adventum Eximietatis tuae litteris etiam praevenire dignatus es, et ante", + "candidate_score": 0.628616, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_847", + "psc_text": "vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. Cum a sancto fratre nostro Firmo sollicite quaererem quid ageres, sospitem te laetus audivi. Rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem; nesciente te, de Africa se profectum esse dixit. Itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore complectitur: simulque obsecro ut ignoscas pudori meo, quod diu praecipienti ut rescriberem, negare non potui. Nec ego tibi, sed causae causa respondit. Et si culpa est respondisse, quaeso ut patienter audias, multo major est provocasse. Sed facessant istiusmodi querimoniae: sit inter nos pura germanitas; et deinceps non quaestionum, sed charitatis ad nos scripta mittamus. Sancti fratres, qui nobiscum Domino serviunt, affatim te salutant. Sanctos qui tecum Christi leve trahunt jugum, praecipue sanctum et suscipiendum papam Alypium, ut meo obsequio solutes, precor. Incolumem te et memorem mei, Christus Deus noster tueatur omnipotens, domine vere sancte et beatissime papa. Si", + "candidate_score": 0.628518, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1501", + "psc_text": "atque contexta discere maluisti; et indoctum, qui cum tam multa in tua lingua nescias, earum rerum frustra in aliena colligere ambisti. An forte illud respondebis, non te graecos de his rebus libros contempsisse, sed prius latinos curasse cognoscere, nunc autem velle te in latinis doctum, jam graeca quaerere? Si hoc non pudet hominem graecum latina puerum didicisse, nunc velle discere graeca barbarum, pudebitne tandem in ipsis latinis ignorare aliqua, quae quam multi latini docti tecum nesciant, vel hoc ipso sentis, quod te nobis magna necessitate dicis onerosum, in tanta doctorum multitudine apud Carthaginem constitutus? 11. Postremo fac te de omnibus quae a nobis quaeris, interrogatum respondere potuisse. Ecce jam doctissimus atque acutissimus diceris, ecce jam te laudibus in coelum graeculus flatus attollit; tu tantum memento gravitatis tuae, et illam mereri laudem quo fine volueris, ut scilicet eos leviter levia ista miratos, et benevolentissime atque avidissime jam in tua ora suspensos,", + "candidate_score": 0.628215, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_0_2", + "bdc_text": "Gratiam et vitę innocentiam a deo per Christum . Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete . antwurtBullingers Brief ist nicht erhalten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744", + "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.", + "candidate_score": 0.627158, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_85_87", + "bdc_text": "Ich bitt dich umb gotswillen : kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_513", + "psc_text": "epistolam praenotavi; quod in tuam contumeliam fecisse videar, si non ita mihi abs te ut rescribatur exspecto. De Carthaginensi promissione tua vel nostra instantia, quid multa commemorem? Quomodolibet ea gesserimus, transierint, ne quod restat impediant. Nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adjuvante Domino; ambo in Numidia sumus, et nobis loco terrarum invicem propinquamus. Rumor ad me detulit, adhuc te velle mecum disputando experiri de quaestione, quae nostram dirimit communionem. Vide quam breviter omnes auferantur ambages, ad hanc epistolam responde, si placet, et fortasse sufficiet, non solum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statui nihil de hac re agere vobiscum, nisi per litteras, vel ne cui nostrum de memoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. Soletis de praeteritis rebus", + "candidate_score": 0.624018, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1488", + "psc_text": "talium putatorum linguis tanquam falcibus concidi timet, lignum esse aridum, et ideo non putari tantum indoctum et hebetem, sed vere esse atque convinci. 5. Fortasse dixeris: Sed cum hebes animo non sim, et praecipue non esse studeam, nolo hebes animo vel putari. Recte; sed quo fine nolis, id quaero. Quod enim in illis quaestionibus aperiendis tibi et explicandis, nec nobis oneri esse dubitasti, hanc causam et hunc finem esse dixisti, et tam necessarium, ut eam nimiam necessitatem appellares, ne scilicet de his interrogatus neque respondens, ab hominibus ad vituperandum proclivibus, hebes indoctusque puteris. Ego autem quaero, hoccine totum sit cur a nobis ista desideres, an etiam indoctus et hebes putari propter aliud aliquid nolis. Si hoc totum est, cernis, ut arbitror, hunc esse finem tam vehementis intentionis tuae, qua nobis quoque oneri es, ut fateris. Quid autem a Dioscoro potest nobis esse oneri, nisi quod ipsum Dioscorum etiam nescientem onerat?", + "candidate_score": 0.623314, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_85_87", + "bdc_text": "Ich bitt dich umb gotswillen : kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4183", + "psc_text": "Dominum Christum dicat genus humanum: Te duce si qua manent sceleris vestigia nostri, Irrita perpetua solvent formidine terras. (Virg. Eclog. 4.) Quod ex Cumaeo, id est, ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Virgilius; quoniam fortassis etiam illa vates aliquid de unico Salvatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. Haec tibi, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater, sive pauca, sive forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi: tua sumere rescripta desidero, et te nomen dedisse inter competentes, vel daturum esse, jamjamque cognoscere. Dominus Deus noster, in quem credidisti, et hic et in futuro saeculo te conservet, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater. EPISTOLA CCLIX. Augustinus Cornelio scortis dedito, admonens illum ut Cyprianae uxoris defunctae pudicitiam imitetur, si velit illius impetrare laudes. Domino dilectissimo, et honorabili fratri CORNELIO, AUGUSTINUS. 1. Scripsisti mihi ut ad te aliquam prolixam epistolam consolatoriam darem, quod graviter optimae", + "candidate_score": 0.621904, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_85_87", + "bdc_text": "Ich bitt dich umb gotswillen : kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_842", + "psc_text": "vos esse venturos jamjamque, in Christi nomine atque adjutorio speramus. Cum haec scriberem, etiam per unanimem filium nostrum Thagastensis Ecclesiae presbyterum Fortunatianum, Romam navigaturum, aliam epistolam paucis ante diebus jam dederam. Nunc ergo quod soleo rogo, ut quod soletis faciatis. Oretis pro nobis, ut videat Deus humilitatem nostram et laborem nostrum, et dimittat omnia peccata nostra. 2. Colloqui autem vobiscum talia cupio, si dignemini, litteris; qualia colloqui possemus, si coram vestris sensibus adessemus. Ecce illam quaestiunculam, quam nuper proposueram, tanquam si praesens praesenti inter dulces loquelas obderem, plane christiano intellectu et devotione solvisti, sed nimis cursim et breviter; posset quippe ibi aliquanto diutius et uberius habitare gratia oris tui, si cum dixisses ita te in illo, quo feliciter uteris, loco perseverare decrevisse, ut si quid de te aliud Domino placuerit, ejus voluntatem praeferas tuae, idipsum aliquanto apertius explicares. Quonam modo voluntatem Dei, quae nostrae voluntati praeponenda est, noverimus: utrum tantum", + "candidate_score": 0.620897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_85_87", + "bdc_text": "Ich bitt dich umb gotswillen : kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s. oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3930", + "psc_text": "putabam me hoc onere caruisse quod mihi imposuisti, quaerendo consilium quid in his periculis quae tempora nostra invenerunt, facere debeatis. Quamvis enim epistolam illam breviter scripserim, nihil me tamen praetermisisse arbitror, quod et respondenti dicere, et quaerenti audire sufficeret: quandoquidem dixi nec eos esse prohibendos qui ad loca, si possunt, munita migrare desiderant; et ministerii nostri vincula, quibus nos Christi charitas alligavit, ne deseramus Ecclesias quibus servire debemus, non esse rumpenda. Ista quippe verba sunt quae in illa epistola posui (Epist. ad Quodvultdeum episcopum, quae non exstat): Restat ergo, inquam, ut nos quorum ministerium quantulaecumque plebi Dei ubi sumus manenti, ita necessarium est, ut sine hoc eam non oporteat remanere, dicamus Domino, Esto nobis in Deum protectorem, et in locum munitum (Psal. XXX, 3). 2. Sed hoc consilium tibi propterea non sufficit, ut scribis, ne contra Domini praeceptum vel exemplum facere nitamur, ubi fugiendum esse de civitate in civitatem monet.", + "candidate_score": 0.620039, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3845", + "psc_text": "ne pereat anima tua, non facile tibi quisquam consulit; non quia desunt qui hoc faciant, sed quia difficile est invenire quando tecum ista possunt loqui. Nam et ego semper desideravi, et nunquam inveni locum vel tempus, ut agerem tecum quod me agere oportebat cum homine quem multum diligo in Christo. Scis autem qualem me apud Hipponem videris, quando ad me venire dignatus es, quia vix loquebar, imbecillitate corporis fatigatus. Nunc ergo, fili, audi me, saltem per litteras tibi sermocinantem, quas in periculis tuis nunquam tibi mittere potui, periculum cogitans perlatoris, et cavens ne ad eos ad quos nollem, mea epistola perveniret. Unde peto ut ignoscas, si me putas plus timuisse quam debui: tamen dixi quod timui. 3. Audi ergo me, imo Dominum Deum nostrum per ministerium infirmitatis meae. Recole qualis fueris, adhuc in corpore constituta religiosae memoriae priore conjuge tua, et recenti ejus obitu quomodo tibi vanitas saeculi hujus horruerit,", + "candidate_score": 0.619784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_1", + "bdc_text": "Ach , lieber Heinrich , ich kan voll bekümertem herzen wäder tütsch noch latin schriben , so ich so ein unverhoffteunerwartete .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_850", + "psc_text": "pervenire meruerit, adhuc nescio; nisi quod per fratrem sincerissimum Firmum scribis, si ille qui te primum gladio petiit, stilo repulsus est, ut sit humanitatis meae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. Hoc solo tenuissimo indicio, utcumque conjicio legisse te illam epistolam meam. In ea quippe deploravi tantam inter vos exstitisse discordiam, de quorum tanta amicitia, quaquaversum eam fama diffuderat, charitas fraterna gaudebat. Quod non feci reprehendendo Germanitatem tuam, cujus in ea re aliquam culpam me cognovisse non ausim dicere; sed dolendo humanam miseriam, cujus in amicitiis mutua charitate retinendis, quantalibet illa sit, incerta permansio est. Verum illud malueram tuis nosse rescriptis, utrum mihi veniam quam poposceram dederis: quod apertius mihi intimari cupio; quamvis hilarior quidam vultus litterarum tuarum, etiam hoc me impetrasse, significare videatur: si tamen post lectam illam missae sunt; quod in eis minime apparet. 2. Petis, vel potius fiducia charitatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem", + "candidate_score": 0.61824, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1131", + "psc_text": "et secundum leges regum terrenorum amittere jussi estis, frustraque dicatis, Nos eis congregandis laboravimus, cum scriptum legatis, Labores impiorum justi edent (Prov. XIII, 22): sed tamen quisquis ex occasione hujus legis, quam reges terrae Christo servientes, ad emendandam vestram impietatem promulgaverunt, res proprias vestras cupide appetit, displicet nobis. Quisquis denique ipsas res pauperum, vel basilicas congregationum, quas sub nomine Ecclesiae tenebatis, quae omnino non debentur nisi ei Ecclesiae quae vera Christi Ecclesia est, non per justitiam, sed per avaritiam tenet, displicet nobis. Quisquis pro aliquo flagitio vel facinore projectum a vobis ita suscipit, sicut suscipiuntur qui, excepto errore quo a nobis separamini, sine crimine apud vos vixerunt, displicet nobis. Sed nec facile ista monstratis; et si monstretis, nonnullos toleramus, quos corrigere vel punire non possumus: neque propter paleam relinquimus aream Domini, neque propter pisces malos rumpimus retia Domini, neque propter haedos in fine segregandos, deserimus gregem Domini, neque propter vasa", + "candidate_score": 0.61567, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_6", + "bdc_text": "allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3196", + "psc_text": "res sit ac transitoria, surdus non capit, surdaster non totum capit, atque in his qui audiunt cum pariter ei propinquant, tanto magis alius alio capit, quanto est acutioris, tanto autem minus, quanto est obtusioris auditus, cum ille non varie magis minusve insonet, sed in eo loco in quo sunt, omnibus aequaliter praesto sit; quanto excellentius Deus natura incorporea et immutabiliter viva, qui non sicut sonus per moras temporum tendi et dividi potest, nec spatio aerio tanquam loco suo indiget, ubi praesentibus praesto sit, sed aeterna stabilitate in seipso manens, totus adesse rebus omnibus potest, et singulis totus, quamvis in quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedifificat! 20. Et donationum quidem dictae sunt divisiones tanquam per partes et membra unius corporis, ubi et simul omnes unum templum, et singuli singula templa sumus; quia non est Deus in", + "candidate_score": 0.613426, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_102", + "psc_text": "agitur, quasi doctior et melior reprehendere audebam. Itaque posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates reprehensionum mearum; quanquam et antea periculosissimum judicarem hoc ministerium. Et hinc erant lacrymae illae quas me fundere in civitate, ordinationis meae tempore, nonnulli fratres animadverterunt, et nescientes causas doloris mei, quibus potuerunt sermonibus, qui omnino ad vulnus meum non pertinerent, tamen bono animo consolati sunt. Sed multo valde ac multo amplius expertus sum, quam putabam: non quia novos aliquos fluctus aut tempestates vidi quas ante non noveram, vel non audieram, vel non legeram, vel non cogitaveram; sed ad eas evitandas aut perferendas solertiam et vires meas omnino non noveram, et alicujus momenti arbitrabar. Dominus autem irrisit me, et rebus ipsis ostendere voluit meipsum mihi. 3. Quod si non damnando, sed miserando fecit, hoc enim spero certe vel nunc cognita aegritudine mea, debeo Scripturarum ejus medicamenta omnia perscrutari, et orando ac legendo agere, ut", + "candidate_score": 0.603188, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_28", + "bdc_text": "Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1104", + "psc_text": "vultum suum super nos, ut cognoscamus in terra viam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum (Psal. LXV, 2, 3). 36. Deinde si sancti Cypriani episcopi et gloriosi martyris te delectat auctoritas, quam quidem sicut dixi, a canonica auctoritate distinguimus; cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium, et diligendo tenuit, et disputando defendit: quod eos qui se tanquam justos ab ea separare voluissent, arrogantissimos et superbissimos judicavit, irridens eos hoc sibi assumere, quod nec Apostolis concessit Dominus, ut ante tempus zizania colligerent, aut tanquam ipsis paleam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conarentur a tritico separare: quod unumquemque peccatis alienis maculari non posse monstravit, quam sibi omnes impiae seditionis auctores solam causam separationis assumunt: quod in eo ipso, in quo aliter sapuit, collegas diversa sentientes, nec judicandos, nec a jure communionis amovendos esse decrevit: quod in ea ipsa epistola ad Jubaianum, quae in concilio,", + "candidate_score": 0.598976, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_28", + "bdc_text": "Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten .", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1061", + "psc_text": "ipse Dominus nocentem Judam usque ad condignum ejus exitum toleravit, et eum sacram coenam cum innocentibus communicare permisit; sicut tolerarunt Apostoli eos qui per invidiam, quod ipsius diaboli vitium est, Christum annuntiabant (Philipp. I, 15-18); sicut toleravit Cyprianus collegarum avaritiam, quam secundum Apostolum appellat idololatriam (Coloss. III, 5.) Postremo quidquid tunc inter illos episcopos gestum est, etiamsi forte ab aliquibus eorum sciebatur, si non sit acceptio personarum nunc ab omnibus ignoratur. Cur ergo non ab omnibus pax amatur? Haec facillime cogitare possetis, aut fortasse etiam cogitatis. Sed melius erat ut amaretis possessiones terrenas, quas timendo perdere cognitae veritati consentiretis, quam ut amaretis vanissimam hominum gloriam, quam vos putatis perdere, si cognitae veritati consenseritis. CAPUT V. 16. Vides itaque jam, ut opinor, non esse considerandum quod quisque cogitur, sed quale sit illud quo cogitur, utrum bonum an malum: non quo quisque bonus possit esse invitus; sed timendo quod non vult pati,", + "candidate_score": 0.596784, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_86", + "bdc_text": "kumm , kumm , kumm , kumm! Der bottBote , der amtliche Kurier von Bern ( s.", + "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3268", + "psc_text": "etiam plurimi illius temporis justi. In his erat et ille Centurio qui Domino dixit, Non sum dignus ut intres sub tectum meum; sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus. Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites, et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit: de quo et Dominus, Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel (Matth. VIII, 8-10). In his erat et ille Cornelius ad quem missus angelus dixit, Corneli, acceptae sunt eleemosynae tuae, et exauditae sunt orationes tuae: ubi eum admonuit ut ad beatum Petrum apostolum mitteret, et ab illo audiret quae facere deberet; ad quem apostolum, ut ad eum veniret, etiam religiosum militem misit (Act. X, 4-8). In his erant et illi qui baptizandi cum venissent ad Joannem, sanctum Domini praecursorem et amicum sponsi, de quo Dominus ipse ait, In", + "candidate_score": 0.59442, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 14, + "cf_id": "cf012", + "work_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate", + "max_score": 0.68967, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_13_15", + "bdc_text": "Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_962", + "psc_text": "ut secundum desideria sua coacervet sibi magistros, relegat: exsilio nostro laetantes et exsultantes in Domino, constitisse in nobis plenitudinem apostolicae prophetiae. 5. Quam caute se gesserit superioribus libris. Solemnes Arianorum calumniae in Catholicos. --Superioribus igitur libellis sincerae, ut arbitror, fidei et incontaminatae veritatis professionem tenentes, quamquam secundum humanae naturae consuetudinem nullus sermo non sit obnoxius contradictioni, eam tamen nos arbitror totius responsionis nostrae moderatos esse rationem, ut contradicere quisquam nisi cum impietatis professione non possit. Eorum enim dictorum, quae secundum falsiloquii sui artem ex Evangeliis haeretici praesumunt, ita demonstrata veritas est, ut jam in contradictione ignorantiam 324 excusare non liceat, sed irreligiositatem necesse sit confiteri. Eam quoque nunc, secundum sancti Spiritus donum, temperavimus totius fidei demonstrationem, ut ne quid ementiri saltem adversum nos criminis possent. Solent enim ita de nobis implere aures ignorantium, ut nos asserant negare nativitatem, cum unitatem divinitatis praedicamus: et dicant solitarium a nobis per hoc, Ego", + "candidate_score": 0.68967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14_16", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet :", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_962", + "psc_text": "ut secundum desideria sua coacervet sibi magistros, relegat: exsilio nostro laetantes et exsultantes in Domino, constitisse in nobis plenitudinem apostolicae prophetiae. 5. Quam caute se gesserit superioribus libris. Solemnes Arianorum calumniae in Catholicos. --Superioribus igitur libellis sincerae, ut arbitror, fidei et incontaminatae veritatis professionem tenentes, quamquam secundum humanae naturae consuetudinem nullus sermo non sit obnoxius contradictioni, eam tamen nos arbitror totius responsionis nostrae moderatos esse rationem, ut contradicere quisquam nisi cum impietatis professione non possit. Eorum enim dictorum, quae secundum falsiloquii sui artem ex Evangeliis haeretici praesumunt, ita demonstrata veritas est, ut jam in contradictione ignorantiam 324 excusare non liceat, sed irreligiositatem necesse sit confiteri. Eam quoque nunc, secundum sancti Spiritus donum, temperavimus totius fidei demonstrationem, ut ne quid ementiri saltem adversum nos criminis possent. Solent enim ita de nobis implere aures ignorantium, ut nos asserant negare nativitatem, cum unitatem divinitatis praedicamus: et dicant solitarium a nobis per hoc, Ego", + "candidate_score": 0.687102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_13_15", + "bdc_text": "Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.684838, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_65_67", + "bdc_text": "Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_909", + "psc_text": ". Naturae ergo ejus virtus, quae cognitionem rerum non exstantium capit, et quiescentium adhuc animorum subituras inquietudines non ignorat, id quod per se intraque se est, nescisse existimabitur? Et alieni potens, impotens sui est; de quo dictum meminerimus, Omnia per ipsum, et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes (Coloss, I, 16); vel illud, Quia in ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare, et per ipsum reconciliari omnia in eum (Ibid., 19) ? Cum igitur omnis in eo sit plenitudo, et omnia per ipsum et in ipso reconcilientur, et dies illa reconciliationis nostrae exspectatio sit: hanc ille diem ignorat, cujus et in se tempus est, et per sacramentum ejus est? Etenim adventus sui dies ista est, de qua Apostolus ait, Cum autem 305 Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos cum eo apparebitis in gloria (Coloss. III, 4) . Nemo itaque quod per se et intra se est, nescit: Christus", + "candidate_score": 0.680302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_65_67", + "bdc_text": "Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_111", + "psc_text": "intelligens. Hoc unigenitus ab ingenito: hoc, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) : hoc in confessione Patris et Filii Deus unus: hoc Pater in Filio, et Filius in Patre. Hinc, Qui me vidit, vidit et Patrem (Joan. XIV, 9) . Hinc, Omnia quae habet Pater, dedit Filio (Joan. XVI, 15) . Hinc, Sicut habet Pater vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semetipso (Joan. V, 26). Hinc, Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem nisi Filius (Matth. XI, 27) . Hinc, In ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Coloss. II, 9) . 21. Verbi generatio humana ratione non capitur; tenenda igitur fide. --Haec vita lux hominum est, haec lux tenebras illuminans. Et ut impossibilitatem generationis ejus enarrandae secundum prophetam piscator consolaretur (Esa. LIII, 8); adjecit, Et tenebrae eam non comprehenderunt (Joan. I, 4) . Cessit sermo naturae, et non habet quo excurrat; et tamen hoc piscator", + "candidate_score": 0.675327, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14_16", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet :", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_60", + "psc_text": "Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensationis gesta et dicta tenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacramento et animae et corporis Domini Jesu Christi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione firmantes. 33. Liber XI alia haereticorum argumenta refellit. --Igitur quia desperatissimos homines ne ipsa quidem resurrectionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum meum et ad Deum vestrum (Joan. XX, 17) , dum communis nobis atque ipsi", + "candidate_score": 0.673309, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_962", + "psc_text": "ut secundum desideria sua coacervet sibi magistros, relegat: exsilio nostro laetantes et exsultantes in Domino, constitisse in nobis plenitudinem apostolicae prophetiae. 5. Quam caute se gesserit superioribus libris. Solemnes Arianorum calumniae in Catholicos. --Superioribus igitur libellis sincerae, ut arbitror, fidei et incontaminatae veritatis professionem tenentes, quamquam secundum humanae naturae consuetudinem nullus sermo non sit obnoxius contradictioni, eam tamen nos arbitror totius responsionis nostrae moderatos esse rationem, ut contradicere quisquam nisi cum impietatis professione non possit. Eorum enim dictorum, quae secundum falsiloquii sui artem ex Evangeliis haeretici praesumunt, ita demonstrata veritas est, ut jam in contradictione ignorantiam 324 excusare non liceat, sed irreligiositatem necesse sit confiteri. Eam quoque nunc, secundum sancti Spiritus donum, temperavimus totius fidei demonstrationem, ut ne quid ementiri saltem adversum nos criminis possent. Solent enim ita de nobis implere aures ignorantium, ut nos asserant negare nativitatem, cum unitatem divinitatis praedicamus: et dicant solitarium a nobis per hoc, Ego", + "candidate_score": 0.670113, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24_26", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_267", + "psc_text": "In potestate Dei vir locutus est: in effectu Dei Deus praestitit. Ita se Deum et loquendo et faciendo significat. Viri deinde de conspectis tribus duo abeunt: sed qui residet, et Dominus et Deus est. Neque solum Dominus et Deus est, sed et judex est. Stans enim ante Dominum Abraham dixit, Nullo modo tu facies hoc verbum, occidere justum cum impio, et erit justus sicut impius. Nequaquam, qui judicas omnem terram, facies hoc judicium (Gen. XVIII, 25) . Toto igitur sermone suo Abraham fidem, ob quam justificatus est, docet, Dominum suum ex tribus agnitum, et solum adoratum, et Dominum confessus et judicem. 28. Unum ex tribus, non tres in uno Abraham adorat. Discrimen inter visum Lot, et visum Abrahae. --Ac ne forte existimes in unius confessione, trium omnium virorum, qui simul videbantur, honorem contineri; contuere quid conspectis duobus qui discesserant Lot dixerit: Et ut vidit Lot, exsurrexit obviam illis, et adoravit", + "candidate_score": 0.669745, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61_63", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ] gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_920", + "psc_text": "modo scire, quod modo profert. --Non ergo ambigi licet, Dei scientiam ex tempore potius esse quam ex demutatione, cum ad id quod Deus scit, profitendae 308 potius scientiae tempus sit, quam adeptae: ut etiam ex hoc docemur, quod ad Abraham dictum est: Ne injicias manum tuam in puerum, et ne facias illi quidquam: nunc enim cognovi quia times Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me (Gen. XXII, 12) . Deus itaque modo scit: modo autem scire, anterioris ignorantiae professio est. Quod cum in Deum non cadat, neque ut ignoraverit antea fidelem sibi esse Abraham, de quo dictum est, Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam (Gen. XV, 6; et Rom. IV, 3): hoc quod nunc cognovit, tempus est quo Abraham testimonium accepit, non etiam (quo) scire Deus coepit. Abraham enim, holocausto filii, dilectionem quam ad Deum habebat docuerat: Deus tum cognovit, cum loquitur. Et quia", + "candidate_score": 0.669641, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_920", + "psc_text": "modo scire, quod modo profert. --Non ergo ambigi licet, Dei scientiam ex tempore potius esse quam ex demutatione, cum ad id quod Deus scit, profitendae 308 potius scientiae tempus sit, quam adeptae: ut etiam ex hoc docemur, quod ad Abraham dictum est: Ne injicias manum tuam in puerum, et ne facias illi quidquam: nunc enim cognovi quia times Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me (Gen. XXII, 12) . Deus itaque modo scit: modo autem scire, anterioris ignorantiae professio est. Quod cum in Deum non cadat, neque ut ignoraverit antea fidelem sibi esse Abraham, de quo dictum est, Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam (Gen. XV, 6; et Rom. IV, 3): hoc quod nunc cognovit, tempus est quo Abraham testimonium accepit, non etiam (quo) scire Deus coepit. Abraham enim, holocausto filii, dilectionem quam ad Deum habebat docuerat: Deus tum cognovit, cum loquitur. Et quia", + "candidate_score": 0.667576, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_113", + "psc_text": "miremur hanc in piscatore doctrinam, et in eo eloquia Dei sentiamus: confessionemque Patris et Filii, ingeniti et unigeniti inenarrabilem, et excedentem complexum omnem et sermonis et sensus, teneamus atque adoremus: et in Domino Jesu, exemplo Joannis, ut haec possimus sentire et colloqui, accubemus (Joan. XIII, 25). 