{ "letter_id": "10027", "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/10027", "dominant_topic": 1, "topic_dist": [ 0.063533, 0.066064, 0.054123, 0.049555, 0.049962, 0.043159, 0.045657, 0.050357, 0.042206, 0.046278, 0.043944, 0.046221, 0.042446, 0.046252, 0.050695, 0.050497, 0.050606, 0.046999, 0.064243, 0.047204 ], "citations": [ { "rank": 1, "cf_id": "cf026", "work_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae", "max_score": 0.733075, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_444", "psc_text": "et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob evangelii praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes", "candidate_score": 0.733075, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_445", "psc_text": "praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes ad eruditionem nostram et praecepta vivendi et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocrypha nuncupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim eorum occulta origo nec patet Patribus, a quibus usque ad nos auctoritas veracium scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In iis apocryphis etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa nulla est in eis canonica auctoritas; quae recte a prudentibus iudicantur non esse eorum credenda, quibus adscribuntur. Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica diligenti examinatione remota sunt.", "candidate_score": 0.721151, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57_59", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ;", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_444", "psc_text": "et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob evangelii praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes", "candidate_score": 0.706748, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_56_58", "bdc_text": "nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_445", "psc_text": "praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes ad eruditionem nostram et praecepta vivendi et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocrypha nuncupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim eorum occulta origo nec patet Patribus, a quibus usque ad nos auctoritas veracium scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In iis apocryphis etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa nulla est in eis canonica auctoritas; quae recte a prudentibus iudicantur non esse eorum credenda, quibus adscribuntur. Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica diligenti examinatione remota sunt.", "candidate_score": 0.702819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_56_58", "bdc_text": "nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_444", "psc_text": "et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob evangelii praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes", "candidate_score": 0.700344, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57_59", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ;", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_445", "psc_text": "praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes ad eruditionem nostram et praecepta vivendi et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocrypha nuncupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim eorum occulta origo nec patet Patribus, a quibus usque ad nos auctoritas veracium scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In iis apocryphis etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa nulla est in eis canonica auctoritas; quae recte a prudentibus iudicantur non esse eorum credenda, quibus adscribuntur. Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica diligenti examinatione remota sunt.", "candidate_score": 0.696786, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_46_48", "bdc_text": "«Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta . parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) . Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_429", "psc_text": "ordo Veteris Testamenti eorum librorum qui in canone Hebraico non sunt. Quorum primus Sapientiae liber est; secundus Ecclesiasticus; tertius Thobias; quartus Iudith; quintus et sextus Macchabaeorum; quos licet Iudaei inter apocrypha separant, ecclesia tamen Christi inter divinos libros et honorat et praedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines. Primus evangelicus, in quo sunt Matthaeus, Marcus, Lucas et Iohannes. Secundus apostolicus, in quo sunt Paulus in quattuordecim Epistolis, Petrus in duabus, Iohannes in tribus, Iacobus et Iudas in singulis, Actus Apostolorum, et Apocalypsin Iohannis. Summa autem utriusque Testamenti trifarie distinguitur: id est in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur: id est quid a Deo, quid ab angelis, vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis nuntiatum de Christo et corpore eius; quid de diabolo et membris ipsius; quid de veteri et novo populo; quid de praesenti saeculo et futuro regno atque iudicio. § 2 De", "candidate_score": 0.687809, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_103_105", "bdc_text": "dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. . Precorque deum , ut hanc tibivobis gestrichen , tibi darübergeschrieben. sententiam , si modo vera est , de qua re minime dubito , ceterisque fratribus ita adaperiat , ut vere , hoc est in spiritu incipiatis verum , solum et omnipotentem deum adorare [ Joh 4 , 24 ] . Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_547", "psc_text": "quia scriptum estIoann. 4, 24: 'Deus Spiritus est.' Quod enim non est corpus, et tamen est, videtur restare ut spiritus sit. Intellegunt enim ibi nonnulli Trinitatem significari: in Spiritu principali Patrem: in Spiritu recto Filium: in Spiritu sancto Spiritum sanctum. Spiritus sanctus ideo donum dicitur, eo quod datur. A dando enim donum est nuncupatum. Notissimum est enim Dominum Iesum Christum, cum post resurrectionem a mortuis ascendisset in caelum, dedisse Spiritum sanctum, quo credentes inpleti linguis omnium gentium loquebantur. In tantum autem donum Dei est, in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum. Apud se autem Deus est: apud nos donum est; sed sempiterne Spiritus sanctus donum est, distribuens singulis, prout vult, gratiarum dona. Nam et prophetias quibus vult inpertit, et peccata quibus vult dimittit. Nam peccata sine Spiritu sancto non donantur. Spiritus sanctus inde proprie caritas nuncupatur, vel quia naturaliter eos, a quibus procedit, coniungit et se unum cum", "candidate_score": 0.679831, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_104", "bdc_text": "Precorque deum , ut hanc tibivobis gestrichen , tibi darübergeschrieben. sententiam , si modo vera est , de qua re minime dubito , ceterisque fratribus ita adaperiat , ut vere , hoc est in spiritu incipiatis verum , solum et omnipotentem deum adorare [ Joh 4 , 24 ] .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_547", "psc_text": "quia scriptum estIoann. 4, 24: 'Deus Spiritus est.' Quod enim non est corpus, et tamen est, videtur restare ut spiritus sit. Intellegunt enim ibi nonnulli Trinitatem significari: in Spiritu principali Patrem: in Spiritu recto Filium: in Spiritu sancto Spiritum sanctum. Spiritus sanctus ideo donum dicitur, eo quod datur. A dando enim donum est nuncupatum. Notissimum est enim Dominum Iesum Christum, cum post resurrectionem a mortuis ascendisset in caelum, dedisse Spiritum sanctum, quo credentes inpleti linguis omnium gentium loquebantur. In tantum autem donum Dei est, in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum. Apud se autem Deus est: apud nos donum est; sed sempiterne Spiritus sanctus donum est, distribuens singulis, prout vult, gratiarum dona. Nam et prophetias quibus vult inpertit, et peccata quibus vult dimittit. Nam peccata sine Spiritu sancto non donantur. Spiritus sanctus inde proprie caritas nuncupatur, vel quia naturaliter eos, a quibus procedit, coniungit et se unum cum", "candidate_score": 0.678935, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55_57", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_445", "psc_text": "praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes ad eruditionem nostram et praecepta vivendi et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocrypha nuncupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim eorum occulta origo nec patet Patribus, a quibus usque ad nos auctoritas veracium scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In iis apocryphis etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa nulla est in eis canonica auctoritas; quae recte a prudentibus iudicantur non esse eorum credenda, quibus adscribuntur. Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica diligenti examinatione remota sunt.", "candidate_score": 0.677275, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_443", "psc_text": "partes fides Christianae religionis eorum praedicatione disseminata est. Animalia autem dicta sunt quoniam propter animam hominis praedicatur Evangelium Christi. Nam et oculis plena erant intus et foris, quoniam praevident Evangelia quae dicta sunt a prophetis, et quae promiserit in priori. Crura autem eorum recta, quia nihil pravum in Evangeliis est; et alas senas, tegentes crura et facies suas; revelata sunt enim quae tegebantur in adventum Christi. Evangelium autem interpretatur bona adnuntiatio. Graece enim εὖ bonum, ἀγγελία adnuntiatio dicitur. Unde et angelus nuntius interpretatur. Paulus Apostolus suas scripsit Epistolas quattuordecim, e quibus novem septem ecclesiis scripsit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et", "candidate_score": 0.67709, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_46_48", "bdc_text": "«Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta . parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) . Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_437", "psc_text": "Hieronymusque scribunt. Esaias, evangelista potius quam propheta, edidit librum suum, cuius omne textum eloquentiae prosa incedit. Canticum vero hexametro et pentametro versu discurrit. Hieremias similiter edidit librum suum cum threnis eius, quos nos Lamenta vocamus, eo quod in tristioribus rebus funeribusque adhibeantur; in quibus quadruplicem diverso metro conposuit alphabetum, quorum duo prima quasi Sapphico metro scripta sunt, quia tres versiculos, qui sibi nexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroicum comma concludit. Tertium alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris iidem terni versus incipiunt. Quartum alphabetum simile primo et secundo habetur. Ezechiel et Daniel a viris quibusdam sapientibus scripti esse perhibentur, quorum Ezechiel principia et fines multis habet obscuritatibus involuta. Daniel vero claro sermone regna orbis pronuntiat et tempus adventus Christi manifestissima praedicatione adnotat. Hi sunt quattuor prophetae qui Maiores vocantur, quia prolixa volumina condiderunt. Libri duodecim prophetarum auctorum suorum nominibus praenotantur; qui propterea dicuntur Minores, quia sermones", "candidate_score": 0.676515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_56_58", "bdc_text": "nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_443", "psc_text": "partes fides Christianae religionis eorum praedicatione disseminata est. Animalia autem dicta sunt quoniam propter animam hominis praedicatur Evangelium Christi. Nam et oculis plena erant intus et foris, quoniam praevident Evangelia quae dicta sunt a prophetis, et quae promiserit in priori. Crura autem eorum recta, quia nihil pravum in Evangeliis est; et alas senas, tegentes crura et facies suas; revelata sunt enim quae tegebantur in adventum Christi. Evangelium autem interpretatur bona adnuntiatio. Graece enim εὖ bonum, ἀγγελία adnuntiatio dicitur. Unde et angelus nuntius interpretatur. Paulus Apostolus suas scripsit Epistolas quattuordecim, e quibus novem septem ecclesiis scripsit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et", "candidate_score": 0.673596, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55_57", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_444", "psc_text": "et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scripsit eo tempore, quo ob evangelii praedicationem in insulam Pathmon traditur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Iohannes dicit1, 1: 'Apocalypsin Iesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis.' Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes", "candidate_score": 0.673567, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57_59", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ;", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_443", "psc_text": "partes fides Christianae religionis eorum praedicatione disseminata est. Animalia autem dicta sunt quoniam propter animam hominis praedicatur Evangelium Christi. Nam et oculis plena erant intus et foris, quoniam praevident Evangelia quae dicta sunt a prophetis, et quae promiserit in priori. Crura autem eorum recta, quia nihil pravum in Evangeliis est; et alas senas, tegentes crura et facies suas; revelata sunt enim quae tegebantur in adventum Christi. Evangelium autem interpretatur bona adnuntiatio. Graece enim εὖ bonum, ἀγγελία adnuntiatio dicitur. Unde et angelus nuntius interpretatur. Paulus Apostolus suas scripsit Epistolas quattuordecim, e quibus novem septem ecclesiis scripsit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et", "candidate_score": 0.670347, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_45_47", "bdc_text": "Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta . parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_429", "psc_text": "ordo Veteris Testamenti eorum librorum qui in canone Hebraico non sunt. Quorum primus Sapientiae liber est; secundus Ecclesiasticus; tertius Thobias; quartus Iudith; quintus et sextus Macchabaeorum; quos licet Iudaei inter apocrypha separant, ecclesia tamen Christi inter divinos libros et honorat et praedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines. Primus evangelicus, in quo sunt Matthaeus, Marcus, Lucas et Iohannes. Secundus apostolicus, in quo sunt Paulus in quattuordecim Epistolis, Petrus in duabus, Iohannes in tribus, Iacobus et Iudas in singulis, Actus Apostolorum, et Apocalypsin Iohannis. Summa autem utriusque Testamenti trifarie distinguitur: id est in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur: id est quid a Deo, quid ab angelis, vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis nuntiatum de Christo et corpore eius; quid de diabolo et membris ipsius; quid de veteri et novo populo; quid de praesenti saeculo et futuro regno atque iudicio. § 2 De", "candidate_score": 0.668958, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69_71", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort :", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_745", "psc_text": "amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit gentique et civitati nomen dedit. Hi antea a Saturno Saturnii, a Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus, quod semper hasta utebatur, quae Sabinorum lingua curis dicitur. Italus quoque et Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex quibus nomina populis inposita et regionibus sunt. Nam ab Italo Itali, a Sabino Sabini, a Sicano Sicani cognominati sunt, qui et Siculi, id est Sicilienses. Tusci Italiae gens est a frequentia sacrorum et turis vocata, id est ἀπὸ τοῦ θυσιάζειν. Umbri Italiae gens, sed Gallorum veterum propago, qui Appenninum montem incolunt; de quibus historiae perhibent eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, [et ob hoc] Ὀμβρίους Graece nominatos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya,", "candidate_score": 0.668285, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1679", "psc_text": "rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit. Mustum est vinum e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum quod in se limum et terram habeat mixtam; nam mus terra, unde et humus. Cuius tanta vis fervoris est ut vasa quamvis grandia ex eo repleta absque spiramine ilico disrumpat. Roseum vinum, id est cum rubore; rosa enim rubet. Amineum vero quasi sine mineo, id est sine rubore; nam album est. Sucinacium sucinae gemmae simile est, id est fulvi coloris. Limpidum vinum, id est perspicuum, ab aquae specie dictum, quasi lymphidum; lympha enim aqua est. Turbidum, quasi terbidum, id est terra commixtum, quod est faece. Falernum vinum vocatum a", "candidate_score": 0.667468, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69_71", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort :", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_668", "psc_text": "prophetans vel vates dicitur vel propheta, ita omnis femina prophetans Sibylla vocatur. Quod nomen ex officio, non ex proprietate vocabuli est. Decem autem Sibyllae a doctissimis auctoribus fuisse traduntur. Quarum prima de Persis fuit; secunda Libyssa; tertia Delphica in templo Delphii Apollinis genita, quae ante Troiana bella vaticinata est, cuius plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia; quinta Erythraea nomine Herophila in Babylone orta, quae Graecis Ilium petentibus vaticinata est perituram esse Troiam, et Homerum mendacia scripturum. Dicta autem Erythraea, quia in eadem insula eius inventa sunt carmina. Sexta Samia, quae Phemonoe dicta est, a Samo insula, unde fuit cognominata. Septima Cumana, nomine Amalthea, quae novem libros adtulit Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta. Ipsa est et Cumaea, de qua VergiliusEcl. 4, 4: Ultima Cumaei venit iam carminis aetas. Dicta autem Cumana a civitate Cumas, quae est in Campania, cuius sepulchrum in Sicilia adhuc manet.", "candidate_score": 0.665997, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58_60", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ; sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in :", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_686", "psc_text": "Apocalypsi voce angelica dicitur12, 10: 'Proiectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos in conspectu Dei nostri die ac nocte.' Satanas in Latino sonat adversarius, sive transgressor. Ipse est enim adversarius, qui est veritatis inimicus, et semper sanctorum virtutibus contraire nititur. Ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur. Antichristus appellatur, quia contra Christum venturus est. Non, quomodo quidam simplices intellegunt, Antichristum ideo dictum quod ante Christum venturus sit, id est post eum veniat Christus. Non sic, sed Antichristus Graece dicitur, quod est Latine contrarius Christo. Ἀντὶ enim Graece in Latino contra significat. Christum enim se mentietur, dum venerit; et contra eum dimicabitur; et adversabitur sacramentis Christi, ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias restaurare temptabit. Sed et ille Antichristus est qui negat esse Deum", "candidate_score": 0.66555, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_686", "psc_text": "Apocalypsi voce angelica dicitur12, 10: 'Proiectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos in conspectu Dei nostri die ac nocte.' Satanas in Latino sonat adversarius, sive transgressor. Ipse est enim adversarius, qui est veritatis inimicus, et semper sanctorum virtutibus contraire nititur. Ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur. Antichristus appellatur, quia contra Christum venturus est. Non, quomodo quidam simplices intellegunt, Antichristum ideo dictum quod ante Christum venturus sit, id est post eum veniat Christus. Non sic, sed Antichristus Graece dicitur, quod est Latine contrarius Christo. Ἀντὶ enim Graece in Latino contra significat. Christum enim se mentietur, dum venerit; et contra eum dimicabitur; et adversabitur sacramentis Christi, ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias restaurare temptabit. Sed et ille Antichristus est qui negat esse Deum", "candidate_score": 0.663635, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_45_47", "bdc_text": "Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta . parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_437", "psc_text": "Hieronymusque scribunt. Esaias, evangelista potius quam propheta, edidit librum suum, cuius omne textum eloquentiae prosa incedit. Canticum vero hexametro et pentametro versu discurrit. Hieremias similiter edidit librum suum cum threnis eius, quos nos Lamenta vocamus, eo quod in tristioribus rebus funeribusque adhibeantur; in quibus quadruplicem diverso metro conposuit alphabetum, quorum duo prima quasi Sapphico metro scripta sunt, quia tres versiculos, qui sibi nexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroicum comma concludit. Tertium alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris iidem terni versus incipiunt. Quartum alphabetum simile primo et secundo habetur. Ezechiel et Daniel a viris quibusdam sapientibus scripti esse perhibentur, quorum Ezechiel principia et fines multis habet obscuritatibus involuta. Daniel vero claro sermone regna orbis pronuntiat et tempus adventus Christi manifestissima praedicatione adnotat. Hi sunt quattuor prophetae qui Maiores vocantur, quia prolixa volumina condiderunt. Libri duodecim prophetarum auctorum suorum nominibus praenotantur; qui propterea dicuntur Minores, quia sermones", "candidate_score": 0.661414, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_68_70", "bdc_text": "a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_668", "psc_text": "prophetans vel vates dicitur vel propheta, ita omnis femina prophetans Sibylla vocatur. Quod nomen ex officio, non ex proprietate vocabuli est. Decem autem Sibyllae a doctissimis auctoribus fuisse traduntur. Quarum prima de Persis fuit; secunda Libyssa; tertia Delphica in templo Delphii Apollinis genita, quae ante Troiana bella vaticinata est, cuius plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia; quinta Erythraea nomine Herophila in Babylone orta, quae Graecis Ilium petentibus vaticinata est perituram esse Troiam, et Homerum mendacia scripturum. Dicta autem Erythraea, quia in eadem insula eius inventa sunt carmina. Sexta Samia, quae Phemonoe dicta est, a Samo insula, unde fuit cognominata. Septima Cumana, nomine Amalthea, quae novem libros adtulit Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta. Ipsa est et Cumaea, de qua VergiliusEcl. 4, 4: Ultima Cumaei venit iam carminis aetas. Dicta autem Cumana a civitate Cumas, quae est in Campania, cuius sepulchrum in Sicilia adhuc manet.", "candidate_score": 0.659265, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52_54", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse . non viderint .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_686", "psc_text": "Apocalypsi voce angelica dicitur12, 10: 'Proiectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos in conspectu Dei nostri die ac nocte.' Satanas in Latino sonat adversarius, sive transgressor. Ipse est enim adversarius, qui est veritatis inimicus, et semper sanctorum virtutibus contraire nititur. Ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur. Antichristus appellatur, quia contra Christum venturus est. Non, quomodo quidam simplices intellegunt, Antichristum ideo dictum quod ante Christum venturus sit, id est post eum veniat Christus. Non sic, sed Antichristus Graece dicitur, quod est Latine contrarius Christo. Ἀντὶ enim Graece in Latino contra significat. Christum enim se mentietur, dum venerit; et contra eum dimicabitur; et adversabitur sacramentis Christi, ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias restaurare temptabit. Sed et ille Antichristus est qui negat esse Deum", "candidate_score": 0.658707, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69_71", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort :", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1241", "psc_text": "Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Corneli domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quattuor virginum prophetarum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit. Iericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus. Post quam instruxit aliam, Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo tempore quo Hierusalem obpugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae", "candidate_score": 0.655396, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_47", "bdc_text": "parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_465", "psc_text": "est aera quaedam mineo notata, quae indicat in quoto canone positus sit numerus, cui subiecta est aera. Verbi gratia: Si est aera .I., in primo canone; si secunda, in secundo; si tertia, in tertio; et sic per ordinem usque ad decimum perveniens. Si igitur, aperto quolibet Evangelio, placuerit scire qui reliquorum Evangelistarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris indicantur, per singula Evangelia de eisdem dixisse invenies. § 16 De canonibus conciliorum. Canon autem Graece, Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque quid corrigat. Canones autem generalium conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur", "candidate_score": 0.651845, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_11", "bdc_text": "Quis diligentior LactantioLucius Caecilius Firmianus Lactantius , etwa 250 bis nach 317 .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_860", "psc_text": "eo quod sit lingua clarus et sermone splendidus. Lector dicitur a legendo, id est percurrendo. Unde et navis dicitur legere quicquid transit. Nam 'legit,' transit, praeterit, utVirg. Aen. 3, 127: Crebris legimus freta concita terris. Item lector, a colligendo animo quae legit, quasi collector: sicut illudVirg. Ecl. 3, 92: Qui legitis flores. Loquax non est eloquens. Laetus [a latitudine]. Locuples, quasi locis plenus, et possessionum plurimarum possessor, quemadmodum docet Tullius de Republica in libro secundo16: 'multaque editione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et in locorum possessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' Liberalis dictus ab eo quod libenter donet nec murmuret. Largus. Longus a linea dictus, propter quod sit porrectus. Longaevus, quasi longi aevi et longi temporis. Longanimis, sive magnanimis, eo quod nullis passionibus perturbatur sed ad universa sustinenda patiens est. Cui contrarius est pusillanimis, angustus et in nulla tribulatione subsistens, de quo scribiturProverb. 14, 17:", "candidate_score": 0.651201, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_33_35", "bdc_text": "aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 . olfacis ? Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1692", "psc_text": "vocata; ὑδωρ enim Graeci aquam dicunt. Situla, quod sitientibus apta sit ad bibendum; quod vas Graeci κάδον vocant. Catinum vas fictile, quod melius neutro dicitur quam masculino; sicut et salinum dicitur vas aptum salibus. Orca est amphorae species, cuius minore vocabulo urceus diminutivo urceolus est. Scyphus, in quo manus lavamus. Seriola est orcarum ordo directus vel vas fictile vini apud Syriam primum excogitatum; sicut Cilicises a Cilicia nuncupati, unde [et] primum advectae sunt. Dolium. Cupos et cupas a capiendo, id est accipiendo, aquas vel vinum vocatas; unde et caupones. Utres ab utero. Mulgarium vas in quo mulguntur pecora: idem et mulctrum, ab eo quod in eo mulgitur lac. Labrum vocatum eo quod in eo labationem fieri solitum est infantium, cuius diminutivum labellum. Idem et albeum, quod in eo ablutionem fieri solitum est. Pelves vocatae quod pedes ibi laventur. Sifon vas appellatum quod aquas sufflando fundat; utuntur enim hos [in] oriente.", "candidate_score": 0.648425, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_107", "bdc_text": "impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_829", "psc_text": "appellatus. Nam sicut consors dicitur qui sortem iungit, ita ille concors dicitur qui corde iungitur. Contionator. Consolator, adlocutor. Et inde dictus consolator, quod soli se adplicat cui loquitur, et solitudinem levat adloquio suo. Hinc et solacium. Consultus est qui consulitur; cui contrarius est inconsultus, qui non accipit consilium. Constans dictus quod undique stat, nec in aliquam partem declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Caecilius246: Si confidentiam adhibes, confide omnia. Cautus a cavendo dictus. Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem veteres non pro astuto tantum, sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc et versutum, ab eo quod animum cito vertat. Cupidus a capiendo multum, id est accipiendo, vocatus. Clamosus, quasi calamosus, a calamo; scilicet quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator; a calvendo, id est frustrando et decipiendo, dictus. Calculator, a calculis, id est lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros conponebant.", "candidate_score": 0.64707, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_675", "psc_text": "daemonum responsa accipiunt. Haruspices nuncupati, quasi horarum inspectores: dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes inprovisas hominibus occurrentes. Idem et auspices. Nam auspicia sunt quae iter facientes observant. Dicta sunt autem auspicia, quasi avium aspicia, et auguria, quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum: unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus; ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti, eo quod in astris auguriantur. Genethliaci appellati propter natalium considerationes dierum. Geneses enim hominum per duodecim caeli signa describunt, siderumque cursu nascentium mores, actus, eventa praedicare conantur, id est, quis quale", "candidate_score": 0.646258, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_25", "bdc_text": "transubstantiatio [ !] , accidens , substantia , formaNäheres zu diesen aus der aristotelischen Terminologie übernommenen Ausdrücken der scholastischen Abendmahlslehre s.", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_197", "psc_text": "de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. Usia autem substantia est, id est proprium, quae ceteris subiacet; reliqua novem accidentia sunt. Substantia autem dicitur ab eo, quod omnis res ad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto autem et in subiecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subiecto, substantia est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur in subiecto, accidentia sunt, id est, quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto igitur genera et species, in subiecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas [et], qualitas et situs. Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra", "candidate_score": 0.642764, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1683", "psc_text": "partem careat; tertia enim parte musti amissa quod remanserit carenum est. Cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cuius licet nomen Hebraeum est, tamen Latinum sonat pro eo quod ex suco frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi sucus, colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. Cervisia a Cerere, id est fruge vocata; est enim potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. Caelia a calefaciendo appellata; est enim potio ex suco tritici per artem confecta. Suscitatur enim igne illa vis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscitur, quo fermentato sapor austeritatis et calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus Hispaniae cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce", "candidate_score": 0.642685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_307", "psc_text": "unus in ortu. Planetae stellae sunt quae non sunt fixae in caelo, ut reliquae, sed in aere feruntur. Dictae autem planetae ἀπὸ τῆς πλάνης, id est ab errore. Nam interdum in austrum, interdum in septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. Has Romani nominibus deorum suorum, id est Iovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera ostendebant in caelo, dicentes quod Iovis esset illud sidus et illud Mercurii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit. Iam vero illa, quae ab ipsis gentilibus signa dicuntur, in quibus et animantium imago de stellis formatur, ut Arcton, [ut] Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines", "candidate_score": 0.642635, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1682", "psc_text": "et malis Matianis. Saccatum liquor est aquae faece vini admixtus et sacco expressus. Lorea. Oxymeli appellatum quod aceti et mellis permixta conficiatur materia, unde et dulcedinem retinet et acorem. Rhodomelum dicitur eo quod in suco rosae mel admisceatur. Melicratum vinum melle mixtum. Medus, quasi melus, quia ex melle fit; sicut calamitas pro cadamitas. Faecula uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis ac refrigerata, utilis stomacho. Passum, quidquid ex uva passa conpressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo: nam percutitur uva siccior et decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est quod defrudatur, et quasi fraudem patiatur. Carenum, eo quod fervendo partem careat; tertia enim parte musti amissa quod remanserit carenum est. Cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cuius licet nomen Hebraeum est, tamen Latinum sonat pro eo quod ex suco frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus", "candidate_score": 0.639503, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_24_26", "bdc_text": "Unde , queso , has voces delatas dices : transubstantiatio [ !] , accidens , substantia , formaNäheres zu diesen aus der aristotelischen Terminologie übernommenen Ausdrücken der scholastischen Abendmahlslehre s. Friedrich Loofs , Art. Abendmahl II , in :", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_197", "psc_text": "de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. Usia autem substantia est, id est proprium, quae ceteris subiacet; reliqua novem accidentia sunt. Substantia autem dicitur ab eo, quod omnis res ad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto autem et in subiecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subiecto, substantia est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur in subiecto, accidentia sunt, id est, quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto igitur genera et species, in subiecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas [et], qualitas et situs. Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra", "candidate_score": 0.63609, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_113_115", "bdc_text": "aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 . et alios in Christo fratres .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_803", "psc_text": "nos sumus.' Et certe Loth non erat frater Abrahae, sed filius fratris eius Aram. Quarto modo affectu fratres dici, qui in duo scinduntur: spiritale et commune. Spiritale, quo omnes Christiani fratres vocamur, utPsalm. 133, 1: 'Ecce quam bonum, et quam iucundum habitare fratres in unum.' In commune, cum et omnes homines ex uno patre nati pari inter nos germanitate coniungimur, Scriptura loquenteIsai. 66, 5: 'Dicite his qui oderunt vos: Fratres nostri vos estis.' Germana ita intellegitur ut germanus, eadem genetrice manans. Soror autem, ut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. Fratres patrueles dicti, eo quod patres eorum germani fratres inter se fuerunt. Consobrini vero vocati, qui aut ex sorore et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororini. Fratrueles autem materterae filii sunt. Sobrini consobrinorum filii. Tius Graecum est. Patruus frater patris est, quasi pater alius. Unde et moriente", "candidate_score": 0.636028, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_107", "bdc_text": "impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_832", "psc_text": "bonum vero numquam dicimus conplicem. Consors, eo quod ad eum pars pertinet bonorum. Nam sortem veteres pro parte ponebant. Consors ergo, quod sit communis sorte, sicut dissors dissimilis sorte. Celer appellatus a celeritate, quia quod usus exigit velocius facit. Confinalis, ab eo quod sit genere vel loco adfinis. Colonus a colonia vel ab agro colendo dictus. Cognitor a cognoscendo causam dictus. Curator, quod curam ferat pueris, qui adhuc eius aetatis sunt ut negotia sua satis administrare non possint. Clientes prius colientes dicebantur, a colendis patronis. [Captus.] Captivus dicitur quasi capite deminutus; ingenuitatis enim fortuna ab eo excidit, unde et ab iuris peritis capite deminutus dicitur. Colomis a columna vocatus, eo quod erectus et firmissimus sit. Comtus a coma dictus, quod sit formosus capillis, vel quia comam nutrit. Calamistratus, a calamistro, id est aco ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint: quem in cinere calefacere solent", "candidate_score": 0.633815, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_302", "psc_text": "gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status caeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem et hiemem vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitatem significant. Signorum primus Arcton, qui in axe fixus septem stellis in se revolutis rotatur. Nomen est Graecum, quod Latine dicitur ursa; quae quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia in eo sunt. Arctophylax dictus, quod Arcton, id est Helicem Ursam, sequitur. Eundem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis spectabile stellis, inter quas Arcturus est. Arcturus sidus est post caudam maioris ursae posita in signo Bootae. Unde Arcturus dicta est, quasi ἄρκτου οὐρὰ, quia Bootis praecordiis conlocata est. Oritur autem autumnali tempore. Orion austro ante Tauri vestigia fulget,", "candidate_score": 0.633008, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_4_6", "bdc_text": "Ecce copiae cornucopioso copiosius adsunt gestrichen , copiae cornu darübergeschrieben. Vgl . Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). . Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_56", "psc_text": "iacens, adponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta iugulet supervacua atque falsa confodiat. Sagitta enim Graece ὀβελός dicitur. Obolus superne adpunctus ponitur in hisdem, de quibus dubitatur utrum tolli debeant necne adponi. [Falsitate notatum est.] Lemniscus, id est, virgula inter geminos punctos iacens, opponitur in his locis, quae sacrae Scripturae interpretes eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigraphus cum puncto adponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. Asteriscus cum obolo. Hanc proprie Aristarchus utebatur in his versibus, qui non suo loco positi erant. Paragraphus ponitur ad separandas res a rebus, quae in conexu concurrunt, quemadmodum in Catalogo loca a locis et [regiones a] regionibus, in Agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. Positura est figura paragrapho contraria et ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. Cryphia, circuli pars", "candidate_score": 0.63173, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_24_26", "bdc_text": "Unde , queso , has voces delatas dices : transubstantiatio [ !] , accidens , substantia , formaNäheres zu diesen aus der aristotelischen Terminologie übernommenen Ausdrücken der scholastischen Abendmahlslehre s. Friedrich Loofs , Art. Abendmahl II , in :", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_913", "psc_text": "similiter palatum οὐρανὸν appellant, eo quod pro sui concavitate caeli similitudinem habeat. Fauces a fundendis vocibus nominatae, vel quod per eas famur voces. Arteriae vocatae, sive quod per eas a pulmone aer, hoc est spiritus fertur, seu quod artis et angustis meatibus spiritum vitalem retineant, unde vocis sonos emittunt: qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. Toles Gallica lingua dicuntur, quas vulgo per diminutionem tusillas vocant, quae in faucibus turgescere solent. Mentum dictum, quod inde mandibulae oriantur, vel quod ibi iungantur. Gurgulio a gutture nomen trahit, cuius meatus ad os et nares pertendit: habens viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba conlidere. Unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae, quae cibum revocant ac remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua quae foramen linguae recludit operitve. Collum dictum, quod sit rigidum et teres ut columna, baiulans", "candidate_score": 0.631702, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_678", "psc_text": "omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt a Christiano, et omni penitus execratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt. Praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum autem praestigium, quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex †oris† aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico, subito hunc ex glebis exiluisse et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Tusca lingua in propriam mutaverunt. § 10 De paganis. Pagani ex pagis Atheniensium dicti, ubi exorti sunt. Ibi enim in locis agrestibus et pagis gentiles lucos idolaque statuerunt, et a tali initio vocabulum pagani sortiti sunt. Gentiles sunt qui sine lege sunt, et nondum crediderunt. Dicti autem gentiles, quia ita sunt ut fuerunt geniti, id est, sicut in carne descenderunt sub peccato, scilicet idolis servientes", "candidate_score": 0.630713, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_303", "psc_text": "sequitur. Eundem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis spectabile stellis, inter quas Arcturus est. Arcturus sidus est post caudam maioris ursae posita in signo Bootae. Unde Arcturus dicta est, quasi ἄρκτου οὐρὰ, quia Bootis praecordiis conlocata est. Oritur autem autumnali tempore. Orion austro ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus mare et terras aquis ac tempestatibus turbat. Hunc Latini Iugulam vocant, quod sit armatus, ut gladius, et stellarum luce terribilis atque clarissimus; in quo si haec fulgent omnia, serenitas portenditur, si obscuratur his acies, tempestas cernitur inminere. Hyades dictae ἀπὸ τοῦ ὑειν, id est a suco et pluviis. Nam pluviae Graece ὑετός dicitur. Ortu quippe suo efficiunt pluvias. Unde et eas Latini suculas appellaverunt, quia, quando nascuntur, pluviarum signa monstrantur. De quibus VergiliusAen. 1, 744: Arcturum pluviasque Hyadas. Sunt autem septem in fronte Tauri, et oriuntur", "candidate_score": 0.629123, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_89", "bdc_text": "daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_54", "psc_text": "punctusque ad imam litteram ponitur; et vocatur subdistinctio, ab eo quod punctum subtus, id est ad imam litteram, accipit. Ubi autem in sequentibus iam sententia sensum praestat, sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit cola, mediamque litteram puncto notamus; et mediam distinctionem vocamus, quia punctum ad mediam litteram ponimus. Ubi vero iam per gradus pronuntiando plenam sententiae clausulam facimus, fit periodus, punctumque ad caput litterae ponimus; et vocatur distinctio, id est disiunctio, quia integram separavit sententiam. Hoc quidem apud oratores. Ceterum apud poetas ubi in versu post duos pedes syllaba remanet, comma est, quia ibi post scansionem praecisio verbi facta est. Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil superest, colon est. Totus autem versus periodus est. § 21 De notis sententiarum. Praeterea quaedam scripturarum notae apud celeberrimos auctores fuerunt, quasque antiqui ad distinctionem scripturarum carminibus et historiis adposuerunt. Nota est figura propria in litterae modum posita, ad", "candidate_score": 0.626686, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_101", "bdc_text": "tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1123", "psc_text": "cetera, nebulosumque et brevius. Unde et Pontum vocatum, quod sit pervius; atque eo praeter phocas et thynnos atque delphinos, alias beluas maiores non patitur. Sicut autem terra dum una sit, pro diversis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: nam Ibericum et Asiaticum a provinciis dictum; ab insulis Balearicum, Siculum, Creticum, Cyprium, Aegeum, Carpatium. Nam inter Tenedum et Chium saxum est in mare potius quam insula, quod visentibus procul caprae simile creditur, quam Graeci αἶγα nuncupant, unde et Aegeum mare est dictum; sic et Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A gentibus Gallicum, Ausonium, Dalmatium, Ligusticum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria quaedam civitas Illyrico mari proxima fuit, quae Adriatico mari nomen dedit. A positione caeli, ut Superum et Inferum; quod sit oriens superior, occidens inferior; est autem Tuscum et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium.", "candidate_score": 0.624306, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_87", "bdc_text": "-Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_53", "psc_text": "Positura est figura ad distinguendos sensus per cola et commata et periodos, quae dum ordine suo adponitur, sensum nobis lectionis ostendit. Dictae autem positurae vel quia punctis positis adnotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. Has Graeci θέσεις vocant, Latini posituras. Prima positura subdistinctio dicitur; eadem et comma. Media distinctio sequens est; ipsa et cola. Ultima distinctio, quae totam sententiam cludit, ipsa est periodus; cuius, ut diximus, partes sunt cola et comma; quarum diversitas punctis diverso loco positis demonstratur. Ubi enim initio pronuntiationis necdum plena pars sensui est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est particula sensus, punctusque ad imam litteram ponitur; et vocatur subdistinctio, ab eo quod punctum subtus, id est ad imam litteram, accipit. Ubi autem in sequentibus iam sententia sensum praestat, sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit cola, mediamque litteram puncto notamus; et mediam distinctionem vocamus, quia punctum ad mediam litteram ponimus.", "candidate_score": 0.624151, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_4_6", "bdc_text": "Ecce copiae cornucopioso copiosius adsunt gestrichen , copiae cornu darübergeschrieben. Vgl . Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). . Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_57", "psc_text": "res a rebus, quae in conexu concurrunt, quemadmodum in Catalogo loca a locis et [regiones a] regionibus, in Agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. Positura est figura paragrapho contraria et ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. Cryphia, circuli pars inferior cum puncto, ponitur in his locis, ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potuit. Ͻ Antisimma ponitur ad eos versus quorum ordo permutandus est. Sic et in antiquis auctoribus positum invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda vel [ad] demonstranda testimonia sanctarum Scripturarum. Diple περὶ στίχον. Hanc pri[m]us Leogoras Syracusanus posuit Homericis versibus ad separationem Olympi a caelo. Diple περιεστιγμένη, id est cum geminis punctis. Hanc antiqui in his opponebant quae", "candidate_score": 0.620483, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_89", "bdc_text": "daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_8", "psc_text": "multi eas in commune utuntur, ut scribere et legere. Liberales, quia eas tantum illi noverunt, qui libros conscribunt recteque loquendi dictandique rationem noverunt. Litterarum duplex modus est: dividuntur enim principaliter in duas partes, in vocales et consonantes. Vocales sunt quae directo hiatu faucium sine ulla conlisione varie emittuntur. Et dictae vocales, quod per se vocem inpleant, et per se syllabam faciant nulla adhaerente consonante. Consonantes sunt, quae diverso motu linguae vel inpressione labrorum efficiuntur. Et vocatae consonantes quia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consonant. Haec in duabus partibus dividuntur: in semivocalibus et in mutis. Semivocales dictas eo, quod quiddam semis de vocalibus habeant. Ab E quippe vocali incipiunt, et desinunt in naturalem sonum [ut F, L, M et ceterae]. Mutae autem dictae, quia nisi subiectis sibi vocalibus nequaquam erumpunt. Si enim eis extremum vocalis detraxeris sonum, inclusum litterae murmur sonabit [ut B, G, D et ceterae]. Vocales autem", "candidate_score": 0.61914, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_101", "bdc_text": "tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1128", "psc_text": "mare. Nam aestus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum vel Siculum; nam freta dicta VarroL. L. 7, 22 ait quasi fervida, id est ferventia, et motum fervoris habentia. Fretum Siciliae, quod Rhegium dicitur, Sallustius tali ex causa vocari scribit dicensHist. 4, 26 Italiae olim Siciliam coniunctam fuisse, et dum esset una tellus, medium spatium aut per humilitatem obrutum est aquis, aut per angustiam scissum. Et inde Ῥήγιον nominatum, quia Graece abruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem artissimum trium milium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, cuius hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. Scyllam accolae saxum mari inminens appellant, simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstruosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis", "candidate_score": 0.617415, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_101", "bdc_text": "tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_1119", "psc_text": "iuxta illudGenes. 1, 10: 'Et congregationes aquarum vocavit maria.' Proprie autem mare appellatum eo quod aquae eius amarae sint. Aequor autem vocatum quia aequaliter sursum est; et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestatibus adaequantur. Altitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, omnes fontes recipiat, haec causa est: partim quod influentes undas ipsa magnitudo eius non sentiat: deinde, quod amara aqua dulce fluentum consumat; vel quod ipsae nubes multum aquarum ad se attrahant; sive quod illum partim auferant venti, partim sol exsiccet; postremum, quod per occulta quaedam terrae foramina percolatus, et ad caput amnium fontesque revolutus recurrat. Maris autem certum non esse colorem, sed pro qualitate ventorum mutari; nam modo flavum est, modo lutulentum, modo atrum. § 15 De oceano. Oceanum Graeci et Latini ideo nominant eo quod in circuli modum ambiat orbem. [Sive a celeritate,", "candidate_score": 0.615457, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_89", "bdc_text": "daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_55", "psc_text": "facta est. Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil superest, colon est. Totus autem versus periodus est. § 21 De notis sententiarum. Praeterea quaedam scripturarum notae apud celeberrimos auctores fuerunt, quasque antiqui ad distinctionem scripturarum carminibus et historiis adposuerunt. Nota est figura propria in litterae modum posita, ad demonstrandam unamquamque verbi sententiarumque ac versuum rationem. Notae autem versibus adponuntur numero viginti et sex, quae sunt nominibus infra scriptis. Asteriscus adponitur in his quae omissa sunt, ut inlucescant per eam notam, quae deesse videntur. Stella enim ἀστήρ dicitur Graeco sermone, a quo asteriscus est dirivatus. Obolus, id est, virgula iacens, adponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta iugulet supervacua atque falsa confodiat. Sagitta enim Graece ὀβελός dicitur. Obolus superne adpunctus ponitur in hisdem, de quibus dubitatur utrum tolli debeant necne adponi. [Falsitate notatum est.] Lemniscus, id", "candidate_score": 0.614469, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_89", "bdc_text": "daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_2", "psc_text": "et calculatores sequuntur. Quarum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est; unde et eam Varro litterationem vocat. Litterae autem sunt indices rerum, signa verborum, quibus tanta vis est, ut nobis dicta absentium sine voce loquantur. [Verba enim per oculos non per aures introducunt.] Usus litterarum repertus propter memoriam rerum. Nam ne oblivione fugiant, litteris alligantur. In tanta enim rerum varietate nec disci audiendo poterant omnia, nec memoria contineri. Litterae autem dictae quasi legiterae, quod iter legentibus praestent, vel quod in legendo iterentur. Litterae Latinae et Graecae ab Hebraeis videntur exortae. Apud illos enim prius dictum est aleph, deinde ex simili enuntiatione apud Graecos tractum est alpha, inde apud Latinos A. Translator enim ex simili sono alterius linguae litteram condidit, ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum et litterarum esse matrem. Sed Hebraei viginti duo elementa litterarum secundum Veteris Testamenti libros utuntur; Graeci vero viginti quattuor. Latini enim inter utramque linguam", "candidate_score": 0.612839, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_103", "bdc_text": "dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. .", "psc_chunk_id": "Isidorus-Hispalensis_Etymologiae_window_361", "psc_text": "Testamentum iuris praetorii est septem testium signis signatum: sed illud apud cives fit, inde civile; istud apud praetores, inde iuris praetorii. Testamentum autem signare notare est, id est ut notum sit quod scriptum est. Holographum testamentum est manu auctoris totum conscriptum atque subscriptum; unde et nomen accepit. Graeci enim ὅλον totum, γραφήν litteram dicunt. Inritum testamentum est, si is qui testavit capite diminutus est, aut si non rite factum est. Inofficiosum testamentum est, quod frustra liberis exheredatis sine officio naturalis pietatis in extraneas personas redactum est. Ruptum testamentum inde vocatur, eo quod nascente postumo, neque exheredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est, quod in fraude heredum vel legatariorum seu libertorum non est palam prolatum: quod si non latet, tamen si praedictis personis non proferatur, supprimi tamen videtur. Nuncupatio est, quam in tabulis cerisque testator recitat, dicens: 'Haec ut in his tabulis cerisque scripta sunt, ita dico, ita lego:", "candidate_score": 0.602065, "ce_score": null } ] }, { "rank": 2, "cf_id": "cf010", "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2", "max_score": 0.720174, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.720174, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_352", "psc_text": "miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et conjungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini ut commixtio illa non possit ab invicem separari. Unde et Ecclesiam, id est plebem in Ecclesia constitutam, fideliter et firmiter in eo quod credidit perseverantem, nulla res separare poterit a Christo quominus haereat semper et maneat individua dilectio. Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quomodo nec vinum solum potest. Nam, si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis: si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum", "candidate_score": 0.70594, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_353", "psc_text": "sine Christo. Quando autem utrumque miscetur et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus. XIV. Non est ergo, frater charissime, quod aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Nam, si in sacrificio quod Christus obtulit, non nisi Christus sequendus est, utique id nos obaudire et facere oportet quod Christus fecit et quod", "candidate_score": 0.701119, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_338", "psc_text": "ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum quod fuerat ante praedictum. VI. In benedictione quoque Judae hoc idem significatur, ubi et illic Christi figura exprimitur, quod a fratribus suis laudari et adorari haberet, quod inimicorum dorsa cedentium atque fugientium manibus, quibus crucem pertulit et mortem vicit, compressurus fuisset, quodque ipse sit leo de tribu Juda, et recubet dormiens in passione, et surgat, et sit ipse spes gentium. Quibus Scriptura divina adjungit et dicit: Lavabit in vino stolam suam et in sanguine uvae amictum suum (Gen. XLIX, 11) . Quando autem sanguis uvae dicitur, quid aliud quam vinum calicis Dominici sanguinis ostenditur? VII. Necnon et apud Esaiam hoc", "candidate_score": 0.69444, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65_67", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen.", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_338", "psc_text": "ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum quod fuerat ante praedictum. VI. In benedictione quoque Judae hoc idem significatur, ubi et illic Christi figura exprimitur, quod a fratribus suis laudari et adorari haberet, quod inimicorum dorsa cedentium atque fugientium manibus, quibus crucem pertulit et mortem vicit, compressurus fuisset, quodque ipse sit leo de tribu Juda, et recubet dormiens in passione, et surgat, et sit ipse spes gentium. Quibus Scriptura divina adjungit et dicit: Lavabit in vino stolam suam et in sanguine uvae amictum suum (Gen. XLIX, 11) . Quando autem sanguis uvae dicitur, quid aliud quam vinum calicis Dominici sanguinis ostenditur? VII. Necnon et apud Esaiam hoc", "candidate_score": 0.683926, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60_62", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet :", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.683151, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_107_109", "bdc_text": "impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ; nam nitidiora aut etiam copiosiora occupationes non permisere . Tu ora pro me et ecclesia domini nostri Jesu Christi , ut eam quotidie magis adaugeat , ita ut dignum honorem et gloriam habeatnach habeat gestrichen semper. .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", "candidate_score": 0.682096, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_59_61", "bdc_text": "Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ; sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_367", "psc_text": "Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli (Exod. XXII, 19) . Item Dominus denuo loquitur et dicit: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo et humiliatus est vir, et non laxabo illis (Isa. II, 8, 9) . In Apocalypsi quoque legimus iram Domini comminantis et dicentis: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni, et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet, nec habebunt requiem die ac nocte qui adorant bestiam et imaginem ejus (Apoc. XIV, 9-11) . II. Cum ergo haec tormenta, haec supplicia in die judicii Dominus comminetur iis qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo se putat posse agere pro Dei sacerdote qui obtemperavit et servivit diaboli sacerdotibus? aut quomodo putat", "candidate_score": 0.680771, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_338", "psc_text": "ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum quod fuerat ante praedictum. VI. In benedictione quoque Judae hoc idem significatur, ubi et illic Christi figura exprimitur, quod a fratribus suis laudari et adorari haberet, quod inimicorum dorsa cedentium atque fugientium manibus, quibus crucem pertulit et mortem vicit, compressurus fuisset, quodque ipse sit leo de tribu Juda, et recubet dormiens in passione, et surgat, et sit ipse spes gentium. Quibus Scriptura divina adjungit et dicit: Lavabit in vino stolam suam et in sanguine uvae amictum suum (Gen. XLIX, 11) . Quando autem sanguis uvae dicitur, quid aliud quam vinum calicis Dominici sanguinis ostenditur? VII. Necnon et apud Esaiam hoc", "candidate_score": 0.679796, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_107_109", "bdc_text": "impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ; nam nitidiora aut etiam copiosiora occupationes non permisere . Tu ora pro me et ecclesia domini nostri Jesu Christi , ut eam quotidie magis adaugeat , ita ut dignum honorem et gloriam habeatnach habeat gestrichen semper. .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.674592, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65_67", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen.", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_351", "psc_text": "et in locum quem Judaei perdiderant nos postmodum merito fidei pervenire, de aqua vinum fecit, id est, quod ad nuptias Christi et Ecclesiae, Judaeis cessantibus, plebs magis gentium conflueret et conveniret ostendit. Aquas namque populos significare in Apocalypsi Scriptura divina declarat dicens: Aquae quas vidisti, super quas sedet meretrix illa, populi et turbae et gentes ethnicorum sunt et linguae (Apoc. XVII, 15) . Quod scilicet perspicimus et in sacramento calicis contineri. XIII. Nam, quia nos omnes portabat Christus, qui et peccata nostra portabat, videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et conjungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini ut commixtio illa non possit ab invicem separari. Unde et Ecclesiam, id est plebem in Ecclesia constitutam, fideliter et firmiter in eo quod credidit", "candidate_score": 0.67294, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_107_109", "bdc_text": "impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ; nam nitidiora aut etiam copiosiora occupationes non permisere . Tu ora pro me et ecclesia domini nostri Jesu Christi , ut eam quotidie magis adaugeat , ita ut dignum honorem et gloriam habeatnach habeat gestrichen semper. .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_465", "psc_text": "Vos autem, fratres charissimi, pro disciplina quam de mandatis Dominicis a me semper accepistis, et secundum quod me tractante saepissime didicistis, quietem et tranquillitatem tenete, nec quisquam vestrum aliquem tumultum fratribus moveat, aut ultro se gentilibus offerat. Apprehensus enim et traditus loqui debet; siquidem in nobis Dominus positus illa hora loquatur, qui nos confiteri magis voluit quam profiteri. Quid autem de caetero nos observare conveniat antequam in me super confessione nominis Dei proconsul sententiam ferat, instruente Domino in commune disponemus. Incolumes vos, fratres charissimi, Dominus noster in Ecclesia sua permanere faciat et conservare dignetur. Ita fiat per suam misericordiam. 167 Tres epistolae quae sequuntur inter epistolas Cypriani reperiuntur in quibusdam libris antiquis. EPISTOLA CORNELII PAPAE AD CYPRIANUM. Dilectionis tuae non delectabilia et contra fidei regulam scripta suscepi, in quibus nauseas recognovi, et venena sermonum adversus catholicam per totum orbem diffusam Ecclesiam horribilibus a te superseri zizaniis non laudavi. Quae peto", "candidate_score": 0.6721, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_36", "bdc_text": "Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_284", "psc_text": "apostolus ejus docuerit ideo persecutiones fieri ut probemur, et ut dilectioni Dei, justorum praecedentium exemplo, nos etiam morte et passionibus copulemur. Posuit enim in Epistola sua dicens: Charissimi, nolite mirari ardorem accidentem vobis, qui ad tentationem vestram fit, nec excidatis tamquam novum aliquid vobis contingat; sed quotiescumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete, ut et in revelatione facta claritatis ejus gaudentes exultetis. Si improperatur vobis in nomine Christi, beati estis, quia majestatis et virtutis Domini nomen in vobis requiescit, quod quidem secundum illos 91 blasphematur, secundum nos autem honoratur (I Pet. IV, 12 14) . Docuerunt autem nos Apostoli ea quae de praeceptis Dominicis et coelestibus mandatis ipsi quoque didicerunt, Domino ipso scilicet corroborante nos et dicente: Nemo est qui relinquat domum, aut agrum, aut parentes, aut fratres, aut sorores, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem venturo vitam", "candidate_score": 0.670693, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64_66", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_350", "psc_text": "saecularis, et moestum pectus ac triste, quod prius peccatis angentibus premebatur, divinae indulgentiae laetitia resolvatur; quod tunc demum potest laetificare in Ecclesia Domini bibentem, si quod bibitur 108 Dominicam teneat veritatem. XII. Quam vero perversum est quamque contrarium ut, cum Dominus in nuptiis de aqua vinum fecerit (Joan. II, 7), nos de vino aquam faciamus, cum sacramentum quoque rei illius admonere et instruere nos debeat ut in sacrificiis Dominicis vinum potius offeramus. Nam, quia apud Judaeos defecerat gratia spiritalis, defecit et vinum: vinea enim Domini sabaoth domus erat Israël (Isa. V, 7). Christus autem, docens et ostendens gentium populum succedere, et in locum quem Judaei perdiderant nos postmodum merito fidei pervenire, de aqua vinum fecit, id est, quod ad nuptias Christi et Ecclesiae, Judaeis cessantibus, plebs magis gentium conflueret et conveniret ostendit. Aquas namque populos significare in Apocalypsi Scriptura divina declarat dicens: Aquae quas vidisti, super quas sedet meretrix illa,", "candidate_score": 0.668443, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_350", "psc_text": "saecularis, et moestum pectus ac triste, quod prius peccatis angentibus premebatur, divinae indulgentiae laetitia resolvatur; quod tunc demum potest laetificare in Ecclesia Domini bibentem, si quod bibitur 108 Dominicam teneat veritatem. XII. Quam vero perversum est quamque contrarium ut, cum Dominus in nuptiis de aqua vinum fecerit (Joan. II, 7), nos de vino aquam faciamus, cum sacramentum quoque rei illius admonere et instruere nos debeat ut in sacrificiis Dominicis vinum potius offeramus. Nam, quia apud Judaeos defecerat gratia spiritalis, defecit et vinum: vinea enim Domini sabaoth domus erat Israël (Isa. V, 7). Christus autem, docens et ostendens gentium populum succedere, et in locum quem Judaei perdiderant nos postmodum merito fidei pervenire, de aqua vinum fecit, id est, quod ad nuptias Christi et Ecclesiae, Judaeis cessantibus, plebs magis gentium conflueret et conveniret ostendit. Aquas namque populos significare in Apocalypsi Scriptura divina declarat dicens: Aquae quas vidisti, super quas sedet meretrix illa,", "candidate_score": 0.666997, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_344", "psc_text": "ut probemus appellatione aquae Baptisma significatum semper esse et sic nos intelligere debere, quando Dominus adveniens Baptismi et Calicis manifestaverit veritatem, qui aquam illam fidelem, aquam vitae aeternae, praeceperit credentibus in Baptismo dari, calicem vero docuerit exemplo magisterii sui vini et aquae conjunctione misceri. Calicem etenim sub die passionis accipiens, benedixit et dedit discipulis suis dicens: Bibite ex hoc omnes. Hic est enim sanguis novi testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Dico vobis, non bibam amodo ex ista creatura vitis usque in diem illum quo vobiscum bibam novum vinum in regno Patris mei (Matth. XXVI, 28, 29) . Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo", "candidate_score": 0.666435, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64_66", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_338", "psc_text": "ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum quod fuerat ante praedictum. VI. In benedictione quoque Judae hoc idem significatur, ubi et illic Christi figura exprimitur, quod a fratribus suis laudari et adorari haberet, quod inimicorum dorsa cedentium atque fugientium manibus, quibus crucem pertulit et mortem vicit, compressurus fuisset, quodque ipse sit leo de tribu Juda, et recubet dormiens in passione, et surgat, et sit ipse spes gentium. Quibus Scriptura divina adjungit et dicit: Lavabit in vino stolam suam et in sanguine uvae amictum suum (Gen. XLIX, 11) . Quando autem sanguis uvae dicitur, quid aliud quam vinum calicis Dominici sanguinis ostenditur? VII. Necnon et apud Esaiam hoc", "candidate_score": 0.66473, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_351", "psc_text": "et in locum quem Judaei perdiderant nos postmodum merito fidei pervenire, de aqua vinum fecit, id est, quod ad nuptias Christi et Ecclesiae, Judaeis cessantibus, plebs magis gentium conflueret et conveniret ostendit. Aquas namque populos significare in Apocalypsi Scriptura divina declarat dicens: Aquae quas vidisti, super quas sedet meretrix illa, populi et turbae et gentes ethnicorum sunt et linguae (Apoc. XVII, 15) . Quod scilicet perspicimus et in sacramento calicis contineri. XIII. Nam, quia nos omnes portabat Christus, qui et peccata nostra portabat, videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et conjungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini ut commixtio illa non possit ab invicem separari. Unde et Ecclesiam, id est plebem in Ecclesia constitutam, fideliter et firmiter in eo quod credidit", "candidate_score": 0.66429, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_12_14", "bdc_text": "- Bullinger hatte eine merkwürdige Vorliebe für Laktanz . Das Grundargument des Kirchenvaters gegen den heidnischen Götterdienst , nämlich die Geistigkeit Gottes , die nur in Geist verehrt und angebetet werden darf , wurde von ihm gegen die Äußerlichkeit und den Pragmatismus des mittelalterlichen Kultus eingesetzt ( s . Schultheß-Rechberg 12 ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_378", "psc_text": "contumelias et poenas superbum populum calcaret et premeret, ut contemptus sacerdos de superbo populo ultione divina vindicaretur. II. Sed et Salomon in Spiritu sancto constitutus testatur et docet quae sit sacerdotalis auctoritas et potestas, dicens: Ex tota anima tua time Deum, et sacerdotes ejus sanctifica. Et iterum: Honora Deum ex tota anima tua, et honorifica sacerdotes ejus (Eccli. VII, 29, 31) . Quorum praeceptorum memor beatus apostolus Paulus, secundum quod in Actibus Apostolorum legimus, cum ei diceretur: Sic insilis in sacerdotem Dei maledicendo, respondit et dixit: Nesciebam, fratres, quia pontifex est. Scriptum est enim: Principem populi tui non maledices (Act. XXIII, 4) . Dominus etiam noster ipse Jesus Christus, rex et judex et Deus noster, usque ad passionis diem servavit honorem pontificibus et sacerdotibus, quamvis illi nec timorem Dei nec agnitionem Christi servassent. Nam, cum leprosum emundasset, dixit illi: Vade, et monstra te sacerdoti, et offer donum (Matth. VIII, 4)", "candidate_score": 0.650039, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_117", "bdc_text": "] Erudito et vere pio viro Leoni Jud , fratri in Christo dilecto .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_338", "psc_text": "ad crateram dicens: Qui est insipiens declinet ad me. Et egentibus sensu dixit: Venite, edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 1-5) . Vinum mixtum declarat, id est calicem Domini aqua et vino mixtum prophetica voce praenuntiat, ut appareat in passione Dominica id esse gestum quod fuerat ante praedictum. VI. In benedictione quoque Judae hoc idem significatur, ubi et illic Christi figura exprimitur, quod a fratribus suis laudari et adorari haberet, quod inimicorum dorsa cedentium atque fugientium manibus, quibus crucem pertulit et mortem vicit, compressurus fuisset, quodque ipse sit leo de tribu Juda, et recubet dormiens in passione, et surgat, et sit ipse spes gentium. Quibus Scriptura divina adjungit et dicit: Lavabit in vino stolam suam et in sanguine uvae amictum suum (Gen. XLIX, 11) . Quando autem sanguis uvae dicitur, quid aliud quam vinum calicis Dominici sanguinis ostenditur? VII. Necnon et apud Esaiam hoc", "candidate_score": 0.646133, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_15_17", "bdc_text": "Staedtke 45 ). ? Quis denique pientior et doctior Cypriano Thascius Caecilius Cyprianus , et wa 200/210-258 . - Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_390", "psc_text": "satis constat sub Stephano scriptam. I. Cyprianus, qui et Thascius, Florentio, cui et Pupiano, fratri salutem. Ego te, frater, credideram tandem jam ad poenitentiam converti, quod in praeteritum tam infanda, tam turpia, tam etiam gentilibus execranda aut audisses de nobis temere aut credidisses. Porro autem etiam nunc in litteris tuis animadverto eumdem te adhuc esse qui prius fueras, eadem te de nobis credere et in eo quod credideris perseverare, et, ne forte claritatis et martyrii tui dignitas nostra communicatione maculetur, in mores nostros diligenter inquirere, et post Deum judicem, qui sacerdotes facit, te velle, non dicam de me (quantus enim ego sum)! sed de Dei et Christi judicio judicare. Hoc est in Deum non credere, hoc est rebellem adversus Christum et adversus Evangelium ejus existere, ut cum ille dicat: Nonne duo passeres asse vaeneunt? et neuter eorum cadit in terram sine Patris voluntate (Matth. X, 29) , et probet majestas", "candidate_score": 0.642035, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_16_18", "bdc_text": "Quis denique pientior et doctior Cypriano Thascius Caecilius Cyprianus , et wa 200/210-258 . - Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s . Staedtke 43). ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_390", "psc_text": "satis constat sub Stephano scriptam. I. Cyprianus, qui et Thascius, Florentio, cui et Pupiano, fratri salutem. Ego te, frater, credideram tandem jam ad poenitentiam converti, quod in praeteritum tam infanda, tam turpia, tam etiam gentilibus execranda aut audisses de nobis temere aut credidisses. Porro autem etiam nunc in litteris tuis animadverto eumdem te adhuc esse qui prius fueras, eadem te de nobis credere et in eo quod credideris perseverare, et, ne forte claritatis et martyrii tui dignitas nostra communicatione maculetur, in mores nostros diligenter inquirere, et post Deum judicem, qui sacerdotes facit, te velle, non dicam de me (quantus enim ego sum)! sed de Dei et Christi judicio judicare. Hoc est in Deum non credere, hoc est rebellem adversus Christum et adversus Evangelium ejus existere, ut cum ille dicat: Nonne duo passeres asse vaeneunt? et neuter eorum cadit in terram sine Patris voluntate (Matth. X, 29) , et probet majestas", "candidate_score": 0.639682, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_15_17", "bdc_text": "Staedtke 45 ). ? Quis denique pientior et doctior Cypriano Thascius Caecilius Cyprianus , et wa 200/210-258 . - Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_375", "psc_text": "episcopali potestate supra dicta sunt Epistola LV. Quo autem tempore scripta sit, non satis constat, nisi quod in eadem synodo scriptam cum sequenti, initium utriusque epistolae simile persuadeat. I. Cyprianus Rogatiano fratri salutem. Graviter et dolenter commoti sumus ego et collegae mei qui praesentes aderant, frater charissime, lectis litteris tuis, quibus de diacono tuo conquestus es quod, immemor sacerdotalis loci tui et officii, ac ministerii sui oblitus, contumeliis et injuriis suis te exacerbaverit. Et tu quidem honorifice circa nos et pro solita tua humilitate fecisti, ut malles de eo nobis conqueri, cum, pro episcopatus vigore et cathedrae auctoritate, haberes potestatem qua posses de illo statim vindicari, certus quod collegae tui omnes gratum haberemus quodcumque circa diaconum tuum contumeliosum sacerdotali potestate fecisses, habens circa hujusmodi homines praecepta divina, cum Dominus Deus in Deuteronomio dicat: Et homo quicumque fecerit in superbia ut non exaudiat sacerdotem aut judicem, quicumque fuerit in diebus illis,", "candidate_score": 0.635296, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_32", "bdc_text": "An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_55", "psc_text": "tibi parcat (Rom. XI, 20, 21) . Dominus noster sicut ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic non aperuit os suum (Isa. LIII, 7). Non sum, inquit, contumax, neque contradico. Dorsum meum posui ad flagella et maxillas meas ad palmas. Faciem autem meam non averti a foeditate sputorum (Isa. L, 5, 6) . Et quisquam per ipsum nunc atque in ipso vivens extollere se audet et superbire, immemor et factorum quae ille gessit, et mandatorum quae nobis vel per se vel per Apostolos suos tradidit? Quod si non est major domino suo servus (Joan. XIII, 15, 16) , qui Dominum sequuntur, humiles et quieti et taciturni vestigia ejus imitentur, quando quisque inferior fuerit sublimior fiat, dicente Domino: Qui minimus fuerit in vobis, hic erit magnus (Luc. IX, 48) . V. Quid deinde illud, quam vobis execrandum debet videri, quod cum summo animi nostri", "candidate_score": 0.620872, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_17", "bdc_text": "- Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_55", "psc_text": "tibi parcat (Rom. XI, 20, 21) . Dominus noster sicut ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic non aperuit os suum (Isa. LIII, 7). Non sum, inquit, contumax, neque contradico. Dorsum meum posui ad flagella et maxillas meas ad palmas. Faciem autem meam non averti a foeditate sputorum (Isa. L, 5, 6) . Et quisquam per ipsum nunc atque in ipso vivens extollere se audet et superbire, immemor et factorum quae ille gessit, et mandatorum quae nobis vel per se vel per Apostolos suos tradidit? Quod si non est major domino suo servus (Joan. XIII, 15, 16) , qui Dominum sequuntur, humiles et quieti et taciturni vestigia ejus imitentur, quando quisque inferior fuerit sublimior fiat, dicente Domino: Qui minimus fuerit in vobis, hic erit magnus (Luc. IX, 48) . V. Quid deinde illud, quam vobis execrandum debet videri, quod cum summo animi nostri", "candidate_score": 0.598675, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_17_19", "bdc_text": "- Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s . Staedtke 43). ? Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_55", "psc_text": "tibi parcat (Rom. XI, 20, 21) . Dominus noster sicut ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic non aperuit os suum (Isa. LIII, 7). Non sum, inquit, contumax, neque contradico. Dorsum meum posui ad flagella et maxillas meas ad palmas. Faciem autem meam non averti a foeditate sputorum (Isa. L, 5, 6) . Et quisquam per ipsum nunc atque in ipso vivens extollere se audet et superbire, immemor et factorum quae ille gessit, et mandatorum quae nobis vel per se vel per Apostolos suos tradidit? Quod si non est major domino suo servus (Joan. XIII, 15, 16) , qui Dominum sequuntur, humiles et quieti et taciturni vestigia ejus imitentur, quando quisque inferior fuerit sublimior fiat, dicente Domino: Qui minimus fuerit in vobis, hic erit magnus (Luc. IX, 48) . V. Quid deinde illud, quam vobis execrandum debet videri, quod cum summo animi nostri", "candidate_score": 0.592223, "ce_score": null } ] }, { "rank": 3, "cf_id": "cf020", "work_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Apocalypsis-Joannis", "max_score": 0.718407, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Apocalypsis-Joannis_window_0", "psc_text": "Apocalypsis Joannis [ Cap. I.] Apocalypsis Jesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis, quae oportet fieri cito: et significavit, mittens per angelum suum servo suo Joanni. Qui testimonium perhibuit verbo Dei, et testimonium Jesu Christi, quaecumque vidit. Beatus, qui legit et [ Ms. et qui] audit verba prophetiae [ Ms. libri] hujus: et servat ea, quae in ea scripta sunt: tempus enim prope est. Joannes septem Ecclesiis; quae sunt in Asia. Gratia vobis et pax ab eo, qui est, et qui erat, et qui venturus est; et a septem spiritibus, qui in conspectu throni ejus sunt; et a Jesu Christo, qui est testis fidelis, primogenitus mortuorum, et princeps regum terrae; qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, et fecit nos regnum et sacerdotes Deo et Patri suo: ipsi gloria, et imperium in saecula saeculorum. Amen. Ecce venit cum nubibus, et videbit eum", "candidate_score": 0.718407, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Apocalypsis-Joannis_window_86", "psc_text": "Et qui audit, dicat, Veni. Et qui sitit, veniat; et qui vult, accipiat aquam vitae gratis. Contestor enim omni audienti verba prophetiae libri hujus: Si quis apposuerit ad haec, apponet [ Ms. apponat] Deus super illum plagas scriptas in libro isto. Et si quis diminuerit de verbis libri prophetiae hujus, auferet [ Ms. auferat] Deus partem ejus de libro Vitae, et de Civitate sancta, et de his, quae scripta sunt in libro isto. Dicit qui testimonium perhibet istorum: Etiam venio cito. Amen. Veni, Domine Jesu. Gratia Domini nostri Jesu Christi cum omnibus vobis. Amen. Explicit liber Apocalypsis B. Joannis Apostoli. LEGE CUM PACE BIBLIOTHECAM HIERONYMI PRESBYTERI BETHLEEM.", "candidate_score": 0.692753, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55_57", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Apocalypsis-Joannis_window_0", "psc_text": "Apocalypsis Joannis [ Cap. I.] Apocalypsis Jesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis, quae oportet fieri cito: et significavit, mittens per angelum suum servo suo Joanni. Qui testimonium perhibuit verbo Dei, et testimonium Jesu Christi, quaecumque vidit. Beatus, qui legit et [ Ms. et qui] audit verba prophetiae [ Ms. libri] hujus: et servat ea, quae in ea scripta sunt: tempus enim prope est. Joannes septem Ecclesiis; quae sunt in Asia. Gratia vobis et pax ab eo, qui est, et qui erat, et qui venturus est; et a septem spiritibus, qui in conspectu throni ejus sunt; et a Jesu Christo, qui est testis fidelis, primogenitus mortuorum, et princeps regum terrae; qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, et fecit nos regnum et sacerdotes Deo et Patri suo: ipsi gloria, et imperium in saecula saeculorum. Amen. Ecce venit cum nubibus, et videbit eum", "candidate_score": 0.680908, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_53", "bdc_text": "Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "029_Hieronymus-Stridonensis_Apocalypsis-Joannis_window_86", "psc_text": "Et qui audit, dicat, Veni. Et qui sitit, veniat; et qui vult, accipiat aquam vitae gratis. Contestor enim omni audienti verba prophetiae libri hujus: Si quis apposuerit ad haec, apponet [ Ms. apponat] Deus super illum plagas scriptas in libro isto. Et si quis diminuerit de verbis libri prophetiae hujus, auferet [ Ms. auferat] Deus partem ejus de libro Vitae, et de Civitate sancta, et de his, quae scripta sunt in libro isto. Dicit qui testimonium perhibet istorum: Etiam venio cito. Amen. Veni, Domine Jesu. Gratia Domini nostri Jesu Christi cum omnibus vobis. Amen. Explicit liber Apocalypsis B. Joannis Apostoli. LEGE CUM PACE BIBLIOTHECAM HIERONYMI PRESBYTERI BETHLEEM.", "candidate_score": 0.669484, "ce_score": null } ] }, { "rank": 4, "cf_id": "cf020", "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem", "max_score": 0.713463, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_20", "psc_text": "Graeci πάθη appellant, quae si κακοζήλως in passiones vertamus, verbum magis quam sensum verbi expresserimus. (Vers. 5.) Expergiscimini, ebrii, et flete, et ululate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine: quoniam periit ab ore vestro. LXX: Evigilate, qui ebrii estis in vino vestro: et plorate et plangite, omnes qui bibitis vinum in ebrietate: quoniam ablatum est de ore vestro. Quasi senes atque presbyteri audire debemus: nulla res ita inebriat ut animi perturbatio. Est tristitia quae ducit ad mortem: haec abominanda ebrietas est. Est ira quae justitiam Dei non operatur, et furori proxima, mentis suae impotem facit: intantum ut labia tremant, dentes concrepent, vultus pallore mutetur. Recteque illud laudatur Archytae Tarentini, qui cum villico suo esset iratus: Jam te, inquit, occiderem, nisi iratus essem. Quid referam de gaudio et voluptate, et maxime amore, qui excaecat cordis oculos: et nihil aliud, amantem, nisi id quod amat, cogitare permittit. Annon est dicenda ebrietas, cum", "candidate_score": 0.713463, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_124", "psc_text": "in Macedoniam adjuva nos (Act. XVI, 9) . Et omnes juvenes qui in Christo exstitere fortissimi, et Domini bella bellarunt, viderunt visiones, Domino sua promissa complente: Ego visiones multiplico [Al. multiplicabo], et in manibus prophetarum assimilatus sum (Osee X, 12) . (Vers. 32.) Quia in monte Sion et in Jerusalem erit salvatio: sicut dixit Dominus: et in residuis quos Dominus vocaverit. LXX: Quia in monte Sion et in Jerusalem erit qui salvatus fuerit: sicut dixit Dominus: et annuntians quos Dominus vocavit. In eo loco, in quo nos posuimus, salvatio, sive salvatus, et in Hebraico scriptum est PHALETA ( ), Symmachus transtulit, qui fugerit. Et rursum ubi nos diximus, in residuis, et LXX transtulerunt, annuntians, in Hebraico legitur SARIDIM [ Al. SARADIM] ( ), quod Judaei loci nomen existimant. Postquam igitur venit dies Domini magnus et horribilis: et salvus effectus est, quicumque post Domini resurrectionem nomen illius invocavit, omnis qui fuit", "candidate_score": 0.659311, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_70", "bdc_text": "Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_14", "psc_text": "Vespasiani et Titi narrans triumphos. Elii quoque Hadriani contra Judaeos expeditionem legimus, qui ita Jerusalem murosque subvertit, ut de urbis reliquiis ac favillis, sui nominis Eliam conderet civitatem. Haec quatuor regna quae subvertere Judaeam, in quatuor cornibus Zacharias vidisse se scribit, dicente ad eum Angelo: Haec sunt cornua, quae ventilaverunt Judam et Israel et Jerusalem (Zach. I, 19) . Et rursum: Levavi, inquit, oculos meos et vidi, et ecce quatuor quadrigae egredientes de medio duorum montium, et montes, montes aenei: in quadriga prima, equi rufi; et in quadriga secunda, equi nigri; et in quadriga tertia, equi albi; et in quadriga quarta, equi varii fortes (Zach. VI, 1) . Cumque propheta dixisset ad angelum qui loquebatur in eo: Quid sunt haec, Domine mi? respondit angelus: Isti sunt quatuor venti coeli, qui egrediuntur ut stent coram Dominatore omnis terrae: et est sensus: isti sunt qui egrediuntur a facie Domini, ut ejus impleant", "candidate_score": 0.642476, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105_107", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] . Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Joelem_window_104", "psc_text": "Domino ad puniendos eos qui cruciari propter peccata meruerunt. Non solum enim homines ministri sunt, et ultores irae ejus, in his qui malum operantur, et non sine causa portant gladium; sed etiam contrariae fortitudines, quae appellantur furor et ira Dei, quos propheta declinans ait: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me (Ps. VI, 1) . Istiusmodi (ut ita dicam) quaestionariis atque tortoribus tradidit Apostolus peccatorem in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret (I Cor. V), de quibus et Satanas est, cui tradidit alios ut discerent non blasphemare (I Tim. I). Haec de eruca cur Dei appellata sit virtus. Transeamus ad ordinem intelligentiae spiritualis: Ne timeas, terra, immo confide atque laetare, quae prius sementem dominicam tua ariditate perdideras: quia magnificavit Dominus, ut faceret tecum misericordiam, intantum, ut etiam jumenta regionis et desertae solitudinis laetis novalibus complerentur, et lignum crucis afferret fructum suum, et Spiritus sancti", "candidate_score": 0.629289, "ce_score": null } ] }, { "rank": 5, "cf_id": "cf020", "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", "max_score": 0.713129, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2175", "psc_text": "illos de quibus scriptum est in Proverbiis: Hi enim aluntur cibis impietatis et vino iniquitatis inebriantur (Prov. IV, 17) . Hujuscemodi epulis saturatus Pharisaeus, inter caetera verba superbiae, his in sabbato se jejunare jactabat (Luc. XVIII): qui non biberat vinum de vinea Sorec, sed de vinea Sodomorum, cujus vinum furor draconum est, et furor aspidum insanabilis, et uva eorum, uva fellis: quos Deus arguit per Prophetam: Peccata populi mei comedunt (Ose. IV, 8) . Et rursum: Quare tacuistis impietatem eorum, et iniquitates vindemiastis et comedistis frumentum mendacii (Ose. X, 13) ? Quia igitur proposuerant quaestionem Deo, scire cupientes quare jejunaverint et humiliaverint animas suas, et Deus non respexerit: obliti veteris historiae, cur non respexerit ad munera Cain, qui recte quidem offerebat, sed non recte dividebat cum fratre (Gen. IV), Dei non videns charitatem, dicente Scriptura: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum (Matth. XXII,", "candidate_score": 0.713129, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_248", "psc_text": "quod Nazaraeis quoque praeceptum sit, qui se sanctificant Domino, ut vinum et siceram, et omne quod de uvis est, non bibant, nec comedant, ne uvam quidem passam, et acetum ex vino (Num. VI). Sed et in Proverbiis praecipitur: Potentes qui iracundi sunt; vinum non bibant, ne cum biberint, obliviscantur sapientiae. Inter vinum et siceram juxta anagogen hoc esse arbitror, quod vinum e pluribus una perturbatio est, verbi gratia, libidinis, avaritiae, gulae, et invidiae. Sicera 84 autem, id est, ebrietas, omnes in se vitiorum continet passiones, quas rectius Latino sermone perturbationes possumus dicere, quod statum mentis evertant, et ebrios faciant nescire quid agant. Qui ergo praesunt, plurimum debent carere vitiis, et maxime ira, quae furori proxima est: ne quanto plus possint, tanto amplius subjectis noceant. Miscet siceram qui cum ebrietate plenus sit, ad decipiendos homines, umbras quasdam et imagines simulat se habere virtutum. (Vers. 23.) Qui justificatis impium pro muneribus, et", "candidate_score": 0.711321, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51_53", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] . ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_297", "psc_text": "Unde et ipse Dominus in Evangelio sacramentum caeci a nativitate, qui receperat oculos, vertit ad Tropologiam, et dicit: In judicium ego veni in hunc mundum, ut videntes non videant, et non videntes videant (Joan. IX, 39) . Et in alio loco Simeon loquitur: Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum (Luc. II, 34) . Illis itaque non videntibus, nos videmus: illis cadentibus, nos resurgimus. Quod intelligens Propheta quodammodo aliis verbis dicit: O Domine, praecipis mihi loqui populo Judaeorum, ut audiant, et non intelligant Salvatorem, et videant eum, et non cognoscant. Si vis impleri jussionem tuam, et totum salvari mundum, quod et ego fieri desidero, tu excaeca cor populi hujus et aures aggrava, et oculos claude, ne intelligant, ne audiant, ne videant. Si enim illi viderint, et conversi fuerint, et intellexerint, et sanati fuerint, totus mundus non recipiet sanitatem. Ex quo animadvertimus, quamvis grave sit peccatum, si quis", "candidate_score": 0.70673, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2175", "psc_text": "illos de quibus scriptum est in Proverbiis: Hi enim aluntur cibis impietatis et vino iniquitatis inebriantur (Prov. IV, 17) . Hujuscemodi epulis saturatus Pharisaeus, inter caetera verba superbiae, his in sabbato se jejunare jactabat (Luc. XVIII): qui non biberat vinum de vinea Sorec, sed de vinea Sodomorum, cujus vinum furor draconum est, et furor aspidum insanabilis, et uva eorum, uva fellis: quos Deus arguit per Prophetam: Peccata populi mei comedunt (Ose. IV, 8) . Et rursum: Quare tacuistis impietatem eorum, et iniquitates vindemiastis et comedistis frumentum mendacii (Ose. X, 13) ? Quia igitur proposuerant quaestionem Deo, scire cupientes quare jejunaverint et humiliaverint animas suas, et Deus non respexerit: obliti veteris historiae, cur non respexerit ad munera Cain, qui recte quidem offerebat, sed non recte dividebat cum fratre (Gen. IV), Dei non videns charitatem, dicente Scriptura: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum (Matth. XXII,", "candidate_score": 0.704833, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2175", "psc_text": "illos de quibus scriptum est in Proverbiis: Hi enim aluntur cibis impietatis et vino iniquitatis inebriantur (Prov. IV, 17) . Hujuscemodi epulis saturatus Pharisaeus, inter caetera verba superbiae, his in sabbato se jejunare jactabat (Luc. XVIII): qui non biberat vinum de vinea Sorec, sed de vinea Sodomorum, cujus vinum furor draconum est, et furor aspidum insanabilis, et uva eorum, uva fellis: quos Deus arguit per Prophetam: Peccata populi mei comedunt (Ose. IV, 8) . Et rursum: Quare tacuistis impietatem eorum, et iniquitates vindemiastis et comedistis frumentum mendacii (Ose. X, 13) ? Quia igitur proposuerant quaestionem Deo, scire cupientes quare jejunaverint et humiliaverint animas suas, et Deus non respexerit: obliti veteris historiae, cur non respexerit ad munera Cain, qui recte quidem offerebat, sed non recte dividebat cum fratre (Gen. IV), Dei non videns charitatem, dicente Scriptura: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum (Matth. XXII,", "candidate_score": 0.703074, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1161", "psc_text": "nequaquam spiritu judicii, sed combustionis igne purgabitur, eritque populo fortitudo, et prohibebit eum [ Al. eos] interfici ab his qui vino draconum inebriati sunt, et erraverunt propter siceram. Saepe diximus esse vinum, quod de vineis fit. Siceram autem omnem potionem, quae inebriare potest, et statum mentis evertere, quam proprie Aquila ebrietatem transtulit, sive illa frumento, sive hordeo, sive millio, pomorumque succo, et palmarum fructu, et alio quolibet genere conficiatur. Igitur sacerdotes et prophetae haereticorum exciderunt mente propter siceram, et absorpti sunt propter vinum, quales fuerunt Prisca et Maximilla earumque princeps 375 Montanus: et quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intelligunt, atque pervertunt. Sicera, quando saeculari abutuntur sapientia et dialecticorum tendiculis, quae non tam vincula sunt appellanda, quam phasmata [ Al. phantasmata], id est, umbrae quaedam et imagines, quae cito pereunt atque solvuntur. Istius modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam.", "candidate_score": 0.702383, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_248", "psc_text": "quod Nazaraeis quoque praeceptum sit, qui se sanctificant Domino, ut vinum et siceram, et omne quod de uvis est, non bibant, nec comedant, ne uvam quidem passam, et acetum ex vino (Num. VI). Sed et in Proverbiis praecipitur: Potentes qui iracundi sunt; vinum non bibant, ne cum biberint, obliviscantur sapientiae. Inter vinum et siceram juxta anagogen hoc esse arbitror, quod vinum e pluribus una perturbatio est, verbi gratia, libidinis, avaritiae, gulae, et invidiae. Sicera 84 autem, id est, ebrietas, omnes in se vitiorum continet passiones, quas rectius Latino sermone perturbationes possumus dicere, quod statum mentis evertant, et ebrios faciant nescire quid agant. Qui ergo praesunt, plurimum debent carere vitiis, et maxime ira, quae furori proxima est: ne quanto plus possint, tanto amplius subjectis noceant. Miscet siceram qui cum ebrietate plenus sit, ad decipiendos homines, umbras quasdam et imagines simulat se habere virtutum. (Vers. 23.) Qui justificatis impium pro muneribus, et", "candidate_score": 0.701514, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_248", "psc_text": "quod Nazaraeis quoque praeceptum sit, qui se sanctificant Domino, ut vinum et siceram, et omne quod de uvis est, non bibant, nec comedant, ne uvam quidem passam, et acetum ex vino (Num. VI). Sed et in Proverbiis praecipitur: Potentes qui iracundi sunt; vinum non bibant, ne cum biberint, obliviscantur sapientiae. Inter vinum et siceram juxta anagogen hoc esse arbitror, quod vinum e pluribus una perturbatio est, verbi gratia, libidinis, avaritiae, gulae, et invidiae. Sicera 84 autem, id est, ebrietas, omnes in se vitiorum continet passiones, quas rectius Latino sermone perturbationes possumus dicere, quod statum mentis evertant, et ebrios faciant nescire quid agant. Qui ergo praesunt, plurimum debent carere vitiis, et maxime ira, quae furori proxima est: ne quanto plus possint, tanto amplius subjectis noceant. Miscet siceram qui cum ebrietate plenus sit, ad decipiendos homines, umbras quasdam et imagines simulat se habere virtutum. (Vers. 23.) Qui justificatis impium pro muneribus, et", "candidate_score": 0.698923, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_249", "psc_text": "quid agant. Qui ergo praesunt, plurimum debent carere vitiis, et maxime ira, quae furori proxima est: ne quanto plus possint, tanto amplius subjectis noceant. Miscet siceram qui cum ebrietate plenus sit, ad decipiendos homines, umbras quasdam et imagines simulat se habere virtutum. (Vers. 23.) Qui justificatis impium pro muneribus, et justitiam justi aufertis ab eo. Et haec pars vitiorum est vineae, quae pro uvis fecit labruscas, et exspectante Domino, ut faceret judicium, fecit iniquitatem, justificans impium pro muneribus, et non causas, sed dona considerans, quae excaecant etiam oculos sapientium. Unde cavendum est, ne inebriemur vino, in quo est luxuria (Deut. XVI, 19; Ephes. V), et nudentur femora turpitudinis nostrae (Gen. IX), et adulemur impiis pro muneribus, et justitiam justi pro inopia despiciamus. Quod et in Epistola Jacobi praecipitur: ne honorantes impios divites, et despicientes sanctos pauperes, fiamus judices iniquitatis. (Vers. 24.) Propter hoc sicut devorat stipulam lingua ignis, et calor", "candidate_score": 0.695932, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_248", "psc_text": "quod Nazaraeis quoque praeceptum sit, qui se sanctificant Domino, ut vinum et siceram, et omne quod de uvis est, non bibant, nec comedant, ne uvam quidem passam, et acetum ex vino (Num. VI). Sed et in Proverbiis praecipitur: Potentes qui iracundi sunt; vinum non bibant, ne cum biberint, obliviscantur sapientiae. Inter vinum et siceram juxta anagogen hoc esse arbitror, quod vinum e pluribus una perturbatio est, verbi gratia, libidinis, avaritiae, gulae, et invidiae. Sicera 84 autem, id est, ebrietas, omnes in se vitiorum continet passiones, quas rectius Latino sermone perturbationes possumus dicere, quod statum mentis evertant, et ebrios faciant nescire quid agant. Qui ergo praesunt, plurimum debent carere vitiis, et maxime ira, quae furori proxima est: ne quanto plus possint, tanto amplius subjectis noceant. Miscet siceram qui cum ebrietate plenus sit, ad decipiendos homines, umbras quasdam et imagines simulat se habere virtutum. (Vers. 23.) Qui justificatis impium pro muneribus, et", "candidate_score": 0.692875, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_297", "psc_text": "Unde et ipse Dominus in Evangelio sacramentum caeci a nativitate, qui receperat oculos, vertit ad Tropologiam, et dicit: In judicium ego veni in hunc mundum, ut videntes non videant, et non videntes videant (Joan. IX, 39) . Et in alio loco Simeon loquitur: Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum (Luc. II, 34) . Illis itaque non videntibus, nos videmus: illis cadentibus, nos resurgimus. Quod intelligens Propheta quodammodo aliis verbis dicit: O Domine, praecipis mihi loqui populo Judaeorum, ut audiant, et non intelligant Salvatorem, et videant eum, et non cognoscant. Si vis impleri jussionem tuam, et totum salvari mundum, quod et ego fieri desidero, tu excaeca cor populi hujus et aures aggrava, et oculos claude, ne intelligant, ne audiant, ne videant. Si enim illi viderint, et conversi fuerint, et intellexerint, et sanati fuerint, totus mundus non recipiet sanitatem. Ex quo animadvertimus, quamvis grave sit peccatum, si quis", "candidate_score": 0.691775, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1161", "psc_text": "nequaquam spiritu judicii, sed combustionis igne purgabitur, eritque populo fortitudo, et prohibebit eum [ Al. eos] interfici ab his qui vino draconum inebriati sunt, et erraverunt propter siceram. Saepe diximus esse vinum, quod de vineis fit. Siceram autem omnem potionem, quae inebriare potest, et statum mentis evertere, quam proprie Aquila ebrietatem transtulit, sive illa frumento, sive hordeo, sive millio, pomorumque succo, et palmarum fructu, et alio quolibet genere conficiatur. Igitur sacerdotes et prophetae haereticorum exciderunt mente propter siceram, et absorpti sunt propter vinum, quales fuerunt Prisca et Maximilla earumque princeps 375 Montanus: et quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intelligunt, atque pervertunt. Sicera, quando saeculari abutuntur sapientia et dialecticorum tendiculis, quae non tam vincula sunt appellanda, quam phasmata [ Al. phantasmata], id est, umbrae quaedam et imagines, quae cito pereunt atque solvuntur. Istius modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam.", "candidate_score": 0.690096, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1161", "psc_text": "nequaquam spiritu judicii, sed combustionis igne purgabitur, eritque populo fortitudo, et prohibebit eum [ Al. eos] interfici ab his qui vino draconum inebriati sunt, et erraverunt propter siceram. Saepe diximus esse vinum, quod de vineis fit. Siceram autem omnem potionem, quae inebriare potest, et statum mentis evertere, quam proprie Aquila ebrietatem transtulit, sive illa frumento, sive hordeo, sive millio, pomorumque succo, et palmarum fructu, et alio quolibet genere conficiatur. Igitur sacerdotes et prophetae haereticorum exciderunt mente propter siceram, et absorpti sunt propter vinum, quales fuerunt Prisca et Maximilla earumque princeps 375 Montanus: et quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intelligunt, atque pervertunt. Sicera, quando saeculari abutuntur sapientia et dialecticorum tendiculis, quae non tam vincula sunt appellanda, quam phasmata [ Al. phantasmata], id est, umbrae quaedam et imagines, quae cito pereunt atque solvuntur. Istius modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam.", "candidate_score": 0.686771, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_59", "psc_text": "cordis habeant puritatem. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Mat. V, 8) . Cumque cordis habuerint puritatem, debent auferre malum de mentibus suis, non in conspectu hominum, sed in conspectu Dei, quem celare nihil potest. Quodque jungit: Quiescite agere perverse, illud Evangelicum sonat: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne quid tibi deterius fiat (Joan. V, 14) . Recedens ergo a vitiis, discat bonum, quaeratque judicium, oppresso subveniat, pupillum viduamque sustentet: et si hoc fecerit, tunc peccata, quae prius in modum coccini sanguinea fuerant, dimittentur: et opera cruoris ac sanguinis, veste Domini mutabuntur, quae de agni confecta est vellere, quem sequuntur in Apocalypsi (Cap. V), qui virginitatis candore resplendent. (Vers. 19, 26.) Si volueritis, et audieritis, bona terrae comedetis: si nolueritis, et non audieritis (sive ut in Hebraeo habet) et me ad iracundiam provocaveritis, gladius devorabit vos. Quia os Domini locutum est. 24 Liberum servat arbitrium, ut", "candidate_score": 0.686601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1161", "psc_text": "nequaquam spiritu judicii, sed combustionis igne purgabitur, eritque populo fortitudo, et prohibebit eum [ Al. eos] interfici ab his qui vino draconum inebriati sunt, et erraverunt propter siceram. Saepe diximus esse vinum, quod de vineis fit. Siceram autem omnem potionem, quae inebriare potest, et statum mentis evertere, quam proprie Aquila ebrietatem transtulit, sive illa frumento, sive hordeo, sive millio, pomorumque succo, et palmarum fructu, et alio quolibet genere conficiatur. Igitur sacerdotes et prophetae haereticorum exciderunt mente propter siceram, et absorpti sunt propter vinum, quales fuerunt Prisca et Maximilla earumque princeps 375 Montanus: et quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intelligunt, atque pervertunt. Sicera, quando saeculari abutuntur sapientia et dialecticorum tendiculis, quae non tam vincula sunt appellanda, quam phasmata [ Al. phantasmata], id est, umbrae quaedam et imagines, quae cito pereunt atque solvuntur. Istius modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam.", "candidate_score": 0.685747, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_249", "psc_text": "quid agant. Qui ergo praesunt, plurimum debent carere vitiis, et maxime ira, quae furori proxima est: ne quanto plus possint, tanto amplius subjectis noceant. Miscet siceram qui cum ebrietate plenus sit, ad decipiendos homines, umbras quasdam et imagines simulat se habere virtutum. (Vers. 23.) Qui justificatis impium pro muneribus, et justitiam justi aufertis ab eo. Et haec pars vitiorum est vineae, quae pro uvis fecit labruscas, et exspectante Domino, ut faceret judicium, fecit iniquitatem, justificans impium pro muneribus, et non causas, sed dona considerans, quae excaecant etiam oculos sapientium. Unde cavendum est, ne inebriemur vino, in quo est luxuria (Deut. XVI, 19; Ephes. V), et nudentur femora turpitudinis nostrae (Gen. IX), et adulemur impiis pro muneribus, et justitiam justi pro inopia despiciamus. Quod et in Epistola Jacobi praecipitur: ne honorantes impios divites, et despicientes sanctos pauperes, fiamus judices iniquitatis. (Vers. 24.) Propter hoc sicut devorat stipulam lingua ignis, et calor", "candidate_score": 0.684925, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_43_45", "bdc_text": "impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1509", "psc_text": "timere: dic civitatibus Juda, Synagogis videlicet et populis Judaeorum, de quibus Dominus loquebatur: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel (Matth. XV, 24) . Et Paulus apostolus: Vobis, inquit, oportebat annuntiari primum verbum Dei (Act. XIII, 46). Quid est autem illud quod jubentur dicere? Ecce Deus vester, quem semper exspectabatis: Ecce Dominus Deus in fortitudine veniet, quem contempsistis in humilitate venientem. Et fortitudo ejus dominabitur, qui prius formam servi acceperat, factus Patri obediens usque ad mortem (Philipp. III). Ecce merces ejus cum eo, et opus illius coram eo (Isa. XL, et LXII) . Juxta quod ipse dicit in Evangelio: Venturus est enim Filius hominis in gloria Patris sui et reddet unicuique secundum opus suum (Matth. XVI, 17) . Sicut pastor gregem suum pascet. Iste qui postea in majestate venturus est, prius formam pastoris accipit, et dicit ipse de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt", "candidate_score": 0.682913, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_65", "psc_text": "examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. XI, 7) , versum sit in scoriam, quod Hebraice dicitur SIGIM ( ): rubigo videlicet metallorum, sive purgamenta et sordes, quae igne excoquuntur, ut quia argentum nominaverat, servet metaphoram. Potest autem et hoc dici, quod justi et sancti viri qui prius in urbe versati sunt, postea in sordes versi sint peccatorum. Caupones tui miscent vinum aqua. Pro quo Symmachus transtulit, Vinum tuum mixtum est aqua. Et est sensus: Lex Dei pura atque sincera, et (ut ita dicam) mera veritate subnixa [ Al. subnexa] (Matth. XV), violata est traditionibus Pharisaeorum: quod Dominus in Evangelio plenius docet, omisisse eos legem Dei, et sequi mandata hominum. Omnisque doctor qui austeritatem Scripturarum per quam potest audientes corripere, vertit ad gratiam: et ita loquitur, ut non corrigat, sed delectet, audientes: vinum sanctarum Scripturarum violat, atque corrumpit sensu suo. Haeretici quoque Evangelicam veritatem corrumpunt prava intelligentia, et sunt caupones pessimi,", "candidate_score": 0.682361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_901", "psc_text": "eos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt [Al. oportet ]. Traduntur autem in desideriis cordis, quia mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et reptilium. Quod quidem non solum in Epistola ad Romanos, sed et ad Thessalonicenses de Antichristo legimus: Pro eo quod charitatem veritatis non susceperunt, ut salvarentur, mittet eis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, et judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed complacuerunt sibi in mendacio (II Thess. II, 10) : quod puto Apostolum Paulum de praesenti Isaiae lectione sumpsisse, in qua dicit: Dominus miscuit eis spiritum erroris, et errare fecerunt Aegyptum in omnibus operibus suis, sicut errat, inquit, ebrius et vomens, qui inebriatus est vitiis. De quibus ebriis Joel loquitur: Vae qui ebrii sunt absque vino. Et non solum ebrii: sed et vomentes furorem draconum, et furorem aspidum insanabilem, ut postquam hujuscemodi vinum evomuerint, intelligant ebrietatem suam,", "candidate_score": 0.682234, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_104", "bdc_text": "Precorque deum , ut hanc tibivobis gestrichen , tibi darübergeschrieben. sententiam , si modo vera est , de qua re minime dubito , ceterisque fratribus ita adaperiat , ut vere , hoc est in spiritu incipiatis verum , solum et omnipotentem deum adorare [ Joh 4 , 24 ] .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2634", "psc_text": "tantum, in conspectu meo, ut sermo Domini compleatur, dicentis in Evangelio: Amen amen dico vobis: quoniam veniet hora, quando neque in monte isto, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem (Joan. IV, 21) . Et iterum: Spiritus est Deus. Et eos qui adorant eum, in 828 spiritu et veritate oportet adorare (Ibid., 24) . Et illud Apostoli: Levantes sanctas manus in omni loco (I Tim. II, 8) . Omnis autem caro non populum Judaeorum, sed omne hominum significat genus, juxta illud quod supra dictum est: Videbit omnis caro salutare tuum (Isai. XL, 5) . Et in Joele: Effundam de spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt filii vestri et filiae vestrae (Joel. II, 28) . Et in Zacharia: Timeat omnis caro a facie Domini (Zach. II, 13) . Et in Psalmis: Ad te omnis caro veniet (Psal. LXIV, 2) . Quod aliis verbis in alio psalmo dicitur: Omnes gentes quas fecisti, venient", "candidate_score": 0.681355, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_267", "psc_text": "dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem Filius in regnantis habitu, et locutus est Spiritus sanctus propter consortium majestatis, unitatemque substantiae. Quaerat aliquis, quomodo nunc Propheta Dominum vidisse se dicat, et non absolute Dominum, sed Dominum sabaoth, ut in consequentibus ipse testatur; cum evangelista Joannes dixerit: Deum nemo vidit unquam (Joan. I, 20) . Et ad Mosen loquatur Deus: Non poteris faciem meam videre: neque enim videbit homo faciem meam, et vivet (Exod. XXXIII, 20). Ad quod respondebimus, non solum Patris divinitatem, sed ne Filii quidem et Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere; sed oculos mentis, de quibus ipse Salvator ait:", "candidate_score": 0.681063, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1963", "psc_text": "Tristis est anima mea usque ad mortem (Matth. XXVI, 38) , ut crucis contumelia resurrectionis gloria temperetur. Et ostendere ei lucem, ut omnes per se videat illuminatos. Et formare intelligentia, subauditur eum, super quem descenderit 622 spiritus sapientiae et intellectus. Et justificare justum, qui bene multis servierit; non enim venit ut ministraretur ei, sed ut ministraret (Matth. XX), in Petri pedibus (Joan. XIII), cunctorum Apostolorum peccata abluens. Qui apparuit in carne, justificatus est in spiritu. De quo et Judas proditor confitetur: Peccavi, tradens sanguinem justum (Matth. XXVII, 4) . Et uxor Pilati: Nihil tibi sit et justo illi: multa enim passa sum hodie in somnis propter eum. Et notandum quod non justificatus sit, ut de iniquo, justus fieret. Sed justus justificatur, non ut inciperet esse quod non erat; sed ut quod erat omnibus appareret. Iste justus pro iniquis passus est, ut omnes nos offerret Deo. De quo dicitur ad Judaeos:", "candidate_score": 0.679733, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1024", "psc_text": "de Gomorrha. Uva eorum uva fellis, botrus amaritudinis eorum. Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis (Deut. XXXII, 33) . Tunc omnis potio, sive ut Hebraice dicitur, sicera, id est, ebrietas, quae statum mentis evertit, et homines vigilare non patitur, amaritudine commutabitur, quae ad tempus utentibus se mella mentitur, et in novissimo amarior felle reperietur. Tunc omnis dulcedo laetantium et tympanorum ac citharae sonitus in planctum vertetur ac gemitum. Ingeramus hoc testimonium his qui in conviviis non solum gula et ebrietate, sed et auribus luxuriant, ut per omnes sensus animae fortitudo mollescat. Atteretur civitas vanitatis, sive omnis civitas, vel spiritualis Babylon, quae sedet in septem montibus purpurata, cujus supplicia in Apocalypsi Joannis legimus (Apoc. XVIII). Pulchreque dixit urbem vanitatis. Si enim de coelo et terra, et de omnibus quae terrena sunt dicitur: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas (Eccl. I, 2) ; quanto magis hoc de una urbe dicendum est,", "candidate_score": 0.677354, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_249", "psc_text": "quid agant. Qui ergo praesunt, plurimum debent carere vitiis, et maxime ira, quae furori proxima est: ne quanto plus possint, tanto amplius subjectis noceant. Miscet siceram qui cum ebrietate plenus sit, ad decipiendos homines, umbras quasdam et imagines simulat se habere virtutum. (Vers. 23.) Qui justificatis impium pro muneribus, et justitiam justi aufertis ab eo. Et haec pars vitiorum est vineae, quae pro uvis fecit labruscas, et exspectante Domino, ut faceret judicium, fecit iniquitatem, justificans impium pro muneribus, et non causas, sed dona considerans, quae excaecant etiam oculos sapientium. Unde cavendum est, ne inebriemur vino, in quo est luxuria (Deut. XVI, 19; Ephes. V), et nudentur femora turpitudinis nostrae (Gen. IX), et adulemur impiis pro muneribus, et justitiam justi pro inopia despiciamus. Quod et in Epistola Jacobi praecipitur: ne honorantes impios divites, et despicientes sanctos pauperes, fiamus judices iniquitatis. (Vers. 24.) Propter hoc sicut devorat stipulam lingua ignis, et calor", "candidate_score": 0.676117, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1158", "psc_text": "a vino, erraverunt in ebrietate: nescierunt videntem, ignoraverunt judicium, sive mirabiliter. Omnes enim mensae repletae sunt vomitu, sordiumque, ita ut non esset ultra locus. LXX: In die illa erit Dominus Sabaoth corona spei, quae compacta est gloriae reliquiis populi. Relinquentur in spiritu judicii super judicium, et fortitudinem vetans interficere. Isti enim vino decepti sunt: errant propter siceram; sacerdos et propheta exciderunt mente propter siceram; absorpti sunt propter vinum, vacillaverunt, hoc est, φάσμα [Al. fasma]; maledictio comedet hoc consilium: siquidem istud consilium propter avaritiam est. Postquam omnis terra Samariae, id est, decem tribuum Assyrio fuerit inundante deleta, et conculcata pedibus corona superbiae ebriorum 374 Ephraim, et in modum ficus temporaneae devorata: tunc residui populi Israel, hoc est duarum tribuum, Judae et Benjamin, ipse Dominus erit corona victoriae; et spiritus judicii sedenti super judicium, haud dubium quin Ezechiae regi Judae; et fortitudo eorum, qui cuncta regione populata, de praelio revertentes, se urbe", "candidate_score": 0.673918, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_224", "psc_text": "Qui cum ista faciunt, opus Domini non respiciunt, nec considerant quae ventura sint. Abutamur hoc testimonio adversum principes Ecclesiae, qui de mane consurgunt ad sectandam siceram, et bibendum usque ad vesperam: de quibus in alio loco dicitur: Vae tibi civitas, cujus rex juvenis est, et principes tui mane comedunt (Eccl. X, 16) . Qui deliciis occupati, ex creaturis non intelligunt Creatorem, nec considerant opera manuum ejus, de quibus legimus: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum (Ps. XXXII, 6) . Potest juxta altiorem intelligentiam, omnis animae perturbatio ebrietas appellari, quae concipitur de vino furoris draconum, et de veneno aspidum insanabili, quod nonnulli bibunt ab adolescentia usque ad senectutem, hoc est, de mane usque ad vesperam (Deut. XXXII). Alii vero hora tertia, sexta, vel nona, et undecima suscitantur de convivio, et dicitur ad eos: Expergiscimini qui ebrii 77 estis a vino. Super hoc vinum, et super", "candidate_score": 0.67386, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_89", "psc_text": "Venite, ascendamus ad montem Domini, et caetera quae sequuntur: Quia de Sion egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem: nequaquam de Sinai, et de solitudine, et de monte Oreb: sed de monte Sion, in quo aedificata est Jerusalem: et de Jerusalem, in qua Templum est et religio Dei. Legimus quod saepe Dominus docuerit in Templo (Matth. 13): et quod non oportuerit mori Prophetam extra Jurusalem: et supra verbum et legem pariter nominata. Verbum principes jubentur audire: legem populus auribus percipere. Qui enim prius legem fecerit, postea venit ad sermonem Dei. Sed et in Jerusalem primum fundata Ecclesia totius orbis Ecclesias seminavit. Et hoc dicendum quod quicumque in specula et in visione pacis fuerit, in hoc et lex et verbum Domini constitutum sit. Et pulchre non dixit: in Sion et in Jerusalem erit, et manebit verbum et lex Domini; sed egredietur, ut de illo fonte omnes nationes doctrina Dei significet irrigandas.", "candidate_score": 0.672882, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64_66", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_65", "psc_text": "examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum (Psal. XI, 7) , versum sit in scoriam, quod Hebraice dicitur SIGIM ( ): rubigo videlicet metallorum, sive purgamenta et sordes, quae igne excoquuntur, ut quia argentum nominaverat, servet metaphoram. Potest autem et hoc dici, quod justi et sancti viri qui prius in urbe versati sunt, postea in sordes versi sint peccatorum. Caupones tui miscent vinum aqua. Pro quo Symmachus transtulit, Vinum tuum mixtum est aqua. Et est sensus: Lex Dei pura atque sincera, et (ut ita dicam) mera veritate subnixa [ Al. subnexa] (Matth. XV), violata est traditionibus Pharisaeorum: quod Dominus in Evangelio plenius docet, omisisse eos legem Dei, et sequi mandata hominum. Omnisque doctor qui austeritatem Scripturarum per quam potest audientes corripere, vertit ad gratiam: et ita loquitur, ut non corrigat, sed delectet, audientes: vinum sanctarum Scripturarum violat, atque corrumpit sensu suo. Haeretici quoque Evangelicam veritatem corrumpunt prava intelligentia, et sunt caupones pessimi,", "candidate_score": 0.671299, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_48_50", "bdc_text": "Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ; tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1218", "psc_text": "De quo Ezechiel mystico sermone testatur (Ezech. II), quod scriptus fuerit intus et foris; in sensu et in littera. De quo et Salvator loquitur in psalmis: In capitulo libri scriptum est de me (Ps. XXXIX, 9) ; non Jeremiae, non Isaiae, sed in omni Scriptura sancta, quae unus liber appellatur. Magistris igitur Judaeorum usque in praesentem diem nequeuntibus legere et aperire signacula, et mysteria pandere Scripturarum, si dederis eum librum indocto populo, qui a suis praeceptoribus devoratur, fatebuntur nescire se litteras, et idcirco legere non posse. Atque e duobus malis multo levius est legis imperitiam confiteri, quam jactare prudentiam; et non posse scire quod dicitur. (Vers. 13, 14). Et dixit Dominus: Pro eo quod appropinquat populus iste ore suo, et labiis suis glorificat me; cor autem ejus longe est a me, et timuerunt me mandato hominum, et doctrinis. Ideo ecce ego addam ut admirationem faciam populo huic miraculo grandi et", "candidate_score": 0.670637, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_44_46", "bdc_text": "iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1583", "psc_text": "qui loquebatur in Evangelio: In judicium ego veni in mundum istum: ut non videntes videant, et videntes caeci fiant (Joan. IX, 39) . Pro quo nos interpretati sumus: Non erit tristis, neque turbulentus; sed aequalitatem vultus omni tempore conservabit: quod falso de Socrate Philosophi gloriantur, nunquam eum, plus solito, nec tristem fuisse, nec laetum. Pro quo Aquila et Theodotio interpretati sunt: Non obscurabit, et non curret, donec ponat in terra judicium. Et est sensus: nullum vultus tristitia deterrebit, nec festinabit ad poenam, qui judicii veritatem ultimo tempori reservavit. Quodque sequitur: et legem illius insulae exspectabunt, manifestius posuere LXX in nomine ejus gentes sperabunt: quae in Scripturis appellantur insulae, quia ex omni parte persecutorum incursionibus patent. Legem autem ejus, non quae per Moysen data est, sed Evangelium sentiamus: De Sion enim egredietur lex, et verbum Domini de Jerusalem (Supra, II). De qua lege et Jeremias vaticinatur: Ecce dies veniunt, dicit Dominus:", "candidate_score": 0.669819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_36", "bdc_text": "Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1855", "psc_text": "qui eos persecuturi sunt. Quod et Dominus in Evangelio loquebatur: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: sed potius eum timete, qui potest animam et corpus perdere in gehennam (Matth. X, 28) . Et in alio loco: Gaudete, cum omne malum dixerint adversum vos mentientes (Ibid., V, 11) . Sicut enim vestimentum consumitur verme, vel tempore; et sicut lanae a tinea devorantur: sic omne persecutorum opprobrium cum persecutoribus pertransibit. Unde et Apostoli gloriabantur, quod digni essent habiti pro Domino pati contumelias (Act. V). Gloriabantur autem, quia salus et justitia Domini, quae eis victoriam et praemia repromiserat, id est, Dominus atque Salvator permaneat in aeternum, sive in utraque generatione prioris populi et posterioris, qui adventum illius receperunt, de quo et supra dicitur: Prope est justus meus, egressus est salvator meus. (Vers. 9 seqq.) Consurge, consurge; induere fortitudine brachium Domini. Consurge sicut in diebus antiquis in generationibus saeculorum.", "candidate_score": 0.669123, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_53", "bdc_text": "Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1372", "psc_text": "terra sanguine eorum, et humus eorum adipe pinguium. Post eversionem Jerusalem et naufragium quondam solidissimae navis, praedamque omnis supellectilis illius, de interitu omnium dicitur nationum, 441 et de consummatione mundi, quae est in die futura judicii. Unde omnes gentes et populi terrae et plenitudo ejus, orbis et cuncta genimina ejus, tam quae habitantur loca, quam quae inhabitabilia sunt nimietate frigoris et caloris, jubentur audire, et quae ventura sunt cum omni mentis tremore cognoscere. Indignatio enim Domini nequaquam super unam gentem Judaeam, et Assyrios atque Chaldaeos, Aegyptios, Moabitas, et Ammonitas, et Philisthaeos: sed et contra omnes gentes, et super universam militiam, sive ut LXX transtulerunt, numerum earum. ventura describitur, quae interficiat eas, et fetorem corporum putrescentium in altum ascendere faciat: significans peccata omnium nationum: ita ut sanie earum et spurcitia, ac sanguine montes repleantur: sublimes quaequae virtutes et Angeli, qui singulis gentibus praesidebant; et tabescat omnis militia vel fortitudo coelorum: replicentur,", "candidate_score": 0.668712, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64_66", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2175", "psc_text": "illos de quibus scriptum est in Proverbiis: Hi enim aluntur cibis impietatis et vino iniquitatis inebriantur (Prov. IV, 17) . Hujuscemodi epulis saturatus Pharisaeus, inter caetera verba superbiae, his in sabbato se jejunare jactabat (Luc. XVIII): qui non biberat vinum de vinea Sorec, sed de vinea Sodomorum, cujus vinum furor draconum est, et furor aspidum insanabilis, et uva eorum, uva fellis: quos Deus arguit per Prophetam: Peccata populi mei comedunt (Ose. IV, 8) . Et rursum: Quare tacuistis impietatem eorum, et iniquitates vindemiastis et comedistis frumentum mendacii (Ose. X, 13) ? Quia igitur proposuerant quaestionem Deo, scire cupientes quare jejunaverint et humiliaverint animas suas, et Deus non respexerit: obliti veteris historiae, cur non respexerit ad munera Cain, qui recte quidem offerebat, sed non recte dividebat cum fratre (Gen. IV), Dei non videns charitatem, dicente Scriptura: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum (Matth. XXII,", "candidate_score": 0.668496, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1139", "psc_text": "lamentationis carmina discere; sicut reprehensio fuit populi Israel, quando in Judicum libro (Judic. IV), in manu mulieris Debborae fecit salutem Dominus, et tempore vicinae captivitatis, tacentibus viris, Holda mulier prophetavit (IV Reg. XXII). Propterea 367 autem mulieres longo conterentur itinere, imbecillitate, fame et squalore confectae, et docebunt populum miserabilem, quia non est populus sapiens, nec intellexit Creatorem suum, qui neglectus ab eis atque contemptus non miserebitur facturae, et non parcet creaturae suae. Juxta LXX, de Maria dicitur Magdalene, et alia Maria, et caeteris mulieribus, quae primum viderunt Dominum resurgentem, et tenuerunt pedes ejus, et ab eo audire meruerunt: Nolite timere: Ite, nuntiate fratribus meis ut vadant in Galilaeam, et ibi me videbunt (Matt. XXVIII, 10) . De istis mulieribus multo priusquam nascerentur, propheticus sermo praenuntiat, et vocat eas a spectaculo Dominicae Passionis et Resurrectionis, ut Evangelium praedicent, et, juxta Hebraicum, doceant Jerusalem sive terram Israel, quod iste sit Dominus et", "candidate_score": 0.668379, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_68_70", "bdc_text": "a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1072", "psc_text": "hoc nomine appellatur Jerusalem. Pulchreque duplicem humilitatem posuit: Humiliabit, humiliabit eam, primum sub Babyloniis, quando templum destructum est, secundo sub Tito et Vespasiano, cujus ruina usque in finem permanet. Conculcabit eam pes, repetitque et copulat pedes pauperis, haud dubium quin Christi. De quo et supra diximus: Factus est fortitudo pauperi; fortitudo egeno in tribulatione sua. Gressus egenorum, Apostolorum scilicet, qui imitantes Domini paupertatem, etiam virtutis ejus privilegium consecuti sunt; qui non recepti, excusserunt super eam pulverem pedum suorum. Et quia 347 Salvatoris dicitur verbis, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur (Luc. XIV, 11) , non solum hoc ad homines, sed ad contrarias quoque fortitudines referre possumus. Juxta LXX, laudes Deo Propheta decantat, quod omnes superbos humiliet, et universarum urbium munimenta usque ad solum diruat, et sanctorum ea mitiumque et humilium calcent pedes. (Vers. 7-9.) Semita justi recta est, rectus callis justi ad ambulandum: et in semita", "candidate_score": 0.663867, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69_71", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_602", "psc_text": "manum perforat incumbentis. Et est hic ordo pulcherrimus: ut quomodo in priori Visione sermo propheticus Damasco minabatur, quod decem tribus in illa habuerint auxilium, misericordiam Dei rogantes: sic etiam nunc Aegypto vastitas praedicetur; ob cujus auxilium Dei neglecta sit invocatio. Ipsa est enim terra, quae est trans flumina Aethiopiae, id est, trans rivos Nili fluminis, quem de Aethiopia in Aegyptum fluere nemo dubitat. Potest Aegyptus alarum cymbalum dici propter velocitatem frugum: velox quippe et concitus avium volatus reddit cymbali sonitum. Quidam ex eo quod sequitur: Qui mittit in mari legatos, et in vasis papyri super aquas, Romanum regnum intelligunt et omnem historiam referunt ad Vespasiani et Titi tempora, a quibus Hierosolyma subversa est. Sed hoc fidei nostrae non convenit, ut minetur Dominus regno Romano, quare impiam gentem subverterit, et rursum in montem Sion dicat munera deferenda, nisi forte et haec spiritualiter in Ecclesia accipiamus. (Vers. 2.) Qui mittit in mari", "candidate_score": 0.662094, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69_71", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_617", "psc_text": "artibus interrogabunt, cur ista acciderint. (Vers. 4.) Et tradam Aegyptum in manu dominorum crudelium, et rex fortis dominabitur eorum, ait Dominus Deus exercituum. Duplicem intelligentiam sequimur: vel Chaldaicorum temporum, quando a Nabuchodonosor Aegyptus expugnata est; vel Romani imperii, quando Antonio Cleopatraque superatis, Augustus Caesar Aegyptum subjugavit. Babylonios fuisse crudeles, omnis Scriptura testatur, qui parvulis non pepercerint, et suis eos jaculis vulnerarint, nec praegnantibus sint miserti. Romanum autem regnum fortissimum, et Danielis Scriptura testatur (Cap. VII), exponens quartam bestiam habentem dentes et ungues ferreos. (Vers. 5-7.) Et arescet aqua de mari, et fluvius desolabitur atque siccabitur, et deficient flumina, attenuabuntur et siccabuntur rivi aggerum. Calamus et juncus marcescent, nudabitur alveus rivi a fonte suo, et omnis sementis irrigua siccabitur, arescet, et non erit. Naturale est, ut cum per iram Dei captivitas venerit, indignationem ejus pestilentia subsequatur, et adversum eos qui offenderint Deum, cuncta simul elementa desaeviant. Unde scriptum est in alio", "candidate_score": 0.660725, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_601", "psc_text": "in cymbalum vertimus. Aquila bis umbram transtulit. Sed sciendum quod umbra SEL ( ) dicitur, hic autem syllaba ipsa geminatur. Ex quo possumus dictum intelligere: Vae terrae, quae in umbra alarum suarum pollicetur auxilium. Et cum Scriptura dicat: Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur (Ps. XC, 1) , pro quo in Hebraeo scriptum 198 est, In umbra Omnipotentis commorabitur: ipsam Dei similitudinem habere se jactans, et in periculis constituta aliis suffragari repromittit. Significat autem sive No, Aegypti civitatem, quae nunc Alexandria dicitur, sive Aegyptum, in qua semper Jerusalem quasi super quassatam arundinem innixa est, quae confracta manum perforat incumbentis. Et est hic ordo pulcherrimus: ut quomodo in priori Visione sermo propheticus Damasco minabatur, quod decem tribus in illa habuerint auxilium, misericordiam Dei rogantes: sic etiam nunc Aegypto vastitas praedicetur; ob cujus auxilium Dei neglecta sit invocatio. Ipsa est enim terra, quae est trans flumina Aethiopiae, id", "candidate_score": 0.659979, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_37_39", "bdc_text": "iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1220", "psc_text": "enim illos, et perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium abscondam. Hoc testimonio abusus est Dominus contra Pharisaeos in Evangelio Matthaei, dicens: Quare et vos praeteritis mandatum Dei propter traditiones vestras (Matth. XXV, 5) . Et iterum: Hypocritae, bene prophetavit de vobis Isaias, dicens: Populus iste labiis me honorat, cor autem ejus longe est a me. Frustra autem colunt me docentes doctrinas et praecepta hominum (Ibid., 6-9) . In quo notare debemus illud quod plerumque 394 admonuimus, Evangelistas et Apostolos, non verbum interpretatos esse de verbo; nec LXX Interpretum auctoritatem secutos, quorum editio illo jam tempore legebatur; sed quasi Hebraeos et instructos in Lege, absque damno sensuum suis usos esse sermonibus. Appropinquat autem populus Judaeorum ore et labiis suis Deo; quia unius Dei cultum habere se gloriatur et respuere idola; sed cor ejus longe est ab eo, quia non recipit Dominum Jesum Christum. Qui enim non recipit Filium, non recipit Patrem.", "candidate_score": 0.656621, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_602", "psc_text": "manum perforat incumbentis. Et est hic ordo pulcherrimus: ut quomodo in priori Visione sermo propheticus Damasco minabatur, quod decem tribus in illa habuerint auxilium, misericordiam Dei rogantes: sic etiam nunc Aegypto vastitas praedicetur; ob cujus auxilium Dei neglecta sit invocatio. Ipsa est enim terra, quae est trans flumina Aethiopiae, id est, trans rivos Nili fluminis, quem de Aethiopia in Aegyptum fluere nemo dubitat. Potest Aegyptus alarum cymbalum dici propter velocitatem frugum: velox quippe et concitus avium volatus reddit cymbali sonitum. Quidam ex eo quod sequitur: Qui mittit in mari legatos, et in vasis papyri super aquas, Romanum regnum intelligunt et omnem historiam referunt ad Vespasiani et Titi tempora, a quibus Hierosolyma subversa est. Sed hoc fidei nostrae non convenit, ut minetur Dominus regno Romano, quare impiam gentem subverterit, et rursum in montem Sion dicat munera deferenda, nisi forte et haec spiritualiter in Ecclesia accipiamus. (Vers. 2.) Qui mittit in mari", "candidate_score": 0.655502, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52_54", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse . non viderint .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_297", "psc_text": "Unde et ipse Dominus in Evangelio sacramentum caeci a nativitate, qui receperat oculos, vertit ad Tropologiam, et dicit: In judicium ego veni in hunc mundum, ut videntes non videant, et non videntes videant (Joan. IX, 39) . Et in alio loco Simeon loquitur: Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum (Luc. II, 34) . Illis itaque non videntibus, nos videmus: illis cadentibus, nos resurgimus. Quod intelligens Propheta quodammodo aliis verbis dicit: O Domine, praecipis mihi loqui populo Judaeorum, ut audiant, et non intelligant Salvatorem, et videant eum, et non cognoscant. Si vis impleri jussionem tuam, et totum salvari mundum, quod et ego fieri desidero, tu excaeca cor populi hujus et aures aggrava, et oculos claude, ne intelligant, ne audiant, ne videant. Si enim illi viderint, et conversi fuerint, et intellexerint, et sanati fuerint, totus mundus non recipiet sanitatem. Ex quo animadvertimus, quamvis grave sit peccatum, si quis", "candidate_score": 0.655238, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_367", "psc_text": "Dominus: forti manu recesserunt ab itinere viae populi hujus loquentes: ne forte dicant, Durum est. Omnia enim quae loquitur populus iste, dura sunt; timorem autem ejus ne timueritis, neque conturbemini. Dominum virtutum ipsum sanctificate, et ipse erit timor tuus, et si in ipso confisus fueris, erit tibi in sanctificationem, et non ut lapidi offensionis 122 occurretis, neque ut petrae ruinae. Domus autem Jacob in laqueo et in convalle erit sedentibus in Jerusalem: ideo infirmi erunt in ipsis plurimi, et ruent et conterentur, et appropinquabunt, et capientur. Quodque sequitur, homines in tuitione, obelo praenotandum est. Quia multum inter se Hebraicum distat et Vulgata Editio: ideo utrumque posuimus. Et primum de Hebraico disputandum est. Haec ad me locutus est Dominus. Qui propter bona opera, et gratiam quae propter bona opera, consecutus sum; sive forti manu sua erudivit me et instituit, ne ambularem in via populi hujus, et pari tenerer errore: vel certe", "candidate_score": 0.65491, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_53", "bdc_text": "Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_523", "psc_text": "Nos generaliter sequentes Symmachum, stellam [Al. stellas ] diximus. Est autem sensus, quod cum dies Domini crudelis advenerit, et furor ejus universa vastarit, prae timoris magnitudine mortalibus cuncta tenebrescant, et sol ipse et luna astraque rutilantia suum videantur negare fulgorem. Unde et coelum sacco induitur, quod scilicet tenebrae cuncta operiant, et prementibus malis, nihil aliud sentiant homines, nisi quod mens videre compellit. (Vers. 11.) Et visitabo super orbis mala, et contra impios iniquitatem eorum: et quiescere faciam superbiam infidelium, et arrogantiam fortium humiliabo. Ex hoc loco et ex superiore, ubi scriptum est, quod obtenebrescat sol in ortu suo, et luna caligine compleatur, et stellae fulgorem retrabant, et totius orbis iniquitas visitetur, quidam putant non de Babylonis ruina, sed de mundi consummatione praedici: cum utique secundum superiora et orbis, qui Hebraice dicitur THEBEL ( ), et Graece οἰκουμένη, Babylon intelligenda sit. Οἰκουμένη enim lingua nostra habitatam sonat; et habitata propter ingentem", "candidate_score": 0.654309, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_117", "bdc_text": "] Erudito et vere pio viro Leoni Jud , fratri in Christo dilecto .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2371", "psc_text": "est, et opus illius coram illo; et egressus est justus ut splendor, et Salvator accensus est ut lampas, gavisusque sponsus super sponsa sua Ecclesia, immo exsultavit super eam Deus suus, qui ipse 746 et sponsus et Dominus est: propterea secundum assumptionem carnis, et passionem crucis dicitur ad eum: Ut intingatur pes tuus in sanguine (Ps. LXVII, 24) . Et sub Judae vocabulo in Genesi prophetatur, Juda, te laudabunt fratres tui: Manus tuae in cervicibus inimicorum tucrum, (Gen. XLIX, 8 et seqq) , adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena: quis suscitabit eum (Gen. XLIX, 8, 9) ? Et iterum: Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam; lavabit vino stolam suam, et sanguine uvae pallium suum (Ibid., 11) . Iste est quem Angelicae potestates videntes ad Patrem ascendere cruentum, imperant caeteris Angelis,", "candidate_score": 0.651923, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_97_99", "bdc_text": "«Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ; der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 . Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_725", "psc_text": "? Quodque juxta LXX additum est: turbabuntur legati, et dolores apprehendent eos: illos legatos interpretari possumus, quos cives miserant adversum eum, qui profectus erat in terram longinquam, ut sibi regnum poteret (Luc. XIX, 27). Unde ipse loquitur in Evangelio: Inimicos autem, qui noluerunt me regnare super se, adducite huc, et interficite coram me. (Vers. 8.) Torsiones et dolores tenebunt: quasi parturiens dolebunt: unusquisque ad proximum suum stupebit: facies combustae vultus eorum. Cum venerint Domini bellatores 239 de terra longinqua, et omnes manus fuerint dissolutae, et cor pavidum atque contritum; tunc strophomata, quae nos torsiones ventris interpretati sumus, et dolores tenebunt eos, similes doloribus parturientium. Per quae ostenditur torqueri eos propria conscientia, et facies habere combustas eo igne, quem sibi succenderant: quia non possunt dicere: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine (Ps. IV, 7) ; et: Nos omnes revelata facie, gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur (II Cor.", "candidate_score": 0.651383, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_13", "bdc_text": "Das Grundargument des Kirchenvaters gegen den heidnischen Götterdienst , nämlich die Geistigkeit Gottes , die nur in Geist verehrt und angebetet werden darf , wurde von ihm gegen die Äußerlichkeit und den Pragmatismus des mittelalterlichen Kultus eingesetzt ( s .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_267", "psc_text": "dic: Aure audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non perspicietis; incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem eos (Act. XXVIII, 26, 27) . Visus est autem Filius in regnantis habitu, et locutus est Spiritus sanctus propter consortium majestatis, unitatemque substantiae. Quaerat aliquis, quomodo nunc Propheta Dominum vidisse se dicat, et non absolute Dominum, sed Dominum sabaoth, ut in consequentibus ipse testatur; cum evangelista Joannes dixerit: Deum nemo vidit unquam (Joan. I, 20) . Et ad Mosen loquatur Deus: Non poteris faciem meam videre: neque enim videbit homo faciem meam, et vivet (Exod. XXXIII, 20). Ad quod respondebimus, non solum Patris divinitatem, sed ne Filii quidem et Spiritus sancti, quia una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere; sed oculos mentis, de quibus ipse Salvator ait:", "candidate_score": 0.650034, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_358", "psc_text": "quae in lingua nostra patientiam sonat. (Vers. 5, seqq.). Et adjecit Dominus loqui ad me adhuc, dicens: Pro eo quod abjecit populus iste aquas Siloe, quae vadunt cum silentio: et assumpsit magis Rasin, et filium Romeliae: propter hoc ecce Dominus adducet super eos aquas fluminis fortes et multas, regem Assyriorum et omnem gloriam ejus: et ascendet super omnes rivos ejus, et fluet super universas ripas ejus. Et ibit per Judam inundans, et transiens usque ad collum veniet, et erit extensio alarum ejus implens latitudinem terrae tuae, 119 o Emmanuel. Dixerat supra auferendam Damasci fortitudinem, et spolia Samariae in conspectu regis Assyriorum, et duos reges, Assyrio pugnante, capiendos: nunc Deus loquitur ad Prophetam charactere solito Scripturarum, per translationem Siloe fontis Jerusalem, et Assyrii fluminis violentissimi, quod omnem terram Israel suis inundet aquis, et egrediatur ripas alvei, tantoque feratur impetu, ut postquam decem tribuum occupaverit terram, ad Judam perveniat, et transiens ad", "candidate_score": 0.647013, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_453", "psc_text": "ad Romanos: Isaias autem clamat pro Israel. Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consumens et brevians in aequitate, quia verbum breviatum faciet Dominus super terram (Rom. IX, 27) . Et sicut dixit Isaias: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et Gomorrhae similes fuissemus (Isai. I, 9) . Ubi ergo tanti viri praecedit auctoritas, cesset alia omnis interpretatio. Et revera si legamus Josephum (lib. X, cap. 2), et quanta hominum in Jerusalem, et in Judaea fuerit multitudo, quando passus est Dominus; intelligimus vix paucos in Apostolis et Apostolicis viris ex Judaeis esse salvatos [ Al. salvandos]. Abbreviatus autem atque perfectus sermo Evangelicus est, qui pro cunctis laciniosae Legis caeremoniis, dedit praeceptum brevissimum dilectionis et fidei, ut quod nobis fieri noluerimus, ne fecerimus alteri. Unde et Dominus in Evangelio: In his, inquit, duobus mandatis pendet omnis Lex et Prophetae (Matth. XXII,", "candidate_score": 0.645738, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_96_98", "bdc_text": "126 , 10f) entstand der Eindruck : «Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ; der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2475", "psc_text": "Petr. II), quod cruciaretur anima ipsius videntis nefanda committi, et animae [ Al. animi tui] judicium, corporis habitudine demonstraret. Enoch quoque inter peccantium plurimam multitudinem solus raptus ad Deum est (Gen. V). Et Noe cum liberis suis, propter declinantem omnem carnem a Domini servitute, Diluvium delere non potuit (Gen. VII). Sed et Abraham de igne Chaldaeorum, fidei integritate servatus est (Gen. XI). In quem sensum et Jeremiae verba ex persona Domini dicentis consentiunt: Quasi calidum in deserto, inveni Israel cum occisis gladio (Jerem. XXXVIII, 2 sec. LXX; in Vulg. XXXI, 2) . Cum enim, inquit, omnis mundus idololatriae gladiis vulneratus jaceret exanimis, inveni Israel in Abraham habere calorem fidei, quasi medicus, qui post praelium inter cadavera mortuorum, ubi quem senserit pulsantibus venis aliquid habere vitale, adhibet curam vulneribus, ut restituat sanitatem. Pro eo quod scriptum est, ὡς θερμὸν, hoc est, quasi calidum, Latinus interpres, verbi ambiguitate deceptus, lupinum interpretatus est,", "candidate_score": 0.645066, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_465", "psc_text": "Et tanta erit fugientis trepidatio, ut ibi manere non audeat, sed transibit in Mageddo, quam et ipsa Scriptura non continet. Et quia sarcinis suis praepeditus velocius fugere non poterit, deponet vasa in Machmas, et gradu concito transibit vallem, quam et ipsam Hebraeus sermo non resonat: et rursum veniet in Aggai, quae bis in hoc loco ponitur, et in Hebraico non habetur. Ad sonitum fugae ejus contremiscet Rama, civitas Saul: quod perspicue falsum est. Civitas enim Saul appellatur Gaba, ut in Hebraico continetur. Deinde veniet in Gallim: audiet Laisa, audiet Anathoth, contremiscet Medemena. Habitatores autem Gebim et colles, quae sunt in Jerusalem, id est, excelsi quique viri, provocantur ad consolandam Jerusalem: non longo post tempore, sed in praesentiarum, et eadem die dum in via est Assyrius; ut maneant in locis suis, et perturbati timore nequaquam fugiant. Hoc juxta litteram. Caeterum quidam in isto loco, cum falsorum nominum juxta LXX ἐτυμολογίας invenire", "candidate_score": 0.644533, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_74_76", "bdc_text": "Der Spruch bedeutet demnach : sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1313", "psc_text": "Ipse autem sapiens, id est, Dominus, adduxit malum super eos, et pessimum, videlicet Nabuchodonosor, sive absolute malum, rem significans, non personam: et verba sua non abstulit, quae locutus fuerat per Prophetas. Quamodrem consurget super tribum Judam domum pessimorum, et contra auxilium Aegyptiorum, qui operantur iniquitatem. Aegyptus enim, sive Aegyptius, ut LXX transtulerunt, homo est, et non Deus: et equi eorum caro, et non spiritus. Unde et in Jeremia scriptum est: Maledictus homo qui spem habet in homine, et firmavit carnem brachii sui, et a Domino recessit cor ejus. Et erit quasi myrice in deserto, quae non videbit cum venerint bona (Jerem. XVII, 5, 6) . Et in alio loco scriptum est. Vana salus hominis (Ps. LIX, 13) , sive, ut melius habetur in Hebraeo, in homine. Cumque Dominus manum suam extenderit 423 ad puniendum, vel declinaverit, sub metaphora aurigae, et frenos equorum currentium relaxarit, corruet auxiliator Aegyptius, et Israel cui", "candidate_score": 0.644473, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_73_75", "bdc_text": "und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach : sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1309", "psc_text": "LXX dicitur: Ad vocem Domini superabuntur Assyrii plaga, cum percusserit eos, et erit ei in circuitu unde fuerat et spes auxilii, in quo confidebat: ipsi cum tympanis et cithara pugnabunt adversum eum ex commutatione, illud significat, quod adversum diabolum consurgant, qui ei quondam subditi fuerant, et cum gaudio atque laetitia dimicent contra eum ex commutatione subita: dum intelligentes errorem suum, destruunt eum a quo decepti fuerant. Diciturque ad illum, quod ab initio se ipse deceperit, regnum suum arbitrans sempiternum, cui parata sit gehenna et aeterna supplicia. Cap. XXXI (Cap. XXXI.--Vers. 1 seqq.) Vae qui descendunt in Aegyptum ad auxilium, in equis sperantes, et habentes fiduciam super quadrigis, quia multae sint [Al. sunt], et super equitibus, quia praevalidi nimis, et non sunt confisi super Sanctum Israel: et Dominum non requisierunt. Ipse autem sapiens adduxit malum, et verba sua non abstulit, et consurget contra domum pessimorum, et contra auxilium operantium iniquitatem. Aegyptus", "candidate_score": 0.64291, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_113_115", "bdc_text": "aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 . et alios in Christo fratres .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_272", "psc_text": "eos qui haereditatem accepturi sunt salutis (Hebr. I, 14) ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. (Dan. VII, 10) . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et pedes ejus operiunt, quia et praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus; sed media tantum quae in sex diebus facta sunt, contemplamur. Nec mirum hoc de Seraphim 92 credere, cum, et apostoli Salvatorem credentibus aperiant, infidelibus abscondant: et velum ante Arcam fuerit Testamenti (Exod. XL). Alas quoque habere dicuntur, propter velocitatem, et in cuncta discursum: sive quia semper in altioribus commorantur. Neque enim illud quod de ventis dicitur: Qui ambulat super pennas ventorum (Psal. CIII, 4) , vere ventos, juxta fabulas poetarum et pictorum licentiam, pennas habere testatur; sed celerem in cuncta discursum. Et singuli senas alas;", "candidate_score": 0.64247, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_220", "psc_text": "id est, tres modios. Batus autem in liquidis speciebus dicitur, et ephi, sive epha ejusdem mensurae in aridis. Sicut in Ezechiel juxta Hebraicum legimus: Ephi justum, et batus justus erit vobis. Ephi et batus aequalia et unius mensurae erunt, ut capiat decimam partem cori batus, et decimam partem cori ephi: juxta mensuram cori erit aequa libratio eorum (Ezech. XLV, 10, 11) . Quaerimus juxta anagogen, quomodo haereticorum domus grandes et pulchrae sint, quae cum judicii tempus advenerit, nullum habitatorem habeant. Omnis enim pompa structuraque verborum, et argumenta dialectica redigentur ad nihili. Et quia juxta apostolum Paulum (II Cor. III) non solum Dei aedificatio sumus, sed et agricultura, quam imitantes haeretici suffodiuntur et eradicantur ab Jeremia: idcirco ubi decem jugera vinearum, sive ubi decem juga boum operantur, facient batum unum, et triginta modii sementis facient ephi (Jerem. XVIII), ut de denario numero, qui in Scripturis sanctis mysticus atque perfectus est: et", "candidate_score": 0.641714, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_80_82", "bdc_text": "der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1210", "psc_text": "fructus, vel genimina, annum super annum: manducate, comedetis enim cum Moab. Et est sensus, antequam annus Domini acceptabilis praedicationis ejus adveniat, immo duo anni, de quibus in Cantico Habacuc juxta Hebraicum legimus: In medio duorum temporum cognosceris (Habac. III) , seminate vobis in lacrymis, ut metatis in gaudio (Ps. CXXV). Scriptum est in Evangelio secundum Joannem, per tria Pascha Dominum venisse in Jerusalem, quae duos annos efficiunt (Joan. II, 13). Quod autem sequitur: Comedetis enim cum Moab, in Hebraico non habetur. De quo possumus dicere, quod nisi fructus sibi poenitentiae congregaverint, incipiant cum his comedere qui non ingrediuntur Ecclesiam Domini usque in aeternum. Caetera in quibus videntur discrepare, manifesta sunt: et ex his quae exposuimus, facilis eorum interpretatio est. Scio me legisse Ariel interpretari, lux mea Dei, quod longe 391 aliter est. Hic enim prima syllaba per ALEPH et RES ( ) scribitur: lux autem quae Hebraice dicitur OR, inter", "candidate_score": 0.641133, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_368", "psc_text": "et Vulgata Editio: ideo utrumque posuimus. Et primum de Hebraico disputandum est. Haec ad me locutus est Dominus. Qui propter bona opera, et gratiam quae propter bona opera, consecutus sum; sive forti manu sua erudivit me et instituit, ne ambularem in via populi hujus, et pari tenerer errore: vel certe fecit me recedere a via populi hujus pessima, et dixit mihi: noli duorum regum timere conjurationem; sed hoc magis considera, quod omne quod loquitur hic populus adversum me, conjuratio sit; et secundum Symmachum, qui interpretatus est, ἄνταρσιν, in me exstiterit perduellis. Tu autem Propheta, et hi qui tecum sunt, ne timeatis insidias populi, sed Dominum timete, et ipse sit timor vester. Principium enim sapientiae, timor Domini (Prov. I, 7; Ps. CX, 9). Qui erit credentibus in sanctificationem, incredulis autem in lapidem offensionis, et in petram scandali, duabus scilicet domibus Judae et Israel. Praecipue autem in laqueum et in ruinam habitantibus", "candidate_score": 0.64066, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105_107", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] . Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_245", "psc_text": "in justitia sua, cui dicitur: Ne sis justus multum (Eccl. VII, 17) . Quas ob causas Israel repromittit se via ambulaturum regia, nec ad sinistram, nec ad dexteram declinaturum (Deut. V). Et ut loquar quod sentio: difficile hoc maledicto quis carere potest, cum et malis frequenter adulemur propter potentiam, et bonos despiciamus propter inopiam. Unde significantius interpretatus est Aquila: 83 Vae qui dicit malo, bonus es, et bono, malus es (Prov. XVII, 13) . Et in hunc congruit sensum illud quod Salomon in Proverbiis loquitur: Qui judicat justum injustum, et injustum justum, abominabilis est uterque apud Deum. Scribae quoque et Pharisaei verba Salvatoris non recipientes, sed traditiones hominum, et aniles fabulas, fecerunt bonum malum, et malum bonum. (Vers. 21.) Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes. Qui vobis, inquit, ipsi videmini sapientes esse, qui prudentiam sequimini, non Dei, sed hominum: et cum non recipiatis Dei virtutem", "candidate_score": 0.638902, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_70_72", "bdc_text": "Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort : «Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_678", "psc_text": "Quod et per Amos loquitur: Super tres et quatuor impietates non aversabor eum; quod et cogitaverit, et fecerit, et non egerit poenitentiam: insuper et docuerit malum. Unde et nunc dicitur: Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini (Amos I, 4) . Putant allegorici Interpretes de passione Christi esse praedictum, quod vocaverit Deus etiam post crucem Domini Salvatoris infelicem populum ad poenitentiam, et nihilominus ille se desperationi tradiderit, et voluptati. Principium quippe istius visionis, in quo ait: Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans, ad illud tempus referunt, quando a Pharisaeis populus incitatus, pari contra Jesum voce resonabat: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem (Joan. XIX, 6, 7) . Hujus testimonii exemplo etiam Apostolus abusus est, scribens ad Corinthios de resurrectione: Si mortui non resurgunt, manducemus, et bibamus, cras enim moriemur (I Cor. XV, 32) . (Vers. 15 seqq.) Haec dicit Dominus Deus exercituum: vade, ingredere ad eum qui habitat", "candidate_score": 0.637214, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_24_26", "bdc_text": "Unde , queso , has voces delatas dices : transubstantiatio [ !] , accidens , substantia , formaNäheres zu diesen aus der aristotelischen Terminologie übernommenen Ausdrücken der scholastischen Abendmahlslehre s. Friedrich Loofs , Art. Abendmahl II , in :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1165", "psc_text": "Theodotio, ut pro verbo Hebraico quod dicitur, CISOA ( ), pro quo Aquila interpretatus est, vomitum sordium, et Symmachus tantum vomitum, ille diceret, ἑμετὸν δυσαλίας, id est, vomitum dysaliae, quod verbum ubi apud Graecos lectum sit, invenire non potui, nisi forte novae rei novum finxerit nomen. Siquidem et apud Hebraeos compositum est, quia vomitus dicitur CI et SOA sordidus [Al. sordes ]. Quidquid igitur nauseam facit et vomitum, δυσαλία appellari potest. (Vers. 10 seqq.) Quem docebit scientiam, et quem intelligere faciet auditum? Ablactatos a lacte, avulsos ab uberibus: quia manda, remanda; manda, remanda; exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi. In loquela enim labii et in lingua altera loquetur ad populum istum, cui dixit: Haec est requies mea; reficite lassum, et hoc est meum refrigerium, et noluerunt audire. Et erit eis verbum Domini: manda, remanda; manda, remanda; exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi; ut vadant et cadant", "candidate_score": 0.636225, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_53_55", "bdc_text": "Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse . non viderint . Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_523", "psc_text": "Nos generaliter sequentes Symmachum, stellam [Al. stellas ] diximus. Est autem sensus, quod cum dies Domini crudelis advenerit, et furor ejus universa vastarit, prae timoris magnitudine mortalibus cuncta tenebrescant, et sol ipse et luna astraque rutilantia suum videantur negare fulgorem. Unde et coelum sacco induitur, quod scilicet tenebrae cuncta operiant, et prementibus malis, nihil aliud sentiant homines, nisi quod mens videre compellit. (Vers. 11.) Et visitabo super orbis mala, et contra impios iniquitatem eorum: et quiescere faciam superbiam infidelium, et arrogantiam fortium humiliabo. Ex hoc loco et ex superiore, ubi scriptum est, quod obtenebrescat sol in ortu suo, et luna caligine compleatur, et stellae fulgorem retrabant, et totius orbis iniquitas visitetur, quidam putant non de Babylonis ruina, sed de mundi consummatione praedici: cum utique secundum superiora et orbis, qui Hebraice dicitur THEBEL ( ), et Graece οἰκουμένη, Babylon intelligenda sit. Οἰκουμένη enim lingua nostra habitatam sonat; et habitata propter ingentem", "candidate_score": 0.635642, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_2_4", "bdc_text": "Überschrift von J. J. Simlers Hand : Autogr. , Bullingerus Leoni Jud , 17 . Apr. 1525. . Ecce copiae cornucopioso copiosius adsunt gestrichen , copiae cornu darübergeschrieben. Vgl .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2371", "psc_text": "est, et opus illius coram illo; et egressus est justus ut splendor, et Salvator accensus est ut lampas, gavisusque sponsus super sponsa sua Ecclesia, immo exsultavit super eam Deus suus, qui ipse 746 et sponsus et Dominus est: propterea secundum assumptionem carnis, et passionem crucis dicitur ad eum: Ut intingatur pes tuus in sanguine (Ps. LXVII, 24) . Et sub Judae vocabulo in Genesi prophetatur, Juda, te laudabunt fratres tui: Manus tuae in cervicibus inimicorum tucrum, (Gen. XLIX, 8 et seqq) , adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena: quis suscitabit eum (Gen. XLIX, 8, 9) ? Et iterum: Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam; lavabit vino stolam suam, et sanguine uvae pallium suum (Ibid., 11) . Iste est quem Angelicae potestates videntes ad Patrem ascendere cruentum, imperant caeteris Angelis,", "candidate_score": 0.634976, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2545", "psc_text": "est, quod estis vos (I Cor. III, 16, 17) . Quicumque ergo humilis est et quietus, et tremens sermones Dei, ipsum respicit Dominus; et de ipso dictum intelligi potest, quod sub terrae nomine prophetatur: Terra tremuit et quievit, cum resurgeret ad judicium Deus (Psal. LXXV, 9, 10) . Habitatores enim ejus, pro quibus μετωνυμικῶς terra dicitur, considerantes judicium Dei, quietem agunt a malis operibus; et sedentes in domo, aeterno requiescunt sabbato, ne moveant se ad opus servile peccati, sicut aedificatores turris moverunt quondam de Oriente pedes suos, et ortum veri luminis reliquerunt. Nec audierunt illud quod ad Cain dicitur: Peccasti, quiesce (Genes. IV) . Sed juxta Proverbia Salomonis: Qui audit Deum, habitabit confidens, et quiescet absque timore ab omni malo (Prov. I, 33) . Iste est humilis atque pauperculus, et contritus spiritu, tremensque sermones Domini, de quo scriptum est in Evangelio: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum (Matth.", "candidate_score": 0.632959, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_70_72", "bdc_text": "Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort : «Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_385", "psc_text": "antiquis erroribus. Hoc autem ad eos loquitur qui famem passi fuerint veritatis, et suspicient in coelum sursum, et in terram deorsum, et erunt in angustia, in tenebris, et in tribulatione: ut non videant usque ad tempus, donec et ipsi ad Dominum convertantur. Latam explanationem loca ista desiderant: sed parcimus librorum magnitudini, ut tollamus fastidium lectionis. Haec juxta LXX translationem ex parte perstrinximus, 128 quae in plerisque dissonat ab Hebraeo. Caeterum Nazaraei [ Al. Nazareni] locum istum ita edisserunt. Cum dixerint ad vos Scribae et Pharisaei, ut eos audiatis, qui omnia ventris causa faciunt; et in morem magorum stridunt in incantationibus suis, ut vos decipiant, hoc eis respondere debetis: non mirum si vos vestras traditiones sequamini, cum unaquaeque gens sua consulat idola. Ergo et nos a vobis mortuis de viventibus consulere non debemus: magis nobis Deus legem dedit, et testimonia Scripturarum, quae si sequi nolueritis, non habebitis lucem: sed semper caligo", "candidate_score": 0.63285, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_70_72", "bdc_text": "Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort : «Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_603", "psc_text": "omnem historiam referunt ad Vespasiani et Titi tempora, a quibus Hierosolyma subversa est. Sed hoc fidei nostrae non convenit, ut minetur Dominus regno Romano, quare impiam gentem subverterit, et rursum in montem Sion dicat munera deferenda, nisi forte et haec spiritualiter in Ecclesia accipiamus. (Vers. 2.) Qui mittit in mari legatos, et in vasis papyri super aquas. Ite, angeli veloces, ad gentem convulsam et dilaceratam, ad populum terribilem, post quem non est alius, ad gentem exspectantem et conculcatam, cujus diripuerunt flumina terram ejus. Apud Hebraeos et Aegyptus et Aegyptius et Aegyptii, uno vocabulo nuncupantur MESRAIM ( ). Hoc dictum sit, ne quis in verbo haereat, cum pro genere feminino masculinum invenerit, id est, pro terra hominem, quia et nunc dicitur: Qui mittit in mari legatos, hoc est, ipsa Mesraim, ipse Aegyptius, eo quod de Alexandria, quae tunc, ut diximus, No vocabatur, 199 legati missi sunt Hierosolymam et in vasis papyri,", "candidate_score": 0.631721, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_70_72", "bdc_text": "Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort : «Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_386", "psc_text": "suis, ut vos decipiant, hoc eis respondere debetis: non mirum si vos vestras traditiones sequamini, cum unaquaeque gens sua consulat idola. Ergo et nos a vobis mortuis de viventibus consulere non debemus: magis nobis Deus legem dedit, et testimonia Scripturarum, quae si sequi nolueritis, non habebitis lucem: sed semper caligo vos opprimet, quae transibit per terram vestram atque doctrinam: ut cum decepti a vobis se in errore perspexerint, et sustinere famem veritatis, tunc contristentur, sive irascantur, et maledicant vobis, quos quasi deos suos et reges putabant. Et frustra ad coelum terramque respiciant, cum semper in tenebris sint, et non possint de vestris avolare insidiis. Cap. IX (Cap. IX.--Vers. 1 seqq.) Primo tempore alleviata est terra Zabulon, et terra Nephthali: et novissimo aggravata est via maris trans Jordanem Galilaeae gentium. Populus qui ambulabat in tenebris, vidit lucem magnam: habitantibus in regione umbrae mortis, lux orta est eis. LXX: Hoc primum bibe,", "candidate_score": 0.630518, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_1_3", "bdc_text": "der Text beginnt auf neuem Folio oben ; Überschrift von J. J. Simlers Hand : Autogr. , Bullingerus Leoni Jud , 17 . Apr. 1525. .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2371", "psc_text": "est, et opus illius coram illo; et egressus est justus ut splendor, et Salvator accensus est ut lampas, gavisusque sponsus super sponsa sua Ecclesia, immo exsultavit super eam Deus suus, qui ipse 746 et sponsus et Dominus est: propterea secundum assumptionem carnis, et passionem crucis dicitur ad eum: Ut intingatur pes tuus in sanguine (Ps. LXVII, 24) . Et sub Judae vocabulo in Genesi prophetatur, Juda, te laudabunt fratres tui: Manus tuae in cervicibus inimicorum tucrum, (Gen. XLIX, 8 et seqq) , adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena: quis suscitabit eum (Gen. XLIX, 8, 9) ? Et iterum: Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam; lavabit vino stolam suam, et sanguine uvae pallium suum (Ibid., 11) . Iste est quem Angelicae potestates videntes ad Patrem ascendere cruentum, imperant caeteris Angelis,", "candidate_score": 0.6296, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105_107", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] . Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_444", "psc_text": "voluntatis, erigeris in superbiam, et cuncta quae geruntur, tuae gloriaris esse virtutis. Quidquid autem Assyrio dicitur, et ad haereticorum superbiam, et ad diabolum referri potest, qui securis, et serra, et virga in Scripturis appellatur, eo quod per illum infructuosae arbores succidantur, et dividantur, atque serretur incredulorum duritia, et percutiantur virga qui non recipiunt disciplinam. Haeretici quoque quorum os in coelum ponitur, et lingua eorum pertransit in terram, et sensu quem a Deo in bonam partem acceperunt, abutuntur in contrarium atque perversum, ut loquantur contra eum a quo conditi sunt, 147 et linguae ministerium, quo laudandus est Dominus, vertant in blasphemiam (Psal. LXXII). (Vers. 16 seqq.) Propter hoc mittet dominator Dominus exercituum in pinguibus ejus tenuitatem, et subtus gloriam [Al. gloriae] ejus succensa ardebit quasi combustio ignis. Et erit lumen Israel in igne, et sanctus ejus in flamma: et succendetur et devorabitur spina ejus, et vepres in die una. Et gloria", "candidate_score": 0.629254, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_38", "bdc_text": "Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1220", "psc_text": "enim illos, et perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium abscondam. Hoc testimonio abusus est Dominus contra Pharisaeos in Evangelio Matthaei, dicens: Quare et vos praeteritis mandatum Dei propter traditiones vestras (Matth. XXV, 5) . Et iterum: Hypocritae, bene prophetavit de vobis Isaias, dicens: Populus iste labiis me honorat, cor autem ejus longe est a me. Frustra autem colunt me docentes doctrinas et praecepta hominum (Ibid., 6-9) . In quo notare debemus illud quod plerumque 394 admonuimus, Evangelistas et Apostolos, non verbum interpretatos esse de verbo; nec LXX Interpretum auctoritatem secutos, quorum editio illo jam tempore legebatur; sed quasi Hebraeos et instructos in Lege, absque damno sensuum suis usos esse sermonibus. Appropinquat autem populus Judaeorum ore et labiis suis Deo; quia unius Dei cultum habere se gloriatur et respuere idola; sed cor ejus longe est ab eo, quia non recipit Dominum Jesum Christum. Qui enim non recipit Filium, non recipit Patrem.", "candidate_score": 0.628738, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105_107", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] . Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_783", "psc_text": "LXX: Quomodo vestimentum commixtum sanguine non erit mundum, sic nec tu eris mundus, quia terram meam perdidisti, et populum meum interfecisti. Quia multum inter se Hebraicum distat, et LXX editio, separatim de singulis disseramus. Sicut cadaver putridum, sive ut Aquila transtulit, conculcatum, non habebis consortium sepulturae, nec cum his quidem quos interfecisti. Tu enim magister es, illi fuere discipuli: et cui plus creditum est, plus exigitur ab eo. Tu enim terram tuam disperdidisti, populum tuum occidisti, eos videlicet qui tibi crediti sunt gubernandi. Unde ad Salvatorem audet dicere: Haec omnia mihi tradita sunt, et dabo tibi ea, si procidens adoraveris me (Matth. IV, 9) . Cadaver autem diaboli putridum, ob magnitudinem peccatorum dubitare non poterit, qui legerit peccatum esse fetidissimum, ipso peccatore dicente: Computruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae (Psal. XXXVII, 6) . E contrario virtus boni odoris est: unde et spiritualium fratrum dilectio comparatur unguento,", "candidate_score": 0.628672, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_53_55", "bdc_text": "Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse . non viderint . Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_297", "psc_text": "Unde et ipse Dominus in Evangelio sacramentum caeci a nativitate, qui receperat oculos, vertit ad Tropologiam, et dicit: In judicium ego veni in hunc mundum, ut videntes non videant, et non videntes videant (Joan. IX, 39) . Et in alio loco Simeon loquitur: Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum (Luc. II, 34) . Illis itaque non videntibus, nos videmus: illis cadentibus, nos resurgimus. Quod intelligens Propheta quodammodo aliis verbis dicit: O Domine, praecipis mihi loqui populo Judaeorum, ut audiant, et non intelligant Salvatorem, et videant eum, et non cognoscant. Si vis impleri jussionem tuam, et totum salvari mundum, quod et ego fieri desidero, tu excaeca cor populi hujus et aures aggrava, et oculos claude, ne intelligant, ne audiant, ne videant. Si enim illi viderint, et conversi fuerint, et intellexerint, et sanati fuerint, totus mundus non recipiet sanitatem. Ex quo animadvertimus, quamvis grave sit peccatum, si quis", "candidate_score": 0.627361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_53_55", "bdc_text": "Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse . non viderint . Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1141", "psc_text": "vocantur mulieres de spectaculo, ut quod ipsae viderunt Apostolis nuntient. Israel autem de quo dictum est (Supra, I, 3): Israel non cognovit me, et populus meus non intellexit, clementissimum Creatorem et factorem suum provocavit in amaritudinem, ut nequaquam ejus misereatur. Haec pie quidem dicuntur; sed quomodo cum caeteris congruant, et consummationis mundi temporibus coaptentur, difficilis interpretatio est. (Vers. 12.) Et erit in die illa, percutiet Dominus ab alveo fluminis usque ad torrentem Aegypti. LXX: Et erit in die illa, concludet Dominus a fossa fluminis usque ad Rhinocoruram. Nisi junxisset, in die illa, per quod docemur, ea quae dicturus est superioribus copulanda, poteramus quasi proprium capituli hujus sensum exponere; nunc autem ad superiora referenda sunt omnia. Quoniam civitas munita desolata erit, et speciosa quondam relinquetur quasi desertum, 368 et ibi vitulus accubabit, et consumet propagines vineae, et omnia siccabuntur, quoniam non est populus habens intellectum, et propter stultitiam ejus, nullam a", "candidate_score": 0.626821, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_70", "bdc_text": "Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_617", "psc_text": "artibus interrogabunt, cur ista acciderint. (Vers. 4.) Et tradam Aegyptum in manu dominorum crudelium, et rex fortis dominabitur eorum, ait Dominus Deus exercituum. Duplicem intelligentiam sequimur: vel Chaldaicorum temporum, quando a Nabuchodonosor Aegyptus expugnata est; vel Romani imperii, quando Antonio Cleopatraque superatis, Augustus Caesar Aegyptum subjugavit. Babylonios fuisse crudeles, omnis Scriptura testatur, qui parvulis non pepercerint, et suis eos jaculis vulnerarint, nec praegnantibus sint miserti. Romanum autem regnum fortissimum, et Danielis Scriptura testatur (Cap. VII), exponens quartam bestiam habentem dentes et ungues ferreos. (Vers. 5-7.) Et arescet aqua de mari, et fluvius desolabitur atque siccabitur, et deficient flumina, attenuabuntur et siccabuntur rivi aggerum. Calamus et juncus marcescent, nudabitur alveus rivi a fonte suo, et omnis sementis irrigua siccabitur, arescet, et non erit. Naturale est, ut cum per iram Dei captivitas venerit, indignationem ejus pestilentia subsequatur, et adversum eos qui offenderint Deum, cuncta simul elementa desaeviant. Unde scriptum est in alio", "candidate_score": 0.625604, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_3", "bdc_text": "Autogr. , Bullingerus Leoni Jud , 17 . Apr. 1525. .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2371", "psc_text": "est, et opus illius coram illo; et egressus est justus ut splendor, et Salvator accensus est ut lampas, gavisusque sponsus super sponsa sua Ecclesia, immo exsultavit super eam Deus suus, qui ipse 746 et sponsus et Dominus est: propterea secundum assumptionem carnis, et passionem crucis dicitur ad eum: Ut intingatur pes tuus in sanguine (Ps. LXVII, 24) . Et sub Judae vocabulo in Genesi prophetatur, Juda, te laudabunt fratres tui: Manus tuae in cervicibus inimicorum tucrum, (Gen. XLIX, 8 et seqq) , adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena: quis suscitabit eum (Gen. XLIX, 8, 9) ? Et iterum: Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam; lavabit vino stolam suam, et sanguine uvae pallium suum (Ibid., 11) . Iste est quem Angelicae potestates videntes ad Patrem ascendere cruentum, imperant caeteris Angelis,", "candidate_score": 0.624246, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_70", "bdc_text": "Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_703", "psc_text": "transfretaverant in Cethim, et eorum qui in urbe remanserant, ad utrumque loquitur. De his qui fugerant, supra ait: In Cethim consurgens transfreta, ibi quoque non erit requies tibi. De his qui remanserant, et ducti sunt in captivitatem: Ecce, inquit, accolae terrae Chaldaeorum, cujus potentiam nulli populi ante habuerunt, et quae ab Assyrio fundata est, transduxerunt robustos Tyri. Suffoderunt non solum muros, sed et cuncta habitacula civitatis, posueruntque eam in ruinam. Quia igitur alii fugerunt, alii capti sunt, ululate, naves, vel maris, vel Carthaginis; negotiatio enim, et colonia vestra deleta est. Simulque considera, quomodo laudaverit Chaldaeos. Non dixit, talis populus ultra non erit: potentius quippe, et durius regnum est Romanorum; sed, ante non fuit. Qui priora negavit, concessit sequentia. (Vers. 15.) Et erit in die illa, in oblivione eris, o Tyre, septuaginta annis, sicut dies regis unius. Ab hoc loco usque in finem hujus prophetiae, Tyro prospera nuntiantur, quod debeat agere", "candidate_score": 0.623153, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_101", "bdc_text": "tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1870", "psc_text": "sunt. Omnis enim caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni (Isai. XL), et territa judicis potestate, oblita es quod ipse esset protector tuus, qui coelum fecit et terram, et omnia elementa quae cernimus; vel eos coelos qui portant imaginem supercoelestis, et eam terram quae sementem Domini multiplicat. Illud autem || quod supra dicitur: Et non occidet in corruptionem, et non deficiet panis ejus, de Theodotionis editione ex Hebraico additum est. Ipse conturbat mare, et sonare facit fluctus ejus cui et in Psalmis canitur: Tu dominaris fortitudini maris et commotionem fluctuum ejus tu mitigas (Ps. LXXXVIII, 10) . In Jeremia quoque scriptum est: Me non timebitis, dicit Dominus, et a facie mea non formidabitis, qui posui arenas terminum mari, praeceptum sempiternum quod non praeteribit (Jerem. V, 22) ? Turbata sunt maria, quando sagena 595 Domini extraxit piscium multitudinem (Matth. XIII). Et posuit Dominus verba sua in ore credentis, et", "candidate_score": 0.61817, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_0_2", "bdc_text": "- - - turas Anfang fehlt ; der Text beginnt auf neuem Folio oben ; Überschrift von J. J. Simlers Hand :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_433", "psc_text": "Primum sciendum est quod in Hebraico non habet Chalane, sed CHALANNO ( ). Ultima enim nominis hujus littera non est IOD, ut illi putaverunt, sed VAU, quae litterae sola inter se distant magnitudine. Turris autem aedificata est in campo Sennaar, in quo erant Arec [ Al. Arce], Acad, et Chalanne, et Babylon, quae ex confusione linguarum nomen accepit (Genes. XI). Arabia autem non habetur in Hebraeo, sed Emath, quam Syri usque hodie Epiphaniam vocant. Ululate quoque sculptilia in Jerusalem, de suo addiderunt. Quodque supra scriptum est: Si dixerint ei, tu solus es princeps, respondebit, non tuli regionem illam, et illam, sed tuli Arabiam, et Damascum, et Samariam, hunc suggerit sensum: Cum inquit, dixerint Assyrio qui capti sunt, tu princeps es omnium, ille adhuc infirmum se esse sentiens, respondebit [ Al. respondit]: Quomodo me vocatis principem, cum tantum Arabiam, et Damascum, et Samariam ceperim, et longe positas nationes trans Babylonem, necdum", "candidate_score": 0.617701, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_0_2", "bdc_text": "- - - turas Anfang fehlt ; der Text beginnt auf neuem Folio oben ; Überschrift von J. J. Simlers Hand :", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1261", "psc_text": "ὅρμημα, id est, impetum et superbiam: Symmachus, turbationem; LXX, vanitatem: Theodotio, latitudinem interpretati sunt; quod tribus litteris scribitur RES et HE et BETH, et ipsum est quod in Psalmis legitur: Memor ero Raab et Babylonis scientium me (Ps. XXVI, 3) . Et est sensus: Quoniam in Aegyptiis vanum auxilium est, praecepi ei, id est, Jerusalem, sive clamavi, quod Aegyptii regni tantum haberent vocabulum, et absque viribus superbiam: et Israel in terra sua sedere vel habitare deberet, nec frustra ab infirmis auxilium petere. (Vers. 8.) Nunc ingressus scribe eis super buxum. in libro diligenter exara illud: et erit in die novissimo in testimonium usque in aeternum. Aiunt Hebraei, quoniam in Prophetis unus sit spiritus, et omnia apud Dominum juncta sint tempora, Jeremiae praecipi, et Dei esse mandatum, ut ingressus Aegyptum scribat eis super buxum, quod lignum est imputribile; sive, ut Symmachus transtulit ἐπὶ πτυχὶ, id est, super latissimam tabulam. Eis autem,", "candidate_score": 0.608483, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_19_21", "bdc_text": "Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_293", "psc_text": "protulerint, ut Judaei postea falsaturi erant. De praesenti autem loco hoc dicendum est, frustra nos ad LXX translationem confugere, ne blasphemum videatur esse quod juxta Hebraicum dicitur: Auditu audite, et nolite intelligere: et videte visionem, et nolite cognoscere, cum hujusmodi testimonia, etiam in LXX Interpretibus reperiamus, ut est illud in Exodo quod ad Pharaonem dicitur: Propterea suscitavi te, ut ostendam in te virtutem meam (Exod. IX, 16) . Si autem ipse suscitavit, et induravit cor Pharaonis ne crederet: et de aliis dicitur: Dedit eis Deus spiritum compunctionis, oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant (Rom. XI, 8) ; et in Psalmis: Fiat mensa eorum in laqueum, et in captionem, et in scandalum, et in retributionem: obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsa eorum semper incurva (Ps. LXVIII, 23, 24) : non sunt illi in culpa qui non vident; sed ille qui dedit oculos ad non videndum. Ergo et", "candidate_score": 0.606942, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_19_21", "bdc_text": "Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1739", "psc_text": "ut non blasphemer: et gloriam meam alteri non dabo. LXX: Priora adhuc annuntiavi: et de ore meo egressa sunt: et auditum factum est: subito feci, et venerunt, scio quia durus es: et nervus ferreus collum tuum, et frons tua aenea: et annuntiavi tibi olim antequam venirent super te. Auditum tibi feci: ne forte diceres, quia idola mihi fecerunt, sculptilia et conflatilia mandaverunt mihi. Audistis omnia, et vos non cognovistis: sed audita tibi feci nova ea nunc quae futura sunt. Et non dixisti, nunc fiunt, et non olim: et non in prioribus diebus. Ne dicas etiam novi ea: neque nosti, neque scis, neque a principio aperui aures tuas. Scio enim quoniam praevaricans praevaricaberis: et iniquus adhuc ex utero vocaberis. Propter nomen meum ostendam tibi furorem meum: et gloriosa mea inferam super te, ut non te interficiam. Ecce vendidi te non propter argentum: erui autem te de fornace paupertatis: 556 propter me", "candidate_score": 0.604425, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_103", "bdc_text": "dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_3", "psc_text": "testatur ipse qui scripsit: Et erit vobis visio omnium, sicut verba libri signati: quem cum dederint scienti litteras, dicent: Lege istum. Et respondebit: Non possum, signatus est enim. Et dabitur liber nescienti litteras: diceturque ei, lege, et respondebit, nescio litteras (Isai. XXIV, 11, 12) . Sive igitur hunc librum dederis nescienti litteras Populo nationum, respondebit: Non possum legere: quia non didici litteras Scripturarum; sive dederis Scribis et Pharisaeis, qui Regis litteras nosse se jactant, respondebunt: Non possumus legere: quia signatus est liber. Quid idcirco eis signatus est? quoniam non receperunt eum quem signavit Pater (Joan VI, 27): qui habet clavem David: Qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit (Apoc. III, 7) . Neque vero, ut Montanus cum insanis feminis somniat, Prophetae in ecstasi sunt locuti, ut nescierint quid loquerentur, et cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerent. De quibus Apostolus ait: Nescientes quae loquantur, neque de quibus", "candidate_score": 0.602547, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_18_20", "bdc_text": "Staedtke 43). ? Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_293", "psc_text": "protulerint, ut Judaei postea falsaturi erant. De praesenti autem loco hoc dicendum est, frustra nos ad LXX translationem confugere, ne blasphemum videatur esse quod juxta Hebraicum dicitur: Auditu audite, et nolite intelligere: et videte visionem, et nolite cognoscere, cum hujusmodi testimonia, etiam in LXX Interpretibus reperiamus, ut est illud in Exodo quod ad Pharaonem dicitur: Propterea suscitavi te, ut ostendam in te virtutem meam (Exod. IX, 16) . Si autem ipse suscitavit, et induravit cor Pharaonis ne crederet: et de aliis dicitur: Dedit eis Deus spiritum compunctionis, oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant (Rom. XI, 8) ; et in Psalmis: Fiat mensa eorum in laqueum, et in captionem, et in scandalum, et in retributionem: obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsa eorum semper incurva (Ps. LXVIII, 23, 24) : non sunt illi in culpa qui non vident; sed ille qui dedit oculos ad non videndum. Ergo et", "candidate_score": 0.6008, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_19_21", "bdc_text": "Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2214", "psc_text": "Quae ideo circumdata est, ut omnium bestiarum in vineam Dei prohibeatur accessus. Iste est autem coluber tortuosus, qui decepit Evam in paradiso, quae quia Dei praecepta destruxerat, propterea morsibus ejus patuit, et audivit a Domino: Tu observabis caput ejus; et ille observabit tibi calcaneum (Genes. III, 15) . In eo loco, ubi nos juxta Septuaginta interpretati sumus, ne quid innovare videremur, quia vulgatum est testimonium, et vocaberis aedificator sepium, in Hebraico legitur, et vocabitur in te, GODER PHERES quod Aquila interpretatus est περιφράκτης διακοπῆς, quod nos 699 possumus juxta sensum dicere, qui se opponit Dei iracundiae saevienti. Denique Symmachus transtulit, murum opponens caedenti (I Reg. VII) , qualis fuit Moyses et Aaron, et Samuel, qui irae Domini restiterunt, et quasi aedificato muro, indignationi ejus posuerunt terminum. Quod et Jeremiae dicitur: Ne occurat Domino, ne irae ejus velit resistere, et indignationem ita precibus quasi quodam muro intercludere (Jerem. VII): et Moysi,", "candidate_score": 0.599908, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_19_21", "bdc_text": "Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ?", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1261", "psc_text": "ὅρμημα, id est, impetum et superbiam: Symmachus, turbationem; LXX, vanitatem: Theodotio, latitudinem interpretati sunt; quod tribus litteris scribitur RES et HE et BETH, et ipsum est quod in Psalmis legitur: Memor ero Raab et Babylonis scientium me (Ps. XXVI, 3) . Et est sensus: Quoniam in Aegyptiis vanum auxilium est, praecepi ei, id est, Jerusalem, sive clamavi, quod Aegyptii regni tantum haberent vocabulum, et absque viribus superbiam: et Israel in terra sua sedere vel habitare deberet, nec frustra ab infirmis auxilium petere. (Vers. 8.) Nunc ingressus scribe eis super buxum. in libro diligenter exara illud: et erit in die novissimo in testimonium usque in aeternum. Aiunt Hebraei, quoniam in Prophetis unus sit spiritus, et omnia apud Dominum juncta sint tempora, Jeremiae praecipi, et Dei esse mandatum, ut ingressus Aegyptum scribat eis super buxum, quod lignum est imputribile; sive, ut Symmachus transtulit ἐπὶ πτυχὶ, id est, super latissimam tabulam. Eis autem,", "candidate_score": 0.599767, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_103", "bdc_text": "dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1261", "psc_text": "ὅρμημα, id est, impetum et superbiam: Symmachus, turbationem; LXX, vanitatem: Theodotio, latitudinem interpretati sunt; quod tribus litteris scribitur RES et HE et BETH, et ipsum est quod in Psalmis legitur: Memor ero Raab et Babylonis scientium me (Ps. XXVI, 3) . Et est sensus: Quoniam in Aegyptiis vanum auxilium est, praecepi ei, id est, Jerusalem, sive clamavi, quod Aegyptii regni tantum haberent vocabulum, et absque viribus superbiam: et Israel in terra sua sedere vel habitare deberet, nec frustra ab infirmis auxilium petere. (Vers. 8.) Nunc ingressus scribe eis super buxum. in libro diligenter exara illud: et erit in die novissimo in testimonium usque in aeternum. Aiunt Hebraei, quoniam in Prophetis unus sit spiritus, et omnia apud Dominum juncta sint tempora, Jeremiae praecipi, et Dei esse mandatum, ut ingressus Aegyptum scribat eis super buxum, quod lignum est imputribile; sive, ut Symmachus transtulit ἐπὶ πτυχὶ, id est, super latissimam tabulam. Eis autem,", "candidate_score": 0.59819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_292", "psc_text": "compunxerunt (Zach. XII, 10; Joan. XIX, 37) , et caetera his similia. Pauli quoque idcirco ad Hebraeos Epistolae contradicitur, quod ad Hebraeos scribens utatur testimoniis quae in Hebraeis voluminibus non habentur. Quod si aliquis dixerit, Hebraeos libros postea a Judaeis esse falsatos, audiat Origenem quid in octavo volumine Explanationum Isaiae huic respoudeat quaestiunculae, quod numquam Dominus, et Apostoli, qui caetera crimina arguunt in Scribis et Pharisaeis, de hoc crimine, quod erat maximum, reticuissent. Sin autem dixerint post adventum Domini Salvatoris, et praedicationem Apostolorum libros Hebraeos fuisse falsatos, cachinnum tenere 98 non potero, ut Salvator, et Evangelistae, et Apostoli ita testimonia protulerint, ut Judaei postea falsaturi erant. De praesenti autem loco hoc dicendum est, frustra nos ad LXX translationem confugere, ne blasphemum videatur esse quod juxta Hebraicum dicitur: Auditu audite, et nolite intelligere: et videte visionem, et nolite cognoscere, cum hujusmodi testimonia, etiam in LXX Interpretibus reperiamus, ut est illud in", "candidate_score": 0.597138, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_18_20", "bdc_text": "Staedtke 43). ? Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2613", "psc_text": "veri Dei notitiam sunt secuti, vel qui de toto orbe ex Israel populo crediderunt. Ad quos scribit et apostolus Petrus (I Petr. I). Adducent autem in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis. Pro carrucis, quas solus interpretatus est Symmachus, quem nos in hoc loco secuti sumus, Aquila, Septuaginta et Theodotio, mulos, transtulerunt. Et ubi posuere Septuaginta, cum umbraculis, quae nos dormitoria interpretari possumus, vel basternas, alii voce consona transtulerunt φορεῖα quae nos varii generis interpretamur vehicula: ubi autem Septuaginta et Theodotio dixerunt, lampenas, pro quibus Symmachus, lecticas interpretatus est, Aquila, σκεπαστὰ posuit, quod et ipsum lecticas opertas pellibus significat. Hoc de varietate translationum dictum sit. Equos autem, et quadrigas, et lecticas, et mulos atque carrucas, et diversi generis vehicula, Angelica possumus intelligere ministeria, de quibus alibi ad Deum dicitur: Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus (Abac. III, 8) . His equis,", "candidate_score": 0.596612, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_103", "bdc_text": "dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1262", "psc_text": "in testimonium usque in aeternum. Aiunt Hebraei, quoniam in Prophetis unus sit spiritus, et omnia apud Dominum juncta sint tempora, Jeremiae praecipi, et Dei esse mandatum, ut ingressus Aegyptum scribat eis super buxum, quod lignum est imputribile; sive, ut Symmachus transtulit ἐπὶ πτυχὶ, id est, super latissimam tabulam. Eis autem, haud dubium quin Judaeis: et in libro diligenter edisserat, ita ut nulla difficultas sit lectionis, ut quando vaticinium fuerit rebus expletum, tunc intelligant verum Prophetarum esse sermonem. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. (Vers. 9 seqq.) Populus enim ad iracundiam provocans est: et filii mendaces, filii nolentes audire legem Dei. Qui dicunt videntibus, nolite videre: et aspicientibus, nolite aspicere nobis ea quae recta sunt: loquimini nobis placentia; videte nobis errores. Auferte a me viam: declinate a me semitam: cesset a facie nostra Sanctus Israel. Perspicuum est, quod ad iracundiam provocaverint Dominum, Jeremiae verba audire nolentes (Jerem. XLIII). Qui dixerunt ei:", "candidate_score": 0.596037, "ce_score": null } ] }, { "rank": 6, "cf_id": "cf026", "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis", "max_score": 0.712953, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34", "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,", "candidate_score": 0.712953, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22", "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes", "candidate_score": 0.710131, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35", "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.", "candidate_score": 0.703114, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_23", "psc_text": "sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes evangelista scripsit eodem tempore, quo ob Evangelii praedicationem in insulam Pathmos traditur relegatus. 13. Hi sunt scriptores sacrorum librorum, divina inspiratione loquentes, atque ad eruditionem nostram praecepta coelestia dispensantes. Auctor autem earumdem Scripturarum Spiritus sanctus esse creditur. Ipse enim scripsit, qui prophetas suos scribenda dictavit. Jam tibi post psalmorum originem atque hymnorum, post sanctorum etiam librorum numerum, postulata sequentia praenotabo. CAPUT XIII. De laudibus. 1. Laudes, hoc est, Alleluia canere, canticum est Hebraeorum, 378 cujus expositio duorum verborum interpretatione consistit, hoc est, laus Dei, de cujus mysterio Joannes in Apocalypsi refert Spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus angelorum,", "candidate_score": 0.697895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57_59", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ;", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_23", "psc_text": "sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes evangelista scripsit eodem tempore, quo ob Evangelii praedicationem in insulam Pathmos traditur relegatus. 13. Hi sunt scriptores sacrorum librorum, divina inspiratione loquentes, atque ad eruditionem nostram praecepta coelestia dispensantes. Auctor autem earumdem Scripturarum Spiritus sanctus esse creditur. Ipse enim scripsit, qui prophetas suos scribenda dictavit. Jam tibi post psalmorum originem atque hymnorum, post sanctorum etiam librorum numerum, postulata sequentia praenotabo. CAPUT XIII. De laudibus. 1. Laudes, hoc est, Alleluia canere, canticum est Hebraeorum, 378 cujus expositio duorum verborum interpretatione consistit, hoc est, laus Dei, de cujus mysterio Joannes in Apocalypsi refert Spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus angelorum,", "candidate_score": 0.696232, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_56_58", "bdc_text": "nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_23", "psc_text": "sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes evangelista scripsit eodem tempore, quo ob Evangelii praedicationem in insulam Pathmos traditur relegatus. 13. Hi sunt scriptores sacrorum librorum, divina inspiratione loquentes, atque ad eruditionem nostram praecepta coelestia dispensantes. Auctor autem earumdem Scripturarum Spiritus sanctus esse creditur. Ipse enim scripsit, qui prophetas suos scribenda dictavit. Jam tibi post psalmorum originem atque hymnorum, post sanctorum etiam librorum numerum, postulata sequentia praenotabo. CAPUT XIII. De laudibus. 1. Laudes, hoc est, Alleluia canere, canticum est Hebraeorum, 378 cujus expositio duorum verborum interpretatione consistit, hoc est, laus Dei, de cujus mysterio Joannes in Apocalypsi refert Spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus angelorum,", "candidate_score": 0.692708, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_14", "psc_text": "singuli: duodecim quoque prophetarum libri singuli, et haec quidem prophetica sunt. 5. Post haec versuum octo libri habentur, qui diverso apud Hebraeos metro scribuntur, id est, Job liber, et Psalmorum, et Proverbiorum, et Ecclesiastes, et Cantica Canticorum, liber Sapientiae, et Ecclesiasticus, Lamentationesque Jeremiae; sicque complentur libri Veteris Testamenti quadraginta quinque. 6. Novi autem Testamenti primum quatuor Evangelia sunt Matthaei, Marci, Lucae et Joannis. Hos quatuordecim Pauli apostoli Epistolae sequuntur. Quibus etiam subjunctae sunt septem catholicae epistolae, Jacobi, Petri, Joannis, et Judae, Actus quoque duodecim apostolorum, quorum omnium signaculum est Apocalypsis Joannis, quod est revelatio Jesu Christi, qui omnes libros et tempore concludit, et ordine. 7. Hi sunt libri canonici septuaginta duo, et ob hoc Moyses elegit presbyteros qui prophetarent. Ob hoc et Jesus Dominus noster septuaginta duos discipulos praedicare mandavit. Et quoniam septuaginta duae linguae in hoc mundo erant diffusae, congrue providit Spiritus sanctus, ut tot libri essent quot nationes,", "candidate_score": 0.685784, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60_62", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet :", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_115", "psc_text": "dilexerit. 9. Quod vero per manus impositionem a praecessoribus Dei sacerdotibus episcopi ordinantur, antiqua institutio est. Isaac enim patriarcha sanctus ponens manum suam super caput Jacob, benedixit ei (Gen. XXVII, 28); similiter et Jacob filiis ejus. Sed et Moyses super caput Jesu Nave manum suam imponens (Num. XXVII, 23), dedit ei spiritum virtutis, 420 et ducatus in populo Israel. Sic et superimpletor legis, et prophetarum Dominus noster Jesus Christus per manus impositionem apostolis suis benedixit, sicut in Evangelio Lucae scriptum est: « Et produxit eos trans Bethaniam, et elevavit manus suas, et benedixit eis, factumque est, cum benedixisset illis, discessit ab eis, et ipsi reversi sunt in Jerusalem cum gaudio magno » (Luc. XXIV). 10. Et in Actibus apostolorum, ex praecepto Spiritus sancti, Paulo et Barnabae ab apostolis manus imposita est in episcopatum, et sic missi sunt ad evangelizandum (Act. XIII). Quod autem a trigesimo anno sacerdos efficitur, ab aetate", "candidate_score": 0.683267, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60_62", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet :", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_228", "psc_text": "presbyteri, licet sint sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. 4. Hoc autem solis pontificibus deberi, ut vel consignent, vel ut Paracletum Spiritum tradant, quod non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum et superior illa lectio Actuum apostolorum, quae asserit et Petrum et Joannem esse directos, qui jam baptizatis traderent Spiritum sanctum (Act. VIII). Nam presbyteris, seu extra episcopum, sive praesente episcopo, cum baptizant, chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum Paracletum. 5. Haec sunt pauca ex multis quae probabilium virorum novimus percepisse doctrinis, quorumque eloquia proinde quibusdam in locis a nobis interjecta esse noscuntur, ut sermo noster paternis sententiis firmaretur. Ora pro me.", "candidate_score": 0.68133, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57_59", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ;", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22", "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes", "candidate_score": 0.679823, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_225", "psc_text": "mystica unctio, qua Christus figurabatur; unde et ipsum nomen a chrismate dicitur. 2. Sed postquam Dominus noster verus rex et sacerdos aeternus a Deo Patre coelesti ac mystico unguento est delibutus, jam non solum pontifices et reges, sed omnis Ecclesia unctione chrismatis consecratur, pro eo quod membrum est aeterni regis et sacerdotis. Ergo quia genus sacerdotale et regale sumus, ideo post lavacrum ungimus, ut Christi nomine censeamur (I Petr. II, 9). CAPUT XXVII. De manuum impositione, vel confirmatione. 1. Sed quoniam post baptismum per episcopos datur Spiritus sanctus cum manuum impositione, hoc in Actibus apostolorum apostolos fecisse meminimus. Sic enim dicitur: « Factum est, dum Apollo esset Corinthi, ut Paulus, peragratis superioribus partibus 470 veniret Ephesum, ibique cum invenisset quosdam discipulos, dixit ad illos: Si Spiritum sanctum accepistis credentes? At illi dixerunt ad eum: Sed neque si Spiritus sanctus est, audivimus. Dixitque eis: In quo ergo baptizati estis? At illi", "candidate_score": 0.676905, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_56_58", "bdc_text": "nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_22", "psc_text": "constat. 11. In Novo autem Testamento quatuor libros Evangeliorum quatuor evangelistae singulos scripserunt, quorum solus Matthaeus Hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri Graeco. Paulus apostolus suas scripsit Epistolas, ex quibus novem septem Ecclesiis destinavit, reliquas discipulis suis misit, Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistolam plerisque Latinis ejus esse incertum est 377 propter dissonantiam sermonis. Eamdemque alii Barnabam conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. 12. Petrus scripsit duas nomine suo epistolas, quae catholicae nominantur: quarum secunda a quibusdam ejus esse non creditur propter styli sermonisque distantiam. Jacobus suam scripsit Epistolam. Quae et ipsa a nonnullis ejus esse negatur, sed sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes", "candidate_score": 0.674652, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_45_47", "bdc_text": "Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta . parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_23", "psc_text": "sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes evangelista scripsit eodem tempore, quo ob Evangelii praedicationem in insulam Pathmos traditur relegatus. 13. Hi sunt scriptores sacrorum librorum, divina inspiratione loquentes, atque ad eruditionem nostram praecepta coelestia dispensantes. Auctor autem earumdem Scripturarum Spiritus sanctus esse creditur. Ipse enim scripsit, qui prophetas suos scribenda dictavit. Jam tibi post psalmorum originem atque hymnorum, post sanctorum etiam librorum numerum, postulata sequentia praenotabo. CAPUT XIII. De laudibus. 1. Laudes, hoc est, Alleluia canere, canticum est Hebraeorum, 378 cujus expositio duorum verborum interpretatione consistit, hoc est, laus Dei, de cujus mysterio Joannes in Apocalypsi refert Spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus angelorum,", "candidate_score": 0.658178, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_88_90", "bdc_text": "Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 . daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 . daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ;", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_97", "psc_text": "multa sunt quae in Ecclesiis Christi geruntur, ex quibus tamen quaedam sunt quae in Scripturis canonicis commendantur; quaedam vero non sunt quidem scripta, sed tamen tradita custodiuntur (PP. ap. I, 44, al. 27). Sed illa quidem, quae toto orbe terrarum servantur, vel ab ipsis apostolis, vel ab auctoritate principalium conciliorum statuta intelliguntur, sicut Domini passio et resurrectio, et ascensio in coelum, et adventus Spiritus sancti, quae, resoluto die anni, ob memoriam celebrantur, sed et si quid aliud, quod servatur ab universis, quacunque se diffudit Ecclesia. 2. Alia vero, quae varie per diversa loca observantur, sicuti est 412 quod alii jejunant Sabbato, alii non, alii quotidie communicant, alii certis diebus, ab aliis nullus dies praetermittitur quo non offeratur sacrificium, alibi Sabbato tantum et Dominico, alibi tantum Dominico, et si quid aliud hujusmodi animadverti potest, totum hoc genus rerum, ut quibuscunque placuit sacerdotibus Ecclesiae, vel religionis, cui praeerant, instituerunt, nec disciplina in", "candidate_score": 0.634469, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_28_30", "bdc_text": "Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff; Hans Grass , Art. Abendmahl II , in :", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_67", "psc_text": "resurrectionem medius est, significans requiem quamdam animarum ab omni labore omnique molestia post mortem, per quam fit transitus per resurrectionem carnis ad illam vitam quam Dominus noster Jesus Christus sua resurrectione praemonstrare dignatus est. CAPUT XXXII. De die sancto Paschae. 1. Jam vero paschale sacramentum, quod nunc in Salvatoris nostri mysterio manifestissime celebratur, in Veteri Testamento figuraliter primum gestum est, quando agno occiso pascha celebravit populus Dei in Aegypto (Exod. XII). Cujus figura in veritate completa est in Christo, qui sicut ovis ad immolandum ductus est. Cujus sanguine illitis postibus nostris, id est, cujus signo crucis signatis frontibus nostris a perditione hujus saeculi, tanquam a captivitate Aegyptiaca liberamur. Cujus quidem diem paschalis resurrectionis mysticum non solum pro eo celebramus, quod in eodem a mortuis resurrexit, sed etiam et pro aliis sacramentis, quae per eumdem significantur 2. Quia enim, sicut dicit Apostolus, mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem", "candidate_score": 0.634245, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_33", "bdc_text": "aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_23", "psc_text": "sub nomine ejus ab alio dictata existimatur. Joannis epistolas tres idem Joannes edidit, quarum prima tantum a quibusdam ejus esse asseritur, reliquae duae Joannis cujusdam presbyteri existimantur, cujus juxta Hieronymi sententiam alterum sepulcrum apud Ephesum demonstratur. Judas suam edidit Epistolam. Actus apostolorum Lucas composuit, sicut audivit, vel vidit. Apocalypsin Joannes evangelista scripsit eodem tempore, quo ob Evangelii praedicationem in insulam Pathmos traditur relegatus. 13. Hi sunt scriptores sacrorum librorum, divina inspiratione loquentes, atque ad eruditionem nostram praecepta coelestia dispensantes. Auctor autem earumdem Scripturarum Spiritus sanctus esse creditur. Ipse enim scripsit, qui prophetas suos scribenda dictavit. Jam tibi post psalmorum originem atque hymnorum, post sanctorum etiam librorum numerum, postulata sequentia praenotabo. CAPUT XIII. De laudibus. 1. Laudes, hoc est, Alleluia canere, canticum est Hebraeorum, 378 cujus expositio duorum verborum interpretatione consistit, hoc est, laus Dei, de cujus mysterio Joannes in Apocalypsi refert Spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exercitus angelorum,", "candidate_score": 0.594292, "ce_score": null } ] }, { "rank": 7, "cf_id": "cf037", "work_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-ecclesiasticis-dogmatibus", "max_score": 0.712706, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-ecclesiasticis-dogmatibus_window_61", "psc_text": "illo. Ille communicat eucharistiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renuntiaturum; hic ipsi renuntiat vitae. Illi peccata omnia dimittuntur; in isto exstinguuntur. 40 CAPUT LXXV. In eucharistia non debet pura aqua offerri, ut quidam sobrietatis falluntur imagine, sed vinum cum aqua mixtum; quia et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cum dixit: Non bibam amodo de hoc genimine vitis (Matth. XXVI, 29) ; et aqua mixtum, non quod post coenam dabatur, sed quod de latere ejus lancea perfosso aqua cum sanguine egressa (Joan. XIX, 30, 31), vinum de vera ejus carnis vite cum aqua expressum ostenditur. CAPUT LXXVI. Bona est caro nostra, et valde bona, ut pote a bono solo Deo condita; et non est mala, ut volunt Sethianus, et Ophianus, et Patricianus; nec mali causa, ut docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona,", "candidate_score": 0.712706, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65_67", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen.", "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-ecclesiasticis-dogmatibus_window_61", "psc_text": "illo. Ille communicat eucharistiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renuntiaturum; hic ipsi renuntiat vitae. Illi peccata omnia dimittuntur; in isto exstinguuntur. 40 CAPUT LXXV. In eucharistia non debet pura aqua offerri, ut quidam sobrietatis falluntur imagine, sed vinum cum aqua mixtum; quia et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cum dixit: Non bibam amodo de hoc genimine vitis (Matth. XXVI, 29) ; et aqua mixtum, non quod post coenam dabatur, sed quod de latere ejus lancea perfosso aqua cum sanguine egressa (Joan. XIX, 30, 31), vinum de vera ejus carnis vite cum aqua expressum ostenditur. CAPUT LXXVI. Bona est caro nostra, et valde bona, ut pote a bono solo Deo condita; et non est mala, ut volunt Sethianus, et Ophianus, et Patricianus; nec mali causa, ut docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona,", "candidate_score": 0.707828, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64_66", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-ecclesiasticis-dogmatibus_window_61", "psc_text": "illo. Ille communicat eucharistiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renuntiaturum; hic ipsi renuntiat vitae. Illi peccata omnia dimittuntur; in isto exstinguuntur. 40 CAPUT LXXV. In eucharistia non debet pura aqua offerri, ut quidam sobrietatis falluntur imagine, sed vinum cum aqua mixtum; quia et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cum dixit: Non bibam amodo de hoc genimine vitis (Matth. XXVI, 29) ; et aqua mixtum, non quod post coenam dabatur, sed quod de latere ejus lancea perfosso aqua cum sanguine egressa (Joan. XIX, 30, 31), vinum de vera ejus carnis vite cum aqua expressum ostenditur. CAPUT LXXVI. Bona est caro nostra, et valde bona, ut pote a bono solo Deo condita; et non est mala, ut volunt Sethianus, et Ophianus, et Patricianus; nec mali causa, ut docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona,", "candidate_score": 0.679522, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "058_Gennadius-Massiliensis_De-ecclesiasticis-dogmatibus_window_61", "psc_text": "illo. Ille communicat eucharistiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renuntiaturum; hic ipsi renuntiat vitae. Illi peccata omnia dimittuntur; in isto exstinguuntur. 40 CAPUT LXXV. In eucharistia non debet pura aqua offerri, ut quidam sobrietatis falluntur imagine, sed vinum cum aqua mixtum; quia et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cum dixit: Non bibam amodo de hoc genimine vitis (Matth. XXVI, 29) ; et aqua mixtum, non quod post coenam dabatur, sed quod de latere ejus lancea perfosso aqua cum sanguine egressa (Joan. XIX, 30, 31), vinum de vera ejus carnis vite cum aqua expressum ostenditur. CAPUT LXXVI. Bona est caro nostra, et valde bona, ut pote a bono solo Deo condita; et non est mala, ut volunt Sethianus, et Ophianus, et Patricianus; nec mali causa, ut docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona,", "candidate_score": 0.670795, "ce_score": null } ] }, { "rank": 8, "cf_id": "cf021", "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", "max_score": 0.711927, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_366", "psc_text": "de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam in vinum Dominus noster Jesus Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos (Matth. XIV, 17-21), sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam jussu ipsius impletae sunt hydriae. A Domino", "candidate_score": 0.711927, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_67_69", "bdc_text": "Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", "candidate_score": 0.707836, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_67_69", "bdc_text": "Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1080", "psc_text": "mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom. VIII, 6) . Carnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: 2. Multi itaque audientes; non ex inimicis, sed ex dicipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam", "candidate_score": 0.69984, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_320", "psc_text": "non est mirum eis qui noverunt quia Deus fecit. Ipse enim fecit vinum illo die in nuptiis in sex illis hydriis, quas impleri aqua praecepit (Joan. II, 6-11), qui omni anno facit hoc in vitibus. Sicut enim quod miserunt ministri in hydrias, in vinum conversum est opere Domini; sic et quod nubes fundunt, in vinum convertitur ejusdem opere Domini. Illud autem non miramur, quia omni anno fit: assiduitate amisit admirationem. Nam et considerationem majorem invenit, quam id quod factum est in hydriis aquae. Quis est enim qui considerat opera Dei, quibus regitur et administratur totus hic mundus, et non obstupescit obruiturque miraculis? Si consideret vim unius grani, cujuslibet seminis, magna quaedam res est, horror est consideranti. Sed quia homines in aliud intenti perdiderunt considerationem operum Dei, in qua darent laudem quotidie Creatori; tanquam servavit sibi Deus inusitata quaedam quae faceret, ut tanquam dormientes homines, ad se colendum mirabilius excitaret. Mortuus", "candidate_score": 0.698773, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1103", "psc_text": "eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, ut carnem Christi et sanguinem Christi non edamus tantum in Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur, et non scandalizemur, etiam si multi modo nobiscum manducant et bibunt temporaliter Sacramenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mixtum est tanquam in area: sed novit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19). Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod purgatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia omnes qui sumus in corpore Domini, et manemus in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua", "candidate_score": 0.695975, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1326", "psc_text": "quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed et si judico ego, judicium meum verum est; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. In lege vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater (Joan. VIII, 15-18) . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia", "candidate_score": 0.695325, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1073", "psc_text": "qui eos a quibus sumitur, immortales et incorruptibiles facit, id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe, sicut etiam ante nos hoc intellexerunt homines Dei, Dominus noster Jesus Christus corpus et sanguinem suum in eis rebus commendavit, quae ad unum aliquid rediguntur ex multis. Namque aliud in unum ex multis granis confit: aliud in unum ex multis acinis confluit. 18. Denique jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus, et sanguinem bibere. Qui manducat carnem meam, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in illo. Hoc est ergo manducare illam escam, et illum bibere potum, in Christo manere, et illum manentem in se habere. Ac per hoc qui non manet in Christo, et in quo non manet Christus, procul dubio nec manducat [spiritualiter] carnem ejus, nec bibit ejus sanguinem, [licet carnaliter et visibiliter premat dentibus Sacramentum", "candidate_score": 0.693585, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77_79", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] . Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1102", "psc_text": "Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam, et quod hinc voluit intelligi manducatores et potatores carnis et sanguinis sui, ut in illo maneant et ipse in illis, et quod non intellexerunt qui non crediderunt, et quod spiritualia carnaliter sapiendo scandalizati sunt, et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, ut carnem Christi et sanguinem Christi non edamus tantum in Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur,", "candidate_score": 0.693509, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_102_104", "bdc_text": "importunissimis procellis sevitne quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben. , animum meum ex [ ? ] sacra [ ? ] anchoraVgl . Adagia , 1 , 1 , 24 ( LB II 35f) . dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. . Precorque deum , ut hanc tibivobis gestrichen , tibi darübergeschrieben. sententiam , si modo vera est , de qua re minime dubito , ceterisque fratribus ita adaperiat , ut vere , hoc est in spiritu incipiatis verum , solum et omnipotentem deum adorare [ Joh 4 , 24 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1959", "psc_text": "tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praecipientem ut diligat proximum; et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis? Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus. Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere: et quid in eis nisi salutem diligit, quam cupit utique revocare, non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut quantum", "candidate_score": 0.688872, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49_51", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ; tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut . consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1802", "psc_text": "TRACTATUS LIII. Ab eo quod scriptum est, Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; usque ad id, Dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei. Cap. XII, V\\. 37-43. 1. Praenuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis esset, quo Christum aeternum esse didicissent, ambularent, ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit", "candidate_score": 0.686769, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_67_69", "bdc_text": "Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1081", "psc_text": "hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid", "candidate_score": 0.686692, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_75_77", "bdc_text": "sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_710", "psc_text": "placet tibi; sed tu minor, si displicet tibi. Adversus hanc autem eorum calumniam, venientem vel de ignorantia, vel de malitia, loquitur Dominus non omnino quod capiant, sed unde agitentur et conturbentur, et fortasse vel conturbati medicum quaerant. Dicebat autem quae scriberentur, ut etiam a nobis postea legerentur. Viderimus ergo quid in Judaeorum cordibus factum sit, cum haec audirent: quid in nobis fiat cum haec audimus, amplius cogitemus. Neque enim natae sunt haereses, et quaedam dogmata perversitatis illaqueantia animas et in profundum praecipitantia, nisi dum Scripturae bonae intelliguntur non bene; et quod in eis non bene intelligitur, etiam temere et audacter asseritur. Itaque, charissimi, valde caute haec audire debemus, ad quae capienda parvuli sumus; et corde pio et cum tremore, sicut scriptum est, hanc tenentes regulam sanitatis, ut quod secundum fidem qua imbuti sumus, intelligere valuerimus, tanquam de cibo gaudeamus: quod autem secundum sanam fidei regulam intelligere nondum potuerimus, dubitationem auferamus,", "candidate_score": 0.686332, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_75_77", "bdc_text": "sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1081", "psc_text": "hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid", "candidate_score": 0.685361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", "candidate_score": 0.685101, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_75_77", "bdc_text": "sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1080", "psc_text": "mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom. VIII, 6) . Carnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors est; cum de carne sua dicat, quia ibi est vita aeterna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: 2. Multi itaque audientes; non ex inimicis, sed ex dicipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam", "candidate_score": 0.684099, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_67_69", "bdc_text": "Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1350", "psc_text": "de carne suscepta quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant; unde illis alio loco dixit, Et me nostis, et unde sim nostis (Joan. VII, 28) . Utrumque noverimus in Christo; et unde aequalis est Patri, et unde illo major est Pater. Illud Verbum est, illud caro; illud Deus est, illud homo: sed unus est Christus Deus et homo. TRACTATUS XXXVIII. Ab eo quod scriptum est, Dixit ergo eis Jesus: Ego vado, et quaeretis me; usque ad id, Dixit eis Jesus: Principium, quia et loquor vobis. Cap. VIII, V\\. 21-25. 1. Lectio sancti Evangelii quae praecessit hodiernam, ita concluserat, quia locutus est docens in gazophylacio Dominus, quae voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus (Joan. VIII, 20) . Hinc disputatum est dominico die, quod ipse donare dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali", "candidate_score": 0.683404, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", "candidate_score": 0.682578, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76_78", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", "candidate_score": 0.681873, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_56_58", "bdc_text": "nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", "candidate_score": 0.67678, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76_78", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", "candidate_score": 0.672513, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76_78", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2233", "psc_text": "misericordiam suam, et in nocte declaravit (Psal. XLI, 9): quando nox Judaeorum separatum a se diem Christianorum nulla confusione fuscavit; et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit. TRACTATUS XCIV. De eo quod dicit Jesus, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram; usque ad id, Si autem abiero, mittam eum ad vos. Cap. XVI, V\\. 5-7. 1. Cum Dominus Jesus praedixisset discipulis suis persecutiones quas passuri fuerant post ejus abscessum, subjunxit, atque ait: Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nunc autem vado ad eum qui me misit. Ubi primum videndum est, utrum eis futuras non praedixerit ante passiones. Sed alii tres evangelistae satis eum praedixisse ista demonstrant, antequam ventum esset ad coenam (Matth. XXIV, 9; Marc. XIII, 9-13, et Luc. XXI, 12-17): qua peracta secundum Joannem ista locutus est, ubi ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. An", "candidate_score": 0.672472, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77_79", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] . Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079", "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.", "candidate_score": 0.672393, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_366", "psc_text": "de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam in vinum Dominus noster Jesus Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos (Matth. XIV, 17-21), sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam jussu ipsius impletae sunt hydriae. A Domino", "candidate_score": 0.672153, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77_79", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] . Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2589", "psc_text": "De eo quod sequitur, Et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum; usque ad id, Respondit Pilatus. Quod scripsi, scripsi, Cap. XIX, V\\. 17 22. 1. Judicante atque damnante Pilato pro tribunali, Dominum Jesum Christum hora quasi sexta susceperunt, et eduxerunt. Et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha, ubi crucifixerunt eum. Quid est ergo quod Marcus evangelista dicit, Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum (Marc. XV, 23) ; nisi quia hora tertia crucifixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum? Ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, et aliquid de sexta coeptum quando sedit pro tribunali Pilatus, quae dicta est a Joanne hora quasi sexta: et cum duceretur, et ligno cum duobus latronibus configeretur, et juxta ejus crucem gererentur quae gesta narrantur, hora sexta integra compleretur; ex qua hora usque ad nonam sole obscurato, tenebras factas trium evangelistarum, Matthaei,", "candidate_score": 0.67152, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_36_38", "bdc_text": "Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu . iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2216", "psc_text": "Spiritus sanctus. Qui posteaquam illi est abundantia gratiae largioris infusus, sic ad perhibendum de Christo testimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos venerat Spiritus sanctus, linguis omnium gentium loquerentur, Judaeorum circumstantibus turbis, solus ad testimonium de Christo perhibendum praecaeteris promptius emicaret, ejusque interfectores de illius resurrectione confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat (Act. II-V.): ibi beatum Petrum quem negantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videat ad fiduciam a diffidentia, et ad libertatem a servitute translatam, tot linguas inimicorum convertere ad Christi confessionem, quarum non valendo unam ferre, versa fuerat in negationem. Quid plura? Tantus in illo fulgor gratiae, tanta Spiritus sancti plenitudo apparebat, tanta de ore praedicantis pretiosissimae veritatis pondera procedebant, ut ingentis multitudinis adversarios interfectores Christi Judaeos faceret pro illo paratos mori, a quibus cum illo formidabat occidi.", "candidate_score": 0.670977, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77_79", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] . Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", "candidate_score": 0.670848, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", "candidate_score": 0.670648, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_366", "psc_text": "de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam in vinum Dominus noster Jesus Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos (Matth. XIV, 17-21), sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam jussu ipsius impletae sunt hydriae. A Domino", "candidate_score": 0.670279, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_600", "psc_text": "Securus homo accedat ad inferiorem ministrum; habet enim superiorem magistrum. 4. Sed forte ait aliquis: Baptizat quidem Christus in spiritu, non in corpore. Quasi vero alterius dono quam illius, quisquam etiam sacramento corporalis et visibilis Baptismatis imbuatur. Vis nosse quia ipse baptizat, non solum spiritu, sed etiam aqua? Audi Apostolum: « Sicut Christus, inquit, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea, mundans eam lavacro aquae in verbo, ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi » (Ephes. V, 25-27). Mundans eam. Unde? Lavacro aquae in verbo. Quid est baptismus Christi? Lavacrum aquae in verbo. Tolle aquam, non est baptismus: tolle verbum, non est baptismus. 5. Jam ergo his praejactis, per quae venit ad collocutionem cum illa muliere, videamus quae restant plena mysteriis, et gravida sacramentis. « Oportebat autem, inquit, eum transire per Samariam. Venit ergo in civitatem Samariae quae dicitur Sichar, juxta praedium quod", "candidate_score": 0.669984, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2282", "psc_text": "Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, aurem curiosam praebeatis ad incognita scienda, cum mentes invalidas habeatis ad vera et falsa dijudicanda: maxime propter obscoenissimas turpitudines, quas docuit satanas animas instabiles atque carnales, ad hoc Deo sinente, ut ejus ubique sint tremenda judicia, et in comparatione impurae nequitiae dulcescat purissima disciplina; atque ut illi det honorem, timorem autem vel pudorem sibi, qui in illa mala vel illo regente non cecidit, vel illo inde levante surrexit. Cavete timendo et orando, ne irruatis in illud aenigma Salomonis, ubi mulier insipiens et audax, inops panis effecta, convocat praetereuntes dicens, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem (Prov. IX, 13-17) . Haec enim mulier vanitas est impiorum, cum sint insipientissimi, aliquid se scire opinantium, sicut de ista muliere dictum est, inops panis effecta. Quae cum sit inops panis, promittit panes; id est, cum sit ignara veritatis, promittit scientiam veritatis. Occultos", "candidate_score": 0.669814, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_520", "psc_text": "panem Angelorum manducavit homo (Psal. LXXVII, 24 et 25) . Quis est panis Angelorum? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14) . 5. Sed quia diximus manducare Angelos, fratres, ne putetis morsibus fieri. Nam si hoc intellexeritis, quasi dilaniatur Deus quem manducant Angeli. Quis dilaniat justitiam? Sed rursum mihi aliquis dicit: Et quis est qui manducat justitiam? Unde ergo, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6) ? Cibus quem manducas per carnem, ut reficiaris tu, ille deficit; ut reparet te, consumitur: manduca justitiam, et tu reficeris, et illa integra perseverat. Quomodo videndo istam lucem corpoream reficiuntur isti oculi nostri, et res est corporea quae videtur oculis corporeis. Multi enim cum fuerint diutius in tenebris, infirmatur acies ipsorum, quasi jejunio lucis. Fraudati", "candidate_score": 0.669685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1924", "psc_text": "cum recubuisset ille supra pectus Jesu. Hic est utique pectoris sinus, sapientiae secretum. Dicit ei: Domine, quis est? Respondit Jesus: Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae. Et post panem, tunc introivit in illum satanas. Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum. Bonum est quod accepit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus accepit. Verum de isto pane tincto qui porrectus est ficto, et de his quae sequuntur, multa dicenda sunt: quibus necessarium est plus temporis, quam nunc habemus jam in istius fine sermonis. TRACTATUS LXII. Ab eo quod scriptum est, Et cum tinxisset panem, dedit Judae; usque ad id, Nunc clarificatus est Filius hominis. Cap. XIII, V\\. 26-31. 1. Scio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum", "candidate_score": 0.668733, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_21_23", "bdc_text": "quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ? Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_520", "psc_text": "panem Angelorum manducavit homo (Psal. LXXVII, 24 et 25) . Quis est panis Angelorum? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14) . 5. Sed quia diximus manducare Angelos, fratres, ne putetis morsibus fieri. Nam si hoc intellexeritis, quasi dilaniatur Deus quem manducant Angeli. Quis dilaniat justitiam? Sed rursum mihi aliquis dicit: Et quis est qui manducat justitiam? Unde ergo, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6) ? Cibus quem manducas per carnem, ut reficiaris tu, ille deficit; ut reparet te, consumitur: manduca justitiam, et tu reficeris, et illa integra perseverat. Quomodo videndo istam lucem corpoream reficiuntur isti oculi nostri, et res est corporea quae videtur oculis corporeis. Multi enim cum fuerint diutius in tenebris, infirmatur acies ipsorum, quasi jejunio lucis. Fraudati", "candidate_score": 0.668712, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57_59", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2548", "psc_text": "Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Domini praecursor Joannes praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto (Luc. III, 2) , et caetera. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant: et erat annus Caiphae quando passus est Christus. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret", "candidate_score": 0.668656, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_44_46", "bdc_text": "iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", "candidate_score": 0.667735, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_22_24", "bdc_text": "Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ? Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ? Unde , queso , has voces delatas dices :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_520", "psc_text": "panem Angelorum manducavit homo (Psal. LXXVII, 24 et 25) . Quis est panis Angelorum? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14) . 5. Sed quia diximus manducare Angelos, fratres, ne putetis morsibus fieri. Nam si hoc intellexeritis, quasi dilaniatur Deus quem manducant Angeli. Quis dilaniat justitiam? Sed rursum mihi aliquis dicit: Et quis est qui manducat justitiam? Unde ergo, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur (Matth. V, 6) ? Cibus quem manducas per carnem, ut reficiaris tu, ille deficit; ut reparet te, consumitur: manduca justitiam, et tu reficeris, et illa integra perseverat. Quomodo videndo istam lucem corpoream reficiuntur isti oculi nostri, et res est corporea quae videtur oculis corporeis. Multi enim cum fuerint diutius in tenebris, infirmatur acies ipsorum, quasi jejunio lucis. Fraudati", "candidate_score": 0.666861, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_42_44", "bdc_text": "panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2282", "psc_text": "Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, aurem curiosam praebeatis ad incognita scienda, cum mentes invalidas habeatis ad vera et falsa dijudicanda: maxime propter obscoenissimas turpitudines, quas docuit satanas animas instabiles atque carnales, ad hoc Deo sinente, ut ejus ubique sint tremenda judicia, et in comparatione impurae nequitiae dulcescat purissima disciplina; atque ut illi det honorem, timorem autem vel pudorem sibi, qui in illa mala vel illo regente non cecidit, vel illo inde levante surrexit. Cavete timendo et orando, ne irruatis in illud aenigma Salomonis, ubi mulier insipiens et audax, inops panis effecta, convocat praetereuntes dicens, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem (Prov. IX, 13-17) . Haec enim mulier vanitas est impiorum, cum sint insipientissimi, aliquid se scire opinantium, sicut de ista muliere dictum est, inops panis effecta. Quae cum sit inops panis, promittit panes; id est, cum sit ignara veritatis, promittit scientiam veritatis. Occultos", "candidate_score": 0.666452, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1081", "psc_text": "hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid", "candidate_score": 0.66594, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_791", "psc_text": "Pater ipse venturus est: nec tamen recedit a Filio Pater. Quomodo ergo non ipse venturus est? Quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem pupugerunt (Joan. XIX, 37) . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis", "candidate_score": 0.665476, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1102", "psc_text": "Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam, et quod hinc voluit intelligi manducatores et potatores carnis et sanguinis sui, ut in illo maneant et ipse in illis, et quod non intellexerunt qui non crediderunt, et quod spiritualia carnaliter sapiendo scandalizati sunt, et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, ut carnem Christi et sanguinem Christi non edamus tantum in Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur,", "candidate_score": 0.665238, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_21_23", "bdc_text": "quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ? Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927", "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum", "candidate_score": 0.663784, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_21_23", "bdc_text": "quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ? Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_519", "psc_text": "Domino, et baptizatus Dominus viam se fecit venientibus. Ipsum audiamus: Ego sum via, veritas et vita (Joan. XIV, 6) . Si veritatem quaeris, viam tene: nam ipsa est via quae est veritas. Ipsa est quo is, ipsa est qua is; non per aliud is ad aliud, non per aliud venis ad Christum: per Christum ad Christum venis. Quomodo per Christum ad Christum? Per Christum hominem ad Christum Deum: per Verbum carnem factum, ad Verbum quod in principio erat Deus apud Deum; ab eo quod manducavit homo, ad illud quod quotidie manducant Angeli. Sic enim scriptum est, Panem coeli dedit eis: panem Angelorum manducavit homo (Psal. LXXVII, 24 et 25) . Quis est panis Angelorum? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 1, 14) . 5. Sed quia diximus", "candidate_score": 0.66309, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_95_97", "bdc_text": "eiectus , sepissime de vita desperaverim Wahrscheinlich infolge des knappen Berichtes im Diarium ( HBD 6 , 12-17 ; 126 , 10f) entstand der Eindruck : «Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_650", "psc_text": "sunt christiani: Christus nuntiatur per christianos amicos; tanquam illa muliere, hoc est Ecclesia annuntiante, ad Christum veniunt, credunt per istam famam; manet apud eos biduo, hoc est, dat illis duo praecepta charitatis; et multo plures et firmius in eum credunt, quoniam vere ipse est Salvator mundi. TRACTATUS XVI. Ab eo Evangelii loco, Post duos autem dies exiit inde, et abiit in Galilaeam; usque ad id, Et credidit ipse, et domus ejus tota. Cap. IV, V\\. 43-53. 1. Hodierna evangelica lectio, hesterni diei sequitur lectionem, quae nobis ad disputandum proponitur. In qua quidem sensus non sunt investigatione difficiles, sed digni praedicatione, digni admiratione et laudatione. Proinde locum istum Evangelii cum commendatione commemoremus potius, quam cum difficultate tractemus. Abiit enim Jesus post biduum quod fecerat in Samaria in Galilaeam ubi nutritus erat. Secutus autem Evangelista ait: Ipse enim Jesus testimonium perhibuit quia propheta in patria sua honorem non habet. Non propterea post", "candidate_score": 0.662785, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_68_70", "bdc_text": "a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1726", "psc_text": "Quia hic homo multa signa facit: si dimittimus eum sic, omnes credent in eum; et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Temporalia perdere timuerunt, et vitam aeternam non cogitaverunt; ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem, tulerunt eis et locum et gentem, expugnando et transferendo: et illud eos sequitur quod alibi dictum est, Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores (Id. VIII, 12) . Hoc autem timuerunt, ne si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet; quoniam contra ipsum templum, et contra suas paternas leges doctrinam Christi esse sentiebant. 27. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit nobis ut unus moriatur homo pro populo, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit. Hic docemur", "candidate_score": 0.662284, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_43_45", "bdc_text": "impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_579", "psc_text": "Novi quid dixerim, nemo. Est enim quidam populus natus ad iram Dei, et ad hoc praecognitus. Qui sint enim credituri, et qui non sint credituri, novit Deus; qui sint perseveraturi in eo quod crediderunt, et qui sint lapsuri, novit Deus: et numerati sunt Deo omnes futuri in vitam aeternam; et novit jam illum populum distinctum. Et si ipse novit, et Prophetis dedit nosse per Spiritum suum, dedit et Joanni. Attendebat ergo Joannes, non oculo suo; nam quantum ad ipsum pertinet, terra est, et de terra loquitur: sed in ea gratia Spiritus, quam accepit a Deo, vidit quemdam populum impium, infidelem; attendens illum in infidelitate sua, ait, Testimonium ejus qui venit de coelo, nemo accipit. Quorum nemo? Eorum qui ad sinistram futuri sunt, eorum quibus dicetur, Ite in ignem aeternum qui praeparatus est diabolo et angelis ejus. Qui ergo accipiunt? Illi qui ad dexteram futuri sunt, illi quibus dicetur, Venite, benedicti", "candidate_score": 0.661013, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_97", "bdc_text": "«Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_364", "psc_text": "propinquum castellum; respondit ipse et ait: « O insensati et tardi corde ad credendum super omnia quae locuti sunt Prophetae! nonne haec omnia oportebat pati Christum, et introire in claritatem suam? Et fuit incipiens a Moyse et omnibus Prophetis, interpretans illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant. » Item alio loco, cum etiam palpari se manibus discipulorum voluit, ut crederent quia in corpore resurrexerat: « Hi sunt, inquit, sermones, quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quia oporteret impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc adaperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quia sic scriptum est, pati Christum, et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. » 5. His ex Evangelio, quae certe manifesta sunt, intellectis, patebunt illa omnia mysteria quae in isto miraculo", "candidate_score": 0.660235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_377", "psc_text": "in eo occultus erat, in quo benedicuntur omnes gentes, sicut promissum est Abrahae dicente Domino, In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XXII, 18) . Nondum autem intelligebatur, quia nondum aqua conversa erat in vinum. Ergo omnibus gentibus dispensabatur prophetia. Quod ut emineat jucundius, de singulis aetatibus, tanquam de singulis hydriis, pro tempore quaedam commemoremus. 10. In ipso exordio Adam et Eva parentes omnium gentium erant, non tantummodo Judaeorum; et quidquid figurabatur in Adam de Christo, ad omnes utique gentes pertinebat, quibus salus est in Christo. Quid ergo potissimum dicam de aqua primae hydriae, nisi quod Apostolus ait de Adam et Eva? Nemo enim me dicet prave intellexisse, quando intellectum non meum, sed Apostoli profero. Illud ergo unum quantum mysterium de Christo continet, quod commemorat Apostolus, dicens, Et erunt duo in carne una: sacramentum hoc magnum est (Ephes. III, 31 et 32) ? Et ne quis magnitudinem istam sacramenti in", "candidate_score": 0.659249, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_97", "bdc_text": "«Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_902", "psc_text": "veniet, qui modo credens transitum facit a morte ad vitam. 6. Etenim ne putares credendo te non moriturum secundum carnem, et accipiendo carnaliter diceres tibi, Dominus meus mihi dixit, Qui audit verba mea, et credit ei qui misit me, transiit a morte ad vitam; ergo ego credidi, non sum moriturus: scias te mortem quam debes supplicio Adam, persoluturum: accepit enim ille, in quo tunc omnes fuimus, Morte morieris (Gen. II, 17) ; nec potest evacuari divina sententia. Sed cum persolveris mortem veteris hominis, suscipieris in vitam aeternam novi hominis, et transitum facies a morte ad vitam. Modo interim fac transitum vitae. Quae est vita tua? Fides: Justus ex fide vivit (Habac. II, 4; Rom. I, 17) . Infideles quid? Mortui sunt. Inter tales mortuos erat ille corpore, de quo dicit Dominus: Dimitte mortuos, sepeliant mortuos suos (Matth. VIII, 22) . Ergo et in hac vita sunt mortui, sunt vivi, et", "candidate_score": 0.658967, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_23_25", "bdc_text": "Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ? Unde , queso , has voces delatas dices : transubstantiatio [ !] , accidens , substantia , formaNäheres zu diesen aus der aristotelischen Terminologie übernommenen Ausdrücken der scholastischen Abendmahlslehre s.", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2318", "psc_text": "intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis mutat. Sicut etiam vox illa de nube aures utique attigit corporales, eumque sensum corporis qui vocatur auditus (Luc. IX, 35); nec tamen ullo modo credendum est Verbum Dei, quod est unigenitus Filius, quoniam Verbum dicitur, syllabis sonisque finiri: quia nec omnes simul sonare possunt cum sermo fit, sed tanquam nascentes morientibus ordine suo soni quicumque succedunt, ut totum quod loquimur novissima syllaba compleatur. Absit ut sic loquatur Pater ad Filium, hoc est, Deus ad Verbum suum Deum. Sed hoc eorum est capere, quantum ab homine capi potest, ad quos non lac pertinet, sed solidus cibus. Cum igitur Spiritus sanctus nulla susceptione", "candidate_score": 0.658573, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_43_45", "bdc_text": "impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", "candidate_score": 0.658559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_44_46", "bdc_text": "iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2244", "psc_text": "insinuari Trinitatem, ut quamvis nulla esset diversitas substantiarum, singillatim tamen commendaretur distinctio personarum; ubi eis qui recte intelligunt, nunquam videri potest separatio naturarum. 6. Quod autem sequitur, Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio: de peccato quidem, quia non credunt in me; de justitia vero, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me; de judicio autem, quia princeps hujus mundi judicatus est (Id. XVI, 8-11) : tanquam solum sit peccatum non credere in Christum, et tanquam ipsa sit justitia non videre Christum, et tanquam ipsum sit judicium quod princeps hujus mundi, hoc est diabolus judicatus est: valde latebrosum est, nec isto sermone coarctandum, ne fiat obscurius brevitate; sed alio potius quantum Dominus adjuverit explicandum. TRACTATUS XCV. In haec verba superioris lectionis, Cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, etc. Cap. XVI, V\\. 8-11. 1. Promittens Dominus missurum se Spiritum", "candidate_score": 0.657661, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_67", "bdc_text": "Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen.", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2425", "psc_text": "omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternum: haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum (Joan. XVII, 1-20) . Non enim potest cognitione hominum clarificari Pater, nisi et ille cognoscatur per quem clarificatur, id est, per quem populis innotescit. Haec est glorificatio Patris, quae non circa solos illos Apostolos facta est, sed circa omnes homines fit, quibus suis membris caput est Christus. Neque enim de solis Apostolis potest intelligi, Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam; sed utique de omnibus quibus in eum credentibus vita aeterna datur. 4. Jam nunc ergo videamus quid de illis, a quibus tunc audiebatur, discipulis suis dicat. Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? Et ubi est quod legitur, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum", "candidate_score": 0.655767, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_43_45", "bdc_text": "impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_791", "psc_text": "Pater ipse venturus est: nec tamen recedit a Filio Pater. Quomodo ergo non ipse venturus est? Quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem pupugerunt (Joan. XIX, 37) . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis", "candidate_score": 0.655312, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_97", "bdc_text": "«Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_904", "psc_text": "Jam cum te credentem illuminaverit Christus, transitum facis a morte ad vitam: mane in eo quo transisti, et non venies ad judicium. 7. Exponit illud jam ipse, et sequitur: Amen, amen dico vobis. Ne forte quia dixit, transiit a morte ad vitam, intelligamus hoc in futura resurrectione, ostendere volens quomodo transit qui credit; et hoc esse transire de morte ad vitam, transire ab infidelitate ad fidem, ab injustitia ad justitiam, a superbia ad humilitatem, ab odio ad charitatem: nunc ait, Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est. Quid evidentius? Jam certe aperuit quod dicebat, quia modo fit quo nos Christus hortatur. Venit hora. Quae hora? Et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Jam de his mortuis locuti sumus. Quid putamus, fratres mei? in ista turba quae me audit, nulline sunt mortui? Qui enim credunt et secundum veram fidem agunt, vivunt et", "candidate_score": 0.653351, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_97", "bdc_text": "«Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_365", "psc_text": "intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quia sic scriptum est, pati Christum, et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. » 5. His ex Evangelio, quae certe manifesta sunt, intellectis, patebunt illa omnia mysteria quae in isto miraculo Domini latent. Videte quid ait, quia oportebat impleri in Christo quae de illo scripta sunt. Ubi scripta sunt? In Lege, inquit, et Prophetis, et Psalmis. Nihil Scripturarum veterum praetermisit. Illa erat aqua; et ideo dicti sunt illi a Domino insensati, quia eis adhuc aqua sapiebat, non vinum. Quomodo autem fecit de aqua vinum? Cum aperuit eis sensum, et exposuit eis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas. Unde jam inebriati dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas (Luc. XXIV, 13-47) ? Intellexerunt enim Christum in his Libris in quibus eum non noverant. Mutavit ergo aquam", "candidate_score": 0.652955, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_115_117", "bdc_text": "et alios in Christo fratres . [ Adresse , von Bullinger wahrscheinlich später daruntergesetzt: ] Erudito et vere pio viro Leoni Jud , fratri in Christo dilecto .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1745", "psc_text": ". 10. Ecce audite quia Judas iste non tunc perversus factus est, quando a Judaeis corruptus Dominum tradidit. Plerique enim incuriosi Evangelii, existimant tunc periisse Judam, quando accepit a Judaeis pecuniam ut Dominum traderet. Non tunc periit, jam fur erat, et Dominum perditus sequebatur; quia non corde, sed corpore sequebatur. Duodenarium numerum Apostolorum implebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente, et suppleta est apostolica veritas, et numeri permansit integritas (Act. I, 26). Quid ergo voluit Dominus noster Jesus Christus, fratres mei, admonere Ecclesiam suam, quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominicorum; loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic", "candidate_score": 0.652536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_43_45", "bdc_text": "impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_132", "psc_text": "est et Elias; Non sum, inquit, Elias. Sed observate humilem, ante quem venit Joannes, ne sentiatis excelsum ante quem venturus est Elias. Nam et Dominus ita complevit: Ipse est Joannes Baptista qui venturus est. Ipsa praefiguratione venit iste, qua proprietate venturus est Elias. Tunc Elias per proprietatem Elias erit, nunc per similitudinem Joannes erat. Modo Joannes per proprietatem Joannes, per similitudinem Elias est. Ambo praecones sibi dederunt similitudines suas, et tenuerunt proprietates suas: unus autem Dominus judex, sive illo praecone praecedente, sive illo. 7. Et interrogaverunt eum: Quid ergo? Elias es tu? Et dixit: Non. Et dixerunt ei: Propheta es tu? Et respondit? Non. Dixerunt ergo ei: Quis es tu? ut responsum demus his qui miseruut nos. Quid dicis de teipso? Ait: Ego vox clamantis in deserto. Isaias illud dixit (Isa., XL, 3) In Joanne prophetia ista impleta est, Ego vox clamantis in deserto. Quid clamantis? Dirigite viam Domini, rectas", "candidate_score": 0.652429, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_594", "psc_text": "iram Dei. Quam iram Dei? Quam accepit primus Adam. Si enim peccavit primus homo, et audivit, Morte morieris (Gen. II, 17) ; factus est mortalis ille, et coepimus nasci mortales; cum ira Dei nati sumus. Venit inde Filius non habens peccatum, et indutus est carne, indutus est mortalitate. Si ille nobiscum communicavit iram Dei, nos pigri sumus cum illo communicare gratiam Dei? Qui ergo non vult credere in Filium, ira Dei manet super eum. Quae ira Dei? De qua dicit Apostolus, Fuimus et nos natura filii irae sicut et caeteri (Ephes. II, 3) . Omnes ergo filii irae; quia de maledicto mortis venientes. Crede in Christum factum pro te mortalem, ut illum capias immortalem: quando enim ceperis ejus immortalitatem, nec tu eris mortalis. Vivebat, moriebaris: mortuus est, ut vivas. Attulit gratiam Dei, abstulit iram Dei. Deus vicit mortem, ne mors vinceret hominem. TRACTATUS XV. Ab eo Evangelii loco, Ut ergo", "candidate_score": 0.649943, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_8_10", "bdc_text": "potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ? Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1081", "psc_text": "hic sermo; quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat ut diceretur, quod non ab omnibus intelligeretur. Secretum Dei intentos debet facere, non adversos. Isti autem cito defecerunt, talia loquente Domino Jesu: non crediderunt aliquid magnum dicentem, et verbis illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid", "candidate_score": 0.649121, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_40_42", "bdc_text": "Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1930", "psc_text": "Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis,", "candidate_score": 0.648361, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_41_43", "bdc_text": "vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1915", "psc_text": "semetipsum (Joan. XI, 33), ut hoc intelligatur et ubi non scriptum legitur, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem totum potestate suscepit. TRACTATUS LXI. Ab eo quod Dominus ait, Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me; usque ad id, Ille est cui ego tinctum panem porrexero. Cap. XIII, V\\. 21-26. 1. Hoc Evangelii capitulum, fratres, ita nobis exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis", "candidate_score": 0.644042, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_41_43", "bdc_text": "vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2282", "psc_text": "Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, aurem curiosam praebeatis ad incognita scienda, cum mentes invalidas habeatis ad vera et falsa dijudicanda: maxime propter obscoenissimas turpitudines, quas docuit satanas animas instabiles atque carnales, ad hoc Deo sinente, ut ejus ubique sint tremenda judicia, et in comparatione impurae nequitiae dulcescat purissima disciplina; atque ut illi det honorem, timorem autem vel pudorem sibi, qui in illa mala vel illo regente non cecidit, vel illo inde levante surrexit. Cavete timendo et orando, ne irruatis in illud aenigma Salomonis, ubi mulier insipiens et audax, inops panis effecta, convocat praetereuntes dicens, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem (Prov. IX, 13-17) . Haec enim mulier vanitas est impiorum, cum sint insipientissimi, aliquid se scire opinantium, sicut de ista muliere dictum est, inops panis effecta. Quae cum sit inops panis, promittit panes; id est, cum sit ignara veritatis, promittit scientiam veritatis. Occultos", "candidate_score": 0.643902, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_82_84", "bdc_text": "iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f; 126 , 10f ; Krafft 13 ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2589", "psc_text": "De eo quod sequitur, Et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum; usque ad id, Respondit Pilatus. Quod scripsi, scripsi, Cap. XIX, V\\. 17 22. 1. Judicante atque damnante Pilato pro tribunali, Dominum Jesum Christum hora quasi sexta susceperunt, et eduxerunt. Et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha, ubi crucifixerunt eum. Quid est ergo quod Marcus evangelista dicit, Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum (Marc. XV, 23) ; nisi quia hora tertia crucifixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum? Ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, et aliquid de sexta coeptum quando sedit pro tribunali Pilatus, quae dicta est a Joanne hora quasi sexta: et cum duceretur, et ligno cum duobus latronibus configeretur, et juxta ejus crucem gererentur quae gesta narrantur, hora sexta integra compleretur; ex qua hora usque ad nonam sole obscurato, tenebras factas trium evangelistarum, Matthaei,", "candidate_score": 0.643868, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_132", "psc_text": "est et Elias; Non sum, inquit, Elias. Sed observate humilem, ante quem venit Joannes, ne sentiatis excelsum ante quem venturus est Elias. Nam et Dominus ita complevit: Ipse est Joannes Baptista qui venturus est. Ipsa praefiguratione venit iste, qua proprietate venturus est Elias. Tunc Elias per proprietatem Elias erit, nunc per similitudinem Joannes erat. Modo Joannes per proprietatem Joannes, per similitudinem Elias est. Ambo praecones sibi dederunt similitudines suas, et tenuerunt proprietates suas: unus autem Dominus judex, sive illo praecone praecedente, sive illo. 7. Et interrogaverunt eum: Quid ergo? Elias es tu? Et dixit: Non. Et dixerunt ei: Propheta es tu? Et respondit? Non. Dixerunt ergo ei: Quis es tu? ut responsum demus his qui miseruut nos. Quid dicis de teipso? Ait: Ego vox clamantis in deserto. Isaias illud dixit (Isa., XL, 3) In Joanne prophetia ista impleta est, Ego vox clamantis in deserto. Quid clamantis? Dirigite viam Domini, rectas", "candidate_score": 0.642285, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_80_82", "bdc_text": "der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2233", "psc_text": "misericordiam suam, et in nocte declaravit (Psal. XLI, 9): quando nox Judaeorum separatum a se diem Christianorum nulla confusione fuscavit; et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit. TRACTATUS XCIV. De eo quod dicit Jesus, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram; usque ad id, Si autem abiero, mittam eum ad vos. Cap. XVI, V\\. 5-7. 1. Cum Dominus Jesus praedixisset discipulis suis persecutiones quas passuri fuerant post ejus abscessum, subjunxit, atque ait: Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nunc autem vado ad eum qui me misit. Ubi primum videndum est, utrum eis futuras non praedixerit ante passiones. Sed alii tres evangelistae satis eum praedixisse ista demonstrant, antequam ventum esset ad coenam (Matth. XXIV, 9; Marc. XIII, 9-13, et Luc. XXI, 12-17): qua peracta secundum Joannem ista locutus est, ubi ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. An", "candidate_score": 0.640134, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_102", "bdc_text": "importunissimis procellis sevitne quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben. , animum meum ex [ ? ] sacra [ ? ] anchoraVgl . Adagia , 1 , 1 , 24 ( LB II 35f) .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1959", "psc_text": "tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae (Matth. XXII, 37-40) . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praecipientem ut diligat proximum; et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguendo addidit Dominus, sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis? Non quod habebamus, sed ut haberemus: ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus. Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere: et quid in eis nisi salutem diligit, quam cupit utique revocare, non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut quantum", "candidate_score": 0.63752, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_115_117", "bdc_text": "et alios in Christo fratres . [ Adresse , von Bullinger wahrscheinlich später daruntergesetzt: ] Erudito et vere pio viro Leoni Jud , fratri in Christo dilecto .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2535", "psc_text": "Posteaquam persecutores tradente Juda comprehensum Dominum ligaverunt, qui dilexit nos et tradidit semetipsum pro nobis (Ephes. V, 2), et cui Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum (Rom. VIII, 32); ut intelligatur Judas, non laudabilis utilitate traditionis hujus, sed sceleris voluntate damnabilis: Adduxerunt eum, sicut Joannes evangelista narrat, ad Annam primum. Nec tacet causam cur ita factum sit: Erat enim, inquit, socer Caiphae, qui erat pontifex anni illius. Erat autem, inquit, Caiphas qui consilium dedit Judaeis, Quia expedit unum hominem mori pro populo. Merito et Matthaeus cum id brevius narrare voluisset, eum ad Caipham ductum fuisse commemorat (Matth. XXVI, 57); quia et ad Annam prius ideo ductus est, quod socer ejus fuerit: ubi intelligendum est hoc eumdem Caipham fieri voluisse. 2. Sequebatur autem, inquit, Jesum Simon Petrus, et alius discipulus. Quisnam iste sit discipulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem se idem Joannes ita significare, et", "candidate_score": 0.637159, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_113_115", "bdc_text": "aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 . et alios in Christo fratres .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1112", "psc_text": "Judaei, velut reminiscentes beneficia Domini, qui occisuri erant Dominum. Hoc ergo die festo (quia plures erant dies festi; sic enim appellabatur apud Judaeos dies festus, ut non esset dies unus, sed plures) locuti sunt fratres ejus ad Dominum Christum. Fratres ejus sic accipite, sicut nostis: non enim novum est quod auditis. Consanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. Erat enim consuetudinis Scripturarum, appellare fratres quoslibet consanguineos et cognationis propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cognationes fratres appellat. Nam Abraham et Lot fratres sunt dicti, cum esset Abraham patruus Lot (Gen. XI 27, 31, XIII, 8, et XIV, 14): et Laban et Jacob fratres sunt dicti, cum esset Laban avunculus Jacob (Id. XXVIII, 2, et XXIX, 10, 15). Cum ergo auditis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem, non iterum parientis ullam propaginem. Sicut enim in sepulcro ubi", "candidate_score": 0.636424, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_82", "bdc_text": "iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2589", "psc_text": "De eo quod sequitur, Et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum; usque ad id, Respondit Pilatus. Quod scripsi, scripsi, Cap. XIX, V\\. 17 22. 1. Judicante atque damnante Pilato pro tribunali, Dominum Jesum Christum hora quasi sexta susceperunt, et eduxerunt. Et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha, ubi crucifixerunt eum. Quid est ergo quod Marcus evangelista dicit, Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum (Marc. XV, 23) ; nisi quia hora tertia crucifixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum? Ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, et aliquid de sexta coeptum quando sedit pro tribunali Pilatus, quae dicta est a Joanne hora quasi sexta: et cum duceretur, et ligno cum duobus latronibus configeretur, et juxta ejus crucem gererentur quae gesta narrantur, hora sexta integra compleretur; ex qua hora usque ad nonam sole obscurato, tenebras factas trium evangelistarum, Matthaei,", "candidate_score": 0.635443, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_100", "bdc_text": "Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_805", "psc_text": "ego operor (Id. V, 8, 17) . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum (Exod. XX, 8-11), quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab omni peccato (quia Dominus dicit, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati (Joan. VIII, 34) , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit", "candidate_score": 0.634836, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_81_83", "bdc_text": "Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f; 126 , 10f ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2233", "psc_text": "misericordiam suam, et in nocte declaravit (Psal. XLI, 9): quando nox Judaeorum separatum a se diem Christianorum nulla confusione fuscavit; et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit. TRACTATUS XCIV. De eo quod dicit Jesus, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram; usque ad id, Si autem abiero, mittam eum ad vos. Cap. XVI, V\\. 5-7. 1. Cum Dominus Jesus praedixisset discipulis suis persecutiones quas passuri fuerant post ejus abscessum, subjunxit, atque ait: Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nunc autem vado ad eum qui me misit. Ubi primum videndum est, utrum eis futuras non praedixerit ante passiones. Sed alii tres evangelistae satis eum praedixisse ista demonstrant, antequam ventum esset ad coenam (Matth. XXIV, 9; Marc. XIII, 9-13, et Luc. XXI, 12-17): qua peracta secundum Joannem ista locutus est, ubi ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. An", "candidate_score": 0.633814, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_31_33", "bdc_text": "RGG I 25f. ? An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 . aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_139", "psc_text": "Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt et ex illa propagine, de qua cantat gemens David: Ego in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit (Psal. L, 7) . Solus ergo ille Agnus, qui non sic venit. Non enim in iniquitate conceptus est; quia non de mortalitate conceptus est: nec eum in peccatis mater ejus in utero aluit, quem virgo concepit, virgo peperit; quia fide concepit, et fide suscepit. Ergo ecce Agnus Dei. Non habet iste traducem de Adam: carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra massa peccatum, ipse est qui tollit nostrum peccatum. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. 11. Nostis quia quidam homines dicunt aliquando: Nos tollimus peccata hominibus, qui sancti sumus: si enim non fuerit sanctus qui baptizat, quomodo tollit", "candidate_score": 0.633149, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_28_30", "bdc_text": "Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff; Hans Grass , Art. Abendmahl II , in :", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_378", "psc_text": "et Eva? Nemo enim me dicet prave intellexisse, quando intellectum non meum, sed Apostoli profero. Illud ergo unum quantum mysterium de Christo continet, quod commemorat Apostolus, dicens, Et erunt duo in carne una: sacramentum hoc magnum est (Ephes. III, 31 et 32) ? Et ne quis magnitudinem istam sacramenti in singulis quibusque hominibus uxores habentibus intelligeret, Ego autem, inquit, dico in Christo et in Ecclesia. Quod est hoc sacramentum magnum, Erunt duo in carne una? Cum de Adam et Eva Scriptura Geneseos loqueretur, unde ventum est ad haec verba, Propterea relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una (Gen. II, 24) . Si ergo Christus adhaesit Ecclesiae, ut essent duo in carne una, quomodo reliquit Patrem? quomodo matrem? Reliquit Patrem, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens (Philipp. II, 6, 7).", "candidate_score": 0.632177, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_30_32", "bdc_text": "Hans Grass , Art. Abendmahl II , in : RGG I 25f. ? An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1969", "psc_text": "nisi quod erat? et quid nisi Christus erat? Quidquid ergo ejus negavit, ipsum negavit, Christum negavit, Dominum Deum suum negavit. Quia et ille condiscipulus ejus Thomas, quando exclamavit, Dominus meus et Deus meus, non Verbum, sed carnem tetigit; non incorpoream Dei naturam, sed hominis corpus curiosis manibus contrectavit (Joan. XX, 27, 28). Hominem itaque tetigit, et tamen Deum cognovit. Si ergo quod iste tetigit, hoc Petrus negavit; quod iste exclamavit, hoc Petrus offendit. Non cantabit gallus, donec ter me neges. Dicas licet, Nescio hominem; dicas licet, Homo, nescio quid dicis; dicas licet, Non sum ex discipulis ejus (Matth. XXVI, 34, 69-74, et Luc. XXII, 55-60) : me negabis. Si, quod dubitare nefas est, Christus hoc dixit, verumque praedixit, procul dubio Petrus Christum negavit. Non accusemus Christum cum defendimus Petrum. Peccatum agnoscat infirmitas; nam mendacium non habet veritas. Agnovit quippe peccatum suum infirmitas Petri, prorsus agnovit; et quantum mali Christum negando", "candidate_score": 0.631075, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_74_76", "bdc_text": "Der Spruch bedeutet demnach : sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2171", "psc_text": "ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitque perverse. TRACTATUS LXXXVIII. De eo quod ait Jesus, Mementote sermonis mei, etc., usque ad id, Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Cap. XV, V\\ V\\. 20, 21. 1. Exhortans Dominus servos suos ad mundi odia perferenda patienter, nullum majus eis et melius quam de seipso proponit exemplum: quoniam, sicut dicit apostolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus (I Petr. II, 21) . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc", "candidate_score": 0.628674, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_31_33", "bdc_text": "RGG I 25f. ? An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 . aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_138", "psc_text": "Quando autem nec ad hoc dignum se dicit, vere plenus Spiritu sancto erat, qui sic servus Dominum agnovit, et ex servo amicus fieri meruit. 10. Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans. Altera die vidit Joannes Jesum venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Nemo sibi arroget, et dicat quia ipse auferat peccatum mundi. Jam intendite, contra quos superbos intendebat digitum Joannes. Nondum erant nati haeretici, et jam ostendebantur: contra illos clamabat tunc a fluvio, contra quos modo clamat ex Evangelio. Venit Jesus; et quid dicit ille? Ecce Agnus Dei. Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt et ex illa propagine, de qua cantat gemens David: Ego in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit (Psal. L, 7) . Solus ergo", "candidate_score": 0.627555, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_93_95", "bdc_text": "Ego certe gestrichen . tantum me in hac causa torsi , ut ab hoc man veluti parum integre sanitatis pisciculus totiestoties übergeschrieben. eiectus , sepissime de vita desperaverim Wahrscheinlich infolge des knappen Berichtes im Diarium ( HBD 6 , 12-17 ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1257", "psc_text": "est, Apud te fons vitae? Audivit quidam, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me. Tristis abscessit, non est secutus: quaesivit magistrum bonum, interpellavit doctorem, et contempsit docentem: tristis abscessit, ligatus cupiditatibus suis; tristis abscessit, habens grandem sarcinam avaritiae super humeros suos (Matth. XIX, 16-22). Laborabat, aestuabat; et qui ab illo sarcinam deponere voluit, non est sequendus putatus, sed deserendus. Postea vero quam Dominus per Evangelium clamavit, Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam; tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde (Id. XI, 28 et 29) : quam multi fecerunt audito Evangelio, quod ex ore ipsius auditum dives ille non fecit? Ergo modo faciamus, sequamur Dominum; solvamus compedes quibus impedimur sequi. Et quis idoneus solvere tales nodos, nisi ille adjuvet cui dictum est, Disrupisti vincula mea (Psal.", "candidate_score": 0.62117, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_32", "bdc_text": "An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_139", "psc_text": "Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt et ex illa propagine, de qua cantat gemens David: Ego in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit (Psal. L, 7) . Solus ergo ille Agnus, qui non sic venit. Non enim in iniquitate conceptus est; quia non de mortalitate conceptus est: nec eum in peccatis mater ejus in utero aluit, quem virgo concepit, virgo peperit; quia fide concepit, et fide suscepit. Ergo ecce Agnus Dei. Non habet iste traducem de Adam: carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra massa peccatum, ipse est qui tollit nostrum peccatum. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. 11. Nostis quia quidam homines dicunt aliquando: Nos tollimus peccata hominibus, qui sancti sumus: si enim non fuerit sanctus qui baptizat, quomodo tollit", "candidate_score": 0.620357, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_94", "bdc_text": "tantum me in hac causa torsi , ut ab hoc man veluti parum integre sanitatis pisciculus totiestoties übergeschrieben.", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2658", "psc_text": "(Joan. XX, 21-23) : subito fiunt sicut fuerant, non hominum, sed piscium piscatores. 3. His ergo quos hoc movet respondendum est, non eos fuisse prohibitos arte sua, licita scilicet atque concessa, victum necessarium quaerere, sui Apostolatus integritate servata, si quando unde viverent aliud non haberent. Nisi forte quispiam putare audebit aut dicere, apostolum Paulum non pertinuisse ad eorum perfectionem qui relictis omnibus Christum secuti sunt, quoniam ne quemquam eorum gravaret quibus Evangelium praedicabat, suum victum suis manibus transigebat (II Thess. III, 8): ubi magis impletum est quod ait, Plus omnibus illis laboravi; et adjunxit, Non autem ego, sed gratia Dei mecum (I Cor. XV, 10) : ut hoc quoque appareat Dei gratiae deputandum, quod et animo et corpore poterat usque adeo plus illis omnibus laborare, ut neque cessaret ab Evangelio praedicando, neque tamen ex Evangelio, sicut illi, sustentaret hanc vitam; cum id per tot gentes in quibus Christi nomen non", "candidate_score": 0.613323, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121", "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio", "candidate_score": 0.613144, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_856", "psc_text": "erat. Diximus, ut potuimus. Quid ergo hic modo facit tempus, ut diceret, majora his demonstrabit ei opera? id est demonstraturus est, hoc est demonstrabit. Aliud est demonstravit, aliud est demonstrabit: demonstravit, de praeterito dicimus; demonstrabit, de futuro dicimus. Quid ergo hic agimus, fratres? Ecce quem dixeramus Patri coaeternum, nihil in illo variari per tempus, nihil moveri per spatia vel momentorum vel locorum, manere semper cum Patre videntem, videntem Patrem et videndo existentem, rursus nobis tempora nominans, demonstrabit ei, inquit, his majora. Ergo demonstraturus est adhuc aliquid Filio, quod non novit Filius? Quid ergo facimus? quomodo hoc intelligimus? Ecce Dominus noster Jesus Christus sursum erat, deorsum est. Quando sursum erat? Quando dixit, Quaecumque facit Pater, haec eadem et Filius facit similiter. Unde modo deorsum? Majora his demonstrabit ei opera. O Domine Jesu Christe, salvator noster, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, quid tibi Pater demonstraturus est quod adhuc nescis? quid", "candidate_score": 0.598785, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1745", "psc_text": ". 10. Ecce audite quia Judas iste non tunc perversus factus est, quando a Judaeis corruptus Dominum tradidit. Plerique enim incuriosi Evangelii, existimant tunc periisse Judam, quando accepit a Judaeis pecuniam ut Dominum traderet. Non tunc periit, jam fur erat, et Dominum perditus sequebatur; quia non corde, sed corpore sequebatur. Duodenarium numerum Apostolorum implebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente, et suppleta est apostolica veritas, et numeri permansit integritas (Act. I, 26). Quid ergo voluit Dominus noster Jesus Christus, fratres mei, admonere Ecclesiam suam, quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominicorum; loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic", "candidate_score": 0.598584, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_121", "psc_text": "Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida (Psal. XLIX, 3) . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia Prophetarum? In his enim omnibus Christus non tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio", "candidate_score": 0.596363, "ce_score": null } ] }, { "rank": 9, "cf_id": "cf025", "work_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum", "max_score": 0.70927, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_78", "psc_text": "Spiritualiter autem sancta Ecclesia ebria creditur, quam Judaea non aestimat vera asserere, sed haeretica, et falsa praedicare. Ebria tamen erat, non potatione erroris, sed repletione Spiritus sancti. Etenim mutare cor, mentem alienare consuevit ebrietas. Mutato autem corde pergebat, qui nuper domos intrans, fideles quosque minis terrens, caedibus lanians, jam eum quem persecutus Jesum fuerat verum esse omnipotentis Dei Filium praedicabat (Act. IX, 5, 20). Unde et superioris sensus insaniam sese perdidisse glorians, dicit: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci (I Tim. I, 13) . Aliud cor se accepisse testificans, ait: Nos autem sensum Christi habemus (I Cor. II, 16) . Unde et tanto attentius praedicabat, quanto in sensu Christi vim majoris dilectionis acceperat. 19 Sed dum ardenter sancta Ecclesia diligeret, dum fiducialiter ea quae diligebat praedicaret, Judaeorum sacerdotium ejus verba in onere impatientiae, non in suavitate devotionis, habuit. Quare et sequitur:", "candidate_score": 0.70927, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_79", "psc_text": "autem sensum Christi habemus (I Cor. II, 16) . Unde et tanto attentius praedicabat, quanto in sensu Christi vim majoris dilectionis acceperat. 19 Sed dum ardenter sancta Ecclesia diligeret, dum fiducialiter ea quae diligebat praedicaret, Judaeorum sacerdotium ejus verba in onere impatientiae, non in suavitate devotionis, habuit. Quare et sequitur: (Vers. 14.) Dixitque ei: Usquequo ebria eris? Et quia ei silentium indicere tentavit, adjunxit: (Vers. 14.) Digere paulisper vinum, quo mades. 29. Vinum quo madebat Anna digereret, si a fervore praedicationis sancta Ecclesia Judaeorum minis victa tepuisset. Et quia ultro praedicationis sensum ei subtrahere nitebantur, vinum Anna paulisper digerere jubetur. An non digerere Annam Heli tunc jussit, cum Judaeorum principes caesis apostolis denuntiaverunt, dicentes ne ultra loquerentur in nomine Jesu? Sed quia illud quo madebant digerere vinum noluerunt, respondentes, dixerunt: Obedire oportet magis Deo quam hominibus (Act. V, 29) . Et iterum: Non possumus quae vidimus et audivimus non loqui", "candidate_score": 0.69864, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60_62", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet :", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1822", "psc_text": "Nam saepe indiscreti pastores negligentem et reprobam accedentium vitam sciunt, et eos promovere non metuunt. Hi profecto ungunt, et non surgunt; quia quibus sacramenta unctionis tribuunt, in alto sitos meritorum loco non cernunt. Quando igitur doctor sublimis ostenditur, ejus ordinator surgere monetur; quia per ministerium tunc digne tribuuntur sacramenta unctionis, cum ungendus in alta conspicitur sublimitate virtutis. De quo nimirum, Quia ipse est, dicitur: Si ergo ipse est, alius non est; quia, nisi his virtutibus fulgeat, necesse est ut ordinem tantae celsitudinis non attingat. Quem ergo monstraturum se Dominus promisit, rufum et pulchrum aspectu, et decora facie ostendit, dicens: Ipse est enim. Quia nullus debet subire culmen regiminis, qui robur non habet magni operis, scilicet contemplationis scientiam, et fervorem charitatis. Bene ergo subjungitur: (Vers. 13.) Tulit igitur Samuel cornu olei, et unxit eum in medio fratrum suorum. 19. Cornu olei tollitur, ut tota vita pontificis spiritualis esse doceatur. Cornu olei", "candidate_score": 0.69629, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_809", "psc_text": "nisi uva reprobae mentis? Quid vero est fervor peccandi, nisi liquor vini, qui peccatoris mentem aeternorum bonorum immemorem facit? Dum enim ex concupiscentia cordis peccatum generatur, quasi in torculari de uva vinum producitur. Ab Accaron ergo usque Geth sublatae urbes Israeli redduntur: quia bona agere negligentium, et mala audacter perpetrantium mentes, quae poenitendo ad Dominum modo redeunt, tunc in communi electorum gloria splendidae demonstrantur. Earum quippe mala in Dei memoria nequaquam veniunt, quae ipsi poenitentiae afflictione delere obliti non sunt. Sequitur: (Vers. 14.) Eratque pax inter Israelem et Amorrhaeum. 27. Quae est ista pax, nisi quam propheta Michaeas asserit, dicens: Et erit iste pax in terra, cum venerit (Mich. V, 5) . Hinc Paulus ait: Ipse est pax nostra, qui facit utraque unum (Eph. II, 14) . Quid est autem, quod inter Israelem, et Amorrhaeum pax ostenditur? Sed quid per Amorrhaeum, nisi pars hominum reproba designatur? Qui vero per Israelem", "candidate_score": 0.696026, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_809", "psc_text": "nisi uva reprobae mentis? Quid vero est fervor peccandi, nisi liquor vini, qui peccatoris mentem aeternorum bonorum immemorem facit? Dum enim ex concupiscentia cordis peccatum generatur, quasi in torculari de uva vinum producitur. Ab Accaron ergo usque Geth sublatae urbes Israeli redduntur: quia bona agere negligentium, et mala audacter perpetrantium mentes, quae poenitendo ad Dominum modo redeunt, tunc in communi electorum gloria splendidae demonstrantur. Earum quippe mala in Dei memoria nequaquam veniunt, quae ipsi poenitentiae afflictione delere obliti non sunt. Sequitur: (Vers. 14.) Eratque pax inter Israelem et Amorrhaeum. 27. Quae est ista pax, nisi quam propheta Michaeas asserit, dicens: Et erit iste pax in terra, cum venerit (Mich. V, 5) . Hinc Paulus ait: Ipse est pax nostra, qui facit utraque unum (Eph. II, 14) . Quid est autem, quod inter Israelem, et Amorrhaeum pax ostenditur? Sed quid per Amorrhaeum, nisi pars hominum reproba designatur? Qui vero per Israelem", "candidate_score": 0.695313, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60_62", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet :", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1150", "psc_text": "abundanter accipimus; et unus spiritus cum eo efficimur, quando divinae voluntati mente, ore, et opere concordamus. Bene ergo propheta Samuel subjunxit, dicens: (Vers. 7.) Quando enim venerint tibi omnia signa haec, fac quodcunque invenit manus tua: quia Dominus tecum est. 19. Haec quidem signa sunt in quibus se praedicator agnoscat, et tunc omne, quod disponit agere, audeat, cum certa experientia noverit; quia in magna charitatis abundantia virtutem suscipit Spiritus sancti. Sed docere ea debet praedicator, quae agit, sicut de Domino Lucas dicit: Quia caepit Jesus facere et docere, usque in diem qua praecipiens apostolis per Spiritum sanctum, quos elegit, assumptus est (Act. I, 1, 2) . Hinc Paulus ait: Non audeo loqui ea, quae per me non effecit Deus, in obedientia gentium verbo et factis (Rom. XV, 18) . Samuel itaque uncto regi praecipit, dicens: Fac quodcunque invenit manus tua. Quasi dicat: Cum te divina gratia plenum videris, doce alios", "candidate_score": 0.689622, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_809", "psc_text": "nisi uva reprobae mentis? Quid vero est fervor peccandi, nisi liquor vini, qui peccatoris mentem aeternorum bonorum immemorem facit? Dum enim ex concupiscentia cordis peccatum generatur, quasi in torculari de uva vinum producitur. Ab Accaron ergo usque Geth sublatae urbes Israeli redduntur: quia bona agere negligentium, et mala audacter perpetrantium mentes, quae poenitendo ad Dominum modo redeunt, tunc in communi electorum gloria splendidae demonstrantur. Earum quippe mala in Dei memoria nequaquam veniunt, quae ipsi poenitentiae afflictione delere obliti non sunt. Sequitur: (Vers. 14.) Eratque pax inter Israelem et Amorrhaeum. 27. Quae est ista pax, nisi quam propheta Michaeas asserit, dicens: Et erit iste pax in terra, cum venerit (Mich. V, 5) . Hinc Paulus ait: Ipse est pax nostra, qui facit utraque unum (Eph. II, 14) . Quid est autem, quod inter Israelem, et Amorrhaeum pax ostenditur? Sed quid per Amorrhaeum, nisi pars hominum reproba designatur? Qui vero per Israelem", "candidate_score": 0.68908, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1091", "psc_text": "principem recognoscit. Sed alius est a quo ungitur, alii qui ipsam unctionem a Domino esse attestantur; quia omne negotium sanctae Ecclesiae, sicut collatione sanctorum patrum magis probatur, ita et magis robustum est. 5. Quasi enim signum suae unctionis beatus Paulus tunc quaesivit, quando videre Petrum Jerosolymam venit, et cum eo, et caeteris apostolis Evangelium contulit. Non enim ab homine neque per hominem, sed a coelo, vocante Domino Jesu, apostolatum susceperat (Gal. I); et tamen ministerium unctionis suae per coapostolorum suorum collationem probabat. Nam de seipso ait: Contuli cum illis Evangelium, ne in vacuum currerem, aut cucurrissem (Gal. II, 2) . Praecursor etiam Redemptoris discipulos unxerat, sed ut signa suae unctionis agnoscerent, quasi ad salientem magnas foveas mittebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Matth. XI, 3) ? Sciebat enim Joannes, quem praedicaverat, quem baptizaverat; sed discipulos mittebat, ut visis signis, quo firmius crederent, electionis suae indicia securius", "candidate_score": 0.686418, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1075", "psc_text": "ergo misericordiae bonum significat, quia scriptum de Domino est: Miserationes ejus super omnia opera ejus (Psal. CXLIV, 9) . Quia ignem fovet, praedicationis gratiam designat, quae electorum mentes illuminat. Quia vero vulnera per oleum curantur, hoc profecto insinuat, quod detergenda sunt vulnera peccatorum. Ungatur ergo caput regis, quia spirituali gratia mens est replenda doctoris. Habeat in unctione sua oleum, habeat misericordiam abundantem, quae sibi virtutibus aliis praeferatur. Habeat oleum, ut dum ardorem sancti Spiritus in se nutrit, lucere vehementer aliis per verbum possit. Habeat nihilominus oleum medicinae, ut sapienter disponat, qualiter peccatorum foetores tergat, et aegras mentes saluti restituat. Sed lenticula Saul ungitur, non pro praesignanda doctrina, sed ad exprimenda futura. Lenticula quidem parvum est vas: quid ergo est, quod lenticula olei Saul ungitur, nisi quia in fine reprobatur? Nam quia obedire Deo postea noluit, a Samuele audivit: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg.", "candidate_score": 0.68431, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60_62", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet :", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1777", "psc_text": "subsequeris. Unde et paulo post subdit, dicens: Et unges quem monstravero tibi. Quid est hoc, nisi quia prophetae esse debent, qui in culmine Ecclesiae alios volunt ordinare? Praevisum namque a Deo cognoscere possunt, si ad inveniendum personam eligendi pontificis sacras consulunt Scripturas. Quasi enim loquente Deo ostenditur, cum talis Pastor eligitur, qualis per sacrum eloquium commendatur. Ad litteram vero Samueli venire a Domino dicitur, ut a reprobi et abjecti regis compassione revocetur. Si vero luctu assiduo lapsi restitutionem poscebat, ei venire fuit, a tali intentione quiescere. Et cornu suum oleo implevit, quia pastoralem sublimitatem in ungendo rege laudis nitore temperavit. Cornu quippe aspero Saul impetiit, quia peccantem velut magno impetu prostravit, dicens: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Quid est ergo, quod cornu impleri oleo praecipitur, nisi quia ungendi regis justitia commendatur? Quasi dicat: Rex, qui modo ungitur, non erit increpatione", "candidate_score": 0.683997, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1822", "psc_text": "Nam saepe indiscreti pastores negligentem et reprobam accedentium vitam sciunt, et eos promovere non metuunt. Hi profecto ungunt, et non surgunt; quia quibus sacramenta unctionis tribuunt, in alto sitos meritorum loco non cernunt. Quando igitur doctor sublimis ostenditur, ejus ordinator surgere monetur; quia per ministerium tunc digne tribuuntur sacramenta unctionis, cum ungendus in alta conspicitur sublimitate virtutis. De quo nimirum, Quia ipse est, dicitur: Si ergo ipse est, alius non est; quia, nisi his virtutibus fulgeat, necesse est ut ordinem tantae celsitudinis non attingat. Quem ergo monstraturum se Dominus promisit, rufum et pulchrum aspectu, et decora facie ostendit, dicens: Ipse est enim. Quia nullus debet subire culmen regiminis, qui robur non habet magni operis, scilicet contemplationis scientiam, et fervorem charitatis. Bene ergo subjungitur: (Vers. 13.) Tulit igitur Samuel cornu olei, et unxit eum in medio fratrum suorum. 19. Cornu olei tollitur, ut tota vita pontificis spiritualis esse doceatur. Cornu olei", "candidate_score": 0.683484, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1777", "psc_text": "subsequeris. Unde et paulo post subdit, dicens: Et unges quem monstravero tibi. Quid est hoc, nisi quia prophetae esse debent, qui in culmine Ecclesiae alios volunt ordinare? Praevisum namque a Deo cognoscere possunt, si ad inveniendum personam eligendi pontificis sacras consulunt Scripturas. Quasi enim loquente Deo ostenditur, cum talis Pastor eligitur, qualis per sacrum eloquium commendatur. Ad litteram vero Samueli venire a Domino dicitur, ut a reprobi et abjecti regis compassione revocetur. Si vero luctu assiduo lapsi restitutionem poscebat, ei venire fuit, a tali intentione quiescere. Et cornu suum oleo implevit, quia pastoralem sublimitatem in ungendo rege laudis nitore temperavit. Cornu quippe aspero Saul impetiit, quia peccantem velut magno impetu prostravit, dicens: Quia projecisti sermonem Domini, projecit te Dominus, ne sis rex (I Reg. XV, 23) . Quid est ergo, quod cornu impleri oleo praecipitur, nisi quia ungendi regis justitia commendatur? Quasi dicat: Rex, qui modo ungitur, non erit increpatione", "candidate_score": 0.683081, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_240", "psc_text": "ne videat gloriam Domini (Isai. XXVI, 10) . His quippe tenebris damnatos eos intuens, Joannes ait: Lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt (Joan. I, 5) . Hinc David non optans, sed prophetans, dicit: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et deorsum eorum semper incurva (Ps. LXVIII, 24) . In tenebris ergo tacent impii, quia etsi Judaei divinae Scripturae verba in Dei laudibus proferunt, dum Filium negant, Deo Patri nulla vocum obsequia consecrant. Deo enim silet, qui, Patrem laudans, Unigeniti laudem tacet. Sed quem crucifixum despiciunt, quando judex venerit expavescent. Unde etiam subditur: (Vers. 9, 10.) Quia non in fortitudine sua roborabitur vir, Dominum formidabunt adversarii ejus. 24. Nunc autem durus in infidelitate, fortis in errore est, et quem credere Deum contemnit, audacter blasphemare non metuit. Velut vir siquidem nunc vinci non potest, sed tunc sicut vir nequaquam roborabitur, cum is qui eorum insidiis 53 crucifixus est, in sua", "candidate_score": 0.682489, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51_53", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] . ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_239", "psc_text": "meus, qui est in coelis (Matth. XVI, 16, 17) . Fundatus enim fide, accensus charitate, eum quem amabat etiam praedicabat. Bene ergo de reprobis subjunctum est: (Vers. 9.) Et impii tenebris conficescent. 23. Qui enim impii hoc in loco, nisi Judaei intelliguntur, qui a pietate verae fidei sunt extranei, et Redemptoris morte cruenti? De quibus recte dicitur: In tenebris conticescent, quia sancti super excelsa statuti Redemptorem mundi, quem in divinae majestatis claritate conspiciunt, aeternis laudibus confitentur. In tenebris ergo tacent impii, quia Judaei ideo Redemptorem non praedicant, quod ineffabilis eos illa claritas divinitatis non illustrat. Scriptum quippe est: Tollatur impius, ne videat gloriam Domini (Isai. XXVI, 10) . His quippe tenebris damnatos eos intuens, Joannes ait: Lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt (Joan. I, 5) . Hinc David non optans, sed prophetans, dicit: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et deorsum eorum semper incurva (Ps. LXVIII, 24) .", "candidate_score": 0.679791, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51_53", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] . ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_193", "psc_text": "non sit. Audiant ergo maledictionem prophetae dicentis: Maledictus homo, qui confidit in homine, et a Domino recedit cor ejus (Jerem. XVII, 5) . In hominem Judaei confidunt, qui credere in Redemptorem refugiunt, dum Antichristum in fine mundi praestolantur. In quorum confusionem Psalmista praedicat, dicens: Viderunt omnes fines terrae Salutare Dei (Psal. XCVII, 3) . Quasi perfidiam Judaeorum confundat dicens: Quid in posterum visiones differtis? Quem exspectatis jam venit, quem promissum habuistis jam omnibus finibus terrae apparuit, cum clausistis oculos, transiit; imo sic caeci facti estis, quod coram vobis tanta lux stetit, et non vidistis. Ergo, jubilate Domino omnis terra, cantate, et exsultate, et psallite; psallite Deo nostro in cithara, et voce psalmi, in tubis ductilibus, et voce tubae corneae. Jubilate in conspectu regis Domini; moveatur mare et plenitudo ejus, orbis terrarum, et universi qui habitant in eo. Flumina plaudent manu in idipsum, montes exsultabunt ante faciem Domini, quoniam venit, quoniam", "candidate_score": 0.679011, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1824", "psc_text": "virtus pontificis plena doceatur. Cornu namque plenum in unctione sua habet, si tam in virtute misericordiae quam charitatis et verbi perfectus est. Plenum etiam cornu in unctione sua habere cognoscitur, cujus omnis potestas per misericordiam dispensatur. Ipsa quippe auctoritas sanctae Ecclesiae, cum sine misericordia est, nulla est; quia tunc spiritualis est rigor disciplinae, cum a linimento non vacat misericordiae. Cornu ergo et oleum simul ostenditur, ut disciplina semper cum misericordia teneatur. Cornu namque oleo plenum dicitur; ut ubicunque cornu acumen exhibet, exhibeat refusae gratiae unctionem. Sed dum ad ungendum regem unctio ducitur, cornu foris cernitur, intus plenitudo olei occultatur. Portet igitur propheta cornu foris, intus oleo repleat; foris textum insinuet, intus sacramenta declaret. Sciat ergo propheta quod tribuat; sciat rex unctus exhibita recipiendo, quid agat. Quid est ergo, quod foris est cornu, intus oleum, nisi quia plerumque subditorum duritia meretur, ut pastoris increpationem sentiat, sed misericordiae ejus aliquid non attendat?", "candidate_score": 0.678902, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_59_61", "bdc_text": "Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ; sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1150", "psc_text": "abundanter accipimus; et unus spiritus cum eo efficimur, quando divinae voluntati mente, ore, et opere concordamus. Bene ergo propheta Samuel subjunxit, dicens: (Vers. 7.) Quando enim venerint tibi omnia signa haec, fac quodcunque invenit manus tua: quia Dominus tecum est. 19. Haec quidem signa sunt in quibus se praedicator agnoscat, et tunc omne, quod disponit agere, audeat, cum certa experientia noverit; quia in magna charitatis abundantia virtutem suscipit Spiritus sancti. Sed docere ea debet praedicator, quae agit, sicut de Domino Lucas dicit: Quia caepit Jesus facere et docere, usque in diem qua praecipiens apostolis per Spiritum sanctum, quos elegit, assumptus est (Act. I, 1, 2) . Hinc Paulus ait: Non audeo loqui ea, quae per me non effecit Deus, in obedientia gentium verbo et factis (Rom. XV, 18) . Samuel itaque uncto regi praecipit, dicens: Fac quodcunque invenit manus tua. Quasi dicat: Cum te divina gratia plenum videris, doce alios", "candidate_score": 0.67762, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_224", "psc_text": "locare, nisi sacramenta venturi Redemptoris in Scriptura sacra perquirere? Quorum profecto unusquisque manducavit, et saturatus non est, quia futuram summi unigeniti Incarnationem credidit, sed praesentem non vidit. Manducare quidem ei fuit, divinam Incarnationem in mentis desiderio dulciter retinere, et non saturari ei fuit desideratam ejus praesentiam non videre. Sed infirmi, qui robore accingendi erant, saturitatis suae praeconia ab eo quo saturabantur pane audiebant: Beati oculi qui vident quae vos videtis. Amen dico vobis quia multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae vos auditis, et non audierunt (Matth. XIII, 16, 17) . Qui enim videre volebant, jam intimae delectationis panem per desiderium manducabant; sed quia videre non poterant, habebant gaudium desiderii, sed non habebant per fruitionem saturitatis. Nam etsi Scriptura dicat: Quia panem omnem suavitatem habentem et omnem dulcedinem, Deus eis dedit (Sap. XVI, 20), sic dicitur ab eis accipi, sicut nosci, sicut,", "candidate_score": 0.677577, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_59_61", "bdc_text": "Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ; sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1091", "psc_text": "principem recognoscit. Sed alius est a quo ungitur, alii qui ipsam unctionem a Domino esse attestantur; quia omne negotium sanctae Ecclesiae, sicut collatione sanctorum patrum magis probatur, ita et magis robustum est. 5. Quasi enim signum suae unctionis beatus Paulus tunc quaesivit, quando videre Petrum Jerosolymam venit, et cum eo, et caeteris apostolis Evangelium contulit. Non enim ab homine neque per hominem, sed a coelo, vocante Domino Jesu, apostolatum susceperat (Gal. I); et tamen ministerium unctionis suae per coapostolorum suorum collationem probabat. Nam de seipso ait: Contuli cum illis Evangelium, ne in vacuum currerem, aut cucurrissem (Gal. II, 2) . Praecursor etiam Redemptoris discipulos unxerat, sed ut signa suae unctionis agnoscerent, quasi ad salientem magnas foveas mittebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Matth. XI, 3) ? Sciebat enim Joannes, quem praedicaverat, quem baptizaverat; sed discipulos mittebat, ut visis signis, quo firmius crederent, electionis suae indicia securius", "candidate_score": 0.677518, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1825", "psc_text": "igitur propheta cornu foris, intus oleo repleat; foris textum insinuet, intus sacramenta declaret. Sciat ergo propheta quod tribuat; sciat rex unctus exhibita recipiendo, quid agat. Quid est ergo, quod foris est cornu, intus oleum, nisi quia plerumque subditorum duritia meretur, ut pastoris increpationem sentiat, sed misericordiae ejus aliquid non attendat? Rector ergo cornu exhibet, in quo oleum latet; quia, cum quis acriter ex charitate corrigitur, poena sentitur, charitas non videtur. Saevus enim rector aspicitur, qui sic increpat, quasi qui non amat; quasi qui vehementer odit, sic objurgat. Quid tunc a compunctis cernitur, nisi cornu acumen, quo acrius feriantur? Sed quia valde intus prius pastor diligit, quem foris arguendo ferit; quid aliud quam cornu increpando monstrat, oleum diligendo celat? Plenum ergo cornu in unctione regis asseritur, ut in electo praedicatore perfectum utrumque esse doceatur. Nam acutus ad arguendum esse debet, mollis ad miserendum. Perfecte feriat, ut omnem vim morbi perfecte confodiat;", "candidate_score": 0.676073, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_42_44", "bdc_text": "panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ?", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_439", "psc_text": "panis. 27. Panis namque nomine aliquando terrenae delectationis refectio designatur. Quare et propheta Jeremias in appetitu saeculari corruptae Judaeae populum memorans, ait: Omnis populus ejus gemens (Thren. I, 11) , et quaerens panem. Panem itaque peccator conversus torquet cum praeteritam delectationem cruciat per afflictionem poenitentiae. Panem namque torquere est carnem pro perpetrata delectatione affligere. Qui ergo sine tormento ignis ad salutem transire desiderat, cum nummo argenteo tortam panis offerat, ut qui per bonam voluntatem peccata deserit, ea nimirum valida carnis afflictione penitus exstinguat. Nummum namque argenteum offerebat, qui, recepta jam Dei similitudine, confitendo exsecrabatur quod fecerat, dicens: Computruerunt cicatrices meae a facie insipientiae meae (Psal. XXXVII, 6) . Et item: Incurvatus sum, et humiliatus usquequaque. Sed qui nummum argenteum sibi non sufficere ad oblationem timuit, panis tortam addere curavit. Nam confitetur, et dicit: Rugiebam a gemitu cordis mei (Ibid., 9) . Rugitus enim fletum magni doloris insinuat in afflictione poenitentis.", "candidate_score": 0.671807, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_21_23", "bdc_text": "quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ? Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ?", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_224", "psc_text": "locare, nisi sacramenta venturi Redemptoris in Scriptura sacra perquirere? Quorum profecto unusquisque manducavit, et saturatus non est, quia futuram summi unigeniti Incarnationem credidit, sed praesentem non vidit. Manducare quidem ei fuit, divinam Incarnationem in mentis desiderio dulciter retinere, et non saturari ei fuit desideratam ejus praesentiam non videre. Sed infirmi, qui robore accingendi erant, saturitatis suae praeconia ab eo quo saturabantur pane audiebant: Beati oculi qui vident quae vos videtis. Amen dico vobis quia multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae vos auditis, et non audierunt (Matth. XIII, 16, 17) . Qui enim videre volebant, jam intimae delectationis panem per desiderium manducabant; sed quia videre non poterant, habebant gaudium desiderii, sed non habebant per fruitionem saturitatis. Nam etsi Scriptura dicat: Quia panem omnem suavitatem habentem et omnem dulcedinem, Deus eis dedit (Sap. XVI, 20), sic dicitur ab eis accipi, sicut nosci, sicut,", "candidate_score": 0.670072, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_42_44", "bdc_text": "panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ?", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1110", "psc_text": "tres tortas panis ferebat. Tres denique haedos portat, qui ore, corde, et opere se deliquisse poenitendo considerat. Quia enim per haedos, peccatores significantur, ii qui in extremo examine ad sinistram aeterni judicis statuendi sunt, haedorum nomine exprimuntur. Tres ergo haedos ad Dominum portat, qui peccata operis, verbi, et cogitationis poenitendo considerare non desinit. Et vir quidem est, et tamen haedos portat; quia peccare fortiter cavet, sed quasi peccator non desinit satisfacere. Nam vir erat, et haedos portabat, qui dicebat: In multis offendimus omnes (Jac. III, 2) . Et quia peccata, quae confitentur, delere poenitendo satagunt: unus tres haedos, alius vero tres tortas panis portat. Tortas quippe panis superius ad afflictionem poenitentiae retulimus; quia si panis aliquando delectationem praesentis vitae significat, panis torquetur, cum pro praeterita carnis delectatione cruciamur. Unde et rex Ezechias cum poenitendo compungitur, delectationes regias se torturum promittit, dicens: Recogitabo omnes dies meos in amaritudine animae meae (Isai.", "candidate_score": 0.667922, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1836", "psc_text": "panis Judaea fuit, quae solidum Scripturarum cibum in spirituali intelligentia, quasi ex pane habuit. Quid vero Samuel, nisi, ut jam saepe diximus, novorum praedicatorum ordinem signat? Quid vero David, nisi Redemptorem insinuat? Ad eum ergo ungendum Samuel mittitur. Ungere quippe eum, est ejus incomparabilem sanctificationem ignorantibus praedicare. Nam quasi ungitur, quando nescientibus opinionis ejus odor aperitur. Hunc namque ungebat, qui dicebat: Quia ei se infundit omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Colos. II, 9) . Sed quid tantum 387 novos praedicatores ad ejus unctionem recipimus, cum etiam veteres tam venerabiliter unxisse videamus? Quid enim melius ac suavius redolet, quam illud, quod in eo propheta Isaias effudit, dicens: Requiescet super eum spiritus Domini, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis; et replebit eum spiritus timoris Domini (Isai. XI, 2) ? Hinc item, qui tenetur in manibus, David ei loquens, ait: Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia", "candidate_score": 0.666169, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_21_23", "bdc_text": "quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ? Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ?", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1836", "psc_text": "panis Judaea fuit, quae solidum Scripturarum cibum in spirituali intelligentia, quasi ex pane habuit. Quid vero Samuel, nisi, ut jam saepe diximus, novorum praedicatorum ordinem signat? Quid vero David, nisi Redemptorem insinuat? Ad eum ergo ungendum Samuel mittitur. Ungere quippe eum, est ejus incomparabilem sanctificationem ignorantibus praedicare. Nam quasi ungitur, quando nescientibus opinionis ejus odor aperitur. Hunc namque ungebat, qui dicebat: Quia ei se infundit omnis plenitudo divinitatis corporaliter (Colos. II, 9) . Sed quid tantum 387 novos praedicatores ad ejus unctionem recipimus, cum etiam veteres tam venerabiliter unxisse videamus? Quid enim melius ac suavius redolet, quam illud, quod in eo propheta Isaias effudit, dicens: Requiescet super eum spiritus Domini, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis; et replebit eum spiritus timoris Domini (Isai. XI, 2) ? Hinc item, qui tenetur in manibus, David ei loquens, ait: Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia", "candidate_score": 0.663152, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_22_24", "bdc_text": "Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ? Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ? Unde , queso , has voces delatas dices :", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_224", "psc_text": "locare, nisi sacramenta venturi Redemptoris in Scriptura sacra perquirere? Quorum profecto unusquisque manducavit, et saturatus non est, quia futuram summi unigeniti Incarnationem credidit, sed praesentem non vidit. Manducare quidem ei fuit, divinam Incarnationem in mentis desiderio dulciter retinere, et non saturari ei fuit desideratam ejus praesentiam non videre. Sed infirmi, qui robore accingendi erant, saturitatis suae praeconia ab eo quo saturabantur pane audiebant: Beati oculi qui vident quae vos videtis. Amen dico vobis quia multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae vos auditis, et non audierunt (Matth. XIII, 16, 17) . Qui enim videre volebant, jam intimae delectationis panem per desiderium manducabant; sed quia videre non poterant, habebant gaudium desiderii, sed non habebant per fruitionem saturitatis. Nam etsi Scriptura dicat: Quia panem omnem suavitatem habentem et omnem dulcedinem, Deus eis dedit (Sap. XVI, 20), sic dicitur ab eis accipi, sicut nosci, sicut,", "candidate_score": 0.662989, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_41_43", "bdc_text": "vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_439", "psc_text": "panis. 27. Panis namque nomine aliquando terrenae delectationis refectio designatur. Quare et propheta Jeremias in appetitu saeculari corruptae Judaeae populum memorans, ait: Omnis populus ejus gemens (Thren. I, 11) , et quaerens panem. Panem itaque peccator conversus torquet cum praeteritam delectationem cruciat per afflictionem poenitentiae. Panem namque torquere est carnem pro perpetrata delectatione affligere. Qui ergo sine tormento ignis ad salutem transire desiderat, cum nummo argenteo tortam panis offerat, ut qui per bonam voluntatem peccata deserit, ea nimirum valida carnis afflictione penitus exstinguat. Nummum namque argenteum offerebat, qui, recepta jam Dei similitudine, confitendo exsecrabatur quod fecerat, dicens: Computruerunt cicatrices meae a facie insipientiae meae (Psal. XXXVII, 6) . Et item: Incurvatus sum, et humiliatus usquequaque. Sed qui nummum argenteum sibi non sufficere ad oblationem timuit, panis tortam addere curavit. Nam confitetur, et dicit: Rugiebam a gemitu cordis mei (Ibid., 9) . Rugitus enim fletum magni doloris insinuat in afflictione poenitentis.", "candidate_score": 0.656853, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_97_99", "bdc_text": "«Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ; der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 . Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_694", "psc_text": "? Quia ergo, si forte relevet manum, dicitur, commoveri ad poenitentiae lacrymas cum magna fortitudine debemus: quia etsi hi qui poenitentiam austeram faciunt, vix fiduciam salutis inveniunt, negligentes salvi fieri quando possunt? Quae profecto reconciliationis difficultas si in poenitentium aestimatione tenetur, apud omnipotentem Deum nequaquam invenitur: quia et dum Ninivitae velut pro difficili reconciliatione gravi poenitentia se dejiciunt, omnipotentis Dei misericordiam facile meruerunt. Et cum prophetae Joelis voce acri se Deo populus lamento prostraret, egit profecto, ut qui videbatur ad placandum difficilis, ejus iram levigaret. Nam statim in eo scriptum est: Zelatus est Dominus terram suam, et pepercit populo suo (Joel II, 18). Manus itaque relevatur, cum mens in poenitentia valide compuncta ad consecutae misericordiae donum, divina aspiratione sustollitur. Et quia, ut dixi, in initio nascentis Ecclesiae, sicut generalis peccatorum conversio, ita et generalis erat reconciliatio conversorum: manus Dei, quae relevanda asseritur, et ab auditoribus, et a diis eorum, et", "candidate_score": 0.652902, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_48", "bdc_text": "Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_41", "psc_text": "Prophetam vobis suscitabit Dominus de filiis vestris, tanquam me ipsum audietis (Deut. XVIII, 18) . Diem quoque statuebat, qui dicebat: Non deficiet sceptrum de Juda, et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium (Gen. XLIX, 10) . Diem hujus ascensus statuens, ait Michaeas: Et tu Bethlehem terra Juda, nequaquam minima es in principibus Juda: ex te enim exiet dux, qui regat populum meum Israel (Mich. V, 2) . Hinc Isaias ait: Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel (Isai. VII, 14) . Quotquot enim de illo Legis et prophetarum promissiones sunt, tot statutos dies ad ejus ascensum intuemur. Nam velut in statutis diebus ascendebat, cum Judaeis dicebat: Scrutamini Scripturas, in quibus vos putatis aeternam habere vitam, quia ipsae sunt, quae testimonium perhibent de me (Joan. V, 39) . Hinc iterum dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et", "candidate_score": 0.651894, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_40_42", "bdc_text": "Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_439", "psc_text": "panis. 27. Panis namque nomine aliquando terrenae delectationis refectio designatur. Quare et propheta Jeremias in appetitu saeculari corruptae Judaeae populum memorans, ait: Omnis populus ejus gemens (Thren. I, 11) , et quaerens panem. Panem itaque peccator conversus torquet cum praeteritam delectationem cruciat per afflictionem poenitentiae. Panem namque torquere est carnem pro perpetrata delectatione affligere. Qui ergo sine tormento ignis ad salutem transire desiderat, cum nummo argenteo tortam panis offerat, ut qui per bonam voluntatem peccata deserit, ea nimirum valida carnis afflictione penitus exstinguat. Nummum namque argenteum offerebat, qui, recepta jam Dei similitudine, confitendo exsecrabatur quod fecerat, dicens: Computruerunt cicatrices meae a facie insipientiae meae (Psal. XXXVII, 6) . Et item: Incurvatus sum, et humiliatus usquequaque. Sed qui nummum argenteum sibi non sufficere ad oblationem timuit, panis tortam addere curavit. Nam confitetur, et dicit: Rugiebam a gemitu cordis mei (Ibid., 9) . Rugitus enim fletum magni doloris insinuat in afflictione poenitentis.", "candidate_score": 0.650905, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_41_43", "bdc_text": "vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_375", "psc_text": "et fidem Redemptoris, quam conversa recepit, praedicando etiam convertendis aliis impendit. Bene etiam subditur: (Vers. 33.) Ut offerret nummum argenteum. Argento quippe eloquia divina signantur, quia per Prophetam dicitur: Eloquia Domini igne examinata, argentum igne probatum (Psal. XI, 7) . Quod profecto argentum tunc Judaea in Dei laudibus impendit, cum aperte fidem nostram praedicat, cui in infidelitate posita ante contradixit. Et quia eumdem Redemptorem, quem amando praedicat, etiam compatiendo imitatur, adjungitur: (Vers. 33.) Et tortam panis. 81 Panis namque nomine ille exprimitur qui de semetipso ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Torta itaque panis Redemptoris caro est affecta supplicis. Hunc namque tortum panem propheta intuens, ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit (Isai. LIII, 4) . Et quia per quemdam sapientem dicitur: Si sederis ad mensam potentis, sapienter attende quae apponuntur tibi, quia similia oportet te praeparare (Prov. XXIII,", "candidate_score": 0.647164, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_53_55", "bdc_text": "Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse . non viderint . Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_193", "psc_text": "non sit. Audiant ergo maledictionem prophetae dicentis: Maledictus homo, qui confidit in homine, et a Domino recedit cor ejus (Jerem. XVII, 5) . In hominem Judaei confidunt, qui credere in Redemptorem refugiunt, dum Antichristum in fine mundi praestolantur. In quorum confusionem Psalmista praedicat, dicens: Viderunt omnes fines terrae Salutare Dei (Psal. XCVII, 3) . Quasi perfidiam Judaeorum confundat dicens: Quid in posterum visiones differtis? Quem exspectatis jam venit, quem promissum habuistis jam omnibus finibus terrae apparuit, cum clausistis oculos, transiit; imo sic caeci facti estis, quod coram vobis tanta lux stetit, et non vidistis. Ergo, jubilate Domino omnis terra, cantate, et exsultate, et psallite; psallite Deo nostro in cithara, et voce psalmi, in tubis ductilibus, et voce tubae corneae. Jubilate in conspectu regis Domini; moveatur mare et plenitudo ejus, orbis terrarum, et universi qui habitant in eo. Flumina plaudent manu in idipsum, montes exsultabunt ante faciem Domini, quoniam venit, quoniam", "candidate_score": 0.641818, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_40_42", "bdc_text": "Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_376", "psc_text": "panis Redemptoris caro est affecta supplicis. Hunc namque tortum panem propheta intuens, ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit (Isai. LIII, 4) . Et quia per quemdam sapientem dicitur: Si sederis ad mensam potentis, sapienter attende quae apponuntur tibi, quia similia oportet te praeparare (Prov. XXIII, 1, 2, sec. LXX) , tortam panis et nummum argenteum Judaea tunc offert, cum Redemptorem nostrum aperta confessione praedicat, et pro ejus amore, quem praedicat, sustinere tormenta a perfidis non recusat. In qua nimirum imitatione passionis et refectione dulcedinis quia valde delectatur, sequitur: (Vers. 33.) Dicatque dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem. 44. Dimitte me, ait, quasi dicat: Noli me, quasi infamem et morte Redemptoris cruentatam, repellere. Unam quoque partem sacerdotalem sibi concedi obsecrat, quia veris sacerdotibus sociari desiderat, ut eorum valeat admisceri gaudiis, quorum oblationes appetit, seipsam offerens, imitari. Unde et refectionis suae exponens desiderium, dicit: (Vers. 33.)", "candidate_score": 0.640952, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_38", "bdc_text": "Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_425", "psc_text": "proximorum utilitatibus per studium charitatis impendit. Sed vigilanter est adhuc intuendum quod dicitur: (Vers. 35.) Juxta cor et animam meam. 22. Nam quaedam in Scriptura sacra inveniuntur praecepta quae dispensatione quidem Dei praecepta sunt, et non amore Dei. Quae profecto si sacerdos qui excitandus promittitur adimpleret, juxta cor quidem Dei, et non juxta animam, faceret, dum consilium divinae dispensationis, et non amoris praeceptum operibus reddidisset. An non de dispensatione Dei illa mandata ejus fuerant, de quibus loquitur, dicens: Dei eis mandata non bona (Ezech. XX, 25) ? Et cum Pharisaei de dando repudii libello cum ipsa veritate disputarent, audierunt: Ad duritiam vestram dedit vobis legem Moyses (Matth. XIX, 8) . Quia itaque de dispensatione consilii ejus illa fuere, quisquis eisdem praeceptis usus est, juxta cor quidem Domini, et non juxta animam fecit. Nam cordis et animae praeceptum illud est de quo dicitur: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut", "candidate_score": 0.622379, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_114", "bdc_text": "Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_146", "psc_text": "dum in montem assumitur, dum nube lucida obumbratur, dum ei transfigurati gloria Salvatoris ostenditur, dicit: Bonum est nos hic esse, Domine (Matth. XVII, 4) . Nam quia jam Dei omnipotentis munere meretur interesse sublimibus, incomparabile illic bonum ineffabiliter diligit, ex cujus pulchritudine cuncta quae transeunt velut foeda reprehendit. 6. Sed quid est quod idem vir de civitate sua ascendere dicitur? Quid vero est aliud civitas, nisi cohabitantium munimentum? Quae autem est haec civitas, nisi muniti cordis perfecta custodia circumspectionis? Haec nimirum velut cohabitantes cives altis moenibus protegit, quia dum custodiendis virtutibus solerter invigilat, internam eorum pacem hostis callidus non conturbat. In hac certe civitate nos consistere sapiens ille praecepit, qui ait: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit (Prov. IV, 23) . Hinc etiam Dominus discipulis praecipit, dicens: Vos autem sedete in civitate, donec induamini virtute ex alto (Luc. XXIV, 49) . In civitate quippe sedemus cum", "candidate_score": 0.617267, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1561", "psc_text": "Credebant quotquot praedestinati erant ad vitam aeternam (Act. XIII, 48) . Hinc Paulus ait: Quos praescivit, et praedestinavit, et quos praedestinavit, vocavit (Rom. VIII, 30) . Hinc est quod volentes apostoli transire in Asiam, a Spiritu sancto prohibiti sunt (Act. XVI). Qui ergo non praedestinati sunt, sive audiant doctorum verba, sive non audiant, vocari in Dei habitaculum nequeunt, quia per nequitiam, in qua sunt ante constitutionem mundi praecogniti, locum in se malignis spiritibus paraverunt. Bene igitur, dum insequi Philistaeos 329 cessare [Forte cessari] dicitur, in loca sua daemones abiisse referuntur, quia aliquando Dei dispensatione doctores tacent, ut illis tacentibus hi qui Domini non sunt, a malis spiritibus recipiantur. Sed, ut dixi, cum post culpam pastores tacent, semetipsos humiliant, ut purgati in ministerium praedicationis potenter surgant. Dum tacent, infirmitatem suam pensant, sed considerando semetipsos, contra occultos hostes se validius roborant. Unde et bene subjungitur: (Vers. 47.) At Saul, confirmato regno super", "candidate_score": 0.613564, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_73", "bdc_text": "und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Commentarii-in-librum-I-Regum_window_1487", "psc_text": "aeternae vitae amorem nemo succenditur, cui intimae lucis splendor occultatur. Ad hanc salutis gratiam non solum electa, sed etiam despecta quae videntur mundi perveniunt. Unde et subditur: (Vers. 23.) Pugna autem pervenit usque Bethaven. 30. Bethaven dicitur domus inutilis. Hanc quippe inutilem Dominus in parabolis ostendens, regem servo in nuptiis praecipientem introducit, dicens: Exi cito in plateas et in vicos civitatis, et pauperes ac debiles, caecos ac claudos introduc huc (Luc. XIV, 21) . Pauperes quidem sunt, qui verbi Dei thesauros in corde suo 314 minime recondunt. Debiles vero sunt, qui laborare satis pro aeterna vita non possunt. Caeci vero idiotae ac simplices designantur, quia dum coelestia nequaquam vident, lumine mentis carent. Claudi vero sunt, qui gressum boni operis perdiderunt. Sed, Pugna pervenit usque Bethaven, quia saepe inutiles personae dum sermonis Dei bello capiuntur, in ejus redactae servitium utiles fiunt. Pugnatur quidem cum caecis ut videant, cum claudis ut subsistant,", "candidate_score": 0.609284, "ce_score": null } ] }, { "rank": 10, "cf_id": "cf009", "work_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem", "max_score": 0.708269, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66_68", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_219", "psc_text": "parte aliqua temperata: Calix enim in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen faex ejus non est exinanita, bibent ex eo omnes peccatores terrae (Psal. LXXIV, 9) . Si vis et benedictionis calicem perspicere, 823 quem bibunt justi, licet sufficiat Sapientiae testimonium, in quo ait: Bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 5) , tamen vide Salvatorem ascendentem die Paschae, grande coenaculum stratum atque mundatum, et agentem diem festum cum Discipulis suis, illumque eis calicem propinantem, de quo in Evangelio (Luc. XXII, 12), quod miscuerit eum, et ita tradiderit; Jesus enim laetificans discipulos meracum eis poculum propinat, et dicit: Accipite et bibite: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 27) . Hoc facite, quotiescumque bibetis, in meam commemorationem (I Cor. XI, 24) . Et: Amen dico vobis, non bibam illud amodo, donec bibam illud vobiscum novum in regno", "candidate_score": 0.708269, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_251", "psc_text": "mortis, ibi tenebrosi montes, ibi umbra mortis ex ipsis montibus procreata. Et ponentur in tenebras. Et nisi audieritis occulte, gloriabit anima vestra a facie contumeliae (Jer. XIII, 17) . De his qui audiunt, quidam occulte audiunt: quidam vero cum audiunt, non occulte audiunt. Quid est itaque occulte audire? nempe illud: Sed loquimur sapientiam Dei in mysterio absconsam: quam praedestinavit Deus ante saecula in gloriam nostram (II Cor. II, 7) . Et rursum alibi dicitur, quia plura operum Dei sunt in absconsis (Eccl. XVI, 22) . Si audio legem, aut occulte audio, aut non occulte. Judaeus quia Legem non audit occulte, in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus (I Cor.", "candidate_score": 0.705386, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_222", "psc_text": "in dextra manu ejus calix virtutum, sit in sinistra vitiorum. Cum igitur coeperis propter peccata torqueri, quia et bona opera fecisti, calix in manu Domini est vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud: id est de eo qui erat in dextera, in illum qui in sinistra continebatur. Neque enim potes bonorum tantum calicem bibere, quasi bona tantummodo feceris: neque rursum peccatorum tantum, quia et bona aliquando gessisti. Idcirco inclinavit ex 824 hoc in illud, ut juxta compensationem operum tuorum misceatur tibi supplicium aquatius, seu meracius, et secundum merita tua, aut obtundatur irae divinae aculeus, aut exacuatur. Si vero bonus fueris, et Dei mandata servaveris, attende quid dicas: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo (Psal. CXV, 13) . Omnis igitur uter, sive bonus sive malus, implebitur vino qualitatis suae, nec oleum mittetur [ Al. mittitur] in eum, aliudve quid liquens, nisi vinum Sodomorum, aut Sorec. Deinde docet,", "candidate_score": 0.696007, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_741", "psc_text": "Audebo aliquid dicere, quia signaculo isto ille signatus est, qui baptizat in Spiritu sancto, et igne, ille qui largitur imaginem coelestis, qui format te ad superiora, ut ultra non portes imaginem terrestris. Cave, homo, ne saeculum istud egrediens, signaculo diaboli sis impressus. Habet quippe ille signaculum. Sicuti portavimus imaginem terrestris, unde, vel quando, vel qui significavit, hoc signo portaverimus imaginem terrestris. Circuit diabolus, et lustrat omnia, volens et ipse signare subjectos sibi. Signat autem singulorum corda considerans, et imprimit in eis figuram terreni per peccata, per vitia, ut portent imaginem terrestris. Audi Jesum quid respondeat, quando imaginem et inscriptionem Caesaris postulatur: Qui habet aures audiendi audiat (Matth. XI) ; Nam quia non habebat eam imaginem quam petebatur, neque ipse, neque discipulus suus, docet ubi valeat reperiri imago quae quaeritur. Vade, inquit, ad mare, et mitte hamum, et eum piscem, qui prius ascenderit, tolle, et aperies os ejus: et cum inveneris", "candidate_score": 0.692836, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_220", "psc_text": "eis poculum propinat, et dicit: Accipite et bibite: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 27) . Hoc facite, quotiescumque bibetis, in meam commemorationem (I Cor. XI, 24) . Et: Amen dico vobis, non bibam illud amodo, donec bibam illud vobiscum novum in regno Dei (Matth. XXVI, 28) . Vides calicem novi Testamenti? vides calicem suppliciorum quem supra exposuimus, vini meri plenum esse? Est et alius calix, qui pro compensatione bonorum actuum, seu malorum tibi miscetur et traditur. Intellige [ Al. Intelligis] enim mihi eos qui penitus a pietate discedunt, et ex omni parte religioni adversantur, [ Al. religionem aversantur] in tantum ut fortuitu et pecudum more vivant, bibentes calicem vini meri quem de Jeremiae libro protulimus: eos vero qui non penitus recesserunt, sed cum sint peccatores, et indigni judicentur calice novi Testamenti, et faciant saepe bona opera, saepe contraria, bibentes calicem mero mixtum.", "candidate_score": 0.684249, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65_67", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen.", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_219", "psc_text": "parte aliqua temperata: Calix enim in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen faex ejus non est exinanita, bibent ex eo omnes peccatores terrae (Psal. LXXIV, 9) . Si vis et benedictionis calicem perspicere, 823 quem bibunt justi, licet sufficiat Sapientiae testimonium, in quo ait: Bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 5) , tamen vide Salvatorem ascendentem die Paschae, grande coenaculum stratum atque mundatum, et agentem diem festum cum Discipulis suis, illumque eis calicem propinantem, de quo in Evangelio (Luc. XXII, 12), quod miscuerit eum, et ita tradiderit; Jesus enim laetificans discipulos meracum eis poculum propinat, et dicit: Accipite et bibite: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 27) . Hoc facite, quotiescumque bibetis, in meam commemorationem (I Cor. XI, 24) . Et: Amen dico vobis, non bibam illud amodo, donec bibam illud vobiscum novum in regno", "candidate_score": 0.682438, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_235", "psc_text": "est quorumdam poena aliorum saluti. Et ideo bonus et clemens Deus: Non parcam, inquit, et non miserebor ab interitu eorum. Circumscripto autem hoc capitulo, videamus subsequens Scriptura quid doceat: Audite et auribus percipite, et nolite extolli, quoniam Dominus locutus est. Date Domino Deo vestro gloriam priusquam obscuret, et priusquam offendunt pedes vestri super montes tenebrosos: et sustinebitis lumen, et illic umbra mortis, et ponentur in tenebras. Si non audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae, et deducent oculi vestri lacrymas, quia contritus est grex Domini (Jer. XIII, 13, 16, 17) . Eosdem vult audire, et auribus percipere, non contentus, neque auditione solummodo, neque aurium perceptione; propter quod ait: Audite et auribus percipite, et quod his majus est, nolite extolli, et reliqua quae sequuntur. Quid est ergo audire, et quid est auribus percipere, ex ipsis sermonibus consideremus. Auribus percipere est (ut mihi quidem videtur) auribus quae dicuntur audire. Quod autem", "candidate_score": 0.682372, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65_67", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen.", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_220", "psc_text": "eis poculum propinat, et dicit: Accipite et bibite: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 27) . Hoc facite, quotiescumque bibetis, in meam commemorationem (I Cor. XI, 24) . Et: Amen dico vobis, non bibam illud amodo, donec bibam illud vobiscum novum in regno Dei (Matth. XXVI, 28) . Vides calicem novi Testamenti? vides calicem suppliciorum quem supra exposuimus, vini meri plenum esse? Est et alius calix, qui pro compensatione bonorum actuum, seu malorum tibi miscetur et traditur. Intellige [ Al. Intelligis] enim mihi eos qui penitus a pietate discedunt, et ex omni parte religioni adversantur, [ Al. religionem aversantur] in tantum ut fortuitu et pecudum more vivant, bibentes calicem vini meri quem de Jeremiae libro protulimus: eos vero qui non penitus recesserunt, sed cum sint peccatores, et indigni judicentur calice novi Testamenti, et faciant saepe bona opera, saepe contraria, bibentes calicem mero mixtum.", "candidate_score": 0.677803, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_219", "psc_text": "parte aliqua temperata: Calix enim in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen faex ejus non est exinanita, bibent ex eo omnes peccatores terrae (Psal. LXXIV, 9) . Si vis et benedictionis calicem perspicere, 823 quem bibunt justi, licet sufficiat Sapientiae testimonium, in quo ait: Bibite vinum quod miscui vobis (Prov. IX, 5) , tamen vide Salvatorem ascendentem die Paschae, grande coenaculum stratum atque mundatum, et agentem diem festum cum Discipulis suis, illumque eis calicem propinantem, de quo in Evangelio (Luc. XXII, 12), quod miscuerit eum, et ita tradiderit; Jesus enim laetificans discipulos meracum eis poculum propinat, et dicit: Accipite et bibite: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 27) . Hoc facite, quotiescumque bibetis, in meam commemorationem (I Cor. XI, 24) . Et: Amen dico vobis, non bibam illud amodo, donec bibam illud vobiscum novum in regno", "candidate_score": 0.675783, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64_66", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_220", "psc_text": "eis poculum propinat, et dicit: Accipite et bibite: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 27) . Hoc facite, quotiescumque bibetis, in meam commemorationem (I Cor. XI, 24) . Et: Amen dico vobis, non bibam illud amodo, donec bibam illud vobiscum novum in regno Dei (Matth. XXVI, 28) . Vides calicem novi Testamenti? vides calicem suppliciorum quem supra exposuimus, vini meri plenum esse? Est et alius calix, qui pro compensatione bonorum actuum, seu malorum tibi miscetur et traditur. Intellige [ Al. Intelligis] enim mihi eos qui penitus a pietate discedunt, et ex omni parte religioni adversantur, [ Al. religionem aversantur] in tantum ut fortuitu et pecudum more vivant, bibentes calicem vini meri quem de Jeremiae libro protulimus: eos vero qui non penitus recesserunt, sed cum sint peccatores, et indigni judicentur calice novi Testamenti, et faciant saepe bona opera, saepe contraria, bibentes calicem mero mixtum.", "candidate_score": 0.674952, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65_67", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen.", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_218", "psc_text": "ut agnoscamus quomodo omnis uter implebitur vino. Si autem nequitia, seu virtutibus impleantur utres, consequens est, ut suppliciis impleantur ob nequitiam, benedictionibus ob virtutem. Exhibeant sacrae litterae testimonium quo pacto tormenta seu repromissiones vinum nuncupetur [ Al. nuncupantur]. Accipe calicem vini meri istius et potabis omnes gentes, ad quas ego te mitto (Jerem. XXIII, 15) . Jeremias autem haec loquitur: super quod infert: Et bibent, et voment, et insanient, et cadent. Igitur supplicia in praesenti loco vinum meracum nuncupavit. Quidam bibunt meraca vina, id est meracis cruciatibus digni sunt: alii autem bibunt supplicia: vina quidem non penitus meraca, sed ex parte aliqua temperata: Calix enim in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen faex ejus non est exinanita, bibent ex eo omnes peccatores terrae (Psal. LXXIV, 9) . Si vis et benedictionis calicem perspicere, 823 quem bibunt justi, licet sufficiat Sapientiae testimonium, in quo", "candidate_score": 0.673594, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_252", "psc_text": "in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus (I Cor. V, 7) ; sciens carnem Verbi Dei vere cibum esse, vescitur ea. Occulte quippe de Pascha audivit. At vero miserabilis Judaeus idcirco Dominum Jesum interfecit, et usque in praesentem diem reus est mortis ejus, quia non audivit occulte Legem et prophetas. Si quando leges de azymis potes audire occulte, potes audire manifeste. Quicumque de vobis (prope quippe est Pascha) azyma celebraverit, id est, azyma haec corporalia, non audivit mandatum dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra. Et de sabbato quaedam mulierculae non audientes prophetam, non audiunt occulte, sed palam die sabbato lavantes se, et iterum revertentes ad egena, et infirma", "candidate_score": 0.669026, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_68_70", "bdc_text": "a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_533", "psc_text": "Terra enim si puniatur, sufficit ei una correptio. Si autem corripiatur Jerusalem, super quam invocatum est nomen Dei (II Petr. II), quatuor ei cruciatus pariter inferuntur. Multo nobis utilius fuerat divino non credidisse sermoni, quam post credulitatem adhuc rursum ad peccata converti, quae ante commisimus. Considera enim quomodo Scriptura super terram singillatim supplicia dicat inferri, et non apponat quam terram: quando vero ad Jerusalem veniat: Si autem et quatuor vindictas meas pessimas, romphaeam, et famem, et bestias pessimas, et mortem immisero in Jerusalem; nos indicans Jerusalem, qui peccantes quidem nos Jerusalem sumus, quae destruitur; in praeceptis vero permanentes, Jerusalem dicitur, quae salvatur. Omnes lamentationes, quas legimus in Jerusalem. omnes querimoniae, quibus eam plangit Deus, 930 ad nos pertinent, qui gustavimus sermonem Dei, et postea mandatis ejus contraria fecimus. Non plectitur Salomonis jura contemnens, non sic punitur Lycurgi scita destituens. Aliud supplicium est ejus, qui legem Dei per Moysem traditam conculcat,", "candidate_score": 0.668699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_8_10", "bdc_text": "potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ? Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_251", "psc_text": "mortis, ibi tenebrosi montes, ibi umbra mortis ex ipsis montibus procreata. Et ponentur in tenebras. Et nisi audieritis occulte, gloriabit anima vestra a facie contumeliae (Jer. XIII, 17) . De his qui audiunt, quidam occulte audiunt: quidam vero cum audiunt, non occulte audiunt. Quid est itaque occulte audire? nempe illud: Sed loquimur sapientiam Dei in mysterio absconsam: quam praedestinavit Deus ante saecula in gloriam nostram (II Cor. II, 7) . Et rursum alibi dicitur, quia plura operum Dei sunt in absconsis (Eccl. XVI, 22) . Si audio legem, aut occulte audio, aut non occulte. Judaeus quia Legem non audit occulte, in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus (I Cor.", "candidate_score": 0.666377, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_11", "bdc_text": "Quis diligentior LactantioLucius Caecilius Firmianus Lactantius , etwa 250 bis nach 317 .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_607", "psc_text": "quod sit solidus cibus mysticus intellectus. Beatum est igitur, ut festinemus ad ea, quae imperfectiora sunt principia transeuntes. Et quod moralis locus lac sit, Apostolus docet, cum jam aliqua de lacte dixisset addens: Non rursum jacientes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis (Hebr. VI) . Tales omnes sunt qui adhuc lacte potantur: perfectus autem aliis indiget disciplinis. Haec in medio dicta sint, quia sermone conscenderam, 954 ne ab alterius expositione fornicationis statim aliam fornicationem incurrerem, quam nunc explanabo. Dicitur quippe ad Jerusalem: Et fornicata es tripliciter in filiabus tuis. Quid est quod ait, quod tripliciter fornicata est in filiabus suis Jerusalem? Dei indigemus auxilio, ut ipse nobis obscuritatem istius loci edisserat. Et quomodo Moses audiebat Deum, et deinde ea quae a Deo audierat, proferebat ad populum: sic nos indigemus Spiritu sancto loquente in nobis mysteria, ut orationibus nostris Scripturam possimus audire, et rursum quod audivimus, populis intimare. Quid est ergo: Tripliciter", "candidate_score": 0.664616, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_69_71", "bdc_text": "et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort :", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_533", "psc_text": "Terra enim si puniatur, sufficit ei una correptio. Si autem corripiatur Jerusalem, super quam invocatum est nomen Dei (II Petr. II), quatuor ei cruciatus pariter inferuntur. Multo nobis utilius fuerat divino non credidisse sermoni, quam post credulitatem adhuc rursum ad peccata converti, quae ante commisimus. Considera enim quomodo Scriptura super terram singillatim supplicia dicat inferri, et non apponat quam terram: quando vero ad Jerusalem veniat: Si autem et quatuor vindictas meas pessimas, romphaeam, et famem, et bestias pessimas, et mortem immisero in Jerusalem; nos indicans Jerusalem, qui peccantes quidem nos Jerusalem sumus, quae destruitur; in praeceptis vero permanentes, Jerusalem dicitur, quae salvatur. Omnes lamentationes, quas legimus in Jerusalem. omnes querimoniae, quibus eam plangit Deus, 930 ad nos pertinent, qui gustavimus sermonem Dei, et postea mandatis ejus contraria fecimus. Non plectitur Salomonis jura contemnens, non sic punitur Lycurgi scita destituens. Aliud supplicium est ejus, qui legem Dei per Moysem traditam conculcat,", "candidate_score": 0.664527, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_251", "psc_text": "mortis, ibi tenebrosi montes, ibi umbra mortis ex ipsis montibus procreata. Et ponentur in tenebras. Et nisi audieritis occulte, gloriabit anima vestra a facie contumeliae (Jer. XIII, 17) . De his qui audiunt, quidam occulte audiunt: quidam vero cum audiunt, non occulte audiunt. Quid est itaque occulte audire? nempe illud: Sed loquimur sapientiam Dei in mysterio absconsam: quam praedestinavit Deus ante saecula in gloriam nostram (II Cor. II, 7) . Et rursum alibi dicitur, quia plura operum Dei sunt in absconsis (Eccl. XVI, 22) . Si audio legem, aut occulte audio, aut non occulte. Judaeus quia Legem non audit occulte, in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus (I Cor.", "candidate_score": 0.661884, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64_66", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_222", "psc_text": "in dextra manu ejus calix virtutum, sit in sinistra vitiorum. Cum igitur coeperis propter peccata torqueri, quia et bona opera fecisti, calix in manu Domini est vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud: id est de eo qui erat in dextera, in illum qui in sinistra continebatur. Neque enim potes bonorum tantum calicem bibere, quasi bona tantummodo feceris: neque rursum peccatorum tantum, quia et bona aliquando gessisti. Idcirco inclinavit ex 824 hoc in illud, ut juxta compensationem operum tuorum misceatur tibi supplicium aquatius, seu meracius, et secundum merita tua, aut obtundatur irae divinae aculeus, aut exacuatur. Si vero bonus fueris, et Dei mandata servaveris, attende quid dicas: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo (Psal. CXV, 13) . Omnis igitur uter, sive bonus sive malus, implebitur vino qualitatis suae, nec oleum mittetur [ Al. mittitur] in eum, aliudve quid liquens, nisi vinum Sodomorum, aut Sorec. Deinde docet,", "candidate_score": 0.661705, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_66", "bdc_text": "«Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_222", "psc_text": "in dextra manu ejus calix virtutum, sit in sinistra vitiorum. Cum igitur coeperis propter peccata torqueri, quia et bona opera fecisti, calix in manu Domini est vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illud: id est de eo qui erat in dextera, in illum qui in sinistra continebatur. Neque enim potes bonorum tantum calicem bibere, quasi bona tantummodo feceris: neque rursum peccatorum tantum, quia et bona aliquando gessisti. Idcirco inclinavit ex 824 hoc in illud, ut juxta compensationem operum tuorum misceatur tibi supplicium aquatius, seu meracius, et secundum merita tua, aut obtundatur irae divinae aculeus, aut exacuatur. Si vero bonus fueris, et Dei mandata servaveris, attende quid dicas: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo (Psal. CXV, 13) . Omnis igitur uter, sive bonus sive malus, implebitur vino qualitatis suae, nec oleum mittetur [ Al. mittitur] in eum, aliudve quid liquens, nisi vinum Sodomorum, aut Sorec. Deinde docet,", "candidate_score": 0.661247, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_80_82", "bdc_text": "der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f;", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_403", "psc_text": "ejus congruit voluntati. Novus annus imminet jam Judaeis, et primus mensis apud eos a novi anni numeratur exordio. Agitur autem pascha de numero novi anni. Principium mensium iste vobis erit in mensibus anni (Exod. XII) . Ab hoc anno numera mihi quartum mensem, et intellige baptizatum Jesum in quarto mense novi anni. Eo enim mense, qui apud Romanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis quartus ab anno novo juxta supputationem Hebraeorum. Et quia de quatuor elementis mundi subsistens corpus assumpserat, recipiens etiam sensus humanos, ideo forsitan et in quarto mense, et 887 in quinto die mensis est intuitus visionem. Et ego eram in medio captivitatis. Videtur mihi ironic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. Et ego, quasi si dicat juxta historiam quidem propheta, et ego qui non tenebar in peccatis populi, eram in medio captivitatis: juxta allegoriam autem Christus, et ego veni in locum", "candidate_score": 0.656044, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_758", "psc_text": "diligenter attende, cum aquam biberis, ne forte de illo fluvio bibas, in quo sedit draco: sed bibe ex aqua viva, et de eo fluvio, in quo est sermo Dei, in quo Dominus noster Jesus Christus, cui est gloria et imperium in saecula saeculorum. Amen. HOMILIA DECIMA QUARTA. De eo quod dicitur: Porta haec clausa erit, non aperietur, et nemo per eam transibit, quia Dominus Deus transibit per eam (Cap. XLIV) . 1001 Et ait Dominus ad eum: Porta haec clausa erit, non aperietur, et nemo per eam transibit, quia Dominus Deus Israel transibit per eam, et egredietur. Et erit clausa. Portas plures templi describit, specialiter Ezechiel filius hominis, et quod de singulis descripserit portis, nunc rursus exponit his, qui habent aures ad audiendum, de porta sanctorum exteriore quae respicit contra Orientem, et clausa sit semper. Et ait Dominus ad eum: Porta haec clausa erit, non aperietur, et nemo per eam", "candidate_score": 0.655541, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_8_10", "bdc_text": "potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ? Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_235", "psc_text": "est quorumdam poena aliorum saluti. Et ideo bonus et clemens Deus: Non parcam, inquit, et non miserebor ab interitu eorum. Circumscripto autem hoc capitulo, videamus subsequens Scriptura quid doceat: Audite et auribus percipite, et nolite extolli, quoniam Dominus locutus est. Date Domino Deo vestro gloriam priusquam obscuret, et priusquam offendunt pedes vestri super montes tenebrosos: et sustinebitis lumen, et illic umbra mortis, et ponentur in tenebras. Si non audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae, et deducent oculi vestri lacrymas, quia contritus est grex Domini (Jer. XIII, 13, 16, 17) . Eosdem vult audire, et auribus percipere, non contentus, neque auditione solummodo, neque aurium perceptione; propter quod ait: Audite et auribus percipite, et quod his majus est, nolite extolli, et reliqua quae sequuntur. Quid est ergo audire, et quid est auribus percipere, ex ipsis sermonibus consideremus. Auribus percipere est (ut mihi quidem videtur) auribus quae dicuntur audire. Quod autem", "candidate_score": 0.649986, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_96_98", "bdc_text": "126 , 10f) entstand der Eindruck : «Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ; der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_565", "psc_text": "sine misericordia est, nihil patitur ex his, quae a me dicuntur: si vero molli est animo, 940 et nihil in eo rigidi cordis obduruit, audit me, et miseretur mei, et molliuntur viscera ejus ad meas preces. Tale mihi quiddam intellige super Salvatorem. Descendit in terras miserans humanum genus, passiones perpessus est nostras, antequam crucem pateretur, et carnem nostram dignaretur assumere. Si enim non fuisset passus, non venisset in conversationem humanae vitae. Primum passus est, deinde descendit, et visus est. Quae est ista, quam pro nobis passus est, passio? Charitas est passio. Pater quoque ipse, et Deus universitatis, longanimis et multum misericors et miserator, nonne quodammodo patitur? An ignoras quia quando humana dispensat, passionem patitur humanam? Supportavit enim mores tuos Dominus Deus tuus, quomodo si quis supportet homo filium suum. Igitur mores nostros supportat Deus, sicut passiones nostras portat Filius Dei. Ipse Pater non est impassibilis. Si rogetur, miseretur, et condolet,", "candidate_score": 0.646472, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_70_72", "bdc_text": "Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer . Laut Überlieferung wollten einst die Einwohner den Sumpf austrocknen , befragten das Orakel und erhielten die Antwort : «Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_533", "psc_text": "Terra enim si puniatur, sufficit ei una correptio. Si autem corripiatur Jerusalem, super quam invocatum est nomen Dei (II Petr. II), quatuor ei cruciatus pariter inferuntur. Multo nobis utilius fuerat divino non credidisse sermoni, quam post credulitatem adhuc rursum ad peccata converti, quae ante commisimus. Considera enim quomodo Scriptura super terram singillatim supplicia dicat inferri, et non apponat quam terram: quando vero ad Jerusalem veniat: Si autem et quatuor vindictas meas pessimas, romphaeam, et famem, et bestias pessimas, et mortem immisero in Jerusalem; nos indicans Jerusalem, qui peccantes quidem nos Jerusalem sumus, quae destruitur; in praeceptis vero permanentes, Jerusalem dicitur, quae salvatur. Omnes lamentationes, quas legimus in Jerusalem. omnes querimoniae, quibus eam plangit Deus, 930 ad nos pertinent, qui gustavimus sermonem Dei, et postea mandatis ejus contraria fecimus. Non plectitur Salomonis jura contemnens, non sic punitur Lycurgi scita destituens. Aliud supplicium est ejus, qui legem Dei per Moysem traditam conculcat,", "candidate_score": 0.646128, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_754", "psc_text": "iste lapis duodecimus. Et nobis adhuc imperatum est, ut dicamus de Tyro et Sidone, et Pharaone: angustia temporis neque superiora quae coepimus implere permisit, et haec quae volumus enarrare, quasi commenti more perstringenda sunt breviter. Comminatio est in Sidonem, quae interpretatur venatores. Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium (Psal. CXXIII) . Si Hebraice legis, habes, de laqueo Sidoniorum. Igitur Sidonii venatores sunt, et comminatio, quae fit in eos, propter te fit, quoniam volunt te capere, et diligenter observant quomodo auditores Scripturarum de Ecclesia avellant, quomodo de finibus Judaeae ad fines Sidonis transferant: verum tu omni custodia serva cor tuum, et disce quia comminatio in venatores tui causa sit. De Pharaone vero jam aliqua sermo memoravit, affirmans eum draconem sedentem in medio fluminum atque dicentem: Mea sunt flumina, et ego feci illa (Ezech. XXIX) . Novi ego differentias fluminum, et scio flumina in quibus draco sedeat, super quae", "candidate_score": 0.643524, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_115_117", "bdc_text": "et alios in Christo fratres . [ Adresse , von Bullinger wahrscheinlich später daruntergesetzt: ] Erudito et vere pio viro Leoni Jud , fratri in Christo dilecto .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_160", "psc_text": "Scripturas probavero ad Christum referri, viri 803 Juda non erunt increduli Christo Judaei, sed nos qui in Christo credimus. Juda, te collaudant fratres tui: manus tuae super dorsum inimicorum tuorum (Gen. XLVIII, 8) . Te laudant. Non illum Judam filium Jacob fratres sui laudaverunt, sed nunc Judam laudant fratres sui. Ait quippe iste Judas: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo tibi (Ps. XXI, 23) . Dicitur ad illum Judam: Manus tuae super dorsum inimicorum tuorum. Ubi reperitur ille Judas super dorsum inimicorum suorum manus suas posuisse? Historia nihil de eo tale conscripsit. Si autem consideres adventum Domini mei [ Al. nostri] Jesu Christi, destruenti Zabulum, exspoliantis principatus et potestates (I Cor. XV, 24), ostentui eos facientis, et triumphantis in ligno, videbis quomodo super istum Judam completa sit prophetia dicens: Manus tuae super dorsum inimicorum tuorum. Et nunc cum ad viros Juda sermo fit, nulli dubium est quin", "candidate_score": 0.64207, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_82_84", "bdc_text": "iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f; 126 , 10f ; Krafft 13 ;", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_403", "psc_text": "ejus congruit voluntati. Novus annus imminet jam Judaeis, et primus mensis apud eos a novi anni numeratur exordio. Agitur autem pascha de numero novi anni. Principium mensium iste vobis erit in mensibus anni (Exod. XII) . Ab hoc anno numera mihi quartum mensem, et intellige baptizatum Jesum in quarto mense novi anni. Eo enim mense, qui apud Romanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis quartus ab anno novo juxta supputationem Hebraeorum. Et quia de quatuor elementis mundi subsistens corpus assumpserat, recipiens etiam sensus humanos, ideo forsitan et in quarto mense, et 887 in quinto die mensis est intuitus visionem. Et ego eram in medio captivitatis. Videtur mihi ironic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. Et ego, quasi si dicat juxta historiam quidem propheta, et ego qui non tenebar in peccatis populi, eram in medio captivitatis: juxta allegoriam autem Christus, et ego veni in locum", "candidate_score": 0.640394, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_106_108", "bdc_text": "Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ; nam nitidiora aut etiam copiosiora occupationes non permisere .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_589", "psc_text": "nihil facit aliud, nisi accipit indumenta varia instituti boni et conversationis quietae, et circumdat ea idolis suis, ut magis decipiat audientes. Idcirco sollicite caveamus haereticos, qui conversationis optimae sunt, quorum forte vitam non tam Deus quam diabolus instruxit. Nam quomodo quasdam illecebras escarum aucupes proponunt, ut facilius aves capiant per oblectamentum gulae, sic (ut audacius dicam) est quaedam castitas diaboli, id est, decipula humanae animae, ut per istius modi castitatem, et mansuetudinem, et justitiam, possit facilius capere, et falsis sermonibus irretire. Diversis diabolus pugnat 948 insidiis, ut miserum perdat hominem, et bonam malis tribuit vitam ad decipiendos videntes, et malam bonis inurit conscientiam. Mihi ipsi, qui in Ecclesia praedico, laqueos saepe tendit, ut totam Ecclesiam ex mea conversatione confundat. Et ideo plus hi, qui sunt in medio, oppugnantur ab inimico, ut per ruinam unius hominis, quae celari non potest, omnibus scandalum fiat, et impediatur fides per conversationem pessimam clericorum. Omnia,", "candidate_score": 0.638061, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_81_83", "bdc_text": "Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f; 126 , 10f ;", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_403", "psc_text": "ejus congruit voluntati. Novus annus imminet jam Judaeis, et primus mensis apud eos a novi anni numeratur exordio. Agitur autem pascha de numero novi anni. Principium mensium iste vobis erit in mensibus anni (Exod. XII) . Ab hoc anno numera mihi quartum mensem, et intellige baptizatum Jesum in quarto mense novi anni. Eo enim mense, qui apud Romanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis quartus ab anno novo juxta supputationem Hebraeorum. Et quia de quatuor elementis mundi subsistens corpus assumpserat, recipiens etiam sensus humanos, ideo forsitan et in quarto mense, et 887 in quinto die mensis est intuitus visionem. Et ego eram in medio captivitatis. Videtur mihi ironic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. Et ego, quasi si dicat juxta historiam quidem propheta, et ego qui non tenebar in peccatis populi, eram in medio captivitatis: juxta allegoriam autem Christus, et ego veni in locum", "candidate_score": 0.637512, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_82", "bdc_text": "iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f;", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_403", "psc_text": "ejus congruit voluntati. Novus annus imminet jam Judaeis, et primus mensis apud eos a novi anni numeratur exordio. Agitur autem pascha de numero novi anni. Principium mensium iste vobis erit in mensibus anni (Exod. XII) . Ab hoc anno numera mihi quartum mensem, et intellige baptizatum Jesum in quarto mense novi anni. Eo enim mense, qui apud Romanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis quartus ab anno novo juxta supputationem Hebraeorum. Et quia de quatuor elementis mundi subsistens corpus assumpserat, recipiens etiam sensus humanos, ideo forsitan et in quarto mense, et 887 in quinto die mensis est intuitus visionem. Et ego eram in medio captivitatis. Videtur mihi ironic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. Et ego, quasi si dicat juxta historiam quidem propheta, et ego qui non tenebar in peccatis populi, eram in medio captivitatis: juxta allegoriam autem Christus, et ego veni in locum", "candidate_score": 0.63682, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_70", "bdc_text": "Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_533", "psc_text": "Terra enim si puniatur, sufficit ei una correptio. Si autem corripiatur Jerusalem, super quam invocatum est nomen Dei (II Petr. II), quatuor ei cruciatus pariter inferuntur. Multo nobis utilius fuerat divino non credidisse sermoni, quam post credulitatem adhuc rursum ad peccata converti, quae ante commisimus. Considera enim quomodo Scriptura super terram singillatim supplicia dicat inferri, et non apponat quam terram: quando vero ad Jerusalem veniat: Si autem et quatuor vindictas meas pessimas, romphaeam, et famem, et bestias pessimas, et mortem immisero in Jerusalem; nos indicans Jerusalem, qui peccantes quidem nos Jerusalem sumus, quae destruitur; in praeceptis vero permanentes, Jerusalem dicitur, quae salvatur. Omnes lamentationes, quas legimus in Jerusalem. omnes querimoniae, quibus eam plangit Deus, 930 ad nos pertinent, qui gustavimus sermonem Dei, et postea mandatis ejus contraria fecimus. Non plectitur Salomonis jura contemnens, non sic punitur Lycurgi scita destituens. Aliud supplicium est ejus, qui legem Dei per Moysem traditam conculcat,", "candidate_score": 0.633366, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_111_113", "bdc_text": "Ex eremoaus haeremo korrigiert . mea , 17 . aprilis 1525 .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_672", "psc_text": "hodiernum diem (IV Reg. XVII) . Si autem tanto post tempore restituetur id, quod praecessit in signum, quando tu restitueris, si tamen restitueris, Samaritana et haeretica anima, quae simulacris, et 975 feriis non veris, ac figmentis de Jeroboam corde venientibus credidisti? Quando restitueris, o anima infelix, cum post tanta saecula restituatur exemplum tui? Si autem hoc super Sodoma et Samaria fit quae justificatae sunt ab Jerusalem, quid dicendum est de ipsa Jerusalem, quae supradictarum scelera [ Al. scelere] justificavit? Et restituemini sicut ab initio fuistis. Et tu et filiae tuae restituemini sicut fuistis in principio. Scit hoc, quod dicit: Sicut fuistis in principio, et Isaias dicens: Et constituam judices tuos ut prius, et consiliarios tuos ut in exordio (Isai. I) . Et nisi esset Sodoma soror tua in auditu, in ore tuo, in diebus superbiae tuae, quemadmodum nunc opprobrium es filiarum Syriae, et omnibus, quae sunt in circuitu tuo filiarum", "candidate_score": 0.621645, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_235", "psc_text": "est quorumdam poena aliorum saluti. Et ideo bonus et clemens Deus: Non parcam, inquit, et non miserebor ab interitu eorum. Circumscripto autem hoc capitulo, videamus subsequens Scriptura quid doceat: Audite et auribus percipite, et nolite extolli, quoniam Dominus locutus est. Date Domino Deo vestro gloriam priusquam obscuret, et priusquam offendunt pedes vestri super montes tenebrosos: et sustinebitis lumen, et illic umbra mortis, et ponentur in tenebras. Si non audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae, et deducent oculi vestri lacrymas, quia contritus est grex Domini (Jer. XIII, 13, 16, 17) . Eosdem vult audire, et auribus percipere, non contentus, neque auditione solummodo, neque aurium perceptione; propter quod ait: Audite et auribus percipite, et quod his majus est, nolite extolli, et reliqua quae sequuntur. Quid est ergo audire, et quid est auribus percipere, ex ipsis sermonibus consideremus. Auribus percipere est (ut mihi quidem videtur) auribus quae dicuntur audire. Quod autem", "candidate_score": 0.614074, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_111_113", "bdc_text": "Ex eremoaus haeremo korrigiert . mea , 17 . aprilis 1525 .", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_671", "psc_text": "id est, anima mea: Sodoma, meis poena peccatis. Grande intervallum temporis inter restitutionem et ruinam positum est. Etiamsi restituaris ita ut antiquitus eras, vide quanta exhaurias mala, quantis primum calamitatibus opprimaris. Hoc autem quod de Sodoma diximus, et de Samaria quoque intelligere debemus. Et ipsa quippe necdum est restituta, sed ex eo tempore, quo decem tribus ejectae sunt de Judaea et de Samaria, et captivitatem sustinuit, et nomen accepit, non habens accolas suos. Restituetur autem et illa, sicut in principio fuit, cum decem tribus fuerint reversae, ut solvatur id quod scriptum est: Captivus ductus est populus in Assyrios usque in hodiernum diem (IV Reg. XVII) . Si autem tanto post tempore restituetur id, quod praecessit in signum, quando tu restitueris, si tamen restitueris, Samaritana et haeretica anima, quae simulacris, et 975 feriis non veris, ac figmentis de Jeroboam corde venientibus credidisti? Quando restitueris, o anima infelix, cum post tanta saecula", "candidate_score": 0.607451, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "025_Origenes_-Hieronymus-Stridonensis_Translatio-Homiliarum-in-Jeremiam-et-Ezechielem_window_252", "psc_text": "in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus (I Cor. V, 7) ; sciens carnem Verbi Dei vere cibum esse, vescitur ea. Occulte quippe de Pascha audivit. At vero miserabilis Judaeus idcirco Dominum Jesum interfecit, et usque in praesentem diem reus est mortis ejus, quia non audivit occulte Legem et prophetas. Si quando leges de azymis potes audire occulte, potes audire manifeste. Quicumque de vobis (prope quippe est Pascha) azyma celebraverit, id est, azyma haec corporalia, non audivit mandatum dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra. Et de sabbato quaedam mulierculae non audientes prophetam, non audiunt occulte, sed palam die sabbato lavantes se, et iterum revertentes ad egena, et infirma", "candidate_score": 0.597416, "ce_score": null } ] }, { "rank": 11, "cf_id": "cf010", "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos", "max_score": 0.707493, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_275", "psc_text": "inscriptionem in fronte sua aut super manum suam, hic bibet de vino irae ejus et punietur igne et sulphure sub oculis Angelorum sanctorum et sub oculis Agni, et fumus tormentorum eorum in saecula saeculorum ascendet (Apoc. IX, 1, 13-21; XIV, 9-14). CAP. LX. - CIBORUM NIMIAM CONCUPISCENTIAM NON APPETENDAM. Apud Esaiam: Edamus et bibamus, cras enim moriemur. Non remittetur vobis peccatum istud quoadusque moriamini (Isa. XXII, 13, 14). Item in Exodo: Et consedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere (Exod. XXXII, 6). Paulus ad Corinthios prima: Cibus nos non commendat Deo; neque, si manducaverimus, abundabimus; neque, si non manducaverimus, egebimus (I Cor. VIII, 8). Et iterum: Cum convenitis ad manducandum, invicem exspectate. Si quis esurit, domi manducet, ut non ad judicium conveniatis (I Cor. XI, 33, 34). Item ad Romanos: Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto (Rom. XIV, 17).", "candidate_score": 0.707493, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49_51", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ; tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut . consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_14", "psc_text": "Obtusi sunt sensus eorum usque in hunc diem, hoc eodem velamento in lectione veteris Testamenti manente quod non revelatur, quia in Christo evacuatur; et usque in hodiernum, si quando legitur Moyses, velamentum est super cor eorum. Mox autem ut conversi fuerint ad Dominum, auferetur Velamentum (II Cor. III, 14, 16). In Evangelio Dominus post resurrectionem dicit: Isti sunt sermones quos locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum, quia oportet adimpleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me. Tunc adaperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissam peccatorum usque in omnes gentes (Luc. XXIV, 44-47). CAP. V. - NIHIL POSSE JUDAEOS INTELLIGERE DE SCRIPTURIS, NISI PRIUS CREDIDERINT IN CHRISTUM. Apud Esaiam: Et, si non credideritis, neque intelligetis (Isa. VII, 9).", "candidate_score": 0.689525, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_233", "psc_text": "Cur implevit Satanas cor tuum mentiri te Spiritui sancto, cum esset fundus in tua potestate? Non hominibus mentitus es, sed Deo (Act. V, 3). Item apud Hieremiam: Maledictus qui facit opera Dei negligenter (Hier. XLVIII, 10). CAP. XXXI. - EUM QUI NON CREDIDERIT JAM JUDICATUM ESSE. In Evangelio cata Joannem: Qui non crediderit jam judicatus est, quia non credidit in nomine unici Filii Dei. Hoc autem est judicium, quoniam lux venit in saeculum, et magis dilexerunt homines tenebras quam lucem (Joan. III, 18). De hoc ipso in Psalmo: Propterea non resurgent impii in judicio, neque peccatores in consilio justorum. CAP. XXXII. - DE BONO VIRGINITATIS ET CONTINENTIAE. In Genesi: Multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitus tuos; et in tristitia paries filios, et erit conversio tua ad virum tuum, et ipse tui dominabitur (Gen. III, 16). De hoc ipso in Evangelio cata Matthaeum: Non omnes capiunt verbum, sed illi quibus datum", "candidate_score": 0.682271, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_275", "psc_text": "inscriptionem in fronte sua aut super manum suam, hic bibet de vino irae ejus et punietur igne et sulphure sub oculis Angelorum sanctorum et sub oculis Agni, et fumus tormentorum eorum in saecula saeculorum ascendet (Apoc. IX, 1, 13-21; XIV, 9-14). CAP. LX. - CIBORUM NIMIAM CONCUPISCENTIAM NON APPETENDAM. Apud Esaiam: Edamus et bibamus, cras enim moriemur. Non remittetur vobis peccatum istud quoadusque moriamini (Isa. XXII, 13, 14). Item in Exodo: Et consedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere (Exod. XXXII, 6). Paulus ad Corinthios prima: Cibus nos non commendat Deo; neque, si manducaverimus, abundabimus; neque, si non manducaverimus, egebimus (I Cor. VIII, 8). Et iterum: Cum convenitis ad manducandum, invicem exspectate. Si quis esurit, domi manducet, ut non ad judicium conveniatis (I Cor. XI, 33, 34). Item ad Romanos: Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto (Rom. XIV, 17).", "candidate_score": 0.680354, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_275", "psc_text": "inscriptionem in fronte sua aut super manum suam, hic bibet de vino irae ejus et punietur igne et sulphure sub oculis Angelorum sanctorum et sub oculis Agni, et fumus tormentorum eorum in saecula saeculorum ascendet (Apoc. IX, 1, 13-21; XIV, 9-14). CAP. LX. - CIBORUM NIMIAM CONCUPISCENTIAM NON APPETENDAM. Apud Esaiam: Edamus et bibamus, cras enim moriemur. Non remittetur vobis peccatum istud quoadusque moriamini (Isa. XXII, 13, 14). Item in Exodo: Et consedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere (Exod. XXXII, 6). Paulus ad Corinthios prima: Cibus nos non commendat Deo; neque, si manducaverimus, abundabimus; neque, si non manducaverimus, egebimus (I Cor. VIII, 8). Et iterum: Cum convenitis ad manducandum, invicem exspectate. Si quis esurit, domi manducet, ut non ad judicium conveniatis (I Cor. XI, 33, 34). Item ad Romanos: Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto (Rom. XIV, 17).", "candidate_score": 0.67983, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_132", "psc_text": "saeculo esset regnum meum, ministri mei turbarentur ne traderer Judaeis. Nunc autem regnum meum non est hinc. Dixit Pilatus: Ergo rex es tu? Respondit Jesus: Tu dicis, quoniam rex sum. Ego in hoc natus sum et in hoc veni in saeculum, ut testimonium perhibeam veritati . Omnis qui est de veritate audit vocem meam (Joan. XVIII, 36, 37). CAP. XXX. - QUOD IPSE SIT JUDEX ET REX. In Psalmo LXXI: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis, judicare populum tuum in justitia (Ps. LXXI, 1, 2). Item in Apocalypsi: Et vidi coelum apertum; et ecce equus albus, et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verus, aequum justumque judicat, et praeliatur. Oculi autem ejus erant tamquam flamma ignis, et super caput ejus diademata multa, et portabat nomen scriptum nemini alii nisi sibi notum. Et erat coopertus vestem aspersam sanguine, et dicitur nomen ejus Verbum Dei; et exercitus", "candidate_score": 0.673838, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_275", "psc_text": "inscriptionem in fronte sua aut super manum suam, hic bibet de vino irae ejus et punietur igne et sulphure sub oculis Angelorum sanctorum et sub oculis Agni, et fumus tormentorum eorum in saecula saeculorum ascendet (Apoc. IX, 1, 13-21; XIV, 9-14). CAP. LX. - CIBORUM NIMIAM CONCUPISCENTIAM NON APPETENDAM. Apud Esaiam: Edamus et bibamus, cras enim moriemur. Non remittetur vobis peccatum istud quoadusque moriamini (Isa. XXII, 13, 14). Item in Exodo: Et consedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere (Exod. XXXII, 6). Paulus ad Corinthios prima: Cibus nos non commendat Deo; neque, si manducaverimus, abundabimus; neque, si non manducaverimus, egebimus (I Cor. VIII, 8). Et iterum: Cum convenitis ad manducandum, invicem exspectate. Si quis esurit, domi manducet, ut non ad judicium conveniatis (I Cor. XI, 33, 34). Item ad Romanos: Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto (Rom. XIV, 17).", "candidate_score": 0.671336, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_44_46", "bdc_text": "iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_274", "psc_text": "est tertia pars hominum ex igne et fumo et sulphure quod exiit de ore eorum, est et in caudis eorum. Caudae enim eorum similes anguillis, habentes enim capita, et in eis nocent. Et reliqui hominum qui non sunt occisi in istis plagis, nec poenitentiam egerunt opera factorum manuum suarum, ut non adorent daemonia et idola, id est simulacra aurea et argentea et aerea et lapidea et lignea, quae neque videre possunt neque ambulare, et non egerunt poenitentiam homicidiorum suorum. Item illic: Et tertius Angelus secutus est eos dicens in voce magna: Si quis adorat bestiam et simulacrum ejus, et accepit inscriptionem in fronte sua aut super manum suam, hic bibet de vino irae ejus et punietur igne et sulphure sub oculis Angelorum sanctorum et sub oculis Agni, et fumus tormentorum eorum in saecula saeculorum ascendet (Apoc. IX, 1, 13-21; XIV, 9-14). CAP. LX. - CIBORUM NIMIAM CONCUPISCENTIAM NON APPETENDAM. Apud", "candidate_score": 0.667682, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_243", "psc_text": "Item in Genesi: Thamar cooperuit se pallio, et adornavit; et cum aspexisset eam Judas, visum est ei meretricem esse (Gen. XXXVIII, 14). CAP. XXXVII. - FIDELEM NON OPORTERE OB ALIA DELICTA, NISI OB NOMEN SOLUM, PUNIRI. In Epistola Petri ad Ponticos: Nec quisquam vestrum tamquam fur aut homicida patiatur, aut tamquam maleficus, aut curas alienas agens, sed tamquam Christianus (I Petr. IV, 15). CAP. XXXVIII. - SERVUM DEI INNOCENTEM ESSE DEBERE, NE INCIDAT IN POENAM SAECULAREM. In Epistola Pauli ad Romanos: Vis non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex illa (Rom. XIII, 3). CAP. XXXIX. - DATUM NOBIS ESSE EXEMPLUM VIVENDI IN CHRISTO. In Epistola Petri ad Ponticos: Christus enim passus est pro nobis, relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus: qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus: qui cum malediceretur, non remaledixit; cum pateretur, non minabatur, tradebat autem se judicanti injuste (I Petr.", "candidate_score": 0.66619, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_18", "psc_text": "cata Joannem: Fuit lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. In hoc mundo fuit, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit (Joan. I, 9, 10). Item illic: Qui non crediderit, jam judicatus est, quia non credidit in nomine unici Filii Dei. Hoc autem est judicium, quoniam lux venit in saeculum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem (Joan. III, 18, 19). CAP. VIII. - QUOD CIRCUMCISIO PRIMA CARNALIS EVACUATA SIT, ET SECUNDA SPIRITALIS REPROMISSA SIT. Apud Hieremiam: Haec dicit Dominus viris Juda et qui inhabitant Hierusalem: Renovate inter vos novitatem, et ne seminaveritis in spinis, circumcidite vos Deo vestro, et circumcidite praeputium cordis vestri, ne exeat sicut ignis ira mea et exurat, et non sit qui exstinguat (Hier. IV, 3, 4). Item Moyses dicit: In novissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui ad Dominum Deum amandum (Deut. XXX, 6). Item", "candidate_score": 0.66107, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_44_46", "bdc_text": "iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_273", "psc_text": "Et in Apocalypsi: Et sextus Angelus tuba cecinit. Et audivi unum ex quatuor angulis arcae aureae quae est in conspectu Dei dicentem sexto Angelo qui habebat tubam: Solve quatuor Angelos ligatos super flumen magnum Euphratem. Et soluti sunt quatuor Angeli qui erant parati in horam et diem et mensem et annum, ut occiderent tertiam partem hominum, et numerus exercituum equestrium dismiriades myriadon. Audivi numerum eorum. Et sic vidi equos in visu et sedentes super eos habentes loricas igneas et hyacinthinas et sulphureas, et capita equorum, et ex ore eorum exiit ignis et fumus et sulphur. A tribus plagis istis occisa est tertia pars hominum ex igne et fumo et sulphure quod exiit de ore eorum, est et in caudis eorum. Caudae enim eorum similes anguillis, habentes enim capita, et in eis nocent. Et reliqui hominum qui non sunt occisi in istis plagis, nec poenitentiam egerunt opera factorum manuum suarum, ut", "candidate_score": 0.660848, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_97", "bdc_text": "«Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_256", "psc_text": "19). Item in Evangelio cata Lucam: Regnum Dei intra vos est (Luc. XVII, 21). CAP. LIII. - DEI ARCANA PERSPICI NON POSSE, ET IDEO FIDEM NOSTRAM SIMPLICEM ESSE DEBERE. In Epistola Pauli ad Corinthios prima: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et ego cognitus sum (I Cor. XIII, 12). Item apud Salomonem in Sapientia: Et in simplicitate cordis quaerite illum (Sap. I, 1). Item apud eumdem: Qui ambulat simpliciter, ambulat fidenter (Prov. X, 9). Item apud eumdem: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris (Eccle. III, 22). Item in Salomone: Noli esse multum justus, et noli argumentari plus quam oportet (Eccle. VII, 17). Item apud Esaiam: Vae qui arguti sunt in semetipsis (Isa. III, 9). Item in Machabaeis: Daniel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum (I Mach. II, 60). Item in Epistola", "candidate_score": 0.6522, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_5_7", "bdc_text": "Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). . Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_308", "psc_text": "MALEDICTOS ESSE. In Ecclesiastico apud Salomonem: Susurro et bilinguis maledictus. Multos enim turbabit pacem habentes (Eccli. XXVIII, 15). CAP. CXI. - SACRIFICIA MALORUM ACCEPTALIA NON ESSE. Apud eumdem: Dona iniquorum non probat Altissimus (Eccli. XXXIV, 23). CAP. CXII. - GRAVIUS JUDICARI DE HIS QUI IN SAECULO PLUS HABUERUNT POTESTATIS. Apud Salomonem: Judicium durissimum in his qui praesunt fiet. Exiguo enim conceditur misericordia, potentes autem potenter tormenta patientur (Sap. VI, 6). Item in Psalmo secundo: Et nunc, reges, intelligite, emendamini qui judicatis terram (Ps. II, 10). CAP. CXIII. - VIDUAM ET PUPILLOS PROTEGI OPORTERE. Apud Salomonem: Esto pupillis misericors ut pater, et pro viro matri illorum; et eris velut filius Altissimi, si obedieris (Eccli., IV, 18). Item in Exodo: Omnem viduam et orphanum non vexabitis. Si autem vexaveritis eos, et vociferantes exclamaverint ad me, exaudiam exclamationes eorum, et irascar animo in vobis, et perimam vos gladio; et erunt conjuges vestrae viduae,", "candidate_score": 0.643124, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_2_4", "bdc_text": "Überschrift von J. J. Simlers Hand : Autogr. , Bullingerus Leoni Jud , 17 . Apr. 1525. . Ecce copiae cornucopioso copiosius adsunt gestrichen , copiae cornu darübergeschrieben. Vgl .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_38", "psc_text": "te filii patris tui; et qui te maledixerit erit maledictus, et qui te benedixerit benedictus (Gen. XXVII, 27-29). De hoc ipso in Genesi: Ubi autem vidit Joseph quoniam superposuit pater suus manum dextram super caput Effraim, grave illi visum est; et apprehendit Joseph manum patris sui, auferre eam a capite Effraim ad caput Manasse. Dixit autem Joseph ad patrem suum: Non sic, pater, hic est primitivus meus; superpone dexteram tuam super caput ejus. Ille autem noluit, et dixit: Scio, fili, scio: et hic erit in populum, et hic exaltabitur; sed frater ejus junior major illo erit, et semen ejus erit in multitudinem gentium (Gen. XLVIII, 17-19). Item in Genesi: Juda, te laudabunt fratres tui, manus super dorsum inimicorum tuorum. Adorabunt te filii patris tui: catulus leonis Juda. De frutice, fili mi, ascendisti, recubans obdormisti velut leo et velut catulus leonis. Quis excitabit illum? Non deficiet princeps de Juda et dux", "candidate_score": 0.640463, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_1_3", "bdc_text": "der Text beginnt auf neuem Folio oben ; Überschrift von J. J. Simlers Hand : Autogr. , Bullingerus Leoni Jud , 17 . Apr. 1525. .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_38", "psc_text": "te filii patris tui; et qui te maledixerit erit maledictus, et qui te benedixerit benedictus (Gen. XXVII, 27-29). De hoc ipso in Genesi: Ubi autem vidit Joseph quoniam superposuit pater suus manum dextram super caput Effraim, grave illi visum est; et apprehendit Joseph manum patris sui, auferre eam a capite Effraim ad caput Manasse. Dixit autem Joseph ad patrem suum: Non sic, pater, hic est primitivus meus; superpone dexteram tuam super caput ejus. Ille autem noluit, et dixit: Scio, fili, scio: et hic erit in populum, et hic exaltabitur; sed frater ejus junior major illo erit, et semen ejus erit in multitudinem gentium (Gen. XLVIII, 17-19). Item in Genesi: Juda, te laudabunt fratres tui, manus super dorsum inimicorum tuorum. Adorabunt te filii patris tui: catulus leonis Juda. De frutice, fili mi, ascendisti, recubans obdormisti velut leo et velut catulus leonis. Quis excitabit illum? Non deficiet princeps de Juda et dux", "candidate_score": 0.639512, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_46", "bdc_text": "«Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_273", "psc_text": "Et in Apocalypsi: Et sextus Angelus tuba cecinit. Et audivi unum ex quatuor angulis arcae aureae quae est in conspectu Dei dicentem sexto Angelo qui habebat tubam: Solve quatuor Angelos ligatos super flumen magnum Euphratem. Et soluti sunt quatuor Angeli qui erant parati in horam et diem et mensem et annum, ut occiderent tertiam partem hominum, et numerus exercituum equestrium dismiriades myriadon. Audivi numerum eorum. Et sic vidi equos in visu et sedentes super eos habentes loricas igneas et hyacinthinas et sulphureas, et capita equorum, et ex ore eorum exiit ignis et fumus et sulphur. A tribus plagis istis occisa est tertia pars hominum ex igne et fumo et sulphure quod exiit de ore eorum, est et in caudis eorum. Caudae enim eorum similes anguillis, habentes enim capita, et in eis nocent. Et reliqui hominum qui non sunt occisi in istis plagis, nec poenitentiam egerunt opera factorum manuum suarum, ut", "candidate_score": 0.634706, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105_107", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] . Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_307", "psc_text": "Psalmo XLIX: Sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum (Ps. XLIX, 21). Item in Epistola Pauli ad Colossenses: De nullo male loqui, nec litigiosos esse (Tit. III, 2). CAP. CVIII. - NON ESSE PROXIMO INSIDIANDUM. Apud Salomonem in Proverbiis: Qui fodit foveam proximo suo, ipse incidet in eam (Prov. XXVI, 27). CAP. CIX. - INFIRMOS VISITANDOS. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Ne pigriteris visitare infirmum. Ex his enim in dilectione firmaberis (Eccli. VI, 39). Item in Evangelio: Infirmus fui, et visitastis me; in carcere fui, et venistis ad me (Matth. XXV, 36). CAP. CX. - SUSURRONES MALEDICTOS ESSE. In Ecclesiastico apud Salomonem: Susurro et bilinguis maledictus. Multos enim turbabit pacem habentes (Eccli. XXVIII, 15). CAP. CXI. - SACRIFICIA MALORUM ACCEPTALIA NON ESSE. Apud eumdem: Dona iniquorum non probat Altissimus (Eccli. XXXIV, 23). CAP. CXII. - GRAVIUS JUDICARI DE HIS QUI IN SAECULO PLUS HABUERUNT POTESTATIS. Apud", "candidate_score": 0.628235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_46", "bdc_text": "«Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_62", "psc_text": "CAP. V. - QUOD IDEM ANGELUS ET DEUS CHRISTUS. In Genesi ad Abraham: Et vocavit eum Angelus Domini de coelo, et dixit illi: Abraham, Abraham. Ille autem dixit: Ecce ego. Et dixit: Noli imponere manum tuam super puerum, neque feceris illi quicquam. Nunc enim cognovi quoniam times Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilectissimo propter me (Gen. XXII, 11, 12). Item illic ad Jacob: Et dixit mihi Angelus Domini in somnis: Ego sum Deus quem vidisti in loco Dei, ubi unxisti mihi titulum lapideum, et vovisti mihi votum (Gen. XXXI, 13). Item in Exodo: Deus autem praeibat eos, die quidem per columnam nubis ostendere illis iter, noctu autem in columna ignis (Exod. XIII, 21). Et postea illic: Promovit autem Angelus Dei qui praecedebat exercitum filiorum Israel (Ibid. XIV, 19). Item illic: Ecce ego praemitto Angelum meum ante faciem tuam, ad custodiendum te in itinere, ut te inducat in terram", "candidate_score": 0.626373, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_46", "bdc_text": "«Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_63", "psc_text": "quidem per columnam nubis ostendere illis iter, noctu autem in columna ignis (Exod. XIII, 21). Et postea illic: Promovit autem Angelus Dei qui praecedebat exercitum filiorum Israel (Ibid. XIV, 19). Item illic: Ecce ego praemitto Angelum meum ante faciem tuam, ad custodiendum te in itinere, ut te inducat in terram quam tibi praeparavi. Observa eum, et obaudi eum, et ne fueris inobaudiens ei, et non deerit tibi. Nomen enim meum in illo est (Ibid. XXIII, 20, 21), Unde ipse in Evangelio dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non recepistis me. Cum alius venerit in nomine suo, illum accipietis (Joan. V, 43). Et iterum in Psalmo CXVII: Benedictus est qui venit in nomine Domini. Item in Malachia: Testamentum meum fuit cum vita et pace, et dedi illi timorem ut timeret me, a facie nominis mei proficisci illum. Lex veritatis fuit in ore ejus, et injustitia non est inventa in", "candidate_score": 0.620222, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_103", "bdc_text": "dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_13", "psc_text": "dicet: Non possum legere, Signatus est enim. Sed in illa die audient surdi sermones libri; et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum videbunt (Isa. XXIX, 11, 18). Item apud Hieremiam: In novissimo dierum cognoscetis ea (Hier. XXIII, 20). Item apud Danielem: Muni sermones et signa librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi, et impleatur agnitio; quoniam cum fiet dispersio, cognoscent omnia haec (Dan. XII, 4, 7). Item in Epistola Pauli ad Corinthios prima: Nolo enim vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt (I Cor. X, 1). Item in Epistola ad Corinthios secunda: Obtusi sunt sensus eorum usque in hunc diem, hoc eodem velamento in lectione veteris Testamenti manente quod non revelatur, quia in Christo evacuatur; et usque in hodiernum, si quando legitur Moyses, velamentum est super cor eorum. Mox autem ut conversi fuerint ad Dominum, auferetur Velamentum (II Cor. III, 14, 16).", "candidate_score": 0.618778, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_46", "bdc_text": "«Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_274", "psc_text": "est tertia pars hominum ex igne et fumo et sulphure quod exiit de ore eorum, est et in caudis eorum. Caudae enim eorum similes anguillis, habentes enim capita, et in eis nocent. Et reliqui hominum qui non sunt occisi in istis plagis, nec poenitentiam egerunt opera factorum manuum suarum, ut non adorent daemonia et idola, id est simulacra aurea et argentea et aerea et lapidea et lignea, quae neque videre possunt neque ambulare, et non egerunt poenitentiam homicidiorum suorum. Item illic: Et tertius Angelus secutus est eos dicens in voce magna: Si quis adorat bestiam et simulacrum ejus, et accepit inscriptionem in fronte sua aut super manum suam, hic bibet de vino irae ejus et punietur igne et sulphure sub oculis Angelorum sanctorum et sub oculis Agni, et fumus tormentorum eorum in saecula saeculorum ascendet (Apoc. IX, 1, 13-21; XIV, 9-14). CAP. LX. - CIBORUM NIMIAM CONCUPISCENTIAM NON APPETENDAM. Apud", "candidate_score": 0.618463, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_103", "bdc_text": "dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_14", "psc_text": "Obtusi sunt sensus eorum usque in hunc diem, hoc eodem velamento in lectione veteris Testamenti manente quod non revelatur, quia in Christo evacuatur; et usque in hodiernum, si quando legitur Moyses, velamentum est super cor eorum. Mox autem ut conversi fuerint ad Dominum, auferetur Velamentum (II Cor. III, 14, 16). In Evangelio Dominus post resurrectionem dicit: Isti sunt sermones quos locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum, quia oportet adimpleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me. Tunc adaperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas, et dixit illis: Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissam peccatorum usque in omnes gentes (Luc. XXIV, 44-47). CAP. V. - NIHIL POSSE JUDAEOS INTELLIGERE DE SCRIPTURIS, NISI PRIUS CREDIDERINT IN CHRISTUM. Apud Esaiam: Et, si non credideritis, neque intelligetis (Isa. VII, 9).", "candidate_score": 0.611801, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Testimonia-adversus-Judaeos_window_13", "psc_text": "dicet: Non possum legere, Signatus est enim. Sed in illa die audient surdi sermones libri; et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum videbunt (Isa. XXIX, 11, 18). Item apud Hieremiam: In novissimo dierum cognoscetis ea (Hier. XXIII, 20). Item apud Danielem: Muni sermones et signa librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi, et impleatur agnitio; quoniam cum fiet dispersio, cognoscent omnia haec (Dan. XII, 4, 7). Item in Epistola Pauli ad Corinthios prima: Nolo enim vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt (I Cor. X, 1). Item in Epistola ad Corinthios secunda: Obtusi sunt sensus eorum usque in hunc diem, hoc eodem velamento in lectione veteris Testamenti manente quod non revelatur, quia in Christo evacuatur; et usque in hodiernum, si quando legitur Moyses, velamentum est super cor eorum. Mox autem ut conversi fuerint ad Dominum, auferetur Velamentum (II Cor. III, 14, 16).", "candidate_score": 0.595547, "ce_score": null } ] }, { "rank": 12, "cf_id": "cf025", "work_id": "075_Gregorius-I_Moralia", "max_score": 0.705795, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_530", "psc_text": "Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum (Psal. XVII, 12) . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: Et umbra mortis. [ Vet. XX.] 30. Umbra mortis tripliciter in Scripturis accipitur. --In Scriptura enim sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non", "candidate_score": 0.705795, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_530", "psc_text": "Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum (Psal. XVII, 12) . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: Et umbra mortis. [ Vet. XX.] 30. Umbra mortis tripliciter in Scripturis accipitur. --In Scriptura enim sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non", "candidate_score": 0.691985, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51_53", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] . ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_517", "psc_text": "ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis considerare contemnunt. [ Vet. XVI.] 21. Judaea Christi venientis et Ecclesiae nascentis lucem non vidit. --Potest etiam sanctus vir, gratia prophetici spiritus plenus, Judaeae perfidiam Redemptore veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non vidit; quia humani generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba convertit, dicens: CAPUT XII. VERS. 10.-- Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis", "candidate_score": 0.683297, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2453", "psc_text": "reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta, vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Sequitur: CAPUT LXVII [ Rec. XXVII ]. VERS. 19.-- Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. 81. Sapere ad sobrietatem quam difficile. --Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam fecit cisterna", "candidate_score": 0.680221, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_805", "psc_text": "XVIII, 14.) Quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas. Et vir iracundus effodit peccata (Prov. XV, 18) . Iracundus quippe peccata effodit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, pejores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram (Ephes. IV, 26) ; quia cum menti iracundia confusionis tenebras incutit, huic Deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti Spiritus splendor excluditur; quo contra, juxta vetustam translationem scriptum est: Super quem 176 requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos (Isa. LXVI, 2) ? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adjunxit. Si ergo ira quietem mentis subtrahit, suam sancto Spiritui habitationem claudit, cujus recessione animus vacuus, ad apertam mox insaniam ducitur, et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. 79.", "candidate_score": 0.678857, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_814", "psc_text": "nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur: Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis (Eccle. VII, 4) . De hac iterum Psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus (Psal. VI, 8) . Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat; quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea quae nisi tranquillo corde percipi non potest, contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, 178 ut altiora in commotione non videat, quae pene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio aeterna post paululum in tranquillitate largius aperit, quae haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur ne videat, inde proficit ut", "candidate_score": 0.675454, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76_78", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2098", "psc_text": "--Redemptor etenim noster, dum a synagoga cognitus non est, in domo sua quasi peregrinus exstitit. Quod aperte propheta testatur, dicens: Quare sicut colonus futurus es in terra, et quasi viator declinans ad manendum (Jerem. XIV, 8) ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est creditus. Qui quasi viator ad manendum tantummodo declinavit, quia paucos ex Judaea abstulit, et ad vocationem gentium pergens, iter coeptum peregit. Peregrinus ergo in eorum oculis fuit, quia dum sola quae videre poterant cogitabant, non valuerunt intelligere in Domino quod videre non poterant. Dum enim despiciunt carnem visibilem, non pervenerunt ad invisibilem majestatem. Dicatur igitur recte: Et quasi peregrinus fui in oculis eorum. De quo adhuc populo apte subjungitur: CAPUT XLII. VERS. 16.-- Servum meum vocavi, et non respondit. 50. Christus a suo servo, nimirum a Judaico populo contemptus. --Quid enim Judaicus populus nisi servus fuit, qui non amore filii", "candidate_score": 0.673382, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2453", "psc_text": "reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta, vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Sequitur: CAPUT LXVII [ Rec. XXVII ]. VERS. 19.-- Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. 81. Sapere ad sobrietatem quam difficile. --Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam fecit cisterna", "candidate_score": 0.672973, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_36_38", "bdc_text": "Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu . iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1506", "psc_text": "Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit ad alta sublevari. [ Vet. XLIII. ] Saepe autem cum nos a sancti desiderii exercitatione torpescere superna pietas cernit, exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Unde et recte subjungitur: CAPUT LIX [ Rec. XXXV ]. VERS. 17.-- Instauras testes tuos contra me, et multiplicas iram tuam, et poenae militant in me. 89. Exemplis bonorum Deus ad se nos revocat. --Testes enim Dei sunt, qui per exercitium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate", "candidate_score": 0.669991, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1725", "psc_text": "agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine (Matth. X, 27) . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, nec jam pro culpa mortem carnis inferri constituit, sed mors spiritus quantum timenda esset indicavit, in lucem procul dubio umbram mortis produxit. [ Vet. XXII. ] Ista enim mors in qua caro separatur ab anima umbra illius mortis est in qua anima separatur a Deo. In lucem ergo umbra mortis producitur, cum, intellecta morte spiritus, mors carnis minime timetur. Quod tamen et aliter intelligi potest. Principes etenim non immerito vocantur qui magno consilii judicio suis cogitationibus semper principantur, omnesque stultos motus potestate sapientiae", "candidate_score": 0.667503, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_98_100", "bdc_text": "der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 . Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_526", "psc_text": "subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium (Rom. II, 15) ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjungitur: CAPUT XV [ Vet. XVIII, Rec. XVI ]. IBID.-- Non requirat eum Deus desuper. 27. Ut a Deo in judicio non puniatur. --Requirit Deus quae judicando discutit; non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita derelinquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punitur, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur (I Cor. XI, 31) . Deo ergo diem nostrum requirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit.", "candidate_score": 0.665388, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_529", "psc_text": "judicii animadversione non increpet. 28. Poenitens solus locum invenit, quo se Deo judici abscondat. --Ipse autem judex venturus est, qui cuncta penetret, cuncta perstringat. Qui quia ubique est, locus quo fugiatur, non est. [ Vet. XIX. ] Sed quia correctionis nostrae fletibus placatur, solus ab illo locum fugae invenit, qui post perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc delectationis die subjungitur: CAPUT XVI [ Rec. XVII ]. VERS. 5.-- Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. 29. Occulta Dei judicia, quaedam tenebrae sunt. --Diem profecto tenebrae obscurant, quando delectationem mentis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum (Psal. XVII,", "candidate_score": 0.665069, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_558", "psc_text": "ut absorbeatur quod mortale est a vita (II Cor. V, 4) . [ Vet. XXVI. ] Sancti igitur viri videre verum mane appetunt, et, si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exsiliant, adhuc antiqua nox gravat, et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam aperuit, judex justus a contuitu interni sui fulgoris premit. Unde et bene subditur: CAPUT XXV [ Rec. XXIII ]. IBID.-- Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. 46. Ortus aurorae est internae veritatis claritas. --Quantalibet namque intentione adhuc peregrina mens satagat videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damnationis suae caecitas abscondit. ( Ortus vero aurorae est internae veritatis claritas, quae semper nobis debet esse nova. Quam nox procul dubio non videt, quia per culpam caeca nostra infirmitas ad illud lumen, quod supernos jam cives irradiat, in carne adhuc corruptibili posita non", "candidate_score": 0.663934, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1522", "psc_text": "mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus, Veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant (Joan. XII, 35) . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: CAPUT LXV. IBID.-- Ubi umbra mortis, et nullus ordo. 97. Ultionem habet, non lucem. Quam justae hae poenae. --Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis est obscuritas divisionis, quia damnatus quisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex se ipso et lucem exhibeat, et concremationem; sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet, et lumen non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus (Matth.", "candidate_score": 0.663762, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_68_70", "bdc_text": "a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_259", "psc_text": "designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige (Luc. XXIII, 21; Marc. III, 6) ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse credendum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperatione Dominum tentant (Matth. XXII, 25), nequaquam conati sunt credentes Samaritanos a fide reducere, quos constat spem resurrectionis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut immundum ungulam nequaquam findunt. Quamvis", "candidate_score": 0.660876, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_98_100", "bdc_text": "der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 . Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_536", "psc_text": "ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam (Eccli. IV, 25) . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis (Rom. VI, 21) ? Hunc ergo peccati diem caligo occupet, id est, blandimentum nequitiae afflictio poenitentiae digno moerore perturbet. Unde et apte subjungitur: CAPUT XVIII. IBID.-- Involvatur amaritudine. 33. Salubris moeror de prava delectatione. --Dies enim amaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine", "candidate_score": 0.659855, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_8_10", "bdc_text": "potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ? Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1540", "psc_text": "Animo ad id nitenti obstat cura carnis. --Sed plerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi, in amorem patriae coelestis erigitur; sed resurgente praesentis vitae studio, sub terrenae curae aggere sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet 336 spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum (Matth. VI, 34) . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis (Rom. XIII, 14) . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensurae aequitas non", "candidate_score": 0.659115, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_99_101", "bdc_text": "Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben . tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_526", "psc_text": "subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium (Rom. II, 15) ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjungitur: CAPUT XV [ Vet. XVIII, Rec. XVI ]. IBID.-- Non requirat eum Deus desuper. 27. Ut a Deo in judicio non puniatur. --Requirit Deus quae judicando discutit; non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita derelinquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punitur, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur (I Cor. XI, 31) . Deo ergo diem nostrum requirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit.", "candidate_score": 0.657098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_8_10", "bdc_text": "potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ? Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1155", "psc_text": "expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atterimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. 23. Ecclesiae caro in lubricis membris putrescit, in quaerentibus terram sordescit. --Quod tamen si ex voce Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli qui a voluptate quidem carnis abstinent, sed tamen tota mente in terrenis actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius membri sui vocibus, dicat quid de utroque genere hominum tolerat: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens:", "candidate_score": 0.656567, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_37_39", "bdc_text": "iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ?", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2190", "psc_text": "obliviscendo evomit, easque de ventre illius Deus extrahit, quia quod observare noluit, justo judicio de ejus memoria evellit, ne praecepta Dei saltem in lingua teneat, quae non servavit in vita. Unde per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Psal. XLIX, 16) ? Quae etiam verba doctrinae, si quando contingit, ut hypocrita usque ad finem videatur in ore retinere, 475 inde magis damnabitur, unde bono Dei munere etiam malus minime privatur. Scriptum quippe est: Memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea (Psal. CII, 18) . Qui ergo mandata illius memoria retinet, sed nequaquam facit, hic in doctrinae verbis sententias, quibus damnetur, tenet. [ Rec. VIII.] 18. Sacra eloquia ad aeternam damnationem sunt eis qui ea aut scire nolunt, aut sciendo contemnunt. --Hinc quippe in Zacharia scriptum est: Quid tu vides, Zacharia? Et dixi: Ego video volumen volans, longitudo ejus", "candidate_score": 0.655376, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_99_101", "bdc_text": "Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben . tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_525", "psc_text": "Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. Unde et apte subditur: CAPUT XIV. VERS. 4.-- Dies illa vertatur in tenebras. 26. Delectationis initium poenitentiae lamentis castigandum. --Dies quippe in tenebras vertitur, cum culpa in ipso delectationis exordio, ad quem perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium (Rom. II, 15) ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjungitur: CAPUT XV", "candidate_score": 0.654839, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_98_100", "bdc_text": "der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 . Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1918", "psc_text": "Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris (Prov. XX, 27) . Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo (Jerem. IV, 19) . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum", "candidate_score": 0.654662, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_8_10", "bdc_text": "potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ? Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1750", "psc_text": "enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Sequitur: CAPUT XXXII. VERS. 13.-- Tacete paulisper, ut loquar quodcunque mihi mens suggesserit. 44. Qui carnaliter loquuntur, ad silentium sunt revocandi. --Sensu carnis locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per sensum spiritus 382 audio quae per ministerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica verba permutat, dicens: CAPUT XXXIII", "candidate_score": 0.65434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_99_101", "bdc_text": "Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben . tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_536", "psc_text": "ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam (Eccli. IV, 25) . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis (Rom. VI, 21) ? Hunc ergo peccati diem caligo occupet, id est, blandimentum nequitiae afflictio poenitentiae digno moerore perturbet. Unde et apte subjungitur: CAPUT XVIII. IBID.-- Involvatur amaritudine. 33. Salubris moeror de prava delectatione. --Dies enim amaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine", "candidate_score": 0.654124, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_48", "bdc_text": "Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_62", "psc_text": "damna rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret (Rom. XI, 25) . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum ascendit. Unde bene per prophetam dicitur: In terra sua duplicia possidebunt (Isai. LXI, 7) . Sancti quippe in terra viventium duplicia possident, quia nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent. Unde Joannes in Apocalypsi, quia ante resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis, ut requiescerent tempus 17 adhuc modicum, donec impleretur numerus", "candidate_score": 0.652685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1982", "psc_text": "XIII, 28) . Iste igitur princeps omnium perversorum alios socios habet atque alios filios. Qui namque sunt ejus socii, nisi illi apostatae angeli qui cum eo de coelestis patriae sede ceciderunt? Vel quos alios filios habet, nisi perversos homines, qui de ejus prava persuasione in malitiae operatione generantur? Unde etiam Veritatis voce infidelibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis (Joann. VIII, 44) . 39. Quam praedam sociis polliceatur diabolus. --Perversus itaque iste auctor erroris praedam sociis pollicetur, quia malignis spiritibus pravorum promittit animas in eorum fine rapiendas. Et oculi filiorum ejus deficient, quia dum intentiones hominum ad sola terrena speranda excitat, hoc illos amare facit quod diu tenere non possunt. Neque enim valet amoris pravi intentio permanere, quando et hoc quod amat ipsumque qui amat constat sub celeritate deficere. Possunt quoque et per socios fortasse intelligi crudelissimi quique et omni malitia jam repleti; per filios vero hi qui adhuc deceptoriis", "candidate_score": 0.651889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2052", "psc_text": "ullae reliquiae in regionibus ejus. Scriptum quippe est, quia Dominus Jesus interficiet eum spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui (II Thess. II, 8) . Dum ergo ejus iniquitas cum mundi statu terminatur, progenies ejus in populo suo non relinquetur, quia et ipse et ejus populus cum ea ad supplicium pariter urgetur, et omnes iniqui, qui de ejus perversa persuasione in pravis actionibus nati sunt, illustratione adventus Domini aeterno interitu cum eodem suo capite ferientur. Ac nulla ejus progenies in mundo remanet, quia districtus judex iniquitates illius cum ipso mundi fine concludit. Quod vero haec aperte de Antichristo intelligi debeant, demonstratur cum subditur: CAPUT XXIII [ Vet. XII ]. VERS. 20.-- In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror. 27. Antichristi saeva persecutio. Tunc sanctis aderit et constantia ex virtute, et pavor ex carne. --Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore", "candidate_score": 0.650331, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_295", "psc_text": "quod mens patitur, perseverans discretio subtiliter respicit, solaque mortis periculum evadit; quia etiam perturbatis cogitationibus, discretio non succumbit, ut damna sua animo renuntiet, et quasi dominum ad lamentum revocet. CAPUT XLVIII [ Rec. XXVI ]. VERS. 17.-- Sed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio; et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. 75. Quantis periculis terrenarum rerum dispensatio sit obnoxia. --Per camelos, qui mundum aliquid habent, dum ruminant, et immundum, dum nequaquam ungulam findunt, supra jam diximus bonas rerum temporalium dispensationes intelligi, in quibus quo est cura distensior, eo nobis multiplicius insidiatur inimicus. [ Vet. XXXV. ] Omnis enim, qui dispensandis terrenis rebus praesidet, occulti hostis jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat;", "candidate_score": 0.648939, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_99_101", "bdc_text": "Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben . tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_537", "psc_text": "33. Salubris moeror de prava delectatione. --Dies enim amaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis imminent, ex omni parte quisque conspiciat, et voluptatis suae lasciviam tristitiae lamentis tergat. 34. Quanto major esse debeat de consensu ad culpam. --Sed si diem, quam peccati delectationem diximus, tot impeti precibus audivimus, ut videlicet circumdantes fletus expient quidquid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animadversione poenitentiae hujus diei nox ferienda est, videlicet ipse jam consensus ad culpam? Sicut enim minoris culpae est, cum carnaliter mens in delectatione rapitur, sed tamen delectationi suae per spiritum reluctatur; ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati illecebram non solum delectatione pertrahi, sed etiam consensu famulari. Tanto igitur", "candidate_score": 0.648425, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_41_43", "bdc_text": "vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1706", "psc_text": "ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam accepit, statum suae immobilitatis atque crudelitatis immutavit. Quod contra per prophetam Dominus contra Ephraim queritur, dicens: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur (Osee VII, 8) . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non prematur. Quod nequaquam agere possumus, nisi sancti Spiritus gratia perfundamur, quia videlicet omnipotens Deus si aquas emiserit, subvertent terram.", "candidate_score": 0.64733, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_8_10", "bdc_text": "potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ? Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1998", "psc_text": "ibi tenebantur ex culpa liberaret. Tunc vero homo suum lectulum in tenebris stravit, quando lucem justitiae persuasori callido consentiendo deseruit. Et quia in ipsis quoque inferni locis justorum animae sine tormento tenebantur, ut et pro originali culpa adhuc illuc descenderent, et tamen ex propriis actibus supplicium non haberent, quasi in tenebris lectulum stravisse est in inferno sibi requiem praeparasse. Grave etenim taedium electis fuit post solutionem carnis adhuc speciem non videre Creatoris. Quod taedium non immerito beatus Job tenebras vocat. Sed quia hoc ex poena infirmitatis venit, recte eamdem mox infirmitatem subdit dicens: CAPUT XLV [ Rec. XVII ]. 434 VERS. 14.-- Putredini dixi: Pater meus es; mater mea, et soror mea, vermibus. 50. Ex origine vitiata concupiscentiae curarumque vermes trahimus. --Quid est hoc quod dixit putredini: Pater meus es, nisi quod omnis homo ab origine jam vitiata descendit? Unde et additur: Mater mea, et soror mea, vermibus, quia videlicet", "candidate_score": 0.647205, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_95", "bdc_text": "eiectus , sepissime de vita desperaverim Wahrscheinlich infolge des knappen Berichtes im Diarium ( HBD 6 , 12-17 ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2173", "psc_text": "6. Hypocritarum vita in fine detegitur. --Plerumque hypocritarum vita etiam ab omnibus reproba in fine cognoscitur, ut signis jam apertioribus qui fuerint ostendatur. Qui ergo nunc elatum viderunt, de exstincto dicent: Ubi est? Quia neque hic ubi elatus fuerat apparet, neque in aeternitatis requie, de qua esse putabatur. De cujus brevitate vitae adhuc apte subjungitur: CAPUT VI [ Rec. IV ]. VERS. 8.-- Velut somnium avolans non invenietur, transiet sicut visio nocturna. 7. Vita hypocritae phantasmati similis. --Quid est vita hypocritae, nisi quaedam visio phantasmatis, quae hoc ostendit in imagine, quod non habet ex veritate? Unde recte quoque somnio comparatur, quia ab eo omnis laus et gloria quasi dum tenetur amittitur. Saepe namque in nocturna visione nonnulli pauperes factos se divites admirantur, deferri sibi honores aspiciunt, divitiarum moles, obsequentium multitudinem, pulchritudinem vestium, abundantiam ciborum sibimet adesse considerant; gaudent se evasisse penuriam, quam cum gemitu tolerabant; sed repente, cum evigilant, inveniunt", "candidate_score": 0.646499, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_41_43", "bdc_text": "vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1705", "psc_text": "acceptis contra Christum epistolis, Damascum pergeret, sancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum pro vita sanctorum suae carnis sacrificium immolare (I Tim. I, 13). Illae crudelitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator (Act. IX, 1). Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum (Philip. I, 21). Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam accepit, statum suae immobilitatis atque crudelitatis immutavit. Quod contra per prophetam Dominus contra Ephraim queritur, dicens: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur (Osee VII, 8) . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem", "candidate_score": 0.646217, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_99_101", "bdc_text": "Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben . tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_535", "psc_text": "mortis. Ac si aperte diceretur: ille veniat, qui ut a morte carnis et spiritus debitores eripiat, mortem carnis non debens solvat. [ Vet. XXI. ] Sed quia nullum peccatum Dominus inultum relaxat, aut enim nos hoc flendo insequimur, aut ipse judicando, restat ut ad emendationem suam semper mens solerter invigilet. In quo ergo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est ut confitens tergat. Unde et apte subjungitur: CAPUT XVII. IBID.-- Occupet eum caligo. 32. Mentis poenitentis salubris caligo. --Quia enim in caligine oculus confunditur, ipsa per poenitentiam mentis nostrae confusio, caligo nominatur. Nam sicut caligo nebulosa congerie obscurat diem, ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam (Eccli. IV, 25) . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur.", "candidate_score": 0.646163, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_99_101", "bdc_text": "Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben . tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ]", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_527", "psc_text": "punitur, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur (I Cor. XI, 31) . Deo ergo diem nostrum requirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur (Ephes. V, 13) . Quasi quaedam tenebrae peccata poenitentium abscondunt, de quibus per Prophetam dicitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata (Psal. XXXI, 1) . Quia ergo omne quod tegitur, velut in tenebris occultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod non discutitur ultione. Actus namque nostros, quos tunc juste punire noluerit, ipsa", "candidate_score": 0.644349, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1690", "psc_text": "saporem? 8. Unius ejusdemque sapientiae quam diversa dona diversique inhabitationis modi. --Pene nullum latet quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt. Et cum unus sit judex sensus cerebri qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque discernit, Deo mira operante, ut neque oculus audiat, neque auris videat, neque os olfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis est et nosmetipsos latet. [ Vet. IV. ] Intuendum quippe est quia cum una sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat,", "candidate_score": 0.643139, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_100_102", "bdc_text": "Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben . tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ] importunissimis procellis sevitne quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben. , animum meum ex [ ? ] sacra [ ? ] anchoraVgl . Adagia , 1 , 1 , 24 ( LB II 35f) .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_339", "psc_text": "Isdem ergo in manu Dei, isdem in manu est diaboli. Nam dicens: In manu tua est; cum protinus adjungit: Verumtamen animam illius serva; patenter pius adjutor innotuit, quia tenuit quem concessit, et dando non dedit, quem adversarii sui 76 jaculis ejiciens abscondit. [ Vet. III.] Satan id servare dicitur, in quod irrumpere non sinitur. --Quid est autem hoc, quod ad Satan dicitur: Animam illius serva? Quo enim pacto ille custodit, qui custodita semper irrumpere appetit? Sed servare Satan dicitur, irrumpere non audere, sicut e contrario Patrem in oratione postulamus, dicentes: Ne nos inducas in tentationem (Matth. VI, 13) . Neque enim in tentationem Dominus inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit: sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est, a tentationis nos illecebra non munire. Et tunc nos in tentationis laqueum non inducit, cum tentari nos ultra quam possumus non permittit. Sicut ergo Deus inducere nos in tentationem dicitur,", "candidate_score": 0.641958, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_115_117", "bdc_text": "et alios in Christo fratres . [ Adresse , von Bullinger wahrscheinlich später daruntergesetzt: ] Erudito et vere pio viro Leoni Jud , fratri in Christo dilecto .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2095", "psc_text": "in dolore poenarum, modo suis, modo Ecclesiae, modo Redemptoris nostri vocibus utitur, et plerumque sic sua narrat, ut tamen per typum ea quae sunt sanctae Ecclesiae ac Redemptoris nostri proferat, postposita paulisper cura historiae, in his quae subjungit qualiter Redemptoris nostri vocibus congruat demonstremus. Sequitur: CAPUT XXXIX [ Rec. XIX ]. VERS. 13, 14.-- Fratres meos longe fecit a me, et noti mei quasi alieni recesserunt a me. Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverant obliti sunt mei. ALLEGORICUS SENSUS.--47. Judaei Christi fratres, noti et propinqui, quem incarnandum praedixerant, incarnatum negarunt. --Hoc melius ostendimus, si Joannis ad medium testimonium proferamus, qui ait: In propria venit, et sui eum non receperunt (Joan. I, 11) . Ab eo quippe fratres longe facti sunt, et noti recesserunt, quem tenentes legem prophetare Hebraei noverunt, et praesentem minime recognoscebant. Unde recte dicitur: Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverant obliti sunt mei. Judaei", "candidate_score": 0.641499, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_100", "bdc_text": "Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1840", "psc_text": "et gressus dinumerat, et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo dinumerat, cum nos ipsos ad singula quae fecimus, deflenda convertit. Quas misericorditer relaxat, quia eas dum nos ipsi punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur (I Cor. XI, 31) . Unde adhuc subditur: CAPUT XVII [ Vet. XI ]. VERS. 17.-- Signasti quasi in sacculo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam. 21. Peccata, nisi poenitentia diluantur, de sacculo secreti, exibunt ad publicum judicii. --Signantur quasi in sacculo delicta nostra, quia hoc quod nos exterius agimus, nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sacculo secreti exeat ad publicum judicii. Unde etiam per Moysen dicitur: Nonne haec congregata sunt", "candidate_score": 0.641252, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_797", "psc_text": "morem sacri eloquii melius ostendemus, si ex eo aliquam hujus rei similitudinem proferamus. Paulus namque apostolus cum dilectum discipulum de instituendis Ecclesiae officiis admoneret, ne quos forte ad sacros ordines inordinate proveheret, dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis, te ipsum castum custodi (I Tim. V, 22) . Qui ad infirmitatem ejus corporis protinus verba convertens ait: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates (Ibid., 23) . Statimque subjungit, dicens: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quorumdam autem et subsequuntur (Ibid., 24) . Quid ergo ad illud pertinet, quod ab infirmo bibi aquam prohibuit, hoc quod de peccatis absconditis quorumdam hominum manifestisque subjunxit, nisi quod interposita de ejus infirmitate sententia, ad hoc in extremo rediit, quod superius dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis? Ut enim haec eadem peccata quanta sollicitudine perquirenda essent ostenderet, interposita contra", "candidate_score": 0.640114, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1220", "psc_text": "Christi Deus (I Cor. XI, 3) . Quid autem venter noster est, nisi mens? quae dum cibum suum, supernum videlicet intellectum suscipit, refecta procul dubio omnium membra actionum regit. Nisi enim sacra eloquia aliquando mentem nomine ventris exprimerent, Salomon utique non dixisset: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris (Prov. XX, 27), quia nimirum dum nos gratia superni respectus illuminat, cuncta etiam mentis nostrae nobis absconsa manifestat. Quid ergo salivae nomine nisi sapor intimae contemplationis accipitur? quae ad os a capite defluit, quia de claritate conditoris adhuc in hac vita nos positos vix gustu revelationis tangit. Unde et Redemptor veniens salivam luto miscuit, et caeci nati oculos reparavit (Joan. IX, 6), quia superna gratia carnalem cogitationem nostram per admistionem suae contemplationis irradiat, et ab originali caecitate hominem ad intellectum reformat. Nam quia a paradisi gaudiis expulsum in hoc jam exsilio natura edidit, quasi a nativitate homo sine oculis", "candidate_score": 0.639004, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_95", "bdc_text": "eiectus , sepissime de vita desperaverim Wahrscheinlich infolge des knappen Berichtes im Diarium ( HBD 6 , 12-17 ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1513", "psc_text": "de utero translatus ad tumulum, illic verbis aliis non aliter adjungit, dicens: Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem (Job. III, 16) . Quia vero haec superius late digessimus (Lib. IV, n. 48 et seq.), pro vitando lectoris fastidio, exposita replicare declinamus. Sequitur: CAPUT LXI [ Vet. XLIV, Rec. XXXVI ]. VERS. 20.-- Nunquid non paucitas dierum meorum finietur brevi? 92. Vitae terminus, potissimum attendendus. --Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum", "candidate_score": 0.638932, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_106_108", "bdc_text": "Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ; nam nitidiora aut etiam copiosiora occupationes non permisere .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1098", "psc_text": "(Prov. XVIII, 4) . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat (Prov. XXVI, 10) . [ Vet. XXV.] 58. Multiloquii mala. Otiosum verbum. --Quia autem multiloquio quisque serviens rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur Propheta, quia ait: Vir linguosus non dirigetur super terram (Psal. CXXXIX, 12) . Hinc Salomon iterum ait: In multiloquio 240 peccatum non deerit (Prov. X, 19) . Hinc Isaias dicit: Cultus justitiae silentium (Isai. XXXII, 17) , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio (Jac. I, 26) . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum (Ibid., 19) . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena", "candidate_score": 0.637484, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105_107", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] . Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_666", "psc_text": "Saepe enim qui in potestate sunt, ea quae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos quibus forte impenditur juvet. Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi (Dan. IV, 27) ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine", "candidate_score": 0.634121, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_98", "bdc_text": "der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_2295", "psc_text": "erat (Ibid., 36) . Esset quippe aliquid in ejus aestimatione impius, si ipse ab hoc saeculo per intentionem minime transisset. Sed is cui non transeunti magnum aliquid esset, transeunti animo quam nihil esset apparuit, quia dum aeterna retributio cogitatur, praesens gloria quam sit nulla cognoscitur. Hinc Moyses, cum supernae contemplationis gloriam quaereret, dixit, Transiens videbo visionem (Exod. III, 3) . Nisi enim gressum cordis a saeculi amore removisset, nequaquam intelligere superna potuisset. Hinc Jeremias luctum cordis sui considerari deposcens, ait: O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus (Thren. I, 12) . Qui enim praesentem vitam non quasi viam transeunt, sed quasi patriam attendunt, luctum cordis electorum considerare nesciunt. Illos ergo ut dolorem suum considerent propheta exquirit, quos in hoc mundo contigit 497 animum non fixisse. Hinc per Salomonem dicitur: Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt (Prov. XXXI,", "candidate_score": 0.632185, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_95", "bdc_text": "eiectus , sepissime de vita desperaverim Wahrscheinlich infolge des knappen Berichtes im Diarium ( HBD 6 , 12-17 ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1972", "psc_text": "--Omne quod transit breve est, etiam si tardius terminari videatur. In mortis autem semita, per quam non revertimur, ambulamus, non quod ad vitam carnis minime resurgendo reducimur, sed quod ad labores hujus vitae mortalis, vel ad conquirenda laboribus praemia, iterum non venimus. CAPUT XXVIII [ Vet. XV, Rec. X ]. CAP. XVII, VERS. 1.-- Spiritus meus attenuabitur. 32. Boni brevem vitam, longam vero mali sibi pollicentur. --Attenuatur spiritus timore judicii, quia electorum mentes quo amplius extremo judicio propinquare se sentiunt, eo ad discutiendas semetipsas terribilius contremiscunt, et si quas in se carnales unquam cogitationes inveniunt, poenitentiae ardore consumunt, nec cogitationes suas dilatari carnali voluptate permittunt, quia eo semetipsos dijudicantes subtilius feriunt, quo districtum judicem praestolantur vicinum. Unde fit ut propinquum sibi semper exitum suspicentur. Nam reproborum mentes idcirco multa nequiter agunt, quia hic se vivere diutius arbitrantur. Justorum ergo attenuatur spiritus, sed crassescit iniquorum. Quo enim per elationem tument, eo", "candidate_score": 0.627326, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_95", "bdc_text": "eiectus , sepissime de vita desperaverim Wahrscheinlich infolge des knappen Berichtes im Diarium ( HBD 6 , 12-17 ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1514", "psc_text": "Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita (Eccle. XI, 8) . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis (Eccli. VII, 40) . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT LXII. [ Rec. XXXVII ]. IBID.-- Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. 93. Lacrymas et doloris sensum tollit nimius moeror. Flere mala nostra nos non sinit vis consuetudinis. --Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse", "candidate_score": 0.623303, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_295", "psc_text": "quod mens patitur, perseverans discretio subtiliter respicit, solaque mortis periculum evadit; quia etiam perturbatis cogitationibus, discretio non succumbit, ut damna sua animo renuntiet, et quasi dominum ad lamentum revocet. CAPUT XLVIII [ Rec. XXVI ]. VERS. 17.-- Sed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio; et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. 75. Quantis periculis terrenarum rerum dispensatio sit obnoxia. --Per camelos, qui mundum aliquid habent, dum ruminant, et immundum, dum nequaquam ungulam findunt, supra jam diximus bonas rerum temporalium dispensationes intelligi, in quibus quo est cura distensior, eo nobis multiplicius insidiatur inimicus. [ Vet. XXXV. ] Omnis enim, qui dispensandis terrenis rebus praesidet, occulti hostis jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat;", "candidate_score": 0.622483, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_95", "bdc_text": "eiectus , sepissime de vita desperaverim Wahrscheinlich infolge des knappen Berichtes im Diarium ( HBD 6 , 12-17 ;", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1210", "psc_text": "XIV, 33) . Horum igitur numero sanctus vir, divisa a terrenis desideriis mente, se inserit, qui ait: Desperavi, nequaquam ultra jam vivam. Justi quippe desperare est praesentis vitae bona aeternitatis electione deserere, mansura quaerere, et in rebus temporalibus fiduciam non habere. Qui haec agens nequaquam se ultra vivere asserit, quia videlicet vivificatrice morte quotidie a vita se passionis occidit. Absit enim ne vir sanctus de divinae misericordiae largitate desperet, ne gressum cordis a profectu intimi itineris subtrahat, ne, amorem conditoris deserens, quasi a duce destitutus in via remaneat, et confossus gladio latrocinantis desperationis ruat. Sed ne ejus dicta ad nostri intellectus arbitrium videamur violenter inflectere, debemus ex posterioribus praemissa pensare. Quo enim sensu haec dixerit, ipse protinus indicat, qui subjungit: CAPUT XXVII [ Rec. XVI ]. IBID.-- Parce mihi, Domine, nihil enim sunt dies mei. 46. Job bona peritura pia desperatione deseruit, in aeternum mansura expetiit. --Neque enim duo sibi", "candidate_score": 0.622204, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru .", "psc_chunk_id": "075_Gregorius-I_Moralia_window_1343", "psc_text": "terrenae tumuerant per iram. Quod bene etiam per Jeremiam Dominus exteriora narrans, interiora denuntians, dicit: Posui arenam terminum mari, praeceptum sempiternum quod non praeteribit; et commovebuntur, et non poterunt, et intumescent fluctus ejus, et non transibunt illum (Jerem. V, 22) . Arenam quippe Dominus mari terminum posuit, quia ad frangendam mundi gloriam abjectos et pauperes elegit. Cujus nimirum maris fluctus intumescunt, cum potestates saeculi ad commotionem persecutionis exsiliunt. Sed transire arenam nequeunt, quia despectorum miraculis et humilitate franguntur. Sed dum mare saevit, dum per insaniae suae fluctus erigitur, quia tamen virtutis intimae ostensione calcatur, sancta Ecclesia proficit, atque ad statum sui ordinis per temporum incrementa consurgit. Unde et apte mox subditur: CAPUT XI [ Vet. et Rec. VI ]. VERS. 9.-- Qui facit Arcturum, et Orionas, et Hyadas, et interiora Austri. 12. Verbis sapientum mundi cur utatur Scriptura. --Nequaquam sermo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum", "candidate_score": 0.576026, "ce_score": null } ] }, { "rank": 13, "cf_id": "cf021", "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani", "max_score": 0.703726, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_92", "psc_text": "macula ebriositas. Sed prius legant quibus sceleratis ebriosos adjunxerit Apostolus. Utrum avaritia nulla sit macula, quam idem apostolus sic detestatur, ut idolorum comparet servituti (Ephes. V, 5). 14. Qui autem rectissime sapiunt, intelligunt quemlibet hominum, quamvis jam pro consortio societatis humanae non absurde dici possit justissime vivere; non posse tamen esse sine aliquo vitio, quamdiu caro concupiscit adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem (Galat. V, 17) . Et, Qui natus est ex Deo, non peccat (I Joan. III, 9) : et, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est (Ibid. I, 8) . Quamvis enim in quantum ex Deo nati sumus non peccemus, inest tamen adhuc etiam quod ex Adam nati sumus, quia nondum absorpta est mors in victoriam (I Cor. XV, 54) , quod etiam in corporum resurrectione promittitur, ut omnino beati et immaculati et incorrupti simus; qui jam secundum fidem filii Dei", "candidate_score": 0.703726, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_92", "psc_text": "macula ebriositas. Sed prius legant quibus sceleratis ebriosos adjunxerit Apostolus. Utrum avaritia nulla sit macula, quam idem apostolus sic detestatur, ut idolorum comparet servituti (Ephes. V, 5). 14. Qui autem rectissime sapiunt, intelligunt quemlibet hominum, quamvis jam pro consortio societatis humanae non absurde dici possit justissime vivere; non posse tamen esse sine aliquo vitio, quamdiu caro concupiscit adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem (Galat. V, 17) . Et, Qui natus est ex Deo, non peccat (I Joan. III, 9) : et, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est (Ibid. I, 8) . Quamvis enim in quantum ex Deo nati sumus non peccemus, inest tamen adhuc etiam quod ex Adam nati sumus, quia nondum absorpta est mors in victoriam (I Cor. XV, 54) , quod etiam in corporum resurrectione promittitur, ut omnino beati et immaculati et incorrupti simus; qui jam secundum fidem filii Dei", "candidate_score": 0.689952, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_34_36", "bdc_text": "olfacis ? Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ? Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_123", "psc_text": "videntur, ita pie viventes inter iniquorum turbas non facile apparent, carnaliter offensi, a percipienda salute sempiterna sive retrahuntur, sive omnino resiliunt. Esse autem bonum odorem in bona fama recte viventium Christianorum, Apostolus docet, dicens, Christi bonus odor sumus Deo in omni loco (II Cor. II, 15) . Contra illi quibus dicitur, Nomen enim Dei per vos blasphematur in gentibus (Rom. I, 24) ; utique oleum suavitatis exterminant. Sic ergo habent ista alios sinceriores intellectus, quos si sequantur, etiam ipsi ab earum quaestionum expediuntur angustiis. Illorum autem intellectus si a nobis non confirmetur, ipsos solos; si vero a nobis confirmetur, utrosque nostrum implicat. CAPUT XI.--23. Quid opus est jam plura discutere? Nisi forte illud movebit, quod cum probare Parmenianus vellet carnales homines non posse spirituales filios procreare, addidit ex Evangelio testimonium: Quod natum est de carne, caro est; et quod natum est de spiritu, spiritus est (Joan. III, 6) . Quasi", "candidate_score": 0.677328, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_92", "psc_text": "macula ebriositas. Sed prius legant quibus sceleratis ebriosos adjunxerit Apostolus. Utrum avaritia nulla sit macula, quam idem apostolus sic detestatur, ut idolorum comparet servituti (Ephes. V, 5). 14. Qui autem rectissime sapiunt, intelligunt quemlibet hominum, quamvis jam pro consortio societatis humanae non absurde dici possit justissime vivere; non posse tamen esse sine aliquo vitio, quamdiu caro concupiscit adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem (Galat. V, 17) . Et, Qui natus est ex Deo, non peccat (I Joan. III, 9) : et, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est (Ibid. I, 8) . Quamvis enim in quantum ex Deo nati sumus non peccemus, inest tamen adhuc etiam quod ex Adam nati sumus, quia nondum absorpta est mors in victoriam (I Cor. XV, 54) , quod etiam in corporum resurrectione promittitur, ut omnino beati et immaculati et incorrupti simus; qui jam secundum fidem filii Dei", "candidate_score": 0.677166, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35_37", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ? Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu . iam iam spiritu videam .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-epistolam-Parmeniani_window_123", "psc_text": "videntur, ita pie viventes inter iniquorum turbas non facile apparent, carnaliter offensi, a percipienda salute sempiterna sive retrahuntur, sive omnino resiliunt. Esse autem bonum odorem in bona fama recte viventium Christianorum, Apostolus docet, dicens, Christi bonus odor sumus Deo in omni loco (II Cor. II, 15) . Contra illi quibus dicitur, Nomen enim Dei per vos blasphematur in gentibus (Rom. I, 24) ; utique oleum suavitatis exterminant. Sic ergo habent ista alios sinceriores intellectus, quos si sequantur, etiam ipsi ab earum quaestionum expediuntur angustiis. Illorum autem intellectus si a nobis non confirmetur, ipsos solos; si vero a nobis confirmetur, utrosque nostrum implicat. CAPUT XI.--23. Quid opus est jam plura discutere? Nisi forte illud movebit, quod cum probare Parmenianus vellet carnales homines non posse spirituales filios procreare, addidit ex Evangelio testimonium: Quod natum est de carne, caro est; et quod natum est de spiritu, spiritus est (Joan. III, 6) . Quasi", "candidate_score": 0.670155, "ce_score": null } ] }, { "rank": 14, "cf_id": "cf021", "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum", "max_score": 0.702516, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_290", "psc_text": "dimissis peccatis? In quo ergo vino, nisi illo de quo dicitur, quod pro multis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 28) ? Ipse est enim botrus ille qui pependit in ligno (Num. XIII, 24). Propterea et hic vide quid adjungat, Et in sanguine uvae amictum suum. Jam vero fulgere oculos ejus a vino, illa in corpore ejus membra cognoscunt, quibus donatum est sancta quadam ebrietate alienatae mentis ab infra labentibus temporalibus aeternam lucem sapientiae contueri. Unde quiddam paulo ante commemoravimus, dicente Paulo, Sive enim mente excessimus, Deo. Hi sunt fulgentes oculi a vino. Sed tamen quia sequitur, Sive temperantes sumus, vobis (II Cor. V, 13) ; nec parvuli relinquuntur adhuc lacte nutriendi (Hebr. V, 12), quia et hic sequitur, Et dentes ejus candidiores lacte. CAPUT XLIII. Quid ad haec respondetis, insani? Nempe ista manifesta sunt; nempe omnes, non dico calumnias contradictionis, sed etiam nebulas dubitationis expellunt. Talia quaerite primo in", "candidate_score": 0.702516, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_290", "psc_text": "dimissis peccatis? In quo ergo vino, nisi illo de quo dicitur, quod pro multis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 28) ? Ipse est enim botrus ille qui pependit in ligno (Num. XIII, 24). Propterea et hic vide quid adjungat, Et in sanguine uvae amictum suum. Jam vero fulgere oculos ejus a vino, illa in corpore ejus membra cognoscunt, quibus donatum est sancta quadam ebrietate alienatae mentis ab infra labentibus temporalibus aeternam lucem sapientiae contueri. Unde quiddam paulo ante commemoravimus, dicente Paulo, Sive enim mente excessimus, Deo. Hi sunt fulgentes oculi a vino. Sed tamen quia sequitur, Sive temperantes sumus, vobis (II Cor. V, 13) ; nec parvuli relinquuntur adhuc lacte nutriendi (Hebr. V, 12), quia et hic sequitur, Et dentes ejus candidiores lacte. CAPUT XLIII. Quid ad haec respondetis, insani? Nempe ista manifesta sunt; nempe omnes, non dico calumnias contradictionis, sed etiam nebulas dubitationis expellunt. Talia quaerite primo in", "candidate_score": 0.700556, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_290", "psc_text": "dimissis peccatis? In quo ergo vino, nisi illo de quo dicitur, quod pro multis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 28) ? Ipse est enim botrus ille qui pependit in ligno (Num. XIII, 24). Propterea et hic vide quid adjungat, Et in sanguine uvae amictum suum. Jam vero fulgere oculos ejus a vino, illa in corpore ejus membra cognoscunt, quibus donatum est sancta quadam ebrietate alienatae mentis ab infra labentibus temporalibus aeternam lucem sapientiae contueri. Unde quiddam paulo ante commemoravimus, dicente Paulo, Sive enim mente excessimus, Deo. Hi sunt fulgentes oculi a vino. Sed tamen quia sequitur, Sive temperantes sumus, vobis (II Cor. V, 13) ; nec parvuli relinquuntur adhuc lacte nutriendi (Hebr. V, 12), quia et hic sequitur, Et dentes ejus candidiores lacte. CAPUT XLIII. Quid ad haec respondetis, insani? Nempe ista manifesta sunt; nempe omnes, non dico calumnias contradictionis, sed etiam nebulas dubitationis expellunt. Talia quaerite primo in", "candidate_score": 0.699927, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_290", "psc_text": "dimissis peccatis? In quo ergo vino, nisi illo de quo dicitur, quod pro multis effundetur in remissionem peccatorum (Matth. XXVI, 28) ? Ipse est enim botrus ille qui pependit in ligno (Num. XIII, 24). Propterea et hic vide quid adjungat, Et in sanguine uvae amictum suum. Jam vero fulgere oculos ejus a vino, illa in corpore ejus membra cognoscunt, quibus donatum est sancta quadam ebrietate alienatae mentis ab infra labentibus temporalibus aeternam lucem sapientiae contueri. Unde quiddam paulo ante commemoravimus, dicente Paulo, Sive enim mente excessimus, Deo. Hi sunt fulgentes oculi a vino. Sed tamen quia sequitur, Sive temperantes sumus, vobis (II Cor. V, 13) ; nec parvuli relinquuntur adhuc lacte nutriendi (Hebr. V, 12), quia et hic sequitur, Et dentes ejus candidiores lacte. CAPUT XLIII. Quid ad haec respondetis, insani? Nempe ista manifesta sunt; nempe omnes, non dico calumnias contradictionis, sed etiam nebulas dubitationis expellunt. Talia quaerite primo in", "candidate_score": 0.697021, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49_51", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ; tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut . consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_501", "psc_text": "in monte Domino assistere (Matth. XVII, 1-5). Nam, ut in veteribus legimus Libris, etiam post ipsum peccatum, quantum sit apud Deum meritum ejus apparet. Sed quid causae fuerit, ut de peccato ejus tali morte vindicando Deus loqueretur? Quoniam pollicitus sum ea ipsa demonstrare ad praenuntiandum Christum pertinere, quae tu reprehendenda delegeris; faciam sicut possum, Domino adjuvante, ut hoc etiam quod in Moysi morte reprehendisti, prophetiam fuisse de Christo recte intelligentibus doceam. CAPUT XVII. Sicut enim mos est divinorum in Scripturis sanctis mysteriorum, ut idem homo alias aliam atque aliam pro re aliqua significanda personam gerat; tunc Moyses populi Judaeorum sub Lege positi personam gerebat, eumque in prophetica praenuntiatione figurabat. Sicut ergo Moyses petram virga percutiens de Dei virtute dubitavit; ita ille populus, qui sub Lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis affigens, eum Virtutem Dei esse non credidit. Sed sicut percussa petra manavit aqua sitientibus; sic plaga dominicae passionis", "candidate_score": 0.68943, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_67_69", "bdc_text": "Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_504", "psc_text": "in montem, ut carne mortua vivo spiritu reciperetur: quo Faustus non ascenderat, ut carnales calumnias mente mortua loqueretur. Nonne ipsam petram Petrus per prudentiam carnis percuti exhorruit, cum Domino passionem suam praenuntianti ait: Absit, Domine, non fiet istud; propitius esto tibi? Neque enim pepercit huic peccato Dominus, cum ei retulerit: Redi retro, satanas, scandalum mihi es: non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum (Matth. XVI, 22, 23) . Aut ubi mortua est ista carnalis diffidentia, nisi in Christi glorificatione, tanquam in montis altitudine? Nam utique vivebat, cum eum timide negaret: et utique mortua erat, cum eum libere praedicaret. Haec vivebat in Saulo, cum scandalum crucis detestans vastabat christianam fidem (Act. VIII, 3): et ubi nisi in illo monte mortua erat, cum jam Paulus diceret, Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus (Galat. II, 20) . CAPUT XVIII. Quid habes igitur, haeretica vanitas, unde te", "candidate_score": 0.686222, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_75_77", "bdc_text": "sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_554", "psc_text": "verumtamen Dei vindicis providentia ita caecati, ut etiam commoneatis nos unde convincamini. Nam vim patior ab animo meo, nisi totum ipsum Evangelii capitulum, quod iste adversum Moysen opponere voluit, inspiciendum inseruero: ut ibi videamus quam falsum sit, quod prior Adimantus, et modo Faustus dixit, Dominum Jesum a discipulis suis carnes vescendas removisse, easque vulgo saecularibus concessisse. Nempe cum respondisset calumniantibus quod non lotis manibus manducarent, ita sequitur Evangelium: Et convocatis turbis, ait illis, Audite et intelligite. Non quod intrat in os, communicat hominem; sed quod procedit de ore, communicat hominem. Tunc accedentes discipuli, dixerunt ad eum: Scis quod Pharisaei audito hoc verbo scandalizati sunt? Hic certe a discipulis compellatus, debuit eos, sicut isti volunt, proprie docere ab omnibus carnibus abstinendum, ut illud quod supra dixit, Non quod intrat in os, communicat hominem; sed quod procedit de ore, turbis dixisse videretur. Sequatur ergo Evangelista, et dicat quid jam non turbis, sed", "candidate_score": 0.685464, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_75_77", "bdc_text": "sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_102", "psc_text": "ad solas turbas Dominus dixit, sicut vester Adimantus, quem post Manichaeum Faustus praecipue laudat, cum Veteri Testamento calumniaretur, voluit intelligi; sed etiam remotus a turbis, hoc idem discipulis suis evidentius et expressius elocutus est. Cum enim hanc Domini sententiam Testamento Veteri opposuisset Adimantus, quia in illo scripta sunt quaedam immunda carnium, a quibus ille populus jussus est abstinere, timuit ne sibi diceretur: Cur ergo vos non quasdam, sed omnes carnes immundas existimatis, atque ab edendis omnibus temperatis; cum tu ipse proferas evangelicum testimonium, non coinquinari hominem ex iis quae in os ingrediuntur, et in ventrem vadunt, atque in latrinam emittuntur? Itaque has arctissimas, et fallaciam suam manifestissima veritate praefocantes angustias conatus evadere, ait hoc Dominum ad turbas dixisse, quasi paucis ille in secreto vera diceret, in turbas autem falsa jactaret: cum et hoc de Domino credere sacrilegum sit; et omnes qui legunt, noverint, hoc et remotis turbis eum planius dixisse", "candidate_score": 0.684109, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65_67", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] . Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen.", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_552", "psc_text": "homo vorax et vinarius, amicus publicanorum et peccatorum (Matth. XI, 18, 19) . Et Joannis quidem escam et potum novimus: non enim dictum est quod omnino non biberet; sed quod vinum et siceram non biberet (Luc. I, 15): bibebat ergo aquam. Cibus autem ejus non omnino nullus erat, sed locustae et mel silvestre (Matth. III, 4). Unde ergo dictus est non manducans neque bibens, nisi quia illo victu quo Judaei utebantur, ille non utebatur? Hoc ergo Dominus nisi uteretur, non in ejus comparatione manducans bibensque diceretur. An forte ideo quia pane et oleribus Dominus vescebatur, quibus Joannes non vescebatur? Mirum si non manducans dicitur, qui locustas et mel comedit; et manducans dicitur, qui pane atque olere contentus est. Sed de cibis suspicamini quidquid vultis; certe bibens et vinarius non diceretur, nisi vinum biberet: cur ergo et hoc vos immundum putatis? Neque enim haec propter continentiam disciplinamque domandi corporis tangere prohibetis,", "candidate_score": 0.680141, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76_78", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_102", "psc_text": "ad solas turbas Dominus dixit, sicut vester Adimantus, quem post Manichaeum Faustus praecipue laudat, cum Veteri Testamento calumniaretur, voluit intelligi; sed etiam remotus a turbis, hoc idem discipulis suis evidentius et expressius elocutus est. Cum enim hanc Domini sententiam Testamento Veteri opposuisset Adimantus, quia in illo scripta sunt quaedam immunda carnium, a quibus ille populus jussus est abstinere, timuit ne sibi diceretur: Cur ergo vos non quasdam, sed omnes carnes immundas existimatis, atque ab edendis omnibus temperatis; cum tu ipse proferas evangelicum testimonium, non coinquinari hominem ex iis quae in os ingrediuntur, et in ventrem vadunt, atque in latrinam emittuntur? Itaque has arctissimas, et fallaciam suam manifestissima veritate praefocantes angustias conatus evadere, ait hoc Dominum ad turbas dixisse, quasi paucis ille in secreto vera diceret, in turbas autem falsa jactaret: cum et hoc de Domino credere sacrilegum sit; et omnes qui legunt, noverint, hoc et remotis turbis eum planius dixisse", "candidate_score": 0.675818, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77_79", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] . Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_102", "psc_text": "ad solas turbas Dominus dixit, sicut vester Adimantus, quem post Manichaeum Faustus praecipue laudat, cum Veteri Testamento calumniaretur, voluit intelligi; sed etiam remotus a turbis, hoc idem discipulis suis evidentius et expressius elocutus est. Cum enim hanc Domini sententiam Testamento Veteri opposuisset Adimantus, quia in illo scripta sunt quaedam immunda carnium, a quibus ille populus jussus est abstinere, timuit ne sibi diceretur: Cur ergo vos non quasdam, sed omnes carnes immundas existimatis, atque ab edendis omnibus temperatis; cum tu ipse proferas evangelicum testimonium, non coinquinari hominem ex iis quae in os ingrediuntur, et in ventrem vadunt, atque in latrinam emittuntur? Itaque has arctissimas, et fallaciam suam manifestissima veritate praefocantes angustias conatus evadere, ait hoc Dominum ad turbas dixisse, quasi paucis ille in secreto vera diceret, in turbas autem falsa jactaret: cum et hoc de Domino credere sacrilegum sit; et omnes qui legunt, noverint, hoc et remotis turbis eum planius dixisse", "candidate_score": 0.673469, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76_78", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_554", "psc_text": "verumtamen Dei vindicis providentia ita caecati, ut etiam commoneatis nos unde convincamini. Nam vim patior ab animo meo, nisi totum ipsum Evangelii capitulum, quod iste adversum Moysen opponere voluit, inspiciendum inseruero: ut ibi videamus quam falsum sit, quod prior Adimantus, et modo Faustus dixit, Dominum Jesum a discipulis suis carnes vescendas removisse, easque vulgo saecularibus concessisse. Nempe cum respondisset calumniantibus quod non lotis manibus manducarent, ita sequitur Evangelium: Et convocatis turbis, ait illis, Audite et intelligite. Non quod intrat in os, communicat hominem; sed quod procedit de ore, communicat hominem. Tunc accedentes discipuli, dixerunt ad eum: Scis quod Pharisaei audito hoc verbo scandalizati sunt? Hic certe a discipulis compellatus, debuit eos, sicut isti volunt, proprie docere ab omnibus carnibus abstinendum, ut illud quod supra dixit, Non quod intrat in os, communicat hominem; sed quod procedit de ore, turbis dixisse videretur. Sequatur ergo Evangelista, et dicat quid jam non turbis, sed", "candidate_score": 0.672887, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77_79", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] . Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_470", "psc_text": "piscibus caret squama, aut in quadrupedibus ungulam fissam non habet, nec ruminat (Deut. XIV, 3-20). Et haec ergo Judaei fortiter crediderunt, scribente Moyse: idcircoque Christo jam credere non poterant, indifferentiam docenti ciborum, et a suis quidem discipulis omnia penitus removenti, saecularibus vero vulgo concedenti omnia quae possent edi, atque asseveranti quod eos nihil in os intrans pollueret; quia quae de ore impudenter procedant, ea sola sint quae polluant hominem (Matth. XV, 11-20). Haec atque alia multa Moysi contraria, Jesum dogmatizare, nemo qui nesciat. CAPUT VII. Quae quia singula percurrere longum est, unum pro multis ostendam, id est, quia Christianarum haeresium pars maxima, et, quod est in promptu, Catholici nihil eorum servare curant, quae Moyses scribit. Quod ipsum si non de errore descendit aliquo, sed ex vera illa Christi et discipulorum ejus traditione, vos omnino fateamini necesse est, contraria invicem sibi Jesum docuisse atque Moysen: idcircoque nec creditum Christum a Judaeis,", "candidate_score": 0.672053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_117", "bdc_text": "] Erudito et vere pio viro Leoni Jud , fratri in Christo dilecto .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_285", "psc_text": "Congregamini ut annuntiem vobis quae occursura sunt vobis in novissimis diebus: congregamini et audite, filii Jacob; audite, Israel, patrem vestrum. Hic certe nemo dubitat prophetantis personam esse dilucidatam. Audiamus ergo quid dicat filio suo Judae, de cujus tribu Christus venit ex semine David secundum carnem, sicut apostolica doctrina testatur (Rom. I, 3). Juda, inquit, te laudent fratres tui; manus tuae super dorsa inimicorum tuorum, adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, de germinatione filius meus, ascendisti recumbens, dormisti ut leo, et ut catulus leonis, quis suscitabit eum? Non deerit princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniant quae reposita sunt ei; et ipse exspectatio gentium, alligans ad vineam pullum suum, et cilicio pullum asinae: lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum suum: fulgentes oculi ejus a vino, et dentes candidiores lacte (Gen. XLIX, 1, 2, 8-12) . Falsa sint ista, obscura sint ista, si", "candidate_score": 0.6717, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57_59", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1184", "psc_text": "Quod si factum esset, per illas quas commemoravi praepositorum et populorum successiones confirmatissima auctoritate clarescerent. Quis est ergo tam demens, qui hodie credat esse epistolam Christi quam protulerit Manichaeus, et non credat facta vel dicta esse Christi quae scripsit Matthaeus? aut si etiam de Matthaeo utrum ipse ista scripserit dubitat, de ipso quoque Matthaeo non potius id credat, quod invenit in Ecclesia, quae ab ipsius Matthaei temporibus usque ad hoc tempus certa successionum serie declaratur; et credat nescio cui ex transverso de Perside post ducentos vel amplius annos venienti, et suadenti ut illi potius quid Christus dixerit feceritque credatur: cum ipse apostolus Paulus post ascensionem Domini de coelo vocatus (Act. IX), si non inveniret in carne Apostolos, quibus communicando et cum quibus conferendo Evangelium, ejusdem societatis esse appareret, Ecclesia illi omnino non crederet? Sed cum cognovisset eum hoc annuntiantem, quod etiam illi annuntiabant, et in eorum communione atque unitate viventem,", "candidate_score": 0.671026, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_48_50", "bdc_text": "Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ; tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_547", "psc_text": "Ergo et istam circumcisionem inter alias figuras propheticas de Christo scripsit Moyses: de quo ipse dicit, De me enim ille scripsit. Quod autem dicit Dominus, Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circumitis mare et aridam, facere unum proselytum; et cum feceritis eum, facitis eum filium gehennae duplo quam vos estis: non quia circumciditur, dixit, sed quod eorum mores imitatur, a quibus imitandis cohibet suos, dicens, Super Cathedram Moysi sedent Scribae et Pharisaei: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 15, 2, 3) . In quibus dominicis verbis utrumque debetis advertere, et quantus honor delatus sit doctrinae Moysi, in cujus cathedra etiam mali sedentes, bona docere cogebantur; et unde fieret proselytus filius gehennae, non scilicet a Pharisaeis verba legis audiendo, sed eorum facta sectando. Hoc ergo dici posset tunc proselyto circumciso, quod Paulus dicit: Circumcisio quidem prodest, si legem custodias (Rom. II,", "candidate_score": 0.669416, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35_37", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ? Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu . iam iam spiritu videam .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_552", "psc_text": "homo vorax et vinarius, amicus publicanorum et peccatorum (Matth. XI, 18, 19) . Et Joannis quidem escam et potum novimus: non enim dictum est quod omnino non biberet; sed quod vinum et siceram non biberet (Luc. I, 15): bibebat ergo aquam. Cibus autem ejus non omnino nullus erat, sed locustae et mel silvestre (Matth. III, 4). Unde ergo dictus est non manducans neque bibens, nisi quia illo victu quo Judaei utebantur, ille non utebatur? Hoc ergo Dominus nisi uteretur, non in ejus comparatione manducans bibensque diceretur. An forte ideo quia pane et oleribus Dominus vescebatur, quibus Joannes non vescebatur? Mirum si non manducans dicitur, qui locustas et mel comedit; et manducans dicitur, qui pane atque olere contentus est. Sed de cibis suspicamini quidquid vultis; certe bibens et vinarius non diceretur, nisi vinum biberet: cur ergo et hoc vos immundum putatis? Neque enim haec propter continentiam disciplinamque domandi corporis tangere prohibetis,", "candidate_score": 0.668698, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_36_38", "bdc_text": "Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu . iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_486", "psc_text": "Tu de te testificaris; testimonium tuum non est verum; non mirum est, non te videre prosecutum eum, ut diceret de se prophetasse Moysen: non enim habes pium oculum, quo id possis videre. Nam ecce idipsum quod eis respondit: nempe, In lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testificor de me, et testificatur de me, qui me misit, Pater (Joan. VIII, 13, 17, 18) : quid aliud sonat recte intelligentibus, nisi illum testium numerum in lege prophetico spiritu consecratum et commendatum, ut etiam sic praenuntiaretur futura revelatio Patris et Filii, quorum Spiritus est in illa inseparabili Trinitate Spiritus sanctus? Ideo scriptum est, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum (Deut. XIX, 15) . Alioquin et unus testis plerumque verum dicit, et plures plerumque mentiuntur: potiusque creditum est in exordio fidei gentium uni apostolo evangelizanti, quam populis errantibus a quibus ipse persecutionem patiebatur. Non", "candidate_score": 0.668157, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64_66", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1059", "psc_text": "Jam Thamar habitum mutet; nam et Commutans interpretatur Thamar: sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat; non illius amaritudinis in qua Domino fel ministravit, sed illius in qua Petrus amare flevit (Matth. XXVI, 75). Nam et Judas latine Confessio est. Confessioni ergo amaritudo misceatur, ut vera poenitentia praesignetur. Hac poenitentia fecundatur Ecclesia in omnibus gentibus constituta. Oportebat enim Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 46, 47) . Nam et ipse habitus meretricius, confessio peccatorum est. Typum quippe jam Ecclesiae gerit Thamar, ex Gentibus evocatae, sedens cum hoc habitu ad portam Aenan, vel Aenaim, quod interpretatur Fontes. Cucurrit enim velut cervus ad fontes aquarum, pervenire ad semen Abrahae: illic a non agnoscente fetatur, quia de illa praedictum est, Populus quem non cognovi, servivit mihi (Psal. XVII, 45) . Accepit in occulto annulum, monile, et", "candidate_score": 0.665935, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_102", "psc_text": "ad solas turbas Dominus dixit, sicut vester Adimantus, quem post Manichaeum Faustus praecipue laudat, cum Veteri Testamento calumniaretur, voluit intelligi; sed etiam remotus a turbis, hoc idem discipulis suis evidentius et expressius elocutus est. Cum enim hanc Domini sententiam Testamento Veteri opposuisset Adimantus, quia in illo scripta sunt quaedam immunda carnium, a quibus ille populus jussus est abstinere, timuit ne sibi diceretur: Cur ergo vos non quasdam, sed omnes carnes immundas existimatis, atque ab edendis omnibus temperatis; cum tu ipse proferas evangelicum testimonium, non coinquinari hominem ex iis quae in os ingrediuntur, et in ventrem vadunt, atque in latrinam emittuntur? Itaque has arctissimas, et fallaciam suam manifestissima veritate praefocantes angustias conatus evadere, ait hoc Dominum ad turbas dixisse, quasi paucis ille in secreto vera diceret, in turbas autem falsa jactaret: cum et hoc de Domino credere sacrilegum sit; et omnes qui legunt, noverint, hoc et remotis turbis eum planius dixisse", "candidate_score": 0.665566, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_33_35", "bdc_text": "aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 . olfacis ? Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_552", "psc_text": "homo vorax et vinarius, amicus publicanorum et peccatorum (Matth. XI, 18, 19) . Et Joannis quidem escam et potum novimus: non enim dictum est quod omnino non biberet; sed quod vinum et siceram non biberet (Luc. I, 15): bibebat ergo aquam. Cibus autem ejus non omnino nullus erat, sed locustae et mel silvestre (Matth. III, 4). Unde ergo dictus est non manducans neque bibens, nisi quia illo victu quo Judaei utebantur, ille non utebatur? Hoc ergo Dominus nisi uteretur, non in ejus comparatione manducans bibensque diceretur. An forte ideo quia pane et oleribus Dominus vescebatur, quibus Joannes non vescebatur? Mirum si non manducans dicitur, qui locustas et mel comedit; et manducans dicitur, qui pane atque olere contentus est. Sed de cibis suspicamini quidquid vultis; certe bibens et vinarius non diceretur, nisi vinum biberet: cur ergo et hoc vos immundum putatis? Neque enim haec propter continentiam disciplinamque domandi corporis tangere prohibetis,", "candidate_score": 0.664679, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_470", "psc_text": "piscibus caret squama, aut in quadrupedibus ungulam fissam non habet, nec ruminat (Deut. XIV, 3-20). Et haec ergo Judaei fortiter crediderunt, scribente Moyse: idcircoque Christo jam credere non poterant, indifferentiam docenti ciborum, et a suis quidem discipulis omnia penitus removenti, saecularibus vero vulgo concedenti omnia quae possent edi, atque asseveranti quod eos nihil in os intrans pollueret; quia quae de ore impudenter procedant, ea sola sint quae polluant hominem (Matth. XV, 11-20). Haec atque alia multa Moysi contraria, Jesum dogmatizare, nemo qui nesciat. CAPUT VII. Quae quia singula percurrere longum est, unum pro multis ostendam, id est, quia Christianarum haeresium pars maxima, et, quod est in promptu, Catholici nihil eorum servare curant, quae Moyses scribit. Quod ipsum si non de errore descendit aliquo, sed ex vera illa Christi et discipulorum ejus traditione, vos omnino fateamini necesse est, contraria invicem sibi Jesum docuisse atque Moysen: idcircoque nec creditum Christum a Judaeis,", "candidate_score": 0.664601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_48", "bdc_text": "Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_547", "psc_text": "Ergo et istam circumcisionem inter alias figuras propheticas de Christo scripsit Moyses: de quo ipse dicit, De me enim ille scripsit. Quod autem dicit Dominus, Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circumitis mare et aridam, facere unum proselytum; et cum feceritis eum, facitis eum filium gehennae duplo quam vos estis: non quia circumciditur, dixit, sed quod eorum mores imitatur, a quibus imitandis cohibet suos, dicens, Super Cathedram Moysi sedent Scribae et Pharisaei: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 15, 2, 3) . In quibus dominicis verbis utrumque debetis advertere, et quantus honor delatus sit doctrinae Moysi, in cujus cathedra etiam mali sedentes, bona docere cogebantur; et unde fieret proselytus filius gehennae, non scilicet a Pharisaeis verba legis audiendo, sed eorum facta sectando. Hoc ergo dici posset tunc proselyto circumciso, quod Paulus dicit: Circumcisio quidem prodest, si legem custodias (Rom. II,", "candidate_score": 0.663848, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_97_99", "bdc_text": "«Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ; der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 . Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_995", "psc_text": "CAPUT LXVII. Quid enim aliud quam cordis ejus profunda cernebat Spiritus Dei, quando correptus per Prophetam dixit, Peccavi; continuoque ad hoc unum verbum audire meruit quod acceperit veniam? Ad quam rem, nisi ad sempiternam salutem? Neque enim praetermissa est in illo, secundum Dei comminationem, flagelli paterni disciplina, ut et confessus in aeternum liberaretur, et afflictus temporaliter probaretur. Haud vero mediocre fidei robur fuit, aut parvum mitis et obedientis animi indicium, cum audisset a Propheta quod sibi Deus ignovisset, et tamen quae fuerat comminatus consequenter evenissent, non se dicere Prophetae deceptum esse mendacio, nec murmurare adversus Deum, quasi falsam peccatorum ejus indulgentiam pronuntiaverit. Intelligebat enim vir alte sanctus, et non contra Deum, sed ad Deum levans animam suam, nisi Dominus esset confitenti poenitentique propitius, quantum poenarum aeternarum ejus essent digna peccata: pro quibus cum temporalibus emendationibus ureretur, videbat erga se et manere veniam, et non negligi medicinam. Cur autem Saül per", "candidate_score": 0.6623, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64_66", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie : «Vinum tuum mixtum est aqua» etc. [ Jes 1 , 22 ] .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_552", "psc_text": "homo vorax et vinarius, amicus publicanorum et peccatorum (Matth. XI, 18, 19) . Et Joannis quidem escam et potum novimus: non enim dictum est quod omnino non biberet; sed quod vinum et siceram non biberet (Luc. I, 15): bibebat ergo aquam. Cibus autem ejus non omnino nullus erat, sed locustae et mel silvestre (Matth. III, 4). Unde ergo dictus est non manducans neque bibens, nisi quia illo victu quo Judaei utebantur, ille non utebatur? Hoc ergo Dominus nisi uteretur, non in ejus comparatione manducans bibensque diceretur. An forte ideo quia pane et oleribus Dominus vescebatur, quibus Joannes non vescebatur? Mirum si non manducans dicitur, qui locustas et mel comedit; et manducans dicitur, qui pane atque olere contentus est. Sed de cibis suspicamini quidquid vultis; certe bibens et vinarius non diceretur, nisi vinum biberet: cur ergo et hoc vos immundum putatis? Neque enim haec propter continentiam disciplinamque domandi corporis tangere prohibetis,", "candidate_score": 0.660491, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_33_35", "bdc_text": "aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 . olfacis ? Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_551", "psc_text": "ea sola polluerunt, ut non eos tanquam ab immundis carnibus esset necesse prohiberi? An saeculares homines non polluuntur his quae in os intrant, sed his quae ex ore exeunt? Ergo munitiores sunt adversus immunditiam quam sancti, si sanctos et ea quae intrant, et ea quae exeunt possunt inquinare. Vellem autem isti mihi dicerent, quid manducabat et bibebat Christus, qui in comparatione Joannis non manducantis neque bibentis, se dixit manducantem et bibentem? Cum enim argueret perversitatem hominum, utrobique calumnias inquirentium, Venit enim, inquit, Joannes non manducans neque bibens, et dicunt, Daemonium habet: venit Filius hominis manducans et bibens, et dicunt, Ecce homo vorax et vinarius, amicus publicanorum et peccatorum (Matth. XI, 18, 19) . Et Joannis quidem escam et potum novimus: non enim dictum est quod omnino non biberet; sed quod vinum et siceram non biberet (Luc. I, 15): bibebat ergo aquam. Cibus autem ejus non omnino nullus erat, sed locustae", "candidate_score": 0.659557, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_77", "bdc_text": "Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_554", "psc_text": "verumtamen Dei vindicis providentia ita caecati, ut etiam commoneatis nos unde convincamini. Nam vim patior ab animo meo, nisi totum ipsum Evangelii capitulum, quod iste adversum Moysen opponere voluit, inspiciendum inseruero: ut ibi videamus quam falsum sit, quod prior Adimantus, et modo Faustus dixit, Dominum Jesum a discipulis suis carnes vescendas removisse, easque vulgo saecularibus concessisse. Nempe cum respondisset calumniantibus quod non lotis manibus manducarent, ita sequitur Evangelium: Et convocatis turbis, ait illis, Audite et intelligite. Non quod intrat in os, communicat hominem; sed quod procedit de ore, communicat hominem. Tunc accedentes discipuli, dixerunt ad eum: Scis quod Pharisaei audito hoc verbo scandalizati sunt? Hic certe a discipulis compellatus, debuit eos, sicut isti volunt, proprie docere ab omnibus carnibus abstinendum, ut illud quod supra dixit, Non quod intrat in os, communicat hominem; sed quod procedit de ore, turbis dixisse videretur. Sequatur ergo Evangelista, et dicat quid jam non turbis, sed", "candidate_score": 0.659203, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_97", "bdc_text": "«Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_190", "psc_text": "debeamus Prophetas accipere. Propter testimonia, inquis, quae de Christo praefati sunt. Ego quidem nulla inveni, quamvis attentius eos et curiosissime legerim. Sed tamen et hoc enervis fidei confessio est, in Christum sine teste et argumento non credere. Nempe ipsi vos docere soletis, idcirco nihil esse curiosius exquirendum, quia simplex sit et absoluta christiana credulitas. Quomodo ergo nunc fidei simplicitatem destruitis, indiciis eam ac testibus fulciendo, et hoc Judaeis? Aut si prima vobis sententia displicet, idcircoque transitis in alteram; quis fidelior vobis esse testis debet, quam Deus ipse de Filio suo, qui non per vatem, nec per interpretem, sed ultro coelitus erupta voce, cum eum mitteret ad terram dixit: Hic est Filius meus, dilectissimus, credite illi (Matth. III, 17, et Luc. IX, 35) . Necnon et ipse de se, A Patre meo processi, et veni in hunc mundum (Joan. XVI, 28) : atque multa alia hujusmodi. Ad quae ringentes Judaei, Tu", "candidate_score": 0.657749, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_224", "psc_text": "nec occidit; id est, non efficit ut non sint Judaei, certo quodam et proprio suae observationis signo a caeterarum gentium communione discreti: nisi quicumque eorum ad Christum transierit, ut jam non inveniatur Cain, nec exeat a facie Dei, nec habitet in terra Naid, quod dicitur interpretari Commotio. Contra quod malum, Deus rogatur in Psalmo, Ne dederis in motum pedes meos (Psal. LXV, 9) ; et, Manus peccatorum non moveant me (Psal. XXXV, 12) ; et, Qui tribulant me, exsultabunt, si motus fuero (Psal. XII, 5) ; et, Dominus a dextris est mihi, ne commovear (Psal. XV, 8) ; et innumerabilia talia: quod patiuntur omnes qui exeunt a facie Dei, id est, a misericordia dilectionis ejus. Unde dicitur in quodam psalmo: Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Sed vide quid sequitur: Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem; avertisti autem faciem tuam, et factus sum conturbatus (Psal.", "candidate_score": 0.653435, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_552", "psc_text": "homo vorax et vinarius, amicus publicanorum et peccatorum (Matth. XI, 18, 19) . Et Joannis quidem escam et potum novimus: non enim dictum est quod omnino non biberet; sed quod vinum et siceram non biberet (Luc. I, 15): bibebat ergo aquam. Cibus autem ejus non omnino nullus erat, sed locustae et mel silvestre (Matth. III, 4). Unde ergo dictus est non manducans neque bibens, nisi quia illo victu quo Judaei utebantur, ille non utebatur? Hoc ergo Dominus nisi uteretur, non in ejus comparatione manducans bibensque diceretur. An forte ideo quia pane et oleribus Dominus vescebatur, quibus Joannes non vescebatur? Mirum si non manducans dicitur, qui locustas et mel comedit; et manducans dicitur, qui pane atque olere contentus est. Sed de cibis suspicamini quidquid vultis; certe bibens et vinarius non diceretur, nisi vinum biberet: cur ergo et hoc vos immundum putatis? Neque enim haec propter continentiam disciplinamque domandi corporis tangere prohibetis,", "candidate_score": 0.648134, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_95_97", "bdc_text": "eiectus , sepissime de vita desperaverim Wahrscheinlich infolge des knappen Berichtes im Diarium ( HBD 6 , 12-17 ; 126 , 10f) entstand der Eindruck : «Leicht und glatt war er zum neuen Glauben gelangt ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1241", "psc_text": "et sacrificia, et sabbatum et observationem ejus, et azyma: quid ab re est, si et nos de Testamento Novo sola accipientes ea quae in honorem et laudem Filii majestatis vel ab ipso dicta comperimus, vel ab ejus Apostolis, sed jam perfectis ac fidelibus, dissimulavimus caetera, quae aut simpliciter tunc et ignoranter a rudibus dicta, aut oblique et maligne ab inimicis objecta, aut imprudenter a scriptoribus affirmata sunt, et posteris tradita? dico autem hoc ipsum natum ex femina turpiter, circumcisum Judaice, sacrificasse Gentiliter, baptizatum humiliter, circumductum a diabolo per deserta, et ab eo tentatum quam miserrime. His igitur exceptis, et si quid ei ab scriptoribus ex Testamento Vetere falsa sub testificatione injectum est, credimus caetera, praecipue crucis ejus mysticam tixionem, qua nostrae animae passionis monstrantur vulnera; tum praecepta salutaria ejus, tum parabolas, cunctumque sermonem deificum, qui maxime duarum praeferens naturarum discretionem, ipsius esse non venit in dubium. Nihil ergo est jam", "candidate_score": 0.646711, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_115_117", "bdc_text": "et alios in Christo fratres . [ Adresse , von Bullinger wahrscheinlich später daruntergesetzt: ] Erudito et vere pio viro Leoni Jud , fratri in Christo dilecto .