22. Haereticorum artes contra fidem vanae. Fides una vincit omnes haereses. --Commendat autem fidei hujus integritatem, et evangelica auctoritas, et apostolica 39 doctrina, et circumstrepentium undique haereticorum otiosa fraudulentia. Stat enim hoc fundamentum validum et immotum adversus omnes ventos, pluvias, torrentes, non flatibus pellendum, non stillicidiis penetrandum, non inundationibus subluendum (Math. VII, 25): et optimum est, quidquid a plurimis incursatum, a nullo tamen poterit impelli. Ut autem quaedam medicamentorum genera sunt ita comparata, ut non singulis tantum aegritudinibus utilia sint, sed omnibus in commune medeantur, habeantque in se virtutem generalis auxilii: ita et fides catholica non adversum singulas pestes, sed contra omnes morbos opem", + "candidate_score": 0.662753, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_63", + "bdc_text": "gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1180", + "psc_text": "eo Dei, glorificavit eum in se Deus, ut quia jam regnat in gloria, quae ex Dei gloria est, ipse exinde in Dei gloriam transeat. In se enim eum Deus glorificavit, id est, in ea natura qua Deus est quod est: ut sit Deus omnia in omnibus, toto jam in Deum ex ea qua homo est dispensatione mansuro. Nec sane de tempore tacuit dicens: Et Deus glorificavit eum in se, et Deus protinus glorificavit eum (Ibidem): ut quia prodeunte ad proditionem Juda gloriam, quae sibi post passionem consecutura resurrectione futura esset, significasset in praesens; eam, qua in se eum Deus glorificaturus esset, in posterum reservaret; Dei in eo gloria per virtutem resurrectionis ostensa, ipso vero in Dei gloriam, id est, in Deum omnia in omnibus ex subjectionis dispensatione mansuro. 43. Subjectionem prave intelligentes coercentur. --Et in eo quidem quanta furoris haeretici stultitia est, desperare id Deo, quod humanis suis spebus blandiatur;", + "candidate_score": 0.652093, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15_17", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1177", + "psc_text": "in defectione ita se carere, ne non sit. 41. Praedicta ex Evangeliis confirmantur. --Et quamquam ad intelligentiae hujus religiosam securitatem sufficiat nobis apostolica auctoritas, subjiciendum esse in tempore et per dispensationem Dominum Jesum Christum primitias dormientium, ut sit Deus omnia in omnibus: per quod non divinitatis infirmitas est, sed assumptionis profectus, dum homo et Deus, jam Deus totum est: tamen ne forte, quia et clarificatum in corpore dum in eo regnat, et postea subjiciendum ut Deus omnia in omnibus sit credimus, non etiam ex Evangeliis praesumpsisse existimemur; fidei nostrae testimonium non solum apostolicorum, sed etiam dominicorum dictorum professione est adstruendum; ut quod loquente Paulo Christus locutus est, id ante Paulum Christus ipse sit jam locutus. 42. De filii hominis gloria. --Dispensationem itaque gloriae hujus Apostolis suis absoluta verborum significatione demonstrans ait: Nunc glorificatus est filius hominis, et Deus glorificatus est in eo. Si Deus glorificatus est in eo, et Deus", + "candidate_score": 0.651342, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_74", + "bdc_text": "gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1141", + "psc_text": "in principio Deus erat Verbum, unctum sit? Non utique; nam posterior Deo unctio est. Et cum non ea Verbi nativitas, quod in principio apud Deum Deus erat, uncta sit; id in Deo necesse est ungatur, quod posterius sit in dispensatione qua Deus est. Et cum Deus a Deo suo ungitur; id ungitur, quidquid ab eo in mysterio carnis servile susceptum est. 20. Quatenus nobis sit cum Christo communio. --Nemo igitur magnae pietatis sacramentum, quod manifestatum in carne est, sensu impio violet, nec se quisquam Unigenito per substantiam divinitatis exaequet. Sit nobis ille et frater et particeps secundum quod Verbum caro factum habitavit in nobis, secundum quod Mediator Dei atque hominum homo Jesus Christus est. Sit nobis secundum servos et communis pater et communis Deus: et prae participibus unctus sit in ea natura, cum privilegio licet unctus, qua participes unguntur. Sit in Mediatoris sacramento, 389 ut homo verus, ita et Deus", + "candidate_score": 0.647096, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_43", + "bdc_text": "«Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1127", + "psc_text": "se etiam ex inferno carnis, professus est: totoque in psalmo passionis suae sacramenta prophetico spiritu praelocutus, ex ea necesse est fratres habeat dispensatione, qua passus est. Novit sacramentum in eo fratrum etiam Apostolus (Rom. VIII, 29), ut primogenitum eum ex mortuis, ita primogenitum in multis fratribus praedicans. Secundum id ergo est in multis fratribus primogenitus, secundum quod est primogenitus ex mortuis; et cum sacramentum mortis in corpore sit, sacramentum quoque fraternitatis in carne est. Fratres itaque ex carne sunt Deo; quia et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis: caeterum unigenitus Deus, in unigeniti exceptione, sine fratribus est. 16. Deus et propria et communi ratione Christi est pater. --Ipse autem, universitatis nostrae in se continens ex carnis assumptione naturam, erat quod nos sumus, neque amiserat esse quod manserat; habens ex nativitate tunc, et ex constitutione nunc, Deum patrem. Secundum constitutionem nunc, quia ex patre Deo omnia. Omnibus enim Deus", + "candidate_score": 0.647028, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_63", + "bdc_text": "gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_855", + "psc_text": "mundi constitutionem? Sed apud eum habere qui sensus est? Non enim ait gloriam, quam habebam antequam saeculum esset, cum essem apud te; sed gloriam, quam habebam apud te. Esse enim apud te, consistentem significat: habere autem apud te, naturae sacramentum docet. Glorifica vero me apud te, non idem est quod glorifica me. Non enim semetipsum glorificari tantum 288 ita, ut sibi aliquid sit proprium gloriae, rogat: sed apud semetipsum Patrem glorificari se ab eo precatur. Ut enim in unitate sua maneret ut manserat, glorificaturus eum apud se Pater erat; quia gloriae suae unitas per obedientiam dispensationis excesserat: scilicet ut in ea natura per glorificationem rursus esset, in qua sacramento erat divinae nativitatis unitus, essetque Patri apud semetipsum glorificatus: ut quod apud eum ante habebat maneret, neque alienaret ab eo formae Dei naturam, formae servilis assumptio; sed apud semetipsum glorificaret formam servi, ut maneret esse Dei forma: quia qui in Dei", + "candidate_score": 0.645494, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_6", + "bdc_text": "allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_88", + "psc_text": "--Atque haec senserim potius de Patre, quam dixerim: nam me non fugit, quod ad ea quae ejus sunt eloquenda, sermo omnis infirmus sit. Sentiendus est invisibilis, incomprehensibilis, aeternus. Caeterum ipsum quod in semetipso et a semetipso sit, et ipse per se sit; quod invisibilis, et incomprehensibilis, et immortalis: in his quidem honoris confessio est, et sensus significatio, et quaedam circumscriptio opinandi, sed naturae sermo succumbit, et rem ut est verba non explicant. Namque quod in semetipso sit cum audias, rationi humanae absolutio non occurrit; habere enim haberique discernitur, et erit alterum quod est, alterum in quo est. Si rursum quod a semetipso sit accipias; nemo sibi ipse et munerator et munus est. Si quod immortalis est; ergo est aliquid non ab eo, cui alter non fiat obnoxius: nec solum id est, quod per enuntiationem verbi hujus vindicatur ab altero. Si quod incomprehensibilis est: nusquam ergo erit, quod negatur attingi. Si", + "candidate_score": 0.640823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_15", + "bdc_text": "Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_1177", + "psc_text": "in defectione ita se carere, ne non sit. 41. Praedicta ex Evangeliis confirmantur. --Et quamquam ad intelligentiae hujus religiosam securitatem sufficiat nobis apostolica auctoritas, subjiciendum esse in tempore et per dispensationem Dominum Jesum Christum primitias dormientium, ut sit Deus omnia in omnibus: per quod non divinitatis infirmitas est, sed assumptionis profectus, dum homo et Deus, jam Deus totum est: tamen ne forte, quia et clarificatum in corpore dum in eo regnat, et postea subjiciendum ut Deus omnia in omnibus sit credimus, non etiam ex Evangeliis praesumpsisse existimemur; fidei nostrae testimonium non solum apostolicorum, sed etiam dominicorum dictorum professione est adstruendum; ut quod loquente Paulo Christus locutus est, id ante Paulum Christus ipse sit jam locutus. 42. De filii hominis gloria. --Dispensationem itaque gloriae hujus Apostolis suis absoluta verborum significatione demonstrans ait: Nunc glorificatus est filius hominis, et Deus glorificatus est in eo. Si Deus glorificatus est in eo, et Deus", + "candidate_score": 0.63917, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_87_89", + "bdc_text": "oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). . Iustam et sanctam habes occasionem ;", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_834", + "psc_text": "Ecce venit hora, et nunc venit, ut dispergatur unusquisque in sua, et me solum relinquatis: sed non sum solus, quoniam Pater mecum est (Ibid. 32 et 33) . Ut exitionem illam, non alienationem a Deo patre doceret esse, sed nativitatem naturam in se Dei patris nascendo retinentem; subjecit non se solum esse, sed Patrem secum esse, virtute utique atque unitate naturae: cum secum Pater in se manens esset, in loquente se atque operante et operans et loquens. Deinde ut causam totius hujus sui sermonis ostenderet, adjecit: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In hoc autem saeculo tribulationem habebitis: sed animaequi estote, quia vici ego 281 mundum (Ibid. 33) . Locutus ergo ista est, ut pacifici in eo manerent, neque dissensionum studio super fidei disceptationibus dissiderent; cum qui solus re linqueretur, non solus esset; et qui a Deo exisset, eum a quo exisset Deum in se haberet: deinde", + "candidate_score": 0.638377, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_705", + "psc_text": "Alius est ergo qui dividit, et alius est in quo indulta divisio est. Et intellige operantem haec omnia semper Deum, ita tamen, ut Christus operetur, ut paterno opere operans Filius fungatur. Et si in Spiritu sancto Jesum Dominum confiteris; intellige tripertitae significationis 236 in Apostolo ( Id est Apostoli loco) virtutem, cum in divisionibus donorum idem Spiritus est, et in divisionibus ministeriorum idem Dominus est, et in divisionibus operationum idem Deus est: et rursum omnia inoperans unus Spiritus, unicuique sicut vult dividens. Et apprehende, si potes, Dominum in divisione ministeriorum, et Deum in divisione operationum, hunc eumdem unum esse Spiritum, et inoperantem, et prout vult dividentem: quia in divisionibus donorum unus est Spiritus, et idem Spiritus operetur ac dividat. 32. Christus charismata dividit. --Aut si displicet in Deo et Domino unus hic ejusdem, per nativitatis sacramentum, divinitatis Spiritus: ostende quis spiritus, et in quo spiritu has nobis divisiones et inoperetur", + "candidate_score": 0.635559, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_74", + "bdc_text": "gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen .", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_104", + "psc_text": "esset inter inesse et adesse momenti? Id enim, quod in principio erat, non in altero esse, sed cum altero praedicatur. Sed de superioribus nihil sumo, consequentia sibi adsint; statum Verbi et nomen exspecta. Dicit namque: Et Deus erat Verbum. Cessat sonus vocis, et cogitationis eloquium. Verbum hoc res est, non sonus; natura, non sermo; Deus, non inanitas est. 16. Nec laedit unitatem Dei. --Sed trepido in dicto, et me insolens sermo commovet. Audio: Et Deus erat Verbum, cui unum Deum prophetae nuntiaverunt. Sed ne quo ultra trepidatio mea progredi possit, redde sacramenti tanti piscator meus dispensationem, et refer ad unum omnia sine contumelia, sine abolitione, sine tempore. Ait: Hoc erat in principio apud Deum. Cum hoc erat in principio, non tenetur in tempore; cum Deus est, non refertur ad vocem; cum est apud Deum nihil nec offenditur, nec aufertur: nam nec aboletur in alterum et apud unum ingenitum Deum, ex", + "candidate_score": 0.631203, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_48", + "bdc_text": "et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur.", + "psc_chunk_id": "010_Hilarius-Pictaviensis_De-Trinitate_window_99", + "psc_text": "20) ? In hoc ergo sophistae mundi et sapientes saeculi muti sunt; sapientiam enim Dei reprobaverunt. Scribam ergo legis consulam? Sed ignorat; quia ei crux Christi scandalum est. Hortabor forte vos connivere et tacere, quia ad venerationem satis sit ejus qui praedicatur, leprosos emundatos fuisse, surdos audisse, claudos cucurrisse, paralyticos constitisse, caecos lumen recepisse, caecum ab utero oculos consecutum, daemonas fugatos, aegrotos revaluisse, mortuos vixisse? Sed haec haeretici confitentur, et pereunt. 13. Eadem piscatori revelata. Verbum est a tempore liberum. --Exspectate itaque nihil minus claudorum cursu, caecorum visu, fuga daemonum, vita mortuorum. Consistit enim mecum, in patrocinium editarum superius difficultatum, piscator egens, ignarus, indoctus, manibus lino occupatus, veste uvida, pedibus limo oblitus, totus e navi. Quaerite et intelligite, utrum mirabilius fuerit mortuos excitasse, an imperito scientiam doctrinae istius intimasse. Ait enim: 35 In principio erat Verbum (Joan. I, 1) . Quid est istud, in principio erat? Transeuntur tempora, transmittuntur saecula,", + "candidate_score": 0.592306, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 15, + "cf_id": "cf021", + "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", + "max_score": 0.688844, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1821", + "psc_text": "Abraham se non cognovit: quia in ipsa tentatione ipse sibi innotuit. Plerumque enim homo putat se posse quod non potest, aut putat se non posse quod potest; accedit ad illum interrogatio ex divina dispensatione, et per interrogationem notus fit sibi; et dicitur Deus cognovisse, quod illum fecit nosse. Numquid Petrus noverat se, quando dixit medico: Tecum sum usque ad mortem (Matth. XXVI, 35) ? Medicus noverat, vena inspecta, quid intus ageretur in aegroto; aegrotus non noverat. Venit accessio tentationis; et probavit medicus sententiam suam, perdidit aeger praesumptionem suam. Sic ergo et novit Deus, et requirit. Novit. Quomodo ipse requirit? Propter te, ut tu invenias te, et gratias agas ei qui fecit te. Nonne Deus requiret ista? 21. Ipse enim novit occulta cordis. Quid est, novit occulta? quae occulta? Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis. Potes enim videre mortificari hominem; quare mortificetur, nescis: Deus hoc novit;", + "candidate_score": 0.688844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12_14", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem . Tyrannis est plus quam papistica , quam vix e nostrorum manibus eruimus , et nunc illi non solum suis ecclesiis et ministris incommodant , immo et nostris exemplum et ansam quasi ex praescripto praefigunt . Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3364", + "psc_text": "Scripturarum sanctarum sensus de Christo Deo asserti sunt contra Photinum! quam multi de homine Christo contra Manichaeum! quam multi de Trinitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trinitatis contra Arianos, Eunomianos, Macedonianos! quam multi de catholica Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis in sacramentorum ejus societate non obsint, adversus Donatistas et Luciferianos aliosque, si qui sunt, qui simili errore a veritate dissentiunt! quam multi contra caeteros haereticos, quos enumerare vel commemorare nimis longum est, et praesenti operi non necessarium! Quorum tamen sensuum probati assertores, aut prorsus laterent, aut non ita eminerent, ut eos eminere fecerunt superborum contradictiones, quos velut tauros, id est jugo disciplinae pacifico lenique non subditos, commemorat Apostolus, ubi talem dixit eligendum ad episcopatum, ut potens sit exhortari in doctrina sana, et contradicentes redarguere (Tit. I, 9) . Sunt enim multi non subditi; hi sunt tauri elatione cervicis impatientes aratri", + "candidate_score": 0.687585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1240", + "psc_text": "Deus noverat et ante illam probationem. Nam illa probatio ideo facta est, ut nos nossemus quod Deus jam noverat, et propter nos docendos conscriberetur, quod ante documentum ille noverat: et fortasse et ipse Abraham nondum noverat quas vires haberet fides ejus: unusquisque enim se tentatione tanquam interrogatus agnoscit: sicut Petrus quas vires haberet fides ejus utique nesciebat, quando dixit Domino: Tecum sum usque ad mortem. Dominus autem qui noverat eum, praedixit ubi deficeret, praenuntians illi infirmitatem ejus, tanquam tacta vena cordis ejus (Luc. XXII, 33, 34). Proinde Petrus, qui ante tentationem praesumpsit de se, in tentatione didicit se. Sic ergo non absurde sentimus et patrem nostrum Abraham cognovisse vires fidei suae, ubi jussus immolare unicum filium suum, non dubitavit nec trepidavit ei offerre qui dederat; quia quemadmodum nescivit unde daturus erat nondum natum, sic credidit posse reparare immolatum. Dixit ergo Deus, Nunc cognovi: quod intelligimus. Nunc cognoscere te feci: secundum", + "candidate_score": 0.68147, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_65_67", + "bdc_text": "Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2063", + "psc_text": "sapere? Si faciant quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum (I Tim. VI, 17) . Non dixit, qui praestat illis; sed, qui praestat nobis. Numquid ipse Paulus non habebat divitias? Habebat plane. Quas divitias? De quibus dicit alio loco Scriptura: Fideli homini mundus totus divitiarum est (Prov. XVII, 6, sec. LXX) . Audi et ipsum confitentem: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes (II Cor. VI, 10) . Qui vult ergo esse dives, non haereat parti, et totum possidebit: illi inhaereat qui totum creavit. Simul in unum dives et pauper. Dicit in alio psalmo; Edent pauperes, et saturabuntur. Quomodo commendavit pauperes? Edent pauperes, et saturabuntur. Quid edunt? Quod sciunt fideles. Quomodo saturabuntur? Imitando passionem Domini sui, et non sine causa accipiendo pretium suum. Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Divites quid? Etiam ipsi edunt. Sed quomodo", + "candidate_score": 0.671744, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3750", + "psc_text": "Et fui flagellatus tota die. A me non recedunt flagella Dei. Bene servio; et flagellor, non servit, et ornatur. Magnam quaestionem sibi fecit. Agitatur anima, transit anima transitura ad contemnenda terrena et concupiscenda aeterna. Transitus est ipsius animae in hac cogitatione: ubi fluctuat in quadam tempestate, perventura est ad portum. Et quomodo solent aegri, qui lentius aegrotant cum sanitas longe est, vicina sanitate plus aestuant: accessionem creticam medici vocant, per quam transitur ad sanitatem; major ibi aestus, sed ducens ad salutem; major ibi ardor, sed vicina refectio: sic ergo et hic aestuat. Nam periculosa verba sunt, fratres, molesta, et pene blasphema, Quomodo scivit Deus? Hoc est et pene: non dixit, Nescivit Deus; non dixit, Non est scientia in Altissimo: sed quasi quaerens, haesitans, dubitans Hoc est quod ait paulo ante: Pene effusi sunt gressus mei. Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? Non confirmat; sed ipsa dubitatio periculosa", + "candidate_score": 0.662609, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_6_8", + "bdc_text": "allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) . Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte . hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1615", + "psc_text": "In omnibus gentibus. Quare in omnibus gentibus? Quia semen est Abrahae, in quo benedicentur omnes gentes (Gen. XII, 3, et XXII, 18). Quare in omnibus gentibus? Quia in omnem terram exivit sonus eorum (Psal. XVIII, 5). In Ecclesia magna. Ecce labia mea non prohibebo, Domine tu cognovisti. Labia mea loquuntur, non ea prohibebo loqui. Sonant quidem labia mea ad aures hominum, sed tu cognovisti cor meum. Labia mea non prohibebo, Domine tu cognovisti. Aliud audit homo, aliud agnoscit Deus. Ne in labiis solis esset annuntiatio, et diceretur de nobis. Quae dicunt vobis, facite, quae autem faciunt, facere nolite (Matth. XXIII, 3) : aut ipsi populo, laudanti Deum ore, non corde, diceretur, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me (Isai. XXIX, 13) : sona labiis, propinqua corde. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10). Qualis ille latro inventus est,", + "candidate_score": 0.661897, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_41_43", + "bdc_text": "bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ;", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3493", + "psc_text": "quantis granis passionem ejus imitantibus exsultamus, quando natalitia Martyrum celebramus! Multa ergo membra ejus, sub uno capite ipso Salvatore nostro charitatis et pacis vinculo colligata, sicut nosse dignamini, quoniam saepissime audistis, unus homo sunt: et ipsorum ut unius hominis vox plerumque in Psalmis auditur; et sic clamat unus tanquam omnes, quia omnes in uno unus sunt. Audiamus ergo quoniam laboraverunt martyres, et inter magnas tempestates odiorum in hoc saeculo periclitati sunt; non tam corpore, quod quandoque posituri erant, sed ipsa fide, ne deficientes, et forte acerbis persecutionum cedentes doloribus, vel amori vitae hujus, amitterent quod promiserat Deus: qui non solum verbo, sed etiam exemplo abstulerat omnem timorem; verbo, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt; animam autem non possunt occidere (Matth. X, 28) ; exemplo, faciens quod verbo praecepit, ut nec eorum verberantium manus vellet devitare, nec alapas percutientium, nec salivas conspuentium, nec coronam de spinis imponentium, nec crucem interficientium:", + "candidate_score": 0.657542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_35_37", + "bdc_text": "es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen . Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1751", + "psc_text": "16. [vers. 9.] Ideo sequitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Nulli vacat audire in tribulatione. Attendite cum vobis bene est; audite cum vobis bene est: discite, cum tranquilli estis, sapientiae disciplinam, et verbum Dei ut cibum colligite. Quando enim quisque in tribulatione est, prodesse illi debet quod securus audivit. Et enim in rebus prosperis mandat tibi Deus misericordiam suam, si ei fideliter servieris; quia liberat te de tribulatione; sed non tibi declarat ipsam misericordiam, quam tibi per diem mandavit, nisi per noctem. Cum venerit ipsa tribulatio, tunc adjutorio te non deserit: ostendit tibi verum fuisse quod tibi per diem mandavit. Etenim scriptum est quodam loco: Speciosa misericordia Domini in tempore tribulationis, sicut nubes pluviae in tempore siccitatis (Eccli. XXXV, 26) . In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Non tibi ostendit quia subvenit tibi, nisi venerit tibi tribulatio, unde eruaris ab illo qui tibi", + "candidate_score": 0.655348, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_45_47", + "bdc_text": "Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen . dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2287", + "psc_text": "fit cor ejus, ut bonus illi sit Deus. Quam bonus enim Deus Israel rectis corde (Psal. LXXII, 1)! Proinde, fratres, audite. Aliquando Deus cui ignoscit in futuro saeculo, corripit eum de peccato in isto saeculo. Nam et ipsi David, cui dictum jam fuerat per Prophetam, Dimissum est peccatum tuum, evenerunt quaedam quae minatus erat Deus propter ipsum peccatum. Nam filius ejus Abessalon adversus eum cruentum bellum gessit, et in multis humiliavit patrem suum (II Reg. XV, 10). Ambulabat ille in dolore, in tribulatione humiliationis suae, ita subditus Deo, ut omnia justa ei tribuens confiteretur quod nihil pateretur indigne, habens jam rectum cor cui non displicebat Deus. Injuriosum quemdam et in os sibi dura maledicta jacientem patienter audiebat, ex adversa parte unum ex militibus qui erant cum filio ejus impio. Et cum ille jaceret maledicta in regem, iratus unus ex comitibus David voluit ire et percutere eum; sed prohibetur a David.", + "candidate_score": 0.654739, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_45_47", + "bdc_text": "Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen . dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2288", + "psc_text": "rectum cor cui non displicebat Deus. Injuriosum quemdam et in os sibi dura maledicta jacientem patienter audiebat, ex adversa parte unum ex militibus qui erant cum filio ejus impio. Et cum ille jaceret maledicta in regem, iratus unus ex comitibus David voluit ire et percutere eum; sed prohibetur a David. Et quomodo prohibetur? Ut diceret, Deus illum misit, ut mihi malediceret (Id. XVI, 5, 10) . Agnoscens culpam suam, amplexus est poenam suam, quaerens gloriam non suam; Dominum laudans in eo quod boni habebat, Dominum laudans in eo quod patiebatur, benedicens Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore ejus (Psal. XXXIII, 2). Tales sunt omnes recti corde: non hi perversi, qui se rectos putant, et perversum Deum; qui quando aliquid faciunt mali, gaudent; quando aliquid mali patiuntur, blasphemant; insuper positi in tribulatione et flagello, dicunt de corde distorto, Deus, quid tibi feci? Vere quia nihil Deo fecerunt; omnia", + "candidate_score": 0.647901, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_47_49", + "bdc_text": "dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur. In summa :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1751", + "psc_text": "16. [vers. 9.] Ideo sequitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Nulli vacat audire in tribulatione. Attendite cum vobis bene est; audite cum vobis bene est: discite, cum tranquilli estis, sapientiae disciplinam, et verbum Dei ut cibum colligite. Quando enim quisque in tribulatione est, prodesse illi debet quod securus audivit. Et enim in rebus prosperis mandat tibi Deus misericordiam suam, si ei fideliter servieris; quia liberat te de tribulatione; sed non tibi declarat ipsam misericordiam, quam tibi per diem mandavit, nisi per noctem. Cum venerit ipsa tribulatio, tunc adjutorio te non deserit: ostendit tibi verum fuisse quod tibi per diem mandavit. Etenim scriptum est quodam loco: Speciosa misericordia Domini in tempore tribulationis, sicut nubes pluviae in tempore siccitatis (Eccli. XXXV, 26) . In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Non tibi ostendit quia subvenit tibi, nisi venerit tibi tribulatio, unde eruaris ab illo qui tibi", + "candidate_score": 0.647568, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_3_5", + "bdc_text": "von dir enpfahenempfangen. , zuͦ dem , daß ich schon bettligerigHallers Krankheiten s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , 20 f. , bruͤder CasparMegander , s. oben [Nr. 39 ] S. 214f , Anm. 53 . still gesteltmit Predigtverbot belegt . - Dazu s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , Anm. 5. , dem alten FrantzenFranz Kolb , s. oben S. 215 , Anm. 54 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2798", + "psc_text": "Ne magnitudine, inquit, revelationum extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut discederet a me; et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 7-10) . Videte quae sint consummationes. Apostolus, doctor gentium, pater fidelium per Evangelium, accepit stimulum carnis a quo colaphizaretur. Quis nostrum hoc dicere auderet, nisi ille confiteri non erubesceret? Si enim dixerimus hoc non passum fuisse Paulum; cum ei quasi honorem deferimus, mendacem facimus. Sed quia verax est, et verum dixit; oportet ut credamus datum illi esse angelum satanae, ne magnitudine revelationum extolleretur. Ecce quam timendus est serpens superbiae! Quid itaque factum est istis? In peccato suo comprehensi sunt, quia Christum occiderunt, et de ipsa magnitudine peccati plus humiliati sunt, et majore humilitate erigi meruerunt: hoc est, Comprehendantur in superbia sua. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes: id est,", + "candidate_score": 0.647276, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_45_47", + "bdc_text": "Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen . dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1157", + "psc_text": "fiat. In sinu enim secretum agnoscitur. Et quidem, fratres, et nos orare sic bene admonemur in sinu nostro, ubi Deus videt, ubi Deus audit, quo nullus oculus humanus penetrat, quo non videt nisi qui subvenit; ubi oravit Susanna, et cum ejus vox ab hominibus non audiretur, a Deo tamen audita est (Dan. XIII, 35, 44). Et hoc bene admonemur: sed in Domino nostro aliquid plus debemus intelligere, quia et ipse oravit. Et quidem cilicium ejus non agnoscimus in Evangelio secundum litteram. Nec jejunium ejus tempore passionis secundum litteram: adeoque ea exposuimus in allegoria et similitudine dicta, ut potuimus. Orationem vero ejus et de cruce audivimus: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti (Psal. XXI, 2; Matth. XXVII, 46) ? Sed et ibi nos eramus. Quando enim eum dereliquit Pater, a quo nunquam discessit? Legimus etiam in monte orasse solum Jesum, legimus pernoctasse in oratione; etiam sub tempus ipsius passionis (Id.", + "candidate_score": 0.646555, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_80_82", + "bdc_text": "kumpst du , so wirt din bruͦder zuͦ eim salve [ ? ]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2885", + "psc_text": "salvus erit. IN PSALMUM LXI ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. [vers. 1.] Delectatio divinorum eloquiorum, et dulcedo intelligendi verbi Dei, adjuvante ipso qui dat suavitatem, ut terra nostra det fructum suum (Psal. LXXXIV, 13), et nos ad loquendum, et vos ad audiendum exhortatur. Video vos sine fastidio audire, et gaudeo palato cordis vestri, a quo id quod salubre est non respuitur, sed cum aviditate percipitur, et utiliter continetur. Loquamur ergo vobis et hodie, quantum Dominus donat, de isto psalmo quem modo cantavimus. Titulus ejus est, In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi David. Jam vobis insinuatum esse quid sit Idithun, recolo. Ex interpretatione enim hebraeae linguae ut ad nos pervenit, latine dicitur Idithun Transiliens eos. Transilit ergo iste qui cantat quosdam, quos desuper despicit. Videamus quousque transilierit, et quos transilierit, et ubi quamvis quosdam transilierit positus sit: de quo spirituali quodam et securo loco intueatur ima; non ita respiciens ut cadat,", + "candidate_score": 0.645749, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_80_82", + "bdc_text": "kumpst du , so wirt din bruͦder zuͦ eim salve [ ? ]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1418", + "psc_text": "Nonne sanguis ille jam fusus est? nonne ipsum est pretium omnium nostrum? Plane ipsum. Sed vide quid ait: Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 23-25) . Quid autem exspectat per patientiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem corporis nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam habebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, vide si non interficiunt illa quae existunt. Si sepositis istis non sunt morbi, est sanitas. Si autem habes aliquid quod te possit interficere, nisi manducaveris; noli gloriari de sanitate, sed gemens exspecta redemptionem corporis tui. Gaude te redemptum; sed nondum re, spe securus esto. Etenim si non gemueris in", + "candidate_score": 0.645315, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_93_95", + "bdc_text": "decembrisnach decembris von fremder Hand eingesetzt 1531. , hora octava noctu . Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3830", + "psc_text": "(Psal. X, 3) . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus est dies, et tua est nox; dignare descendere, manere apud eum a quo descendis, sed venire ad quos descendis. Dignare descendere qui in hoc mundo eras, et mundus per te factus est, et mundus te non cognovit. Habeat et nox consolationem suam; habeat, inquit, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1-14) : Tuus est dies, et tua est nox. Tu perfecisti solem et lunam: solem, spirituales; lunam, carnales. Adhuc carnalis est, non deseratur, et ipse perficiatur. Tu perfecisti solem et lunam: solem, tauquam sapientem; lunam, tanquam insipientem; non tamen deseruisti. Nam ita scriptum est: Sapiens permanet", + "candidate_score": 0.644055, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3587", + "psc_text": "Unde enim vivam, cum scriptum sit: Dignus est operarius mercede sua (Luc. X, 7) ? Sed agitur de mendacio, de perjurio. Hoc vitium meum est, non negotiationis: neque enim non, si vellem, possem agere sine isto vitio. Non ergo meam culpam actor ad negotium transfero: sed si mentior, ego mentior, non negotium. Possem enim dicere: Tanto emi, sed tanto vendam; si placet, eme. Non enim istam veritatem audiens emptor repelleretur, et non potius omnes accurrerent; quia plus fidem quam mercem diligerent. Hoc ergo, inquit, me mone ne mentiar, ne perjurem; non ut abjiciam negotium unde me transigo. Quo enim vocas, quando hinc revocas? Forte ad artem aliquam? Ero sutor; calceamenta faciam hominibus. Mendaces enim et ipsi non sunt? perjuri et ipsi non sunt? Nonne locatis ab alio calceamentis, cum acceperint ab alio pretium, dimittunt quod faciebant, et suscipiunt alteri facere, et fallunt eum cui promiserant cito se facturos? nonne saepe", + "candidate_score": 0.643177, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_93_95", + "bdc_text": "decembrisnach decembris von fremder Hand eingesetzt 1531. , hora octava noctu . Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3828", + "psc_text": "quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus (Id., III, 1) . Ergo cum spirituales spiritualibus loquuntur, Dies diei eructat verbum: cum vero et ipsi carnales non tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam (Psal. XVIII, 3) . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est dies, et tua est nox. Vis audire diem? Vide si capis; erige quantum potes mentem tuam. Videamus si pertines ad diem; jam videamus, si non palpitat aspectus tuus. Potes videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, non sonum, sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? Sed tu ista verba cogitas,", + "candidate_score": 0.639999, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_7", + "bdc_text": "Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1157", + "psc_text": "fiat. In sinu enim secretum agnoscitur. Et quidem, fratres, et nos orare sic bene admonemur in sinu nostro, ubi Deus videt, ubi Deus audit, quo nullus oculus humanus penetrat, quo non videt nisi qui subvenit; ubi oravit Susanna, et cum ejus vox ab hominibus non audiretur, a Deo tamen audita est (Dan. XIII, 35, 44). Et hoc bene admonemur: sed in Domino nostro aliquid plus debemus intelligere, quia et ipse oravit. Et quidem cilicium ejus non agnoscimus in Evangelio secundum litteram. Nec jejunium ejus tempore passionis secundum litteram: adeoque ea exposuimus in allegoria et similitudine dicta, ut potuimus. Orationem vero ejus et de cruce audivimus: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti (Psal. XXI, 2; Matth. XXVII, 46) ? Sed et ibi nos eramus. Quando enim eum dereliquit Pater, a quo nunquam discessit? Legimus etiam in monte orasse solum Jesum, legimus pernoctasse in oratione; etiam sub tempus ipsius passionis (Id.", + "candidate_score": 0.639658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_36_38", + "bdc_text": "wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen . Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» . Das Wort «gottloß» wird nicht erwähnt .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1237", + "psc_text": "19. Et si cum labore aliquibus vestrum taedio fuerimus, finivimus Psalmum, transivit taedium, et gratulabimur, quia Psalmus totus expositus est. In medio jam timens ne onerarem vos, dimissurus eram: sed cogitavi quia intentio nostra praecideretur, et non sic rediretur ad dimidium, quomodo si excurreremus totum; et malui vobis gravis esse, quam re imperfecta reliquias servare. Debetur enim vobis etiam crastinus sermo: orate pro nobis ut valeamus exhibere, et afferte fauces esurientes et corda devota. IN PSALMUM XXXVI ENARRATIO. SERMO I. De prima parte Psalmi. 1. Novissimus dies terribiliter venturus auditur eis qui securi esse bene vivendo nolunt, et male vivere diu volunt. Utiliter autem Deus latere voluit illum diem, ut semper sit paratum cor ad exspectandum quod esse venturum scit, et quando venturum sit nescit: Quia vero Dominus noster Jesus Christus magister nobis missus est, etiam Filium hominis dixit nescire illum diem (Marc. XIII, 32), quia in magisterio ejus non", + "candidate_score": 0.635888, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_92_94", + "bdc_text": "Scio , levabis me podagra! 11 . decembrisnach decembris von fremder Hand eingesetzt 1531. , hora octava noctu . Du glichst dem ernst Wahrscheinlich :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3829", + "psc_text": "videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, non sonum, sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? Sed tu ista verba cogitas, Omnia per ipsum facta sunt: et per ipsum facti sunt et qui verba faciunt. Quale ergo illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna tibi necessaria est, ne in tenebris moriaris. Etenim quidam peccatores intenderunt arcum, ut sagittarent in obscura luna rectos corde (Psal. X, 3) . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus", + "candidate_score": 0.630516, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_92_94", + "bdc_text": "Scio , levabis me podagra! 11 . decembrisnach decembris von fremder Hand eingesetzt 1531. , hora octava noctu . Du glichst dem ernst Wahrscheinlich :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3973", + "psc_text": "Deus meus! nonne audivit: Quia vidisti, credidisti; beati qui non viderunt et crediderunt (Joan. XX, 27-29) ? Si ergo ille manibus quaerens Christum, hoc audire meruit, ut opprobrium ei fuerit ita quaesisse; nos qui beati dicti sumus qui non vidimus et credimus, quid ergo, ad nos non pertinet manibus quaerere? Pertinet, sicut dixi, operibus quaerere. Quando hoc? Nocte. Quid est, nocte? In hoc saeculo. Nox enim est antequam effulgeat dies in adventu clarificato Domini nostri Jesu Christi. Nam vultis videre quia nox est? Nisi lucernam hic haberemus, in tenebris permaneremus. Petrus enim dicit: Et nos habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, velut lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris (II Petr. I, 19) . Venturus est ergo dies post istam noctem; interim in hac nocte lucerna non desit. Et hoc est fortasse quod nunc facimus: has Litteras exponendo, lucernam inferimus, ut", + "candidate_score": 0.625603, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_75_77", + "bdc_text": "[ ! ] hęc functionem nostram deceant in tantula re . In summa abermals : versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3011", + "psc_text": "agere. Quid ergo dixit? Si memor fui tui in strato meo, et in diluculis meditabar in te. Si ergo non fui memor in strato meo, et in diluculo non meditabar in te. Qui quando otiosus est non cogitat Deum, in actionibus suis cogitare potest Deum? Qui autem memor ejus est quando quietus est, in ipso meditatur cum agit, ne in actione deficiat. Ideo quid adjecit? Et in diluculis meditabar in te; quia factus es adjutor meus. Etenim nisi Deus adjuvet bona opera nostra, impleri a nobis non possunt. Et digna debemus operari; id est tanquam in luce, quando Christo demonstrante operamur. Quicumque operatur mala, in nocte operatur, non in diluculo, Apostolo dicente: Qui inebriantur, nocte inebriantur; et qui dormiunt, nocte dormiunt: nos qui diei sumus, sobrii simus. Hortatur nos ut secundum diem ambulemus honeste: Sicut in die, inquit, honeste ambulemus (Rom. XIII, 13) . Et iterum: Vos, inquit, filii lucis", + "candidate_score": 0.623154, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_16_18", + "bdc_text": "In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern . ex toto agro hend ir bottschafftihre Boten , Abgeordnete .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3210", + "psc_text": "qui omnia potest, agricola noster est: securi sumus. Forte ait aliquis, Tu dicis agricolam nostrum esse Deum: imo ego Apostolos agricolas dico, qui dixerunt, Ego plantavi. Apollo rigavit. Si ego dico, nemo credat: si Christus dicit, vae qui non credit Quid ergo Dominus Christus ait? Ego sum vitis, vos sarmenta, Pater meus agricola (Joan. XV, 5, 1) . Sitiat ergo terra, et edat voces sitis suae; quoniam scriptum est: Anima mea sicut terra sine aqua tibi (Psal. CXLII, 6) . Dicat ergo terra nostra, nos ipsi, pluviam Dei desiderans: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. 2. Illuminet vultum suum super nos. Quaesiturus eras sortasse quid est, benedicat nos. Multis modis se volunt homines benedici a Deo: alius benedici se vult, ut habeat plenam domum necessariis rebus huic vitae; alius benedici se cupit, ut obtineat salutem corporis sine labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius desiderans", + "candidate_score": 0.621081, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_90_92", + "bdc_text": "quod si non veneris , ego cogitabo vel Bernam vel officium relinquere . Vale et fac , ut venientem lętus salvere possim . Scio , levabis me podagra! 11 .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1233", + "psc_text": "febrem sanat: sic et Dominus ad aegrotum venit, ad phreneticum venit, ut quidquid audiret, quidquid passus esset contemneret, hoc ipso eos docens humilitatem, ut humilitate docti, sanarentur a superbia; de qua iste liberari deprecatur dicens: Non veniat mihi pes superbiae; et manus peccatoris non moveat me. Si enim venerit pes superbiae, movet manus peccatoris. Quae est manus peccatoris? Male suadentis operatio. Factus es superbus? Cito te corrumpit, qui male suadet. Humilis figere in Deo, et non valde cures quid tibi dicatur. Hinc est quod alibi dicitur: Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo (Psal. XVIII, 13, 14) . Quid est, Ab occultis meis? Non veniat mihi pes superbiae. Quid est, Et ab alienis parce servo tuo? Neque manus peccatoris moveat me. Serva quod intus est, et non timebis foris. 18. [vers. 13.] Quare autem valde hoc times? Quasi diceretur, Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem; ut", + "candidate_score": 0.61862, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1248", + "psc_text": "velut in agricultura laborantes; sed velut ad haec infirmi, secedunt ad otium, et quieti esse diligunt; veluti memores infirmitatis suae, non se committentes magnis actionibus, et quodammodo in strato infirmitatis rogantes Deum. Et ipsa professio habet bonos, habet fictos: proinde etiam ex his unus assumetur, et unus relinquetur. Ad quamcumque professionem te converteris, para te pati fictos: alioquin si te non paraveris, invenies quod non sperabas, et deficies aut perturbaberis. Ad omnia ergo te paratum facit qui tibi loquitur, cum tempus est et illi loquendi, nondum judicandi, et tibi audiendi, nondum frustra poenitendi. Est enim modo poenitentia non frustra: erit tunc frustra. Non enim tunc non poenitebit homines male vixisse: sed nullo modo illis justitia Dei revocat quod sua injustitia perdiderunt. Justum enim est apud Deum, ut modo impertiat misericordiam, tunc exerceat judicium. Ideo nunc non tacetur. An tacetur? Arguat quisque, murmuret, si non per totum orbem haec Scriptura recitatur", + "candidate_score": 0.617349, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_75_77", + "bdc_text": "[ ! ] hęc functionem nostram deceant in tantula re . In summa abermals : versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . .", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3010", + "psc_text": "meas: impleatur anima mea tanquam adipe et pinguedine; et labia exsultationis laudabunt nomen tuum. Modo enim oratio, quamdiu sitis; cum sitis transierit, transit oratio, et succedit laudatio: Et labia exsultationis laudabunt nomen tuum. 15. [vers. 7, 8.] Si memoratus sum tui super stratum meum, in diluculis meditabar in te; quia factus es adjutor meus. Stratum suum quietem suam dicit. Quando aliquis quietus est, memor sit Dei; quando aliquis quietus est, non per quietem dissolvatur et obliviscatur Deum; si memor est Dei quando quietus est, in actionibus suis in Deum meditatur. Diluculum enim dixit actiones, quia omnis homo diluculo incipit aliquid agere. Quid ergo dixit? Si memor fui tui in strato meo, et in diluculis meditabar in te. Si ergo non fui memor in strato meo, et in diluculo non meditabar in te. Qui quando otiosus est non cogitat Deum, in actionibus suis cogitare potest Deum? Qui autem memor ejus est", + "candidate_score": 0.617163, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95_97", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum . Tuus Bertol. H. [ Adresse auf der Rückseite :", + "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3252", + "psc_text": "impediri, ut dicas, Non mihi vacat legere, non mihi vacat audire. Hoc aurem premere in terra est. Tu ergo talis noli esse: sed esto talis quod contra invenis, id est, ut praeterita obliviscaris, in anteriora te extendas; ut vetustatem tuam in petra conteras. Et si quae tibi similitudines datae fuerint; si inveneris in Scripturis, crede: si non inveneris dici nisi fama, nec valde credas. Res ipsa forte ita est, forte non est ita. Tu profice; tibi valeat ad salutem ista similitudo. Non vis per istam similitudinem? Per aliam fac, dum tamen facias; et securus exspecta regnum Dei, ne rixetur tecum oratio tua. Tu enim, christiane, quando dicis, Veniat regnum tuum, quomodo dicis, Veniat regnum tuum (Matth. VI, 10) ? Excute cor tuum: vide; ecce, Veniat regnum tuum. Clamat tibi, Venio: non times? Saepe diximus Charitati Vestrae: et praedicare veritatem nihil est, si cor a lingua dissentiat; et audire veritatem nihil", + "candidate_score": 0.603781, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 16, + "cf_id": "cf006", + "work_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis", + "max_score": 0.688701, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24_26", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis_window_47", + "psc_text": "edicto, et in unum omnes ταπεινοφρόνησιν agitatis, quomodo in nobis ipsam quoque unitatem jejunationum et xerophagiarum et stationum denotatis? nisi forte in senatus consulta, et in principum mandata coïtionibus opposita delinquimus. Spiritus Sanctus, cum in quibus vellet terris, et per quos vellet praedicaret, ex providentia imminentium, sive ecclesiasticarum tentationum, sive mundialium plagarum, qua paracletus, id est advocatus, ad exorandum judicem, hujusmodi officiorum remedia mandabat. Puta nunc ad exercendam sobrietatis et abstinentiae disciplinam; hunc qui recipimus, necessario etiam quae tunc constituit observamus. Adspice ad Judaïcos fastos, et invenies nihil novum: si quae patribus sunt praecepta, omnis deinceps posteritas haereditaria religione custodit. Aguntur praeterea per Graecias illa certis in locis concilia ex universis ecclesiis per quae et altiora quaeque in commune tractantur, et ipsa repraesentatio totius nominis christiani magna veneratione celebratur. Et hoc quam dignum fide auspicante congregari undique ad Christum! Vide quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum (Ps.", + "candidate_score": 0.688701, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_24", + "bdc_text": "Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis_window_47", + "psc_text": "edicto, et in unum omnes ταπεινοφρόνησιν agitatis, quomodo in nobis ipsam quoque unitatem jejunationum et xerophagiarum et stationum denotatis? nisi forte in senatus consulta, et in principum mandata coïtionibus opposita delinquimus. Spiritus Sanctus, cum in quibus vellet terris, et per quos vellet praedicaret, ex providentia imminentium, sive ecclesiasticarum tentationum, sive mundialium plagarum, qua paracletus, id est advocatus, ad exorandum judicem, hujusmodi officiorum remedia mandabat. Puta nunc ad exercendam sobrietatis et abstinentiae disciplinam; hunc qui recipimus, necessario etiam quae tunc constituit observamus. Adspice ad Judaïcos fastos, et invenies nihil novum: si quae patribus sunt praecepta, omnis deinceps posteritas haereditaria religione custodit. Aguntur praeterea per Graecias illa certis in locis concilia ex universis ecclesiis per quae et altiora quaeque in commune tractantur, et ipsa repraesentatio totius nominis christiani magna veneratione celebratur. Et hoc quam dignum fide auspicante congregari undique ad Christum! Vide quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum (Ps.", + "candidate_score": 0.6713, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_47_49", + "bdc_text": "dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur. In summa :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis_window_24", + "psc_text": "somnii per omnia instruitur, tyranni sophistis parcitur, Deus glorificatur, Daniel honoratur; non minorem Dei gratiam et postea quoque relaturus anno primo regis Darii, cum ex recogitatu praedicatorum temporum ab Hieremia, dedit faciem suam Deo in jejuniis et sacco et cinere. Nam et angelus missus ad eum, hanc statim professus est caussam divinae dignationis: Veni, inquit, demonstrare tibi quatenus miserabilis es; jejunando scilicet. Si Deo miserabilis, leonibus in lacu fuerat horribilis; ubi quidem illi sex diebus jejunanti prandium angelus procuravit. CAPUT VIII. Reddimus et caetera, ad nova enim nunc documenta properamus: in limine Evangelii (Luc. II, 37), Anna prophetis filia Phanuelis, quae infantem Dominum et agnovit, et multa super eo praedicavit exspectantibus redemptionem Israelis, post egregium titulum veteris univirae viduitatis, jejuniorum quoque testimonio augetur, ostendens in quibus officiis assideri Ecclesiae debeat, et a nullis magis intelligi Christum, quam semel nuptis, saepe jejunis. Ipse mox Dominus baptisma suum, et in suo omnium,", + "candidate_score": 0.651833, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_47_49", + "bdc_text": "dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur. In summa :", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis_window_37", + "psc_text": "ultus est populus de inimicis suis; et stetit sol medio coelo, et non accedebat in occasum, et in finem diei unius. Non fuit dies talis retro et in novissimo, utique tam prolixus; ut, inquit, exaudiret Deus hominem, parem scilicet solis, instantem tamdiu in officio, stationem etiam sera longiorem. Certe Saul et ipse in praelio constitutus, manifeste munus istud indixit (I Reg, XIV, 24): Maledictus homo qui ederit panem ad vesperam usque dum ulciscur de inimico meo; et non gustavit totus populus ejus, et tota terra non prandebat. Tantam autem Deus praestitit auctoritatem edicto stationis illius, ut Jonathan filius Saulis, quanquam ignarus jejunationis in serum definitae gustum mellis admiserat, et sorte mox de delicto sit traductus, et vix per precem populi periculo exemptus, gulae enim, licet simplicis, reus fuerat. Sed et Daniel, anno primo regis Darii, cum jejunans in sacco et cinere exomologesin Deo ageret, et adhuc, inquit, loquente me in", + "candidate_score": 0.651517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_30_32", + "bdc_text": "formauch als forn lesbar . chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. . Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen .", + "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis_window_47", + "psc_text": "edicto, et in unum omnes ταπεινοφρόνησιν agitatis, quomodo in nobis ipsam quoque unitatem jejunationum et xerophagiarum et stationum denotatis? nisi forte in senatus consulta, et in principum mandata coïtionibus opposita delinquimus. Spiritus Sanctus, cum in quibus vellet terris, et per quos vellet praedicaret, ex providentia imminentium, sive ecclesiasticarum tentationum, sive mundialium plagarum, qua paracletus, id est advocatus, ad exorandum judicem, hujusmodi officiorum remedia mandabat. Puta nunc ad exercendam sobrietatis et abstinentiae disciplinam; hunc qui recipimus, necessario etiam quae tunc constituit observamus. Adspice ad Judaïcos fastos, et invenies nihil novum: si quae patribus sunt praecepta, omnis deinceps posteritas haereditaria religione custodit. Aguntur praeterea per Graecias illa certis in locis concilia ex universis ecclesiis per quae et altiora quaeque in commune tractantur, et ipsa repraesentatio totius nominis christiani magna veneratione celebratur. Et hoc quam dignum fide auspicante congregari undique ad Christum! Vide quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum (Ps.", + "candidate_score": 0.631714, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 17, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", + "max_score": 0.688435, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23_25", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. . Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_882", + "psc_text": "quoque cum dictum est: Si fructus ejus comedi absque pecunia, recte subjungitur: CAPUT XXIII. IBID.---Et animam agricolarum ejus afflixi. 54. Ecclesiarum rector sibi in praedicatione cooperantibus non invideat.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Dominus spiritum suum (Num. XI, 29) ?", + "candidate_score": 0.688435, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_25_27", + "bdc_text": "die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2418", + "psc_text": "illigationis hujus exempla proferamus. Quia vero in tribus ordinibus sancta Ecclesia constat, conjugatorum videlicet, continentium, atque rectorum; unde et Ezechiel tres viros liberatos vidit, videlicet Noe, Daniel, et Job (Ezech. XIV, 14, seq.) ; et in Evangelio Dominus dum alios in agro, alios in lecto, atque esse in molendino alios perhibet (Luc. XVII, 34, 35) , tres procul dubio in Ecclesia ordines ostendit; liquido satisfacimus, si singula ex singulis exquiramus. 36. Tentationes saeculo militantium.---Ecce enim quidam dum mundi hujus amicitias appetit, cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando constringit; sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur. Is autem qui jusjurandum praebuit ad mentem revertitur, et 1066 diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo, adulterii simul et homicidii particeps fiat; et prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis", + "candidate_score": 0.679823, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_22_24", + "bdc_text": "jedoch invertit dominus potentissime omniumvor omnium etwas gestrichen . impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. . Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_882", + "psc_text": "quoque cum dictum est: Si fructus ejus comedi absque pecunia, recte subjungitur: CAPUT XXIII. IBID.---Et animam agricolarum ejus afflixi. 54. Ecclesiarum rector sibi in praedicatione cooperantibus non invideat.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Dominus spiritum suum (Num. XI, 29) ?", + "candidate_score": 0.678196, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2759", + "psc_text": "Immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum (Prov. XVI, 5, juxta text. Hebr. et LXX) . Audiant omnes: Quid superbis, terra et cinis (Eccli. X, 9) ? Contra hujus languoris pestem audiamus cuncti quod magistra Veritas docet dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 29) . [Vet. XXII.] 54. Hominem superbum non esse, docet Deus humilis.---Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit, ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit, ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionumque tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is qui sine aestimatione 1141 magnus est, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditioni nostrae superbia praebuit diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster magnus inter omnia conditus, videri super omnia voluit elatus. Redemptor", + "candidate_score": 0.677579, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72_74", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione : «Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) . gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_577", + "psc_text": "adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis suae vocem deteriores existere, magis eligit tacere. Cumque indignos qui audiant conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit. Unde apte subjungit: CAPUT XXI. IBID.---Et frenum posuit in os meum. 47. A praedicatione feriendum est, cum ii qui verbum Dei excipiunt, inde pejores fiunt.---Frenum sibi apud quosdam positum cognoverant, qui dicebant: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes (Act. XIII, 46) . Frenum silentii sibi superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena (Psal. CXXXVI, 4) ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio", + "candidate_score": 0.67146, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61_63", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ] gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.670712, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_23_25", + "bdc_text": "impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. . Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze : die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1364", + "psc_text": "tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si etiam potestatis ecclesiasticae exempla cernamus. Petrus namque, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum (Act. X, 26) . Sed cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta super caeteros potentia excrevisset ostendit (Act. V, 5, seq.) . Verbo enim eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, 834 hic zelus ultionis jus aperuit potestatis, Paulus bene argentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri (II Cor. I, 23) . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si diceret: Ideo non dominamur fidei", + "candidate_score": 0.669527, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_47_49", + "bdc_text": "dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur. In summa :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_970", + "psc_text": "verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. 34. In Scriptura sacra quidquid scire nos decet, docet Deus.---Afflicti cordis est proprium ut in omne quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita, vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta rerum controversia consulat, et responsionis ejus cognita ratione conquiescat. Eliu autem praevidens quod scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. Ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum quaestionibus satisfaciat. [Vet. XIX.] In scripturae quippe ejus eloquio causas nostras singuli si requirimus, invenimus, nec opus est ut in eo quod specialiter quisque tolerat responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim nobis", + "candidate_score": 0.669083, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.667394, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1006", + "psc_text": "virium, velut pinguis viridisque gratulatio, subito anxietatis moerore siccatur, et qui nos alicujus esse momenti bona nostra pensando credidimus, pulsati paulo amplius perituros nos jam jamque formidamus. Tunc omne bonorum nostrorum gaudium vertitur in pavorem poenarum. Tunc iniquos nos esse deprehendimus, qui sanctos paulo ante credebamus. Tabescit mens, stupent oculi, omne quod prius prosperum arridebat evanescit; lux ipsa fastidio est, et solae se in animo tenebrae moeroris effundunt; nihil quod delectet aspicitur, triste est quidquid occurrit. Unde et apte sequitur: CAPUT XXV [Rec. XVII]. VERS. 20.--- Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. 49. Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In", + "candidate_score": 0.667027, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2027", + "psc_text": "cordis et corporis. Haec sine alia non prodest.---Hoc loco solitudinem debemus intelligere corporis, an solitudinem cordis? Sed quid prodest solitudo corporis, si solitudo defuerit cordis? Qui enim corpore remotus vivit, sed tumultibus conversationis humanae terrenorum desideriorum cogitationibus se inserit, non est in solitudine. Si vero prematur aliquis corporaliter popularibus turbis, et tamen nullos curarum saecularium tumultus in corde patiatur, non est in urbe. Itaque bene conversantibus primum solitudo mentis tribuitur, ut exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premant, ut ebullientes ab infimis curas cordis per superni gratiam restringant amoris, omnesque motus importune se offerentium levium cogitationum, quasi quasdam circumvolantes muscas ab oculis mentis abigant manu gravitatis, et quoddam sibi cum Domino intra se secretum quaerant, ubi cum illo exteriori cessante strepitu per interna desideria silenter loquantur. [Vet. XXIV.] 53. Silentium contemplationis, hac in vita non potest esse perfectum.---De hoc secreto cordis alias dictum est: Factum est silentium in coelo, quasi dimidia", + "candidate_score": 0.663829, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_254", + "psc_text": "quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas duplicitate obnubilat, dum puritatis verba quasi fatuitatem devitat, dum vias simplicis innocentiae declinat, quasi habere se abyssus Dei sapientiam recusat. Et quia huic mundo mentes deditae praesentis vitae curis et sollicitudinibus perturbantur, et idcirco ejusdem sapientiae tranquillitate perfrui nequaquam possunt, recte subjungitur: CAPUT XLIII. IBID.---Et mare loquitur: Non est mecum. 68. Ea non fruuntur, qui terrenis distrahuntur curis.---Quid enim maris nomine nisi saecularium mentium amara inquietudo signatur? Quae dum se vicissim inimicitiis impetunt, quasi adversantes se undae collidunt. Recte etenim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis actionum motibus concitatur, ab internae sapientiae quiete atque stabilitate disjungitur. Quo contra bene per prophetam dicitur: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos (Isai. LXVI, 2) ? A terrenis autem mentibus tanto longius spiritus fugit, quanto apud has quietem non invenit. Hinc est enim quod", + "candidate_score": 0.663026, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1096", + "psc_text": "potest ad petrectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit humanae conditionis. Conversus autem quisque sibi caute sollicitus, tacite secum considerare non cessat, aeternus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit, et ante severitatem tantae justitiae quas rationes vitae suae sit positurus attendit. Etsi cuncta prava opera, quae intelligere potuit, devitavit, venturus tamen coram districto judice, illa magis quae in semetipso non intelligit, pertimescit. Quis enim considerare valeat quanta mala per momenta temporum ipsis inconstantibus cogitationum motibus perpetramus? Facile est enim opera perversa vitare, sed nimis difficile est ab illicita cogitatione cor tergere. Et tamen scriptum est: Vae vobis qui cogitatis inutile (Mich. II, 1). Et rursum: In die cum judicabit Dominus occulta hominum (Rom. II, 16) . Qui etiam praemisit: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium (Ibid., 15) . Et rursum: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala (Psal. XI, 3) . Et rursum: Etenim", + "candidate_score": 0.662928, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72_74", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione : «Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) . gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_578", + "psc_text": "superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena (Psal. CXXXVI, 4) ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio condemnatus (Tit. III, 10) . Sancti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te (Prov. IX, 8) . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in", + "candidate_score": 0.661718, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_68", + "bdc_text": "Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_681", + "psc_text": "V. VERS 4. Nonne ipse considerat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? 9. Minutissimae cogitationes, et tenuissima verba quae parvi pendimus, in judicio Dei non praetermittentur. Per gradus culpae, crescit ordo sententiae condemnatoriae.---Quid viarum nomine nisi actiones denuntiat? Hinc enim per Jeremiam dicitur: Bonas facite via, vestras et studia vestra (Jerem. VII, 3) . Quid vero gressuum appellatione, nisi vel motus mentium, vel profectus accipimus meritorum? Quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis (Matth. XI, 28) . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem (Joan. IV, 21) . Et paulo post: Veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate, nam et Pater tales quaerit qui adorent eum (Ibid., 23) . In corde ergo esse gressus insinuat,", + "candidate_score": 0.659279, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26_28", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem . Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_219", + "psc_text": "gentilitatis collectionem dispersi sunt. Unde adhuc subditur: CAPUT XXXV [Rec. XX]. VERS. 8.---Non calcaverunt eam filii institorum, nec pertransivit per eam leaena. 55. Apostoli eorumque successores Judaeam deseruerunt et gentilium conversioni insudarunt.--- In cunctis Latinis Codicibus institutores positos reperimus, in Graecis vero negotiatores invenimus. Ex qua re colligi valet quod in hoc loco pro institoribus institutores scriptores quique ignorando posuerunt. Institores enim negotiatores dicimus, pro eo quod exercendo operi insistunt. Sed uterque sermo licet in voce dissonet, in intellectu non discrepat, quia omnes qui fidelium mores instituunt, spiritale negotium gerunt, ut cum praedicationem suis auditoribus praebent, ab eis fidem et opera recta percipiant, sicut de sancta Ecclesia scriptum est; Sindonem fecit et vendidit (Prov. XXXI, 24) ; de qua et paulo post illic dicitur: Vidit quod bona est negotiatio ejus (Ibid. XXXI, 18) . Qui hoc loco institutores nisi prophetae sancti vocati sunt, qui synagogae mores ad fidem instituere curaverunt", + "candidate_score": 0.658707, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26_28", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem . Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_380", + "psc_text": "vix ipsa praedicatio sine aliquo transitur admisso. Nam quilibet praedicans, aut ad quantulamcunque indignationem trahitur, si contemnitur; aut ad aliquantulamcunque gloriam, si ab audientibus veneratur. Unde et apostolis pedes loti sunt, ut a quamlibet parvo contagio in ipsa praedicatione contracto, quasi a quodam itinere collecto pulvere mundarentur. Et beatus Jacobus dicit: Nolite plures magistri fieri, fratres mei (Jac. III, 1) . Et paulo post: In multis enim offendimus omnes (Ibid., 2) . Pedes ergo lavantur butyro, quia pinguedine boni operis infunditur atque mundatur collectus pulvis de gloria praedicationis. Vel certe butyro pedes lavantur, dum sanctis praedicatoribus debita ab audientibus stipendia conferuntur, et quos fatigat injunctus praedicationis labor exhibita a discipulis pinguedo boni operis fovet, non quod ideo praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent; id est, ut praedicare subsistant, non ut in intentionem sumendi victus transeat actio praedicatoris, sed ad utilitatem praedicationis deserviant ministeria sustentationis. Unde a bonis praedicatoribus", + "candidate_score": 0.657794, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_47_49", + "bdc_text": "dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur. In summa :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_130", + "psc_text": "narraret (II Cor. XI, 13, seq.) , dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et post haec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret, ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset (Ibid. XII, 2) , erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta se consideratione temperans, subdit: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me (Ibid. XII, 6) . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid, qui parcit dicere; sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo sese intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret, et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacendo custodiret suam. 14. Sancti aliquando se laudant", + "candidate_score": 0.657012, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_958", + "psc_text": "verae conditionis, in fastum subito superbae elationis erumpit, atque aliis verbis hoc idem replicat, dicens: VERS. 6, 7.---Ecce et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum. Verumtamen miraculum meum non te terreat, eloquentia mea non sit tibi gravis. Quid est hoc, quod Eliu ordinem verae conditionis agnoscit, et modum rectae locutionis ignorat? Quid est, quod se beato Job et conditus exaequat, et locuturus exaltat, nisi hoc, quod arrogantes omnes cunctis quidem hominibus se aequaliter conditos meminerunt, sed per fastum scientiae auditores suos aequales sibi vel esse vel credere dedignantur, eisque se per naturae conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, sed non aequales remansisse vivendo. Atque in eo quod aequales quasi vivendo jam non sunt, illud ad majus miraculum revocant, quod aequales nascendo fuerunt. Unde inflatus Eliu dicit: Ecce et me sicut et te fecit Deus, et", + "candidate_score": 0.654711, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2329", + "psc_text": "pondere premere immoderata verborum. Unde in sancta Ecclesia manus super os ponitur, dum in electis ejus quotidie otiosae locutionis vitium bonae actionis virtute operitur. Scriptum namque est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata (Psal. XXXI, 1) . Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus (Hebr. IV, 13) , quomodo tegi possunt quae ejus oculis cui cuncta nuda sunt abscondi nequaquam possunt? Sed quia hoc quod tegimus, inferius ponimus, atque hoc unde tegimus nimirum superducimus, ut quod est subterpositum tegamus, tegere peccata dicimur quae quasi subterponimus dum abdicamus, eisque aliud superducimus, dum bonae actionis opus ad hoc post eligimus ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit, transactam nequitiam tegit, cui boni operis merita superducit. Beatus igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenens, et in verbis suis sua allegans, nostra designans, dicat ex se, dicat ex", + "candidate_score": 0.653727, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_37_39", + "bdc_text": "Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» . Das Wort «gottloß» wird nicht erwähnt . Im 27 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2238", + "psc_text": "Dei subditur: CAPUT XXXII. VERS. 24.---Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. 66. Despectis illorum conatibus, pius praedicator peccatorum conversioni semper insudat.---Primo namque peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis (Genes. III, 19) . Tubae autem clangunt, cum hujus saeculi potestates loqui sanctos terribiliter prohibent. Quia igitur praedicator zelo sancti Spiritus inflammatus, vel inter supplicia positus, quoslibet peccatores ad se trahere non desistit, fervens 1027 procul dubio terram sorbet, quia vero persecutorum minas minime formidat, clangorem tubae sonare non reputat. Tuba enim, quae discrimen belli denuntiat, quid est aliud quam vox saecularium potestatum, quae contempta resistentibus mortis certamen parat? 67. Exemplum Apostolorum, praesertim S. Pauli.---Haec a principibus sacerdotum tuba sonuerat, cum flagellatos apostolos de Deo loqui prohibebant, sicut scriptum est: Caesis denuntiaverunt, ne loquerentur in nomine Jesu (Act. V, 40) . Sed videamus quomodo equum Dei clangor tubae non terreat. Ait Petrus: Obedire oportet", + "candidate_score": 0.652321, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26_28", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem . Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_385", + "psc_text": "igitur tunc Ecclesia vehementer afflicta, quomodo pacis suae tempore per exhortationis verbum, membra in se etiam extrema mundabat, et dicat: Quando lavabam pedes meos butyro. Quod de beato Job admirabiliter libet intueri, qui inter tot curas rerum, inter tot affectus pignerum, inter tot studia sacrificiorum, subjectis suis quamlibet extremis, bona sequentis vitae praedicabat, ut eos de coelestibus imbueret, qui sibi ad terrena opera deservirent. Quid ad haec nos episcopi dicimus, qui commissis nobis verbum vitae impendere non curamus, quando conjugatum virum prohibere non valuit ab officio praedicationis vel saecularis habitus, vel magnae occupatio facultatis? [Rec. XI]. Sed servata veritate historiae, ad sanctae Ecclesiae jam verba redeamus, quae per beatum Job, id est per os membri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: CAPUT XV. IBID. Et petra", + "candidate_score": 0.651985, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26_28", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem . Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2329", + "psc_text": "pondere premere immoderata verborum. Unde in sancta Ecclesia manus super os ponitur, dum in electis ejus quotidie otiosae locutionis vitium bonae actionis virtute operitur. Scriptum namque est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata (Psal. XXXI, 1) . Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus (Hebr. IV, 13) , quomodo tegi possunt quae ejus oculis cui cuncta nuda sunt abscondi nequaquam possunt? Sed quia hoc quod tegimus, inferius ponimus, atque hoc unde tegimus nimirum superducimus, ut quod est subterpositum tegamus, tegere peccata dicimur quae quasi subterponimus dum abdicamus, eisque aliud superducimus, dum bonae actionis opus ad hoc post eligimus ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit, transactam nequitiam tegit, cui boni operis merita superducit. Beatus igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenens, et in verbis suis sua allegans, nostra designans, dicat ex se, dicat ex", + "candidate_score": 0.650647, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_95", + "bdc_text": "Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_959", + "psc_text": "conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, sed non aequales remansisse vivendo. Atque in eo quod aequales quasi vivendo jam non sunt, illud ad majus miraculum revocant, quod aequales nascendo fuerunt. Unde inflatus Eliu dicit: Ecce et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum. Verumtamen miraculum meum 745 non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis [Vet. XVI]. Habent hoc etiam arrogantes proprium, quod prius quam dicant, mira se dicere semper existimant, et locutionem suam admirando praeveniunt, quia vel in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant. Notandum quoque est quod Paulus, dum mire Hebraeos admoneret, adjunxit: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis (Hebr. XIII, 22) . Eliu autem inania protulit, et quasi consolando subjunxit: Miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. Ille", + "candidate_score": 0.650003, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_33_35", + "bdc_text": "das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 )", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2238", + "psc_text": "Dei subditur: CAPUT XXXII. VERS. 24.---Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. 66. Despectis illorum conatibus, pius praedicator peccatorum conversioni semper insudat.---Primo namque peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis (Genes. III, 19) . Tubae autem clangunt, cum hujus saeculi potestates loqui sanctos terribiliter prohibent. Quia igitur praedicator zelo sancti Spiritus inflammatus, vel inter supplicia positus, quoslibet peccatores ad se trahere non desistit, fervens 1027 procul dubio terram sorbet, quia vero persecutorum minas minime formidat, clangorem tubae sonare non reputat. Tuba enim, quae discrimen belli denuntiat, quid est aliud quam vox saecularium potestatum, quae contempta resistentibus mortis certamen parat? 67. Exemplum Apostolorum, praesertim S. Pauli.---Haec a principibus sacerdotum tuba sonuerat, cum flagellatos apostolos de Deo loqui prohibebant, sicut scriptum est: Caesis denuntiaverunt, ne loquerentur in nomine Jesu (Act. V, 40) . Sed videamus quomodo equum Dei clangor tubae non terreat. Ait Petrus: Obedire oportet", + "candidate_score": 0.64844, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_34", + "bdc_text": "Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2012", + "psc_text": ". Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjungitur: CAPUT XII. IBID.---Et scisti tempus partus earum? 46. Virtutum mensuram fructus ratio sequitur.---Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum", + "candidate_score": 0.647053, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_37_39", + "bdc_text": "Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» . Das Wort «gottloß» wird nicht erwähnt . Im 27 .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_577", + "psc_text": "adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis suae vocem deteriores existere, magis eligit tacere. Cumque indignos qui audiant conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit. Unde apte subjungit: CAPUT XXI. IBID.---Et frenum posuit in os meum. 47. A praedicatione feriendum est, cum ii qui verbum Dei excipiunt, inde pejores fiunt.---Frenum sibi apud quosdam positum cognoverant, qui dicebant: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes (Act. XIII, 46) . Frenum silentii sibi superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena (Psal. CXXXVI, 4) ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio", + "candidate_score": 0.646905, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_42_44", + "bdc_text": "Januar 1532 wurde dann schließlich betont : «Es sollen auch die Pfarrer das Schwerdt göttlichen Worts gleich schneiden lassen und niemands verschonen . . . ; sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_970", + "psc_text": "verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. 34. In Scriptura sacra quidquid scire nos decet, docet Deus.---Afflicti cordis est proprium ut in omne quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita, vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta rerum controversia consulat, et responsionis ejus cognita ratione conquiescat. Eliu autem praevidens quod scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. Ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum quaestionibus satisfaciat. [Vet. XIX.] In scripturae quippe ejus eloquio causas nostras singuli si requirimus, invenimus, nec opus est ut in eo quod specialiter quisque tolerat responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim nobis", + "candidate_score": 0.646869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_32_34", + "bdc_text": "Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2238", + "psc_text": "Dei subditur: CAPUT XXXII. VERS. 24.---Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. 66. Despectis illorum conatibus, pius praedicator peccatorum conversioni semper insudat.---Primo namque peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis (Genes. III, 19) . Tubae autem clangunt, cum hujus saeculi potestates loqui sanctos terribiliter prohibent. Quia igitur praedicator zelo sancti Spiritus inflammatus, vel inter supplicia positus, quoslibet peccatores ad se trahere non desistit, fervens 1027 procul dubio terram sorbet, quia vero persecutorum minas minime formidat, clangorem tubae sonare non reputat. Tuba enim, quae discrimen belli denuntiat, quid est aliud quam vox saecularium potestatum, quae contempta resistentibus mortis certamen parat? 67. Exemplum Apostolorum, praesertim S. Pauli.---Haec a principibus sacerdotum tuba sonuerat, cum flagellatos apostolos de Deo loqui prohibebant, sicut scriptum est: Caesis denuntiaverunt, ne loquerentur in nomine Jesu (Act. V, 40) . Sed videamus quomodo equum Dei clangor tubae non terreat. Ait Petrus: Obedire oportet", + "candidate_score": 0.645751, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_47_49", + "bdc_text": "dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg . et licuisset ad saturitatem omnia tibi loqui , quae scribere non datur. In summa :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_984", + "psc_text": "in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exterioribus operibus cessant, ad compunctionem erudiuntur.---Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. [Rec. XIII.] Unde bene dictum est. Et erudiens eos instruit disciplina, quia consideranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit", + "candidate_score": 0.64561, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_902", + "psc_text": "septem viris loquentibus sententias (Prov. XXVI, 16) . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba miscere. [Vet. III.] 5. Aliquando mala bene, et bona male dicuntur.---Omne enim quod dicitur quadripartita potest qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere (Job. II, 9) . Bonum bene dicitur, cum recte recta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum (Matth. III, 2) . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam (Rom. I, 26) . Quo loco exsecranda quoque virorum facinora", + "candidate_score": 0.644483, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_37", + "bdc_text": "Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2089", + "psc_text": "doctori. In his ergo quae ubertim praedicat doctor, nulla elatione se efferat, ne fortasse 994 non pro sua, sed pro auditoris gratia ejus repleatur lingua; et in his quae doctor steriliter dicit, auditor non succenseat, ne fortasse doctoris lingua non pro sua, sed pro auditoris reprobatione torpescat. Pro auditoris namque gratia boni, datur etiam malis sermo doctoribus, sicut potuerunt Pharisaeis suppetere verba praedicationis, de quibus scriptum est: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, servate et facite; secundum vero opera eorum nolite facere (Matth. XXIII, 3) . Propter auditorum vero reprobationem bonis etiam doctoribus sermo subtrahitur, sicut ad Ezechielem contra Israel dicitur: Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur.", + "candidate_score": 0.644161, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_37", + "bdc_text": "Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2090", + "psc_text": "Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est (Ezech. III, 26) . 83. Aliquando pro doctoris et auditorum merito vel culpa, datur aut negatur. De accepto nemo extollatur. Spem comitetur timor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere (Act. XVIII, 9) . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate (Ibid. 10) . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret (I Reg. III, 12, seq.) . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos", + "candidate_score": 0.641042, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_34", + "psc_text": "Qui angeli summe concordes inter se confligere dicantur.---Sed inter haec libet inquirere si pax in sublimibus summa retinetur, quid est quod per angelum Danieli dicitur: Ego veni propter sermones tuos: princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno diebus; et ecce Michael, unus de principibus primis, venit in adjutorium mihi (Dan. X, 13) . Et paulo post: Nunc revertar ut praelier adversum principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens (Ibid., 20) . Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur captivis Israelitici populi in Perside constitutis", + "candidate_score": 0.640106, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_94_96", + "bdc_text": "Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_959", + "psc_text": "conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, sed non aequales remansisse vivendo. Atque in eo quod aequales quasi vivendo jam non sunt, illud ad majus miraculum revocant, quod aequales nascendo fuerunt. Unde inflatus Eliu dicit: Ecce et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum. Verumtamen miraculum meum 745 non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis [Vet. XVI]. Habent hoc etiam arrogantes proprium, quod prius quam dicant, mira se dicere semper existimant, et locutionem suam admirando praeveniunt, quia vel in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant. Notandum quoque est quod Paulus, dum mire Hebraeos admoneret, adjunxit: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis (Hebr. XIII, 22) . Eliu autem inania protulit, et quasi consolando subjunxit: Miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. Ille", + "candidate_score": 0.639698, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_94_96", + "bdc_text": "Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2448", + "psc_text": "habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit (Genes. I, 27) , angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut quo subtilior est in natura, eo in illo similitudo Dei plenius credatur expressa. [Vet. XXV]. 48. Ejus primatus in novem angelorum ordines. Cherub quid significet.---Hinc est quod primatus ejus potentiam adhuc insinuans idem propheta, subjungit: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum, sardius et topazius et jaspis, chrysolithus, onyx, et berillus, sapphirus, carbunculus et smaragdus (Ezech. XXVIII, 13) . Novem dixit genera lapidum, quia nimirum novem sunt ordines angelorum. Nam cum per ipsa sacra eloquia angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim, et seraphim, aperta narratione memorantur, quantae sint supernorum civium distinctiones ostenditur. Quibus tamen Behemoth iste opertus fuisse describitur, quia eos quasi vestem ad ornatum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus", + "candidate_score": 0.639048, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_903", + "psc_text": "praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum (Matth. III, 2) . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam (Rom. I, 26) . Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit; sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur, sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus (Joan. IX, 28) . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas ait: Expedit unum hominem mori pro populo, ut non tota gens pereat (Joan. XI, 50) . Bonum quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelitatem necis appetiit, redemptionis gratiam prophetavit. Hoc igitur modo Eliu quoque dicere non bene bona reprehenditur, quia in his quae veraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in", + "candidate_score": 0.638922, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1696", + "psc_text": "mansuetudinis obedientiam in recto consilio etiam minoribus fratribus exhiberet, et modo per semetipsum aliis, modo sibimetipsi cum aliis obviaret. In factis igitur Petri quaedam ante oculos nostros auctoritatis et humilitatis linea tenditur, ne mens nostra aut per timorem ad mensuram non perveniat, aut per tumorem limitem excedat. 28. Ejusdem virtutis opera aliquando exercere, aliquando omittere suadet discretio.---Dictum est quomodo linea tenditur, ne per alterius actionis fortitudinem ad alterius causae vitium transeatur; dicatur nunc quemadmodum in una eademque virtute discretionis lineam deserimus, si hanc et aliquando agere et aliquando postponere nesciamus. Non enim res eadem semper est virtus, quia per momenta temporum saepe 907 merita mutantur actionum. Unde fit ut cum quid bene agimus, plerumque melius ab ejus actione cessemus, et laudabilius ad tempus deserat quod in suo tempore laudabiliter mens tenebat. Nam si pro nostris bonis minimis, quibus actis proficimus, nec tamen intermissis interimus, majora laborum mala proximis, imminent, necessario", + "candidate_score": 0.638424, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1699", + "psc_text": "studio namque arcus distenditur, ut in suo tempore cum utilitate tendatur. Qui si otium relaxationis non accipit, feriendi virtutem ipso usu tensionis perdit. Sic aliquando in exercitatione virtus, cum per discretionem praetermittitur, reservatur, ut tanto post vitia valenter feriat, quanto a percussione interim prudenter cessat. Subtilis igitur discretionis super hanc terram linea tenditur, quando ostensis unicuique animae exemplis praecedentium patrum, et utiliter ad operationem virtus accenditur, et nonnunquam utilius temperatur [Vet. XIII.] 30. Cavendum ne discretionis nomine, propriis commodis serviatur.---Sed cum parumper ab opere zeli fortitudo seponitur, alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio vel cujuslibet ambitionis studio a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non dispensationi, sed culpae servitur. Unde curandum sollicite est ut cum quis susceptum negotium cum virtutis cessatione dispensat, semetipsum prius in radice cordis inspiciat, ne sibi per hoc aliquid avarus appetat, sibi per hoc soli timidus pareat;", + "candidate_score": 0.638167, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_577", + "psc_text": "adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis suae vocem deteriores existere, magis eligit tacere. Cumque indignos qui audiant conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit. Unde apte subjungit: CAPUT XXI. IBID.---Et frenum posuit in os meum. 47. A praedicatione feriendum est, cum ii qui verbum Dei excipiunt, inde pejores fiunt.---Frenum sibi apud quosdam positum cognoverant, qui dicebant: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes (Act. XIII, 46) . Frenum silentii sibi superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena (Psal. CXXXVI, 4) ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio", + "candidate_score": 0.635984, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_94_96", + "bdc_text": "Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_958", + "psc_text": "verae conditionis, in fastum subito superbae elationis erumpit, atque aliis verbis hoc idem replicat, dicens: VERS. 6, 7.---Ecce et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum. Verumtamen miraculum meum non te terreat, eloquentia mea non sit tibi gravis. Quid est hoc, quod Eliu ordinem verae conditionis agnoscit, et modum rectae locutionis ignorat? Quid est, quod se beato Job et conditus exaequat, et locuturus exaltat, nisi hoc, quod arrogantes omnes cunctis quidem hominibus se aequaliter conditos meminerunt, sed per fastum scientiae auditores suos aequales sibi vel esse vel credere dedignantur, eisque se per naturae conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, sed non aequales remansisse vivendo. Atque in eo quod aequales quasi vivendo jam non sunt, illud ad majus miraculum revocant, quod aequales nascendo fuerunt. Unde inflatus Eliu dicit: Ecce et me sicut et te fecit Deus, et", + "candidate_score": 0.635644, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_32_34", + "bdc_text": "Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_577", + "psc_text": "adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis suae vocem deteriores existere, magis eligit tacere. Cumque indignos qui audiant conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit. Unde apte subjungit: CAPUT XXI. IBID.---Et frenum posuit in os meum. 47. A praedicatione feriendum est, cum ii qui verbum Dei excipiunt, inde pejores fiunt.---Frenum sibi apud quosdam positum cognoverant, qui dicebant: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes (Act. XIII, 46) . Frenum silentii sibi superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena (Psal. CXXXVI, 4) ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio", + "candidate_score": 0.634086, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_34", + "bdc_text": "Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_952", + "psc_text": "ante accepimus praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecessurus erat (Act. VII, 57) , qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitas increpari. Sed hunc, ut saepe dictum est, locutionis modum Eliu ignorare ostenditur, qui in locutione sua elationis typo quasi potentia cujusdam auctoritatis inflatur, dicens: Audi igitur, Job, eloquia mea, et omnes sermones meos ausculta. Ecce aperui os meum, loquatur lingua mea in faucibus meis. 26. Nonnulli modestiam solum simulant.---In faucibus vero loqui est silenter dicere, et non clamoribus vociferari. Quibus verbis arrogantes intra sanctam Ecclesiam positos signat. Hi enim velut in faucibus loqui dicuntur, quando non contra adversarios extra viventes clamant, sed quosdam intra sinum sanctae Ecclesiae quasi vicinos ac juxta positos increpant. Saepe vero arrogantes eamdem quam tenent arrogantiam se fugere ostendunt; et dum sic cuncta agunt, ut nullum lateant, haec", + "candidate_score": 0.633151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_882", + "psc_text": "quoque cum dictum est: Si fructus ejus comedi absque pecunia, recte subjungitur: CAPUT XXIII. IBID.---Et animam agricolarum ejus afflixi. 54. Ecclesiarum rector sibi in praedicatione cooperantibus non invideat.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Dominus spiritum suum (Num. XI, 29) ?", + "candidate_score": 0.631573, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_37", + "bdc_text": "Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_577", + "psc_text": "adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis suae vocem deteriores existere, magis eligit tacere. Cumque indignos qui audiant conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit. Unde apte subjungit: CAPUT XXI. IBID.---Et frenum posuit in os meum. 47. A praedicatione feriendum est, cum ii qui verbum Dei excipiunt, inde pejores fiunt.---Frenum sibi apud quosdam positum cognoverant, qui dicebant: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes (Act. XIII, 46) . Frenum silentii sibi superimpositum sancti viri apud dura reproborum corda conspiciunt, qui per Prophetam dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena (Psal. CXXXVI, 4) ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio", + "candidate_score": 0.631151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_94_96", + "bdc_text": "Du glichst dem ernst Wahrscheinlich : Du bist dem Ernst [ der Lage]gleich , d. h. ebenbürtig , gewachsen. . Ego scio Megandrum plus Tiguri quam apud nos profuturum .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1360", + "psc_text": "caeteris naturae conditione constringitur, 833 ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae (Job. XLI, 25) . Et de cujus corpore dicitur: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae (Prov. XXX, 13) . Ad ejus similitudinem ducitur, qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero altissimo (Isai. XIV, 14) . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus est per superbiam reprobatus, Domino attestante qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel (I Reg. XV, 17) ? Parvulum se ante potestatem", + "candidate_score": 0.631151, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_37", + "bdc_text": "Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2238", + "psc_text": "Dei subditur: CAPUT XXXII. VERS. 24.---Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. 66. Despectis illorum conatibus, pius praedicator peccatorum conversioni semper insudat.---Primo namque peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis (Genes. III, 19) . Tubae autem clangunt, cum hujus saeculi potestates loqui sanctos terribiliter prohibent. Quia igitur praedicator zelo sancti Spiritus inflammatus, vel inter supplicia positus, quoslibet peccatores ad se trahere non desistit, fervens 1027 procul dubio terram sorbet, quia vero persecutorum minas minime formidat, clangorem tubae sonare non reputat. Tuba enim, quae discrimen belli denuntiat, quid est aliud quam vox saecularium potestatum, quae contempta resistentibus mortis certamen parat? 67. Exemplum Apostolorum, praesertim S. Pauli.---Haec a principibus sacerdotum tuba sonuerat, cum flagellatos apostolos de Deo loqui prohibebant, sicut scriptum est: Caesis denuntiaverunt, ne loquerentur in nomine Jesu (Act. V, 40) . Sed videamus quomodo equum Dei clangor tubae non terreat. Ait Petrus: Obedire oportet", + "candidate_score": 0.630544, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_16_18", + "bdc_text": "In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern . ex toto agro hend ir bottschafftihre Boten , Abgeordnete .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_382", + "psc_text": "dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo (Ibid., 18) . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater (Philem. 7) . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit (I Tim. II, 16) . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. [Vet. XII.] 23. Pedes Ecclesiae sunt inferiores ministri, qui terrena curant.---Si autem sentire ista ex voce solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt", + "candidate_score": 0.629944, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_716", + "psc_text": "praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt, nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse. Sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret. 690 Crescite et multiplicamini et implete terram, subdit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae (Genes. IX, 1, 7) . Non enim ait: Sit super homines, qui futuri sunt; sed, Sit super cuncta animalia terrae. 23. Homo irrationalibus animantibus, non autem caeteris hominibus natura est praelatus.---Homo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus natura praelatus est; et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus et", + "candidate_score": 0.629681, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1530", + "psc_text": "Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus (I Cor. XIV, 22) . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione memoremus. 37. Signa non fidelibus, sed infidelibus data.---Paulus namque egregius praedicator Melitem veniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit (Act. XXVIII, 8) , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates (I Tim. V, 23) . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris", + "candidate_score": 0.62756, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_20", + "bdc_text": "und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1936", + "psc_text": "Quibus spiritaliter recteque viventibus nullus rex sufficit omnino resistere, quia quilibet persecutor obviet, intentionem eorum non valet praepedire. Sciunt enim ad eum quem desiderant, et anxie currere, et moriendo pervenire. Ponitur ergo primus leo, secundus gallus, tertius aries. Apparuit enim Christus, deinde sancti praedicatores apostoli, et tunc demum spiritales patres Ecclesiarum praepositi, videlicet duces gregum, quia doctores sequentium populorum. 10. Antichristus elevatus in sublime, stultus apparebit. In hac vita non omne quod bene, feliciter, nec omne quod feliciter, bene.---Sed haec adhuc melius affirmamus, si ejusdem loci etiam reliqua exponendo subjiciamus. Nam quia post haec et Antichristus apparebit, hoc illic quartum subdidit, dicens: Et qui stultus apparuit, postquam elevatus est in sublime. Si enim intellexisset, ori imposuisset manum (Prov. XXX, 32) . Ipse quippe in sublime elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elevatione sua per adventum veri judicis deficiet. Quod si intellexisset,", + "candidate_score": 0.626423, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_20", + "bdc_text": "und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2397", + "psc_text": "et populum sanctorum secundum voluntatem suam, et dirigetur dolus in manu ejus (Ibid., 24, 25) . Robustos namque interficit, cum eos qui mente invicti sunt corporaliter vincit. Vel certe robustos et populum sanctorum secundum voluntatem suam interficit, cum eos qui robusti ac sancti credebantur ad nutum suae voluntatis trahit. In cujus manu dolus dirigitur, quia in illo fraus per opus adjuvatur. Quod enim fallendo dicit, hoc mira faciendo asserit; nam quidquid mendax lingua simulat, hoc quasi verum esse manus operis ostentat. 27. Daniel et Paulus de Antichristo eadem docent.---Hinc rursum dicit: Contra principem principum consurget, et sine manu conteretur (Ibid., 25) . Hinc Paulus ait: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se tanquam sit Deus (II Thess. II, 4) . Hinc rursum ait. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui. Quod enim per Danielem dictum est: Contra Principem principum consurget (Dan. VIII, 25) ,", + "candidate_score": 0.626252, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_68_70", + "bdc_text": "Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten . hend die probandProviant , Lebensmittel . wellen lassen gon uff gfallen Tigurinorum zuͦ gonSinngemäß :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_881", + "psc_text": "dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. [Vet. XXIV.] Sed sunt nonnulli qui in eo quod officium praedicationis exhibent, aliis invident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter non habent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis inter vos, et contentiones sunt in cordibus vestris, non est ista sapientia desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica (Jac. III, 14) . Unde hic quoque cum dictum est: Si fructus ejus comedi absque pecunia, recte subjungitur: CAPUT XXIII. IBID.---Et animam agricolarum ejus afflixi. 54. Ecclesiarum rector sibi in praedicatione cooperantibus non invideat.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia", + "candidate_score": 0.625404, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_20", + "bdc_text": "und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1780", + "psc_text": "in adventu tamen judicis prodentur quod sunt: de quibus bene Salomon ait: Vidi impios sepultos, qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate, quasi justorum operum (Eccle. VIII, 10) . Igitur postquam de iniquis dictum est, Restituetur ut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum, et auferetur ab impiis lux sua, quod utique in illa est Antichristi persecutione faciendum, mox, de ejusdem Antichristi perditione nos consolans, ait CAPUT VIII. VERS. 15.---Et brachium excelsum conteretur. 18. Antichristi superbia et casus. Angelus et homo lapsi, quia Deo similes esse per potentiam, non per justitiam, voluerunt.---Quid namque aliud excelsum brachium accipitur, nisi superba Antichristi celsitudo, quae super reprobas mentes hominum fastu gloriae saecularis erigitur, ita ut homo peccator, et tamen aestimari homo despiciens, Deum se super homines mentiatur? Unde et Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus (II Thess. II, 4). Cujus", + "candidate_score": 0.622692, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_75_77", + "bdc_text": "[ ! ] hęc functionem nostram deceant in tantula re . In summa abermals : versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1464", + "psc_text": "male gesta reverberant, et dum ejus humanitatem vident, cujus divinitatis claritatem non vident, miro modo ab ejus visione quem conspiciunt longe fiunt. [Vet. III.] Sed cum dicitur: Memento quod ignores opus ejus, ac deinde subjungitur: Omnes homines vident eum, quem, sicut diximus, videre est transcendentem omnia ejus essentiam ex ratione colligere, valde mirandum est quod et ipsum cernimus, et ejus opus ignoramus. Dubii quippe de ejus essentia non sumus, et tamen in ejus judiciis incerti remanemus. Patet nobis quod summum est, absconditur quod minimum. Minus quippe sunt ejus opera quam ipse; et agentem cernimus, sed in actione caligamus: quia videlicet cur quid fiat incertum est, sed quis sit qui haec incerta faciat, incertum non est. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri: Omnes homines vident eum, unusquisque intuetur procul, quia eum, cujus judicia minime comprehendimus, esse per rationem videmus; quem tamen adhuc procul cernimus, quia ab", + "candidate_score": 0.621292, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_881", + "psc_text": "dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. [Vet. XXIV.] Sed sunt nonnulli qui in eo quod officium praedicationis exhibent, aliis invident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter non habent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis inter vos, et contentiones sunt in cordibus vestris, non est ista sapientia desursum descendens, sed terrena, animalis, diabolica (Jac. III, 14) . Unde hic quoque cum dictum est: Si fructus ejus comedi absque pecunia, recte subjungitur: CAPUT XXIII. IBID.---Et animam agricolarum ejus afflixi. 54. Ecclesiarum rector sibi in praedicatione cooperantibus non invideat.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia", + "candidate_score": 0.620115, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_8", + "bdc_text": "hac rerum omnium et hominum turba ! Ich hab geläsen das unbillich anmuͤtenden unbilligen Wunsch , die Zumutung ( vgl. SI IV 586 ). , so für den fierden artickel verfassetErgänze :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2732", + "psc_text": "non timens omnia patitur. 41. Dei timorem amisit. Quanto sui damno.---Factus est ergo ut nullum timeret, nullum videlicet, 1135 quia nec Deum, sed neque hoc quod passurus est metuit. Cui nimirum felicius fuerat timendo vitare supplicia quam non timendo tolerare. Appetitum itaque celsitudinis vertit in rigorem mentis, ut jam per duritiam se male egisse non sentiat, qui praeesse per gloriam quaerebat. Nam quia jus quaesitae potestatis non obtinuit, quasi quoddam superbiae suae remedium insaniam insensibilitatis invenit; et quia provectu transgredi cuncta non potuit, despectu se contra cuncta praeparavit. [Vet. XV.] Cujus adhuc superbia studiose describitur, cum protinus subinfertur: CAPUT XXII. VERS. 25.---Omne sublime videt. 42. Diaboli ejusque membrorum immensa superbia. Saul propter elationem reprobatus. Davidis in suprema dignitate humilitas.---Id est, cunctos velut infra se positos quasi de sublimi respicit, quia dum per intentionem contra auctorem nititur, aestimare sibi quemlibet similem dedignatur. Quod apte etiam ejus membris congruit, quia omnes iniqui", + "candidate_score": 0.618029, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2131", + "psc_text": "hypocritae eos quos in conversatione filios generant derelinquunt, et omnino non curant, ne aut exhortationis sollicitudine, aut disciplinae custodia destitutos, pravorum operum exempla pervertant. Si enim ova quae gignunt diligerent, nimirum metuerent ne quis ea, perversa opera demonstrando, calcaret. Hunc Paulus pedem infirmis discipulis, quasi ovis quae posuerat, metuebat, cum diceret: Multi ambulant, quos saepe dicebam vobis, nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi (Phil. III, 18). Et rursum: Videte canes, videte malos operarios (Ibid., 2) . Et rursum: Denuntiamus vobis, fratres, in nomine Domini nostri Jesu Christi, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis (II Thess. III, 6) . Hunc pedem Joannes Caio formidabat, qui cum multa Diotrephis mala praemisisset, adjunxit: Charissime, noli imitari malum, sed quod bonum est (III Joan. 11) . Hunc ipse Synagogae dux infirmo suo gregi metuebat, dicens: Quando ingressus fueris terram quam Dominus Deus", + "candidate_score": 0.615353, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_19_21", + "bdc_text": "ze Bern geheptgehabt . und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) . welle [ ! ] verschaffenausrichten , zustande bringen ( SI VIII 337 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1282", + "psc_text": "sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem (Ezech. IV, 1, seq.) . Cujus enim Ezechiel nisi magistrorum speciem tenet? cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem 816 jubentur describere, quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quanta sit supernae pacis visio demonstrare. Cui bene etiam dicitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Cum enim unumquodque peccatum quomodo menti insidietur ostenditur, quasi obsidio circa Jerusalem civitatem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum insinuant quomodo mentem", + "candidate_score": 0.613731, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_77_79", + "bdc_text": "versich dicherwarte , mach dich gefaßt auf. . . ( SI VII 566 ) . alles guͤts ze Bern ;", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2030", + "psc_text": "Quid autem per cubitum, nisi operatio; quid per senarium numerum, nisi perfectio operationis ostenditur, quia et sexto die cuncta opera Dominus explesse memoratur? Quid ergo super sex cubitos palmus insinuat (Genes. II, 1) , nisi contemplationis vim, quae jam initia aeternae et septimae quietis demonstrat? Quia enim aeternorum contemplatio hic minime perficitur, mensura septimi cubiti non expletur. Electorum itaque ecclesia, quia cuncta quae operanda sunt perficit, in sex cubitis sese in monte posita civitas ostendit. Quia vero hic adhuc sola initia contemplationis 981 inspicit, de septimo cubito non nisi palmum tangit. 54. Culmen contemplationis non attingitur, nisi ab exteriorum curarum oppressione liberemur.---Sciendum vero est quia nequaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens", + "candidate_score": 0.608542, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_19_21", + "bdc_text": "ze Bern geheptgehabt . und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) . welle [ ! ] verschaffenausrichten , zustande bringen ( SI VIII 337 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1905", + "psc_text": "XVII]. VERS. 32.---Nunquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? 75. Christus verus lucifer, maxime in resurrectione; vesper autem Antichristus. Huic juste subduntur homines terrae dediti.---Pater quippe in tempore suo luciferum produxit, quia, sicut scriptum est: Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, natum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret (Gal. IV, 4) . Qui natus ex Virgine, velut lucifer inter tenebras nostrae noctis apparuit, quia fugata obscuritate peccati, aeternum nobis mane nuntiavit. Luciferum vero se innotuit, quia diluculo ex morte surrexit, et fulgore sui luminis mortalitatis nostrae terram caliginem pressit. Cui bene per Joannem dicitur: Stella splendida et matutina (Apoc. XXII, 16) . Vivus quippe apparens post mortem, matutina nobis stellas factus est, quia dum in semetipso exemplum nobis resurrectionis praebuit, quae lux sequatur indicavit. Vesperum vero super terrae filios Dominus consurgere facit, quia infidelibus Judaeorum cordibus", + "candidate_score": 0.606986, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_19_21", + "bdc_text": "ze Bern geheptgehabt . und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) . welle [ ! ] verschaffenausrichten , zustande bringen ( SI VIII 337 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1283", + "psc_text": "circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Cum enim unumquodque peccatum quomodo menti insidietur ostenditur, quasi obsidio circa Jerusalem civitatem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum insinuant quomodo mentem insidiantia vitia expugnent, sed etiam quomodo custoditae virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus vitiis obvient, insinuare non cessat. Et quia virtutibus crescentibus plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem; et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. 10. Quis et", + "candidate_score": 0.606547, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_19_21", + "bdc_text": "ze Bern geheptgehabt . und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) . welle [ ! ] verschaffenausrichten , zustande bringen ( SI VIII 337 ) .", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1284", + "psc_text": "in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. 10. Quis et quantus zelus ad id necessarius.---Ubi bene additur: Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem (Ezech. IV, 3) . Per sartaginem namque frixura, per ferrum vero fortitudo ostenditur. Quid autem ita magistri atque doctoris mentem quam zelus Domini frigit et excruciat? Unde et Paulus hujus sartaginis incendebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? et quis scandalizatur, et ego non uror (II Cor. XI, 29) Et quia quisquis zelo Dei contra peccantes accenditur, forti in perpetuum custodia munitur, ne ex neglecta praedicationis et regiminis cura damnetur, recte dicitur: Pones eam", + "candidate_score": 0.605674, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_98", + "bdc_text": "] An Meister Heinrich Bullinger , jetz ze Zürichdarunter von Bullingers Hand :", + "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2140", + "psc_text": "elevavit me spiritus inter terram et coelum, et adduxit me in Jerusalem in visione Dei juxta ostium interius, quod respiciebat ad Aquilonem, ubi erat statutum idolum zeli, ad provocandam aemulationem (Ezech. VIII, 3) . Quid est enim cincinnus capitis, nisi collectae cogitationes mentis, ut non sparsae diffluant, sed per disciplinam constrictae subsistant? Manus ergo desuper mittitur, et propheta per cincinnum capitis elevatur, quia cum nostra mens sese per custodiam colligit, vis superna sursum nos ab infimis trahit. Bene vero inter terram et coelum sublatum se asserit, quia quilibet sanctus in carne mortali positus, plene quidem adhuc ad superna non pervenit, sed jam tamen ima derelinquit. In visione vero Dei in Jerusalem ducitur, quia videlicet unusquisque proficiens per charitatis zelum, qualis esse Ecclesia debeat contemplatur. Bene quoque additur. Juxta ostium interius, quod respiciebat ad Aquilonem, quia nimirum sancti viri dum per aditum internae contemplationis aspiciunt, plus prava intra Ecclesiam fieri quam", + "candidate_score": 0.594459, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 18, + "cf_id": "cf013", + "work_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum", + "max_score": 0.688382, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_14_16", + "bdc_text": "Apud nostrates unica acerbitas non in vitia , non impietatem etiam qualemcumque , sed concitandorum animorum in arma etiam optimis odiosum fecit quorundam evangelium , ubi modestia unius Heinrici Bullingeri omnia recuperari possint . Tacui ego , nolens prophetias extinguere , probare negligens , quod ex vero propheta Zuinglio omnia esse crederem . In summa sic se res nostra habet :", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_16", + "psc_text": "Non blasphemetur bonum nostrum (Rom. XIV, 16) . Et iterum: Ut quid libertas nostra judicetur ab infideli conscientia (I Cor. X, 29) ? Et iterum: Omnia autem vestra honesta fiant (I Cor. XIV, 40) . Et iterum: Commendantes nosmetipsos in omnem conscientiam hominum coram Deo (II Cor. IV, 2) . Et iterum: Provideamus bona non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus (Rom. XII, 17) . Et iterum: Ut is qui ex adverso est confundatur, nihil habens de nobis dicere mali (Tit. II, 8) . Neque me praeterit saecularis livoris invidia in obtrectationem semper religionis ardere, et mordacem malignis rumoribus dentem impressum dicacitatis infigere. Utatur sua mundus natura, dum nihil in nostra inveniat disciplina. Falsitas ex more jactetur, dum ne verisimile quidem possit esse quod dicitur. Nemo ideo debet contemnere vulnus infamiae, quia semper consueverit rumor simulare: sed ideo intentius praecavere, quod soleat etiam ficta componere. Nemo ab obtrectationis metu", + "candidate_score": 0.688382, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_35_37", + "bdc_text": "es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 ) wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen . Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_6", + "psc_text": "Cujus rei cura in canonicis ponenda est monimentis: non quod apocrypha debeamus praesertim ignorata damnare; sed quod ad scientiam Dei digestam canonis seriem putemus posse sufficere. Illa enim si consentiunt, supervacua sunt; si dissentiunt, vitanda sunt. Sine legendi autem studio nemo ad Deum valebit esse intentus. Primum, quod hujusmodi opera ab aliis actibus caducae occupationis abducunt: et diversorum exemplorum insinuata cognitio vel bonorum appetentiam, vel malorum facit esse cautelam. Neque enim alias Petrus apostolus admoneret: Praeparati semper estote ad rationem reddendam ad omnes poscentes vos de verbo fidei vestrae et spei vestrae (I Petr. III, 16) . Et Apostolus: Non cessamus pro vobis orantes, ut impleamini agnitione ejus in omni sapientia et intellectu spiritali (Col. I, 9) . Et rursus; Verbum Christi habitet in vobis abundanter in omni sapientia (Col. III, 16) . Nam et in Veteri Testamento similem hominibus curam sacrae praeceptionis inculcavit eloquium. Sic enim David ait: Beatus", + "candidate_score": 0.649867, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_36_38", + "bdc_text": "wird die ganze Angelegenheit der künftigen Synode überlassen . Es heißt zwar , die Pfarrer sollten ermahnt werden , künftig von Scheltworten abzusehen , doch wird hinzugefügt , daß sie aus dem Gotteswort predigen sollten «was zustraff der lastern , und leer der beßrung dienen mag» . Das Wort «gottloß» wird nicht erwähnt .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_6", + "psc_text": "Cujus rei cura in canonicis ponenda est monimentis: non quod apocrypha debeamus praesertim ignorata damnare; sed quod ad scientiam Dei digestam canonis seriem putemus posse sufficere. Illa enim si consentiunt, supervacua sunt; si dissentiunt, vitanda sunt. Sine legendi autem studio nemo ad Deum valebit esse intentus. Primum, quod hujusmodi opera ab aliis actibus caducae occupationis abducunt: et diversorum exemplorum insinuata cognitio vel bonorum appetentiam, vel malorum facit esse cautelam. Neque enim alias Petrus apostolus admoneret: Praeparati semper estote ad rationem reddendam ad omnes poscentes vos de verbo fidei vestrae et spei vestrae (I Petr. III, 16) . Et Apostolus: Non cessamus pro vobis orantes, ut impleamini agnitione ejus in omni sapientia et intellectu spiritali (Col. I, 9) . Et rursus; Verbum Christi habitet in vobis abundanter in omni sapientia (Col. III, 16) . Nam et in Veteri Testamento similem hominibus curam sacrae praeceptionis inculcavit eloquium. Sic enim David ait: Beatus", + "candidate_score": 0.643487, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_8", + "psc_text": "et meditaberis in eo die ac nocte (Jos. I, 8) . His quoque se negotiis malarum cogitationum lubrica frequenter interserunt; et quamvis ipsa sedulitas animum ad Deum praestet intentum, efficit tamen in sese mordax saeculi cura sollicitum. Quod si haec frequenter et importune patitur religioso labori deditus, nunquam profecto illis carebit otiosus. Nunc quoniam studiorum membra digessimus, morum augmenta cumulemus. Illud autem non extra commonitionem puto, ut sit victus facilis, vilisque vestitus: cum et haec tegendi corporis gratia reperta sint, non ornandi; et illa sustinendae animae potius quam obruendae. His igitur quae supra ostendimus actibus mancipatus omne odium deponat inimici. Nec hoc tantum fine contentus, simultates amore commutet; iram patientiae temperet freno; avaritiam abstinentiae vincat imperio; ac praecipue linguam custodia taciturnitatis obsepiat; ne in litigium contentiosa fervescat; ne in maledictum procax incurrat; ne in obtrectationem maledicta serpat; ne in jurationem facilis prolabatur; ne in mendacium ficta dissimulet; ne in circumventione", + "candidate_score": 0.642256, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_17", + "psc_text": "dentem impressum dicacitatis infigere. Utatur sua mundus natura, dum nihil in nostra inveniat disciplina. Falsitas ex more jactetur, dum ne verisimile quidem possit esse quod dicitur. Nemo ideo debet contemnere vulnus infamiae, quia semper consueverit rumor simulare: sed ideo intentius praecavere, quod soleat etiam ficta componere. Nemo ab obtrectationis metu redditur obtrectandi solemnitate securus; neque est negligentiae causa sollicitudinis continuata materia. Sit igitur pudoris ac verecundiae vestrae tuta et circumspecta custodia. Necessarius e domo et rarus egressus, quem aut religionis ratio extulerit, aut ad substantiam victus causa exercendi operis ordinarit; a muneribus cunctis nisi quae ad quotidianum cibum annuumque vestitum suppetant, abstinentes; scientes scriptum esse: Habentes autem alimenta et quibus tegamur, his contenti simus (I Tim. VI, 8) . Et iterum: Ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt, et nullius aliquid desideretis (I Thes. IV, 12) . Ne quidem praebendae eleemosynae gratia ultra supradictos victus ab ullo quippiam praesumatis;", + "candidate_score": 0.641303, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "103_Athanasius-Alexandrinus_De-observationibus-monachorum_window_18", + "psc_text": "suppetant, abstinentes; scientes scriptum esse: Habentes autem alimenta et quibus tegamur, his contenti simus (I Tim. VI, 8) . Et iterum: Ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt, et nullius aliquid desideretis (I Thes. IV, 12) . Ne quidem praebendae eleemosynae gratia ultra supradictos victus ab ullo quippiam praesumatis; scientes scriptum: Si enim voluntas prompta est, secundum id quod habet acceptum est, non secundum id quod non habet (II Cor. VIII, 22) . Sic illa evangelici sermonis divina sententia anum pauperem, inter larga locupletum munera gemina tantum aera mittentem, magnifica accepta largitione ditavit. Quia non potest parum esse quod totum est; neque quisquam amplius dedit, quam qui sibi nihil reservavit. Haec si qui praeter vos nimium videbuntur astricta, qui Dei claustra pulsare tentaverit, prout ratio sua tulerit, relaxabit: ne quis forte aut connexus sit conjuge, aut liberis impeditus. Habet praeter haec arcta substantia plura quae sequantur. Neque se repulsum", + "candidate_score": 0.641249, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 19, + "cf_id": "cf051", + "work_id": "054_Leo-I_Epistolae", + "max_score": 0.688302, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_40_42", + "bdc_text": "Kapitel der Akten der Synode vom 9 . bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_966", + "psc_text": "quae a nobis in annotationibus non omittentur; ac praeterea alias lectiones nonnumquam adjecisse, quas cum ex antiquiori versione codicis Vaticani 1322 sumptas deprehenderimus, praetermittendas credidimus: satis enim ex ipsa antiqua versione, quae subjicietur, elici poterunt. 4. Quoad tempus hujus relationis, quod in omnibus et Graecis et Latinis codicibus deest, pauca. Cum ultima concilii actio habita sit kal. Novembris an. 431, hac eadem die vel paulo post haec ad Leonem relatio, antequam synodi Patres dimitterentur, scripta fuit. EPISTOLA XCVIII. SANCTAE SYNODI CHALCEDONENSIS AD SANCTISSIMUM PAPAM ROMANAE ECCLESIAE LEONEM De gestis in synodo. SYNOPSIS. I. Leonem synodus laudat vocis B. Petri omnibus constitutum interpretem. quem in suis legatis praefuisse declarat. --II. De Dioscori Alexandrini tyrannide et impiis gestis. --III. Quid circa eum actum sit, ac des definitione fidei. --IV. Canonis de praerogativa sedis Constantinopolitanae edendi causam exponit, et confirmationem petit. 1088. Sancta et magna et universalis SYNODUS, quae per gratiam Dei et", + "candidate_score": 0.688302, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_62", + "bdc_text": "Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1548", + "psc_text": "et quis cognoscit eum (Jer. XVII, 19) ? Homo secundum carnem, sed ultra hominem secundum divinam operationem. Denique cum leprosum tangeret, homo videbatur, sed ultra hominem, cum mundaret. Et cum Lazarum mortuum fleret, mortuum quasi homo flebat; sed supra hominem erat, cum mortuum vinctis juberet pedibus exire. Homo videbatur, cum penderet in cruce; sed supra hominem, cum reseratis tumulis mortuos suscitaret. 1391 S. AUGUSTINI episcopi Hipponiregiensis Ecclesiae ad DARDANUM, inter caetera (Num. 10) . CAP. VI. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem Christum, unde venturus est; memoriterque recole et fideliter tene Christianam confessionem: quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris; nec aliunde quam inde venturus est ad vivos et mortuos judicandos; et sic venturus est, illa angelica voce testante, quemadmodum est ire visus in coelum (Act. I, 11) , id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto immortalitatem dedit, naturam non abstulit. Item", + "candidate_score": 0.687517, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_25_27", + "bdc_text": "die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_205", + "psc_text": "qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum qui rectum tenet in eligendo sacerdote judicium, ita gravi semetipsum afficit damno qui in suum collegium assumit indignum. Non ergo in cujusquam persona praetermittendum est quod institutis generalibus continetur, nec putandus est honor ille legitimus qui fuerit contra divinae legis praecepta collatus. CAP. III. Dicente enim Apostolo ut inter alias electionis regulas is episcopus ordinetur quem unius uxoris virum fuisse aut esse constiterit (I Timoth. III, 2), tam sacrata semper habita est ista praeceptio, ut etiam de muliere sacerdotis eligendi eadem intelligeretur servanda conditio; ne forte illa, priusquam in matrimonium ejus veniret, qui aliam non habuisset uxorem, alterius viri esset experta conjugium. Quis igitur tolerare audeat quod in tanti sacramenti perpetratur injuriam, cum huic magno venerandoque mysterio nec divinae quidem legis statuta defuerint, quibus evidenter est definitum ut virginem sacerdos accipiat uxorem (Levit. XXI, 13 et 14; Ezech. XLIV,", + "candidate_score": 0.682322, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_25_27", + "bdc_text": "die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_226", + "psc_text": "ejus non unius viri fuisse constiterit? CAP. IV. Monente vero Apostolo atque dicente: Et hi autem probentur primum, et sic ministrent (I Tim. III, 10) ; quid aliud intelligendum in hoc putamus, nisi ut in his provectionibus non solum matrimoniorum privilegia, sed etiam laborum merita cogitemus? ne aut a baptismo rudibus, aut a saeculari actu repente 673 conversis, officium pastorale credamus; cum per omnes gradus militiae Christianae de incrementis profectuum debeat aestimari an possint cuiquam majora committi. Merito sanctorum Patrum venerabiles sanctiones, cum de sacerdotum electione loquerentur, eos demum idoneos sacris administrationibus censuerunt, quorum omnis aetas a puerilibus exordiis usque ad provectiores annos per disciplinae ecclesiasticae stipendia cucurrisset, ut unicuique testimonium prior vita praeberet: nec posset de ejus provectione dubitari, cui pro laboribus multis, pro castis moribus, pro actibus strenuis, celsioris loci praemium deberetur. Si enim ad honores mundi sine suffragio temporis, sine merito laboris, indignum est pervenire, et notari", + "candidate_score": 0.675601, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_25_27", + "bdc_text": "die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_223", + "psc_text": "Quid est cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum laboris, ante experientiam disciplinae, sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi talem effici ordinantem, qualis est ille qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum, qui rectum servat in eligendo sacerdote judicium; ita gravi semetipsum afficit damno, qui ad suae dignitatis collegium sublimat indignum. Non enim in cujusquam persona praetermittendum est quod institutis generalibus continetur; nec putandus est honor ille legitimus, qui fuerit de praevaricatione collatus. CAP. III. Dicente enim Apostolo, ut inter alias electionis regulas, is episcopus ordinetur, quem unius uxoris virum fuisse aut esse constiterit (I Tim. III, 2), tam sacra semper habita est ista 672 praeceptio, ut etiam de muliere sacerdotis eligendi eadem intelligeretur servanda conditio; ne forte illa, priusquam in matrimonium ejus veniret qui aliam non habuisset uxorem, alterius viri esset experta conjugium. Quis", + "candidate_score": 0.675119, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_25_27", + "bdc_text": "die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . . Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_207", + "psc_text": "et 661 aliam praeter ipsam suo consortio non adjungit. Si ergo etiam in veteri Testamento haec sacerdotalium conjugiorum forma servata est, quanto magis sub Evangelii gratia constituti, apostolicis debemus servire praeceptis, ut quamlibet quis bonis moribus praeditus, et sanctis operibus inveniatur ornatus; nequaquam tamen vel ad diaconi gradum, vel ad presbyterii honorem, vel ad episcopatus culmen ascendat, si aut ipsum non unius uxoris virum, aut uxorem ejus non unius viri fuisse claruerit? CAP. IV. Monente vero Apostolo, atque dicente: 662 Et hi autem probentur primum, et sic ministrent (I Tim. III, 10) , quid aliud intelligendum putamus, nisi ut in his provectionibus non solum matrimoniorum castimoniam, sed etiam laborum merita cogitemus, ne aut a baptismo novellis, aut a saeculari actu repente conversis officium pastorale credatur; cum per omnes gradus militiae Christianae de incrementis profectuum debeat aestimari an possint cuiquam majora committi? Merito beatorum Patrum venerabiles sanctiones cum de sacerdotum electione", + "candidate_score": 0.673244, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_40_42", + "bdc_text": "Kapitel der Akten der Synode vom 9 . bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_576", + "psc_text": "ἐπιθυμοῦμεν. Ὁ Θεὸς ὑμᾶς φυλάττοι, τέκνα ἀγαπητά. EPISTOLA XXXIII. AD EPHESINAM SYNODUM SECUNDAM. SYNOPSIS. I. Incarnationis fidem ex confessione Petri probari. --II. Concilium ad errorem abolendum, et reducendos errantes convocari. 863 Leo episcopus sanctae SYNODO, quae apud Ephesum convenit. CAP. I. Religiosa clementissimi principis fides sciens ad suam gloriam maxime pertinere, si intra Ecclesiam catholicam nullius erroris germen exsurgeret, hanc reverentiam divinis detulit institutis, ut ad sanctae dispositionis effectum auctoritatem apostolicae sedis adhiberet: tamquam ab ipso beatissimo Petro cuperet declarari quid in ejus confessione laudatum sit, quando dicente Domino; Quem me esse dicunt homines Filium hominis (Matth. XVI, 13) ? Varias quidem diversorum opiniones discipuli memorarunt; sed cum ab eis, quid ipsi crederent, quaereretur, princeps apostolorum plenitudinem fidei brevi sermone complexus, Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi; hoc est, Tu qui vere es Filius hominis, idem vere es Filius Dei vivi; tu, inquam, verus in Deitate, verus in carne,", + "candidate_score": 0.6577, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_40_42", + "bdc_text": "Kapitel der Akten der Synode vom 9 . bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_355", + "psc_text": "et eum qui ab accusatore meo oblatus est synodo, et qui a me gestus quidem est, non tamen susceptus, et editionem fidei meae, nec non et ea quae de duabus naturis a sanctis patribus nostris decreta sunt. Item verba Eutychetis. Testor vos coram Deo, qui cuncta vivificat, et Christo Jesu, qui sub Pontio Pilato testificatus est optimam illam confessionem, ne quid ad gratiam faciatis. Ego enim jam idem a majoribus meis ita sensi, et a pueritia mea ita illuminatus sum, quemadmodum sancta et ex universo orbe terrarum apud Nicaeam habita synodus trecentorum decem et octo beatissimorum episcoporum fidem constituit, et quam confirmavit ac definivit denuo obtinere solam sancta synodus Ephesi collecta, et numquam aliter sensi quam quemadmodum praecepit recta et sola vera fides orthodoxa. Et cunctis quaecumque sunt (circa) eamdem fidem a sancta eadem synodo constituta Ephesi assentior; cujus synodi dux et princeps fuit beatae ac sanctae recordationis episcopus Cyrillus", + "candidate_score": 0.657002, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_40_42", + "bdc_text": "Kapitel der Akten der Synode vom 9 . bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_967", + "psc_text": "constitutum interpretem. quem in suis legatis praefuisse declarat. --II. De Dioscori Alexandrini tyrannide et impiis gestis. --III. Quid circa eum actum sit, ac des definitione fidei. --IV. Canonis de praerogativa sedis Constantinopolitanae edendi causam exponit, et confirmationem petit. 1088. Sancta et magna et universalis SYNODUS, quae per gratiam Dei et sanctionem piissimorum et amatorum Christi imperatorum nostrorum collecta est in Chalcedonensium metropoli provinciae Bithyniae, sanctissimo et beatissimo Romanorum archiepiscopo LEONI. CAP. I. Repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2) . Hanc tamquam propriam nobis prophetiam gratia coaptavit, a quibus pietatis est restitutio confirmata. Quid enim fide sublimius ad laetandum? Quid agnitione Dominica festivius ad coronas, quam nobis olim Salvator ipse tradidit ad salutem, inquiens: Euntes, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti; docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis (Matth. XXVIII, 19, 20) ? Quam veluti auro textam seriem,", + "candidate_score": 0.656732, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_25", + "bdc_text": "die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_223", + "psc_text": "Quid est cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum laboris, ante experientiam disciplinae, sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi talem effici ordinantem, qualis est ille qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum, qui rectum servat in eligendo sacerdote judicium; ita gravi semetipsum afficit damno, qui ad suae dignitatis collegium sublimat indignum. Non enim in cujusquam persona praetermittendum est quod institutis generalibus continetur; nec putandus est honor ille legitimus, qui fuerit de praevaricatione collatus. CAP. III. Dicente enim Apostolo, ut inter alias electionis regulas, is episcopus ordinetur, quem unius uxoris virum fuisse aut esse constiterit (I Tim. III, 2), tam sacra semper habita est ista 672 praeceptio, ut etiam de muliere sacerdotis eligendi eadem intelligeretur servanda conditio; ne forte illa, priusquam in matrimonium ejus veniret qui aliam non habuisset uxorem, alterius viri esset experta conjugium. Quis", + "candidate_score": 0.656585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_40_42", + "bdc_text": "Kapitel der Akten der Synode vom 9 . bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1442", + "psc_text": "ad custodiam catholicae fidei, cura dignamini sollicitiore respicere, evidenter agnoscitis quod magnis haereticorum audetur insidiis, ut inter Eutychis Dioscorique discipulos, et eum quem apostolica sedes direxerit, diligentior, tamquam nihil fuerit ante definitum, tractatus habeatur, et quod totius mundi catholici sacerdotes in sancta Chalcedonensi synodo probant gaudentque firmatum, in injuriam etiam sacratissimi concilii Nicaeni efficiatur infirmum. Quod enim nostris temporibus apud Chalcedonam de Domini nostri Jesu Christi incarnatione firmatum est, hoc etiam apud Nicaeam mysticus ille Patrum numerus definivit; ne catholicorum confessio aut unigenitum Dei Filium in aliquo crederet Patri imparem, aut eumdem, cum factus est filius hominis, non veram carnis nostrae atque animae habuisse naturam. CAP. II. Detestandum ergo nobis est perseveranterque vitandum, quod fraus haeretica nititur obtinere, nec in aliquam disceptationem pie et plene definita, revocanda sunt, ne ad arbitrium damnatorum ipsi de his videamur ambigere, quae manifestum est per omnia propheticis et evangelicis atque apostolicis auctoritatibus consonare. Unde", + "candidate_score": 0.653787, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_25", + "bdc_text": "die Verpflichtung. , imm land kein eegoumer ze sindEhegaumer ( SI II 304 ) zu sein , d. h. im Chorgericht mitzuwirken ( s. oben [Nr. 45 ] S. 228 , Anm. 29). , sunder das den amptlüten by eiden in knüpftden Amtsleuten bei ihrem Eid eingeschärft , befohlen ( SI III 756 ) . .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_205", + "psc_text": "qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum qui rectum tenet in eligendo sacerdote judicium, ita gravi semetipsum afficit damno qui in suum collegium assumit indignum. Non ergo in cujusquam persona praetermittendum est quod institutis generalibus continetur, nec putandus est honor ille legitimus qui fuerit contra divinae legis praecepta collatus. CAP. III. Dicente enim Apostolo ut inter alias electionis regulas is episcopus ordinetur quem unius uxoris virum fuisse aut esse constiterit (I Timoth. III, 2), tam sacrata semper habita est ista praeceptio, ut etiam de muliere sacerdotis eligendi eadem intelligeretur servanda conditio; ne forte illa, priusquam in matrimonium ejus veniret, qui aliam non habuisset uxorem, alterius viri esset experta conjugium. Quis igitur tolerare audeat quod in tanti sacramenti perpetratur injuriam, cum huic magno venerandoque mysterio nec divinae quidem legis statuta defuerint, quibus evidenter est definitum ut virginem sacerdos accipiat uxorem (Levit. XXI, 13 et 14; Ezech. XLIV,", + "candidate_score": 0.653249, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_45_47", + "bdc_text": "Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen . dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_236", + "psc_text": "Servetur hic ordo sacerdotali concordiae profuturus, ut Ecclesiae Domini concordi, quemadmodum cupimus, consilio construantur, et nullum, insidiante diabolo, aditum possit praebere dissensio, per quam valeat dissipare quae nos magno studio habita cupimus moderatione connectere. CAP. II. Invitati fratres in causis maximis, et quae intra provincias suas finiri nequeant terminandis, si nulla gravi necessitate retinentur, fraternum studium pro Ecclesiae ulilitate non denegent: maxime cum moderatio nostra providerit, ut non frequens, neque pro levibus causis conveniendi 679 necessitas indicatur; et binos ternosve episcopos de singulis provinciis adesse sufficiat, ut leve fiat paucis, quod multis esset onerosum; atque ita efficiatur studio charitatis, ut sacerdotalis tractatus ea quae ad disciplinam possunt ecclesiasticam pertinere, sancto sibi Spiritu revelante constituat. Id enim nos, volentes quorumdam inobedientiam juxta coercitione corrigere, vestra noverit dilectio definisse: ut quisquis superbo animo, cum nulla corporis, vel causae fuerit necessitate detentus, fraternum saepius voluerit vitare conventum, se sciat esse judicandum. CAP. III.", + "candidate_score": 0.65214, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_40_42", + "bdc_text": "Kapitel der Akten der Synode vom 9 . bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1467", + "psc_text": "caetera, ut quisque coacta suae cujusque provinciae synodo, quid de Chalcedonensi concilio sentirent, epistolis exponerent. S. Pontifex statim, id est kal. Decembris ejusdem anni rescripsit epistola 156, et simul pleniores litteras c. 6 promisit his verbis: Ac ne hujus epistolae pagina in nimiam longitudinem tenderetur, aliis litteris, quae assertioni catholicae fidei congruunt, comprehendi, ut licet ea, quae a sede apostolica sunt praedicata sufficerent, insidias tamen haereticorum etiam haec quae sunt adjecta reserarent. Huic promissioni satisfecisse epistola sequenti ex initio ejusdem manifestum est. Tillemontius not. 70 in Leonem in eam sententiam inclinat, hanc epistolam datam fuisse vel iisdem kal. Decembris an. 457, quibus data fuit epistola 156, vel paulo post: inverisimile enim ipsi videtur, pontificem in octo menses et amplius distulisse litteras, quas in recitato testimonio jam paratas indicavit. Hinc chronicam notationem huic epistolae subjectam rejiciendam putat: idque ex eo confirmat, quod ea notatio chronica in plerisque mss. desideretur. Cum porro", + "candidate_score": 0.651639, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_40_42", + "bdc_text": "Kapitel der Akten der Synode vom 9 . bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_686", + "psc_text": "credebantur, haec non solum in majora pacis dispendia, sed, quod nimis dolendum est, etiam in ipsius fidei qua Christiani sumus excidia processerunt. CAP. II. Et hi quidem qui missi sunt, quorumque unus vim Alexandrini episcopi sibi omnia vindicantis effugiens, rerum gestarum nobis ordinem fideliter nuntiavit, reclamarunt in synodo, sicut oportuit, unius hominis non tam judicio quam furori; protestantes ea quae per vim metumque gererentur, sacramentis Ecclesiae et ipsi Symbolo ab apostolis instituto praejudicare non posse, nec se ab ea fide ulla injuria separandos, quam plenissime expositam atque digestam a sede beati apostoli Petri ad sanctam synodum detulissent. Cujus cum recitatio, poscentibus episcopis, non sit admissa, ut scilicet remota ea fide quae patriarchas, prophetas, apostolos et martyres coronavit, generatio Jesu Christi Domini nostri secundum carnem, et verae mortis ac resurrectionis ejus 923 confessio, quod horremus dicere, solveretur; scripsimus de hac re, ut potuimus, ad gloriosissimum principem, et quod maximum est, Christianum,", + "candidate_score": 0.651009, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_45_47", + "bdc_text": "Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen . dess glychen sy ouch. Utinam deus dedisset conventum ante bella hęc miseraDer Zweite Kappeler Krieg .