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_285", "psc_text": "Congregamini ut annuntiem vobis quae occursura sunt vobis in novissimis diebus: congregamini et audite, filii Jacob; audite, Israel, patrem vestrum. Hic certe nemo dubitat prophetantis personam esse dilucidatam. Audiamus ergo quid dicat filio suo Judae, de cujus tribu Christus venit ex semine David secundum carnem, sicut apostolica doctrina testatur (Rom. I, 3). Juda, inquit, te laudent fratres tui; manus tuae super dorsa inimicorum tuorum, adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, de germinatione filius meus, ascendisti recumbens, dormisti ut leo, et ut catulus leonis, quis suscitabit eum? Non deerit princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniant quae reposita sunt ei; et ipse exspectatio gentium, alligans ad vineam pullum suum, et cilicio pullum asinae: lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae amictum suum: fulgentes oculi ejus a vino, et dentes candidiores lacte (Gen. XLIX, 1, 2, 8-12) . Falsa sint ista, obscura sint ista, si", "candidate_score": 0.640983, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_551", "psc_text": "ea sola polluerunt, ut non eos tanquam ab immundis carnibus esset necesse prohiberi? An saeculares homines non polluuntur his quae in os intrant, sed his quae ex ore exeunt? Ergo munitiores sunt adversus immunditiam quam sancti, si sanctos et ea quae intrant, et ea quae exeunt possunt inquinare. Vellem autem isti mihi dicerent, quid manducabat et bibebat Christus, qui in comparatione Joannis non manducantis neque bibentis, se dixit manducantem et bibentem? Cum enim argueret perversitatem hominum, utrobique calumnias inquirentium, Venit enim, inquit, Joannes non manducans neque bibens, et dicunt, Daemonium habet: venit Filius hominis manducans et bibens, et dicunt, Ecce homo vorax et vinarius, amicus publicanorum et peccatorum (Matth. XI, 18, 19) . Et Joannis quidem escam et potum novimus: non enim dictum est quod omnino non biberet; sed quod vinum et siceram non biberet (Luc. I, 15): bibebat ergo aquam. Cibus autem ejus non omnino nullus erat, sed locustae", "candidate_score": 0.637504, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_224", "psc_text": "nec occidit; id est, non efficit ut non sint Judaei, certo quodam et proprio suae observationis signo a caeterarum gentium communione discreti: nisi quicumque eorum ad Christum transierit, ut jam non inveniatur Cain, nec exeat a facie Dei, nec habitet in terra Naid, quod dicitur interpretari Commotio. Contra quod malum, Deus rogatur in Psalmo, Ne dederis in motum pedes meos (Psal. LXV, 9) ; et, Manus peccatorum non moveant me (Psal. XXXV, 12) ; et, Qui tribulant me, exsultabunt, si motus fuero (Psal. XII, 5) ; et, Dominus a dextris est mihi, ne commovear (Psal. XV, 8) ; et innumerabilia talia: quod patiuntur omnes qui exeunt a facie Dei, id est, a misericordia dilectionis ejus. Unde dicitur in quodam psalmo: Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Sed vide quid sequitur: Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem; avertisti autem faciem tuam, et factus sum conturbatus (Psal.", "candidate_score": 0.634399, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_28_30", "bdc_text": "Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff; Hans Grass , Art. Abendmahl II , in :", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_209", "psc_text": "ad imaginem Dei (Gen. I, 27): sexta aetate saeculi manifestatur reformatio nostra in novitate mentis, secundum imaginem ejus qui creavit nos, sicut dicit Apostolus (Coloss. III, 10). Fit viro dormienti conjux de latere (Gen. II, 22): fit Christo morienti Ecclesia de sacramento sanguinis, qui de latere mortui profluxit (Joan. XIX, 34). Vocatur Heva vita et mater vivorum, quae de viri sui latere facta est: et dicit Dominus in Evangelio, Si quis non manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam (Id. VI, 53) . Et omnia quae illic leguntur enucleate minutatimque tractata, Christum et Ecclesiam praeloquuntur, sive in bonis Christianis, sive in malis. Neque enim frustra dixit Apostolus, Adam qui est forma futuri (Rom. V, 15) ; et illud, Relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una. Sacramentum, inquit, hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in", "candidate_score": 0.634, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_98", "bdc_text": "der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_994", "psc_text": "parricidali furore praecipitem, qui et paternum cubile stupris nefariis maculaverat, et contra patrem scelestum bellum gerebat, et vellet conservatum, et fleret occisum: animae scilicet tantis criminibus involutae sempiternas praevidens poenas, quibus evadendis eum per poenitentiam corrigendum vivere cupiebat humiliatum (II Reg. XVIII). Haec et alia multa laudanda et imitanda in illo sancto reperiuntur viro, si non perversus animus eam Scripturam, quae de illo loquitur, perscrutetur, maxime si mente subdita et pia et plane fideli sequamur sententiam Dei, qui ejus noverat occulta cordis, ubi in conspectu ejus qui falli non potest, ita placuit, ut etiam filiis suis imitandus ab illo proponeretur. CAPUT LXVII. Quid enim aliud quam cordis ejus profunda cernebat Spiritus Dei, quando correptus per Prophetam dixit, Peccavi; continuoque ad hoc unum verbum audire meruit quod acceperit veniam? Ad quam rem, nisi ad sempiternam salutem? Neque enim praetermissa est in illo, secundum Dei comminationem, flagelli paterni disciplina, ut et confessus", "candidate_score": 0.633754, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_31_33", "bdc_text": "RGG I 25f. ? An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 . aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1037", "psc_text": "spiritus salvus sit in die Domini Jesu (I Cor. V, 5). Tradidit et alios, ut discerent non blasphemare (I Tim. I, 20). Legunt scripturas apocryphas Manichaei, a nescio quibus sutoribus fabularum sub Apostolorum nomine scriptas: quae suorum scriptorum temporibus in auctoritatem sanctae Ecclesiae recipi mererentur, si sancti et docti homines, qui tunc in hac vita erant et examinare talia poterant, eos vera locutos esse cognoscerent. Ibi tamen legunt apostolum Thomam, cum esset in quodam nuptiarum convivio peregrinus et prorsus incognitus, a quodam ministro palma percussum, imprecatum fuisse homini continuam saevamque vindictam. Nam cum egressus fuisset ad fontem, unde aquam convivantibus ministraret, eum leo irruens interemit, manumque ejus, qua caput Apostoli levi ictu percusserat, a corpore avulsam, secundum verbum ejusdem apostoli id optantis atque imprecantis, canis intulit mensis, in quibus ipse discumbebat Apostolus. Quid hoc videri crudelius potest? Verum quia ibi, nisi tamen fallor, hoc etiam scriptum est, quod ei veniam", "candidate_score": 0.627821, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_89", "bdc_text": "daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_536", "psc_text": "erunt aliqua. Et si erunt aliqua, potuit Christus hoc asseverare quod est. Ita, si Christus hoc asseverare potuit, capitulum illud evangelicum falsum esse non constat. Redi ergo ad propositionem tuam, qua dixisti, Aut alia dabitis, aut nulla erunt; et vide non te ostendisse nulla nos alia daturos. Vide etiam quam multa alia jam supra dederimus, et quid hinc conficiatur adverte; scilicet non esse falsum, quod in Evangelium Christum dixisse legimus, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit. Et Evangelii quidem tam eminens est auctoritas et tam fundata veritas, ut etiamsi nos propter tarditatem intelligentiae nostrae nulla inveniremus a Moyse scripta de Christo, non solum esse aliqua, sed ad Christum omnia pertinere quae scripsit, quia non ait, Et de me scripsit; sed, De me ille scripsit; credere deberemus. Nunc autem etsi de isto Evangelii capitulo, quod absit, dubitandum esset, compertis tam multis in scriptura Moysi de Christo", "candidate_score": 0.617169, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_226", "psc_text": "enim cordis non intelligunt: nam si quiescerent, sicut dictum est ad Cain, peccatum suum ad se converterent, id est, sibi tribuerent, non genti nescio cui tenebrarum; atque ita per gratiam Dei eidem peccato dominarentur. Nunc vero et ipsi et omnes qui diversis erroribus contumaces, resistendo veritati exeunt a facie Dei, sicut Cain, sicut Judaei perditi, habitant in terra commotionis, id est, in perturbatione carnali, contra jucunditatem Dei, hoc est contra Eden (Gen. IV, 16), quod interpretatur Epulatio, ubi est plantatus paradisus. Jam caetera pauca de multis breviterque perstringam, ne propositum operis hujus et responsionis meae nimia longitudine sermonis impediam. CAPUT XIV. Quem enim non moveat ad quaerendum et intelligendum Christum in illis Libris, ut ea omittam quae quamvis tanto suavius contemplentur, quanto ex abditioribus locis enucleantur, tamen exigunt prolixitatem dissertationis, quia pluribus attestationibus indigent: ut omittam ergo talia; quem non moveant ad salubrem fidem, quod Enoch septimus ab Adam, Deo", "candidate_score": 0.616935, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_89", "bdc_text": "daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_534", "psc_text": "et haec nos ostendimus, quomodo de Christo accipi possint; et superius alia multa dedimus, quae nisi de Christo intellectum habere non possint. Non est ergo cur concludas, Fauste, nulla esse a Moyse scripta de Christo. Attende enim quid dicas: Quod si haec, inquis, minime de Christo scripsit, aut alia dabitis, aut nulla erunt. Verum dicis. Proinde, quia et haec de Christo, vel propter Christum scripta docuimus, et alia multa dedimus, argumentatio tua potius nulla erit. Et haec quidem quae commemorasti, quamvis non obtinueris, saltem conatus es ostendere non esse scripta de Christo. Quod autem subdidisti, Aut alia dabitis, aut nulla erunt; prius demonstrare debuisti, alia nos dare non posse, ut securus inferres nulla esse. Nunc vero tanquam libellus tuus surdos auditores vel caecos lectores esset habiturus, ut nullus adverteret quid praetermiseris, cucurristi dicere: Si nulla fuerint, nec Christus potuit asseverare quod nusquam est; ita, si Christus hoc minime asseveraverit, capitulum", "candidate_score": 0.615479, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_33", "bdc_text": "aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_425", "psc_text": "a persecutoribus non divisa (Joan. XIX, 24), et obsequio mulieris unctio pedum aut capitis ejus (Matth. XXVI, 7, et Joan. XII, 3), et frondes multitudinis praecedentis et consequentis asellum ejus (Matth. XXI, 7-9): sive in spiritu per imagines corporum, vel in somnio, vel in ecstasi figurate ostendantur, sicut Jacob scalae (Gen. XXVIII, 12), et Danieli lapis praecisus sine manibus et auctus in montem (Dan. II, 34, 35), et Petro ille discus (Act. X, 11), et Joanni tam multa (Apoc. I, etc.): sive sola locutione ad eumdem modum figurentur, sicut Cantica canticorum (Cantic. I, etc.), et quod in Evangelio fecit pater familias nuptias filio suo (Matth. XXII, 2-14), et homo quidam duos filios habuit, frugi et luxuriosum (Luc. XV, 11-32), et homo quidam novellavit vineam, et locavit agricolis (Matth. XXI, 33). Tu vero praecipue Manichaeum ob hoc praedicas, quod non ad talia dicenda, sed potius ad solvenda ultimus venerit: ut et", "candidate_score": 0.594945, "ce_score": null } ] }, { "rank": 15, "cf_id": "cf016", "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII", "max_score": 0.701298, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_75_77", "bdc_text": "sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_807", "psc_text": "cum mentem tuam quasi ad humilia et plana convertas. Aut certe, quoniam sapientia carnis legi Dei non est subdita, videtur inclinare cor suum, qui legi facit esse subjectum extollentem se corporis sensum, contuituque religionis inflectit. Atque ille dudum extollens se frustra, et inflatus mente carnis suae, cum se humiliat, inclinat. 46. Humiliavit enim et ipse se Christus; ut novum conderet Testamentum. Cum lego Evangeliun, audio Filium Dei carnem sumpsisse de Maria, videor mihi cum Christo ipse descendere (Matth. I, 16). Lego enim eum, qui cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit (Philip. II, 6 et 7). Exinanivit autem, ut formam servi acciperet: et specie inventus ut homo, humiliavit se usque ad mortem. Lego enim dicentem: Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum, et humilis corde (Matth. XI, 28 et 29) . Non", "candidate_score": 0.701298, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_560", "psc_text": "justitia; est enim crapula iniquitatis. Potest et aliquis ebrietati et luxuriae semper indulgens, dum aliena tamen diripere conatur, eo occupatus studio sobrius esse a vino, et non sobrius a rapinis: nec iste juste sobrius. Ideo Apostolus admonet, ut sit in nobis justa sobrietas. Denique addidit: Et nolite peccare (Ibid.) . Qui enim peccat, etsi sobrius sit, non potest tamen tamquam juste sobrius praedicari. Nolite, inquit, seduci (Ibid., 33) , hoc est, ne alieni erroris ebrietas vos faciat temulentos. Corrumpunt bonos mores colloquia mala; eo quod ore et labiis infidelium tamquam ebrietas quaedam moribus audientis infunditur. Meritoque addidit: Sobrii estote juste, et nolite peccare. Ignorantiam enim Dei quidam habent; ut sobrius ille sit, qui non habet ignorantiam Dei, nec titubat ebrietate perfidiae: juste autem sobrius, in quo operum gratia cum fidei sobrietate resplendet. 44. (Vers. 79.) Sequitur versus septimus: Convertantur ad me qui timent te, et qui sciunt testimonia tua. Alius", "candidate_score": 0.687451, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_36_38", "bdc_text": "Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu . iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_604", "psc_text": "velimus in Christo. Nam utique cum sit definita sententia, quod Omnes qui volunt pie vivere in Christo Jesu, persecutiones patiuntur (II Tim. III, 12) , videtur is qui persecutiones non patitur, abdicatus, quod non sit piae intentionis in Christo; devotionem etenim fidei praelia persequuntur. Si desint certamina, vereor ne deesse videatur, qui certare desideret. Omnia, inquit, praecepta tua veritas (Joan. XV, 20) . Quae praecepta nisi illa: Si me persecuti sunt, et vos persequentur? Haec praecepta David, anterior licet Incarnationis sacramento, jam tamen audiebat in spiritu: et quasi Christi discipulus non subtrahebat se passionibus, sed certaminibus offerebat: sciebat hoc sibi ad gloriam fructuosum, hoc ad custodiam salutis tutum, ut frequentibus exercitiis justi pietas confirmaretur. Cito enim fides inexercitata languescit, et crebris otiosa tentatur incommodis. Remissas excubias callidus, insidiator irrumpit: assuetum autem bello virum externa fraus instruit, et ad gloriosae provehit palmam victoriae. Pax ergo fidei corruptelae materia est. 22. Quam", "candidate_score": 0.684739, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_36", "bdc_text": "Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_604", "psc_text": "velimus in Christo. Nam utique cum sit definita sententia, quod Omnes qui volunt pie vivere in Christo Jesu, persecutiones patiuntur (II Tim. III, 12) , videtur is qui persecutiones non patitur, abdicatus, quod non sit piae intentionis in Christo; devotionem etenim fidei praelia persequuntur. Si desint certamina, vereor ne deesse videatur, qui certare desideret. Omnia, inquit, praecepta tua veritas (Joan. XV, 20) . Quae praecepta nisi illa: Si me persecuti sunt, et vos persequentur? Haec praecepta David, anterior licet Incarnationis sacramento, jam tamen audiebat in spiritu: et quasi Christi discipulus non subtrahebat se passionibus, sed certaminibus offerebat: sciebat hoc sibi ad gloriam fructuosum, hoc ad custodiam salutis tutum, ut frequentibus exercitiis justi pietas confirmaretur. Cito enim fides inexercitata languescit, et crebris otiosa tentatur incommodis. Remissas excubias callidus, insidiator irrumpit: assuetum autem bello virum externa fraus instruit, et ad gloriosae provehit palmam victoriae. Pax ergo fidei corruptelae materia est. 22. Quam", "candidate_score": 0.683578, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_59_61", "bdc_text": "Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ; sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_706", "psc_text": "interroga. Sed etsi interrogavero, non respondebitis mihi, dixit Jesus (Luc. XXII, 68): et ex illo respondere non possunt, et ex illo supra illos intelligo qui non intelligebam; quia testimonia didici, quae ille non novit. Didici: Qui sequitur me. . . . tollat crucem suam (Matth. XVI, 24) . Didici: Diligite inimicos vestros (Matth. V, 44) . Et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide (Rom. IX, 3). 11. Videretur inconveniens esse verecundiae prophetali hujusmodi usurpatio; eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum vel Legem Moyses acceperit a Domino, et populo ejus instituta tradiderit (Exod. XIX, 7), Aaron, sacrificiorum omnium decurso ritu, sacerdotalem docuerit disciplinam (Exod. XXVIII, 1, 2 et seq.), Jesus Nave significaverit quemadmodum circumcisio possit iterari (Josue, V, 2, 3 et seq.), Samuel unctionis propheticae pariter ac regiae sacramenta monstraverit (I Reg. XVI, 13). Videretur, inquam, incongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non", "candidate_score": 0.681301, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76_78", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_807", "psc_text": "cum mentem tuam quasi ad humilia et plana convertas. Aut certe, quoniam sapientia carnis legi Dei non est subdita, videtur inclinare cor suum, qui legi facit esse subjectum extollentem se corporis sensum, contuituque religionis inflectit. Atque ille dudum extollens se frustra, et inflatus mente carnis suae, cum se humiliat, inclinat. 46. Humiliavit enim et ipse se Christus; ut novum conderet Testamentum. Cum lego Evangeliun, audio Filium Dei carnem sumpsisse de Maria, videor mihi cum Christo ipse descendere (Matth. I, 16). Lego enim eum, qui cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit (Philip. II, 6 et 7). Exinanivit autem, ut formam servi acciperet: et specie inventus ut homo, humiliavit se usque ad mortem. Lego enim dicentem: Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum, et humilis corde (Matth. XI, 28 et 29) . Non", "candidate_score": 0.680901, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_107_109", "bdc_text": "impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ; nam nitidiora aut etiam copiosiora occupationes non permisere . Tu ora pro me et ecclesia domini nostri Jesu Christi , ut eam quotidie magis adaugeat , ita ut dignum honorem et gloriam habeatnach habeat gestrichen semper. .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_150", "psc_text": "Et si publicanus se humiliaverit, exaltatur. Audi quem diligat, et non pro nihilo habeat Deus. Quicumque sanctus est, qui sine macula vivit, veritatem custodit, non appetivit proximum suum, ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus; omnia quae malitiae sunt, reprobavit (Psal. XIV, 2-4): talis etiam si sit gentilis, devotione humilitatis a Deo comprobatur. Superbi autem, velut pharisaeus, arrogantia sua pro nihilo ab illo aestimantur. Denique gentilitas non est: devotio autem manet in aeternum. Cave ergo ne Christo opprobrio sis. Nolo mihi quicumque maledicat, et quasi peccatorem despiciat: quam grave, si Christus dignum opprobrio ducat! Vae tibi, inquit, Corozaim et Bethsaida (Luc., X, 13) . Condemnantur; quia non egerunt poenitentiam delictorum suorum. Nos ergo agamus, ut a nobis auferatur opprobrium. Quis autem est, qui non est opprobrio dignus? Qui exquisivit Domini testimonia. Multi quidem sunt qui volunt inferre opprobrium servis tuis, sed ipsi sunt magis probrosi; quia pro nomine tuo", "candidate_score": 0.676026, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_104_106", "bdc_text": "Precorque deum , ut hanc tibivobis gestrichen , tibi darübergeschrieben. sententiam , si modo vera est , de qua re minime dubito , ceterisque fratribus ita adaperiat , ut vere , hoc est in spiritu incipiatis verum , solum et omnipotentem deum adorare [ Joh 4 , 24 ] . Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] . Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1074", "psc_text": "Sed forte dicas: Quomodo sancti adhaerent Deo? Et ideo sequitur: Prope es tu, Domine, et omnia praecepta tua veritas. Prope est Dominus omnibus, qui ubique adest: nec fugere eum possumus, si offendimus: nec fallere, si delinquimus: nec amittimus, si colamus. Spectat omnia Deus, omnia videt, assistit singulis, dicens: Deus appropinquans ego sum (Jerem. XXIII, 23) ? Et quomodo potest deesse alicubi Deus, cum de Spiritu Dei legeris: Spiritus Domini replevit orbem terrarum (Sap. I, 7) ? Quia ubi Domini Spiritus, ibi Dominus Deus. Coelum et terram ego compleo, dicit Dominus (Jerem. XXIII, 24) . Ubi igitur deficit qui implet omnia? Aut quomodo de plenitudine ejus nos omnes accepimus, nisi omnibus appropinquet? 37. Denique David sciens illum ubique esse, et implere coelum, et terram, et maria, ait: Quo ibo a Spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades: si", "candidate_score": 0.675013, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1226", "psc_text": "Ibi laudabit Dominum, ubi deposito infirmitatis corpore, conformis esse coeperit gloriae corporis Christi Nam dum in peccato sumus, plene laudare qui possumus? Peccatori enim dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas (Psal. XLIX, 16) ? In umbra sumus hic positi: in umbra vivimus: in umbra laudamus: perfecte in umbra laudare non possumus. In terra aliena sumus: denique audisti in posterioribus dicentes: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena (Psal. CXXXVI, 4) . 26. Adjuvant autem judicia Dei sanctos, cum bonis operibus renumeratio vitae confertur aeternae. Beatus qui dicit: Et judicia tua adjuvabunt me. Ego infirmus, ego peccator timeo judicia Dei propter conscientiam delictorum: mihi terrorem adferunt, me exagitant: sanctos adjuvant. Sed 1254 tamen juvabunt etiam peccatorem, licet diverso modo. Sanctus adjuvabitur, dum probatur: peccator adjuvabitur, dum humiliatur, dum castigatur; ut peccata solvat duplicia: dum opus ejus exuritur, ut ipse salvus fiat, sic tamen quasi per ignem. Fortassis etiam sic convenit", "candidate_score": 0.671151, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_56_58", "bdc_text": "nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_987", "psc_text": "Apocalypsi Joannis Dominus ad Angelum Laodiciae dicit: Scio opera tua: neque frigidus es, neque calidus. Utinam frigidus esses, aut calidus: sed quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo; quia dicis: Dives sum, et ditatus, et nullius egeo: et nescis quod tu es miser, et miserabilis, et mendicus, et nudus, et caecus. Consulo tibi, ut emas a me aurum igne probatum (Apoc. III, 15-18) . Hic est Dei zelus, hic est fidei vapor, devotionisque fervor, qui nos velut suavem cibum in Christo remollit et format. Quanta Domini gratia, ut nos in suo ore constituat, et quasdam meritorum nostrorum epuletur dapes; ac, si meremur, devoret, si nostri cibi suavitatibus delectetur. Beatus quem sapientia devoraverit, quem virtus hauserit, quem justitia receperit: culpa in eo habere non potest portionem, quem absorbuerit remissio peccatorum; ubi enim error inveniet, quem integritas immaculata susceperit? 15. Et quid miremur si Angeli eum habent? Ipse Deus Pater", "candidate_score": 0.669262, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_5_7", "bdc_text": "Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). . Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1226", "psc_text": "Ibi laudabit Dominum, ubi deposito infirmitatis corpore, conformis esse coeperit gloriae corporis Christi Nam dum in peccato sumus, plene laudare qui possumus? Peccatori enim dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas (Psal. XLIX, 16) ? In umbra sumus hic positi: in umbra vivimus: in umbra laudamus: perfecte in umbra laudare non possumus. In terra aliena sumus: denique audisti in posterioribus dicentes: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena (Psal. CXXXVI, 4) . 26. Adjuvant autem judicia Dei sanctos, cum bonis operibus renumeratio vitae confertur aeternae. Beatus qui dicit: Et judicia tua adjuvabunt me. Ego infirmus, ego peccator timeo judicia Dei propter conscientiam delictorum: mihi terrorem adferunt, me exagitant: sanctos adjuvant. Sed 1254 tamen juvabunt etiam peccatorem, licet diverso modo. Sanctus adjuvabitur, dum probatur: peccator adjuvabitur, dum humiliatur, dum castigatur; ut peccata solvat duplicia: dum opus ejus exuritur, ut ipse salvus fiat, sic tamen quasi per ignem. Fortassis etiam sic convenit", "candidate_score": 0.663579, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_12", "psc_text": "locus est; ut unusquisque vas suum mundet dicente Domino: Pharisaee caece, munda prius quod intus est calicis et paropsidis; ut fiat et id quod foris est mundum (Matth. XXIII, 26) . Nam nisi se unusquisque intus mundaverit, etiamsi foris speciosus videatur et justus, similis erit dealbatis sepulcris; ut foris quidem justus videatur, intus vero sit fetidus. Sic est doctrina sine vitae innocentia. Sed nec ipsa doctrina potest mercedem habere, ubi gratiam non habet innocentiae. Peccatori enim dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas (Psal. XLIX, 16) ? Sed revertamur ad propositum psalmum. 7. Beati, inquit, immaculati in via, qui ambulant in lege Domini. Beati qui scrutantur testimonia ejus, in toto corde exquirunt eum. Primus versus moralis, secundus mysticus. Quis hoc dicit? Propheta utique, qui fungebatur carnis alloquio, et dicit hoc post eum psalmum quo descripta est Domini nostri Jesu Christi passio. Ubi ergo et divina sacramenta revelata sunt, et induit", "candidate_score": 0.662773, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_33_35", "bdc_text": "aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 . olfacis ? Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ?", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1059", "psc_text": "squalidus delictorum, horridus spinis. Castellum erat, in quo relegatus Adam perpetuo suae posteritatis haeredes stringebat exsilio. Illo ergo ducit Ecclesia Christum, ut Adam liberet. Deinde exsulibus absolutis, coepit mundi istius ager idoneos habere cultores: et qui erat ante jejunus, factus est vitis aeternae plantatione fecundus. Nec tamen sic spiritalibus laeta palmitibus evagatur: sed ad has vineas vocat Christum, ubi psallentes sint, et orantes, ubi noctibus ac diebus fructus innoxius perseveret. 1216 24. Ibi, inquit, dabo ubera mea tibi, dederunt mandragorae odorem (Ibid. 13) . Plerique discernunt quemdam inter mandragoras sexum; ut et mares putent esse et feminas, sed feminas gravis odoris. Significat ergo gentes quae ante fetebant, cum essent infirmiores evirata quadam imbecillitate perfidiae, boni odoris fructum ferre coepisse, postquam in adventum ventum Domini crediderunt. Legimus etiam quod mandragoras acceperit sancta Rachel a sorore sua Lia; ut concederet ei illa nocte dormire cum sancto Jacob (Gen. XXX, 14 et seq.).", "candidate_score": 0.661194, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_37_39", "bdc_text": "iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ?", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_308", "psc_text": "eo quod et vita debeat esse fundatus et verbo. Itaque quamvis perfectus ita esset Propheta, ut non erubesceret in conspectu regum, tamen meditabatur in praeceptis Dei omni vitae suae tempore, et opera sua elevabat, nihil agens quod terrenis cupiditatibus adhaereret. 35. (Vers. 47, 48.) Ideoque ait: Et meditabar in mandatis tuis, quae dilexi nimis. Et levavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi nimis: et exercebar in justificationibus tuis. Pulcherrimus ordo iste, ut primo meditemur, et eorum praeceptorum quae diligimus, sit nobis assueta meditatio. Meditatione enim mandatorum coelestium operis boni usus inolescit. Nam sicut meditationi verborum finis memoria est, ut quae meditamur verba teneamus: sic meditationis praeceptorum coelestium intentio vel finis operatio est, actusque directus ad implenda praecepta divina, quae nisi quis diligat, implere non poterit: nec solum diligat, sed etiam nimis diligat. 36. Ideo prius posuit: Et meditabar in praeceptis tuis, quae dilexi nimis. Et subjecit: Et levavi manus", "candidate_score": 0.657997, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_37_39", "bdc_text": "iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ?", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_621", "psc_text": "tuum in coelo. Vides etiam in te permanere debere, quod etiam in coelo permanet ac perseverat. Serva ergo verbum Dei, et serva in corde tuo, et ita serva, ne obliviscaris. Serva legem Domini, et meditare; ne justificationes Domini de tuo corde labantur. Docet te litterae interpretatio, ut serves diligenter. Docet te Propheta in subditis, dicens: Nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan periissem in humilitate mea. In aeternum non obliviscar justificationum tuarum (Inf. v. 92 et 93) . Legis ergo meditatio facit, ut tempora tribulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus adversis, sustinere et tolerare possimus; ut neque humiliato nimis, neque dejecto frangamur affectu. Denique Dominus non frangi nos humilitate usque ad desperationem vult, sed usque ad correptionem. 6. Unde et Hieremias propheta sub hac littera in Threnis ait: Ut humiliaret sub pedibus omnes vinctos terrae, et declinaret judicium viri contra faciem Altissimi, ad condemnandum hominem, cum judicatur, Dominus non", "candidate_score": 0.652016, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_43_45", "bdc_text": "impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat :", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_931", "psc_text": "ex his versiculis qui sequuntur. 7. (Vers. 130.) Manifestatio sermonum tuorum illuminat me, et intellectum dat parvulis. In Evangelio, cum mitteret discipulos suos Joannes ad Dominum Jesum, dicebat: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus (Matth. XI, 3) ? Respondit Jesus caecos videre, claudos ambulare, audire surdos; hoc enim adventus sui testimonium fore, per Esaiam prophetam significaverat (Esai. LXI, 1). Haec ergo quae annuntiavit per prophetas, in Evangelio manifestavit: et quod ipse locutus est per prophetas, in Evangelio ipse complevit. Ipsius ergo sermo erat propheticus sermo, sicut habes scriptum: Audi, coelum, et percipe auribus, terra; quoniam Dominus locutus est (Esai. I, 2) . 8. Intellectus ergo datus est etiam his qui perfectam sapientiam non haberent, dum muti loquuntur, mortui resuscitantur. His enim signis intellectum est ab iis qui rudes erant, et adhuc quasi in cunabulis fidei constituti, ut erat populus nationum, ipsum venisse qui exspectabatur. Illuminat igitur fidei claritate,", "candidate_score": 0.651855, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_5_7", "bdc_text": "Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). . Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_86", "psc_text": "Et ideo inscrutabilia sunt judicia ejus; quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Si autem nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: Ego et Pater unum sumus (Joann. X, 30) . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit: Judicia oris ejus sicut abyssus multa: sed Judicia tua dixit; nec Apostolus posuit: Inscrutabilia judicia oris ejus; sed: Inscrutabilia judicia ejus. Possumus enim judicia Dei aestimare, quae occulta nobis non patefecerit; judicia autem oris ejus, quae annuntiaverit, et per os prophetarum locutus est. Os enim Dei propheta intelligitur, cui dicitur: Clama; et ille ait: Quid clamabo? Et inspiratum est ut diceret: Omnis caro fenum (Esai. XL, 6) . Quod utique locutus, oris Dei functus officio est; quia locutus est judicium Dei. Ergo prophetica oracula jam non sicut abyssus, sed etiam ipsa sunt abyssus; quia nemo potuit in coelo, vel in", "candidate_score": 0.643345, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_38", "bdc_text": "Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_308", "psc_text": "eo quod et vita debeat esse fundatus et verbo. Itaque quamvis perfectus ita esset Propheta, ut non erubesceret in conspectu regum, tamen meditabatur in praeceptis Dei omni vitae suae tempore, et opera sua elevabat, nihil agens quod terrenis cupiditatibus adhaereret. 35. (Vers. 47, 48.) Ideoque ait: Et meditabar in mandatis tuis, quae dilexi nimis. Et levavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi nimis: et exercebar in justificationibus tuis. Pulcherrimus ordo iste, ut primo meditemur, et eorum praeceptorum quae diligimus, sit nobis assueta meditatio. Meditatione enim mandatorum coelestium operis boni usus inolescit. Nam sicut meditationi verborum finis memoria est, ut quae meditamur verba teneamus: sic meditationis praeceptorum coelestium intentio vel finis operatio est, actusque directus ad implenda praecepta divina, quae nisi quis diligat, implere non poterit: nec solum diligat, sed etiam nimis diligat. 36. Ideo prius posuit: Et meditabar in praeceptis tuis, quae dilexi nimis. Et subjecit: Et levavi manus", "candidate_score": 0.642944, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_73_75", "bdc_text": "und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach : sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_413", "psc_text": "quod iter ingredi debeas; stas tamen et cogitas ipse tecum, utrum primam, an secundam, an tertiam, an quartam, vel certe quintam, si ita est, viam eligas, quam sequaris; nec putas prius adoriendum iter, quam animo definieris, et pleniore mentis intentione decideris. Stas igitur cogitans quae sit via, quae in civitatem ducat, ad quam tibi putas esse pergendum. Quanto igitur magis animo debes ac mente consistere, qui ad regnum coeleste contendis, et cogitare tecum, quia non omnis via illo ducit, non omnis via illo dirigit ad Hierusalem illam quae in coelo est (Prov. XIV, 12)! 33. Sunt viae quae malos exitus habent, quas diaboli tentamenta triverunt; et ideo exitus earum, exitus mortis sunt. Hae nempe sunt viae, de quibus legisti in Proverbiis: Quia sunt viae quae videntur viro rectae esse, ultima autem earum aspiciunt in profundum inferni (Matth. V, 28) . Est autem via angustior illa, quae ducit ad Dei regnum.", "candidate_score": 0.641486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_38", "bdc_text": "Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_621", "psc_text": "tuum in coelo. Vides etiam in te permanere debere, quod etiam in coelo permanet ac perseverat. Serva ergo verbum Dei, et serva in corde tuo, et ita serva, ne obliviscaris. Serva legem Domini, et meditare; ne justificationes Domini de tuo corde labantur. Docet te litterae interpretatio, ut serves diligenter. Docet te Propheta in subditis, dicens: Nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan periissem in humilitate mea. In aeternum non obliviscar justificationum tuarum (Inf. v. 92 et 93) . Legis ergo meditatio facit, ut tempora tribulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus adversis, sustinere et tolerare possimus; ut neque humiliato nimis, neque dejecto frangamur affectu. Denique Dominus non frangi nos humilitate usque ad desperationem vult, sed usque ad correptionem. 6. Unde et Hieremias propheta sub hac littera in Threnis ait: Ut humiliaret sub pedibus omnes vinctos terrae, et declinaret judicium viri contra faciem Altissimi, ad condemnandum hominem, cum judicatur, Dominus non", "candidate_score": 0.635808, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_28_30", "bdc_text": "Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff; Hans Grass , Art. Abendmahl II , in :", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_518", "psc_text": "XXXII, 6) . Homo quoque spiritu Domini perfectionem vitae, consummationemque virtutis accepit. Inspiravit in eum Deus spiritum vitae, et factus est homo in animam viventem (Gen. II, 7) . Vita ergo nostra coepit ex inspiratione divina: sed vita haec secessione animae, corporisque dissolvitur, inspiratio autem divina non solvitur. Et ideo intellige aliud esse quod figuratum est, aliud quod factum est, vel paratum. Meritoque dupliciter habes scriptum de homine. Primum enim scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram (Gen. I, 26 et 27) . Et: Dominabuntur, inquit, vel principatum habebunt. Et: Fecit Deus hominem ad imaginem Dei. Secundo autem loco ita scriptum est, quia Accepit Deus pulverem de terra, et plasmavit hominem (Gen. II, 7) . Ubi pulvis, ibi plasmatio: ubi autem non pulvis, ibi non terra, non materia; sed incorporeum, sed admirabile: ibi non materia, sed immateriale. Quod enim secundum imaginem Dei est, non est in corpore, nec", "candidate_score": 0.63283, "ce_score": null } ] }, { "rank": 16, "cf_id": "cf026", "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti", "max_score": 0.700317, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_42", "psc_text": "Petrus, veloci stylo retexuit, gradiens pariter 215 inter Lucam atque Matthaeum, plura tamen ex Matthaeo commemorat, non tantum rerum, sed et verborum ordinem servans. 90. Lucas vero historiae magis ordinem tenens, copiosius caeteris gestorum Christi virtutes enuntiat. Ad ultimum Joannes, naturalia explicans, transvolavit coelos, et angelos, Verbumque Dei reperit, et in principio fuisse annuntiavit. 91. Ex his primus et ultimus ea praedicaverunt quae ex ore Christi audierunt, vel quae ab illo facta vel gesta audierunt. Reliqui medii duo ea tantummodo quae ab apostolis cognoverunt: quorum quidem Matthaeus Evangelium in Judaea primus scripsit, deinde Marcus in Italia, tertius Lucas in Achaia, ultimus Joannes in Asia. Ex quibus solus tantum Matthaeus praedicationis suae historiam Hebraico perstrinxit stylo. Reliqui vero Graeci sermonis eloquio ediderunt. De Epistolis Pauli. 92. Paulus apostolus quatuordecim Epistolis praedicationis suae perstrinxit stylum. Ex quibus aliquas propter typum septiformis Ecclesiae septem scripsit Ecclesiis, conservans potius nec excedens numerum sacramenti propter", "candidate_score": 0.700317, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55_57", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_42", "psc_text": "Petrus, veloci stylo retexuit, gradiens pariter 215 inter Lucam atque Matthaeum, plura tamen ex Matthaeo commemorat, non tantum rerum, sed et verborum ordinem servans. 90. Lucas vero historiae magis ordinem tenens, copiosius caeteris gestorum Christi virtutes enuntiat. Ad ultimum Joannes, naturalia explicans, transvolavit coelos, et angelos, Verbumque Dei reperit, et in principio fuisse annuntiavit. 91. Ex his primus et ultimus ea praedicaverunt quae ex ore Christi audierunt, vel quae ab illo facta vel gesta audierunt. Reliqui medii duo ea tantummodo quae ab apostolis cognoverunt: quorum quidem Matthaeus Evangelium in Judaea primus scripsit, deinde Marcus in Italia, tertius Lucas in Achaia, ultimus Joannes in Asia. Ex quibus solus tantum Matthaeus praedicationis suae historiam Hebraico perstrinxit stylo. Reliqui vero Graeci sermonis eloquio ediderunt. De Epistolis Pauli. 92. Paulus apostolus quatuordecim Epistolis praedicationis suae perstrinxit stylum. Ex quibus aliquas propter typum septiformis Ecclesiae septem scripsit Ecclesiis, conservans potius nec excedens numerum sacramenti propter", "candidate_score": 0.665851, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_47", "bdc_text": "parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Prooemia-in-libros-Veteris-ac-Novi-Testamenti_window_0", "psc_text": "190 Prologus. 1. Plenitudo Novi et Veteris Testamenti, quam in canone catholica recipit Ecclesia, juxta vetustam priorum traditionem ista est. 2. In principio videlicet, quinque libri Moysi, Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium, id est, recapitulatio legis et quasi secunda lex. 3. Huic succedunt libri Jesu Nave, Judicum, et libellus cujus 191 est titulus Ruth, qui non ad historiam Judicum, ut Hebraei asserunt, sed magis ad principium Regum pertinere videtur. 4. Hos sequuntur quatuor libri Regum. Quorum quidem Paralipomenon libri duo e latere annectuntur, quia earumdem gestarum rerum continent causas quae in libris Regum esse noscuntur, 5. Quanquam et alia sunt volumina quae in consequentibus diversorum inter se temporum texunt historias, ut Job liber, et Tobiae, et Esther, et Judith, et Esdrae, et Machabaeorum libri duo. 192 6. Sed hi omnes, praeter librum Job, Regum sequuntur historiam, deinceps Judaeorum annales suis quibusque temporibus persequuntur, continentes tristia, sive laeta, quae post excidium", "candidate_score": 0.658355, "ce_score": null } ] }, { "rank": 17, "cf_id": "cf020", "work_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae", "max_score": 0.699963, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_210", "psc_text": "Factum est verbum Domini in manu Aggaei Prophetae » (Agg. 1. et 2), dicentis ad Jerusalem: « Ornavi te, inquit, ornamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » (Ezech. 16. 11). Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da signaculum in frontibus virorum gementium, et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum » (Ibid. 9. 4). Quare? ut postea possint dicere: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine » (Psal. 4. 7). 25. « Et calceamentum in pedibus ejus. » Sponsi quippe perdiderat dignitatem, et nudis pedibus Pascha celebrare non poterat. Haec sunt calceamenta de quibus Dominus ait: « Et calceavi te hiacyntho. Et calceamenta in pedibus ejus » (Ezec. 16. 10); nec ubi coluber insidians, plantam ingredientis invaderet: et super scorpiones et serpentes securius ambularet; ut praepararetur ad Evangelium pacis: jam non gradiens secundum", "candidate_score": 0.699963, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51_53", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] . ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", "candidate_score": 0.699434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_75_77", "bdc_text": "sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1695", "psc_text": "et propinquante Pascha immundis manibus lacerent, tristi vultu foris jejunia promittentes, corripiat hujuscemodi 618 Dominus, et dicat: Iniquitates magnas faciunt isti, ut recedant a sanctis meis. Non decet jejunantes tempore agonis et praelii vesci carnibus, monente Scriptura: Affligetis animas vestras (Levit. 16. 29) . Neque phasides aves sollicito labore perquirere, et garrulas volucres, earumque pinguedinem hianti ingerere gulae. Nec investigare magni pretii coquos, qui ventris rabiem jure multiplici, et carnibus contusione mutatis, diversoque ciborum sapore demulceant: fumantibus pateris, et nidore sui furori gutturis blandientibus, cum in injuriam [al. cum injuria ] continentiae diversi saporis et coloris vina quaerantur. 7. Docet nos sancti Danielis historia, et trium puerorum virtus, consona appetere et honorare jejunia, qui, ut longum sermonem brevi explicem [al. concludam ] compendio, in servitutem libertate mutata, cum captivi debuerant [al. debuerunt ] desiderare delicias, contempserunt Babylonias dapes, et simplicem cibum regali mensae praetulerunt. Praeceperat quippe rex Nabuchodonosor eunuchorum principi,", "candidate_score": 0.69058, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_36_38", "bdc_text": "Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu . iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3104", "psc_text": "Neque magna aut tota Apostoli gloria est, non fornicari: sed hoc agit, ut castigatione corporis, erudiatur animus; quantoque nihil ex voluptatibus concupiscit, tanto magis possit de virtutibus cogitare: ne perfectionis magister, imperfectum aliquid in se ostendat: ne Christi imitator, extra praeceptum quicquam aut voluntatem Christi faciat: neve minus exemplo, quam verbo doceat, cumque aliis praedicaverit, ipse reprobetur: audiatque cum Pharisaeis: Dicunt enim et non faciunt (Matth. 23. 3) . 23. Apostolici vero et praecepti est, et exempli, ut habeamus rationem, non conscientiae tantum, sed etiam famae (Rom. 12. 17). Non superfluum et a fructu vacuum, gentium magister hoc docet: vult enim etiam extraneos ad fidem homines, per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. Et ideo sicut luminaria in mundo lucere 1109 nos jubet, in medio nationis pravae et perversae, ut incredulae mentes errantium, ex nostrorum actuum lumine, ignorantiae suae tenebras deprehendant. Unde et ipse ad Romanos ait:", "candidate_score": 0.686913, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_67_69", "bdc_text": "Quamquam non ignoro , quam aegre hec de sacramento sententia carni persuadeatur , neque mirum , cum totnach tot etwas gestrichen. a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2820", "psc_text": "praecepta vivente, in adjutorio gratiae Christi, et ipsi carni edomitae ac subjugatae possit incorruptionis meritum comparari. Sed quia in parvulo anima nondum id agere potest, nisi Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni ejus acquiritur, quod illius moribus nondum potuit. Si autem sine illo sacramento anima parvuli exierit, ipsa quidem in aeterna vita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare: caro vero ejus non resurget in Christo, non percepto ante mortem illius sacramento? » 23. « Hanc opinionem nunquam audivi, 1011 nunquam legi. Sed plane audivi et credidi, propter quod et locutus sum, quia venit hora, quando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus: et procedent qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae (Joan. 5. 28) . Ipsa est de qua dicitur, et per unum hominem resurrectio mortuorum (1. Cor. 15. 21) : Ipsa est qua in Christo omnes vivificabuntur. Qui autem male egerunt, in resurrectionem judicii. Quid hic ergo", "candidate_score": 0.686888, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_75_77", "bdc_text": "sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1693", "psc_text": "exhauriunt, et sementem scientiae doctrinaeque uberrimam sui admixtione suffocant. Quamobrem Dominus atque Salvator provocans discipulos suos ad rigorem continentiae, loquebatur: Attendite vobis, ne forte graventur corda vestra crapula et ebrietate, et curis hujus vitae, et [al. ne] superveniat in vos repentina dies illa: tanquam laqueus enim superveniet in omnes, qui sedent super faciem omnis terrae (Luc. 21. 34. et 35) . Surgite: abeamus hinc (Joan. 14. 31) , quos ob negligentiam sui poenae illico consequentur. Qui autem legum praecepta custodiunt, ignorant vinum in jejuniis, carnium esum repudiant, et insatiabilem avaritiam Dei timore compescunt. Unde ad continentes Scriptura quotidie clamitat: Vinum et siceram non bibent (Judic. 13. 4. et 7. et 14) . Et e contrario Judaei ob culpam audiunt: Dabatis bibere sanctis vinum et prophetis (Amos. 2. 12) . Non possunt suscipere correptionem, qui luxuriae oblectatione capiuntur, neque ventris ingluviem ratione et consiliis refrenare amore jejunii, qui desidia et peritura", "candidate_score": 0.684657, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60_62", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_210", "psc_text": "Factum est verbum Domini in manu Aggaei Prophetae » (Agg. 1. et 2), dicentis ad Jerusalem: « Ornavi te, inquit, ornamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » (Ezech. 16. 11). Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da signaculum in frontibus virorum gementium, et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum » (Ibid. 9. 4). Quare? ut postea possint dicere: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine » (Psal. 4. 7). 25. « Et calceamentum in pedibus ejus. » Sponsi quippe perdiderat dignitatem, et nudis pedibus Pascha celebrare non poterat. Haec sunt calceamenta de quibus Dominus ait: « Et calceavi te hiacyntho. Et calceamenta in pedibus ejus » (Ezec. 16. 10); nec ubi coluber insidians, plantam ingredientis invaderet: et super scorpiones et serpentes securius ambularet; ut praepararetur ad Evangelium pacis: jam non gradiens secundum", "candidate_score": 0.682714, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_75_77", "bdc_text": "sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen . «Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2394", "psc_text": "dicuntque ad Dominum: Vis, dicimus, ut ignis descendat de coelo, et consumat eos (Luc. 9. 51) ? Pulchre, Vis, inquiunt, dicimus: nam et Elias dixerat: Si homo Dei sum, ignis descendat de coelo super vos (4. Reg. 1. 10) . Ergo ut Apostolorum sermo efficientiam habeat, voluntatis est Domini. Nisi enim ille jusserit, frustra dicunt Apostoli, ut ignis descendat super eos, et quodammodo verbis aliis hoc loquuntur. Si ad servi Eliae injuriam ignis descendit de coelo, et non Samaritas, sed Judaeos consumpsit incendium, quanto magis ad contemptum Filii Dei, in impios Samaritas debet flamma saevire? E regione Dominus, qui non ad judicandum venerat; sed ad salvandum, non in potestate, sed in humilitate, non in Patris gloria, sed in hominis vilitate, increpat eos, quod non meminerint doctrinae suae, et bonitatis Evangelicae, in qua dixerat: Qui te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram (Matth. 5. 39) : Et, Diligite inimicos vestros", "candidate_score": 0.682358, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_209", "psc_text": "parabola indumentum dicitur nuptiale (Matth. 22), id est, vestem Spiritus Sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse convivio. 24. « Et date annulum in manu illius; » signaculum similitudinis Christi, secundum illud: « In quem credentes, signati estis spiritu repromissionis sancto » (Ephes. 1. 13). Et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem Conditoris amiserat: « Tu signaculum similitudinis, et corona decoris, in deliciis paradisi Dei natus es » (Ezech. 28. 12. 13). Isaias quoque de hoc signaculo loquitur: « Tunc manifesti erunt qui signantur. » Hoc signaculum in manu datur, quando opera justitiae Scriptura significat, ut ibi: « Factum est verbum Domini in manu Aggaei Prophetae » (Agg. 1. et 2), dicentis ad Jerusalem: « Ornavi te, inquit, ornamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » (Ezech. 16. 11). Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da", "candidate_score": 0.681913, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_59_61", "bdc_text": "Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ; sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_210", "psc_text": "Factum est verbum Domini in manu Aggaei Prophetae » (Agg. 1. et 2), dicentis ad Jerusalem: « Ornavi te, inquit, ornamento, et imposui tibi armillas circa manus tuas » (Ezech. 16. 11). Rursum ad eum qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: « Pertransi per mediam Jerusalem, et da signaculum in frontibus virorum gementium, et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum » (Ibid. 9. 4). Quare? ut postea possint dicere: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine » (Psal. 4. 7). 25. « Et calceamentum in pedibus ejus. » Sponsi quippe perdiderat dignitatem, et nudis pedibus Pascha celebrare non poterat. Haec sunt calceamenta de quibus Dominus ait: « Et calceavi te hiacyntho. Et calceamenta in pedibus ejus » (Ezec. 16. 10); nec ubi coluber insidians, plantam ingredientis invaderet: et super scorpiones et serpentes securius ambularet; ut praepararetur ad Evangelium pacis: jam non gradiens secundum", "candidate_score": 0.6801, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_34_36", "bdc_text": "olfacis ? Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ? Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2337", "psc_text": "DELICATA et divitiis studens ac secura confessio est; sed in carceribus, in plagis, in persecutionibus, in fame, in nuditate et siti. Hic triumphus est Dei Apostolorumque victoria. Sed poterat audiens respondere: Quomodo ergo non omnes crediderunt? Prius ergo quam interrogaretur, solvit ἀνθυποφορὰν ( exceptionem ); et juxis morem suum quidquid alius objicere potest, antequam objiciatur edisserit. Et est sensus: Nominis Christi in omni loco bonus odor sumus Deo, et praedicationis nostrae longe lateque spirat fragrantia. Sed quia homines suo arbitrio derelicti sunt: neque enim bonum necessitate faciunt, sed voluntate, ut credentes coronam accipiant, increduli suppliciis mancipentur: ideo odor noster qui per se bonus est, virtute eorum et vitio qui suscipiunt sive non suscipiunt, in vitam transit, aut mortem: ut qui crediderint, salvi fiant, qui vero non crediderint pereant. Nec hoc mirandum de Apostolo, cum etiam de Domino legerimus: Ecce hic positus est in ruinam, et in resurectionem multorum in Israel,", "candidate_score": 0.679786, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76_78", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) . Wenn also Bullinger bemerkt , daß auch Jesus damals , als er «eandem Camarinam moveret» , von vielen Jüngern verlassen wurde , meint er damit , daß sogar der Herr den Widerstand der Menschen zu spüren bekam , als er sich derselben unangenehmen und gefährlichen Aufgabe widmete , wie zu Bullingers Zeit die Reformatoren , d. h. als er vom geistlichen Genuß seines Fleisches im Abendmahl lehrte. , desciverint ; ut legimus Ioan. 6 [66 ] .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", "candidate_score": 0.673143, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_45_47", "bdc_text": "Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta . parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_875", "psc_text": "hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalyps. Eliae testimonium sumptum sit: cum in Isaia juxta Hebraicum ita legatur: « A saeculo non audierunt, nec auribus perceperunt. Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te » (Isai. 64. 4). Hoc Septuaginta multo aliter transtulerunt: « A saeculo non audivimus; neque oculi nostri viderunt Deum absque te, et opera tua vera, et facies exspectantibus te misericordiam. » Intelligimus unde sumptum sit testimonium, et tamen Apostolus non verbum expressit e verbo, sed παραφρασικῶς, eumdem sensum aliis sermonibus indicavit. In Epistola ad Romanos idem Apostolus Paulus exemplum de Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis", "candidate_score": 0.670748, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_44_46", "bdc_text": "iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", "candidate_score": 0.6706, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52_54", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse . non viderint .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", "candidate_score": 0.668879, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55_57", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_875", "psc_text": "hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalyps. Eliae testimonium sumptum sit: cum in Isaia juxta Hebraicum ita legatur: « A saeculo non audierunt, nec auribus perceperunt. Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te » (Isai. 64. 4). Hoc Septuaginta multo aliter transtulerunt: « A saeculo non audivimus; neque oculi nostri viderunt Deum absque te, et opera tua vera, et facies exspectantibus te misericordiam. » Intelligimus unde sumptum sit testimonium, et tamen Apostolus non verbum expressit e verbo, sed παραφρασικῶς, eumdem sensum aliis sermonibus indicavit. In Epistola ad Romanos idem Apostolus Paulus exemplum de Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis", "candidate_score": 0.66813, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_45_47", "bdc_text": "Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta . parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_769", "psc_text": "in gentibus: et in omni loco sacrificatur, et offertur nomini meo oblatio munda » (Mal. 1. 10). Isaiam, Jeremiam, Ezechielem, et Danielem quis possit vel intelligere, vel exponere? Quorum primus non Prophetiam mihi videtur texere, sed Evangelium. Secundus virgam nuceam [Vulg. vigilantem ] et ollam succensam a facie Aquilonis, et pardum spoliatum suis coloribus; et quadruplex diversis metris nectit alphabetum ( Lamentationes ). Tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus involuta, ut apud Hebraeos istae partes cum exordio Geneseos ante annos triginta non legantur. Quartus vero qui et extremus inter quatuor Prophetas, temporum conscius, et totius mundi φιλοΐστωρ, lapidem praecisum de monte sine manibus, et regna omnia subvertentem, claro sermone pronuntiat. David, Simonides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus et Serenus, Christum lyra personat, et in decachordo psalterio ab inferis suscitat resurgentem. Salomon, pacificus, et amabilis Domini, mores corrigit, naturam docet, Ecclesiam jungit et Christum, sanctarumque nuptiarum dulce canit", "candidate_score": 0.666436, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_12_14", "bdc_text": "- Bullinger hatte eine merkwürdige Vorliebe für Laktanz . Das Grundargument des Kirchenvaters gegen den heidnischen Götterdienst , nämlich die Geistigkeit Gottes , die nur in Geist verehrt und angebetet werden darf , wurde von ihm gegen die Äußerlichkeit und den Pragmatismus des mittelalterlichen Kultus eingesetzt ( s . Schultheß-Rechberg 12 ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1477", "psc_text": "quaeritis [Ms. cupitis ]; si discipulus ejus fui, imitamini poenitentem. Credidistis confitenti: credite et neganti. 7. Si ista, ut ais, inquit, noveras, cur eum laudasti in opusculis tuis? Et hodie laudarem, nisi vos ejus laudaretis errores: non mihi displiceret ingenium, nisi quibusdam ejus [al. etiam ] placeret impietas. Et Apostolus praecipit: Omnia legentes, quae bona sunt retinentes (I. Thess. 5) . Lactantius in libris suis, et maxime in epistolis ad Demetrianum, Spiritus sancti omnino negat substantiam, et errore Judaico dicit eum vel ad Patrem referri, vel Filium, et sanctificationem utriusque personae sub ejus nomine demonstrari. Quis mihi interdicere potest, ne legam Institutionum ejus libros, quibus contra gentes scripsit fortissime, quia superior sententia detestanda est? Apollinarius contra Porphyrium egregia scripsit volumina, probo laborem viri, licet fatuum in plerisque dogma contemnam. Confitemini et vos in quibusdam errare Origenem; et mu ultra non faciam. Dicite eum male sensisse de Filio, pejus de Spiritu", "candidate_score": 0.663816, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_47", "bdc_text": "parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2702", "psc_text": "eam vel Barnabae, vel Clementis arbitrentur; et nihil interesse, cujus sit, cum ecclesiastici viri sit, et quotidie ecclesiarum lectione celebretur. Quod si eam Latinorum consuetudo non recipit inter Scripturas canonicas; nec Graecorum quidem ecclesiae Apocalypsin Joannis eadem libertate suscipiunt; et tamen nos utramque suscipimus, nequaquam hujus temporis consuetudinem, sed veterum scriptorum auctoritatem sequentes, qui plerumque utriusque abutuntur testimoniis, non ut interdum de apocryphis facere solent, quippe qui et gentilium litterarum raro utantur exemplis, sed quasi canonicis et ecclesiasticis. 4 Respondeant mihi qui hanc terram (quae nunc nobis Christi passione et resurrectione, terra repromissionis effecta est) possessam putant a populo Judaeorum, postquam reversus est ex Aegypto, quantum possederit; utique a Dan usque Bersabee, quae vix centum sexaginta millium in longum spatio tenditur. Neque enim David et Salomon potentissimos reges, exceptis iis quos post victoriam in amicitiam receperunt, plus tenuisse Scriptura testatur (2. Reg. 17). Et hoc dico, ut taceam quinque Palestinae", "candidate_score": 0.663675, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55_57", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", "candidate_score": 0.663212, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_45_47", "bdc_text": "Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta . parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_872", "psc_text": "est, Celsi, Porphyrii, Juliani) sed ut reprehensores meos arguam imperitiae: et impetrem ab eis veniam, ut concedant mihi in simplici epistola, quod in Scripturis sanctis, velint, nolint, Apostolis concessuri sunt. Marcus discipulis Petri ita suum orditur Evangelium: « Principium Evangelii Jesu Christi, sicut scriptum est in Isaia Propheta: Ecce ego mitto Angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Vox clamantis in deserto, parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. » Hoc exemplum ex duobus Prophetis compositum est, de Malachia videlicet et Isaia. Nam primum quod dicitur: « Ecce ego mitto Angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te » (Malac. 3. 1), in Malachiae fine scriptum est. Sequens autem quod infertur: « Vox clamantis in deserto, » et caetera, in Isaia legimus. Et quomodo Marcus 314 statim in principio voluminis sui posuit, « sicut scriptum est in Isaia Propheta: Ecce ego mitto Angelum", "candidate_score": 0.66321, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_48_50", "bdc_text": "Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ; tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_417", "psc_text": "Vultis nosse quanta ingenii sui reliquerit monimenta? sequens titulus ostendit. 154 Scripsit in Genesim libros tredecim. Mysticarum Homiliarum libros duos. In Exodum Excerpta. In Leviticum Excerpta . . . . . . Item Monobiblia. Περὶ Αρκῶν libros quatuor. De Resurrectione libros duos. Et alios de Resurrectione dialogos duos . . . . 4. Videtisne, et Graecos pariter, et Latinos unius labore superatos? Quis enim unquam tanta legere potuit, quanta ipse conscripsit? Porro (al. Pro ) hoc sudore quid accepit pretii? Damnatur a Demetrio Episcopo, exceptis Palestinae, et Arabiae, et Phoenicis atque Achaiae Sacerdotibus. In damnationem ejus consentit urbs Romana: ipsa contra hunc cogit senatum, non propter dogmatum novitatem, non propter haeresim, ut nunc adversus eum rabidi canes simulant: sed quia gloriam eloquentiae ejus, et scientiae ferre non poterant, et illo dicente, omnes muti putabantur. 5. Haec quare scripserim, et ad pauperis lucernae igniculum, cito sermone, sed non cauto dictaverim, potestis", "candidate_score": 0.663154, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_68_70", "bdc_text": "a Christo ipso , cuivor cui gestrichen qui . et gratia et authoritas cum loquendi tum docendi aderatVgl. Mt 7 , 29. , eo ipso tempore , cum eandem Camerinam [ ! ] moveret Camarina war der Name einer Stadt und des sie schützenden Sumpfes in Sizilien . Die Stadt wurde viermal zerstört , zuletzt im Jahre 258 v. Chr. durch die Römer .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_547", "psc_text": "montibus sanctis: licet et haec possint altius interpretari. Postquam vero consurgentis Domini vox illa pertonuit: « Relinquetur vobis domus vestra deserta » (Matth. 29. 39); et flebiliter ruinam ejus prophetavit, 202 dicens: « Jerusalem, Jerusalem, quae occidis Prophetas, et lapidas eos qui ad te missi sunt: quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alis, et noluisti. Ecce dimittetur vobis domus vestra deserta » (Luc. 13. 34. 35): et postquam velum templi scissum est, et circumdata ab exercitu Jerusalem, et Dominico cruore violata, tunc ab ea etiam Angelorum praesidia, et Christi gratiam recessisse. Denique etiam Josephum, qui vernaculus scriptor est Judaeorum, asserere, illo tempore quo crucifixus est Dominus, ex adytis Templi Virtutum coelestium erupisse voces, dicentium: Transmigremus ex his sedibus (Josephus de bello Jud. lib. 6. c. 5). Ex quibus et aliis apparere, ubi abundavit gratia, ibi superabundasse peccatum. Et postquam audierunt Apostoli: « Euntes docete omnes", "candidate_score": 0.660248, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_23_25", "bdc_text": "Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ? Unde , queso , has voces delatas dices : transubstantiatio [ !] , accidens , substantia , formaNäheres zu diesen aus der aristotelischen Terminologie übernommenen Ausdrücken der scholastischen Abendmahlslehre s.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_752", "psc_text": "Salvator impleverat, et in Templo senes de quaestionibus legis interrogans, magis docet, dum prudenter interrogat. 4. Nisi forte rusticum Petrum, rusticum dicimus Joannem; quorum uterque dicere poterat: « Etsi imperitus sermone, non tamen scientia » (2. Cor. 11. 6). Joannes rusticus, piscator, indoctus? Et unde illa vox obsecro, « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? » (Joan. 1. 1.) Λόγος enim Graece multa significat; nam et verbum est, et ratio, et supputatio, et causa uniuscujusque rei, per quam sunt singula quae subsistunt. Quae universa recte intelligimus in Christo. Hoc doctus Plato nescivit: hoc Demosthenes eloquens ignoravit. « Perdam, inquit, sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo » (1. Cor. 1. 19). Vera sapientia perdet falsam sapientiam: et quanquam stultitia praedicationis in Cruce sit, tamen Paulus « Sapientiam loquitur inter perfectos. Sapientiam autem non saeculi hujus, nec principum saeculi istius, qui destruuntur: 274 sed loquitur", "candidate_score": 0.658524, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_45_47", "bdc_text": "Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat : «Et tertius angelus » etc. [ Apk 14 , 9ff] . Ego ( ut primo hoc moneam ) nullavor nulla gestrichen non iuxta . parte iis accedo , qui ita plane hunc librum abiiciuntIm Gegensatz zu Erasmus , Luther , Zwingli , Oekolampad u. a. , die der Apokalypse kritisch gegenüberstanden , war Bullingers Kanonbegriff auch in diesem Punkte traditionell ( Staedtke 72 ) .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_876", "psc_text": "Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis Pauloque consentiens, ita posuerit: « Incredulis autem lapis offensionis et petra scandali » (Rom. 9. 33. et 1. Petr. 2). Ex quibus universis perspicuum est, Apostolos et Evangelistas in interpretatione veterum Scripturarum, sensum quaesisse, non verba: nec magnopere de ordine sermonibusque curasse, dum intellectui res pateret. 10. Lucas vir Apostolicus et Evangelista scribit, Stephanum primum Christi Martyrem in Judaica concione narrantem: « In septuaginta quinque animabus descendit Jacob in Aegyptum: et defunctus est ipse, et patres nostri translati sunt in Sychem et positi sunt in sepulcro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor patris Sychem » (Act. 7. 15.", "candidate_score": 0.657929, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_43_45", "bdc_text": "impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ? Audi , quid spiritus dei eidolatris promittat :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1545", "psc_text": "augustiora videntes loca, simus 563 quod futuri sumus. Qua beatitudine indignos se fecere Judaei, qui Scripturae sanctae opibus derelictis, et ad pauperis intelligentiae acquiescentes magistros, hodie audiunt: Semper errant corde (Psal. 94) ; et nolunt, praesente Christo, dicere: Benedictus qui venit in nomine Domini (Psal. 117) . Praesertim cum omni voce opera clariora, Deum illum esse testentur, et nequaquam dicere: Haec dicit Dominus, sed, Ego dico vobis: per quae ostendit se latorem legum, et Dominum Deum verum, et non esse unum quemlibet prophetarum. 3. Neque enim divinitatem ejus, quae nullis locorum spatiis circumscribitur, assumptio servilis formae poterat obscurare, nec angustia humani corporis ineffabilem majestatis ejus terminare virtutem, quem operum magnitudo Dei filium comprobabat. Nam cum frementis maris elatos gurgites, et instar montium intumescentes, tranquillitati subitae reddidisset, Apostolorum navicula de naufragio liberata, et imperium praesentis Domini aquarum profunda sensissent, cumque, colluctantibus ventis, et ex omni parte fluctibus excitatis, tanta discrimina Salvatoris", "candidate_score": 0.656429, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_10_12", "bdc_text": "Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ? Quis diligentior LactantioLucius Caecilius Firmianus Lactantius , etwa 250 bis nach 317 . - Bullinger hatte eine merkwürdige Vorliebe für Laktanz .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_430", "psc_text": "in hac luce jucundius, quo animae pabulo omnia mella superantur. » Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo (Ps. 118. 103) . « Nam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestias antecellunt? » 2. « Accingere igitur, et mihi quae subjecta sunt dissere, servans utrobique moderamen, ut nec proposita solutionem desiderent, nec epistola brevitatem. Fateor quippe tibi, eos quos mihi jampridem Lactantii dederas libros, ideo non libenter lego, quia et plurimae epistolae ejus (al. hujus ) usque ad mille spatia versuum tenduntur, et raro de nostro dogmate disputant: quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo: et si qua brevia sunt, scholasticis magis sint apta, quam nobis, de metris et regionum situ et philosophis disputantia. 1. « Quid sibi vult quod in Genesi scriptum est:", "candidate_score": 0.656115, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_32_34", "bdc_text": "An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 . aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 . olfacis ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2883", "psc_text": "Monachos, scribit ad eam cujus nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum et sententias περὶ ἀπαθεὶας quam nos impassibilitatem vel imperturbationem possumus dicere; quando nunquam animus nullo perturbationis vitio commovetur: et ut simpliciter dicam, vel saxum, vel Deus est. Hujus libros per Orientem Graecos, et interpretante discipulo 1030 ejus Ruffino, Latinos plerique in Occidente lectitant. Qui librum quoque scripsit, quasi de Monachis: multosque in eo enumerat, qui nunquam fuerunt, et quos fuisse describit Origenistas: et ab Episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium videlicet, et Eusebium, et Euthymium, et ipsum Evagrium, Or quoque et Isidorum, et multos alios, quos enumerare taedium est: et juxta illud Lucretii: Ac veluti pueris absinthia tetra medentes Cum dare conantur, prius oras pocula circum Contingunt dulci mellis flavoque liquore (LUCRET. l. 4. de Nat. rerum). Ita ille unum Joannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per", "candidate_score": 0.656053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_38_40", "bdc_text": "Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ? Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1584", "psc_text": "ars magica, non erit malum et idololatria, quae artis magicae viribus nititur. Quod si malum est idololatria, malum erit et ars magica, ex qua subsistit idololatria. Cum autem idololatria Christi majestate deleta sit, indicat et parentem suam artem magicam secum pariter dissolutam, Propheta super hoc liquido proclamante: Sta nunc in incantationibus tuis, et multis veneficiis tuis, quae didicisti ab adolescentia tua, si potuerint prodesse tibi (Isai. 47. 12) . Cum igitur haec Prophetarum scripta testentur, et nullus unquam ausus sit memoriae prodere, magorum artes inter optima quaeque numerandas, leges quoque publicae magos et maleficos puniant: scire non possum qua ratione impulsus Origenes, qui Christianum se jactat, Sedechiae pseudoprophetae aemulator existens, cornua sibi ferrea fecerit, quibus contra dogmata veritatis armatus incedat, nec sapiat quidquam de coelesti Jerusalem, neque imitetur Moysen, et Daniel, Petrumque, et alios sanctos, qui contra magos et incantatores, quasi in acie stantes indefesso certamine dimicarunt. Cum quibus festae", "candidate_score": 0.655938, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_37_39", "bdc_text": "iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1220", "psc_text": "Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum quod non manifestetur (Matth. 10) . 3. Simulque consideremus, quod occulte Scriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impietatis accuset. Uterque enim cum esset de stirpe David, recessit a Domino: et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum (3. Reg. 11): alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam provocaverit Dominum Deum Patrum suorum (2. Paral. 28): in tantum ut", "candidate_score": 0.655142, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52_54", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse . non viderint .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_768", "psc_text": "» multiplex in Prophetia, Jesum vestibus sordidis indutum, et lapidem oculorum septem, candelabrumque aureum cum totidem lucernis, quot oculis, duas quoque olivas a sinistris lampadis cernit et dextris: ut post equos, rufos, nigros et albos, et varios, et dissipatas quadrigas ex Ephraim, et equum de Jerusalem, pauperem regem vaticinetur et praedicet, sedentem super pullum filium asinae subjugalis. Malachias aperte, et in fine omnium Prophetarum, de abjectione Israel et vocatione gentium: « Non est mihi, ait, voluntas in vobis, dicit Dominus exercituum, et munus 279 non suscipiam de manu vestra. Ab ortu enim solis usque ad occasum, magnum est nomen meum in gentibus: et in omni loco sacrificatur, et offertur nomini meo oblatio munda » (Mal. 1. 10). Isaiam, Jeremiam, Ezechielem, et Danielem quis possit vel intelligere, vel exponere? Quorum primus non Prophetiam mihi videtur texere, sed Evangelium. Secundus virgam nuceam [Vulg. vigilantem ] et ollam succensam a facie Aquilonis, et", "candidate_score": 0.654399, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58_60", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ; sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2469", "psc_text": "Antichristo praenuntiantia, in illud tempus interpretantium moverat, atque turbaverat: ut in majestate sua tunc Christum sperarent esse venturum. Cui errori medetur Apostolus, et exponit quae ante adventum Christi debeant praestolari; ut cum illa facta viderint: tunc sciant Antichristum, id est, hominem peccati, et filium perditionis, qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur; ita ut in Templo Dei sedeat, esse venturum. Nisi, inquit, venerit discessio primum, quod Graece dicitur ἀποστασία, ut omnes gentes quae Romano imperio subjacent, recedant ab eis, et revelatus fuerit, id est, ostensus, quem omnia Prophetarum verba praenuntiant, homo peccati, in quo fons omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam", "candidate_score": 0.653983, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58_60", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 . Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ; sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2466", "psc_text": "Christum in sua majestate venturum. Quod Apostolus audiens, rogat eos, et adjurat per adventum Domini nostri Jesu Christi, ut non cito moveantur; neque per spiritum, neque per sermonem, neque per Epistolam, tanquam ab eo scriptam, quasi instet dies Domini. Duos autem esse adventus Domini Salvatoris, et omnia Prophetarum docent volumina, et Evangeliorum fides: quod primum in humilitate venerit, et postea sit venturus in gloria, ipso Domino protestante, quae ante consummationem mundi ventura sint, et quomodo venturus Antichristus, quando loquitur ad Apostolos, Cum videritis abominationem desolationis, quae dicta est a Daniele Propheta, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat, tunc qui in Judaea sunt, fugiant ad montes, et qui in tecto, non descendant tollere aliquid de domo sua (Matth. 24. 15. et seqq. an. D 9) . Et iterum: Tunc si quis vobis 887 dixerit, ecce hic Christus aut illic, nolite credere. Surgent enim Pseudochristi, et Pseudoprophetae, et dubunt signa magna,", "candidate_score": 0.653084, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_64", "bdc_text": "Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2663", "psc_text": "spurcaque doctrina Romae invenerit quos induceret. Tunc librorum περὶ ἀρχῶν infamis interpretatio: tunc discipulus ὄλβιος, vere nominis sui, si in talem magistrum non impegisset. Tunc nostrorum διάλυτος contradictio, et Pharisaeorum turbata est schola. Tunc sancta Marcella, quae diu se cohibuerat, ne per aemulationem quippiam facere videretur, postquam sensit fidem apostolico ore laudatam (Rom. 1. 18), in plerisque violari, ita ut sacerdotes quoque, et nonnullos monachorum, maximeque saeculi homines, in assensum sui traheret; ac simplicitati illuderet Episcopi, qui de suo ingenio caeteros aestimabat, publice restitit: malens Deo placere, quam hominibus. 10. Laudat Salvator in Evangelio villicum iniquitatis, quod contra dominum quidem fraudulenter, attamen pro se prudenter fecerit (Luc. 16. 10). Cernentes haeretici de parva scintilla maxima incendia concitari; et suppositam dudum flammam jam ad 958 culmina pervenisse; nec posse latere, quod multos deceperat, petunt, et impetrant ecclesiasticas epistolas: ut communicantes Ecclesiae discessisse viderentur. Non multum tempus in medio, succedit in pontificatum", "candidate_score": 0.651807, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_37_39", "bdc_text": "iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3123", "psc_text": "anteriora sunt, me extendens, ad destinatum persequor bravium supernae vocationis, sciens scriptum esse cordis inspectorem Deum (Phil. 3. 15. et Prov. 24. 12) . Et idcirco satagit, ut animam mundam habeat a peccato. Propter quod scriptum est, omni custodia serva cor tuum (Prov. 4. 23) . Et iterum: Diligit Dominus munda corda. Accepti autem sunt ei omnes immaculati (Prov. 11. 20. juxta LXX) . Idcirco age, ut ordines reliquum tempus vitae tuae sine offensa, ut possis secure canere cum Propheta: Perambulam in innocentia cordis mei, in medio domus meae (Psal. 100. 2) . Et iterum: Introibo ad altare Dei, ad Deum, qui laetificat juventutem meam (Psal. 42. 4) . Quia inchoasse non sufficit; sed perfecisse justitia est. EPISTOLA CXLIX. S. HIERONYMI. De solemnitatibus Paschae. Hebraeorum dies festos edisserit, eosque minime observari debere post Evangelium docet. 1. De solemnitatibus et Sabbatis, Neomeniis, quae in Lege a Domino praecipiuntur observari, tuae caritatis", "candidate_score": 0.650635, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2470", "psc_text": "omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam putant) vel in Ecclesia [ut verius arbitramur] sederit, ostendens se tanquam ipse sit Christus, et Filius Dei. Nisi, inquit, fuerit Romanum imperium ante desolatum, et Antichristus praecesserit) Christus non veniet: qui ideo ita venturus est, ut Antichristum destruat. Meministis, ait, quod haec ipsa, quae nunc scribo per Epistolam, cum apud vos essem, praesenti sermone narrabam: et dicebam vobis, Christum non esse venturum, nisi praecessisset Antichristus. Et nunc quid detineat, scitis: ut reveletur in suo tempore: hoc est, quae causa sit, ut Antichristus in praesentiarum non veniat, optime nostis. Nec vult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi qui imperant, aeternum", "candidate_score": 0.649937, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_37_39", "bdc_text": "iam iam spiritu videam . Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1804", "psc_text": "in Graeco dicitis non esse, Deum; cum et apud Septuaginta scriptum sit, Πῶς ἔγνω ὁ θεός, et omnes Interpretes similiter de Hebraeo transtulerint. In eodem: Intelligam in novissimis eorum (Ibid. 17) . Pro quo in Graeco legisse vos dicitis: et intelligam; sed hic, et, conjunctio superflua est. In eodem: Defecit caro mea, et cor meum (Ibid. 26) . Pro quo male perversum ordinem quidam tenent: Defecit cor meum, et caro mea. In eodem: Ut annuntiem omnes praedicationes tuas (Ibid. 28) . Pro quo vos in Graeco legisse dixistis, τὰς αἴνέσεις σου, id est, laudes tuas. Et sciendum quod in Hebraeo, MALOCHOTHACII, scriptum habet, quod Aquila ἀγγελίας σου, id est, nuntios tuos; Septuaginta, τὰς ἐπαγγελίας σου, id est, praedicationes tuas, vel promissa interpretati sunt: licet et laus, et praedicatio unum utrumque significet. 46. Septuagesimo tertio: Ut quid Deus repulisti in finem (Psal. 75. 1) . Pro quo male apud Graecos legitur", "candidate_score": 0.649444, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_32_34", "bdc_text": "An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 . aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 . olfacis ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1197", "psc_text": "429 quid non de media Philosophia est? Hunc imitatus Origenes, decem scripsit Stromateas, Christianorum et Philosophorum inter se sententias comparans: et omnia nostrae religionis dogmata de Platone et Aristotele, Numenio, Cornutoque confirmans. Scripsit et Miltiades contra Gentes volumen egregium. Hippolytus quoque, et Apollonius, Romanae urbis Senator, propria opuscula condiderunt. Exstant et Julii Africani libri, qui temporum scripsit historias; et Theodori, qui postea Gregorius appelatus est (S. Gregorius Thaumaturgus), viri Apostolicorum signorum. atque virtutum; et Dionysii Alexandrini Episcopi: Anatolii quoque Laodicenae Ecclesiae Sacerdotis; nec non Presbyterorum Pamphili, Pierii, Luciani, Malchionis, Eusebii Caesariensis Episcopi, et Eustathii Antiocheni, et Athanasii Alexandrini: Eusebii quoque Emiseni, et Triphilii Cyprii, et Asterii Scythopolitae, et Serapionis Confessoris: Titi quoque Bostrensis Episcopi: Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum Philosophorum doctrinis atque sententiis suos resarciunt libros, ut nescias quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi, an scientiam Scripturarum. 5. Veniam ad Latinos. Quid Tertulliano eruditius, quid", "candidate_score": 0.647721, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1556", "psc_text": "Absque nobis regnatis, et utinam regnaretis, ut et nos regnaremus vobiscum (1. Cor. 4) , intelligi poterit regnum Christi post multa tempora terminandum? praesertim cum Joannes clamet: Et qui desursum venit, super omnes est (Joan. 3. 31) : Et Apostolus scribat, Quorum Patres, et ex quibus juxta carnem Christus, qui est super omnia Deus benedictus in aeternum (Rom. 9. 5) . 7. Itaque nulli dubium est, quin qui Deus permamanet in aeternum, simul habeat et regnum, et super ipsos quoque, quos regni possessione donavit, rex perpetuus appelletur, congruum habens divinitatis imperium, nec quicquam in se rude et novum, nisi assumptionem fragilitatis humanae. Si enim, juxta Origenis insaniam, post multorum circulos saeculorum, Christi regnum est finiendum, consequens impietati ejus est dicere, ut et Deus esse aliquando desistat: et qui regni terminos ponit, cogitur idem de divinitate sentire, quae perpetuitatem imperii naturaliter possidet. Quod si regnat Sermo Dei ( Λόγος Θεοῦ Verbum", "candidate_score": 0.647539, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2469", "psc_text": "Antichristo praenuntiantia, in illud tempus interpretantium moverat, atque turbaverat: ut in majestate sua tunc Christum sperarent esse venturum. Cui errori medetur Apostolus, et exponit quae ante adventum Christi debeant praestolari; ut cum illa facta viderint: tunc sciant Antichristum, id est, hominem peccati, et filium perditionis, qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur; ita ut in Templo Dei sedeat, esse venturum. Nisi, inquit, venerit discessio primum, quod Graece dicitur ἀποστασία, ut omnes gentes quae Romano imperio subjacent, recedant ab eis, et revelatus fuerit, id est, ostensus, quem omnia Prophetarum verba praenuntiant, homo peccati, in quo fons omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum gentium deos, sive probatam omnem, et veram religionem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis (ut quidam", "candidate_score": 0.647336, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_38_40", "bdc_text": "Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ? Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1220", "psc_text": "Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone quo dicitur: Nihil occultum quod non manifestetur (Matth. 10) . 3. Simulque consideremus, quod occulte Scriptura et Salomonem et Achaz voluptatis et impietatis accuset. Uterque enim cum esset de stirpe David, recessit a Domino: et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et adolescentulas, et scorta passiva, quorum non erat numerus: neglectoque Deo patrum suorum, extruxerit idola gentium plurimarum; et fuerit, non ut prius IDIDIA, id est, amabilis Domini, sed amator mulierum (3. Reg. 11): alter miserit ad regem Assyriorum, auxilium postulans, et in tempore angustiae suae, auxerit contemptum in Dominum, immolaveritque 438 diis Damasci victimas percussoribus suis, et in omnibus urbibus Juda extruxerit aras ad cremandum thus; atque ad iracundiam provocaverit Dominum Deum Patrum suorum (2. Paral. 28): in tantum ut", "candidate_score": 0.64681, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1781", "psc_text": "Sed apud Septuaginta πρόσχες, id est, respice, scriptum est. 24. Quadragesimo: Et si ingrediebatur, ut videret (Psal. 40. 7) . Et dicitis quod Si in Graeco non sit positum. Cum manifestissime et in Hebraeo, et in cunctis Interpretibus scriptum sit; et Septuaginta transtulerint, καὶ εἰ εἴσεπορεύετο τοῦ ὶδεῖν. 25. 651 Quadragesimo primo: Salutare vultus mei, Deus meus (Psal. 41. 7) . Pro quo invenisse vos dicitis, et Deus meus. Sed sciendum; hoc in isto Psalmo bis inveniri, et in primo positum esse: salutare vultus mei, Deus meus; in secundo autem, id est, in fine ipsius Psalmi: Salutare vultus mei, et Deus meus; ita dumtaxat, ut, et conjunctio de Hebraeo, et Theodotione sub asterisco addita sit. In eodem: Exprobraverunt mihi qui tribulant me (Ibid. 11) . Pro quo vos invenisse dixistis, οἱ ἐχθροί μου, id est, inimici mei; cum et apud Septuaginta scriptum sit, οἱ θλίβοντές με, et apud Hebraeos SORARAI,", "candidate_score": 0.645487, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2392", "psc_text": "quod malus bene fecerit (Luc. 10): et ad puteum Samaritanae scriptum est: Non enim coutuntur Samaritani Judaeis (Joan. 4. 9) . Videntes ergo Samaritae Dominum Jerusalem pergere, id est, ad hostes suos, quod audierant a discipulis ejus, qui ad parandum hospitium venerant, Judaeum esse cognoscunt: et quasi Judaeum atque alienum, et eum qui ad inimicos pergeret, suscipere noluerunt. Quanquam, et alia nobis subjiciatur intelligentia, quod voluntatis Domini fuerit, non suscipi a Samaritis, quia festinabat ire Jerusalem, ibique pati, et sanguinem fundere, ne occupatus susceptione Samaritica, et doctrina gentis illius, passionis differret diem, ad quam venerat sustinendam. Unde dicit et alio loco: Non veni nisi ad oves perditas 863 domus Israel (Matth. 15. 24) . Et Apostolis praecepit: Civitatem Samaritanorum non intrabitis (Ibid. 10. 5) , volens tollere omnem occasionem persecutionis Judaicae: ne postea dicerent, crucifiximus eum, quia se inimicis nostris, et hostibus junxerat. Facies igitur ejus erat pergentis Jerusalem. Et", "candidate_score": 0.645245, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1550", "psc_text": "manens quod a principio erat, Deus verbum, et in se nos glorificans, non venit, juxta Jeremiam, ut diceret: Heu mihi mater, ut quid me genuisti? virum qui judicer, et discernar omni terrae: non profui, neque profuit mihi quisquam (Jerem. 15. 10) , qui libertatem donaturus advenerat: nec juxta Isaiam vociferabatur: Vae mihi, quia cum sim homo, et immunda labia habens, et in medio populi immunda labia habentis habitem, regem Dominum sabbaoth vidi oculis meis (Isai. 6. 6) . Ipse enim erat rex gloriae, ut in vicesimo tertio Psalmo scriptum est: In patibulo victor existens, et hostilia bella compescens, ut hominem fictum ex humo coelorum habitatorem faceret, et trophaei sui communione donaret. 5. Igitur quanquam hoc nolint, qui eum putant in alium commutatum, Jesus Christus heri et hodie ipse est, et in aeternum (Hebr. 13. 8) , nunquam habiturus regni sui finem, juxta sceleratum Origenis errorem, ne cessante regno, etiam aeternitate", "candidate_score": 0.644769, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_39_41", "bdc_text": "Et quid impientius eidololatria ? Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1584", "psc_text": "ars magica, non erit malum et idololatria, quae artis magicae viribus nititur. Quod si malum est idololatria, malum erit et ars magica, ex qua subsistit idololatria. Cum autem idololatria Christi majestate deleta sit, indicat et parentem suam artem magicam secum pariter dissolutam, Propheta super hoc liquido proclamante: Sta nunc in incantationibus tuis, et multis veneficiis tuis, quae didicisti ab adolescentia tua, si potuerint prodesse tibi (Isai. 47. 12) . Cum igitur haec Prophetarum scripta testentur, et nullus unquam ausus sit memoriae prodere, magorum artes inter optima quaeque numerandas, leges quoque publicae magos et maleficos puniant: scire non possum qua ratione impulsus Origenes, qui Christianum se jactat, Sedechiae pseudoprophetae aemulator existens, cornua sibi ferrea fecerit, quibus contra dogmata veritatis armatus incedat, nec sapiat quidquam de coelesti Jerusalem, neque imitetur Moysen, et Daniel, Petrumque, et alios sanctos, qui contra magos et incantatores, quasi in acie stantes indefesso certamine dimicarunt. Cum quibus festae", "candidate_score": 0.644148, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_38_40", "bdc_text": "Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes . Et quid impientius eidololatria ? Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.64387, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_88_90", "bdc_text": "Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 . daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 . daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1495", "psc_text": "tam divinis Scripturis, quam saeculi litteris erudito, illud dignationem tuam admonitam volo, ne me putes in modum rustici Balatronis cuncta Origenis reprobare quae scripsit: quod in me criminantur ἀκαιροσπουδασταὶ ejus: et quasi Dionysium Philosophum arguant, subito mutasse sententiam: sed tantum prava dogmata repudiare. Scio enim aequali maledicto eos subjacere, qui bona mala dicunt; et illos qui mala bona judicant: qui faciunt amarum dulce, et dulce amarum (Isai. 5). Aut quae est tanta pertinacia, sic laudare alicujus doctrinam, ut sequare blasphemiam? 5. De secundo problemate tuo, Tertullianus in libris de Monogamia disseruit, 535 asserens, sanctos dici fidelium filios, quod quasi candidati sint fidei, et nullis idololatriae sordibus polluantur. Simulque considera, quod et vasa sacra in tabernaculo legimus, et caetera quae ad ritum caeremoniarum pertinent: cum utique sancta esse non possint, nisi ea quae sentiunt et venerantur Deum. Idioma igitur Scripturarum est, ut interdum sanctos pro mundis et purificatis atque expiatis nominent:", "candidate_score": 0.643643, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_16_18", "bdc_text": "Quis denique pientior et doctior Cypriano Thascius Caecilius Cyprianus , et wa 200/210-258 . - Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s . Staedtke 43). ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2135", "psc_text": "ab altero vellet, misericorditer subveniret, hoc est, non mentientis astu, sed cum patientis affectu. Sic Judaeo, sic gentili, sic cuilibet homini Paulus in errore, vel peccato aliquo constituto, non simulando, quod non erat, sed compatiendo, quia esse potuisset, tanquam qui se hominem cogitaret, omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret. » 30. « Teipsum, si placet, obsecro, te paulisper intuere: teipsum, inquam, erga meipsum; et recole, vel si habes conscripta, relege verba tua in illa epistola, quam mihi per fratrem nostrum, jam collegam meum Cyprianum breviorem misisti, quam veraci, quam germano, quam pleno caritatis affectu, cum quaedam me in te commisisse expostulasses graviter, subjunxisti: (In hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur, ne videamur certare pueriliter et fautoribus invicem, vel detractoribus nostris tribuere materiam cotendendi.): Haec abs te verba, non solum ex animo dicta, sentio, verum etiam benigno animo ad consulendum mihi. Deinde [al. Denique ] addis, quod etiam", "candidate_score": 0.643036, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_81_83", "bdc_text": "Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f; 126 , 10f ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", "candidate_score": 0.642943, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_80_82", "bdc_text": "der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3129", "psc_text": "XIII. nullo modo praevenire suae passionis tempora permisit. Aliqua tamen contra figuram fecisse narrat Evangelium, quia cum a Juda traderetur Judaeis, XI. die mensis primi tentus est. Et cum sui corporis et sanguinis sacramenta dare in sua vita, et discipulis suis dignatus fuerit, hoc contra figuram fecisse monstratur. Cum ille agnus igitur in typo Christi Pascha occidi praecipitur assatus igni cum capite et pedibus, et interanea post suam occisionem consumi a populo mandaretur. Hoc autem, ut mihi videtur, propter duas rationabiles causas Dominus fecisse cognoscitur, ne cum Pascha cum discipulis manducaret, nisi postea sacrificium commutasset, dicens: Hoc est corpus meum (Matth. 26. 26) ; sic etiam postea observari debere crederetur. Haec autem altera, ut opinor, causa, ut corpus Domini integrum et suum sanguinem in se continens ante passionem cernerent, hoc corpore spiritualiter refici crederent, et sic etiam nunc a nobis credi debeat. Et hoc etiam intueri debemus, quod non in", "candidate_score": 0.641029, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_15_17", "bdc_text": "Staedtke 45 ). ? Quis denique pientior et doctior Cypriano Thascius Caecilius Cyprianus , et wa 200/210-258 . - Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2135", "psc_text": "ab altero vellet, misericorditer subveniret, hoc est, non mentientis astu, sed cum patientis affectu. Sic Judaeo, sic gentili, sic cuilibet homini Paulus in errore, vel peccato aliquo constituto, non simulando, quod non erat, sed compatiendo, quia esse potuisset, tanquam qui se hominem cogitaret, omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret. » 30. « Teipsum, si placet, obsecro, te paulisper intuere: teipsum, inquam, erga meipsum; et recole, vel si habes conscripta, relege verba tua in illa epistola, quam mihi per fratrem nostrum, jam collegam meum Cyprianum breviorem misisti, quam veraci, quam germano, quam pleno caritatis affectu, cum quaedam me in te commisisse expostulasses graviter, subjunxisti: (In hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur, ne videamur certare pueriliter et fautoribus invicem, vel detractoribus nostris tribuere materiam cotendendi.): Haec abs te verba, non solum ex animo dicta, sentio, verum etiam benigno animo ad consulendum mihi. Deinde [al. Denique ] addis, quod etiam", "candidate_score": 0.639931, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_80_82", "bdc_text": "der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_879", "psc_text": "intelligant, non verba in Scripturis consideranda, sed sensus. Vicesimi primi Psalmi juxta Hebraeos idipsum exordium est, quod Dominus locutus est in cruce: ELI ELI LAMA AZABTHANI: quod interpretatur, « Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti? » Reddant 316 rationem, cur Septuaginta translatores interposuerint, « respice me » [al. in me ]. Ita enim verterunt: « Deus Deus meus, respice me, quare me dereliquisti? » Respondebunt utique nihil damni in sensu esse, si duo verba sint addita. Audiant et a me non periclitari Ecclesiarum statum, si celeritate dictandi, aliqua verba dimiserim. 11. Longum est nunc revolvere, quanta Septuaginta de suo addiderint, quanta dimiserint, quae in exemplaribus Ecclesiae, obelis, asteriscisque distincta sunt. Illud enim quod legimus in Isaia: « Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem » (Isai. 31. sec. LXX), solent Hebraei deridere, cum audierint. Nec non et in Amos post descriptionem luxuriae: « Stantia putaverunt haec,", "candidate_score": 0.639856, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_72_74", "bdc_text": "«Μὴ κίνει Καμάριναν , ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων» = «Ne moveas Camarinam , etenim non tangere praestat. » Trotz dieser Warnung legten sie den Sumpf Camarina trocken und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach :", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1363", "psc_text": "interpretatur, κατὰ ἀντίφρασιν est intelligendum: quomodo Parcae dicuntur ab eo quod minime parcant, et bellum, quod nequaquam bellum sit, et lucus, quod minime luceat. In hac Mansione moritur Maria, et sepelitur: et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt Dominum, et prohibentur transire Jordanem, missisque nuntiis ad Edom, transitus petitur, nec impetratur. Quis timeret post tantos profectus murmur populi, et offensam magistrorum, et viae transitus denegatos? Videtur mihi in Maria Prophetia mortua: in Moyse et Aaron Legi et Sacerdotio Judaeorum finis impositus: quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere valeant, nec credentem populum de solitudine hujus mundi educere. Et nota quod post mortem Prophetiae, et aquas contradictionis; Idumaeum [al. idumaeam ] carneum atque terrenum transire non possint: et cum multis precibus et conatu viam non impetrent; sed egrediatur Edom adversus cos in populo multo, et in manu forti. Interpretatio quoque nominis morti et offensae, et negato transitui convenit. Ubi enim", "candidate_score": 0.639341, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_88_90", "bdc_text": "Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 . daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 . daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_413", "psc_text": "quam spiritus exultatione celebremus. QUIA VALDE ABSURDUM EST, nimia saturitate velle honorare Martyrem, quem scias Deo placuisse jejuniis. Ita tibi semper comedendum est, ut cibum et oratio sequatur, et lectio. Quod si aliquibus displicet, Apostoli verba cantato: Si adhuc hominibus placerem, Christi ancilla non essem. EPISTOLA XXXII. AD MARCELLAM. Excusat se, quod paucis scripserit, nimirum conferendis cum Aquilae translatione Hebraeis voluminibus occupatus. Brevitatem vero hujus Epistolae compensat duabus superioribus Epistolis Paulae et Eustochio directis, quas Marcellae legendas mittit. 1. Ut tam parvam Epistolam scriberem, causae duplicis fuit; quod, et tabellarius festinabat, et ego alio opere detentus, hoc quasi παρέργῳ me occupare nolui. Quaeris quidnam illud sit tam grande, tam necessarium, quo epistolicae confabulationis munus exclusum sit. Jam pridem cum voluminibus Hebraeorum Editionem Aquilae confero, ne quid forsitan propter odium Christi Synagoga mutaverit: et ut amicae menti fatear, quae ad nostram fidem pertineant roborandam, plura reperio. Nunc a Prophetis, Salomone, Psalterio,", "candidate_score": 0.638827, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_39_41", "bdc_text": "Et quid impientius eidololatria ? Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_76", "psc_text": "generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim, nominatimque determinat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, deponentes 32 fornicationem, immunditiam, et concupiscentiam malam, et cupiditatem, quae sunt idolorum servitus, propter quae venit ira Dei. (1. Coloss. 3. 5 et 6) . Servitus idolorum in vitiis et peccatis. --Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis, thura in bustum arae jaciat, aut haustum paterae poculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicta (Act. 5). Animadverte, frater, non tibi licere [al. licet. ]", "candidate_score": 0.637304, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_80_82", "bdc_text": "der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2962", "psc_text": "sermo qui in ore versatur dum profertur, intercipitur, et esse desistit; sic et omnis vita nostra pertranseat atque desistat: et hoc in ira et in furore Dei, cui merito subjacemus, vivente in nobis, ut supra diximus, sententia Dei. Quae sit autem ira et furor Dei, crebrius diximus, non quod Deus ulciscatur iratus, sed quod patientibus poenas iratus esse videatur. Quod enim in nos ex perturbatione descendit, in illo est ex judicii veritate. Pro sermone loquentis, Septuaginta meditationem araneae transtulerunt. Quomodo enim loquentis sermo praetervolat: ita et opus araneae incassum texitur. De quo super persona haereticorum scriptum est in Isaia: Telam araneae texunt (Isai. 59. 5) ; quae parva et levia potest capere animalia, ut muscas, culices et caetera hujusmodi; a fortioribus autem rumpitur. Instar levium in Ecclesia simpliciumque, qui eorum decipiuntur erroribus, cum viros in fidei veritate robustos non valeant obtinere. 10. Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni: sin", "candidate_score": 0.636263, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_40_42", "bdc_text": "Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1584", "psc_text": "ars magica, non erit malum et idololatria, quae artis magicae viribus nititur. Quod si malum est idololatria, malum erit et ars magica, ex qua subsistit idololatria. Cum autem idololatria Christi majestate deleta sit, indicat et parentem suam artem magicam secum pariter dissolutam, Propheta super hoc liquido proclamante: Sta nunc in incantationibus tuis, et multis veneficiis tuis, quae didicisti ab adolescentia tua, si potuerint prodesse tibi (Isai. 47. 12) . Cum igitur haec Prophetarum scripta testentur, et nullus unquam ausus sit memoriae prodere, magorum artes inter optima quaeque numerandas, leges quoque publicae magos et maleficos puniant: scire non possum qua ratione impulsus Origenes, qui Christianum se jactat, Sedechiae pseudoprophetae aemulator existens, cornua sibi ferrea fecerit, quibus contra dogmata veritatis armatus incedat, nec sapiat quidquam de coelesti Jerusalem, neque imitetur Moysen, et Daniel, Petrumque, et alios sanctos, qui contra magos et incantatores, quasi in acie stantes indefesso certamine dimicarunt. Cum quibus festae", "candidate_score": 0.635866, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_81_83", "bdc_text": "Ego certe gestrichen . iam annus agitur , ut nosti , quod huius sententiae esse incipio Bullingers Bekehrung zur evangelischen Lehre fällt ungefähr in das erste Viertel des Jahres 1522 ( HBD 6 , 16f; 126 , 10f ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1705", "psc_text": "libra justi cursus steterit, festinat ad inaequalitatem, deserens ad quod pervenerat. Quod puto Ecclesiasten, ne de alienis nostra fontibus hauriamus, in volumine suo dicere: Gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur spiritus (Eccl. 1) , annuum 622 solis cursum significantem. Eadem enim temporum rota in semet revertitur, rediens ad ea, unde profectus fuerat. 11. Sancta vero coelestisque solemnitas radios nobis sui splendoris emittens, nullis spatiis terminatur: cumque sanctorum certamina, et praesentis saeculi labor finem acceperint, succedet perpetuum gaudium, et aeterna festivitas. Unde perfecti viri animas suas ab omni errorum caligine separantes, jam nunc festa decantant: Introeamus portas ejus in confessione, atria ejus in hymnis (Psal. 94) , Salvatoris adventum laetis vocibus personantes. Cum enim in toto orbe regnaret malitia, et tenebras humanis oculis daemones offudissent, neque posset eis ullus opitulari, juxta illud quod scriptum est: Respexi, et non erat qui auxiliaretur: consideravi, et nullus qui susciperet (Psal. 99)", "candidate_score": 0.635058, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_39_41", "bdc_text": "Et quid impientius eidololatria ? Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben.", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1583", "psc_text": "dominata, nec dominetur nostri. 16. Artem magicam haud malam. --Confundatur Origenes, inter caetera flagitiorum genera, quae confingit, magicis quoque artibus patrocinium tribuens: nam in tractatibus suis, his locutus est verbis: « Ars magica non mihi videtur alicujus rei subsistentis vocabulum, sed et si sit, non est operis 576 mali, » ne quis habere possit contemptui. Haec dicens utique fautorem se esse demonstrat Elymae magi, qui Apostolis repugnavit, et Jamne atque Mambre, qui Moysi magicis artibus restiterunt. Sed nullas Origenis patrocinium habebit vires, quia Christus magorum praestigias suo delevit adventu. Respondeat novae impietatis assertor, imo aperte audiat: Si non est malum ars magica, non erit malum et idololatria, quae artis magicae viribus nititur. Quod si malum est idololatria, malum erit et ars magica, ex qua subsistit idololatria. Cum autem idololatria Christi majestate deleta sit, indicat et parentem suam artem magicam secum pariter dissolutam, Propheta super hoc liquido proclamante: Sta nunc in", "candidate_score": 0.633232, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_30_32", "bdc_text": "Hans Grass , Art. Abendmahl II , in : RGG I 25f. ? An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2100", "psc_text": "erat cum esset Graecus compulsus est circumcidi: propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierant perscrutari libertatem nostram, ut nos in servitutem redigerent, quibus nec ad horam cessimus subjectioni [al. subjectione], ut veritas Evangelii permaneret [al. permaneat] apud vos (Gal. 2. 3. 4. 5) . Hinc [al. Hic ] apparet quid eos captare intellexerit, ut non faceret quod in Timotheo fecerat, et quod ea libertate facere poterat, qua ostenderat illa sacramenta, nec tanquam necessaria debere appeti, nec tanquam sacrilega debere damnari. » 13. « Sed cavendum est videlicet in hac disputatione, ne sicut Philosophi, quaedam facta hominum media dicamus, inter recte factum et peccatum: quae neque in recte factis, neque in peccatis numerentur; 768 et urgeamur eo, quod observare Legis caeremonias non potest esse indifferens, sed aut bonum, aut malum. Ut si bonum dixerimus, eas nos quoque observare cogamus; si autem malum, non vere, sed simulate ab Apostolis observatas esse credamus.", "candidate_score": 0.631804, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_50", "bdc_text": "tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_417", "psc_text": "Vultis nosse quanta ingenii sui reliquerit monimenta? sequens titulus ostendit. 154 Scripsit in Genesim libros tredecim. Mysticarum Homiliarum libros duos. In Exodum Excerpta. In Leviticum Excerpta . . . . . . Item Monobiblia. Περὶ Αρκῶν libros quatuor. De Resurrectione libros duos. Et alios de Resurrectione dialogos duos . . . . 4. Videtisne, et Graecos pariter, et Latinos unius labore superatos? Quis enim unquam tanta legere potuit, quanta ipse conscripsit? Porro (al. Pro ) hoc sudore quid accepit pretii? Damnatur a Demetrio Episcopo, exceptis Palestinae, et Arabiae, et Phoenicis atque Achaiae Sacerdotibus. In damnationem ejus consentit urbs Romana: ipsa contra hunc cogit senatum, non propter dogmatum novitatem, non propter haeresim, ut nunc adversus eum rabidi canes simulant: sed quia gloriam eloquentiae ejus, et scientiae ferre non poterant, et illo dicente, omnes muti putabantur. 5. Haec quare scripserim, et ad pauperis lucernae igniculum, cito sermone, sed non cauto dictaverim, potestis", "candidate_score": 0.631016, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105_107", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] . Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2633", "psc_text": "et sagittae (Psal. 56. 5) . Et alibi: Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula (Ps. 54. 22) . Et apertius in Ecclesiaste: Sicut mordet serpens in silentio, sic qui fratri suo occulte detrahit (Eccl. 10. 11) . Sed dices: Ipse non detraho, aliis loquentibus quid facere possum? Ad excusandas excusationes in peccatis (Psal. 140) ista praetendimus. Christus arte non illuditur. Nequaquam mea, sed Apostoli sententia est: Nolite errare: Deus non irridetur (Galat. 6. 7) . Ille in corde, nos videmus in facie. Salomon loquitur in Proverbiis: Ventus aquilo dissipat nubes, et vultus tristis, linguas detrahentium (Prov. 25. 23) . Sicut enim sagitta si mittatur contra duram materiam, nonnunquam in mittentem revertitur, et vulnerat vulnerantem; illudque completur: Facti sunt mihi in arcum pravum (Ps. 77. 57) . Et alibi: Qui mittit in altum lapidem, recidet in caput ejus (Eccl. 27. 28) : ita detractor cum tristem faciem", "candidate_score": 0.628124, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_31_33", "bdc_text": "RGG I 25f. ? An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 . aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2125", "psc_text": "fallaciter 775 vel suas litteras scribere, vel Dei sui sacramenta tractare. » 23. « Flagitas a me, ut aliquem saltem unum ostendam, cujus in hac re sententiam sita secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraveris, qui te in eo, quod astruis praecesserunt; petens ut in eo, quod te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus; quorum ego fateor neminem legi; sed cum ferme sex, vel septem, horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Dydimum reprehensos abs te, lego in recentioribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum his ergo errare puto, quia nec te ipse patieris; quamvis hoc perinde dicatur ac si in hac sententia non erraverint. Nam quis est, qui se velit cum quolibet errare? Tres igitur restant, Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes, et quem paulo post commemoras, Joannes, qui dudum in Pontificali gradu", "candidate_score": 0.627516, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_50", "bdc_text": "tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1878", "psc_text": "ea positura de manibus. Apostolorum Acta, et Epistolas tota cordis imbibat voluntate. Cumque pectoris sui cellarium his opibus locupletaverit, mandet memoriae Prophetas, Heptateuchum [al. Pentateuchum ], et Regum, et Paralipomenom libros, Esdrae quoque et Esther volumina. Ad ultimum sine periculo discat Canticum Canticorum; ne si in exordio legerit, sub carnalibus verbis, spiritualium nuptiarum epithalamium non intelligens, vulneretur. Caveat omnia apocrypha. Et si quando ea non ad dogmatum veritatem, sed ad signorum reverentiam legere voluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotentur: multaque his admixta vitiosa, ET GRANDIS esse prudentiae aurum in luto quaerere. Cypriani opuscula semper in manu teneat. Athanasii Epistolas et Hilarii libros inoffenso decurrat pede. Illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non vacillet. Caeteros sic legat, ut magis judicet quam sequatur. 13. Respondebis: Quomodo haec omnia mulier saecularis, in tanta frequentia hominum, Romae custodire potero? Noli ergo subire onus, quod ferre non potes: sed", "candidate_score": 0.622459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_38", "bdc_text": "Restat ergo , ut impietate adorandi abnegata vitam tuam ad litterarum praescriptum emendes .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_3071", "psc_text": "obtinet vera dilectio. Et qui perfecte amatur, totam sibi amantis vindicat voluntatem. Nihil est imperiosius caritate. Nos si vere Christum diligimus: si ejus nos redemptos sanguine recordamur, nihil magis velle, nihil omnino debemus agere, quam quod illum velle cognoscimus. 5. Duo autem sunt genera mandatorum, in quibus clauditur tota justitia. Prohibendi unum est, jubendi alterum. Ut enim mala prohibentur, ita praecipiuntur bona. Ibi otium imperatur, hic studium. Ibi coercetur animus, hic incitatur. Ibi fecisse, hic non fecisse, culpabile est. Unde et Propheta dicit: Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos? Prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Declina a malo, et fac bonum (Psal. 33. 13. 14. et 15) . Et beatus Apostolus. Odientes malum, adhaerentes bono (Rom. 12. 9) . Hoc itaque duplex diversumque praeceptum, prohibendi scilicet et imperandi, aequo omnibus jure mandatum est. Non virgo, non vidua, non nupta, ab", "candidate_score": 0.62239, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_4_6", "bdc_text": "Ecce copiae cornucopioso copiosius adsunt gestrichen , copiae cornu darübergeschrieben. Vgl . Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). . Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_880", "psc_text": "addiderint, quanta dimiserint, quae in exemplaribus Ecclesiae, obelis, asteriscisque distincta sunt. Illud enim quod legimus in Isaia: « Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem » (Isai. 31. sec. LXX), solent Hebraei deridere, cum audierint. Nec non et in Amos post descriptionem luxuriae: « Stantia putaverunt haec, et non fugientia » (Amos 6. sec. LXX). Revera sensus rhetoricus et declamatio Tulliana. Sed quid faciemus ad authenticos libros, in quibus haec non feruntur adscripta, et caetera his similia, quae si proferre nitamur, infinitis libris opus est. Porro quanta dimiserint, vel asterisci testes, ut dixi, sunt, vel nostra interpretatio, si a diligenti lectore Translationi veteri conferatur: et tamen jure Septuaginta Editio obtinuit in Ecclesiis, vel quia prima est, et ante Christi facta adventum, vel quia ab Apostolis (in quibus tamen ab Hebraico non discrepat) usurpata. Aquila autem proselytus et contentiosus interpres, qui non solum verba, sed etymologias quoque verborum", "candidate_score": 0.615287, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_19_21", "bdc_text": "Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", "candidate_score": 0.606897, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_18_20", "bdc_text": "Staedtke 43). ? Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2063", "psc_text": "asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum Bibliothecas damnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in illis falli potuisse credendum est. Si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est", "candidate_score": 0.606552, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_119", "psc_text": "Evangelista in hac eadem Visione, non Deum Patrem, sed Christum scribat esse conspectum. Nam cum de incredulitate diceret Judaeorum, statim causas incredulitatis exposuit, dicens: Et ideo non poterant credere in eum, quia dixit Isaias: Aure audietis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Haec autem dixit, quando vidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo (Is. 6. 9. 10; Joan. 12. 40. 41) . In praesenti ergo volumine Isaiae ab eo qui sedet in throno jubetur, ut dicat: Aure audietis, et non intelligetis. Qui autem haec jubet, ut Evangelista intelligit, Christus est: unde nunc colligitur, non posse Seraphim Christum intelligi, cum Christus sit ipse qui sedeat. Et licet in Actis Apostolorum adversus Judaeos inter se dissidentes, Paulus dicat: « Bene Spiritus Sanctus locutus est per Isaiam Prophetam ad patres nostros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non perspicietis.", "candidate_score": 0.603185, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_19_21", "bdc_text": "Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_875", "psc_text": "hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalyps. Eliae testimonium sumptum sit: cum in Isaia juxta Hebraicum ita legatur: « A saeculo non audierunt, nec auribus perceperunt. Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te » (Isai. 64. 4). Hoc Septuaginta multo aliter transtulerunt: « A saeculo non audivimus; neque oculi nostri viderunt Deum absque te, et opera tua vera, et facies exspectantibus te misericordiam. » Intelligimus unde sumptum sit testimonium, et tamen Apostolus non verbum expressit e verbo, sed παραφρασικῶς, eumdem sensum aliis sermonibus indicavit. In Epistola ad Romanos idem Apostolus Paulus exemplum de Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis", "candidate_score": 0.602853, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_18_20", "bdc_text": "Staedtke 43). ? Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2062", "psc_text": "asteriscos habeat et virgulas praenotatas; et postea aliam translationem absque his signis ediderim: pace tua dixerim, videris mihi non intelligere, quod quaesisti. Illa enim interpretatio Septuaginta Interpretum est: et ubicumque virgulae, id est obeli sunt, significatur quod Septuaginta plus dixerint, quam habetur in Hebraeo. Ubi autem asterisci, id est, stellulae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est: Et ibi Graeca transtulimus: hic de ipso Hebraico, quod intelligebamus, expressimus: sensuum potius veritatem, quam verborum ordinem interdum conservantes. Et miror quomodo Septuaginta Interpretum libros legas, non puros ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos, sive corruptos per obelos et asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum", "candidate_score": 0.601779, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_19_21", "bdc_text": "Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ?", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2063", "psc_text": "asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum Bibliothecas damnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in illis falli potuisse credendum est. Si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est", "candidate_score": 0.601645, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_17_19", "bdc_text": "- Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s . Staedtke 43). ? Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2062", "psc_text": "asteriscos habeat et virgulas praenotatas; et postea aliam translationem absque his signis ediderim: pace tua dixerim, videris mihi non intelligere, quod quaesisti. Illa enim interpretatio Septuaginta Interpretum est: et ubicumque virgulae, id est obeli sunt, significatur quod Septuaginta plus dixerint, quam habetur in Hebraeo. Ubi autem asterisci, id est, stellulae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est: Et ibi Graeca transtulimus: hic de ipso Hebraico, quod intelligebamus, expressimus: sensuum potius veritatem, quam verborum ordinem interdum conservantes. Et miror quomodo Septuaginta Interpretum libros legas, non puros ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos, sive corruptos per obelos et asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum", "candidate_score": 0.600934, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_18_20", "bdc_text": "Staedtke 43). ? Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben . inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_875", "psc_text": "hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalyps. Eliae testimonium sumptum sit: cum in Isaia juxta Hebraicum ita legatur: « A saeculo non audierunt, nec auribus perceperunt. Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti exspectantibus te » (Isai. 64. 4). Hoc Septuaginta multo aliter transtulerunt: « A saeculo non audivimus; neque oculi nostri viderunt Deum absque te, et opera tua vera, et facies exspectantibus te misericordiam. » Intelligimus unde sumptum sit testimonium, et tamen Apostolus non verbum expressit e verbo, sed παραφρασικῶς, eumdem sensum aliis sermonibus indicavit. In Epistola ad Romanos idem Apostolus Paulus exemplum de Isaia sumens: « Ecce, inquit, ponam in Sion lapidem offensionis, et petram scandali » (Isai. 8. 14), discordat a Translatione veteri; et tamen cum Hebraica veritate concordat. In Septuaginta enim contrarius sensus est: « Non ut lapidi offensionis occurreretis, neque ut petrae ruinae: » cum Apostolus quoque Petrus 315 Hebraeis", "candidate_score": 0.596748, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_17_19", "bdc_text": "- Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s . Staedtke 43). ? Rem fortassis novam autnovam aut übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_2063", "psc_text": "asteriscos; et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea quae addita sunt, ex hominis Judaei atque blasphemi post passionem Christi, editione transtulerit. Vis amator esse verus Septuaginta Interpretum? Non legas ea quae sub asteriscis sunt, imo rade de voluminibus, ut veterum te fautorem probes. Quod si feceris, omnes Ecclesiarum Bibliothecas damnare cogeris. Vix enim unus aut alter invenietur liber, qui ista non habeat. 20. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post veteres, et novo uteris syllogismo: aut obscura fuerunt quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta. Si obscura, te quoque in illis falli potuisse credendum est. Si manifesta, illos in eis falli non potuisse, perspicuum est. Tuo tibi sermone respondeo. Omnes veteres tractatores qui nos in Domino praecesserunt, et qui Scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt, aut manifesta. Si obscura, quomodo tu ausus es post eos disserere, quod illi explanare 753 non potuerunt? Si manifesta, superfluum est", "candidate_score": 0.595076, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_17", "bdc_text": "- Bullinger scheint von ihm nur in geringem Maße beeinflußt worden zu sein ( s .", "psc_chunk_id": "022_Hieronymus-Stridonensis_Epistolae_window_1944", "psc_text": "omnia venerunt super nos, nec sumus obliti tui, nec inique egimus in testamento tuo, nec aversum est retrorsum cor nostrum (Psal. 43. 18 et 19) . Et, Propter te mortificati sumus tota die, reputati sumus ut oves occisionis (Rom. 8. 36) . Sed Dominus auxiliator meus, non timebo quid faciat mihi homo (Psal. 117. 6) . Legit enim: Fili honora Dominum, et confortaberis, et extra Dominum nullum timueris (Prov. 7. 1. juxt. LXX) . His et talibus testimoniis, quasi armatura Dei, et adversus omnia quidem vitia, sed praecipue instruebat se contra invidiam saevientem; et patiendo injurias, furorem rabidi pectoris mitigabat. Denique usque ad diem mortis, et 712 hujus patientia, et aliorum zelus omnibus patuit: qui suum rodit auctorem, et dum aemulum laedere nititur, in semetipsum proprio furore bacchatur. 19. Dicam et de ordine monasterii, quomodo Sanctorum continentiam in suum verterit lucrum. Seminabat carnalia, ut meteret spiritualia (1. Cor. 9): dabat", "candidate_score": 0.590147, "ce_score": null } ] }, { "rank": 18, "cf_id": "cf044", "work_id": "tlg1271.tlg004.1st1K-grc1", "max_score": 0.6991, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg004.1st1K-grc1_window_0", "psc_text": "Ἀναγνοὺς οὖν ὁ Ιάκωβος τὴν ἐπιστολὴν μετεκαλέσατο τοὺς πρεσβυτέρους, καὶ αὐτοῖς ἀναγνοὺς ἔφη· ἀναγκαίως καὶ πρεπόντως περὶ τῆς ἀληθείας ἀσφαλίζεσθαι ὁ ἡμέτερος ὑπέμνησε Πέτρος, ὅπως τὰς τῶν αὐτοῦ κηρυγμάτων διαπεμφηθείσας ἡμῖν βίβλες μηδενὶ μεταδώσωμεν ὡς ἔτυχεν, ἢ ἀγαθῷ τινὶ καὶ εὐλαβεῖ, τῷ καὶ διδάσκειν αἱρεμένῳ ἐμπεριτόμῳ τε ὄντι πιστῷ. καὶ ταῦτα μὴ πάντα ὁμοῦ, ἵνα ἐὰν ἐν τοῖς πρώτοις ἀγνώμων φωραθῇ, τὰ δεύτερα μὴ πιστευθῇ. διὸ μὴ ἔλαττον ἔτεσιν ἔξ δοκιμαζέσθῳ· καὶ εἴθ᾽ οὕτως, κατὰ τήν Μωϋσέως ἀγωγὴν , ἀγαγόντα αὐτὸν ἐπὶ ποταμὸν ἢ πηγὴν, ὅπερ ἐστὶν ζῶν ὕδωρ, ἔνθα ἡ δικαίων γίνεται ἀναγέννησις, μὴ ὁρκίσαι, ἐπεὶ μὴ ἔξεστιν, ἀλλὰ στῆναι αὐτῷ κελεῦσαι πρὸς τῷ ὕδατι καὶ ἐπιμαρτύρασθαι, ὡς καὶ αὐτοὶ ἀναγεννώμενοι κελευσθέντες ἐποιήσαμεν τοῦ μὴ ἁμαρτεῖν χάριν. Λεγέτω δέ· μάρτυρας ἔχομι οὐρανόν, γῆν, ὕδωρ, ἐν οιἷς τὰ πάντα περιέχεται, πρὸς τούτοις δὲ ἅπασιν καὶ τὸν διὰ πάντων διήκοντα ἀέρα, οὗ ἄνευ οὐκ ἀναπνέω, ὡς ἀεὶ ὑπήκοος ἔσομαι τῷ τὰς", "candidate_score": 0.6991, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55_57", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg004.1st1K-grc1_window_0", "psc_text": "Ἀναγνοὺς οὖν ὁ Ιάκωβος τὴν ἐπιστολὴν μετεκαλέσατο τοὺς πρεσβυτέρους, καὶ αὐτοῖς ἀναγνοὺς ἔφη· ἀναγκαίως καὶ πρεπόντως περὶ τῆς ἀληθείας ἀσφαλίζεσθαι ὁ ἡμέτερος ὑπέμνησε Πέτρος, ὅπως τὰς τῶν αὐτοῦ κηρυγμάτων διαπεμφηθείσας ἡμῖν βίβλες μηδενὶ μεταδώσωμεν ὡς ἔτυχεν, ἢ ἀγαθῷ τινὶ καὶ εὐλαβεῖ, τῷ καὶ διδάσκειν αἱρεμένῳ ἐμπεριτόμῳ τε ὄντι πιστῷ. καὶ ταῦτα μὴ πάντα ὁμοῦ, ἵνα ἐὰν ἐν τοῖς πρώτοις ἀγνώμων φωραθῇ, τὰ δεύτερα μὴ πιστευθῇ. διὸ μὴ ἔλαττον ἔτεσιν ἔξ δοκιμαζέσθῳ· καὶ εἴθ᾽ οὕτως, κατὰ τήν Μωϋσέως ἀγωγὴν , ἀγαγόντα αὐτὸν ἐπὶ ποταμὸν ἢ πηγὴν, ὅπερ ἐστὶν ζῶν ὕδωρ, ἔνθα ἡ δικαίων γίνεται ἀναγέννησις, μὴ ὁρκίσαι, ἐπεὶ μὴ ἔξεστιν, ἀλλὰ στῆναι αὐτῷ κελεῦσαι πρὸς τῷ ὕδατι καὶ ἐπιμαρτύρασθαι, ὡς καὶ αὐτοὶ ἀναγεννώμενοι κελευσθέντες ἐποιήσαμεν τοῦ μὴ ἁμαρτεῖν χάριν. Λεγέτω δέ· μάρτυρας ἔχομι οὐρανόν, γῆν, ὕδωρ, ἐν οιἷς τὰ πάντα περιέχεται, πρὸς τούτοις δὲ ἅπασιν καὶ τὸν διὰ πάντων διήκοντα ἀέρα, οὗ ἄνευ οὐκ ἀναπνέω, ὡς ἀεὶ ὑπήκοος ἔσομαι τῷ τὰς", "candidate_score": 0.678016, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_32", "bdc_text": "An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 .", "psc_chunk_id": "tlg1271.tlg004.1st1K-grc1_window_0", "psc_text": "Ἀναγνοὺς οὖν ὁ Ιάκωβος τὴν ἐπιστολὴν μετεκαλέσατο τοὺς πρεσβυτέρους, καὶ αὐτοῖς ἀναγνοὺς ἔφη· ἀναγκαίως καὶ πρεπόντως περὶ τῆς ἀληθείας ἀσφαλίζεσθαι ὁ ἡμέτερος ὑπέμνησε Πέτρος, ὅπως τὰς τῶν αὐτοῦ κηρυγμάτων διαπεμφηθείσας ἡμῖν βίβλες μηδενὶ μεταδώσωμεν ὡς ἔτυχεν, ἢ ἀγαθῷ τινὶ καὶ εὐλαβεῖ, τῷ καὶ διδάσκειν αἱρεμένῳ ἐμπεριτόμῳ τε ὄντι πιστῷ. καὶ ταῦτα μὴ πάντα ὁμοῦ, ἵνα ἐὰν ἐν τοῖς πρώτοις ἀγνώμων φωραθῇ, τὰ δεύτερα μὴ πιστευθῇ. διὸ μὴ ἔλαττον ἔτεσιν ἔξ δοκιμαζέσθῳ· καὶ εἴθ᾽ οὕτως, κατὰ τήν Μωϋσέως ἀγωγὴν , ἀγαγόντα αὐτὸν ἐπὶ ποταμὸν ἢ πηγὴν, ὅπερ ἐστὶν ζῶν ὕδωρ, ἔνθα ἡ δικαίων γίνεται ἀναγέννησις, μὴ ὁρκίσαι, ἐπεὶ μὴ ἔξεστιν, ἀλλὰ στῆναι αὐτῷ κελεῦσαι πρὸς τῷ ὕδατι καὶ ἐπιμαρτύρασθαι, ὡς καὶ αὐτοὶ ἀναγεννώμενοι κελευσθέντες ἐποιήσαμεν τοῦ μὴ ἁμαρτεῖν χάριν. Λεγέτω δέ· μάρτυρας ἔχομι οὐρανόν, γῆν, ὕδωρ, ἐν οιἷς τὰ πάντα περιέχεται, πρὸς τούτοις δὲ ἅπασιν καὶ τὸν διὰ πάντων διήκοντα ἀέρα, οὗ ἄνευ οὐκ ἀναπνέω, ὡς ἀεὶ ὑπήκοος ἔσομαι τῷ τὰς", "candidate_score": 0.624778, "ce_score": null } ] }, { "rank": 19, "cf_id": "cf025", "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", "max_score": 0.699049, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1212", "psc_text": "vero irae suae viam facere est irae causas districte judicando dilatare, ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum (Genes. XV, 16) . Hinc per eumdem Moysen Dominus dicit: Ex vinea enim Sodomorum vitis eorum, et propago eorum ex Gomorrha (Deut. XXXII, 32) . Uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis in ipsis. Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec omnia congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis (Ibid., 33, 34) . Quam multa eorum mala narravit, et tamen illico adjungit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum (Ibid., 35) . Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur. Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior", "candidate_score": 0.699049, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61_63", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus . Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas :", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_500", "psc_text": "multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoribus debet et juste consolans misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum (Luc. X, 33, 34) , ut per vinum mordeantur vulnera, per oleum foveantur, quatenus unusquisque qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis; per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur . Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciendumque quoddam, ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul, ac manna est (Hebr. IX, 4) , quia cum Scripturae sacrae scientia est in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt (Psal. XXII,", "candidate_score": 0.696843, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.689145, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51_53", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] . ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_460", "psc_text": "invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur, quia vita nostra dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione reparatur. Beatus igitur Job sic sua narrat, ut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum (I Thess. II, 19) ? Sancta ergo Ecclesia quasi amissam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat. Ait enim: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire cognoscit. [Vers. XXVIII.] 54. Quot significentur in sacris Scripturis, arcus nomine.---Arcus autem nomine in sacro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando vero ipsa eadem sacra eloquia designantur. Per arcum quippe insidiae figurantur, sicut per Psalmistam", "candidate_score": 0.687416, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_59_61", "bdc_text": "Jh. bei verschiedenen oppositionellen christlichen Gruppen ; sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in : RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_897", "psc_text": "assumpsit, exhibuit. De ipso enim dicitur: Qui est caput, Christus (Ephes. IV, 15) . Rursumque de ejus Ecclesia scriptum est: Et corpus Christi, quod est Ecclesia (Coloss. I, 24) . Beatus igitur Job, qui Mediatoris typum eo verius tenuit quo passionem illius, non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo prophetavit, cum in dictis factisque suis expressioni Redemptoris innititur, repente ad significationem corporis aliquando derivatur, ut quod Christum et Ecclesiam unam personam credimus, hoc etiam unius personae actibus significari videamus. 3. Uxor Job, carnales Ecclesiae; amici, haereticos adumbrant.---Uxor vero ejus, quae eum ad maledicendum provocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quo vicinius premunt, quia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, tanto gravius quanto et interius tolerantur. [Vet. II.] Amici vero ejus, qui quasi dum consulunt invehuntur, haereticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad", "candidate_score": 0.685208, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51_53", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] . ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_313", "psc_text": "contemplationis acumine aeterna Dei claritas videri; hoc quoque a beati Job sententia non abhorret, qui ait: Abscondita est ab oculis omnium viventium; quoniam quisquis sapientiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritur, ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eam vidit, qui adhuc carnaliter vivit, quia nemo potest Deum simul amplecti et saeculum. Qui enim Deum videt, eo ipso moritur, quo vel intentione cordis, vel effectu operis ab hujus vitae delectationibus tota mente separatur. Unde adhuc ad eumdem quoque Moysen dicitur: Non enim videbit me homo, et vivet (Exod. XXXIII, 21) . Ac si aperte diceretur: Nullus unquam Deum spiritaliter videt, et mundo carnaliter vivit. Unde Paulus quoque apostolus, qui adhuc Dei invisibilia, sicut ipse testatur, ex parte cognoverat (I Cor. XIII, 12) , jam huic mundo totum se mortuum esse perhibebat, dicens: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) . Sicut enim jam longe superius", "candidate_score": 0.684427, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_61", "bdc_text": "RGG I 433f). , quam qui adoraverit , signo in hoc , ut imagini ministrare possit , in manus assumpto [ Apk 14 , 9 ] , hoc est unctione episcopali , is sit passurus horrenda illa tormenta , quae recencet [ ! ] apostolus .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1765", "psc_text": "granorum cumulum districti examinis ventilabro resilient. [Rec. IV.] 922 12. In illis signaculum fidei vertitur in lutum.---Unde et apte subjungitur: Restituetur ut lutum signaculum. Ac si aperte diceret: Hi qui nunc videntur in Ecclesiae sinu signaculum, tunc ante oculos omnium restituentur ut lutum, id est, nequaquam judicia hominum de professione religionis fallunt, sed quod terrena sapiant, demonstrantur. Solet enim Scriptura sacra pro fide appellare signaculum, pro iniquitate lutum. Nam filius junior qui, consumpta substantia, ad patrem rediit (Luc. XV, 22) , in munere annulum accepit. Gentilis enim populus, qui, immortalitate perdita, ad Deum poenitendo revertitur, per fidei signaculum munitur. Unde et a sponso suo Ecclesiae dicitur: Pone me ut signaculum super cor tuum (Cant. VIII, 6) . Idcirco namque signaculum rebus ponitur, ne qua diripientium praesumptione temerentur. Sponsus ergo in corde signaculum ponitur quando fidei ejus mysterium in custodia nostrae cogitationis imprimitur, ut ille infidelis servus, nimirum noster adversarius, cum", "candidate_score": 0.683479, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_102_104", "bdc_text": "importunissimis procellis sevitne quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben. , animum meum ex [ ? ] sacra [ ? ] anchoraVgl . Adagia , 1 , 1 , 24 ( LB II 35f) . dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. . Precorque deum , ut hanc tibivobis gestrichen , tibi darübergeschrieben. sententiam , si modo vera est , de qua re minime dubito , ceterisque fratribus ita adaperiat , ut vere , hoc est in spiritu incipiatis verum , solum et omnipotentem deum adorare [ Joh 4 , 24 ] .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", "candidate_score": 0.682626, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_36", "bdc_text": "Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2218", "psc_text": "inter transeuntia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit, quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis meritum laetatur. Hinc est quod tunc apostolos exsultasse legimus, cum pro Christo illos contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pali (Act. V, 41) . Hinc Paulus cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat, etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra (II Cor. VII, 5) . Ac si aperte diceret quia spiritus requiem habuit dum per profectum animae persecutionum supplicia caro toleravit. Contra hunc itaque equum ab adversariis sanctae Ecclesiae parantur gladii de dolore poenarum, parantur arma de patrociniis saecularium potestatum. Solent namque", "candidate_score": 0.682459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_42_44", "bdc_text": "panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ?", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.682253, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51_53", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] . ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1512", "psc_text": "; sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum (Apoc. XIX, 10; XXII, 9) . Quid est enim quod prius aequanimiter se concedebant adorari, post ab homine angeli recusant, nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo abjectiorem noverant, justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam subjectam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant? Neque enim jam debebat in membris subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari. Is ergo qui propter nos minor angelis exstitit aequales non angelis virtute suae minorationis fecit. Unde et moriendo docuit mortem non metui, resurgendo de vita confidi, ascendendo de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspiciunt, illuc se subsequi et membra gratulentur. Unde bene ab eodem nostro capite dicitur: Ubicunque corpus fuerit, illuc congregabuntur", "candidate_score": 0.679477, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_7_9", "bdc_text": "Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre . An ne patres audire cupis ?", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1521", "psc_text": "audivi auditum tuum, et timui (Habac. III, 1) . Unde hic quoque dicitur: Audiet auditionem in terrore vocis ejus. Notandum vero est quod vox Dei non in gaudio, sed in terrore audiri perhibetur, quia nimirum peccator quisque dum sola quae terrena sunt cogitat, dum cor oppressum infimis cogitationibus gestat, si repente divinae gratiae aspiratione tangitur, hoc ante omnia intelligit, quod cuncta quae agit districta aeterni judicis animadversione puniantur. Auditio igitur vocis Dei prius in terrore fit, ut postea vertatur in dulcedinem, quia ante nos districti judicii timore castigat, ut jam castigatos supernae dulcedinis consolatione reficiat. Nam cum nos violenta rerum temporalium delectatio possidet, et mentis nostrae oculos in somno torporis premit, si manu subita superni respectus excitamur, diu clausos mox eosdem ad veritatis lucem oculos mentis aperimus, quae egimus mala meminimus, quam districtus judex contra haec veniat videmus: versatur mente quantus ille sit tanti judicis adventus, quae tunc illa sit", "candidate_score": 0.679172, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_63_65", "bdc_text": "«Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ; id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1212", "psc_text": "vero irae suae viam facere est irae causas districte judicando dilatare, ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum (Genes. XV, 16) . Hinc per eumdem Moysen Dominus dicit: Ex vinea enim Sodomorum vitis eorum, et propago eorum ex Gomorrha (Deut. XXXII, 32) . Uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis in ipsis. Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec omnia congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis (Ibid., 33, 34) . Quam multa eorum mala narravit, et tamen illico adjungit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum (Ibid., 35) . Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur. Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior", "candidate_score": 0.677241, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49_51", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ; tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut . consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_18", "psc_text": "Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur (Joan. XII, 26) . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum (Matth. XX, 22) ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis", "candidate_score": 0.673132, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_62_64", "bdc_text": "Scilicet : «Bibiturus est is de vino ire» [ Apk 14 , 10 ] , hoc est , ira dei cadet in eum , ut in cecitate de peccato abeat in scelus et de scelere in nephas : Rom. 1 [18ff] . Inductus in eam falsa doctrina pape , que interim pietatis speciem habet ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1212", "psc_text": "vero irae suae viam facere est irae causas districte judicando dilatare, ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum (Genes. XV, 16) . Hinc per eumdem Moysen Dominus dicit: Ex vinea enim Sodomorum vitis eorum, et propago eorum ex Gomorrha (Deut. XXXII, 32) . Uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis in ipsis. Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec omnia congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis (Ibid., 33, 34) . Quam multa eorum mala narravit, et tamen illico adjungit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum (Ibid., 35) . Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur. Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior", "candidate_score": 0.671413, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_22_24", "bdc_text": "Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ? Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ? Unde , queso , has voces delatas dices :", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.670414, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_56_58", "bdc_text": "nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse . fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2622", "psc_text": "quidem est quod redolent, sed nigrum quod lucent. Olent enim per simulationem justitiae, sed obscurum ardent per nequitiae perpetrationem. Quorum simulationis malitiam Joannes in Apocalypsi brevi descriptione comprehendit, dicens: Vidi aliam bestiam ascendentem de terra, habentem duo cornua similia agni, et loquebatur ut draco (Apoc. XIII, 11) . Priorem quippe bestiam, id est Antichristum superiore jam descriptione narraverat; post quem etiam haec alia bestia ascendisse dicitur, quia post eum multitudo praedicatorum illius ex terrena potestate gloriatur. De terra quippe ascendere est de terrena gloria superbire. Quae habet duo cornua agni similia, quia per hypocrisim sanctitatis eam quam in se veraciter Dominus habuit singularem sibi inesse et sapientiam mentitur et vitam. Sed quia sub agni specie auditoribus reprobis serpentinum virus infundit, recte illic subditur: Et loquebatur ut draco. Ista ergo bestia, id est praedicantium multitudo, si aperte ut draco loqueretur, agno similis non appareret; sed assumit agni speciem, ut draconis exerceat", "candidate_score": 0.67005, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_21_23", "bdc_text": "quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ? Quis unquam primitivae ecclesie eum dei loco habuit ?", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.669169, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_51", "bdc_text": "consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_427", "psc_text": "Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. [Vet. XXI.] 40. Caeci sunt gentiles, claudi vero Judaei.---Quae quia duos in se populos collegit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam (Isai. IX, 2) . Rursum si Israeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis (Psal. XVII, 46) . Qui nimirum", "candidate_score": 0.668941, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_35_37", "bdc_text": "Siccine odorandi organo privatus es , ut amodo nescias pium ab impio , peregrinum ab von ab gestrichen. domestico , aut denique aquam a vino secernere ? Persequtionem vero ob veritatem adeo abest , ut te vereri posse credam , ut ad apostolorum exemplum eius rei causa gaudere et exultare tenach te gestrichen spiritu . iam iam spiritu videam .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1720", "psc_text": "Cornelium recepit, pretio quaerentem miracula Simonem repulit. Illi dicens: In veritate comperi quoniam non est personarum acceptor Deus (Act. X, 34) , secreta regni benigne aperuit. Huic inquiens: Pecunia tua tecum sit in perditionem (Act. VIII, 20) , per districtae damnationis sententiam coelestis aulae aditum claudit. Quid cuncti apostoli nisi sanctae Ecclesiae ostia existunt, cum voce Redemptoris sui audiunt: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta sunt (Joan. XX, 22) ? Ac si illis aperte diceretur: Per vos ingredientur ad me hi quibus vosmetipsos panditis; et repellentur quibus obseratis. Igitur dum mare saevit, Dominus vectem et ostia opponit, quia ab amaris et perfidis cordibus dum persecutionis procella se dilatat in mundo, Deus unigeniti sui gloriam praedicatorumque ejus reverentiam exaltat; et dum innotescit mysteria divinae fortitudinis, frangit in impiis fluctus furoris. 39. Divina providentia persecutionis procella aut prosilit, aut conquiescit.---Bene autem dicitur: Hucusque venies, et non", "candidate_score": 0.668406, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1808", "psc_text": "Vel certe idcirco beatus Job utrum terrae latitudinem consideraverit inquiritur, ut exemplo alienae latitudinis humilietur. Ac si ei aperte diceretur: Eos quos innumera mala praesentis vitae nequeunt angustare considera, et de statu cordis tui inter verbera gloriari cessa. Sequitur: CAPUT XVII [Vet. et Rec. IX]. VERS. 18-20.---Indica mihi, si nosti omnia, in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit, ut ducas unumquodque ad terminos suos, et intelligas semitas domus ejus. 32. Per lucem justitia, per tenebras iniquitas designatur. Qui in justitia perseveraturi sint, aut in peccato morituri, nos latet.---Beatus Job gravi quaestione discutitur, ut et de via lucis, et tenebrarum loco requiratur; ut unumquodque ad suos terminos ducat, ac semitas domus ejus intelligat. Quid enim lucis nomine, nisi justitia accipitur? et quid per tenebras, nisi iniquitas designatur? Unde quibusdam conversis a peccatorum nequitia dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino (Ephes. V, 8) . Et de", "candidate_score": 0.667442, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20_22", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ; quid vero inaudita ? Quis unquam apostolorum panem hunc ita tractavit ?", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1010", "psc_text": "Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere concupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripturae sacrae non inconvenienter accipitur, per eumdem prophetam Judaeis solam litteram servantibus dicitur: Quare appenditis argentum, et non in panibus (Isai. LV, 2) ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed non in refectione, quia dum solam litterae speciem custoditis, de spiritali intelligentia pinguedinem internae refectionis amittitis. Unde illic apte subjungitur: Et laborem vestrum non in saturitate (Ibid.) . [Vet. XXVI.] Rursum per panem haereticorum praedicatio designatur, sicut per Salomonem mulier haereticae ecclesiae typum gestans, et stultos convocans, dicit: Panes occultos", "candidate_score": 0.66631, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_41_43", "bdc_text": "vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.666219, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_40_42", "bdc_text": "Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.662883, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_42_44", "bdc_text": "panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ?", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_209", "psc_text": "invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se igne consumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspiciens, per quosdam suos diceret: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? vel certe: Videtis quia nihil proficimus, ecce totus mundus post eum vadit (Joan. XI, 47) . Videbant unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant. Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant legem, sed legis persequebantur auctorem. Terra ergo de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa et prius habuit legem quae reficeret, et post invidiam quae concremaret. De cujus adhuc descriptione subjungitur: CAPUT XXXIII. VERS. 6.---Locus sapphiri lapides", "candidate_score": 0.662232, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_42_44", "bdc_text": "panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo . iniuriam dei vergere ?", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_208", "psc_text": "obdurati sunt, verbis vitae ad cor viam praebere noluerunt. Sed Judaea haec, quae sic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, audiamus. Sequitur: CAPUT XXXII. VERS. 5.---Terra de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est. 51. Synagoga quae legis scripturarumque panem ministrabat, invidia conflagrans, destructa est.---Panem Judaea dare consueverat, quae legis verba proferebat. Quam videlicet legem, quia intelligere jam reprobi atque explanare non poterant, propheta Jeremias in lamentis deplorat, dicens: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis (Thren. IV, 4) . Sed haec terra in loco suo igne subversa est, quia fidelium signa conspiciens, invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se igne", "candidate_score": 0.661754, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_98_100", "bdc_text": "der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 . Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2810", "psc_text": "aliquid tolerare judicabat. Unde afflictae quoque Judaeae dicitur: Ad punctum in modico dereliqui te, et in miserationibus magnis congregabo te (Isai. LIV, 7) . Aliquando vero juxta afflictionis pondus disponitur mensura consolationis. Unde alias scriptum est: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae laetificaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19) . In ea enim mensura consolatum se in qua afflictus fuerat indicat, qui laetificatum se secundum multitudinem dolorum clamat. Non autem minime lector instruitur, si ipsum remunerationis ordinem contempletur. Excessum quippe correctio, correctionem poenitentia, poenitentiam venia, 1153 veniam vero munera subsequuntur. Sed quia, divinae dispensationis permissione percussus, etiam amicorum verbis afflictus est, divinae pietatis muneribus consolatus, etiam humana debet charitate refoveri; ut undique ei consolationis gaudia respondeant, quem undique dolorum tristia et adversa lacerabant. Unde et subditur: CAPUT XIII. VERS. 11. Venerunt autem ad eum omnes fratres sui, et universae sorores suae, et cuncti qui noverant eum prius; et", "candidate_score": 0.659972, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_6_8", "bdc_text": "Si interpretationi diffidis , en locum loco illustravimus . Iudicet unctioVgl . 1 Joh 2 , 20. 27 . potius quam carnis pollute tenebre .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_231", "psc_text": "in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta (Matth. X, 27) . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. (Isai. XXXIII. 21) . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati", "candidate_score": 0.658193, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_13_15", "bdc_text": "Das Grundargument des Kirchenvaters gegen den heidnischen Götterdienst , nämlich die Geistigkeit Gottes , die nur in Geist verehrt und angebetet werden darf , wurde von ihm gegen die Äußerlichkeit und den Pragmatismus des mittelalterlichen Kultus eingesetzt ( s . Schultheß-Rechberg 12 ; Staedtke 45 ). ?", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_310", "psc_text": "(III Reg. XXII, 19) . Quid est ergo quod tot testamenti veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac sapientia quae Deus est, dicitur: Abscondita est ab oculis omnium viventium; et Joannes ait: Deum nemo vidit unquam (I Joan. IV, 12) , nisi hoc quod patenter datur intelligi, quia quandiu hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest, ut anima, gratia spiritus afflata, per figuras quasdam Deum videat, sed ad ipsam vim ejus essentiae non pertingat? Hinc est enim quod Jacob, qui Deum se vidisse testatur, hunc non nisi in angelo vidit (Exod. XXXIII, 11) . Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te (Exod. XXXIII, 13) .", "candidate_score": 0.658017, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_98_100", "bdc_text": "der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 . Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. . Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_986", "psc_text": "et plagae in secretioribus ventris, quia et disciplina exterior culpas diluit, et extensam mentem compunctio poenitentiae ultione transfigit. Sed hoc inter se utraque haec differunt, quod plagae percussionum dolent, lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia. Quia tamen ipsa compunctio mentem lacerat, eamdem compunctionem non incongrue disciplinam vocat. 41. Quatuor modis justi in compunctione afficiuntur; quod exemplo Pauli ostenditur et Davidis.---Quatuor quippe sunt qualitates quibus justi viri anima in compunctione vehementer afficitur, cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est, aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum dignus vocari apostolus,", "candidate_score": 0.65666, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_52_54", "bdc_text": "ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters . Gemeint sind alle strengen Kritiker und Gegner der Apokalypse . non viderint .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_313", "psc_text": "contemplationis acumine aeterna Dei claritas videri; hoc quoque a beati Job sententia non abhorret, qui ait: Abscondita est ab oculis omnium viventium; quoniam quisquis sapientiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritur, ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eam vidit, qui adhuc carnaliter vivit, quia nemo potest Deum simul amplecti et saeculum. Qui enim Deum videt, eo ipso moritur, quo vel intentione cordis, vel effectu operis ab hujus vitae delectationibus tota mente separatur. Unde adhuc ad eumdem quoque Moysen dicitur: Non enim videbit me homo, et vivet (Exod. XXXIII, 21) . Ac si aperte diceretur: Nullus unquam Deum spiritaliter videt, et mundo carnaliter vivit. Unde Paulus quoque apostolus, qui adhuc Dei invisibilia, sicut ipse testatur, ex parte cognoverat (I Cor. XIII, 12) , jam huic mundo totum se mortuum esse perhibebat, dicens: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI, 14) . Sicut enim jam longe superius", "candidate_score": 0.656256, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_100_102", "bdc_text": "Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben . tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ] importunissimis procellis sevitne quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben. , animum meum ex [ ? ] sacra [ ? ] anchoraVgl . Adagia , 1 , 1 , 24 ( LB II 35f) .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1800", "psc_text": "profundum Deus ingreditur, cum peccatoris mentem visitat.---Mare quippe est mens humana, cujus profunda Deus ingreditur quando per cognitionem suam ad lamenta poenitentiae ab intimis cogitationibus perturbatur, quando prioris vitae nequitias ad memoriam reducit, et fluctuantem in confusione sua animum concutit. Profundum maris Deus penetrat, quando etiam desperata corda permutat. Ipse enim mare intrat quando cor saeculare humiliat, profundum maris ingreditur quando visitare mentes etiam pressas sceleribus non dedignatur. Unde et recte percunctando subjungitur: Et in novissimis abyssi deambulasti? Quae enim est abyssus, nisi mens humana, quae dum semetipsam comprehendere non valet, sese in omne quod est, velut obscura abyssus, latet? Unde bene per prophetam dicitur: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae (Habac. III, 10) , quia dum semetipsam mens humana non penetrat, ex comparatione sui, divinae naturae potentiam quam comprehendere non sufficit humilius laudat. 28. In novissimis abyssi deambulat, cum nequissimorum corda convertit.---In novissimis ergo abyssi Deo deambulare", "candidate_score": 0.654784, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_13", "bdc_text": "Das Grundargument des Kirchenvaters gegen den heidnischen Götterdienst , nämlich die Geistigkeit Gottes , die nur in Geist verehrt und angebetet werden darf , wurde von ihm gegen die Äußerlichkeit und den Pragmatismus des mittelalterlichen Kultus eingesetzt ( s .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_310", "psc_text": "(III Reg. XXII, 19) . Quid est ergo quod tot testamenti veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac sapientia quae Deus est, dicitur: Abscondita est ab oculis omnium viventium; et Joannes ait: Deum nemo vidit unquam (I Joan. IV, 12) , nisi hoc quod patenter datur intelligi, quia quandiu hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest, ut anima, gratia spiritus afflata, per figuras quasdam Deum videat, sed ad ipsam vim ejus essentiae non pertingat? Hinc est enim quod Jacob, qui Deum se vidisse testatur, hunc non nisi in angelo vidit (Exod. XXXIII, 11) . Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te (Exod. XXXIII, 13) .", "candidate_score": 0.654643, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1781", "psc_text": "brachium accipitur, nisi superba Antichristi celsitudo, quae super reprobas mentes hominum fastu gloriae saecularis erigitur, ita ut homo peccator, et tamen aestimari homo despiciens, Deum se super homines mentiatur? Unde et Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus (II Thess. II, 4). Cujus ut tumorem plenius ostenderet, praemisit: Qui adversatur et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur (Ibid.) . Deus enim dici aliquando et homo potest, juxta quod ad Moysen dicitur: Ecce constitui te Deum Pharaonis (Exod. VII, 1) . Deus vero coli purus homo non potest. Quia vero se Antichristus et super sanctos quosque homines, et super ipsius potentiam divinitatis extollit, per exactum sibi nomen gloriae, et hoc quod Deus dicitur, et hoc quod Deus colitur, transire conatur. Notandum vero est in quantam superbiae foveam cecidit, qui in mensura ruinae qua lapsus est non permansit. Diabolus quippe vel homo", "candidate_score": 0.652586, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_58", "bdc_text": "fore imaginem quandam bestie , hoc est papeDie Vorstellung vom Papst als Antichrist findet sich seit dem 13 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2677", "psc_text": "levium rubigo vitiorum, postquam dixit: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, apte mox subdidit: Et territi purgabuntur. Sed quia haec de Leviathan istius fine cognovimus, interim priusquam pereat quid agat audiamus. Sequitur: CAPUT VIII [Rec. VIII]. VERS. 17.---Cum apprehenderit eum gladius, subsistere non poterit neque hasta, neque thorax. 17. Antichristus diaboli gladius recte appellatur.---In Scriptura sacra aliquando per gladium sancta praedicatio, aliquando aeterna damnatio, aliquando tribulatio temporalis, aliquando antiqui hostis ira vel persuasio designatur. Gladius enim 1123 pro sancta praedicatione ponitur, sicut Paulus ait: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei (Ephes. VI, 17) . Gladii nomine aeterna damnatio designatur, sicut de praedicante haeretico scriptum est: Si multiplicati fuerint filii ejus, in gaudio erunt (Job. XXVII, 14) , quia quantalibet hic numerositate germinent, aeterna damnatione consumuntur. Gladius tribulatio temporalis accipitur, sicut Mariae de secuturis tribulationibus, dicitur: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius (Luc. II, 35) . Rursum per gladium ira vel", "candidate_score": 0.64956, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_100_102", "bdc_text": "Sed gratia deo , qui mihi ita meam pacavit conscientiam , ut nunc nene quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben . tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ] importunissimis procellis sevitne quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben. , animum meum ex [ ? ] sacra [ ? ] anchoraVgl . Adagia , 1 , 1 , 24 ( LB II 35f) .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_254", "psc_text": "quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas duplicitate obnubilat, dum puritatis verba quasi fatuitatem devitat, dum vias simplicis innocentiae declinat, quasi habere se abyssus Dei sapientiam recusat. Et quia huic mundo mentes deditae praesentis vitae curis et sollicitudinibus perturbantur, et idcirco ejusdem sapientiae tranquillitate perfrui nequaquam possunt, recte subjungitur: CAPUT XLIII. IBID.---Et mare loquitur: Non est mecum. 68. Ea non fruuntur, qui terrenis distrahuntur curis.---Quid enim maris nomine nisi saecularium mentium amara inquietudo signatur? Quae dum se vicissim inimicitiis impetunt, quasi adversantes se undae collidunt. Recte etenim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis actionum motibus concitatur, ab internae sapientiae quiete atque stabilitate disjungitur. Quo contra bene per prophetam dicitur: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos (Isai. LXVI, 2) ? A terrenis autem mentibus tanto longius spiritus fugit, quanto apud has quietem non invenit. Hinc est enim quod", "candidate_score": 0.649526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_41_43", "bdc_text": "vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben . impudentissimam eidololatriam invor in gestrichen coram deo .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2360", "psc_text": "non agnoscit, dicens: Nescio qui estis (Luc. XIII, 27) . Vita pravorum sub pulvere absconditur, quia abjectis et infimis desideriis gravatur. Quisquis enim adhuc ea quae mundi sunt appetit, quasi ante faciem veri luminis non apparet, quia nimirum sub pulvere terrenae cogitationis latet. Hunc pravarum cogitationum pulverem oppressa mens tolerat, quem ventus nequissimae tentationis apportat. [Vet. VIII.] Hinc est enim quod de unaquaque anima terrenis desideriis aggravata sub Ephraim specie per prophetam dicitur: Factus est Ephraim panis subcinericius, qui non reversatur (Osee. VII, 8) . Ex natura quippe bene condita est nobis intentio, quae surgat in Deum; sed ex conversatione nequiter assueta inest voluptas, quae praesens premat in saeculum. Panis autem subcinericius ex ea parte est mundior, quam inferius occultat, atque ex ea parte sordidior, qua desuper cinerem tolerat. Quisquis ergo intentionem qua Deum debuisset quaerere negligit, quasi more panis subcinericii mundiorem partem inferius premit, et cum curas saeculi libenter", "candidate_score": 0.649405, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_40_42", "bdc_text": "Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1010", "psc_text": "Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere concupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripturae sacrae non inconvenienter accipitur, per eumdem prophetam Judaeis solam litteram servantibus dicitur: Quare appenditis argentum, et non in panibus (Isai. LV, 2) ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed non in refectione, quia dum solam litterae speciem custoditis, de spiritali intelligentia pinguedinem internae refectionis amittitis. Unde illic apte subjungitur: Et laborem vestrum non in saturitate (Ibid.) . [Vet. XXVI.] Rursum per panem haereticorum praedicatio designatur, sicut per Salomonem mulier haereticae ecclesiae typum gestans, et stultos convocans, dicit: Panes occultos", "candidate_score": 0.645488, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2761", "psc_text": "iste autem per Prophetam dicit: Repleta est malis anima mea, et vita mea inferno appropinquavit (Psal. LXXXVII, 4) . Ille dicit: Supra astra coeli exaltabo solium meum (Isai. XVI, 13) ; iste humano generi a paradisi sedibus expulso dicit: Ecce venio cito, et habitabo in medio tui (Zach. II, 10) . Ille dicit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis (Isai. XIV, 13) : iste dicit: Ego sum vermis, et non homo, approbrium hominum, et abjectio plebis (Psal. XXI, 7) . Ille dicit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo (Isai. XIV, 14) ; iste, cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens (Philip. II, 6) ; et per membra sua loquitur dicens: Domine, quis similis tibi (Psal. XXXIV, 10) ? Ille per membra sua loquitur, dicens: Nescio Dominum, et Israel non dimittam (Exod. V, 2) . Iste per", "candidate_score": 0.642667, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_40_42", "bdc_text": "Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_209", "psc_text": "invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se igne consumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspiciens, per quosdam suos diceret: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? vel certe: Videtis quia nihil proficimus, ecce totus mundus post eum vadit (Joan. XI, 47) . Videbant unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant. Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant legem, sed legis persequebantur auctorem. Terra ergo de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa et prius habuit legem quae reficeret, et post invidiam quae concremaret. De cujus adhuc descriptione subjungitur: CAPUT XXXIII. VERS. 6.---Locus sapphiri lapides", "candidate_score": 0.641797, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_65", "bdc_text": "id quod Ioannes vocat «mixtum mero » [ Apk 14 , 10 ] , ad similitudinem Esaie :", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1889", "psc_text": "aliis ad praedicandum temporibus apparentes, et disjuncti sunt per visionem suae imaginis, et conjuncti per intentionem mentis. Simul micant, quia unum praedicant; sed non semetipsos tangunt, quia in divisis temporibus partiuntur. 69. Omnes, etiam qui Christum praecesserunt, eum praedicant, et Trinitatis mysterium.---Quam diversis temporibus Abel, Isaias, et Joannes apparuerunt! Divisi quidem fuerunt tempore, sed non praedicatione. Nam Abel Redemptoris nostri passionem significans, agnum in sacrificio obtulit (Genes. IV, 4) , de cujus passione Isaias ait: Sicut agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum (Isai, LIII, 7). De quo Joannes quoque ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi (Joan. I, 29) . Ecce divisis quidem temporibus missi, et tamen concorditer de Redemptoris nostri innocentia sentientes, eumdem agnum Joannes ostendendo, Isaias praevidendo, Abel offerendo locutus est; et quem Joannes in ostensione, quem Isaias in locutione, hunc Abel significando in manibus tenuit. 70. Quia igitur quomodo Pleiades stellae", "candidate_score": 0.641631, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_73_75", "bdc_text": "und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) . Der Spruch bedeutet demnach : sich selbst Böses zufügen oder Unannehmlichkeiten bereiten bzw. sich in unangenehme Dinge einlassen .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2181", "psc_text": "quanto et esse vitia minime cognoscuntur, eo in persecutione synagoga durior exstitit, quo religiosiorem se fieri fidelium mortibus aestimavit; et idcirco quae ageret discernere omnino non potuit, quia lumen sibi intelligentiae per superbiae objectionem clausit. Unde et bene subditur: VERS. 17.---Privavit eam Deus sapientia, nec dedit illi intelligentiam. 41. Intelligentiae lumen per superbiam amisit. Districtum quippe est occultae retributionis examen, et quia sciens humilitatem perdidit, etiam veritatis intelligentiam nesciens amisit. Valde autem minora sunt vulnera quae in Redemptoris adventu fidelibus intulit, quam ea quibus sanctam Ecclesiam adhuc per adventum Antichristi ferire contendit. Ad illud namque se tempus praeparat, ut vitam fidelium coacervatis viribus premat. Unde et apte subditur: CAPUT XXIII [Vet. XVII]. VERS. 18.---Cum tempus fuerit, in altum alas erigit; deridet equitem et ascensorem ejus. 42. Synagoga prius contra Deum clam, postea palam erecta.---In altum struthio alas erigit, quando suo conditori Synagoga non ut antea formidando, sed aperte jam repugnando", "candidate_score": 0.640146, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_39_41", "bdc_text": "Et quid impientius eidololatria ? Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben.", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2759", "psc_text": "Immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum (Prov. XVI, 5, juxta text. Hebr. et LXX) . Audiant omnes: Quid superbis, terra et cinis (Eccli. X, 9) ? Contra hujus languoris pestem audiamus cuncti quod magistra Veritas docet dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 29) . [Vet. XXII.] 54. Hominem superbum non esse, docet Deus humilis.---Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit, ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit, ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionumque tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is qui sine aestimatione 1141 magnus est, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditioni nostrae superbia praebuit diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster magnus inter omnia conditus, videri super omnia voluit elatus. Redemptor", "candidate_score": 0.639296, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_40_42", "bdc_text": "Quisvor Quis gestrichen idololatriam horrendissimam . vero non tangitnon tangit übergeschrieben. panis adorationem longelonge übergeschrieben .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2361", "psc_text": "nequiter assueta inest voluptas, quae praesens premat in saeculum. Panis autem subcinericius ex ea parte est mundior, quam inferius occultat, atque ex ea parte sordidior, qua desuper cinerem tolerat. Quisquis ergo intentionem qua Deum debuisset quaerere negligit, quasi more panis subcinericii mundiorem partem inferius premit, et cum curas saeculi libenter tolerat, quasi congestum cinerem superius portat. Reversaretur autem panis subcinericius, si desideriorum carnalium cinerem repelleret, et intentionem bonam, quam in se dudum despiciendo oppresserat, superius ostentaret. Sed reversari renuit, cum mens, amore curarum saecularium pressa, molem superpositi cineris abjicere negligit, dumque assurgere in intentionem bonam non appetit, quasi mundiorem faciem subter premit. 13. Dum superbiendo altiora petunt, ad inferiora retruduntur.---Apte autem subjungitur: Simul et facies eorum demerge in foveam. Ac si dicat, Ut ego. Justo namque judicio superborum facies Dominus in foveam mergit, quia intentionem cordis eorum sese ultra homines erigentem inferius dejicit. Ima enim 1054 respicit, cujus facies foveam", "candidate_score": 0.636233, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_98", "bdc_text": "der grossartige Seelenkampf , den Luther der Welt vorlebte , hatte ihn nicht ergriffen» , Feller-Bonjour I 188 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2230", "psc_text": "VIII, 35) ? In pavore autem ventura poena metuitur, in gladio vero jam dolor de praesenti percussione sentitur. Quia ergo vir sanctus ventura adversa non metuit, pavorem despicit; quia vero nec superveniente percussione vincitur, nequaquam gladiis cedit. Contra hunc itaque equum tot sunt gladii hostium, quot genera persecutionum; quae cuncta obvians superat, quia amore vitae sese ad interitum parat. Sed quia tam robustissimum pectus quomodo se jaculis opponat audivimus, nunc quid ab adversariis agatur audiamus. Sequitur: CAPUT XXX. VERS. 23.---Super ipsum sonabit pharetra. 62. Victi hostes ad dolos, sed incassum confugiunt. ---In Scriptura sacra pharetrae nomine aliquando justum Dei occultumque consilium, aliquando vero clandestina pravorum machinatio designatur. Per pharetram justum Dei occultumque consilium exprimitur, sicut idem beatus Job superiore parte testatur, dicens: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me (Job. XXX, 11) . Id est, occultum suum consilium detexit, et publica me percussione vulneravit. Sicut enim in pharetra sagittae, sic", "candidate_score": 0.633173, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_107", "bdc_text": "impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2427", "psc_text": "consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate corrumpat. [Vet. XXI.] 41. Exemplis palam fit. Qua arte divitiis acquirendis insudare suadeat.---Quae apertius in cunctis ostendimus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis, decrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla", "candidate_score": 0.631644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_105_107", "bdc_text": "Cui gloria et imperium semper [ Mt 6 , 13 ] . Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc . impolitam argumentorum congeriem sive materiam boni , queso , consule ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2748", "psc_text": "suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo quod tumet, etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilius ruina sequitur, quanto apud se quisque impudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor (Dan. IV, 26) . Hinc per Danielem dicitur: In aula Babylonis deambulabat rex, responditque, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, in gloria decoris mei (Prov. XVI, 18) ? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, illico adjunxit, dicens: Cum adhuc sermo esset in ore regis, vox de coelo ruit: Tibi dicitur, Nabochodonosor rex: Regnum transiet a te, et ab hominibus te ejicient, et cum bestiis ferisque erit habitatio tua; fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te (Ibid., 28) . Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se protulit, patientia judicis protinus usque ad sententiam erupit; tantoque", "candidate_score": 0.628605, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_31_33", "bdc_text": "RGG I 25f. ? An non titulotenus christianum impostrice philosophia submersum Thomam Thomas von Aquin , 1225-1274 . aut Scotum Johannes Duns Scotus , et wa 1270-1308 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2238", "psc_text": "Dei subditur: CAPUT XXXII. VERS. 24.---Fervens et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. 66. Despectis illorum conatibus, pius praedicator peccatorum conversioni semper insudat.---Primo namque peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis (Genes. III, 19) . Tubae autem clangunt, cum hujus saeculi potestates loqui sanctos terribiliter prohibent. Quia igitur praedicator zelo sancti Spiritus inflammatus, vel inter supplicia positus, quoslibet peccatores ad se trahere non desistit, fervens 1027 procul dubio terram sorbet, quia vero persecutorum minas minime formidat, clangorem tubae sonare non reputat. Tuba enim, quae discrimen belli denuntiat, quid est aliud quam vox saecularium potestatum, quae contempta resistentibus mortis certamen parat? 67. Exemplum Apostolorum, praesertim S. Pauli.---Haec a principibus sacerdotum tuba sonuerat, cum flagellatos apostolos de Deo loqui prohibebant, sicut scriptum est: Caesis denuntiaverunt, ne loquerentur in nomine Jesu (Act. V, 40) . Sed videamus quomodo equum Dei clangor tubae non terreat. Ait Petrus: Obedire oportet", "candidate_score": 0.625976, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_88", "bdc_text": "Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1090", "psc_text": "et perditum suspicetur. Qui si inchoationi suae non passim crederet, adhuc in prosperis positus, mentem ad adversa praepararet, et vitiis venientibus postmodum tam firmius resisteret quam ea etiam sagacius praevidisset. Quae quidem tranquillius si praevidet tolerat. Eorum tamen omnino certamina, etiamsi praevideat, non declinat, quia cursus nostri itineris nequaquam peragitur sine pulvere tentationis. 30. Cur tentationes post conversionem acriores quam ante videantur.---Plerumque autem conversus quisque talibus tentationum stimulis agitatur, qualibus ante conversionis gratiam nunquam pulsatum se esse reminiscitur, non quia tunc haec eadem radix tentationis deerat, sed quia non apparebat. [Vet. XIV.] Humanus quippe animus multis cogitationibus occupatus, saepe sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat, quia dum per multa 774 spargitur, ab interna sui cognitione removetur. Si autem Deo vacare appetat, et ramos multimodae cogitationis abscidat, tunc libere conspicit, quod de intima radice carnis procedit. Carduus namque si nascatur in via, itinerantium pedibus teritur, atque ipso", "candidate_score": 0.6114, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_73", "bdc_text": "und erleichterten somit dem Feind den Zugang zur Stadt ( Leutsch-Schneidewin I 123 ) .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_408", "psc_text": "unus hosti panditur aditus.---Cordis ergo oculis circumquaque porrectis, undique nobis adhibenda custodia est. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit (Prov. IV, 23) . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibus cingatur muris, ex omni parte insomni muniatur custodia, unum vero in ea foramen tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur; inde procul dubio hostis ingreditur, qui undique exclusus videbatur. Pharisaeus namque ille, qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno, inquit, bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo (Luc. XVIII, 12) . Qui praemisit: Gratias ago", "candidate_score": 0.611027, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_4", "bdc_text": "Ecce copiae cornucopioso copiosius adsunt gestrichen , copiae cornu darübergeschrieben. Vgl .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1993", "psc_text": "superponunt, sibique invicem succedentes laborem ponderis omnino non sentiunt. Quid est ergo quod beatus Job de partu ibicum cervarumque discutitur, nisi quia in cervis vel ibicibus magistrorum spiritalium persona signatur? Ipsi quippe velut ibices in petris pariunt, quia in doctrina patrum, qui petrae pro soliditate vocati sunt, ad conversionem animas gignunt. Ipsi velut ibices nullius casus damna sentiunt, dum in suis cornibus excipiuntur, quia quidquid eis ruinae temporalis accesserit, in testamentis sacrae Scripturae se suscipiunt, et quasi cornuum exceptione salvantur. De his enim testamentis dictum est: Cornua sunt in manibus ejus (Habac. III, 4) . Ad Scripturarum ergo consolationem refugiunt, dum aliqua temporalis casus jactura feriuntur. An non more ibicum, hujus mundi adversitatibus cadens, quasi in suis se cornibus excipiebat Paulus, cum diceret: Quaecunque scripta sunt, ad nostram doctrinam 973 scripta sunt, ut per patientiam et consolationem scripturarum spem habeamus (Rom. XV, 4) ? Ipsi etiam cervae vocati sunt, sicut", "candidate_score": 0.600314, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_54_56", "bdc_text": "non viderint . Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1927", "psc_text": "Vadunt enim fulgura cum praedicatores miraculis coruscant et superna reverentia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero dicunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hoc verbo obsequium declaratur. Revertentes itaque praedicatores sanctos dicere est, adsumus, illi laudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura operando possunt, sed reverti superbiendo non possunt. 7. Id praestitit Petrus.---Videamus itaque fulgur vadens; claudo cuidam ait Petrus: Argentum et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula. Et apprehensa ejus manu dextera allevavit eum, et protinus consolidatae sunt bases ejus et plantae, et exiliens stetit, et ambulabat (Act. III, 6) . Sed cum de hoc facto Judaeorum fuisset turba commota, videamus nunc fulgur rediens, quod ait: Viri Israelitae, quid admiramini", "candidate_score": 0.600213, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1488", "psc_text": "ei qui ascendit super occasum (Psal. LXVII, 5) . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est (Ibid., 8) . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis (Levit. XXVI, 12; II Cor. VI, 16) . Iter quippe per eos agit, dum humanis cordibus eorum se eloquio infundit. Atque in hoc itinere tentoria Dei sunt haec eadem corda sanctorum, quibus quasi in via quiescendo tegitur, dum per haec ad mentes hominum veniens, agit quae disposuit, et non videtur. [Vet. VIII.] Hinc est quod simul omnis synagoga tentorium vocatur, cum cessasse a praedicatione sacerdotes Dominus per Jeremiam queritur, dicens: Non est qui extendat ultra tentorium meum, et erigat pelles meas (Jerem. X, 20) . Hinc rursum de exterminatione ejus dicitur: Dissipavit quasi hortum tentorium suum, demolitus", "candidate_score": 0.587746, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_978", "psc_text": "autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit claudit, atque in secretario mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit, ut tamen exterius implicetur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat (Exod. II, 11, 12, seq.) . Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, illic dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit; atque idcirco divinam vocem percipere meruit, quia per supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in montem ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur (Exod. XIX, 3) . [Vet. XXI.] 38. Qui", "candidate_score": 0.582432, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_54_56", "bdc_text": "non viderint . Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1488", "psc_text": "ei qui ascendit super occasum (Psal. LXVII, 5) . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est (Ibid., 8) . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis (Levit. XXVI, 12; II Cor. VI, 16) . Iter quippe per eos agit, dum humanis cordibus eorum se eloquio infundit. Atque in hoc itinere tentoria Dei sunt haec eadem corda sanctorum, quibus quasi in via quiescendo tegitur, dum per haec ad mentes hominum veniens, agit quae disposuit, et non videtur. [Vet. VIII.] Hinc est quod simul omnis synagoga tentorium vocatur, cum cessasse a praedicatione sacerdotes Dominus per Jeremiam queritur, dicens: Non est qui extendat ultra tentorium meum, et erigat pelles meas (Jerem. X, 20) . Hinc rursum de exterminatione ejus dicitur: Dissipavit quasi hortum tentorium suum, demolitus", "candidate_score": 0.581889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_54_56", "bdc_text": "non viderint . Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1931", "psc_text": ". Et rursum: Illuxerunt fulgura ejus orbi terrae (Psal. XCVI, 4) . Ad locum ergo de quo exeunt flumina revertuntur, quia sancti viri etsi a conspectu creatoris sui, cujus claritatem mente conspicere conantur, foras propter nos ad activae vitae ministerium veniunt, incessanter tamen ad sanctum contemplationis studium recurrunt, et si in praedicatione sua exterius nostris auribus per corporalia verba se fundunt, mente tamen tacita ad considerandum semper ipsum fontem luminis revertuntur. De quibus et bene dicitur: Ut iterum fluant. Nisi enim ad contemplandum Deum sollicita semper mente recurrerent, nimirum interna siccitas etiam exteriora praedicationis eorum verba siccaret. Sed dum videre Deum indesinenter sitiunt, quasi decursura foras flumina intus semper oriuntur, quatenus illic amando sumant unde ad nos praedicando defluant. Dicatur igitur recte: Nunquid mittes fulgura, et ibunt, et revertentia dicent tibi, Adsumus? Subaudis ut ego, qui praedicatores meos cum voluero post contemplationis gratiam ad activae vitae ministerium compono; quos tamen", "candidate_score": 0.580315, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_54_56", "bdc_text": "non viderint . Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1487", "psc_text": "tentorium suum, et fulgurare lumine suo desuper, cardines quoque maris operiet. 19. Sancti Dei tentoria sunt, in quibus apud nos habitat et ambulat. Paulo Romam petente, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus.---Extendit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudinem circumquaque diffundit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere poni solet. Et cum praedicatores sancti in mandum mittuntur, iter Deo faciunt. Unde scriptum est: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te (Malac. III 1) . Et unde rursum per Psalmistam dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum (Psal. LXVII, 5) . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est (Ibid., 8) . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam per prophetam dicitur: Et", "candidate_score": 0.579116, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_54_56", "bdc_text": "non viderint . Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1491", "psc_text": "vixit. Sed tentorium Dei factus est, cum ad revocandum populum in Aegyptum missus ibat (Exod. III, 10) , portans invisibilem in corde veritatem, cum omnipotens Deus, qui patescebat in opere, latebat in corde. Et ubique praesens omnia continens, iter in suo famulo in Aegyptum veniens faciebat. Unde scriptum est: Ivit Deus in Aegyptum, ut redimeret sibi populum (Exod. XV, 13, sec. LXX) . Ecce ire dicitur, per cujus incircumscriptam praesentiam cuncta continentur, quia is qui ubique ex majestate est quasi in via gressus ponit ex praedicatione. 20. Deus per sanctos fulgurat, cum edit miracula. Haec in praedicatoribus necessaria.---Sed eisdem sanctis praedicatoribus nequaquam ad persuadendum verba sufficiunt, nisi etiam miracula addantur. Unde cum dictum sit: Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, recte subjungitur: Et fulgurare lumine suo desuper. Quid enim sentire fulgura, nisi miracula debemus? de quibus per Psalmistam dicitur: Fulgura multiplicabis, et conturbabis eos (Psal. CXLIII, 6, sec. LXX)", "candidate_score": 0.579009, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1491", "psc_text": "vixit. Sed tentorium Dei factus est, cum ad revocandum populum in Aegyptum missus ibat (Exod. III, 10) , portans invisibilem in corde veritatem, cum omnipotens Deus, qui patescebat in opere, latebat in corde. Et ubique praesens omnia continens, iter in suo famulo in Aegyptum veniens faciebat. Unde scriptum est: Ivit Deus in Aegyptum, ut redimeret sibi populum (Exod. XV, 13, sec. LXX) . Ecce ire dicitur, per cujus incircumscriptam praesentiam cuncta continentur, quia is qui ubique ex majestate est quasi in via gressus ponit ex praedicatione. 