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_673", + "psc_text": "cupiensque vos placere 915 per omnia Deo, cui pro vobis ab Ecclesia supplicatur, ne ante tribunal Christi Domini rei de silentio judicemur, obsecramus coram unius Deitatis inseparabili Trinitate, quae tali facto laeditur, cum ipsa vestri sit custos et auctor imperii, et coram sanctis angelis Christi, ut omnia in eo statu esse jubeatis, in quo fuerunt ante omne judicium, donec major ex toto orbe sacerdotum numerus congregetur. Nec alieno peccato patiamini vos gravari: quia quod necesse est nos dicere, veremur, ne cujus religio dissipatur, indignatio provocetur. Prae oculis habete, et tota mentis acie reverenter aspicite beati Petri gloriam, et communes cum ipso omnium apostolorum coronas, cunctorumque martyrum palmas, quibus alia non fuit causa patiendi, nisi confessio verae divinitatis et verae humanitatis in Christo. CAP. III. Cui sacramento quia impie nunc a paucis imprudentibus obviatur, omnes partium nostrarum Ecclesiae, omnes mansuetudini vestrae cum gemitibus et lacrymis supplicant sacerdotes, ut quia et nostri", + "candidate_score": 0.649619, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_40_42", + "bdc_text": "Kapitel der Akten der Synode vom 9 . bis 14 . Januar 1532 wurde dann schließlich betont :", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1369", + "psc_text": "ita haereticorum impudentiae restitistis ut profiteremini in totius mundi pacem Chalcedonensis synodi vos esse custodes. Quod cum ex vestrae fidei sententia saluberrime definitum sit, quanto studiosius universali Ecclesiae est conferendum, ut tranquillitas fidei Christianae etiam vestro prosit imperio, nec improbitas haeretica in aliquo de suo molimine glorietur! Cujus pertinax et insidiosa contentio illico conquiescit, si imperiali potestate frenetur. Data kalendis Septembris, Constantino et Rufo viris clarissimis consulibus. ADMONITIO IN DUAS SEQUENTES EPISTOLAS 1. Quesnellus in codice Grimanico duas sequentes epistolas distinctas reperit, alteram Basilio Antiocheno, alteram Euxitheo Thessalonicensi et Juvenali Jerosolymitano inscriptam. In codice vero Ratisponensi una tantum profertur, sed cum inscriptione: Leo episcopus Basilio, Juvenali, Euxitheo, Petro, et Lucae episcopis. Hi duo postremi, ut ex codice encyclio discimus, sunt Petrus Corinthius et Lucas Dyrrachenus, ad quos pariter eamdem epistolam directam agnoscimus. Post primam periodum solius Basilii Antiocheni propriam, in eodem codice notatur: Usque huc Basilio; ex quo monemur, sequentia,", + "candidate_score": 0.649269, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_29_31", + "bdc_text": "der pfarrender Pfarreien ( SI V 1169 ) . formauch als forn lesbar . chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1116", + "psc_text": "ὅσος δήποτε ἀριθμὸς ἱερέων ἤ συγκρῖναι ἑαυτὸν τολμήσοι, ἤ προκρῖναι· ὁπότε τοσαύτῃ Θεοῦ χάριτι ἡ ἐν Νικαίᾳ σύνοδος συνηθροίσθη, ὥστε εἴτε δι' ἐλασσόνων, εἴτε διὰ πλειόνων ἐκκλησιαστικὰ συγκροτηθείη δικαστήρια, πάσης στερεῖσθαι αὐθεντίας πᾶν ὅτι ἂν τυπωθείη τῇ ἐκείνων διατυπώσει ἐναντιούμενον. Ἄγαν τοίνυν ἀναιδῆ, ἄγαν φαῦλα τυγχάνει τὰ τοῖς θείοις κανόσιν ἐναντιούμενα· εἰς τάραχον πάσης ἐκκλησίας ἡ παροῦσα τείνει ὑπεροψία, ἥτις οὕτως ἀποχρήσασθαι ἠθέλησε τῇ συνόδῳ, ὥστε τοὺς ἀδελφοὺς τοὺς τῆς πίστεως ἕνεκα μόνης συγκληθέντας, πληρώσαντάς τε ἅπερ τούτου ἑνεκα τοῦ μέρους φροντισθῆναι ὤφειλεν, εἰς τὸ συναινέσαι ἑαυτῆς τῇ ἀπάτῇ ὑπάγειν, ἢ φόβῃ συνελάσαι. Ἐντεῦθεν γὰρ οἱ ἀδελφοὶ οἱ ἡμέτεροι παρὰ τοῦ ἀποστολικοῦ θρόνου ἀποσταλέντες, οἵτινες ἐν τῳ συνόδῇ ἐτοποτήρουν ἐμοὶ, εὐδοκίμως, καὶ γενναίως τοῖς παρανόμοις τολμήμασι ἀντέστησαν, φανερῶς βοῶντες, μή τις κατὰ τῶν ἐν Νικαίᾳ κανόνων ἐπιχείρησις ἀναιδὴς ἐξανασταίη· ἀλλ' οὐδέ ἀμφιβάλλεται ἀντιβῆναι αὐτοὺς, οῖστισι καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς ἑαυτοῦ γράμμασι μέμφῃ, ὅτι δὴ ταῖς σαῖς ἐπιχειρήσεσιν ἠθέλησαν ἀντιβῆναι. Καὶ", + "candidate_score": 0.648379, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_31", + "bdc_text": "chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1116", + "psc_text": "ὅσος δήποτε ἀριθμὸς ἱερέων ἤ συγκρῖναι ἑαυτὸν τολμήσοι, ἤ προκρῖναι· ὁπότε τοσαύτῃ Θεοῦ χάριτι ἡ ἐν Νικαίᾳ σύνοδος συνηθροίσθη, ὥστε εἴτε δι' ἐλασσόνων, εἴτε διὰ πλειόνων ἐκκλησιαστικὰ συγκροτηθείη δικαστήρια, πάσης στερεῖσθαι αὐθεντίας πᾶν ὅτι ἂν τυπωθείη τῇ ἐκείνων διατυπώσει ἐναντιούμενον. Ἄγαν τοίνυν ἀναιδῆ, ἄγαν φαῦλα τυγχάνει τὰ τοῖς θείοις κανόσιν ἐναντιούμενα· εἰς τάραχον πάσης ἐκκλησίας ἡ παροῦσα τείνει ὑπεροψία, ἥτις οὕτως ἀποχρήσασθαι ἠθέλησε τῇ συνόδῳ, ὥστε τοὺς ἀδελφοὺς τοὺς τῆς πίστεως ἕνεκα μόνης συγκληθέντας, πληρώσαντάς τε ἅπερ τούτου ἑνεκα τοῦ μέρους φροντισθῆναι ὤφειλεν, εἰς τὸ συναινέσαι ἑαυτῆς τῇ ἀπάτῇ ὑπάγειν, ἢ φόβῃ συνελάσαι. Ἐντεῦθεν γὰρ οἱ ἀδελφοὶ οἱ ἡμέτεροι παρὰ τοῦ ἀποστολικοῦ θρόνου ἀποσταλέντες, οἵτινες ἐν τῳ συνόδῇ ἐτοποτήρουν ἐμοὶ, εὐδοκίμως, καὶ γενναίως τοῖς παρανόμοις τολμήμασι ἀντέστησαν, φανερῶς βοῶντες, μή τις κατὰ τῶν ἐν Νικαίᾳ κανόνων ἐπιχείρησις ἀναιδὴς ἐξανασταίη· ἀλλ' οὐδέ ἀμφιβάλλεται ἀντιβῆναι αὐτοὺς, οῖστισι καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς ἑαυτοῦ γράμμασι μέμφῃ, ὅτι δὴ ταῖς σαῖς ἐπιχειρήσεσιν ἠθέλησαν ἀντιβῆναι. Καὶ", + "candidate_score": 0.647425, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_9", + "bdc_text": "ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1460", + "psc_text": "est, et proprio judicio sit damnatus (Tit. III, 10) . CAP. IV. Quod ergo in sanctae Ecclesiae pervasione et in praesulis ipsius crudelissima caede impius parricida commisit, non potest humanis remissionibus expiari, nisi ille exoretur qui talia et solus potest digne plectere, et solus ineffabili misericordia relaxare. Nos vero non ultionum sumus cupidi, sed ministris diaboli non possumus ulla ex parte sociari. Quos si a perversis discedere, ab errore resipiscere, et ab armis discordiae ad poenitentiae cognoscamus lamenta converti, possumus etiam nos pro illis, ne in aeternum pereant, supplicare: ut pietatis Domini utamur exemplo, qui pro persecutoribus suis ligno crucis affixus orabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 24) . Quod ut fructuose pro inimicis suis charitas faciat Christiana, relinquant impii semper religiosam semperque 1348 devotam Ecclesiam Dei lacessere; neque simplicis populi animas haeretica audeant conturbare fallacia: ut ubi omnibus retro temporibus sincerissima fides floruit, nunc", + "candidate_score": 0.64466, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_31_33", + "bdc_text": "chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. . Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1446", + "psc_text": "vobis bene sit nota, demonstrent, patefacientes in omnibus et probantes, non esse omnino inter catholicos computandos, qui definitiones venerabilis synodi Nicaenae, vel sancti Chalcedonensis concilii regulas non sequuntur; cum utrorumque sancta decreta ex evangelico et apostolico manifestum sit fonte prodire, et QUIDQUID non est de irrigatione Christi, poculi esse viperei. Praenoscat igitur pietas tua, venerabilis imperator, hos quos spondeo dirigendos, non ad confligendum cum hostibus fidei, nec ad certandum contra ullos, a sede apostolica profecturos, quia de rebus et apud Nicaeam et apud Chalcedonam, sicut Deo placuit, definitis, nullum audemus inire tractatum: tamquam dubia vel infirma sint quae tanta per Spiritum sanctum fixit auctoritas. CAP. IV. Instructioni autem parvulorum nostrorum, qui post lactis alimoniam cibo desiderant solidiore satiari, ministerii nostri praesidium non negamus: et sicut simpliciores non spernimus, ita a rebellibus haereticis abstinemus: memores praecepti Domini, dicentis: Nolite dare sanctum canibus, neque miseritis margaritas vestras ante porcos (Matth. VII, 6)", + "candidate_score": 0.642781, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_31", + "bdc_text": "chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_940", + "psc_text": "νικᾷ τῶν ἁμαρτανόντων τὰ πλημμελήμματα, καὶ διὰ τοῦτο τὰ τῆς τιμωρίας ἐν ἀναρτήσει καθίσταται, ὅπως ἂν χώραν σχεῖν ἡ διόρθωσις δυνηθῇ, περιπτύσσεσθαι δίκαιον πλῆρες εὐσεβείας ὑπάρχον τοῦ γαληνοτάτου βασιλέως τὸ βούλημα· δι' οὗ τὴν ἁγίαν ὑμῶν ἀδελφότητα πρὸς ἀνατροπὴν μέν τῶν ἐπιβουλῶν τοῦ διαβόλου, τῆς δὲ ἐκκλησιαστικῆς εἰρήνης ἀνάκτησιν συνελθεῖν ἐβουλήθη, φυλαττομένων τῷ θρόνῳ τοῦ μακαριωτάτου Πέτρου τοῦ ἀποστόλου τῶν τε δικαίων, καὶ τῆς τιμῆς ἐπὶ τοσοῦτον, ὡς καὶ ἡμᾶς ὑπ' αὐτοῦ πρὸς τοῦτο δι' οἰκείων προτραπῆναι γραμμάτων, ἐφ' ᾧ τε τὴν οἰκείαν παρουσίαν ἡμᾶς παρασχεῖν τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ· ὄπερ μὲν οὖν οὐκ ἠδύνατο, οὐδὲ ἡ ἀνάγκη τοῦ καιροῦ, οὐδὲ μήν τις ἐπιτρέψαι συνήθεια. Πλὴν ἐν τούτοις τοῖς ἀδελφοῖς, τουτέστι Πασχασίνῳ, καὶ Λουκηνσίῳ τοῖς ἐπισκόποις, καὶ Βονιφατίῳ, καὶ βασιλείῳ τοῖς πρεσβυτέροις, τοῖς ἀπεσταλμένοις ὑπὸ τοῦ θρόνου τῶν ἀποστόλων, ἐμὲ τῆς συνόδου προεδρεύειν, ἡ ὑμῶν ἀδελφότης ἡγείσθω· μὴ κεχωρισμένης ὑμῶν τῆς ἐμῆς παρο��σίας· ὅς τις διὰ τῶν τοποτηρητῶν ὑμῖν πάρειμι τῶν", + "candidate_score": 0.6339, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_31", + "bdc_text": "chorgricht oder in sinodis ze handlenzu verhandeln. geordnet verordnet. .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_678", + "psc_text": "κριτηρίῳ συμβαλέσθαι ἠδυνήθησαν, εἰ ἐκεῖνος, ὅς τις ἑαυτῷ τόπον ἄρχοντος ἐξεδίκησεν, ἐπισκοπικὴν ἐπιείκειαν φυλάξαι ἠνέσχετο, ἵνα, ὡς τὸ ἔθος ἔχει, πάντων ἐλευθερίως προενεχθεισῶν τῶν ἀποφάσεων, ἐκεῖνο ἡσύχῳ καὶ δικαίᾳ ὁρισθῇ διαγνώσει, ὅπερ καὶ τῇ πίστει συνέτρεχε, καὶ τοῖς πλανωμένοις συνεβάλλετο· ἐν αὐτῇῇ γὰρ τῇ κρίσει οἀ πάντας, οὃς συνελθεῖν συνιέναι μεμαθήκαμεν εἰσαχθέντας, οἵ τινες κατὰ γνώμην 914 τοῦ προλεχθέντος ἐπισκόπου ταῖς ἀσεβέσιν ὑπογραφαῖς αἰχμαλώτους τὰς χεῖρας ἐπέδωκαν. Ἤιδεισαν γὰρ βλαβερὸν τοῖς ἁγίοις αὐτῶν ἀξιώμασιν εἶναι, εἰ μὴ τὰ κελευσθέντα πεποιήκασι. Τοιαύτην δὲ παρ' αὐτοῦ γενέσθαι τὴν πρόφασιν, ἵν' ἑνὸς ἀνθρώπου ἀδίκως ἐναγομένου, κατὰ πάσης τῆς ἐκκλησίας χαλεπαίνῃ. Ὅπερ οἱ ἡμέτεροι ἀπὸ τῆς ἀποστολικῆς καθέδρας ἀποσταλέντες, τοσοῦτον ἀσεβὲς ἰδόντες ἐπὶ τῇ συγκαταθέσει, μηδεμιᾷ κατανοήσει δυνηθῆναι συγκαταθέσθαι· ὥστε μετὰ παῤῥησίας ἐν αὐτῇ τῇ συνόδῳ διεμαρτύραντο, οὐδαμῶς τοῦτο τὸ παρ' αὐτῶν δογματισθὲν, δύνασθαι πάμπαν δέξασθαι τὴν ἀποστολικὴν καθέδραν· ὅτι ὡς ἀληθῶς πάσης τῆς καθολικῆς πίστεως τὸ μυστήριον, ὅπερ ἀπείη ἀπὸ τῶν καιρῶν τῆς", + "candidate_score": 0.629103, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_16_18", + "bdc_text": "In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern . ex toto agro hend ir bottschafftihre Boten , Abgeordnete .", + "psc_chunk_id": "054_Leo-I_Epistolae_window_1530", + "psc_text": "ἡμᾶς ἡ σὴ εὐλάβεια γνῷ, διενοήθην τῷ παρόντι μου λόγου τινὰς ἀποφάσεις ἐκείνων ὑποτάξαι (Alias, ἐπίστευσα τῷ παρόντι μου λόγῳ τινὰς ἀποφάσεις. ἐκείνων ὑποτάξαι). Ὧν εἰ καταξιώσῃς ἐκείνων ποιήσασθαι τὴν ἀνάγνωσιν, οὐκ ἄλλο κηρὑττειν εὑρήσεις ἡμᾶς, εἰ μὴ ὅπερ καθ' ὅλον τὸν κόσμον οἱ ἡμῶν ἅγιοι πατέρες ἐδίδαξαν, καὶ μηδένα πρὸς τούτοις διαφωνεῖν, εἰ μὴ μόνους τοὺς δυσσεβεστάτους αἱρετικοὺς. Τούτων τοίνυν, ὑπερένδοξε καὶ σεβαστὲ βασιλεῦ, καθ' ὅσον οἷόντε ἦν βραχέως ἐφαψαμένων ἡμῶν, μετὰ τῆς θεόθεν ἐμπνευσθείσης σοι πίστεως, καὶ τὸ παρ' ἡμῶν κηρυττόμενον ὁμογνωμονοῦν ἐπιγνώσει, καἰ κατὰ μηδὲν ἡμῖν ἀπὸ τῆς τῶν εὐαγγελίων καὶ τῆς τῶν ἀποστόλων διδασκαλίας, ἤτοι τοῦ συμβόλου τῆς καθολικῆς διαφωνεῖν ὁμολογίας· ἐπειδήπερ, ὡς διδάσκει ὁ μακάριος ἀπόστολος Παῦλος, Μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον, ὅπερ ἐφανερώθη ἐν σαρκὶ, ἐδικαιώθη ἐν πνεύματι, ὤφθν τοῖς ἀγγέλοις, ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν, ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ, ἀνελήφθη ἐν δόξῃ. Τί τοιγαροῦν ἔσται λυσιτελέστερον τῇ σῇ σωτηρίᾳ, τί τῇ σῇ ἐξουσίᾳ ἁρμοδιώτερον, 1382", + "candidate_score": 0.615749, + "ce_score": null + } + ] + }, + { + "rank": 20, + "cf_id": "cf025", + "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", + "max_score": 0.687864, + "ce_confirmed": false, + "evidence": [ + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_153", + "psc_text": "Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si aperte diceretur: Nullum est bonum, quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara cordis immolatur. [ Vet. XXXIX ]. Tota itaque virtute perspiciendus est fluvius operis, si purus emanat ex fonte cogitationis. Omni cura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetipsum per vitium pravae intentionis intorqueat. 54. Ideo curandum, ne bona opera nostra pauca sint, aut indiscussa. --Curandum itaque est ne bona nostra pauca sint; curandum ne indiscussa; ne aut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virtutibus non est. Unde recte ad Moysen dicitur: Sume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum; aequalis ponderis erunt omnia, faciesque thymiama compositum opere unguentarii, mistum diligenter et purum", + "candidate_score": 0.687864, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61_63", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ] gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_153", + "psc_text": "Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si aperte diceretur: Nullum est bonum, quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara cordis immolatur. [ Vet. XXXIX ]. Tota itaque virtute perspiciendus est fluvius operis, si purus emanat ex fonte cogitationis. Omni cura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetipsum per vitium pravae intentionis intorqueat. 54. Ideo curandum, ne bona opera nostra pauca sint, aut indiscussa. --Curandum itaque est ne bona nostra pauca sint; curandum ne indiscussa; ne aut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virtutibus non est. Unde recte ad Moysen dicitur: Sume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum; aequalis ponderis erunt omnia, faciesque thymiama compositum opere unguentarii, mistum diligenter et purum", + "candidate_score": 0.684427, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_22_24", + "bdc_text": "jedoch invertit dominus potentissime omniumvor omnium etwas gestrichen . impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. . Die von Bern mitt all ir lantschafft habend sich einhellig vereinbaret , bi gottes wort , angenumner reformation mandaten ze beliben und nütt darin geendret , dann daß ad declinandam invidiam et ne functio pastorum reddatur odiosa , allen predicanten abgenummenErgänze :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2108", + "psc_text": "ex Isai. XL, 13) . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur (Matth. XXV, 40), ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Et quia ille apud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore", + "candidate_score": 0.677102, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61_63", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ] gestrichen , amem darübergeschrieben. hominem et ipse vicissim me ) , etiam si mansurus sit apud nos , parum dei gloriam promoturum ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_333", + "psc_text": "Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum ergo est ut et vires ejus cunctis imitandas ipsa vis percussionis ostenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remunerationis. Ut ergo in dicto Domini veritas, rectitudo autem teneatur in facto, beatus Job et non frustra percutitur, quia augetur meritum; et tamen frustra percutitur, quia nullum punitur 75 admissum. Frustra enim percussus est, cui culpa nulla reciditur; et non frustra percussus est, cui virtutis meritum cumulatur. [ Vet. II.] 4. Commotus Deus qui intelligatur. --Sed quid est quod dicitur: Commovisti me adversus eum? Nunquid Satanae verbis Veritas", + "candidate_score": 0.668047, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_137", + "psc_text": "operibus purganda intentio. --Peracto quippe orbe dierum convivii, mittere ad filios, eosque sanctificare, est post virtutum sensum, intentionem cordis dirigere, et omne quod agitur, districta retractationis discussione mundare; ne bona aestimentur quae mala sunt; ne saltem veraciter bona putentur sufficientia, cum perfecta non sunt. Sic enim mens plerumque decipitur, ut aut qualitate mali, aut boni quantitate fallatur. [ Vet. XXXV. ] Sed hos virtutum sensus melius preces quam discussiones inveniunt; nam ea quae perscrutari in nobismetipsis plenius nitimur, saepe verius orando quam investigando penetramus. Cum enim mens per quamdam compunctionis machinam ad alta sustollitur, omne, quod ei de se ipsa occurrerit, sub se ipsa dijudicando certius contemplatur. Unde et recte subjungitur: CAPUT XXXV [ Rec. XVIII ]. IBID.-- Consurgensque diluculo offerebat holocausta per singulos. 48. Holocaustum precis pro singulis virtutibus purgandis offerendum. --Diluculo namque consurgimus, cum compunctionis luce perfusi humanitatis nostrae noctem deserimus, et ad veri luminis radios, oculos mentis", + "candidate_score": 0.667759, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_371", + "psc_text": "quia parcere dolenti noluerunt. Tenuerunt linguam, ne praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti (Genes. IV, 7, sec. LXX) . Recte namque offertur, cum recta intentione quid agitur. Sed recte non dividitur, si non hoc, quod die agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. [ Vet. X.] 24. Providendum ut quod recto studio incipimus, recto fine peragamus. --Saepe ergo et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione", + "candidate_score": 0.667455, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_60_62", + "bdc_text": "werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis . Hoc vereor , Megandrum ( novit deus , quam ex corde amemanem [ ? ]", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1756", + "psc_text": "meis. 383 [ Vet. XIX, Rec. XVI. ] 46. Non solum profectum suum, sed aedificationem proximi in omnibus quaerunt. --Animam in manibus portare est intentionem cordis in operatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui est in coelis (Matth. V, 16) . Qui igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur", + "candidate_score": 0.666658, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_59_61", + "bdc_text": "si ein spiegel aller apostat [arum ] gengeben. , das alle stett nahi farenihrem Beispiel folgen , sie nachahmen ( SI I 901 ) . werdend . Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2387", + "psc_text": "(Job. XIX, 25) , sic in futura operatione incarnandae sapientiae intendere, sicut nos ejusdem sapientiae jam praeterita opera per fidem videmus, quod Mediator Dei et hominum benignus ad tribuendum, humilis ad sustinendum, patiens ad exemplum praebendum fuerit. Cujus nimirum vitam dum beatus Job, superno spiritu repletus, sollicita intentione conspiceret, futuram mansuetudinis illius humilitatem praevidens, quasi ad exemplum sibi propositum recurrit, ut quidquid in hac vita ageret, ad imitationis illius vestigia ligaret, quatenus qui occultae dispositionis ejus sublimia videre non poterat, quasi in terra conspiciens, ad imitationem ejus vestigia teneret. De quibus ejus vestigiis per Petrum dicitur: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus (I Petr. II, 21) . De quo adhuc subditur: CAPUT XXXIV. IBID.-- Viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. 42. Justorum sollicitudo est vias veritatis observare. --Custodit et non declinat, qui hoc ubi intendit operatur. Custodire quippe per intentionem, est non", + "candidate_score": 0.664806, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_44_46", + "bdc_text": "sie sollen frey heraussagen , was sie nach göttlichem Wort zur Besserung dienlich finden , es gefalle oder mißfalle» ( Samuel Fischer , Geschichte der Disputation und Reformation in Bern , Bern 1828 , S. 499). . Es habend ouch unser herren unß dicköfters . gebetten in eim gsässnen ratin vollzähligem Rat , einer Plenarsitzung ( SI VII 1750). , was unß gegen inen anligam Herzen liegt ( SI III 1210 ). , söllend wir inen bruͤderlich anzeigenmitteilen .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1865", + "psc_text": "elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse verba bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo (Luc. XVIII, 12) ; sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflictus, ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine, memento, quaeso, quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto (Isai. XXXVIII, 3) . Nec tamen Dominus 406 hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit.", + "candidate_score": 0.663222, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_64_66", + "bdc_text": "tam exacerbati sunt sua plus quam libera et apostolica acerbitate Gemeint ist Meganders erbitterte Kritik an der Politik Berns. . Pius in eo est animus , vitę syncęritas , eruditio non contemnenda ; sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_16", + "psc_text": "ambulet, et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium expositionis ordo immutat; quatenus tanto verius sensum divinae locutionis inveniat, quanto ut res quaeque exegerit, per causarum species alternat. CAPUT V. Gregorius aegritudine laborans opus sequens perfecit. Artem loquendi neglexit. Quibus utatur Scripturae versionibus. --Quam videlicet expositionem recensendam tuae beatitudini, non quia velut dignam debui, sed quia te petente memini promisisse, transmisi. In qua quidquid tua sanctitas tepidum incultumque repererit, tanto mihi celerrime indulgeat, quanto hoc me aegrum dicere non ignorat. Nam dum molestia corpus atteritur, affecta mente etiam dicendi studia languescunt. Multa quippe annorum jam curricula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus crucior, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassesco, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelo. Interque haec dum sollicitus penso quia, Scriptura teste, Omnis filius qui a Deo recipitur, flagellatur (Hebr. XII, 6) , quo malis praesentibus durius deprimor, eo de aeterna certius praesumptione", + "candidate_score": 0.6628, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_73_75", + "bdc_text": "«Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) . gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen . [ ! ] hęc functionem nostram deceant in tantula re .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1540", + "psc_text": "Animo ad id nitenti obstat cura carnis. --Sed plerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi, in amorem patriae coelestis erigitur; sed resurgente praesentis vitae studio, sub terrenae curae aggere sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet 336 spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum (Matth. VI, 34) . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis (Rom. XIII, 14) . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensurae aequitas non", + "candidate_score": 0.659998, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_66_68", + "bdc_text": "sed dum omnia nobis licent , cogitandum num omnia expedirentSiehe 1 Kor 10 , 23. . Das ist sin spanStreit , Zwist ( SI X 279ff). . Do unser herren zum lettsten den lendernden V Orten .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_668", + "psc_text": "insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt (I Cor. VI, 12) . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate (Ibid., 12) . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit. 18. Quomodo Job haec vitavit. --Beatus igitur Job, ut nos erudiat, qualis in potestate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius", + "candidate_score": 0.659991, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_5_7", + "bdc_text": "- Dazu s. oben [Nr. 46 ] S. 229 , Anm. 5. , dem alten FrantzenFranz Kolb , s. oben S. 215 , Anm. 54 . allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) . Bern nitt einer fundenfindet sich keiner , ist nicht einer bekannt ( SI I 847). , der ein predig vers ähenbesorgen , sein Amt ( das Predigen ) ausüben ( SI VII 868f ) . kündkönnte .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2390", + "psc_text": "aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditur: CAPUT XXXVI 518. IBID.-- Et in sinu meo abscondi verba oris ejus. 44. Verba Dei in sinu abscondere, alia justorum sollicitudo. --In sinu etenim cordis verba oris ejus abscondimus, quanto mandata illius non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est quod de ipsa matre Virgine scriptum est: Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo (Luc. II, 19) . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim, beate vir, cur te tanta intentione examines, cur te tanta sollicitudine astringas? Sequitur: CAPUT XXXVII. [ Vet. XVIII ]. VERS. 13.-- Ipse enim solus est, et nemo avertere", + "candidate_score": 0.65585, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_71_73", + "bdc_text": "«Als unsere Herren zuletzt den V Orten die Lebensmittelzufuhr , sofern die Zürcher zustimmten , gestatten wollten . . . ». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione : «Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1542", + "psc_text": "Paulus cum carnis curam fieri in concupiscentiis non sinit, procul adhuc dubio in necessitate concedit. Discretione ergo magni moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur (Genes. XIII, 2, seq.). Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium stetit, quia videlicet ut vir ac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur", + "candidate_score": 0.651411, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_81_83", + "bdc_text": "]eventuell salvere [ ? ] . Begrüßung ( SI VII 862 ) . von stund ansofort .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1539", + "psc_text": "evadere? Tota ergo intentione curandum est ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio, malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientia erit apud inferos, quo tu properas (Eccle. IX, 10) . Hinc Isaias ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est (Isai. LV, 6) . Hinc Paulus ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Hinc rursum ait: Dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes (Galat. VI, 10) . [ Vet. LI.] 105. Animo ad id nitenti obstat cura carnis. --Sed plerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet,", + "candidate_score": 0.651278, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_9", + "bdc_text": "ist. -Art. 4 des Meilener Verkommnisses ( ausführlicher s. oben [Nr. 48 ] S. 232 , Anm. 14). , nitt gnuͤgsam künnen verwundren und vertrurendarüber trauern. , daß es uff ein sömlichensolchen. propheten Huldrych Zwingli .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_111", + "psc_text": "eos: consurgensque diluculo offerebat holocausta per singulos. 30. Christus praedicatorum suorum corda mundat. --In orbem dies convivii transeunt, cum praedicationum ministeria peraguntur. Peractisque conviviis, holocaustum Job pro filiis obtulit; quia pro apostolis de praedicatione redeuntibus, Patrem Redemptor exoravit. Bene autem mittendo sanctificare dicitur; quia dum sanctum Spiritum, qui a se procedit, discipulorum cordibus tribuit, quidquid culpae inesse potuit, emundavit. Recteque ad offerenda holocausta diluculo consurgere perhibetur; quia per hoc quod pro nobis intercessionis suae petitionem obtulit, discussa erroris nocte, humanae mentis tenebras illustravit; ne quo peccati contagio, ex ipsa praedicationis gratia, mens in occulto polluatur; ne sibi quae agit tribuat; ne sibi tribuendo quae agebat, amittat. Unde recte subjungitur: CAPUT XXIII [ Vet. XXIII; Rec. VIII ]. IBID.-- Dicebat enim, Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. 31. Maculae a praedicatoribus contractae quomodo diluendae. --Deo quippe benedicere, id est maledicere, est de ejus munere sibi gloriam", + "candidate_score": 0.649942, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26_28", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) . schmidknecht von eimauch als ein lesbar . einem . Johannis uff den andren , ouch den puren nitt gwalt gaben , si ze entsetzenabzusetzen. , wenn es inen gliebtbeliebt. , sunder alle hendelGeschäfte , Angelegenheiten .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_112", + "psc_text": "ne sibi tribuendo quae agebat, amittat. Unde recte subjungitur: CAPUT XXIII [ Vet. XXIII; Rec. VIII ]. IBID.-- Dicebat enim, Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. 31. Maculae a praedicatoribus contractae quomodo diluendae. --Deo quippe benedicere, id est maledicere, est de ejus munere sibi gloriam praebere. Unde recte sanctis apostolis post praedicationem Dominus pedes lavit (Joan XIII, 5); ut videlicet aperte monstraret quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrahitur, et inde inquinantur vestigia loquentium, unde audientium corda mundantur. Nam saepe nonnulli dum exhortationis verba faciunt, quamlibet tenuiter, sese intrinsecus, quia per eos purgationis gratia derivatur, extollunt; cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt. Quid ergo fuit post praedicationem pedes discipulorum lavare, nisi post praedicationis gloriam, cogitationum pulverem tergere, gressusque cordis ab interna elatione mundare? Nec obstat ab omnimoda Mediatoris scientia quod dicitur: Ne forte. Nam cuncta sciens,", + "candidate_score": 0.649138, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_73_75", + "bdc_text": "«Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) . gessessen!» - Tu vel uno verbo indica , nunc Sinngemäß sollte hier num stehen . [ ! ] hęc functionem nostram deceant in tantula re .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1542", + "psc_text": "Paulus cum carnis curam fieri in concupiscentiis non sinit, procul adhuc dubio in necessitate concedit. Discretione ergo magni moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur (Genes. XIII, 2, seq.). Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium stetit, quia videlicet ut vir ac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur", + "candidate_score": 0.647699, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_33_35", + "bdc_text": "das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 )", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_476", + "psc_text": "suspicemur eum, nullo instigante, nullo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis, inter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes etiam percussus emanavit. Neque enim postmodum non percussus superbire potuit, quem et in percussione dolor humilem ostendit. Sed cum certo novimus quod maledictum sacra Scriptura prohibet, cur recte aliquando fieri dicimus quod vitari eodem sacro eloquio non ignoramus? [ Rec. VI.] 2. Maledictum aliud ex judicio, aliud ex vindicta. --Sciendum vero est quod Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet quod approbat, aliud quod damnat (24, q. 3, c. 1, can. Cum sancti). Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum quippe judicio justitiae, ipsi primo homini peccanti prolatum est, cum audivit: Maledicta terra in opere tuo (Genes. III, 17) . Maledictum", + "candidate_score": 0.644657, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1113", + "psc_text": "prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdit: CAPUT V. VERS. 30.-- Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. 6. Dictorum suorum censor rectius judicat de alienis. Prius falsa refellenda, quam vera doceantur. --", + "candidate_score": 0.644362, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_33_35", + "bdc_text": "das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben . es inen nitt gstattetIn der Antwort der Obrigkeit ( de Quervain 236 )", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_475", + "psc_text": "Si enim ira motus malediceret, audito damno substantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit (Job. I, 21) . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit agnovimus. Ait namque: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? (Job. II, 10.) Post haec vero describitur, quia amici veniunt, flent, consident, tacent; moxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. Nimis itaque incongruum est ut suspicemur eum, nullo instigante, nullo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis, inter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes etiam percussus emanavit. Neque enim", + "candidate_score": 0.642965, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_32_34", + "bdc_text": "Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_112", + "psc_text": "ne sibi tribuendo quae agebat, amittat. Unde recte subjungitur: CAPUT XXIII [ Vet. XXIII; Rec. VIII ]. IBID.-- Dicebat enim, Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. 31. Maculae a praedicatoribus contractae quomodo diluendae. --Deo quippe benedicere, id est maledicere, est de ejus munere sibi gloriam praebere. Unde recte sanctis apostolis post praedicationem Dominus pedes lavit (Joan XIII, 5); ut videlicet aperte monstraret quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrahitur, et inde inquinantur vestigia loquentium, unde audientium corda mundantur. Nam saepe nonnulli dum exhortationis verba faciunt, quamlibet tenuiter, sese intrinsecus, quia per eos purgationis gratia derivatur, extollunt; cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt. Quid ergo fuit post praedicationem pedes discipulorum lavare, nisi post praedicationis gloriam, cogitationum pulverem tergere, gressusque cordis ab interna elatione mundare? Nec obstat ab omnimoda Mediatoris scientia quod dicitur: Ne forte. Nam cuncta sciens,", + "candidate_score": 0.642594, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_92_94", + "bdc_text": "Scio , levabis me podagra! 11 . decembrisnach decembris von fremder Hand eingesetzt 1531. , hora octava noctu . Du glichst dem ernst Wahrscheinlich :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_899", + "psc_text": "XV. ] Bene autem dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Hoc quippe palpando exquirimus, quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantes quaerebant, cum dicerent: Quo usque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam (Joan. X, 24) . Ecce miraculorum lux ante oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecutorum suorum manibus diu teneri non potuit. Unde et protinus subditur: CAPUT XX. VERS. 15.-- Porro salvum faciet egenum de gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. 35. Christus Judaeorum linguas et gentilium gladium resurgendo superavit. --Ipse quippe iste pauper est, de quo per Paulum dicitur: Propter nos egenus factus est, cum dives esset. Et quia Judaei Dominum accusando tradiderunt, quem traditum gentiles occiderunt (II Cor.", + "candidate_score": 0.642181, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_12", + "bdc_text": "citius mendicatim et ostiatim victum congererem , quam ut illi assentirem .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_450", + "psc_text": "non sustineamus? Quisquis autem subigere vitia appetit, et ad aeterna internae retributionis culmina, verae intentionis gressibus tendit, quo magis vallari se vitiorum bello undique conspicit, eo se virtutum armis robustius accingit; et tanto minus jacula metuit, quanto contra haec venientia fortiter pectus munit. 65. Vitia se sub virtutum specie tegunt. --Sed plerumque dum contra hoc tentationum bellum fulciri magnis virtutibus nitimur, quaedam se nobis vitia sub specie virtutum tegunt, et quasi blanda ad nos facie veniunt; sed cujus adversitatis sint, discussa sentiuntur. Unde et amici beati Job quasi pro consolatione conveniunt, sed in contumelias erumpunt; quia insidiantia vitia virtutum faciem sumunt, sed hostili invectione nos feriunt. Nam saepe immoderata ira, justitia; et saepe dissoluta remissio, misericordia vult videri. Saepe incautus timor humilitas; saepe effrenata superbia appetit libertas apparere. Ad consolandum ergo amici veniunt, sed ad increpationis verba dilabuntur; quia nimirum vitia virtutum specie palliata, blanda quidem superficie inchoant, sed aspera", + "candidate_score": 0.641869, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_137", + "psc_text": "operibus purganda intentio. --Peracto quippe orbe dierum convivii, mittere ad filios, eosque sanctificare, est post virtutum sensum, intentionem cordis dirigere, et omne quod agitur, districta retractationis discussione mundare; ne bona aestimentur quae mala sunt; ne saltem veraciter bona putentur sufficientia, cum perfecta non sunt. Sic enim mens plerumque decipitur, ut aut qualitate mali, aut boni quantitate fallatur. [ Vet. XXXV. ] Sed hos virtutum sensus melius preces quam discussiones inveniunt; nam ea quae perscrutari in nobismetipsis plenius nitimur, saepe verius orando quam investigando penetramus. Cum enim mens per quamdam compunctionis machinam ad alta sustollitur, omne, quod ei de se ipsa occurrerit, sub se ipsa dijudicando certius contemplatur. Unde et recte subjungitur: CAPUT XXXV [ Rec. XVIII ]. IBID.-- Consurgensque diluculo offerebat holocausta per singulos. 48. Holocaustum precis pro singulis virtutibus purgandis offerendum. --Diluculo namque consurgimus, cum compunctionis luce perfusi humanitatis nostrae noctem deserimus, et ad veri luminis radios, oculos mentis", + "candidate_score": 0.641534, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_72", + "bdc_text": "». Zur Proviantsperre s. Feller 217ff. , hätt er geredt palam in contione :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1273", + "psc_text": "de humano favore confidit. Unde et adhuc apte subjungitur: CAPUT XLV [ Rec. XXVII ]. VERS. 15.-- Innititur super domum suam, et non stabit; fulciet eam, et non surget. 74. Hypocritae domus super quam innititur, favor humanus. Stare non valet. --Sicut domus exterioris conversationis est aedificium quod inhabitat corpus, ita domus nostrae cogitationis est res quaelibet quam per dilectionem inhabitat animus. Omne quippe quod diligimus, quasi in hoc quiescentes habitamus. Unde Paulus, quia in supernis cor fixerat, in terra quidem 278 positus, sed tamen a terra extraneus, dicebat: Nostra conversatio in coelis est (Philip. III, 20) . Mens itaque hypocritae nihil aliud in omne quod agit nisi opinionis suae gloriam cogitat, nec curat quo post per meritum ducitur, sed quid interim dicatur. Domus ergo ejus est delectatio favoris, quam quasi quietus inhabitat, quia per cuncta sua opera ad hanc se intra animum reclinat. Sed stare domus haec non valet, quia", + "candidate_score": 0.640442, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_153", + "psc_text": "Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si aperte diceretur: Nullum est bonum, quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara cordis immolatur. [ Vet. XXXIX ]. Tota itaque virtute perspiciendus est fluvius operis, si purus emanat ex fonte cogitationis. Omni cura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetipsum per vitium pravae intentionis intorqueat. 54. Ideo curandum, ne bona opera nostra pauca sint, aut indiscussa. --Curandum itaque est ne bona nostra pauca sint; curandum ne indiscussa; ne aut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virtutibus non est. Unde recte ad Moysen dicitur: Sume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum; aequalis ponderis erunt omnia, faciesque thymiama compositum opere unguentarii, mistum diligenter et purum", + "candidate_score": 0.639967, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1395", + "psc_text": "de virtutis suae conscientia non quantulumcunque superbiat? Aut quis rursum bonum in se custodiat quod ignorat; sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus cui loquimur, nequaquam libenter accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur.", + "candidate_score": 0.639876, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_87_89", + "bdc_text": "oben [Nr. 48 ] S. 233 , 1f) . sol dich ilentsschnell , in Eile . selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). . Iustam et sanctam habes occasionem ;", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1539", + "psc_text": "evadere? Tota ergo intentione curandum est ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio, malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientia erit apud inferos, quo tu properas (Eccle. IX, 10) . Hinc Isaias ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est (Isai. LV, 6) . Hinc Paulus ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis (II Cor. VI, 2) . Hinc rursum ait: Dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes (Galat. VI, 10) . [ Vet. LI.] 105. Animo ad id nitenti obstat cura carnis. --Sed plerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet,", + "candidate_score": 0.639422, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_372", + "psc_text": "[ Vet. X.] 24. Providendum ut quod recto studio incipimus, recto fine peragamus. --Saepe ergo et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter", + "candidate_score": 0.639145, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_73", + "bdc_text": "«Ir rätt und burger hend gehandlet schantlich und unerlich , das ir vor gott noch vor der welt mitt keinen eeren nimmer mögend verantwurten , und üwere wiber hettind wislicher und eerlicher ghandlet , wärind ir die wil hinder die kuncklen Spinnrocken ( SI III 364f ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1403", + "psc_text": "impium ipse consumere dicitur, quia quamvis in mentis vita divisi sint, primae tamen culpae merito aeque ad carnis interitum pertrahuntur. Unde et per Salomonem dicitur: Moritur doctus similiter ut indoctus (Eccle. II, 16) . Et rursum: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum; de terra facta sunt, et in terram pariter revertuntur (Eccle. III, 19) . Sequitur: CAPUT XXVII [ Rec. XV ]. VERS. 23.-- Si flagellat, occidat semel et non de poenis innocentum rideat. 41. Job mediatorem desiderat qui sua nos morte liberet. --Quis haec non per superbiam prolata crederet, nisi sententiam judicis audiret, qui ait: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job (Job. XLII, 7) ? Restat ergo ut nullus auctoris verba reprehendere audeat, quae constat quia judex laudat. [ Vet. XX. ] Sed tanto in intimis suis cautius subtiliusque rimanda sunt, quanto durius foras sonant. Vir etenim sanctus humani generis damna considerans,", + "candidate_score": 0.639078, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_61", + "bdc_text": "Ich sagen das , daß mitt unser gmeind guͤtt ist ze reden und handlen , modo prudenter , non praecipitanter , modo ex zelo secundum scientiam , non ex propria et quam vocant bona intentione , sed veritate , citra notam fellis .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1718", + "psc_text": "sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. [ Vet. X. ] Et plerumque doctor qui docere audet 375 quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur: Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala (Matth. XII, 34; Luc. VI, 45) . Hinc etiam Joannes ait: Ipsi de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens (I Joan. IV, 5) , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum", + "candidate_score": 0.638666, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_20", + "bdc_text": "und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2052", + "psc_text": "ullae reliquiae in regionibus ejus. Scriptum quippe est, quia Dominus Jesus interficiet eum spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui (II Thess. II, 8) . Dum ergo ejus iniquitas cum mundi statu terminatur, progenies ejus in populo suo non relinquetur, quia et ipse et ejus populus cum ea ad supplicium pariter urgetur, et omnes iniqui, qui de ejus perversa persuasione in pravis actionibus nati sunt, illustratione adventus Domini aeterno interitu cum eodem suo capite ferientur. Ac nulla ejus progenies in mundo remanet, quia districtus judex iniquitates illius cum ipso mundi fine concludit. Quod vero haec aperte de Antichristo intelligi debeant, demonstratur cum subditur: CAPUT XXIII [ Vet. XII ]. VERS. 20.-- In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror. 27. Antichristi saeva persecutio. Tunc sanctis aderit et constantia ex virtute, et pavor ex carne. --Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore", + "candidate_score": 0.631393, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_32_34", + "bdc_text": "Es habend wol unser puren nitt wellennicht wollen . das wort «gottlob» nitt duldenIn der Eingabe des Landvolkes vom 5 . Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_693", + "psc_text": "cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum (Prov. XVII, 14). Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit,", + "candidate_score": 0.630941, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_6", + "bdc_text": "allein alle sach ze schwär und in allemim ganzen ( SI I 167 ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_764", + "psc_text": "ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit. Quam si necdum quid sit apprehendit, agnovit certe quid non sit. Quia ergo ad insueta mens rapitur, cum divinitatis essentiam rimatur, recte nunc dicitur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. 63. Stare solius Dei est. --Bene autem dictum est stetit. Omnis quippe creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio universitatis speciem impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent ex semetipsis", + "candidate_score": 0.627227, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_34", + "bdc_text": "Dezember heißt es , die Prädikanten sollten «ouch der schmütz und scheltworten sich gar und ganz ab zethun» , de Quervain 231. , aber min herren hendhaben .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_693", + "psc_text": "cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum (Prov. XVII, 14). Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit,", + "candidate_score": 0.627097, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2097", + "psc_text": "domus Dei fuerunt sacerdotes, quorum origo in Dei servitio deputata jam per officium in conditione tenebatur. Ancillae autem non immerito intelliguntur Levitarum animae, ad secreta tabernaculi, quasi ad interiora cubiculi, familiarius servientes. Dicat ergo de sacerdotibus sedula cura servientibus, dicat de Levitis ad interiora domus Dei obsequentibus: Inquilini domus meae et ancillae sicut alienum habuerunt me, quia incarnatum Dominum, quem dudum per legis verba praedixerant, cognoscere ac venerari noluerunt. 455 Qui adhuc apertius quod ab eorum perversa voluntate non sit cognitus manifestat cum subdit: CAPUT XLI. IBID.-- Et quasi peregrinus fui in oculis eorum. 49. Christus in propria domo peregrinus. --Redemptor etenim noster, dum a synagoga cognitus non est, in domo sua quasi peregrinus exstitit. Quod aperte propheta testatur, dicens: Quare sicut colonus futurus es in terra, et quasi viator declinans ad manendum (Jerem. XIV, 8) ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est", + "candidate_score": 0.62672, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_88_90", + "bdc_text": "selbs fergenherbeischaffen , bringen ( SI I 1003f). . Iustam et sanctam habes occasionem ; quod si non veneris , ego cogitabo vel Bernam vel officium relinquere .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2100", + "psc_text": "quia digna opera donis ejus reddere contempsit. Vocat enim nos Deus cum muneribus praevenit, respondemus vero vocationi ejus cum digne juxta percepta munera deservimus. Quia ergo tot muneribus Judaicum populum praevenit, dicat: Servum meum vocavi. Sed quia etiam post tot munera eum contempsit, subjungat: Et non respondit. Sequitur: CAPUT XLIII ( Vet. XXII, Rec. XX ). IBID.-- Ore proprio deprecabar illum. 51. Christus jussis reluctantem deprecatus est, nec exauditus. --Ac si apertius diceret: Ego ille qui ante incarnationem meam tot ei praecepta facienda per prophetarum ora mandaveram, incarnatus ad eum veniens, ore eum proprio deprecabar. Unde et Matthaeus, cum praecepta ab eo dari in monte describeret, ait: Aperiens os suum, dixit (Matth. V, 2) . Ac si patenter dicat: Tunc os suum aperuit, qui prius aperuerat ora prophetarum. Hinc est etiam quod de illo a sponsa praesentiam ejus desiderante dicitur: Osculetur me osculis oris sui (Cant. I, 1) . Sancta", + "candidate_score": 0.626599, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_92_94", + "bdc_text": "Scio , levabis me podagra! 11 . decembrisnach decembris von fremder Hand eingesetzt 1531. , hora octava noctu . Du glichst dem ernst Wahrscheinlich :", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_32", + "psc_text": "vis virtutis ejus agnoscitur. Nam non contritum lene est: si vero conteratur, inardescit, et quod in se acerrimum latebat, ostendit. Sic unusquisque vir sanctus, cum non pulsatur, despicabilis ac lenis aspicitur: si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne, quod calidum sapit, ostentat; atque in fervorem virtutis vertitur, quidquid in illo ante despicabile infirmumque videbatur; quodque in se per tranquillitatis tempora libens operuerat, exagitatus tribulationibus coactus innotescit. Unde bene per prophetam dicitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et in nocte declaravit (Ps. XLI, 9) . Misericordia enim Domini in die mandatur, quia in tranquillo tempore cognoscendo percipitur; in nocte vero declaratur, quia donum, quod in tranquillitate sumitur, in tribulationibus manifestatur. CAPUT III [ Vet. V ]. 7. Virtutes Job recensentur. --Sed subtilius perscrutandum est cur tot flagella pertulit, qui tantam virtutum custodiam sine reprehensione servavit. Humilitatem quippe habuit, quia et ipse testatur: Si contempsi judicium subire cum servo", + "candidate_score": 0.626192, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_21_23", + "bdc_text": "welle [ ! ] verschaffenausrichten , zustande bringen ( SI VIII 337 ) . jedoch invertit dominus potentissime omniumvor omnium etwas gestrichen . impiorum consiliaAus führlicher s. oben [Nr. 45 ] S. 227 1 , Anm. 23-32. .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1829", + "psc_text": "pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos (Sap. XII, 18) . Sed quia justorum animae per Mediatoris adventum erant quandoque ab inferni locis, quamvis non poenalibus, liberandae, hoc quoque justus vir praevidet, et petendo subjungit: CAPUT XI [ Vet. et Rec. VIII ]. IBID.-- Et constituas mihi tempus, in quo recorderis mei? 15. Christus ab inferno eduxit tantum quos sibi inhaesisse praescivit.--At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret (Gal. IV, 4) . Hanc itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi etiam ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: Licet haec celes in cordo tuo, tamen scio quia universorum memineris (Job. X, 13) , apud", + "candidate_score": 0.6213, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_71", + "bdc_text": "«Als unsere Herren zuletzt den V Orten die Lebensmittelzufuhr , sofern die Zürcher zustimmten , gestatten wollten . . .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_992", + "psc_text": "gentes (Act. XIII, 46) . Unde hoc quoque loco apte subjungitur: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Judaea quippe, vitam gentilium dedignata, eam dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam veniens, ab Israelitis infidelibus repulsa, dum per sanctos apostolos ad collectionem se gentium dilatat, quasi hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, repulsa Judaeorum duritia, gentiles suscipere populos quos despexerat concupiscit. Quia igitur haec figuraliter diximus, restat nunc ut moraliter inquiramus. SENSUS MORALIS.--12. Vir sanctus, Redemptoris adventum sub staterae appellatione desiderans, dum se per eloquium aperit, nos ad vivendi studium erudit; dum sua narrat, quaedam nostra indicat; dum de se quae recognoscamus insinuat, nos ad spem trepidos infirmosque confirmat. Jam quippe per fidem Mediatoris vivimus,", + "candidate_score": 0.618915, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_16_18", + "bdc_text": "In summa sic se res nostra habet : unser purenBauern . ex toto agro hend ir bottschafftihre Boten , Abgeordnete .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2419", + "psc_text": "Agrum non suum demetunt, et vineam ejus quem vi oppresserint vindemiant. 62. Qui agrum non suum, et vineam alienam devastent haeretici. --Potest agri nomine Scripturae sacrae latitudo signari, quam haeretici non suam demetunt, quia ex ea sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia per veritatis sententias botros virtutum profert. Cujus vineae dominum, id est Scripturae sacrae conditorem, quasi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violenter conantur, qui dicit: Servire me fecisti in peccatis tuis, praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis (Isai. XLIII, 24) . Et eamdem vineam vindemiant, quia ex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores demetunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant, quia Creatoris nostri gratiam persequentes, dum quosdam de illa qui recti videbantur rapiunt, quid aliud quam spicas vel botros animarum tollunt? De", + "candidate_score": 0.618266, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_26", + "bdc_text": "Si wellend ouch nitt ire pfarrer halten wie dingetgedingte , angestellte ( SI XIII 548 ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2098", + "psc_text": "--Redemptor etenim noster, dum a synagoga cognitus non est, in domo sua quasi peregrinus exstitit. Quod aperte propheta testatur, dicens: Quare sicut colonus futurus es in terra, et quasi viator declinans ad manendum (Jerem. XIV, 8) ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est creditus. Qui quasi viator ad manendum tantummodo declinavit, quia paucos ex Judaea abstulit, et ad vocationem gentium pergens, iter coeptum peregit. Peregrinus ergo in eorum oculis fuit, quia dum sola quae videre poterant cogitabant, non valuerunt intelligere in Domino quod videre non poterant. Dum enim despiciunt carnem visibilem, non pervenerunt ad invisibilem majestatem. Dicatur igitur recte: Et quasi peregrinus fui in oculis eorum. De quo adhuc populo apte subjungitur: CAPUT XLII. VERS. 16.-- Servum meum vocavi, et non respondit. 50. Christus a suo servo, nimirum a Judaico populo contemptus. --Quid enim Judaicus populus nisi servus fuit, qui non amore filii", + "candidate_score": 0.616099, + "ce_score": null + }, + { + "bdc_chunk_id": "10077_sent_19_21", + "bdc_text": "ze Bern geheptgehabt . und wie wol ex suggestione antichristi vil ungschickts Einfältiges , Dummes ( SI VIII 527 ) . welle [ ! ] verschaffenausrichten , zustande bringen ( SI VIII 337 ) .", + "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2052", + "psc_text": "ullae reliquiae in regionibus ejus. Scriptum quippe est, quia Dominus Jesus interficiet eum spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui (II Thess. II, 8) . Dum ergo ejus iniquitas cum mundi statu terminatur, progenies ejus in populo suo non relinquetur, quia et ipse et ejus populus cum ea ad supplicium pariter urgetur, et omnes iniqui, qui de ejus perversa persuasione in pravis actionibus nati sunt, illustratione adventus Domini aeterno interitu cum eodem suo capite ferientur. Ac nulla ejus progenies in mundo remanet, quia districtus judex iniquitates illius cum ipso mundi fine concludit. Quod vero haec aperte de Antichristo intelligi debeant, demonstratur cum subditur: CAPUT XXIII [ Vet. XII ]. VERS. 20.-- In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror. 27. Antichristi saeva persecutio. Tunc sanctis aderit et constantia ex virtute, et pavor ex carne. --Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore", + "candidate_score": 0.605902, + "ce_score": null + } + ] + } + ], + "biblical_hits": [] +} \ No newline at end of file