20. Deus per sanctos fulgurat, cum edit miracula. Haec in praedicatoribus necessaria.---Sed eisdem sanctis praedicatoribus nequaquam ad persuadendum verba sufficiunt, nisi etiam miracula addantur. Unde cum dictum sit: Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, recte subjungitur: Et fulgurare lumine suo desuper. Quid enim sentire fulgura, nisi miracula debemus? de quibus per Psalmistam dicitur: Fulgura multiplicabis, et conturbabis eos (Psal. CXLIII, 6, sec. LXX)", "candidate_score": 0.577641, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1487", "psc_text": "tentorium suum, et fulgurare lumine suo desuper, cardines quoque maris operiet. 19. Sancti Dei tentoria sunt, in quibus apud nos habitat et ambulat. Paulo Romam petente, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus.---Extendit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudinem circumquaque diffundit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere poni solet. Et cum praedicatores sancti in mandum mittuntur, iter Deo faciunt. Unde scriptum est: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te (Malac. III 1) . Et unde rursum per Psalmistam dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum (Psal. LXVII, 5) . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est (Ibid., 8) . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam per prophetam dicitur: Et", "candidate_score": 0.577296, "ce_score": null } ] }, { "rank": 20, "cf_id": "cf018", "work_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1", "max_score": 0.699009, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "10027_sent_48_50", "bdc_text": "Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ; tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_489", "psc_text": "c. 147; S. 251, 14 ff Schmidt Buch Jeu c. 43; S. 304, 17 Schmidt — 17 ἐν ἀποκρύφοις bezieht sich nicht auf ein gnostisches Apokryphen — der Ausdruck ἀναγινώσκειν ἐν zusammen mit dem folgenden ἀλληγοροῦσι setzt vielmehr eine allgemein ängliche Schrift voraus — , sondern meint die Johannesapokalypse; vgl. haer. 51, 3, 4 ἀπόκρυφον μὴ δεχόμενοι διὰ τὰ ἐν τῇ Ἀποκαλύψει βαθέως καὶ σκοτεινῶς εἰρημένα u. haer. 77366 ὅτι παρὰ πλείστοις(!) ἐστὶν ἡ βίβλος πεπιστευμένη καὶ παρὰ τοῖς θεοσεβέσιν δῆλον. Die freie Gestaltung des Citats ist bei Epiph. nicht auffallend — vgl. Apok. 22, 2 V M 1 ἵνα] ὅτι M 2 τολμώμενα] λεγόμενα V 3 πάθABBREV, η ausradiert, nicht ersetzt V 7 μὲν < M 8 φύσει *] φασὶν V φησὶ M 11 am Rande (??) ἀκαθαρσίαν Vcorr 15 καταμηνιαῖον Μ Ι ἀπ’ αὐτῆς *] αὐτῆ V ὑπ’ αὐτῆς Μ 19 κατὰ μῆνα] καταμηνιαίαν M 21 τεκνοποι///ίαν, ί", "candidate_score": 0.699009, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_48_50", "bdc_text": "Ähnlich wie hier , verteidigte er die Kanonizität der Apokalypse in «De propheta libri duo» , 1525 ( Zürich ZB , Msc A 82 , 27 f und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ; tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2247", "psc_text": "die Bezeichnung der Apokalypse als ἀπόκρυφον vgl. zu haer. 26, 5, 1; I 281, 17 M U 1 εὐωδίαν] ὀδμὴν U | * <ἀπεδίωξεν αὐτοὺς> *, vgl. Z. 6f 1f λιβανίτιδος U 5 Ἀσίᾳ] ἁγία Μ 6 ἤτουν Μ 7 λύσαν Μ 8 μετὰ Μ; lies wohl καθ᾿ * 11 ἀλλὰ Μ 12 τῷ μὲν ὄντι *] τῶ μύσαν Μ U | ἀναφυεῖ U | ἡ < U 15 διόλλυται U 17 δεύρω Μ 18 Ἄλογοι U | μὲν < U 19 * <ἀξίως οὕτως> *, vgl. S. 299, 17 22 ἀρνοῦνται—τοῦ κηρύγματος2 < Μ θέως καὶ σκοτεινῶς εἰρημένα. ὁπότε δὲ οὐ δέχονται φύσει τὰ βιβλία τὰ ἀπὸ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου κεκηρυγμένα, παντί τῳ δῆλον εἴη ὅτι οὗτοί εἰσι καὶ οἱ ὅμοιοι τούτοις, περὶ ὧν εἶπεν ὁ ἅγιος Ἱωάννης ἐν ταῖς καθολικαῖς ἐπιστολαῖς ὅτι »ἐσχάτη ὥρα ἐστὶ καὶ ἠκούσατε ὅτι Ἀντίχριστος ἔρχεται· καὶ νῦν ἰδοὺ Ἀντίχριστοι πολλοί« καὶ τὰ ἑξῆς.", "candidate_score": 0.681119, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_57", "bdc_text": "Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2247", "psc_text": "die Bezeichnung der Apokalypse als ἀπόκρυφον vgl. zu haer. 26, 5, 1; I 281, 17 M U 1 εὐωδίαν] ὀδμὴν U | * <ἀπεδίωξεν αὐτοὺς> *, vgl. Z. 6f 1f λιβανίτιδος U 5 Ἀσίᾳ] ἁγία Μ 6 ἤτουν Μ 7 λύσαν Μ 8 μετὰ Μ; lies wohl καθ᾿ * 11 ἀλλὰ Μ 12 τῷ μὲν ὄντι *] τῶ μύσαν Μ U | ἀναφυεῖ U | ἡ < U 15 διόλλυται U 17 δεύρω Μ 18 Ἄλογοι U | μὲν < U 19 * <ἀξίως οὕτως> *, vgl. S. 299, 17 22 ἀρνοῦνται—τοῦ κηρύγματος2 < Μ θέως καὶ σκοτεινῶς εἰρημένα. ὁπότε δὲ οὐ δέχονται φύσει τὰ βιβλία τὰ ἀπὸ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου κεκηρυγμένα, παντί τῳ δῆλον εἴη ὅτι οὗτοί εἰσι καὶ οἱ ὅμοιοι τούτοις, περὶ ὧν εἶπεν ὁ ἅγιος Ἱωάννης ἐν ταῖς καθολικαῖς ἐπιστολαῖς ὅτι »ἐσχάτη ὥρα ἐστὶ καὶ ἠκούσατε ὅτι Ἀντίχριστος ἔρχεται· καὶ νῦν ἰδοὺ Ἀντίχριστοι πολλοί« καὶ τὰ ἑξῆς.", "candidate_score": 0.679654, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_55_57", "bdc_text": "Sed hec , ut exordinaria , ita rursus in orbemvor orbem gestrichen theatru . nobis redeundum . Hoc docet apostolusDer Apostel Johannes , nach kirchlicher Überlieferung Verfasser der Apokalypse .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2306", "psc_text": "χρεία περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας λεπτολογεῖν· ἤδη γὰρ ἠσφάλιστο. ἀλλὰ ὡς κατόπιν τινῶν βαίνων καὶ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ τὰ ἔμπροσθεν ὄντας καὶ ἐπὶ τὰ τὰ τραχύτατα ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότας καὶ πλάνα καὶ ἀκανθώδη, ἀνακαλέσασθαι αὐτοὺς εἰς εὐθεῖαν ὁδὸν προενοεῖτο καὶ ἀσφαλιζόμενος ἐπικηρυκεύσασθαι αὐτοῖς καὶ εἰπεῖν· τί πλανάσθε; ποῖ τρέπεσθε; ποῖ πλανᾶσθε, Κήρινθε καὶ Ἐβίων καὶ οἱ ἄλλοι; οὐκ ἔστιν οὕτως ὡς νομίζετε. ναί, ἐγεννήθη ὁ Χριστὸς κατὰ σάρκα δῆλον· ἰδοὺ γὰρ αὐτὸς ὁμολογῶ ὅτι ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο. ἀλλὰ μὴ ἐξότε ἐγένετο σάρξ, νομίσητε τὸν αὐτὸν εἶναι· οὐκ ἔστι γὰρ ἀπὸ χρόνων Μαρίας μόνον, ὡς ἕκαστος ἡμῶν ἀφ᾿ ὅτου γεννᾶται ὑπάρχει, πρὶν δὲ τοῦ γεννηθῆναι οὐκ ἔστιν. ὁ δὲ ἅγιος θεὸς Λόγος, ὁ υὁὸς τοῦ θεοῦ, ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, οὐκ ἔστιν ἀπὸ χρόνων Μαρίας μόνον οὔτε ἀπὸ χρόνων Ἱωσὴφ μόνον, οὔτε Ἠλὶ οὔτε Λευὶ οὔτε Ζοροβάβελ οὔτε Σαλα- 2ff das Johannesevangelium als letztes, die andern nur ergänzendes Evangelium vgl.", "candidate_score": 0.666007, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_50_52", "bdc_text": "tanta enim mysteria et tam diligentem scripturarum citationem , tantamvor tantam gestrichen in eo deprehendo , ut . consolationem in cruce et tantam in eo deprehendo diligentiam in resurrectione explicanda , ut mirari nequeam , cur ydem [ ! ] alii oculativor oculati gestrichen adeo [ ? ] . ArgiArgus = der hundert äugige Wächter der Io , der Geliebten Jupiters .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1098", "psc_text": "ἔμαθε τὴν μετάθεσιν αὐτοῦ καὶ ηὐχαρίστησε τῷ Βυθῷ. καὶ διὰ τῆς Ἄννας τῆς ἐν τῷ εὐαγγελίῳ κηρυσσομένης προφήτιδος, ἑπτὰ ἔτη μετὰ ἀνδρὸς ἐζηκυίας, τὸν δὲ λοιπὸν ἅπαντα χρόνον χήρας μεμενηκυίας, ἄχρις οὗ τὸν σωτῆρα ἰδοῦσα ἐπέγνω αὐτὸν καὶ ἐλάλει περὶ αὐτοῦ πᾶσι, φανερώτατα τὴν Ἀχαμὼθ μηνύεσθαι διορίζονται, ἥτις πρὸς ὀλίγον ἰδοῦσα <τότε> τὸν Σωτῆρα μετὰ τῶν ἡλικιωτῶν αὐτοῦ, τῷ λοιπῷ χρόνῳ παντὶ μένουσα ἐν τῇ Μεσότητι προσεδέχετο αὐτόν, πότε πάλιv ἐλεύσεται καὶ ἀποκαταστήσει αὐτὴν τῇ αὐτῆς συζυγίᾳ. καὶ τὸ ὄνομα δὲ αὐτῆς μεμηνῦσθαι ὑπὸ τοῦ σωτῆρος ἐν τῷ εἰρηκέναι »καὶ ἐδικαιώθη ἡ σοφία ἀπὸ τῶν τέκνων αὐτῆς«, καὶ ὑπὸ Παύλου δὲ οὕτως »σοφίαν δὲ λαλοῦμεν ἐν τοῖς τελείοις«. καὶ τὰς συζυγίας δὲ τὰς ἐντὸς Πληρώματος τὸν Παῦλον εἰρηκέναι φάσκουσιν ἐπὶ ἑνὸς δείξαντα· περὶ γὰρ τῆς περ᾿ τὸν βίον συζυγίας γράφων ἔφη »τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν, ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ τὴν ἐκκλησίαν«. 3 vgl. (Luk. 19, 10) Matth.", "candidate_score": 0.664835, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_90_92", "bdc_text": "daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_256", "psc_text": "3, 2 u. 30, 17, 5 ff — 27 τοῖς μετέπειτα γεγονόσιν] gegemïber Hilgenfelds (Ketzergesch. des S. 426 A. 726) vielfach; nachgesprochener Behauptung, Epipb. habe hier im Widerspruch mit seiner äteren Schilderung die äer Nazoräer für jünger als äer ärt, ist festzustellen, daß μετέπειτα soviel heißt wie (bez. nach den äern), vgl. den Gegensatz in S. 223, If τῶν μετέπειτα u. τῶν πρὸ αὐτοῦ καὶ σὺν αὐτῷ. Die Reihenfolge soll ausdrücken, daß bei eine derartige Beeinflussung weniger zu erwarten war, als bei den äern GU M 4 πληροῦται πάντα M 6 ἂν < M 10 <τῶν> *, nach S. 221, 19 M 11 δασὶμ M 14 Ὀσσηνῶν] Ἐσσηνῶν M 16 <τῷ > * 17 <Μωυσέως> * | [δὲ] * 18 ἑπτὰ < U 19 * etwa <ἓν ῥῆμα> * 22 θυσίαν οἱ GU 23 τὸ] τῶ U 25 καὶ1 < U | καὶ2 < αἱρέσεις, ἐπειδὴ θέλγονται τῇ αὐτοῦ πλάνῃ·", "candidate_score": 0.663655, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_87_89", "bdc_text": "-Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 . daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2331", "psc_text": "bezeugt. Es entspricht diesem Ansatz, daß Epiph. (vgl. Z. 16) den 6. Januar nur noch als Geburtstag Christi kennt. (Daß er nicht selbst erst die Verlegung bewirkt hat, vgl. zu S. 271, 6). Die Zurückschiebung der Taufe auf den 8. Nov. galt wohl in erster Linie der Entlastung des 6. Januar, der bis dahin die Feier der Taufe und Geburt Christi und der Hochzeit zu Kana (vgl. S. 272, 4ff) in sich verinigte. Die zwei Monate zwischen dem 8. November und dem 6. Januar sollten vermutlich die Zeit der Wirksamkeit des Täufers ausdrücken. — Bilfingers Versuch (Das germanische Julfest S.8f), unter Benutzung von Clemesns Al. strom. I 145,5; II 90,16ff Stählin eine weiters Verbreitung des 8.(18.) November zu erweisen, ist ein Fehlschlag. Außer der hierbei nötigen Änderung im Text des Clemens (κ ݲγ ݲ statt ι ݲγ ݲ) steht ihm die Tatsache im Weg, deß Clemens a. a. O. Taufund", "candidate_score": 0.662971, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_90_92", "bdc_text": "daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2791", "psc_text": "24 τροφὰς] προφάσεις U | [ἐν τοῖς]*, ἐντὸς Öh. 25 ἀπομνημονεῦσαι U 27 διεξελθόντες] δὲ εξελθόντες Μ 28 [καὶ] * ὕστερον λῆξαι τὴν ταύτης κατάληψιν οὐ πάνυ σαφῶς ἔγνωμεν. ταύτης δὲ μόνου ἐπιμνησθέντες τῆς ὀνομασίας ἐν τάχει ὥσπερ ἐκτρώματι τῷ ταύτης ὀνόματι χρησάμενοι παρελευσόμεθα τὸν τόπον. ἐπὶ τὰς ἑτέρας δὴ διασκοποῦντες τὴν ὁρμὴν ποιεῖσθαι καὶ αἰτούμενοι τὸν τῶν ὅλων δεσπότην παραφανῆναι ἡμῖν καὶ τὰ ἀκριβῆ τῶν παρ᾿ αὐτοῖς γινομένων ἐπιδείξαντα τῷ σμικρῷ ἠμῶν νῷ πάντα κατὰ ἀκρίβειαν σημᾶναι, ἵν᾿ ἑαυτοῖς τε καὶ τοῖς πέλας τὴν διόρθωσιν ποιησώμεθα τοῦ φεύγειν τὰ φαῦλα, ἐν δὲ τοῖς ἀγαθοῖς κὰι ἀληθεστάτιος τὸ ἑδραῖον ἑαυτοῖς ἐν θεῷ προσπορίσασθαι. Κατὰ Ἀποστολικῶν μݲαݲ, τῆς δὲ ἀκολουθίας ξݲαݲ. Μετὰ δὲ τούτους ἄλλοι ἑαυτοὺς Ἀποστολικοὺς ὠνόμασαν, βούλονται δὲ καὶ Ἀποτακτικοὺς ἑαυτοὺς λέγειν· φυλάττεται γὰρ παρ᾿ αὐτοῖς τὸ μηδὲν κεκτὴσθαι. εἰσὶ δὲ καἲ οὗτοι ἀπόσπασμα τῶν Τατιανοῦ δογμάτνω, Ἐγκρατιτῶν τε καὶ Τατιανῶν καὶ Καθαρῶν, οἵτινες φύσει γάμον οὐ παραδέχονται· παρήλλακται", "candidate_score": 0.662881, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2331", "psc_text": "bezeugt. Es entspricht diesem Ansatz, daß Epiph. (vgl. Z. 16) den 6. Januar nur noch als Geburtstag Christi kennt. (Daß er nicht selbst erst die Verlegung bewirkt hat, vgl. zu S. 271, 6). Die Zurückschiebung der Taufe auf den 8. Nov. galt wohl in erster Linie der Entlastung des 6. Januar, der bis dahin die Feier der Taufe und Geburt Christi und der Hochzeit zu Kana (vgl. S. 272, 4ff) in sich verinigte. Die zwei Monate zwischen dem 8. November und dem 6. Januar sollten vermutlich die Zeit der Wirksamkeit des Täufers ausdrücken. — Bilfingers Versuch (Das germanische Julfest S.8f), unter Benutzung von Clemesns Al. strom. I 145,5; II 90,16ff Stählin eine weiters Verbreitung des 8.(18.) November zu erweisen, ist ein Fehlschlag. Außer der hierbei nötigen Änderung im Text des Clemens (κ ݲγ ݲ statt ι ݲγ ݲ) steht ihm die Tatsache im Weg, deß Clemens a. a. O. Taufund", "candidate_score": 0.662572, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_90_92", "bdc_text": "daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2439", "psc_text": "S. 297, 2ff manches dunkel. Leidlich verständlich sind die mittler Glieder. τετρὰς ἐπιφώσκουσα δωδεκάτη νυκτερινὴ πρὸ δεκαπέντε καλανδῶν Ἀπριλλίων muß wohl heißen: die Nacht vom Dienstag auf den Mittwoch ist die Nachthälfte der δωδεκάτη des Mondes, der Tag ist = XV kal. Apr. Das stimmt zur gewohnten Rechnung des Epiph. Ebenso erledigen sich die nächsten Angaben: die πέμπτη, der Donnerstag, ist die Taghälfte der ιγݲ, die Nacht des Donnerstags gehört zur ιδݲ, der Tag ist = XIV kal. Apr. Vor ein Rätsel stellt jedoch der Anfang und der Schluß. Wenn Epiph. mit den Vor Worten beginnt: αυλλαμβάνεται δὲ τῇ αὐτῇ αὐτῇ τρίτῃ ὀψέ, ἥτις ἦν ἑνδεκάτη τῆς σελήνης νυκτερινὴ πρὸ δεκαὲξ καλανδῶν Ἀπριλλίων, so ist die hier gegebene Bestimmung des Mondalters mit der sonstigen Rechnung des Epiph. schlechthin unverträglich. Denn die Τρίτη ὀψέ d. h. die Nacht vom Dienstag auf den Mittwoch ist nicht die Nachthälfte von ιαݲ, sondern von", "candidate_score": 0.660817, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_10", "bdc_text": "Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1681", "psc_text": "die Angaben S. 123, 18ff. Tertullians (adv. Marc. V 2ff) stimmt mit der des Epiph. überein, nur daß Tertullian den Epheser- als Laodicenerbrief gibt u. den Philemon- hinter den Philipperbrief stellt V M 1 <μᾶλλον> * 2 περιέκκοψε, erstes κ durchgestrichen V corr 3 ει aus η, nach dem Wort Rasur von 2—3 Buchstaben V corr | δὲ 2 < Μ 6 περιτέμνων, ων auf Rasur V corr 8 ὑπ᾿] ἀπ᾿ V 12 Κολοσσαεῖς, ο aus α V corr Κολοσσαεῖς Μ 13 ἐννάτη Μ 14 Λαοδικείας V M 16 αὐτὸν, α u. v auf Rasur V corr σὺν *] ἐν V M 18 αὐτῷ Dind.] αὐτοῦ aus αὐτῶν Vcorr αὐτῶν Μ 19 ἐπιστολῶν Corn.] ἀποστόλων V M 21 οὖν] lies δὲ? * καὶ ὅτι ἀνάστασιν σαρκὸς ὁ ἀπόστολος κηρύττει καὶ δικαίους τοὺς προφήτας ὀνομάζει καὶ ἐν σῳζομένοις ὑπάρχοντας τοὺς περὶ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ καὶ πάντα ὅσα ἐστὶ τῆς", "candidate_score": 0.660698, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_113_115", "bdc_text": "aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 . et alios in Christo fratres .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_786", "psc_text": "nach haer. 28, 1, 5 <ἐκ τοῦ ἄνω θεοῦ, τὸν δὲ Ἰησοῦν> 25 τὴν χεῖρα hinter τοὺς μαθητὰς V 26 ἀδελφαὶ] ἀδελφοὶ V τεῦθεν, ὡς ἔφην, τῆς πάσης κυβείας μεμεστωμένος ὁ Ἐβίων διὰ πολλῶν μορφῶν ὑποφαίνει ἑαυτόν, ὡς εἶναι τεράστιον κατὰ τὰ ἄνω μοι προδεδηλωμένα. 15. Χρῶνται δὲ καὶ ἄλλαις τισὶ βίβλοις, δῆθεν ταῖς Περιόδοις καλουμέναις Πέτρου ταῖς διὰ Κλήμεντος γραφείσαις, νοθεύσαντες μὲν τὰ ἐν αὐταῖς, ὀλίγα δὲ ἀληθινὰ ἐάσαντες, ὡς αὐτὸς Κλήμης αὐτοὺς κατὰ πάντα ἐλέγχει ἀφ’ ὧν ἔγραψεν ἐπιστολῶν ἐγκυκλίων τῶν ἐν ταῖς ὰγίαις ἐκκλησίαις ἀναγινωσκομένων, ὅτι ἄλλον ἔχει χαρακτῆρα ἡ αὐτοῦ πίστις καὶ ὁ λόγος παρὰ τὰ ὑπὸ τούτων εἰς ὄνομα αὐτοῦ ἐν ταῖς περιόδοις νενοθευμένα. αὐτὸς γὰρ παρθενίαν διδάσκει καὶ αὐτοὶ οὐ δέχονται· αὐτὸς ἐγκωμιάζει Ἠλίαν καὶ Δαυιδ καὶ Σαμψὼν καὶ πάντας προφήτας, οὓς οὐτοι βδελύττονται. ἐν ταῖς οὐν Περιόδοις τὸ πᾶν εἰς ἑαυτοὺς μετήνεγκαν, καταψευσάμενοι Πέτρου κατὰ πολλοὺς τρόπους, ὡς αὐτοῦ καθ’ ἡμέραν βαπτιζομένου ἁγνισμοῦ", "candidate_score": 0.65879, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_10", "bdc_text": "Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2621", "psc_text": "Verwechslung des Epiph. vorliegen, entweder mit Caracalla, den Epiph. Ἀντωνῖνος υἱὸς Σενήρον nennt, oder—was nach Z. 5 ff weniger wahrscheinlich ist—mit Elagabal (bei Epiph.=Ἀντωνῖνος). Zu letzterem würde freilich die Nachricht des Barhebraeus (chron. I 47 Abbeloos-Lamy) sachlich gut stimmen, daß Bardesanes im Jahr 533 (=221/2n. Chr.) gestorben sei, vgl. auch Porphyrius de abstin. IV 17; 256, 11 Nauck und de styge (bei Stobäus ecl. phys. I 3, 56; 37, 25 Meinecke) über das Zusammentreffen des Bardesanes mit der indischen Gesandtschaft an Elagabal – 3 Ἀβειδάν] vgl. den Awida im Buch der Gesetze der Lander S. 1 ff Epiph meint daher sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz),", "candidate_score": 0.658509, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2332", "psc_text": "unter Benutzung von Clemesns Al. strom. I 145,5; II 90,16ff Stählin eine weiters Verbreitung des 8.(18.) November zu erweisen, ist ein Fehlschlag. Außer der hierbei nötigen Änderung im Text des Clemens (κ ݲγ ݲ statt ι ݲγ ݲ) steht ihm die Tatsache im Weg, deß Clemens a. a. O. Taufund Geburtstag ausdrücklich unterscheidet und der (errechnete) Tag dann als Geburtstag, nicht wie bei Epiph. als Tauftag gelten müßte — 18 Luk. 3,23 M U 1 <δὲ> * | * <ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ>* 1f <καθὼς> * 2 πάλιν< U 3 τε< U 5 καὶ ἁπλῶς—ἀφέντες < U | ὣς φησιν] ὡς ἦν? * | ἀφέντες + τὰ πλοῖα M 6 αὐτῷ < U 7 u. 8 οὔτε U 8 vor εὐαγγελισταῖς + ἁγίοις U 13 ἐπιτελεῖ M | τὴν ἀκολουθίαν < U | ὤδε] οὕτως U 14 ἀθυρὶ M 15 † ὡς ἔφημεν] hinter Αἰγυπτίους gestellt U; lies wohl", "candidate_score": 0.657775, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_10", "bdc_text": "Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2622", "psc_text": "sicher diese Schrift, wie auch Theodoret haer. fab. I 22; Migne 83, 372 B/C ἐντετύχηκα δὲ κἀγὼ λόγοις αὐτοῦ . . κατὰ εἱμαρμένης γραφεῖσι. Wenn Eusebius dieselbe Schrift als ὁ πρὸς Ἀντωνῖνον (=Mark Aurel) ἱκανώτατος αὐταῦ περὶι εἱμαρμένης διάλογος bezeichnet (h. e. IV 30, 2; S. 392, 21 f Schwartz), so ist das πρὸς Ἀντωνῖνον entweder ein Versehen für πρὸς Ἀβειδὰν (vgl. die Titelform in der praep. ev. VI 9; Migne 21, 464 A Βαρδηςίανης . . . ὅς ἐν τοῖς πρὸς τοὺς ἑταίρους διαλόγοις τάδε πη μνημονεύεται φάναι) oder hat Eusebius die Schrnt über den Schicksalsglauben mit dem an Elagabal gerichteten Brief zusammengeworfen, vgl. über dicsen Moses Choren. hist. Arm. II 63; S. 185 Whiston etiam ad Antonimim epistolam scriber ausus est (daß hier Elagabal unter Antoninus zu verstehen ist, beweist das Vorhergehende sub Antonino ultimo floruit) – 5 bei Ἀντωνίνου ist, wie das ἑταίρῳ (=comes Caesaris) zeigt, sicher", "candidate_score": 0.657296, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_113_115", "bdc_text": "aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 . et alios in Christo fratres .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_46", "psc_text": "ff — 14 Gen. 5, 5 — 15 Gen. 5, 6. 9. 12. 15 — ff vgl. liber Jub. 4, 15 u. 22 Littmann GY M 6 — iiaer. 34 ausgezogen im Crypto-Ferratensis Ba (= f ) ; noch kürzer u. zugleich freier sind die Auszüge bei Nicetas Choniates, Thesaurus orthod. fidei 16 —20 Chron. pasch. 23 B; S. 40 Dindorf 2 * <σῴζεσθαι> * 3 δήγματα G | διδάγματα + τὰ M 5 Ε; * ; die Überschriften der 4 ersten Ηäresen sind in den Handschriften Daß Epiphanius tatsächlich auch hier Zahlen beweisen die Spuren bei S. 173,22 (Apparat) 176, 18 177, 12 179,18 u. 20 8 vor τῇ ἕκτῃ + ἐν GUM < f | ἐτελειώθη f] ἐπλάσθη GUM | τοῦτο λεγόντων 11 <ἀλλ’> 12 γυνὴ hinter αὐτῷ αὐτῷ GUM 13 <διὰ> * 15 16 ὡς δὲ ἡ] ἡ δὲ Chron. pasch. 17 Ε;έχει *] ἔχει f <", "candidate_score": 0.657086, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_85_87", "bdc_text": "Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2485", "psc_text": "Zahl 112 soll die Zeit angeben, die seit der (teilweisen! vgl. <εἰ> καὶ ἄλλοι τινὲς — d. h. Ketzer — ἐκεῖσε τυγχάνουσιν) Wiedergewinnung von Thyatira für den katholischen Glauben verflossen ist, nicht die seit dem Auftreten der Montanisten oder der Aloger verstrichene (so Zahn, Forsch. z. Gesch. d. Kan. V 40f). Damit entfällt auch die Annahme, deß Epiph. hier „gedankenlos“ Hippolyt ausschreibe (so Salmon, Hermathena VIII 189). Aus welcher Quelle freilich Epiph. die Nachricht bezog, daß seit dem Jahr 263/264 der katholischen Glaube in Thyatira wieder vordrang, läßt sich nicht einmal vermuten — 12 nach ἀνάληηψιν muß eine Zahl ausgefallen sein. Es ist grammatisch unmöglich, wie z. B. Zahn Forsch. V 36 will, das ἐπὶ ἐνενήκοντα τρισὶν ἔτεσιν zu ὃς ἦν χρόνος zu ziehen und zu übersetzen welches war ein Zeitraum von nahezu 93 Jahren. Vielmehr kann die Bestimmung ἐπὶ ἐνενήκοντα ἔτεσιν nur von einem Zeitwort, dem ἤμελλε πλανᾶσθαι in", "candidate_score": 0.654138, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_90_92", "bdc_text": "daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_383", "psc_text": "247, 20 V Μ 1 εἴτε] ἤτοι V 3 vor τοιούτων + τούτων τῶν M 5 τὰς] τὰ Μ 6 Unterschrift κατὰ Σατορνίλου V κατὰ Σατορνίλου αݲ Μ 7 κατὰ Βασιλείδου ἡ καὶ εἰκοστὴ τετάρτη V κατὰ βασιλείδου δ εἰ καὶ κδ M 8 ἐν < M 10 λ auf Rasur V corr 11 καὶ Ἀλεξάνδρειαν] * 11 f ἀλεξανδρειοπολίχωρον M 13 φιλόσοφε Μ 13 f καὶ τοῦτο hinter ἂν (Z. 13) Μ 14 εἰς αὐτοῦ V 16 ἀπορίας Y 17 πόλεως V 20 ἦν γοῦν] ἤγουν M 21 f ἢ καὶ u. vor αἵρεσις (Z. 22) + ἡ Μ 23 σχολαστὴν V 24 καταληφθέντα V διηγούμενος δόξῃ φαντασιάζειν πλέον τοὺς ἀκούοντας, ἀρέσκεσθαί τε καὶ συναγείρειν πλῆθος ὑπὲρ τὸν ἑταῖρον αὐτοῦ Σατορνῖλον. καί τινας λοιπὸν φαντασιώδεις μυθοποιίας ὑποβαλλόμενος ἄρχεται μὲν οὕτως τὰ ἀληθῆ δὲ <εἰπεῖν> οὐκ ἀπὸ τῆς ἑαυτοῦ ἐννοίας ἐναρξάμενος ἡμῖν τὰ δεινά τε καὶ ὀλετήρια, ἀλλὰ προφάσεις λαβὼν", "candidate_score": 0.653566, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_10", "bdc_text": "Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_46", "psc_text": "ff — 14 Gen. 5, 5 — 15 Gen. 5, 6. 9. 12. 15 — ff vgl. liber Jub. 4, 15 u. 22 Littmann GY M 6 — iiaer. 34 ausgezogen im Crypto-Ferratensis Ba (= f ) ; noch kürzer u. zugleich freier sind die Auszüge bei Nicetas Choniates, Thesaurus orthod. fidei 16 —20 Chron. pasch. 23 B; S. 40 Dindorf 2 * <σῴζεσθαι> * 3 δήγματα G | διδάγματα + τὰ M 5 Ε; * ; die Überschriften der 4 ersten Ηäresen sind in den Handschriften Daß Epiphanius tatsächlich auch hier Zahlen beweisen die Spuren bei S. 173,22 (Apparat) 176, 18 177, 12 179,18 u. 20 8 vor τῇ ἕκτῃ + ἐν GUM < f | ἐτελειώθη f] ἐπλάσθη GUM | τοῦτο λεγόντων 11 <ἀλλ’> 12 γυνὴ hinter αὐτῷ αὐτῷ GUM 13 <διὰ> * 15 16 ὡς δὲ ἡ] ἡ δὲ Chron. pasch. 17 Ε;έχει *] ἔχει f <", "candidate_score": 0.653525, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_90_92", "bdc_text": "daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1384", "psc_text": "25 nach καὶ von 5 Buchstaben V 25f ὁμογηκέναι V ὁμολογηκέναι M 27f διὰ τοῦ] propter hoc lat. τοῦ μὴ ἀποκριθῆναι τοῖς εἰποῦσιν αὐτῷ »ἐν ποίᾳ δυνάμει τοῦτο ποιεῖς«, ἀλλὰ τῇ ἀντεπερωτήσει ἀπορῆσαι αὐτοὺς τὸ ἄρρητον τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ <μὴ> εἰπεῖν δεδειχέναι αὐτὸν ἐξηγοῦνται. ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ εἰρηκέναι »πολλάκις λάκις ἐπεθύμησα ἀκοῦσαι ἕνα τῶν λόγων τούτων, καὶ οὐκ ἔσχον τὸν ἐροῦντα« ἐμφαίνοντός φασιν εἶναι διὰ τοῦ »ἕνα« τὸν ἀληθῶς ἕνα θεόν, ὃν οὐκ ἐγνώκεισαν. ἔτι ἐν τῷ προσσχόντα αὐτὸν τῇ Ἱερουσαλὴμ δακρῦσαι ἐπ᾿ αὐτὴν καὶ εἰπεῖν »εἰ ἔγνως καὶ σὺ σήμερον τὰ πρὸς εἰρήνην; ἐκρύβη δὲ <ἀπὸ> σοῦ«, διὰ τοῦ »ἐκρύβη« ῥήματος τὸ ἀπόκρυφον τοῦ Βυθοῦ δεδηλωκέναι. καὶ πάλιν εἰπόντα »δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, καὶ μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ«, τὸν τῆς ἀληθείας πατέρα κατηγγελκέναι. ὅ γὰρ οὐκ ᾔδεισαν, φασί, τοῦτο αὐτοῖς ὑπέσχετο διδάξειν. <Ἀπόδειξιν> δὲ τῶν ἀνωτάτω καὶ οἱονεὶ κορωνίδα τῆς ὑποθέσεως οὐτῶν φέρουσι ταῦτα", "candidate_score": 0.653509, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2485", "psc_text": "Zahl 112 soll die Zeit angeben, die seit der (teilweisen! vgl. <εἰ> καὶ ἄλλοι τινὲς — d. h. Ketzer — ἐκεῖσε τυγχάνουσιν) Wiedergewinnung von Thyatira für den katholischen Glauben verflossen ist, nicht die seit dem Auftreten der Montanisten oder der Aloger verstrichene (so Zahn, Forsch. z. Gesch. d. Kan. V 40f). Damit entfällt auch die Annahme, deß Epiph. hier „gedankenlos“ Hippolyt ausschreibe (so Salmon, Hermathena VIII 189). Aus welcher Quelle freilich Epiph. die Nachricht bezog, daß seit dem Jahr 263/264 der katholischen Glaube in Thyatira wieder vordrang, läßt sich nicht einmal vermuten — 12 nach ἀνάληηψιν muß eine Zahl ausgefallen sein. Es ist grammatisch unmöglich, wie z. B. Zahn Forsch. V 36 will, das ἐπὶ ἐνενήκοντα τρισὶν ἔτεσιν zu ὃς ἦν χρόνος zu ziehen und zu übersetzen welches war ein Zeitraum von nahezu 93 Jahren. Vielmehr kann die Bestimmung ἐπὶ ἐνενήκοντα ἔτεσιν nur von einem Zeitwort, dem ἤμελλε πλανᾶσθαι in", "candidate_score": 0.653445, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_78_80", "bdc_text": "ut legimus Ioan. 6 [66 ] . Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1110", "psc_text": "καρπόν + quoque lat. | φησιν] dlccns lat. 12f παντὸς τοῦ πληρώματος] intra pleronia lat. 14 καταλειφθὲν V | ὑπ’ αὐτῆς] ab eis lat. 15 ἁρμό///σας, ο aus ω Vcorr | αὐτῆς V 21 καὶ1 < lat. 22 τὸν] * 26 ὁρᾷς + igitur lat. | ᾐ] οἱ, oben drüber ᾗ, aber οἱ nicht gestrichen Vcorr | φρεναπατοῦσιν, aus ῶ Vcorr 27 ἐπερεάζοντες Μ | τὰς γραφὰς aus ταῖς γραφαῖς Vcorr αὐτῶν κατανοήσῃς τὴν πανουργίαν τῆς μεθοδείας καὶ τὴv πονηρίαν τῆς πλάνης. πρῶτον μὲν γὰρ εἰ προέκειτο Ἰωάννῃ τὴν ἄνω Ὀγδοάδα μηνῦσαι, τὴν τάξιν ἄν τετηρήκει τῆς προβλῆς καὶ τὴν πρώτην τετράδα σεβασμιωτάτην οὖσαν, καθὼς λέγουσιν, ἐν πρώτοις ἄν τεθείκει τοῖς ὀνόμασι καὶ οὕτως ἐπεζεύχει τὴν δευτέραν, ἵνα διὰ τῆς τάξεως τῶν ὀνομάτων ἠ δειχθῇ τῆς Ὀγδοάδος, καὶ οὐκ ἄν μετὰ τοσοῦτον διάστημα ὡς ἐκλελησμένος, ἔπειτα ἀναμνησθεὶς ἐπ’ ἐσχάτῳ τῆς πρώτης ἐμέμνητο τετράδος. ἔπειτα δὲ καὶ τὰς συζυγίας σημᾶναι θέλων", "candidate_score": 0.652654, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_10", "bdc_text": "Quis antiquior TertullianoSiehe oben S. 55 , Anm. 3 und 4. ?", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2116", "psc_text": "Μαρκίων δὲ καὶ οἱ περὶ Τατιανὸν καὶ οἱ ἀπ᾿ αὐτοῦ διαδεξάμενοι Ἐγκρατῖται ἐν χρόνοις Ἀδριανοῦ καὶ μετὰ Ἀδριανόν. Οὗτοι γὰρ οἱ κατὰ Φρύγας καλούμενοι δέχονται καὶ αὐτοὶ πᾶσαν γραφὴν παλαιᾶς καὶ νέας διαθήκης καὶ νεκρῶν ἀνάστασιν ὁμοίως 7 ff vgl. mit der Darstellung des Epiph. insbes. Eusebius h. e. V 3. 16 – 19 Hippolyt refut. VIII 6. 19 X 25 f; S. 225, 18ff 238, 4 ff 282, 15 ff Wendland Ps. Tertullian adv. omn. Haer. 7 Filastrus hear. 49; dazu Tertullians montanistische Schriften Didymus de trin. III 41; Migne 39, 984 B ff Cyrillus Hieros. cat. 16,8; Migne 33, 928f Hieronymus ep. 41; weiteres bei Labriolle, les sources de l’histoire du Montanisme 1913 — 8 anders (c. 2,7; S. 222, 8 u.) hear. 51,33, 4 f; S. 307, 6 ff. Zur Verteidigung der an unserer Stelle vorliegenden Angabe vgl. Zahn Forsch. V 29 ff Harnack Lit.-Gesch. II 1,", "candidate_score": 0.65253, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_46", "psc_text": "ff — 14 Gen. 5, 5 — 15 Gen. 5, 6. 9. 12. 15 — ff vgl. liber Jub. 4, 15 u. 22 Littmann GY M 6 — iiaer. 34 ausgezogen im Crypto-Ferratensis Ba (= f ) ; noch kürzer u. zugleich freier sind die Auszüge bei Nicetas Choniates, Thesaurus orthod. fidei 16 —20 Chron. pasch. 23 B; S. 40 Dindorf 2 * <σῴζεσθαι> * 3 δήγματα G | διδάγματα + τὰ M 5 Ε; * ; die Überschriften der 4 ersten Ηäresen sind in den Handschriften Daß Epiphanius tatsächlich auch hier Zahlen beweisen die Spuren bei S. 173,22 (Apparat) 176, 18 177, 12 179,18 u. 20 8 vor τῇ ἕκτῃ + ἐν GUM < f | ἐτελειώθη f] ἐπλάσθη GUM | τοῦτο λεγόντων 11 <ἀλλ’> 12 γυνὴ hinter αὐτῷ αὐτῷ GUM 13 <διὰ> * 15 16 ὡς δὲ ἡ] ἡ δὲ Chron. pasch. 17 Ε;έχει *] ἔχει f <", "candidate_score": 0.652523, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_90_92", "bdc_text": "daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2440", "psc_text": "αὐτῇ τρίτῃ ὀψέ, ἥτις ἦν ἑνδεκάτη τῆς σελήνης νυκτερινὴ πρὸ δεκαὲξ καλανδῶν Ἀπριλλίων, so ist die hier gegebene Bestimmung des Mondalters mit der sonstigen Rechnung des Epiph. schlechthin unverträglich. Denn die Τρίτη ὀψέ d. h. die Nacht vom Dienstag auf den Mittwoch ist nicht die Nachthälfte von ιαݲ, sondern von ιβݲ; während XVI kal. Apr. für den Dienstag allerdings zutrifft. Man kann nur so helfen, daß man den Satz ἥτις ἦν — καλανδῶν Ἀπριλλίων bloß auf τρίτῃ ( nicht auf τρίτῃ ὀψὲ) bezieht und νυκτερινὴ einklammert. Das shcint um so berechtigter.weil Epiph. doch fortfährt mit τετρὰς ἐπιφώσκουσα κ. τ. λ. Τετρὰς ἐπιφώσκουσα ist aber ja sachlich dasselbe, wie Τρίτη ὀψέ Hätte Epiph. also in dem mit ἥτις ἦν zu beginnen Satz eine Angabe über Dienstag Nacht machen wollen, so müßte er sich grundlos wiederholt und dazu noch widersprochen haben. Auch die letzten Worte S. 297,9 ἐπιφώσκουσα κυριακὴ πεωτεκαιδεκάτη νυκτερινή bedürfen", "candidate_score": 0.651062, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_90_92", "bdc_text": "daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_46", "psc_text": "ff — 14 Gen. 5, 5 — 15 Gen. 5, 6. 9. 12. 15 — ff vgl. liber Jub. 4, 15 u. 22 Littmann GY M 6 — iiaer. 34 ausgezogen im Crypto-Ferratensis Ba (= f ) ; noch kürzer u. zugleich freier sind die Auszüge bei Nicetas Choniates, Thesaurus orthod. fidei 16 —20 Chron. pasch. 23 B; S. 40 Dindorf 2 * <σῴζεσθαι> * 3 δήγματα G | διδάγματα + τὰ M 5 Ε; * ; die Überschriften der 4 ersten Ηäresen sind in den Handschriften Daß Epiphanius tatsächlich auch hier Zahlen beweisen die Spuren bei S. 173,22 (Apparat) 176, 18 177, 12 179,18 u. 20 8 vor τῇ ἕκτῃ + ἐν GUM < f | ἐτελειώθη f] ἐπλάσθη GUM | τοῦτο λεγόντων 11 <ἀλλ’> 12 γυνὴ hinter αὐτῷ αὐτῷ GUM 13 <διὰ> * 15 16 ὡς δὲ ἡ] ἡ δὲ Chron. pasch. 17 Ε;έχει *] ἔχει f <", "candidate_score": 0.649665, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_87_89", "bdc_text": "-Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 . daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_948", "psc_text": "hier nicht am ß der steht. — Zur Form vgl. das Gesicht Valentins Hippolyt refut. VI 42, 2; * S. 173, 22 Wendland, die Offenbarungen der Σιγὴ an ’cus Irenaeus I 14, 1ff; I 128 ff Harvey, insbesondere auch I 14, 6; I 140 (= Hippolyt refut. VI 47, 4 S. 179, 12 Wendland) τὸν γὰρ τέλειον νοῦν, ἐπιστάμενον τὸν τῶν ἓξ ἀριθμόν, . . . φανερῶσαι τοῖς υἱοῖς τοῦ φωτὸς τὴν . . . δι’ αὐτοῦ ἐπιγενομένην ἀναγέννησιν u. Tertullian adv. Valent. 4 si aliquid novi adstruxerint, revelaiionem statim appeUant pracsumpiionem et charisma ingenium — 6 Μέγεθος als valentinianischer Ausdruck (jedoch nicht überall im selben Sinn gebraucht), vgl. ßer S. 391, 2. 4. 5 Irenaeus adv. haer. (1 1, 1; I 9 Harvey I, 2, 1; 1 13 I 2, 2f; I 15) 1 13, 3; 1 118 1 13, 6 I 124 1 14, 7; I 141 1", "candidate_score": 0.649225, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_89_91", "bdc_text": "daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 . daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2439", "psc_text": "S. 297, 2ff manches dunkel. Leidlich verständlich sind die mittler Glieder. τετρὰς ἐπιφώσκουσα δωδεκάτη νυκτερινὴ πρὸ δεκαπέντε καλανδῶν Ἀπριλλίων muß wohl heißen: die Nacht vom Dienstag auf den Mittwoch ist die Nachthälfte der δωδεκάτη des Mondes, der Tag ist = XV kal. Apr. Das stimmt zur gewohnten Rechnung des Epiph. Ebenso erledigen sich die nächsten Angaben: die πέμπτη, der Donnerstag, ist die Taghälfte der ιγݲ, die Nacht des Donnerstags gehört zur ιδݲ, der Tag ist = XIV kal. Apr. Vor ein Rätsel stellt jedoch der Anfang und der Schluß. Wenn Epiph. mit den Vor Worten beginnt: αυλλαμβάνεται δὲ τῇ αὐτῇ αὐτῇ τρίτῃ ὀψέ, ἥτις ἦν ἑνδεκάτη τῆς σελήνης νυκτερινὴ πρὸ δεκαὲξ καλανδῶν Ἀπριλλίων, so ist die hier gegebene Bestimmung des Mondalters mit der sonstigen Rechnung des Epiph. schlechthin unverträglich. Denn die Τρίτη ὀψέ d. h. die Nacht vom Dienstag auf den Mittwoch ist nicht die Nachthälfte von ιαݲ, sondern von", "candidate_score": 0.649085, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_90_92", "bdc_text": "daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2449", "psc_text": "U 6 τὴν < Μ 7 ergänze etwa nach S. 296,2f <τῇ τρίτῃ ἔφαγον τὸ πάσχα>* | μὲν < U 11 ἐκεῖνο *) ἐκείνω Μ ἐκεῖ U 14 οὔτως] οὓτος U 15 μετὰ < Μ | πρῶτον] ἔτος U 16 δεκτὸν < Μ |κηρύξας δὲ ἄλλον ἐνιαυτὸν] καὶ ἕτερον U 17 τοῦτο *] τὸν Μ U 18 ἀπὸ τῆς τῶν] τῆς ἀπὸ τῶν Μ 19 Ἐπιφανίω ΜU | πέμπτη — ἐπιφώσκουσα] ἕκτη U | Ἰαννουαρίου MU 20 ἑβδομήκοντα τέσσαρας] οαݲ Μ 21 προείπομεν U |Ἰαννουαρίου ΜU 20 ἑβδομήκοντα Ἀπριλλίων> * | κατὰ U 24 Ἐπιφανίων Μ U 25 —S. 299,1 παρελθούσης — εἰκάδα < U πέμπτην <καὶ> εἰκάδα καὶ πρὸ ιݲαݲ καλανδ[ων Ἀπριλλίων *, ἵνα εὐρεθῶσι πάντες ψευδόμενοι οἱ μὴ ὄντες υἱοῖ τὴ ἀληθείας. 28. Εὐθὺς πρῶτος Οὐαλεντῖνος * δραματουργήσας, τριάκοντα ἡμῖνν αἰῶνας ἀπὸ τοῦ τριακονταςτοῦς νομίζων * τῆς τοῦ σωτῆρος ἀναγωγῆς καὶ ἀνδρώσεως τῆς αὐτοῦ ἡλικίας, οὐκ εἰδὼς ὅτι", "candidate_score": 0.647907, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_90_92", "bdc_text": "daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2398", "psc_text": "die von Weinreich a. a. O. S. 174 behandelte Inschrift aus Eleusis — 8 ff vgl. Cosmas in carm. Greg. Naz. Mign e 38,464 (=school. Bodilej. Lobeck Aglaophamus II 1227) Ταύτην ἦγον (+ ἐτήσιον schol. Bod.) ἔκπαλαι δὲ τὴν ἡμέραν ἑορτὴν Ἕλληνες καθ᾿ ἣν (+ ἐτέχθη Χριστὸν ἡμέραν αὐξίφωτον καλοῦντες). ἐτελοῦντο (+ δὲ aschol. Bod.) κατὰ τὸ Μεσονύκτιον ἐν [ἐν < schol. Bod.] ἀδύτοις τισὶν ὑπεισερχόμενοι, ὅθεν ἐξιόντες ἔκραζον· ἡ Παρθένος ἔτεκεν (τέτοκεν schol. Bod.), αὔξει φῶς. ταύτην Ἐπιφάνιος ὁ μέγας τῆς Κυπρίων ἱερεύς φησι τὴν ἑορτὴν καὶ Σαρρακηνοὺς ἄγειν τῇ παρ᾿ αὐτῶν σεβομένῃ Dauu J. H. Mordtmann, Zeitschr. deutsch-morg. Ges. 1875 S. 99 ff Wellhausen, Skizzen und Vorarb. 3, 45 ff Dalman, Petra I 49 ff Cumont, Comptes rend. De l᾿acad. Des inscr. Et b. l. 1911. S. 292 ff R. Eisler, Philologus 1909 S. 18 ff u. Arch. f. Rel. W. 1912 S. 628 (doch ist zu betonen,", "candidate_score": 0.64642, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_85_87", "bdc_text": "Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2436", "psc_text": "Abschnitt, an dem bereits Scaliger, Kepler, Petavius, van der Hagen ihre Kräfter versucht haben — Ideler Handb. Der Chronol. I 571 II 243 A. 21 und Duchesne Ren. Quest. Hist. 28 S. 36 A. 1 verzichten auf eine Lösung —, enthätl ungewöhnliche schwierigkeiten. Klar ist (vgl. insbe. S. 298, 5ff), daӃ Epiph. Den Juden zweierlei vorwirft 1) daӃ sie das Passah in der Karwoche willkürlich um 2 Tage vorgerückt hätten 2) daӃ sie infolge ihrer M U 1 μεσούσης U |ἐνέβη U 2 ἐν < U 5 αὐτοῦ 1] < U 6 τὸν οὐρανὸν] τὸ ἱερὸν U 8 τῆς < U | τὸ < U 12 καὶ ἀπὸ Ἰανοναρίου μηνὸς < U | Ἰαννουαρίου Μ | [τῶν]* 16 Ἰαωωουάριον Μ 17 θεὸς < U 18 μένων Dind.] μὲν ὢν M μένει U 20 ἐν τῇ < Μ 20 * ergänze nach Z. 22f u. S. 298, 5f etwa <ἐπιτελούντων τῶν", "candidate_score": 0.645767, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_89_91", "bdc_text": "daß ein guter Teil des Schreibens fehlt , und 2 . daß Bullingers Meinung vom Abendmahl im Jahre 1525 aus anderen Werken hinlänglich bekannt ist. ( Vgl . unten Anhang II , Nr. 2. 4. 5 ; auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_46", "psc_text": "ff — 14 Gen. 5, 5 — 15 Gen. 5, 6. 9. 12. 15 — ff vgl. liber Jub. 4, 15 u. 22 Littmann GY M 6 — iiaer. 34 ausgezogen im Crypto-Ferratensis Ba (= f ) ; noch kürzer u. zugleich freier sind die Auszüge bei Nicetas Choniates, Thesaurus orthod. fidei 16 —20 Chron. pasch. 23 B; S. 40 Dindorf 2 * <σῴζεσθαι> * 3 δήγματα G | διδάγματα + τὰ M 5 Ε; * ; die Überschriften der 4 ersten Ηäresen sind in den Handschriften Daß Epiphanius tatsächlich auch hier Zahlen beweisen die Spuren bei S. 173,22 (Apparat) 176, 18 177, 12 179,18 u. 20 8 vor τῇ ἕκτῃ + ἐν GUM < f | ἐτελειώθη f] ἐπλάσθη GUM | τοῦτο λεγόντων 11 <ἀλλ’> 12 γυνὴ hinter αὐτῷ αὐτῷ GUM 13 <διὰ> * 15 16 ὡς δὲ ἡ] ἡ δὲ Chron. pasch. 17 Ε;έχει *] ἔχει f <", "candidate_score": 0.645624, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2973", "psc_text": "σῶμα Μ 18 τοὺς τύπους] αὐτὸς τύπους Μ | τοὺς τὴν] εἰς τὴν u 20 <ὡς>* |φάσκοι Μ 21 εἴ τι<Μ 21f ὁ Παῦλος καὶ ὁ Πέτρος Μ 22 [ὅ] Μendelssohn | πάλιν Rufin φους μέχρτ τοῦ πρεσβυτέρου, κἂν οἱ χαρακτῆρες δοκῶσι πολλὴν ἔχειν παραλλαγήν, οὕτως νοητέον καὶ τὸ ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶδος ταὐτὸν εἶναι τῷ μέλλοντι, πλείστης ὅσης ἐσομένης τῆς ἐπὶ κάλλιον μεταβολῆς. ἀναγκαῖον γὰρ τὴν ψυχὴν ἐν τόποις σωματικοῖς ὑπάρχουσαν κεχρῆσθαι σώμασι καταλλήλοις τοῖς τόποις. καὶ ὥσπερ ἐν θαλάσσῃ ζῆν ἡμᾶς ἐνύδρους γενομένους εἰ ἐχρῆν, πάντως ἂν ἡμᾶς ἔδει βράγχια ἔχειν καὶ τὴν ἄλλην ἰχθύων κατάστασιν, οὕτως μέλλοντας κληρονομεῖν βασιλείαν οὐρανῶν καὶ ἐν τόποις διαφέρουσιν ἔσεσθαι ἀναγκαῖον χρῆσθαι σώμασι πνευματικοῖς· οὐχὶ τοῦ εἴδους τοῦ προτέρου ἀφανιζομένου, κἂν ἐπὶ τὸ ἐνδοξότερον", "candidate_score": 0.645432, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_83_85", "bdc_text": "126 , 10f ; Krafft 13 ; Blanke 52 ) .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1355", "psc_text": "ἀπὸ Λόγου καὶ Ζωῆς, προελθούσης, τὴν Τε δωδεκάδα μηνύεσθαι διὰ τοῦ ζῳδιακοῦ καλουμένου κύκλου. τὰ γὰρ δώδεκα ζῴδια φανερώτατα τὴν τοῦ Ἀνθρώπου καὶ τῆς Ἐκκλησίας θυγατέρα δωδεκάδα σκιαγραφεῖν λέγουσιν. καὶ 5 vgl. Matth. 12, 43 ff V M lat. Hipp, (von Ζ. 11 an) 1 † ἢ] aut lat.; alter Fehler, lies ᾗ (Ausgg.) 2 ὑπὲρ τὸ ὑγιαίνειν] quasi plus quam sani sunt lat. 3 ἢ M 3f καὶ ἐκνευρίζουσι] enervantes lat. 5 ἀνοίας] ignorantiae lat. | αὐτοὺς aus ἑαυτοὺς Vcorr 8 ἐννοεῖν] adinvenire lat. | κατασκευάσαν] compositam lat. 9 ἀνοίας] ignorantiae lat. 10 καὶ ὡς] quemadmodum et lat. 11 τοῦ nachgetragen Vcorr | mit <>σκευάσθαι Hipp. 12 διηγήσασθαι < Hipp. | στοιχεῖα + ἃ Hipp. | φησιν Hipp. 13 < lat. Hipp. 14 τάς τε — συναριθμουμένας] τοῖς δὲ ἐνεργείοις αὐτῶ ριθμοῦντες Hipp. 14f τε καὶ beide Male < Hipp. 15 ὑγρὸν + λέγουσιν ἑξῆς] ex Quu lat. ἐξ", "candidate_score": 0.645339, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_78_80", "bdc_text": "ut legimus Ioan. 6 [66 ] . Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1259", "psc_text": "ἐπιτελουμένῃ παρ᾿ αὐτοῦ ἐπῳδῇ, τῇ νομιζομένῃ εὐχαριστίᾳ, μετα- V M 6—16 fast wörtlich nacli Irenaeus adv. haer. I 13, 1; I (=lat.); vgl. auch Hippolyt refut. VI 39, 1; S. 170, 11—14 Wendland 1 Überschrift κατὰ Μαρκωσίων ιݲδݲ ἡ καὶ τριακοστὴ τετάρτη V M 4 ν wegradiert Vcorr 6 παρ᾿] ὑπ᾿ statt παρ’ Vcorr ὑπ᾿ Μ 8 vor μαγικῆς + <ἅτε> * 11 ἀκατο///νομάστων, ο aus ω Vcorr | ἔχοντι aus ἔχων Vcorr 12 Ἀναξιλάου, α auf Rasur Vcorr 13 vor τῆ zwei Buchstaben ausradiert V 15 ἀπ’ *] ὑπ᾿ V M 16 * <ὁρμώμενα>* βάλλεσθαι εὐθύς, τὸ μὲν ἐρυθρὸν * ὡς αἷμα, τὸ δὲ πορφύρεον, τὸ δὲ κυάνεον. Ἐγὼ τοίνυν ἵνα μὴ εἰς δεύτερον κάματον ἑαυτὸν ἐπιδῶ, ἁρκεσθῆναι δεῖν ἡγησάμην τοῖς ἀπὸ τοῦ μακαριωτάτου καὶ ἁγιωτάτου Εἰργωαίου κατ᾿ αὐτοῦ τοῦ Μάρκου καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ ὁρμωμένων πραγματευθεῖσιν, ἅτινα ἐνταῦθα πρὸς ἔπος ἐκθέσθαι ἐσπούδασα, καὶ ἔστιν τάδε. φάσκει γὰρ αὐτὸς", "candidate_score": 0.645092, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2991", "psc_text": "Ὠριγένη Μ 21 ἐὰν τὸ βραχὺ] auch nicht eine kleine Stunde S | τὸ] τῶ Μ 22 χαρακτηριάζον Μ τεῖται τὸ σχῆμα, ἀνάγκή, φησί, τὴν ἀναστασιν ἐπὶ μόνου τοῦ εἴδους φῴζεσθαι δεῖν προσδοκᾶν. καὶ ἵνα μὴ εἴπῃς ὅτι οὐ μανθάνω· σκοτεινῶς ἐκεῖνος γὰρ τοῦτο διέλαβεν, ἐγὼ δέ σοι σαφέστερον ὧδε τὸν νοῦν τούτων ἐξηγήσομαι. ἤδη γὰρ πάντως ἑώρακας δέρμα αῴου η ἄλλο τι τοιοῦτο γεμισθὲν ὕδατος, ὅπως ἐὰν πρὸς ὀλίγον κενούμενον πρὸς ὀλίγον πληροῖτο, ἀεὶ τὸ εἶδος τὸ αὐτὸ δείκνυσιν. οὗον γὰρ ἂν ᾖ τὸ περιέχον, ἀνάγκη πρὸς κὐτὸ καὶ τὸ ἐντὸς σχηματίζεσθαι. φέρε γὰρ ὑπεκρέοντος τοῦ ὕδατος, εἴ τις προσβάλλοι τοσοῦτον ὅσον ἐκχεῖται, μὴ ἐῶν τὸν ἀσκὸν ἀθρόως κενωθῆναι τοῦ ὕδατος, εἰ μὴ τοιοῦτο ἀνάγκη φαίνεσθαι τὸ προστιθέμενον οἷον καὶ τὸ πρότερον, διὰ τὸ εἶναι καὶ τὸ περιέχον τὸ αὐτὸ περὶ ὅ εἰσρεῖ καὶ ἀπορρεὶ τὸ ὕδωρ. καὶ δὴ καὶ τὸ σῶμα τούτοις ὁ ἐθέλων ἀπεικάζειν οὐκ αἰδεσθήσεται. ὡσαύτως", "candidate_score": 0.644914, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_28_30", "bdc_text": "Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff; Hans Grass , Art. Abendmahl II , in :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2024", "psc_text": "Wendland τὸν δὲ Χριστὸν ἐκ τῆς ὕπερθεν δυνάμεως κατεληλυθέναι τουτέστι τοῦ ἀγαθοῦ, κἀκείνου αὐτὸν εἶναι υἱόν· τοῦτον δὲ οὐκ ἐκ παρθένου γεγενῆσθαι οὐδὲ ἄσαρκον εἶναι φανέτα λέγει, ἀλλ’ ἐκ τῆς τοῦ παντὸς οὐσίας μεταλαβόντα μερῶν σῶμα πεποιηκέναι, τουτέστι θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ὑγροῦ καὶ ξηροῦ, καὶ ἐν τούτῳ τῷ σώματι λαθόντα τὰς κοσμικὰς ἐξουςίας βεβιωκέναι ὃν ἐβίωσε χρόνον ἐν κόσμῳ τῷ σώματι λαθόντα τὰς κοσμικὰς ἐξουςίας βεβιωκέναι ὃν ἐβίωσε χρόνον ἐν κόσμῳ Χ 20, 2; S. 280, 24 ff Ps. Tertullian adv. omn. haer. 6 Christum neque in phantasmate dicit fuisse sicut Marcion neque in substantia very corporis ut evangelium docet, sed in eo quo de superioribus partibus descenderit, ipso descensu sideream sibi carnem et aëream contexuisse Filastrius haer. 47, 4 f; S. 25, 5 ff Marx dicit autem Christum in carne apparuisse, non tamen sicut Valentinus de caelo carnem deposuisse . . . sed de quattuor elementis id est", "candidate_score": 0.644801, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2356", "psc_text": "neut. Kanons II 2, 971 (aber „ungeordnet“ paßt schon nicht zu der Begründung, daß etwas untredrückt sei, und wäre nach dem ψεύδεται S. 275, 4 eine merkwürdige Abschwächung; auch die von Zahn RE3 II 307, 20 mit Berufung auf S. 274, 16 vorgeschlagene Änderung in ἀντίθετον ist unannehmbar: an unserer stelle müßte zu ἀντίθετον ein Dativ gefordert werden). Übrigens steht trotz des λέγουσι nicht fest, ob die Aloger selbst den Ausdruck ἀδιάθετον gebraucht haben; jedenfalls ist beachtenswert, daß auch die umschreibende wiederholung von S. 274, 22 in c. 21, 15; S. 281, 2ff dieses Stichwort nicht enthält M U 1 λέγω δὲ—ἡμερῶν < U 1f καὶ οὐκ—δέχεσθαι] καὶ μηδὲ δέχεσθαι αὐτοὺς αὐτὸ U 2 αὐτὸ] αὐτὰ Μ | πεπλασμένοι Μ 4 τῶν εὐαγγελιστῶν < U 5 Ἰωάννης < U | ὢν] ὧν Μ 5f ἐν τῇ κλήσει—ἀδελφῷ αὐτοῦ < U 6 τελευταῖος δὲ τοῖς χρόνοις] ὕστερον δὲ τοῖς ἔτεσιν U", "candidate_score": 0.644617, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2799", "psc_text": "* |ἐπιμετρῆται Μ 21 τὸ μὴ φαρμακεύειν hinter ἀδηφαγεῖν U 23 πραΰνεσθαι U 23f ἐπιδύειν Μ 24 τὸ δὲ Dind., Öh.] τῷ δὲ MU 25 * etwa <ὅτι κατὰ θεὸν γίνεται>* | κεκτημένη Μ καὶ τὰ ἄλλα ὅσα ἐστὶ τοιαῦτα θατέρως ἔχει τῆς ἐπιτροῆς τὸ μέτρον. 2. Ἀλλ᾿ ὡς περὶ τούτων εἰπεῖν προειλήφαμεν, ἐν ὀλίγῳ χώρῳ οὗτοι ὑπάρχουσι, περὶ τὴν Φρυγίαν τε καὶ Κιλικίαν καὶ Παμφυλίαν. τί οὖν; ἆρα ἐκκόπτεται ἡ ἐκκλησία ἡ ἀπὸ γῆς περάτων ἄρχι γῆς περάτων; καὶ οὐκέτι <στήσεται ὅτι> »εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν«; οὐδὲ οὐκέτι τὸ παρὰ τοῦ σωτῆρος εἰρημένον στήσεται τό »ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἄχρι ἐσχάτου τῆς γῆς;« εἰ μὲν γὰρ οὐκ ἔστιν ἐν σεμνότητι ὁ γάμος καὶ κατὰ θεὸν ὁ γάμος καὶ ζωὴν ἔχων ὀ γάμος, * γεννηθῶσιν ἄνευ γάμου· εἰ δὲ ἀπὸ γάμου γεννῶνται, ἄρα βέβηλοί εἰσι διὰ τὸν γάμον.", "candidate_score": 0.644599, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_83_85", "bdc_text": "126 , 10f ; Krafft 13 ; Blanke 52 ) .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1365", "psc_text": "κατάλυσιν hinter Ζ. 8) Hipp. 10 <τι> Dind. Öh.] aliquid lat. 12 μηνύσαντας Dind.] V M manifestantes lat. 13 ἐπάγει Μ | τῆς] τὴν M 15 οὖν < 17 τὸ ἀόρατον Dind. Oh.] τὸν ἀόρατον V M invisibile lat. | vor ἀπόκρυφον + τὸν V 18 <δὲ> Dind. Öh.] aidem lat. 19 πρώτης] πρὸ τῆς M 20 σφισιν αὐτοῖς] in quibus sunt lat. 23 τε2 hineingeflickt Vcorr 24 τε *] δὲ V M quoque lat. 25 δωδεκάδος Dind.] δυωδεκάδος V δυοδεκάδος Μ | παρ’ αὐτῷ] apiid cos lat. 26 ἔτι <ἔτι τε> *] adhuc efiam lat. ἑρπετά, πετεινά τε καὶ τετράποδα, θηρία τε καὶ ἐπὶ πᾶσι τούτοις δωδέκατον τὸν ἄνθρωπον. οὕτως ὑπὸ τοῦ πνεύματος τὴν τριακοντάδα διὰ Μωυσέως εἰρῆσθαι διδάσκουσιν. ἀλλὰ μὴν καὶ τὸν πλαστὸν ἄνθρωπον κατ᾿ εἰκόνα τὴς ἄνω δυνάμεως ἔχειν ἐν αὑτῷ τὴν ἀπὸ τῆς μιᾶς πηγῆς δύναμιν ἱδρῦσθαι δὲ ταύτην ἐν τῷ κατὰ τὸν ἐγκέφραλον τόπῳ), ἀφ᾿", "candidate_score": 0.643867, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2486", "psc_text": "sein. Es ist grammatisch unmöglich, wie z. B. Zahn Forsch. V 36 will, das ἐπὶ ἐνενήκοντα τρισὶν ἔτεσιν zu ὃς ἦν χρόνος zu ziehen und zu übersetzen welches war ein Zeitraum von nahezu 93 Jahren. Vielmehr kann die Bestimmung ἐπὶ ἐνενήκοντα ἔτεσιν nur von einem Zeitwort, dem ἤμελλε πλανᾶσθαι in Z. 10, abhänge. Die 93 Jahre bezeichnen dann nicht die Dauer des apost. Zeitalters oder den Abstand bis zum Auftreten des Montanismus, sondern die Zeit, während deren Thyatira montanistisch war. Zieht man diese 93 Jahre von 263/64 ab, so kommt man für den Abfall Thyatiras zum Montanismus auf 170/71; ein Jahr, das zwar nicht zu der eigenen Angabe des Epiph. über die Ursprungszeit des Montanismus (vgl. haer. 48, 1,2; S. 219,9), aber merkwürdig genau zu der des Eusebius (Chronik z. Jahr 171; S. 206,9 Helm) stimmt M U 1 θυάτιραν Μ 2 [καὶ] *, vgl. Z. 8f u. 12f 5", "candidate_score": 0.643815, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2330", "psc_text": "περὶ Πέτρον καὶ Ἰωάννην λοιπὸν συναγθέτων καὶ ἀκολουθούντων, ἐγένετο διδάσκων ἐν πάσῃ τῇ Γαλιλαίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ, καὶ λοιπὸν πλατυνομένου τοῦ κηρύγματος τὰ ἑξῆς τῶν θεοσημείων ἐπετέλει. ὥστε εἶναι ἐξ ἅπαντος τὴν ἀκολουθίαν ὧδε· 16. πρῶτον μὲν βαπτισθέντος αὐτοῦ κατ᾿ Αἰγυπτίους Ἀθὺρ δωδεκάτῃ, † ὡς ἔφημεν, πρὸ ἕξ εἰδῶν Νοεμβρίων — τουτέστιν πρὸ ἐξήκοντα ἡμερῶν πλήρης τῆς ἡμέρας τῶν Ἐπιφανείων, ἥ ἐστιν ἡμέρα τῆς αὐτοῦ κατὰ σάρκα γεννήσεως, ὡς ἔχει ἡ μαρτυρία τοῦ κατὰ Λουκᾶν εὐαγγελίου, ὅτι »ἦν Ἰησοῦς ἀρχόμενος εἶναι ὡς ἐτῶν τριά- 4 vgl. Luk. 5,11 — 14f der 8. November als Tauftag Christi ist nur hier bezeugt. Es entspricht diesem Ansatz, daß Epiph. (vgl. Z. 16) den 6. Januar nur noch als Geburtstag Christi kennt. (Daß er nicht selbst erst die Verlegung bewirkt hat, vgl. zu S. 271, 6). Die Zurückschiebung der Taufe auf den 8. Nov. galt wohl in erster Linie der Entlastung des 6.", "candidate_score": 0.643673, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2436", "psc_text": "Abschnitt, an dem bereits Scaliger, Kepler, Petavius, van der Hagen ihre Kräfter versucht haben — Ideler Handb. Der Chronol. I 571 II 243 A. 21 und Duchesne Ren. Quest. Hist. 28 S. 36 A. 1 verzichten auf eine Lösung —, enthätl ungewöhnliche schwierigkeiten. Klar ist (vgl. insbe. S. 298, 5ff), daӃ Epiph. Den Juden zweierlei vorwirft 1) daӃ sie das Passah in der Karwoche willkürlich um 2 Tage vorgerückt hätten 2) daӃ sie infolge ihrer M U 1 μεσούσης U |ἐνέβη U 2 ἐν < U 5 αὐτοῦ 1] < U 6 τὸν οὐρανὸν] τὸ ἱερὸν U 8 τῆς < U | τὸ < U 12 καὶ ἀπὸ Ἰανοναρίου μηνὸς < U | Ἰαννουαρίου Μ | [τῶν]* 16 Ἰαωωουάριον Μ 17 θεὸς < U 18 μένων Dind.] μὲν ὢν M μένει U 20 ἐν τῇ < Μ 20 * ergänze nach Z. 22f u. S. 298, 5f etwa <ἐπιτελούντων τῶν", "candidate_score": 0.643364, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_83_85", "bdc_text": "126 , 10f ; Krafft 13 ; Blanke 52 ) .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1339", "psc_text": "< lat. 14 δυνάμεως + M ἐγχειρήματα am Rande nachgetragen Vcorr 18 εὐέλεγκτα] ut facile argui et eonvinei possint lat. 19 αὐτῶν < lat. 21 οἱ < M | ἐκ μονάδος mit λέγουσι γὰρ ταῦτα Hipp. 22 φάσκοντες < Hipp. | συνεστάναι Hipp, ἀπὸ + μὲν Hipp. | ἕων M 23—25 μία γὰρ — ἀριθμόν < Hipp. ivnum lat. | καὶ2 < Μ 24 τὸν, ν angeflickt Vcorr τῆ M 25 ἡ < ἀέ αὐτῆς < οἷον δύο καὶ τέσσαρες καὶ ἕξ, τὴν δωδεκάδα ἐπέδειξεν. καὶ πάλιν ἀπὸ τῆς δυάδος ὁμοίως αριθμούντων ἡμῶν ἕως τῶν δέκα ἡ τριακοντάς ἀνεδείχθη, ἐν ᾗ ὀγδοὰς καὶ δεκὰς καὶ δωδεκάς. τὴν οὖν δωδεκάδα διὰ τὸ ἐπίσημον ἐσχηκέναι συνεπακολουθῆσαν αὐτῇ τὸ ἐπίσημον πάθος λέγουσι, καὶ διὰ τοῦτο περὶ τὸν δωδέκατον ἀριθμὸν τοῦ σφάλματος γενομένου τὸ πρόβατον ἀποσκιρτῆσαν πεπλανῆσθαι, ἐπειδὴ τὴν ἀπόστασιν ἀπὸ δωδεκάδος γεγενῆσθαι φάσκουσι. τῷ αὐτῷ τρόπῳ καὶ ἀπὸ τῆς † δωδεκάδος ἀποστᾶσαν μίαν", "candidate_score": 0.642426, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_86_88", "bdc_text": "Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse . Wenn er jedoch gleich danach einschränkend bemerkt , daß Bullinger hier «nur von der Verwerfung der Transsubstantiation spricht , seine positive Ansicht aber nicht entwickelt» , so ist dem entgegenzuhalten , 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2633", "psc_text": "22 ἁγιώτατος U 23 γε] τε M 24 f vor καὶ τὸ θνητὸν noch einmal geschrieben καὶ τὸ θνητὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀφθαρςίαν, jedoch durchgestrichen U ἐν τοῖς μνημείοις;«, αὐτὸς δὲ ὁ κύριος λέγων ὅτι »καὶ ἐγερθήσονται μὲν οὗτοι εἰς ζωὴν αἰώνιον καὶ οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον»; ἢ οὐ μέμνησαι τοῦ Ἄβελ μετὰ θάνατον τῆς πρὸς θεὸν ὁμιλίας, ὡς οὐ τὴν ψυχὴν λέγει ἐντυγχάνειν καὶ βοᾶν πρὸς τὸν θεόν, ἀλλὰ τὸ αἷμα; αἶμα δὲ οὐ ψυχὴ ὑπάρχει, ἀλλ’ ἐν τῷ αἵματι ἡ ψυχή ἐστιν. σῶμα γάρ ἐστι τὸ αἇμα ὁρατόν, ἡ δὲ ψυχὴ ἀόρατός τις ὑπάρχουσα ἐν τῷ αἵματι ἔχει τὸν χῶρον. καὶ ἐκ πανταχόθεν ἐλήλεγκταί σου, ὦ Βαρδησιάνη. ἡ κακοπιστία. ἀνατρεπομένη ἐξ αὐτῆς τῆς ἀληθείας. 3. Περὶ δὲ πολλῶν ἀρχῶν ἐπειδήπερ πολλάκις κατὰ τῶν οὕτως λεγόντων πολλὰ εἶπον. ἐνταῦθα οὐ πολλὴν ποιοῦμαι τὴν περὶ τούτου διαλογήν, ἀλλ’ ὡς ἐν <παρεκβάσει> ὑπομνήσομαι τοῦ ἁγίου ἀποστόλου φάσκοντος ὅτι »ἡμῖν εἷς θεὸς ὁ", "candidate_score": 0.641304, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1535", "psc_text": "σωτῆρος ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ ὑπὲρ ἡμῶν οὐ κατὰ ἀνάγκην ἀλλὰ ἐκ προαιρέσεως ἑαυτοῦ) παράδοσιν καὶ οἰκονομίαν τοῦ σταυροῦ ὑπὲρ τῆς ἡμῶν σωτηρίας. οἶδα δὲ εἰς πολὺν ὄγκον ἄγων τὰς μαρτυρίας, 2 vgl. Job. 17, 12 — Matth. 26, 24 — 3 Matth. 26, 50 — Matth. 26, 21 — 4 Job. 13, IS — 5 vgl. Psal. 40, 10 — 6 Matth. 26, 24 — 9 vgl. Matth. 27, 3ff — 15 vgl. Joh. 10,11 — 17 Matth. 27, 4. 3 — 18 vgl. Matth. 27,9 — 20 Sach. 11, 12a — 22 Sach. 11, 12b. 13 V M 3 ἐξ nachgetragen V corr 6 <τό> * 8 τῶν ἐπαινούντων αὐτὸν an von etwas anderem Ycorr | <ἀφ᾿> * 14 σωτῆρι nachgetragen Vcorr 16 ὕστερον + δὲ, durchgestrichen V corr 19 ἀργυρ///ους, ι ausradiert V corr ὡς λέγει πάλιν ἄλλος προφήτης »γενέσθω ἡ ἔπαυλις", "candidate_score": 0.64127, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_85_87", "bdc_text": "Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2331", "psc_text": "bezeugt. Es entspricht diesem Ansatz, daß Epiph. (vgl. Z. 16) den 6. Januar nur noch als Geburtstag Christi kennt. (Daß er nicht selbst erst die Verlegung bewirkt hat, vgl. zu S. 271, 6). Die Zurückschiebung der Taufe auf den 8. Nov. galt wohl in erster Linie der Entlastung des 6. Januar, der bis dahin die Feier der Taufe und Geburt Christi und der Hochzeit zu Kana (vgl. S. 272, 4ff) in sich verinigte. Die zwei Monate zwischen dem 8. November und dem 6. Januar sollten vermutlich die Zeit der Wirksamkeit des Täufers ausdrücken. — Bilfingers Versuch (Das germanische Julfest S.8f), unter Benutzung von Clemesns Al. strom. I 145,5; II 90,16ff Stählin eine weiters Verbreitung des 8.(18.) November zu erweisen, ist ein Fehlschlag. Außer der hierbei nötigen Änderung im Text des Clemens (κ ݲγ ݲ statt ι ݲγ ݲ) steht ihm die Tatsache im Weg, deß Clemens a. a. O. Taufund", "candidate_score": 0.64072, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_113_115", "bdc_text": "aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 . et alios in Christo fratres .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2311", "psc_text": "ἐρήμῳ«. 13. Καὶ ὅτε διήγηται ταῦτα πάντα, λέγει »ταῦτα ἐγένετο ἐν Βηθαβαρᾷ«· ἐν δὲ ἄλλοις ἀντιγράφοις »ἐν Βηθανίᾳ, πέραν τοῦ Ἰορδάνου«. καὶ μετὰ ταῦτα δείκνυσιν ὅτι εἶπον αὐτῷ οἱ ἀπὸ Ἰωάννου μαθηταί· »Ῥαββί, ποῦ μένεις; ὁ δὲ εἶπε· δεῦτε καὶ ἴδετε· καὶ ἀπῆλθον, καὶ παρ᾿ αὐτῷ ἔμειναν τὴν ἡμέραν ἐκείνην.« καὶ τῇ αὔριον, »ὥρα ἦν ὡς δεκάτη, ἦν Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου, εἷς ἐκ τῶν δύο τῶν ἀκολουθησάντων αὐτῷ· εὑρίσκει αὐτὸς πρῶτον τὸν ἀδελφὸν τὸν ἴδιον Σίμωνα καὶ λέγει αὐτῷ· εὑρήκαμεν Μεσσίαν, 5 Joh. 1, 1. 3 —7 Joh. 1, 14 — 9—20 Joh. 1, 6—16 — 20 Joh. 1, 20.23 — 22 Joh. 1, 28; vgl. Origenes in Joh. VI 40; S. 149, 12ff Preuschen — 24—26 vgl. Joh. 1, 37—39 — 27—S. 266, 30 Joh. 1, 39c—2, 1 M U 1 ἀπὸ1 < Μ 2 Ἀβραὰμ] Ἀδὰμ U | Ἀδὰμ] Ἀβραὰμ U 2f οὔτε ἀπὸ (!) πέμπτης—τετάρτης", "candidate_score": 0.640225, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2989", "psc_text": "γὰρ ὄντος τοῦ σώματος τοῦ ὑλικοῦ καὶ μηδέποτε μένοντος ἐφ᾿ ἑαυτῷ κἂν τὸ βραχύ, ἀλλὰ προσγι<γ> νομένου καὶ νομένου περὶ τὸ εἶδος τὸ χαρακτηρίζον τὸν ἄνθρωπον, ὑφ᾿ οὗ καὶ συγκρα- M U (hinter ἀνάγκη Ζ.23 — ß von f. 117r — Quaternionenversetzung; vgl. TU B. 36 H. 2 S. 47) S 1 καὶ4 < U 6 τῆς < U 7 ἐπιδεικνύμενος + εἰς αὐτὸν Μ | vor + εἰσὶ U 8 ἀκόλουθα *, nach S das Folgende] ἀναθεωρῶν Μ U | λείπεται] es ist ihm ötig S 9 πρὸς τοῖς εἰρημένοις < S 10 ἕνα Μ | < ἔχουσα, > *, nach S äßig seiend, so auch | ὁ λόγος οὗτος *] ὁ λόγος ἑαυτοῦ MU diese Verhandlung S 11 <συμμετρίαν> * | <συμμετρίαν> λαβὼν — κατε- σκευασμένος] ganz äßig werde S | ὅλως U | ἀλλὰ] * 12 εἰς σχῆμα] zur üte u. Gestalt S | γραφαὶ + <λέγουσι", "candidate_score": 0.639134, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3374", "psc_text": "| ἃμα + καὶ νεματικῶς M 14 f γινομένω M 15 * etwa τῆς ἐλπίδος ἠμῶν χριόμεθα > * 20 ἐπαμμένον M 21 πῶς + <δὲ>? τὸ + τὸ M 22 ἐν οὐρανῷ] οὐρανῶν U 23 λάμψουσιν *] λάμψωσιν M U 25 θρόνους U 26 οὐχ ἴδεν M ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν ό θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν«; ἡμῶν τοίνυν ἡ ἀνάστασις έν θεῷ καὶ παντὸς ἀνθρώπου, δικαίου τε καὶ ἀδίκου, ἀπίστου τε καὶ πιστοῦ, τῶν μὲν ἐγειρομένων ζωὴν ζωὴν αἰώνιον, τῶν δὲ εἰς κρίσιν κρίσιν 70. Καὶ σιώπα Βαβυλών, ἡ ἀρχαία πάλιν ἡμῖν άνακαινιζομένη σύγχυσις· πεφίμωσο Σόδομα καὶ ὴ τῆς πολλῆς σου δεινότητος πρὸς θεὸν κραυγὴ ἀνερχομένη· »ἣξει γὰρ ἐκ Σιὼν ὁ ῥυόμενος καὶ ἀποστρέψει ἀσεβείας ἀπὸ Ἰακώβ« καὶ σαλπίσει, καὶ οἱ νεκροὶ καὶ »ἡμεῖς ἁρπαγησόμεθα εἰς συνάντησιν αὐτῷ εἰς ἀέρα«· ὡς καὶ ὸ καλλίων ὴμῶν πρεσβύτης > μακάριος εἶπε Μεθόδιος, τοῖς δὲ αύτοῖς καὶ αὐτοὶ οικοδομοῦντες προσεθήκαμεν. ἀπὸ", "candidate_score": 0.638799, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_703", "psc_text": "καὶ ἀναθεματίζουσι, τρὶς τῆς ἡμέρας φάσκοντες ὅτι »ἐπικαταράσαι ὁ θεὸς τοὺς Ναζωραίους«. δῆθεν γὰρ τούτοις περισσότερον ἐνέχουσι, διὰ τὸ ἀπὸ Ἰουδαίων αὐτοὺς ὄντας Ἰησοῦν κηρύσσειν εἶναι <τὸν> Χριστόν, ὅπερ ἐναντίον πρὸς τοὺς ἔτι Ἰουδαίους, τοὺς τὸν Ἰησοῦν μὴ δεξαμένους. ἔχουσι δὲ τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον πληρέστατον Ἑβραϊστί. παρ' αὐτοῖς γὰρ σαφῶς τοῦτο, καθὼς ἐξ ἀρχῆς ἐγράφη, Ἑβραἰκοῖς γράμμασιν ἔτι σῴζεται. οὐκ οἶδα δὲ εἰ καὶ τὰς γενεαλογίας τὰς ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ ἄχρι Χριστοῦ περιεῖλον. ἀλλὰ καὶ ταύτην φωράσαντες 1 — 5 vgl. Hieronymus zu Jes. 5, 18 f; Migne 24, 86 A usque hodie perseverant in blasphemiis et ter per singulos dies in synagogis sub nomine Nazarenoriun anathematizant vocabulum christianum, ebenso zu Jes. 49, 7; Migne 24, 467 B/C u. zu Jes. 52, 4 ff ; ebenda 498 B, aucb Justin dial. c. 16 u. 47 ; dazu ürer, Gesch. d. üd. Volkes 4 11 544 Strack, Jesus die äretiker", "candidate_score": 0.638437, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2479", "psc_text": "wohl <προστάττει> κατασκευάζεσθαι * | τῶν]lies nach Ex. 25,5 κριῶν? * | ἐρυθροδανομένων U σκηνὴν μὲν οὖσαν, ἀπεκδεχομένην δὲ τὴν τελειοτάτην σκηνὴν τοῦ Χριστοῦ. δέρμα γὰρ ἀπὸ σώματος γίνεται, νεκρὸν ὄν, ὡς σκίασμα σώματος ζῶντος, ἵνα δείξῃ σώματα εἶναι τὴν σκηνὴν τοῦ θεοῦ· ἐπειδὴ γὰρ ἐν σώμασιν ἁγίοις κατασκηνοῖ θεός, πληρουμένου τοῦ ῥητοῦ ὅτι »κατασκηνώσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω«. ἔμελλεν οὖν πλάνη τις γίνεσθαι ἐν πιστοῖς, εἰ μὴ ἡ βίβλος πνευματικῶς ἡμῖν ἀπεκαλύφθη, ἵνα μάθωμεν μὴ σαλπίγγων εἶναι χρείαν, ἀλλὰ εἰδέναι * ὅτι πνευματική ἐστιν ἡ πᾶσα τοῦ θεοῦ πραγματεία, ἵνα μὴ κατὰ τὰς Ἰουδαϊκὰς χαλκᾶς σάλπιγγας λάβωμεν ἣ ἀργυρᾶς, ἀλλὰ πνευματικῶς νοήσωμεν ἀπ᾿ οὐρανοῦ εἶναι τῆς ἐκκλησίας τὸ κήρυγμα, ὡς καὶ ἄλλῃ που εἶπεν »ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ σαλπιοῦσιν ἐν τῇ σάλπιγγι τῇ μεγάλῃ«. σάλπιγγες γὰρ ἦσαν οἱ προφῆται, σάλπιγξ δὲ μεγάλη ἡ ἁγία φωνὴ τοῦ κυρίου ἐν τῷ εὐαγγελίω. διὰ τοῦτο καὶ ἀγγέλοις ἐδόθη ἀποκαλύψαι ἠμῖν· »σαλπίσει, γὰρ", "candidate_score": 0.638155, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_113_115", "bdc_text": "aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 . et alios in Christo fratres .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_785", "psc_text": "haer. 28, 1, 5; S. 314, 1ff — 22 ob Epiph. das Folgende örtlich aus dem Ebionitenev. übernimmt, ist angesichts des δῆθεν unsicher — 23 Matth. 12, 47ff V M 1 ὃ Tischendorf] ὃν V M 2 κύριε < M 7f die Reihenfolge διδασκαλίαν durch Zahlen hergestellt Vcorr διδασκαλίαν πανταχόθεν M 9 χρόμενοι M 10 * 〈κατὰ Ματθαῖον λεγομένῳ> *, vgl. S. 349, 2 15 ἐπὶ Καϊάφα < S. 350, 9 15 u. 16 τις u. ὀνόματι < S. 350, 9 u. 10 ἄνθρωπον M 18 γεγεννῆσθαι V 20 εὑρήκαμεν *] εὑρίσκομεν V M | <τε> * * änze etwa nach haer. 28, 1, 5 <ἐκ τοῦ ἄνω θεοῦ, τὸν δὲ Ἰησοῦν> 25 τὴν χεῖρα hinter τοὺς μαθητὰς V 26 ἀδελφαὶ] ἀδελφοὶ V τεῦθεν, ὡς ἔφην, τῆς πάσης κυβείας μεμεστωμένος ὁ Ἐβίων διὰ πολλῶν μορφῶν ὑποφαίνει ἑαυτόν, ὡς εἶναι τεράστιον κατὰ τὰ ἄνω μοι προδεδηλωμένα. 15. Χρῶνται δὲ καὶ ἄλλαις", "candidate_score": 0.637989, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_85_87", "bdc_text": "Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint . -Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2440", "psc_text": "αὐτῇ τρίτῃ ὀψέ, ἥτις ἦν ἑνδεκάτη τῆς σελήνης νυκτερινὴ πρὸ δεκαὲξ καλανδῶν Ἀπριλλίων, so ist die hier gegebene Bestimmung des Mondalters mit der sonstigen Rechnung des Epiph. schlechthin unverträglich. Denn die Τρίτη ὀψέ d. h. die Nacht vom Dienstag auf den Mittwoch ist nicht die Nachthälfte von ιαݲ, sondern von ιβݲ; während XVI kal. Apr. für den Dienstag allerdings zutrifft. Man kann nur so helfen, daß man den Satz ἥτις ἦν — καλανδῶν Ἀπριλλίων bloß auf τρίτῃ ( nicht auf τρίτῃ ὀψὲ) bezieht und νυκτερινὴ einklammert. Das shcint um so berechtigter.weil Epiph. doch fortfährt mit τετρὰς ἐπιφώσκουσα κ. τ. λ. Τετρὰς ἐπιφώσκουσα ist aber ja sachlich dasselbe, wie Τρίτη ὀψέ Hätte Epiph. also in dem mit ἥτις ἦν zu beginnen Satz eine Angabe über Dienstag Nacht machen wollen, so müßte er sich grundlos wiederholt und dazu noch widersprochen haben. Auch die letzten Worte S. 297,9 ἐπιφώσκουσα κυριακὴ πεωτεκαιδεκάτη νυκτερινή bedürfen", "candidate_score": 0.637985, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_27_29", "bdc_text": "RE I 64 , 30ff ; Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2024", "psc_text": "Wendland τὸν δὲ Χριστὸν ἐκ τῆς ὕπερθεν δυνάμεως κατεληλυθέναι τουτέστι τοῦ ἀγαθοῦ, κἀκείνου αὐτὸν εἶναι υἱόν· τοῦτον δὲ οὐκ ἐκ παρθένου γεγενῆσθαι οὐδὲ ἄσαρκον εἶναι φανέτα λέγει, ἀλλ’ ἐκ τῆς τοῦ παντὸς οὐσίας μεταλαβόντα μερῶν σῶμα πεποιηκέναι, τουτέστι θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ὑγροῦ καὶ ξηροῦ, καὶ ἐν τούτῳ τῷ σώματι λαθόντα τὰς κοσμικὰς ἐξουςίας βεβιωκέναι ὃν ἐβίωσε χρόνον ἐν κόσμῳ τῷ σώματι λαθόντα τὰς κοσμικὰς ἐξουςίας βεβιωκέναι ὃν ἐβίωσε χρόνον ἐν κόσμῳ Χ 20, 2; S. 280, 24 ff Ps. Tertullian adv. omn. haer. 6 Christum neque in phantasmate dicit fuisse sicut Marcion neque in substantia very corporis ut evangelium docet, sed in eo quo de superioribus partibus descenderit, ipso descensu sideream sibi carnem et aëream contexuisse Filastrius haer. 47, 4 f; S. 25, 5 ff Marx dicit autem Christum in carne apparuisse, non tamen sicut Valentinus de caelo carnem deposuisse . . . sed de quattuor elementis id est", "candidate_score": 0.637964, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1252", "psc_text": "ω Vcorr | vor ἐντολαὶ Rasur von 5 Buchstaben Vcorr 21 f οὖσαι μὲν auf Rasur Vcorr 22 αἰ αὐταὶ nachgetragen Vcorr ἑαυταὶ Μ | ἀλλὰ]? * 25 ἐκβάλλετε Μ μένα, τότε μὲν ἀνάγκῃ ὡς νέων σωφρονιζομένων, νῦν δὲ προαιρέσει ἄτε δὴ τελείων τειθομένων. εἰ δὲ φάσκεις περιπλοκὴν εἶναι ταύτην, τὸ λέγειν »ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ‘ καὶ τὸ τὸν φονέα φονεύεσθαι, ἰδοὺ καὶ περὶ τῆς ὴμέρας τῆς κρίσεως βλέπομεν τὸν σωτῆρα λέγοντα »ὅτι ελεύσεται ὸ αὐτοῦ δεσπότης« τοῦτο δὲ περὶ ἑαυτοῦ ἔλεγεν, αὐτὸς πάντων ὤν δεσπότης) καί φησιν »καὶ διχοτομήσει αὐτὸν τὸν δοῦλον καὶ τὸ μέρος αύτοῦ μετὰ τῶν ἀπίστων θήσει«. οὐκοῦν καὶ κατὰ τοῦ σωτῆρος ἐξοπλίζῃ συκοφαντῶν πάλιν ῥήματα καὶ εἴποις ἂν τοῦτον μὴ εἶναι ἀγαθόν καίτοι γε ἐκ πατρὸς ἀγαθοῦ γεγεννημένον καὶ ἀγαθὸν ὄντα), ἀλλὰ δίκαιον καὶ οὐθ᾿] ἕτερον παρὰ τὸν πατέρα. δύνασαι ἄρα καὶ αὐτὸν ἀπαλλοτριοῦν τῆς τοῦ πατρὸς οὐσίας, ὠ οὺτος, ὁ προελθὼν ἡμῖν πάλιν διαιρέτης καὶ", "candidate_score": 0.637573, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_83_85", "bdc_text": "126 , 10f ; Krafft 13 ; Blanke 52 ) .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1804", "psc_text": "— 13 f vgl. Mark. 5, 13 — 27 luk. 11, 11f — 28 Luk. 11, 13 VM 4 <ὡς>* 5 τοὺς μὲν τελευτήσαντας Pet.] τοῦ μὲν τελευτήσαντος VM 12f δαιμον///ῶντα, ι ausradiert V corr 13 λέγω δὴ τὸν nachgetragen V corr | ἐξερκόμενο///ν, ο aus ω V corr 16 σκολιεήη, η aus ει V corr σκολιεύη Μ 19 δαιμοv ///ῶντα, ι ausradiert V corr | τοῦ δεσμοῦ *] τοὺς δεσμοὺς VM 22 καὶ τῶν ἀπὸ σοῦ αμ Rande nachgetragen V corr ὑμῶν ὁ ἐπουράνιος;« εἰ τοίνυν δόματα ἀγαθὰ κέκληκεν ἰχθὺν καὶ Ι ᾠόν, οὐ πονηρὸν τὸ μετὰ εὐκαριστίας ἐκ θεοῦ καρισθὲν μεταλαμβανόμενον, καὶ ἐλήλεγκταί σου πανταχόμεν ἡ κακοτροπία. Σχόλιον κݲεݲ. Παρακέκοπται τὸ περὶ Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου. εἶχεν γάρ »ἡ γενεὰ αὔτη, σημεῖο0ν οὐ δοθήσεται αὐτῇ«. οὐκ εἶχεν δὲ περὶ Νινευὴ καὶ βασιλίσσης νότου καὶ Σαλομῶνος. Ἔλεγκος κݲεݲ. Καὶ ἐν αὐτοῖς οἶς δοκεῖς παρακόπτειν οὐ δύνασαι, α ὦ Μαρκίων, λαθεῖν", "candidate_score": 0.637268, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1979", "psc_text": "Rand nachgetragen V corr 4 ἐν S. 119, 9] < VM, aber vgl. Z. 18 u. 23 7 μνημονεύετε VM 8 <τό> Klosterm. | ἀπὸ VM 9 καὶ ἐν σαρκὶ hinter ka]i t]o én sark]i durchestrichen V corr 17 τοῖς . . . πεπολιτευμένοις *] τῶν . . . πεπολιτευμένων (πεπολιτευμένον Μ) VM 18 <ἐνενήθητε> * 23 lies vielleicht ἐνεργῶς * 25 f καὶ ἀνάστα ἐκ νεκρῶν < S. 119, 11 26 καὶ < S. 119, 11 27 hinter διὸ + καὶ Μ ausradiert V corr ἀπὸ τῆς παλαιᾶς δῆλον διαρήκης; τοῦτο δὲ ἐμφέρεται παρὰ τῷ Ἠλίᾳ. πόθεν δὲ ὡρμᾶτο ὁ Ἠλίας; ἀλλὰ εἷς ἦν τῶν προφητῶν τῶν κατὰ νόμον πεπολιτευμένων, ἀπὸ νόμου καὶ προφητῶν ὁρμώμενος. εἰ δὲ ἐν Χριστῷ ἐπροφήτευσε τό »ἔγειρε ὁ καθεύδων καὶ ἀνάστα ἐκ b τῶν νεκρῶν καὶ ἐπιφαύσει σοι ὁ Χριστός«, ἄρα γε τὸ πρωτότυπον διὰ Λαζάρου καὶ τῶν ἄλλων ἐπεπλήρωντο, περὶ οὗ οἱ αὐτοὶ", "candidate_score": 0.637027, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_83_85", "bdc_text": "126 , 10f ; Krafft 13 ; Blanke 52 ) .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1110", "psc_text": "καρπόν + quoque lat. | φησιν] dlccns lat. 12f παντὸς τοῦ πληρώματος] intra pleronia lat. 14 καταλειφθὲν V | ὑπ’ αὐτῆς] ab eis lat. 15 ἁρμό///σας, ο aus ω Vcorr | αὐτῆς V 21 καὶ1 < lat. 22 τὸν] * 26 ὁρᾷς + igitur lat. | ᾐ] οἱ, oben drüber ᾗ, aber οἱ nicht gestrichen Vcorr | φρεναπατοῦσιν, aus ῶ Vcorr 27 ἐπερεάζοντες Μ | τὰς γραφὰς aus ταῖς γραφαῖς Vcorr αὐτῶν κατανοήσῃς τὴν πανουργίαν τῆς μεθοδείας καὶ τὴv πονηρίαν τῆς πλάνης. πρῶτον μὲν γὰρ εἰ προέκειτο Ἰωάννῃ τὴν ἄνω Ὀγδοάδα μηνῦσαι, τὴν τάξιν ἄν τετηρήκει τῆς προβλῆς καὶ τὴν πρώτην τετράδα σεβασμιωτάτην οὖσαν, καθὼς λέγουσιν, ἐν πρώτοις ἄν τεθείκει τοῖς ὀνόμασι καὶ οὕτως ἐπεζεύχει τὴν δευτέραν, ἵνα διὰ τῆς τάξεως τῶν ὀνομάτων ἠ δειχθῇ τῆς Ὀγδοάδος, καὶ οὐκ ἄν μετὰ τοσοῦτον διάστημα ὡς ἐκλελησμένος, ἔπειτα ἀναμνησθεὶς ἐπ’ ἐσχάτῳ τῆς πρώτης ἐμέμνητο τετράδος. ἔπειτα δὲ καὶ τὰς συζυγίας σημᾶναι θέλων", "candidate_score": 0.63643, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1457", "psc_text": "2 — 3 Buchstaben V 8 δι’] δ’ | ληφθείση ganz auf Rasur V corr 10 ἀεὶ ὡς καὶ ἐξ ἀρχῆς ganz auf Rasur, nach ἀρχῆς noch durchgestrichen μενος ἀποστῆσαι Vcorr; vielleicht ünglich <τῆς δὲ ἀληθείας βουλό> μενος ἀποστῆσαι * 13 ἐνεκίσσησε, σ oben V corr 15 οὐ] οὐδέποτε Μ δέποτε zu οὐ nachgetragen V corr | θεοί + οἱνομιζόμενοι >? * | <μόνος> * | ὁ nachgetragen V corr | προ<εν>εκίσσα? * 18 <ὁ> * 25 δικαιώτατα Μ ἰδίου διὰ χειρῶν πεπλασμένου αὐτοῦ πλάσματός τε καὶ ἄγγους, τοῦτο ὕστερον ἐν ἐλαττώματι γεγονὸς διὰ τῆς παρακοῆς καὶ ὡς εἰπεῖν, ἔτι πηλοῦ ὄντος καὶ ὡς ὑπὸ ῥαγάδος ἀπόρριμμα γεγονότος τοῦ ἄΠους, μὴ ἐᾶσαι οὕτως ἀλλὰ μεταβαλεῖν εἰς τὸ ἀρχαῖον φύραμα, ἵνα αὖθις ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ ἀνασκευάσῃ τὸ ἄγγος ἐν τῇ ἀναστάσει εἰς τὴν ἀρχαίαν φαιδροτητα καὶ ἔτι περιττότερον, τουτέστιν * τὰ σώματα τῶν τὰ ἀδικώτατα πραξάντων καὶ μετανοησάντων καὶ ἀποστάντων τῶν", "candidate_score": 0.636211, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_28_30", "bdc_text": "Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff; Hans Grass , Art. Abendmahl II , in :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2025", "psc_text": "docet, sed in eo quo de superioribus partibus descenderit, ipso descensu sideream sibi carnem et aëream contexuisse Filastrius haer. 47, 4 f; S. 25, 5 ff Marx dicit autem Christum in carne apparuisse, non tamen sicut Valentinus de caelo carnem deposuisse . . . sed de quattuor elementis id est de sicco calido umido et frigido accepisse (beachte jedoch, daß Tertull. u. Pseudotertull. einerseits, Hipp. Epiph. Filastr. andrerseits sich nicht decken; die letzteren nehmen an, daß der wunderbare Leib auf der Erde bereitet wurde, vgl. insbes. bei Hipp. S. 224, 18 σάρκα . . . δείξας ἀπέδωκε γῇ ἐξ ἦσπερ ἦν οὐσίας). — Eine ähnliche Vorstelung wie die erstere ascension Jesaiae 10, 7 ff ep. apost. c. 13; S. 46, 1 ff u. 47, 1ff Schmidt und bei Simon Magus Panarion haer. 21, 2, 4; I 240, 3 ff V M 6 * <γενόμενα κακῶς> * 7f καταγελάσαιεν V 9", "candidate_score": 0.636123, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3345", "psc_text": "hinter γινώσκων Μ 16 ἐφθόνεσε Μ 22 τῶν) * 25 * etwa <ἀκούουσα> * 26 vor + <τὸ> 27 ἐλαττώματι *] ἐλαττώμασι M τροχὸν μεταβάλλοι, ἀνασκευάσας καὶ ἀνακαινίσας τὸ σκεῦος ἄνευ ἐλαττώματος εἰς τὸ δύνασθαι διηνεκῶς ζῆν. ἔνθεν τὸ πρῶτον μὲν ἀπειλεῖ θάνατον, τὸ δὲ δεύτερον οὐκέτι θάνατον λέγει, ἀλλὰ »γῆ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ«, μὴ παραδεδωκὼς θανάτῳ τὸν ἄνθρωπον. * * καὶ μεθ᾿ ἓτερα καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς χιτῶνας δερματίους καὶ ἐνέδυσε τοὺς περὶ τὸν Ἀδὰμ καὶ ἐξέβαλεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ παραδείσου«. ὁρᾷς ὃτι μάταιος ἡ σοῦ σοῦ καινοτομουμένη κενοφωνία, Ὠρίγενες. πρὸ πόσου γὰρ χρόνου ᾖσαν σώματα τοῖς περὶ τὸν Ἀδάμ. 66. Εἰ δὲ τοῦτό σε ἀνακρίνει καὶ οὐ δύνασαι, ψυχικῶς διανοούμενος, τοῦ πνεύματος δέξασθαι τὴν χάριν, χάριν, ἄπιστε καὶ ἐπέκεινα τῶν D676 ἀπίστων τυγχάνων, λεγε μοι ἑκάστην ὑπόθεσιν ἐκ θεοῦ γεγονυῖαν, πόσην τὴν τὴν θαυματουργίαν καὶ ἔκπληξιν; πόθεν ἐξ οὐκ ὄντων οὐρανὸς τέ ταται ἐν μετεώρῳ ἀναπεπετασμένος; πόθεν", "candidate_score": 0.63605, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79_81", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_256", "psc_text": "3, 2 u. 30, 17, 5 ff — 27 τοῖς μετέπειτα γεγονόσιν] gegemïber Hilgenfelds (Ketzergesch. des S. 426 A. 726) vielfach; nachgesprochener Behauptung, Epipb. habe hier im Widerspruch mit seiner äteren Schilderung die äer Nazoräer für jünger als äer ärt, ist festzustellen, daß μετέπειτα soviel heißt wie (bez. nach den äern), vgl. den Gegensatz in S. 223, If τῶν μετέπειτα u. τῶν πρὸ αὐτοῦ καὶ σὺν αὐτῷ. Die Reihenfolge soll ausdrücken, daß bei eine derartige Beeinflussung weniger zu erwarten war, als bei den äern GU M 4 πληροῦται πάντα M 6 ἂν < M 10 <τῶν> *, nach S. 221, 19 M 11 δασὶμ M 14 Ὀσσηνῶν] Ἐσσηνῶν M 16 <τῷ > * 17 <Μωυσέως> * | [δὲ] * 18 ἑπτὰ < U 19 * etwa <ἓν ῥῆμα> * 22 θυσίαν οἱ GU 23 τὸ] τῶ U 25 καὶ1 < U | καὶ2 < αἱρέσεις, ἐπειδὴ θέλγονται τῇ αὐτοῦ πλάνῃ·", "candidate_score": 0.635786, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_337", "psc_text": "nachgetragen Vcorr < M 22 ἑ///αυτῶ aus έν αὐτῶ V corr | ἐνδυασμὸς V 23 ἐνδυσάμενος M | ὡς ἡ] ὡσεὶ M 29 Unterschrift κατὰ Σίμωνος V Κατὰ Μενάνδρου, β ἀπὸ τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας, τῆς δὲ ἀκολουθίας κݲβݲ. Ταῦτα καθεξῆς συνέπεται Μένανδρός τις, ὃς ἀπὸ Σαμαρειτῶν ὁρμώμενος ἐγένετο μαθητεύων τούτῳ τῷ Σίμωνι ἐν χρόνῳ τινί. ὁμοίως δὲ ἔλεγεν καὶ αὐτὸς τὸν κόσμον γεγονέναι ὑπὸ ἀγγέλων, ἑαυτὸν δὲ ἔλεγεν ἄνωθεν δύναμιν θεοῦ καταπεπέμφθαι. μείζονα δὲ κυβείαν οὗτος ὑπὲρ τὸν πρότερον ἐργασάμενος πρὸς ἀπάτην τῶν ἀνθρώπων ἔλεγεν ἑαυτὸν πεπέμφθαι εἰς σωτηρίαν, δῆθεν εἰς τὸ συναγαγεῖν τινὰς εἰς τὸ ἑαυτοῦ μυστήριον διὰ τὸ μὴ ὑπὸ τῶν τὸν κόσμον πεποιηκότων ἀγγέλων καὶ άρχῶν καὶ ἐξουσιῶν κατακυριευθῆναι. ὅμοια δὲ τῷ ἑαυτοῦ διδασκάλῳ τὰ πάντα συνυφαίνων καὶ γοητείαις καὶ ταῖς ἄλλαις μαγγανείαις * οὖ διέλειπεν, οὐδὲν δὲ διήλλαττε τῇ δικασκαλίᾳ ἀλλ' ἢ μόνον ὅτι ἑαυτὸν ἔλεγε μείζονα μᾶλλον ἢ τὸν πρὸ αὐτοῦ ὄντα αὐτοῦ διδάσκαλον.", "candidate_score": 0.635766, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_447", "psc_text": "Jes. 28, 10 — 26 vgl. Matth. 13, 27 V M ’ 4 f εὐθυέ////λεγ////κτα, hinter έ υ. γ Rasur Y 5 τὰ τῆς μυθώδους αὐτῶν ////// πλάνης διδάγματα, ους auf Rasur u. hinter αὐτῶν Rasur von 3 — 4 Buchstaben V corr | <ἀν> εχέγγυα * 6 Προύνεικον, ει aus ι V 7 ἀκρασίας *, vgl. S. 268 3] ἐκκαρδίας V M 7 ἐξέρευξις, ρευξι auf Rasur V Ι πάντα M προυνεικευόμενον, ει aus ι V 9 vor λέξις + ἡ M Ι προυνεικεῦσαι aus ἐπρουνίκευσε V corr Ι ταύτην V 10 ἐρωτικὰ] Ἑλληνικὰ V 11 f προύνεικον, ει aus ι V 12 καυλαυκαὺκ V 12 f οὐκ ἂν hineingeflickt Ycorr 14 <εἰσέτιώ * | Ἑβραϊσὶ *] Ἑλληνιστὶ V M 18 εἰς hineingeflickt V corr εἰς τὴν < 19 καυλαυκαὺκ V 21 ἐπ’ < M 22 τελειώτατα M 23 γεγραμμένον ein σαυλασαῦ < M 24 καυλαυκαὺκ beidemale V 27", "candidate_score": 0.635585, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3300", "psc_text": "örige S | ό ἄνθρπος hinter κείρονας Phot. 6f καὶ λογισμοὺς χείρονας cere a Marcione,ut duo princia adseram coaeterna; ego enim unum principium esse praedico Apelles bei", "candidate_score": 0.635161, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_27_29", "bdc_text": "RE I 64 , 30ff ; Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_974", "psc_text": "Lipsius, Quellen der ältesten Ketzergesch. S. 256ff Hilgenfeld, Ketzergesch. S. 255 Harnack, Lit.- Gesch. II 1 292ff. Immerhin beachte, ß die vita des Epiph. c. 59 u. 64 Valentinianer in Cypern erwähnt — 8 vgl. S. 388, 8ff — 9ff vgl. Ps. Tertullian adv. omn. haer. 4 hunc Ckristutn) autem in svhstantia corporis nostri non fuisse, sed spiritale nescio quod corpus de caelo deferentem quasi aquam per fistulam, sie per Mariam virginevt transmeasse nihil inde vel accipienlem vel mutuantem Irenaeus adv. haer. 172 I 60 Harvey Hippolyt refut. VI 35, 7; S. 165, 13ff Wendland — 13ff vgl. Hippolyt refut. VI 36, 3; S. 166, 5ff τούτου χάριν ἐγεννήθη Ἰησοῦς ὁ σωτὴρ διὰ τῆς Μαρίας, ἵνa διορθώσηται Ε; ἐνθάδε, ὥσπερ ὁ Χριστὸς ὀ ἄνωθεν ἐπιπροβληθεὶς ὑπὸ τοῦ Νοὸς καὶ τῆς Ἀληθείας διωρθώσατο τὰ πάθη τῆς ἔξω Σοφίας Irenaeus adv. haer. I 3, 1; I 24 Harvey — 16 vgl. Ps.", "candidate_score": 0.634989, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1804", "psc_text": "— 13 f vgl. Mark. 5, 13 — 27 luk. 11, 11f — 28 Luk. 11, 13 VM 4 <ὡς>* 5 τοὺς μὲν τελευτήσαντας Pet.] τοῦ μὲν τελευτήσαντος VM 12f δαιμον///ῶντα, ι ausradiert V corr 13 λέγω δὴ τὸν nachgetragen V corr | ἐξερκόμενο///ν, ο aus ω V corr 16 σκολιεήη, η aus ει V corr σκολιεύη Μ 19 δαιμοv ///ῶντα, ι ausradiert V corr | τοῦ δεσμοῦ *] τοὺς δεσμοὺς VM 22 καὶ τῶν ἀπὸ σοῦ αμ Rande nachgetragen V corr ὑμῶν ὁ ἐπουράνιος;« εἰ τοίνυν δόματα ἀγαθὰ κέκληκεν ἰχθὺν καὶ Ι ᾠόν, οὐ πονηρὸν τὸ μετὰ εὐκαριστίας ἐκ θεοῦ καρισθὲν μεταλαμβανόμενον, καὶ ἐλήλεγκταί σου πανταχόμεν ἡ κακοτροπία. Σχόλιον κݲεݲ. Παρακέκοπται τὸ περὶ Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου. εἶχεν γάρ »ἡ γενεὰ αὔτη, σημεῖο0ν οὐ δοθήσεται αὐτῇ«. οὐκ εἶχεν δὲ περὶ Νινευὴ καὶ βασιλίσσης νότου καὶ Σαλομῶνος. Ἔλεγκος κݲεݲ. Καὶ ἐν αὐτοῖς οἶς δοκεῖς παρακόπτειν οὐ δύνασαι, α ὦ Μαρκίων, λαθεῖν", "candidate_score": 0.634929, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_113_115", "bdc_text": "aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 . et alios in Christo fratres .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_992", "psc_text": "24 μὴ] ἢ M | φανερὰ V 25 οὕτω V | δὲ < > lat. | διακονήσης M 26 δεδομένην aus διδομένην Vcorr διδομένην Λέγουσιν γάρ τινα εἶναι ἐν ἀοράτοις καὶ ἀκατονομάστοις ὑψώμασι τέλειον Αἰῶνα προόντα· τοῦτον δὲ καὶ Προαρχὴν καὶ Προπάτορα καὶ Βυθὸν καλοῦσιν. ὑπάρχοντα δ᾿ αὐτὸν ἀχώρητον καὶ ὀόρατον, ἀίδόν τε χρόνων· συνυπάρχειν δ᾿ αὐτῷ καὶ Ἔννοιαν, ἥν δὴ καὶ Χάριν καὶ Σιγὴν δνομάζουσι. καὶ ποτὲ ἐννοηθῆναι ἀφ᾿ ἑαυτοῦ προβαλέσθαι τὸν Βυθὸν τοῦτον ἀρχὴν τῶν πάντων, καὶ καθάπερ σπέρμα τὴν προβολὴν ταύτην, ἥν προβαλέσθαι ἐνενοήθη, καὶ] καταθέσθαι ὡς ἐν μήτρᾳ Ε; τῇ συνυπαρχούσῃ ἑαυτῷ Σιγῇ. ταύτην δὲ ὑποδεξαμένην τὸ σπέρμα τοῦτο καὶ ἐγκύμονα γενομένην ἀποκυῆσαι Νοῦν, ὅμοιόν τε καὶ ἴσον τῷ προβαλόντι καὶ μόνον χωροῦντα τὸ μέγεθος τοῦ πατρός· τὸν δὲ Νοῦν τοῦτον καὶ Μονογενῆ καλοῦσι καὶ Πατέρα καὶ ἀρχὴν τῶν πάντων. συμπροβεβλῆσθαι δὲ αὐτῷ Ἀλήθειαν καὶ εἶναι ταύτην πρώτην καὶ ἀρχέγονον Πυθαγορικὴν τετρακτύν, ἥν καὶ ῥίζαν τῶν", "candidate_score": 0.634598, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_101_103", "bdc_text": "tantillum quidem , etiam cum totum [ ? ] mare [ ? ] importunissimis procellis sevitne quidem importunissime procelle quidem gestrichen , von ne tantillum bis sevit darübergeschrieben. , animum meum ex [ ? ] sacra [ ? ] anchoraVgl . Adagia , 1 , 1 , 24 ( LB II 35f) . dimoveatPapier geknickt , der Text von totum bis dimoveat kaum lesbar. .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2606", "psc_text": "ἐστι τὸ πνεῦμα, ἐπειδήπερ περὶ ἑνὸς καὶ ἑνὸς διηγεῖαι; οὐκ ἔδει τὸ πνεῦμα αὐτοςύστατον γίνεσθαι ἑαυτοῦ· ἀεὶ γὰρ φυλάττεται ἡ θεία γραφὴ ὑπογραμ- 4 Gen. 1, 26; vgl. Ancoratus c. 15, 7 28, 2; I 24, 4 ff 37, 1 ff — vgl. Joh. 3, 13 — 17 Joh. 1, 1 — 20 Gen. 19, 24 — 22 I Kor. 8, 6 M U 1 αὐτοῦ < Μ 3 τοῦ < Μ | ᾧ *] ὦ Μ < U 3f καὶ εἶπεν ὁ πατήρ] φηςὶ γὰρ U 5 οὐχὶ] οὐ U | εἰ] ὁ U | καὶ 2 < U | [‘εστι] * 5f τοῦ θεοῦ ἐστι U | ὑψίστου + ἀλλὰ καὶ Μ 7 ἀπὸ Μ 8 κατήνεγκε + τῷ Ἀβραὰμ U (sachlich richtige Glosse) 9 ἐξέβαλεν U | τε αὐτῶ Μ | ὡς + <ἐπανιόντα>?* 10 ἀποδεξόμενος *] ἀποδεξάμενος Μ ὑποδεξάμενος U | ἐρχόμενον U 14 † ἀληθῶς]", "candidate_score": 0.634348, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1684", "psc_text": "Λουκᾶν εὐαγγελίου τὸ ἀντίγραφον οὔτε ἡ τοῦ ἀποστολικοῦ χαρακτῆρος ἔμφασις· ἄλλα δὲ φύσει ὡς ἔχει καὶ τὸ εὐαγγέλιον καὶ ὁ ἀπόστολος, μὴ ἀλλαγέντα ὑπ᾿ αὐτοῦ, δυνάμενα δὲ αὐτὸν διελέγχειν, δι᾿ ὧν δείκνυται <ἡ> παλαιὰ διαθήκη συμφωνοῦσα πρὸς τὴν νέαν καὶ ἡ καινὴ πρὸς τὴν παλαιὰν διαθήκην· ἄλλαι δὲ πάλιν λέξεις τῶν αὐτὼν βιβλίων ὑποφαίνουσαι Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθέναι καὶ ἐν ἡμῖν τελείως ἐνηνθρωπηκέναι· ἀλλὰ καὶ ἄλλαι πάλιν ὁμολογοῦσαι τὴν τῶν νεκρῶν ἀνάστασιν καὶ τὸν θεὸν ἕνα ὄντα κύριον πάντων 6 ff vgl. Zahn, Gesch. d. neutest. Kan. II 2, 409 ff (doch übertreibt Zahn eine richtige Beobachtung, wenn er behauptet, daß Epiph. bei der erneuten Vorführung der Texte in der refutatio S. 125, 1 ff seine früheren Aufzeichnungen selbst vielfach mißverstanden und sogar den Text seiner Scholien schlechter wiedergegeben hätte. Die Fälle, in denen Epiph. sich selbst mißversteht, sind ganz vereinzelt und die Abweichungen zwischen dem ersten u. zweiten Text", "candidate_score": 0.63434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_113_115", "bdc_text": "aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 . et alios in Christo fratres .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_703", "psc_text": "καὶ ἀναθεματίζουσι, τρὶς τῆς ἡμέρας φάσκοντες ὅτι »ἐπικαταράσαι ὁ θεὸς τοὺς Ναζωραίους«. δῆθεν γὰρ τούτοις περισσότερον ἐνέχουσι, διὰ τὸ ἀπὸ Ἰουδαίων αὐτοὺς ὄντας Ἰησοῦν κηρύσσειν εἶναι <τὸν> Χριστόν, ὅπερ ἐναντίον πρὸς τοὺς ἔτι Ἰουδαίους, τοὺς τὸν Ἰησοῦν μὴ δεξαμένους. ἔχουσι δὲ τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον πληρέστατον Ἑβραϊστί. παρ' αὐτοῖς γὰρ σαφῶς τοῦτο, καθὼς ἐξ ἀρχῆς ἐγράφη, Ἑβραἰκοῖς γράμμασιν ἔτι σῴζεται. οὐκ οἶδα δὲ εἰ καὶ τὰς γενεαλογίας τὰς ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ ἄχρι Χριστοῦ περιεῖλον. ἀλλὰ καὶ ταύτην φωράσαντες 1 — 5 vgl. Hieronymus zu Jes. 5, 18 f; Migne 24, 86 A usque hodie perseverant in blasphemiis et ter per singulos dies in synagogis sub nomine Nazarenoriun anathematizant vocabulum christianum, ebenso zu Jes. 49, 7; Migne 24, 467 B/C u. zu Jes. 52, 4 ff ; ebenda 498 B, aucb Justin dial. c. 16 u. 47 ; dazu ürer, Gesch. d. üd. Volkes 4 11 544 Strack, Jesus die äretiker", "candidate_score": 0.634237, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2607", "psc_text": "| [‘εστι] * 5f τοῦ θεοῦ ἐστι U | ὑψίστου + ἀλλὰ καὶ Μ 7 ἀπὸ Μ 8 κατήνεγκε + τῷ Ἀβραὰμ U (sachlich richtige Glosse) 9 ἐξέβαλεν U | τε αὐτῶ Μ | ὡς + <ἐπανιόντα>?* 10 ἀποδεξόμενος *] ἀποδεξάμενος Μ ὑποδεξάμενος U | ἐρχόμενον U 14 † ἀληθῶς] lies wohl λῃστρικῶς * 16 vor μετὰ + μὲν U | πάσης τῆς U | πόθεν δὲ] καὶ πόθεν γὰρ U 17 <ὁ>| * 19 ὁ Μελχισεδὲκ ἐν ἀρχῇ τῆς U | οὐδὲ—Μελχισεδέκ ῆλθεν . . . ἀπὸ τοῦ Ἀβραάμ * |ὁ < U | καὶ πάλιν < U 21 Σώδομα U | αὐτὸς ὁ] ὁ ἅγιος U 24 ἐπειδὴ U 24f αὐτοςύστατον + αὐτὸ U 25 γενέσθαι U μὸς ἡμῖν γίνεσθαι. ἐφθέγγετο ἐν πνεύματι ἀγίῳ ὁ ἀπόστολος καὶ ἔλεγεν »εἷς θεός, ἐξ οὗ τὰ πάντα καὶ εἷς κύριος Ἰησοῦς", "candidate_score": 0.633977, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_901", "psc_text": "καὶ ἀίδιον am Rande nachgetragen Vcorr < Μ 24 καὶ πρόσκαιρον Rande nachgetragen Vcorr < θυσίας προσφέροντες, ἵνα μὴ ἀργήσῃ θυσία ἡ ἐνδελεχὴς καὶ καθ’ ἡμέραν προσφερομένη. οὐ μόνον δὲ αὐτοὶ Προεφήτευον οἱ ἱερεῖς λυθήσεσθαι τὸ σάββατον διὰ τοῦ μὴ ἀργεῖν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ περιτομὴ ἔλυε τὸ σάββατον. γεννωμένου γὰρ παιδὸς πολλάκις ἐν σαββάτῳ P160 ἀναίρεσις σαββάτου καὶ περιτομῆς ἐγίνετο· οὕτω ταῖς ἀμφοτέραις ἡ λύσις προεθεσπίζετο. δείκνυται γὰρ ὅτι οἱ Περιτέμνοντες αὐτὸ τὸ γεννηθὲν ἐν σαββάτῳ, ἐὰν θελήσωσιν ἀκριβολογήσασθαι τὴν ὀγδόην ἡμέραν, εὑρίσκοντες ἐμπίπτουσαν έν σαββάτῳ καὶ περιτέμνοντες ἔργον εἰργάσαντο καὶ τὸ σάββατον ἔλυσαν· ἐὰν δὲ ὑΠερθῶνται διὰ τὸ μὴ λῦσαι τὸ σάββατον, ἐνάτῃ λοιπὸν περιτέμνουσι τὴν περιτομὴν καὶ ἔλυσαν αὐτὴν τὴν περιτομὴν καὶ τὸν περὶ αὐτῆς τῶν ὀκτὼ ἡμερῶν ὅρον τοῦ προστάγματος. 33. Ἀλλὰ οὔτε ἦν τελεία ἡ πρώτη περιτομή, ἀλλὰ σημείου χάριν ἐδόθη, εἴς τε ὑπόμνησιν τῶν μετὰ ταῦτα καὶ διὰ τὸν δισταγμὸν τοῦ ἁγίου Ἀβραὰμ ὡς", "candidate_score": 0.633815, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3019", "psc_text": "σε καὶ ὁρᾷς ὡς ἑαυτῷ μαχόμενα ὑπέθου καὶ σοὶ τοῦτο γεγένηται σαφὲς ἢ οὐδέπω μανθάνεις, ὦ Ἀγλαοφῶν, ἔφην, ὃ λέγω; MUS (von Ζ. 13 f καθάπερ συνέβη an) 1 οὕτως U 2 ἔφην M 5 οὐδ᾿] οὐχ M 10 ἃ] πρῶτον M 13 ὅθεν + μὴ M 14 οὕτως < M 16 ἀναλγὴς] tadellos S 16 f παραβάσῃ Dind. Öh.] παραβάσει M ebenso u. zum Vorhergehenden gezogen S παραβᾶσα U 17 γὰρ < S | κεκρατυμμένης ἤδη < S 18 vor τιμωρόν + und S 19 οὐκ < S | ἔχει] hast du gesagt S | ἤτοι] wenn sie auch S 20 περὶ τοῦ] περὶ αὐτοῦ M 22 νομίζεσθαι εἶναι] genannt werden S 23 ἀθετήσας . . . τὴν θείαν ἐντολήν] der gesündigt hat S | vor τὴν θ. ἐντολὴν + πρὸς U 24 τὴν ἀπὸ] τῆς ἀπὸ M | αὐτῶν] ihn S 25 καλύψαντες M | πότερον] wie S", "candidate_score": 0.633737, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1641", "psc_text": "καλῷ συλλειτουργῷ πατρὶ δὲ σῷ, ζηλώσας λοιπὸν καὶ εἰς μέγαν ἀρθεὶς θυμὸν καὶ ὑπερηφανίαν τὸ σχίσμα ἐργάζεται ὁ τοιοῦτος, ἑαυτῷ τὴν αἵρεσιν προστησάμενος καὶ εἰπὼν ὅτι »ἐγὼ σχίσω τὴν ἐκκλησίαν ὑμῶν καὶ βαλῶ σχίσμα ἐν αὐτῇ εἰς τὸν αἰῶνα«, ὡς τὰ ἀληθῆ μὲν σχίσμα ἔβαλεν οὐ μικρόν, οὐ τὴν ἐκκλησίαν σχίσας ἀλλ᾿ ἑαυτὸν καὶ τοὺς αὐτῷ πεισθέντας. 3. Ἔλαβε Τε τὴν πρόφασιν παρὰ τοῦ προειρημένου Κέρδωνος, γόητος καὶ ἀπατηλοῦ. καὶ αὐτὸς μὲν γὰρ δύο κηρύττει ἀρχάς, προσ- 19 vgl. conc. Nic. can. 5 κρατείτω ἡ γνώμη κατὰ τὸν κανόνα τὸν διαγορεύοντα τοὺς ὑφ᾿ ἑτέρων ἀποβληθέντας ὑφ’ ἑτέρων μὴ προσίεσθαι V M 1 ῥάκκους, erstes κ durchgestrichen V corr 11 χώρημα hinter κήρυγμα durchgestrichen V corr 12 περισσότερον + <δὲ>?* 13 αὐτῷ am Rande V corr 18 <δὲ> * | <διὰ> * 22 συλλετουργῷ aus συνλειτουργῷ 25 ὅτι < Μ 26 ὡς] ὃς? * 29 nach γὰρ noch einmal καὶ αὐτὸς,", "candidate_score": 0.633613, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3373", "psc_text": "16 1 Kor. 15, 43 — 23 Matth. 13, 43 — Luk. 20, 36 — 24 Matth. 25, 10 24f Matth. 19, 28 — 20 f I Kor. 2, 9 M U 3 διὰ M | χρεώδη Μ 5 στροβοῦσα M 6 αὐτοῦ] Μωυσίως M 7 μεταβεβλῆσθαι M 8 τῶν] τοὺς M | καὶ 1 < M 9 ἐπὶ τέλους) τὸ τέλος U 10 κἀκεῖ] καὶ M 11 ὡς] * 11 f ωυσίος U 12 μὴ] μηκέτι U 13 ταῦτα πάντα U | κόσμω κόσμω τούτω U 14 ἔτι + <ὄντος>? * | τούτῳ] ἔτι M | ματι < U | ἃμα + καὶ νεματικῶς M 14 f γινομένω M 15 * etwa τῆς ἐλπίδος ἠμῶν χριόμεθα > * 20 ἐπαμμένον M 21 πῶς + <δὲ>? τὸ + τὸ M 22 ἐν οὐρανῷ] οὐρανῶν U 23 λάμψουσιν *] λάμψωσιν M U 25 θρόνους U 26 οὐχ ἴδεν M ἀνθρώπου οὐκ", "candidate_score": 0.633381, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2865", "psc_text": "μείζον Μ 12 nach γινώσκωσι noch einmal + σε U 15 vor τῶν ἀνθρώπων + ἀπὸ Μ 16 Ἄρειος <Μ 18 εἶναι *] ὄντα Μ U | ἐλέγχει U 21 καὶ1 * 23f εἶναι] λέγεσθαι? * 24 vor ἀληθινὸν + ἠ(!) Μ 25 θεοῦ U 27 σαφῶς] τὸ φῶς Μ τῆς πλάνης φρενοβλάβεια. ἔστι γὰρ πατὴρ πατήρ, ἔστιν υἱὸς υἱός, ἔστιν ἅγιον πνεῦμα ἅγιον πνεῦμα, τριὰς οὖσα, μία θεότης μία δοξαλογία μία κυριότης <εἶς θεός>, ᾦ δόξα, τιμὴ καὶ κράτος πατρὶ ἐν υἱῷ, υἱῷ ἐν πατρὶ σὺν ἁγίῳ πνεύματι εἰς αἰνας αἰώνων, ἀμήν. Ταύτην δὲ πάλιν τὴν αἵρεσιν ὡσπερεὶ λίβυν ἢ μόλουρον ἢ ἔλοπα ἢ ἕν τι τῶν ἑρπετῶν τῶν φοβερωωτάτων, οὐ μὴν δὲ δυναμένων διὰ δηγμάτων βλάπτειν ἀποσεισάμενοι καὶ δυνάμει τῆς ἁγίας τριάδος καταπεπατκότες, ἐπὶ τὰς ἑξῆς πάλιν προβαίνοντες αὐτὸν ἐπικαλεσώμεθα ἀρωγὸν τῆς ἡμετέρας πενίας τε καὶ", "candidate_score": 0.633176, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1693", "psc_text": "das Wort verkehrt gedeutet habe: er hatte es (= er nahm es) als gegen Johannes gerichtet. In der refut. S. 127, 5 hat Epiph, seine eigene Bemerkung nicht mehr verstanden. — Wie Marcion die Beziehung auf Johannes deutlich machte, ob durch Streichung von v. 22 b oder durch Voranstellung von v. 23 vor 22b, bleibt dunkel. — 19 Luk. 7, 27; vgl. Tertullian adv. Marc. IV 18 ingerens etiam scriptum super illo: ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam Ada- V M 5—20 vgl. S. 125,2ff. 19f. 25f 126, 1f. 12f. 19f. 25f 127, 3f. 20f 3f ἐρραδιουργημένος aus ῥεραδιουργημένως V corr 4 τὰ < V 5 προσένεγκε aus προσενέγκαι V corr 7 ἀνθ᾿ οὗ—αὐτοῖς < S. 125, 4 11 Ἰσκαριώτην S. 126,1.3] Ἰσκαριώθ VM | ἀντὶ δὲ τοῦ S. 126, 1f] ἀντὶ τοῦ δὲ VM 12 ἔχει < S. 126,2 13 mit καὶ αὐτὸς ἐπάρας beginnen VM schon", "candidate_score": 0.633132, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_27_29", "bdc_text": "RE I 64 , 30ff ; Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_318", "psc_text": "in vas transmigraret in altera muliehria corpora Terfcullian de anima 34 ita multls aevis per alios atque alios habitus femininos volutatam — 12 etwas anders bei Irenaeus adv. haer. I 23, 2; 1 191 Harvey kanc enim Ennoiam ejcsilientem ex eo, cognoscentem quae vidi pater eius degredi ad inferiora et generare angelos et pote- states, a quihiis et mundum hunc factum dixit — 14 f vgl. Irenaeus adv. haer. I 23, 2; I 192 Harvey Hippolyt refut. VI 19, Iff; S. 145, 12 f Wendland — 15 ff vgl. Hippolyt refut. VI 19, 1; S. 145, 8 Wendland καὶ γὰρ τὸν δούρειον ἵππον ἀλληγορεῖ καὶ τὴν Ἑλένην ἅμα τῇ λαμπάδι (auch dement. Recogn. II 12) — 22 f vgl. Irenaeus adv. haer. I 23, 3; I 193 Harvey = Hippolyt refut. VI 19, 5 S. 146,16 Wendland οὕτως τοῖς ἀνθρώποις σωτηρίαν παρέσχε διὰ τῆς ἰδίας ἐπιγνώσεως V Μ 1 καὶ]", "candidate_score": 0.633124, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_383", "psc_text": "247, 20 V Μ 1 εἴτε] ἤτοι V 3 vor τοιούτων + τούτων τῶν M 5 τὰς] τὰ Μ 6 Unterschrift κατὰ Σατορνίλου V κατὰ Σατορνίλου αݲ Μ 7 κατὰ Βασιλείδου ἡ καὶ εἰκοστὴ τετάρτη V κατὰ βασιλείδου δ εἰ καὶ κδ M 8 ἐν < M 10 λ auf Rasur V corr 11 καὶ Ἀλεξάνδρειαν] * 11 f ἀλεξανδρειοπολίχωρον M 13 φιλόσοφε Μ 13 f καὶ τοῦτο hinter ἂν (Z. 13) Μ 14 εἰς αὐτοῦ V 16 ἀπορίας Y 17 πόλεως V 20 ἦν γοῦν] ἤγουν M 21 f ἢ καὶ u. vor αἵρεσις (Z. 22) + ἡ Μ 23 σχολαστὴν V 24 καταληφθέντα V διηγούμενος δόξῃ φαντασιάζειν πλέον τοὺς ἀκούοντας, ἀρέσκεσθαί τε καὶ συναγείρειν πλῆθος ὑπὲρ τὸν ἑταῖρον αὐτοῦ Σατορνῖλον. καί τινας λοιπὸν φαντασιώδεις μυθοποιίας ὑποβαλλόμενος ἄρχεται μὲν οὕτως τὰ ἀληθῆ δὲ <εἰπεῖν> οὐκ ἀπὸ τῆς ἑαυτοῦ ἐννοίας ἐναρξάμενος ἡμῖν τὰ δεινά τε καὶ ὀλετήρια, ἀλλὰ προφάσεις λαβὼν", "candidate_score": 0.632665, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2989", "psc_text": "γὰρ ὄντος τοῦ σώματος τοῦ ὑλικοῦ καὶ μηδέποτε μένοντος ἐφ᾿ ἑαυτῷ κἂν τὸ βραχύ, ἀλλὰ προσγι<γ> νομένου καὶ νομένου περὶ τὸ εἶδος τὸ χαρακτηρίζον τὸν ἄνθρωπον, ὑφ᾿ οὗ καὶ συγκρα- M U (hinter ἀνάγκη Ζ.23 — ß von f. 117r — Quaternionenversetzung; vgl. TU B. 36 H. 2 S. 47) S 1 καὶ4 < U 6 τῆς < U 7 ἐπιδεικνύμενος + εἰς αὐτὸν Μ | vor + εἰσὶ U 8 ἀκόλουθα *, nach S das Folgende] ἀναθεωρῶν Μ U | λείπεται] es ist ihm ötig S 9 πρὸς τοῖς εἰρημένοις < S 10 ἕνα Μ | < ἔχουσα, > *, nach S äßig seiend, so auch | ὁ λόγος οὗτος *] ὁ λόγος ἑαυτοῦ MU diese Verhandlung S 11 <συμμετρίαν> * | <συμμετρίαν> λαβὼν — κατε- σκευασμένος] ganz äßig werde S | ὅλως U | ἀλλὰ] * 12 εἰς σχῆμα] zur üte u. Gestalt S | γραφαὶ + <λέγουσι", "candidate_score": 0.632664, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_992", "psc_text": "24 μὴ] ἢ M | φανερὰ V 25 οὕτω V | δὲ < > lat. | διακονήσης M 26 δεδομένην aus διδομένην Vcorr διδομένην Λέγουσιν γάρ τινα εἶναι ἐν ἀοράτοις καὶ ἀκατονομάστοις ὑψώμασι τέλειον Αἰῶνα προόντα· τοῦτον δὲ καὶ Προαρχὴν καὶ Προπάτορα καὶ Βυθὸν καλοῦσιν. ὑπάρχοντα δ᾿ αὐτὸν ἀχώρητον καὶ ὀόρατον, ἀίδόν τε χρόνων· συνυπάρχειν δ᾿ αὐτῷ καὶ Ἔννοιαν, ἥν δὴ καὶ Χάριν καὶ Σιγὴν δνομάζουσι. καὶ ποτὲ ἐννοηθῆναι ἀφ᾿ ἑαυτοῦ προβαλέσθαι τὸν Βυθὸν τοῦτον ἀρχὴν τῶν πάντων, καὶ καθάπερ σπέρμα τὴν προβολὴν ταύτην, ἥν προβαλέσθαι ἐνενοήθη, καὶ] καταθέσθαι ὡς ἐν μήτρᾳ Ε; τῇ συνυπαρχούσῃ ἑαυτῷ Σιγῇ. ταύτην δὲ ὑποδεξαμένην τὸ σπέρμα τοῦτο καὶ ἐγκύμονα γενομένην ἀποκυῆσαι Νοῦν, ὅμοιόν τε καὶ ἴσον τῷ προβαλόντι καὶ μόνον χωροῦντα τὸ μέγεθος τοῦ πατρός· τὸν δὲ Νοῦν τοῦτον καὶ Μονογενῆ καλοῦσι καὶ Πατέρα καὶ ἀρχὴν τῶν πάντων. συμπροβεβλῆσθαι δὲ αὐτῷ Ἀλήθειαν καὶ εἶναι ταύτην πρώτην καὶ ἀρχέγονον Πυθαγορικὴν τετρακτύν, ἥν καὶ ῥίζαν τῶν", "candidate_score": 0.632038, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_704", "psc_text": "singulos dies in synagogis sub nomine Nazarenoriun anathematizant vocabulum christianum, ebenso zu Jes. 49, 7; Migne 24, 467 B/C u. zu Jes. 52, 4 ff ; ebenda 498 B, aucb Justin dial. c. 16 u. 47 ; dazu ürer, Gesch. d. üd. Volkes 4 11 544 Strack, Jesus die äretiker u. die Christen S. 66*f — 8ff vgl. Irenaeus adv. haer. I 26, 2; I 213 Harvey solo autem eo quod est secundum Matthaeum evangelio utuniur III 11, 7; II 45 (Eusebius h. e. III 27, 4; S. 256, 15 Schwartz); bem., ß Epiph. das solo nicht wiedergibt (vgl. S. 829, 6) — πληρέστατον ßt nur »ganz vollständig« den grammatischen Index) u. deutet in keiner Weise an, ß das Ev. der äer Überschüsse über den Text des kanonischen üs enthielt (gegen Zahn, Gesch. d. neutest. Kan. II 2 S. 681) — 8 über den hebräisch u. mit hebräischen geschriebenen äus", "candidate_score": 0.631992, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2791", "psc_text": "24 τροφὰς] προφάσεις U | [ἐν τοῖς]*, ἐντὸς Öh. 25 ἀπομνημονεῦσαι U 27 διεξελθόντες] δὲ εξελθόντες Μ 28 [καὶ] * ὕστερον λῆξαι τὴν ταύτης κατάληψιν οὐ πάνυ σαφῶς ἔγνωμεν. ταύτης δὲ μόνου ἐπιμνησθέντες τῆς ὀνομασίας ἐν τάχει ὥσπερ ἐκτρώματι τῷ ταύτης ὀνόματι χρησάμενοι παρελευσόμεθα τὸν τόπον. ἐπὶ τὰς ἑτέρας δὴ διασκοποῦντες τὴν ὁρμὴν ποιεῖσθαι καὶ αἰτούμενοι τὸν τῶν ὅλων δεσπότην παραφανῆναι ἡμῖν καὶ τὰ ἀκριβῆ τῶν παρ᾿ αὐτοῖς γινομένων ἐπιδείξαντα τῷ σμικρῷ ἠμῶν νῷ πάντα κατὰ ἀκρίβειαν σημᾶναι, ἵν᾿ ἑαυτοῖς τε καὶ τοῖς πέλας τὴν διόρθωσιν ποιησώμεθα τοῦ φεύγειν τὰ φαῦλα, ἐν δὲ τοῖς ἀγαθοῖς κὰι ἀληθεστάτιος τὸ ἑδραῖον ἑαυτοῖς ἐν θεῷ προσπορίσασθαι. Κατὰ Ἀποστολικῶν μݲαݲ, τῆς δὲ ἀκολουθίας ξݲαݲ. Μετὰ δὲ τούτους ἄλλοι ἑαυτοὺς Ἀποστολικοὺς ὠνόμασαν, βούλονται δὲ καὶ Ἀποτακτικοὺς ἑαυτοὺς λέγειν· φυλάττεται γὰρ παρ᾿ αὐτοῖς τὸ μηδὲν κεκτὴσθαι. εἰσὶ δὲ καἲ οὗτοι ἀπόσπασμα τῶν Τατιανοῦ δογμάτνω, Ἐγκρατιτῶν τε καὶ Τατιανῶν καὶ Καθαρῶν, οἵτινες φύσει γάμον οὐ παραδέχονται· παρήλλακται", "candidate_score": 0.631881, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2399", "psc_text": "Ges. 1875 S. 99 ff Wellhausen, Skizzen und Vorarb. 3, 45 ff Dalman, Petra I 49 ff Cumont, Comptes rend. De l᾿acad. Des inscr. Et b. l. 1911. S. 292 ff R. Eisler, Philologus 1909 S. 18 ff u. Arch. f. Rel. W. 1912 S. 628 (doch ist zu betonen, daß Epiphanius — ob mit Recht oder Unrecht — hier nicht den 25. Dez., sondern den 6. Januar meint). — 7 ff vgl. Auch Panarion haer. 55, 1, 9 (Verhrung des Moses in Petra) — 10 f Χααμοῦ ist richtig Und nicht in Χααβοῦ zu ändern; B. Moritz (der Sinaikult in heidnischer Zeit Abh. Gött. Ges. 1916 s. 18) hat (??) als (allerdings männlichen!) Personennamen auf zahlreichen Inschriften nachgewiesen; zur Sache vgl. Joh. Damasc. De haeres. c. 101; Migne 94, 764 A/B oὗτοι μὲν οὗν (sc. οἱ Σαρακηνοὶ) εἰδωλολατρήσαντες καὶπροσκυνήσαντες τῷ ἑωσφόρῳ ἄστρῳ καὶ τῇ Ἀφροδίτῃ δὴ καὶ Χαβὰρ τῇ", "candidate_score": 0.631644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_91_93", "bdc_text": "auch Staedtke 234ff. 269f. 272ff). , et certeVon quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ; der Satzanfang im Text : Ego certe gestrichen .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1862", "psc_text": "καὶ ἑτέραν, ν beidemale angeflickt u. hinter zweitem ἑτέραν Rasur v. 6—7 Buchst. V corr; lies vielleicht ἑτέρᾳ καὶ ἑτέρᾳ ληπτέαν * 26 [γινόμενον]? * 27 ὑποδεκνύο///ν, o aus ω V corr 28 <ὅτι>* εἰς χριστόν«. εἰ δὲ παιδαγωγὸς ὁ νόμος εἰς χριστόν, οὐκ ἀλλότριος χριστοῦ ὁ νόμος. Σχόλιον ξݲγݲ. Παρέκοψε τό »λέγω γὰρ ὑμῖν, οὐ μὴ φάφω αὐτὸ ἀπάρτι, ἕως ἂν πληρωθῇ ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ«. | Ἔλεγχος ξݲγݲ. Τοῦτο περιεῖλεν καὶ ἐρρᾳδιούργησεν, ἵνα δῆθεν μὴ a ποιήσῃ ἐν βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ βρωτὰ ἢ ποτά· οὐκ εἰδὼς ὁ κτηνώδης ὅτι ἀντιμίμημα τῶν ἐπιγείων δύναται εἶναι πνευματικὰ καὶ ἐπουράνια, μεταλαμβανόμενα ὡς ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν· μαρτυρεῖ γὰρ πάλιν Ὁ σωτὴρ b καὶ λέγει ὅτι »καθήσεσθε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου, ἐσθίοντες καὶ πίνοντες ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν«. ἢ παρέκοψε πάλιν ταῦτα, ἵνα e δῆθεν ποιήσῃ τὰ ἐν τῷ νόμῳ μὴ ἔχοντα τόπον ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐπανῶν. πόθεν οὖν Ἠλίας", "candidate_score": 0.631584, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_87", "bdc_text": "-Auch Köhler , ZL I 724 , Anm. 1 , weist auf Grund dieses Satzes auf die Zeit von 1521/22 hin , betont freilich , daß dabei das «incipio» unterstrichen werden müsse .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2456", "psc_text": "Zu dem Tag 20. Juni bez. 21. Mai vergleicht Usener (Weihnachtsfest S. 5 A. 3a) Clemens Al. strom. I 145, 6; II 90, 18ff Stählin εἰσὶ δὲ οἱ περιεργότερον τῇ γενέσει τοῦ σωτῆρος ἡμῶν οὐ μόνον τὸ ἔτος ἀλλὰ καὶ τὴν ἡμέραν προστιθέντες, ἥν φασιν ἔτους κݲηݲ Αὑούστου ἐν πέμπτῃ Παχὼν καὶ εἰκάδι=20. Mai — 19ff Der von Epiph. micht bemerkte Sinn dieser Rechnung ist, eine genaue Entsprechung zwischen dem Augenblick der Empfängnis u. dem des Todes herzustellen (Jül.) M U 1 ἑαυτῶν U 3 εὑρίσκομεν U | <ἐν> * 4 ὁ ἐκ τοῦ θεοῦ λόγος [τοῦ θεοῦ]*] ἐκ τοῦ θεοῦ λόγος τοῦ θεοῦ M ὁ τοῦ θεοῦ ἐγεννήθη λόγος ἐκ τοῦ θεοῦ U 6 μῦ] τεσσαρακοστοῦ M 7 ἐποίησαν U 9 ἔχω + <ἀκριβῶς>?* | Σαουλπικίοιυ Μ | vοr Καμμαρίνου + καὶ M 10 † Βεττέῳ Πομπηιανῷ ὑπάτοις] Amtsgenosse Q. Sulpicius Camerinus war im Jahr 9 n. Chr. C.", "candidate_score": 0.631514, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_60", "bdc_text": "sie wurde auch von den Reformatoren aufgenommen und weiterentwickelt ( vgl. Wilhelm Maurer , Art. Antichrist II , in :", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1683", "psc_text": "ἱκανῶν, ἀνερευνῶν τὴν τούτου τοῦ Μαρκίωνος ἐπινενοημένην ψευδηγορίαν καὶ ληρώδη διδασκαλίαν, αὐτὰς δὴ τὰς τοῦ προειρημένου βίβλους ἃς † κέκτηται μετὰ χεῖρας λαβών, τό τε παρ᾿ αὐτῷ λεγόμενον εὐαγγέλιον καὶ <τὸ> ἀποστολικὸν καλούμενον παρ᾿ αὐτῷ ἐξανθισάμενος καὶ ἀναλεξάμενος καθ᾿ εἱρμὸν ἀπὸ τῶν προειρημένων δύο βιβλίων τὰ ἐλέγξαι αὐτὸν δυνάμενα, ἐδάφιόν τι συντάξεως ἐποιησάμην, ἀκολούθως τάξας κεφάλαια καὶ ἐπιγράψας ἑκάστῃ ῥήσει αݲ βݲ γݲ. καὶ οὕτως ἕως τέλους διεξῆλθον, ἐν οἷς φαίνεται ἠλιθίως καθ᾿ ἑαυτοῦ ἔτι ταύτας τὰς παραμεινάσας τοῦ τε σωτῆρος καὶ τοῦ ἀποστόλου λέξεις φυλάττων. αἱ μὲν γὰρ αὐτῶν παρηλλαγμένως ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐρρᾳδιουργήθησαν καὶ ὡς οὐκ εἶχεν τοῦ κατὰ Λουκᾶν εὐαγγελίου τὸ ἀντίγραφον οὔτε ἡ τοῦ ἀποστολικοῦ χαρακτῆρος ἔμφασις· ἄλλα δὲ φύσει ὡς ἔχει καὶ τὸ εὐαγγέλιον καὶ ὁ ἀπόστολος, μὴ ἀλλαγέντα ὑπ᾿ αὐτοῦ, δυνάμενα δὲ αὐτὸν διελέγχειν, δι᾿ ὧν δείκνυται <ἡ> παλαιὰ διαθήκη συμφωνοῦσα πρὸς τὴν νέαν καὶ ἡ καινὴ πρὸς τὴν παλαιὰν διαθήκην· ἄλλαι δὲ πάλιν λέξεις", "candidate_score": 0.631364, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_27_29", "bdc_text": "RE I 64 , 30ff ; Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_975", "psc_text": "VI 36, 3; S. 166, 5ff τούτου χάριν ἐγεννήθη Ἰησοῦς ὁ σωτὴρ διὰ τῆς Μαρίας, ἵνa διορθώσηται Ε; ἐνθάδε, ὥσπερ ὁ Χριστὸς ὀ ἄνωθεν ἐπιπροβληθεὶς ὑπὸ τοῦ Νοὸς καὶ τῆς Ἀληθείας διωρθώσατο τὰ πάθη τῆς ἔξω Σοφίας Irenaeus adv. haer. I 3, 1; I 24 Harvey — 16 vgl. Ps. Tert. adv. omn. haer. 4 resurrectionem huius carnis negat, sed alterius Irenaeus adv. haer. I 6, 1; I 51 Harvey V M 2 † ὡς] σε σ oben drüber Vcorr ὦ M; entweder ganz zu streichen u. hinter ναυάγιον einzuschieben oder etwa ἐσώθη, οὕτως〉 hinter σωματικῶς zu änzen* 13 μήτε M | τὸν2 < M 14 ἀλλὰ getilgt Vcorr | τοῦτον + δὲ V M | δι’ οὐδὲν ἕτερον ἢ am Rande nachgetragen Vcorr Μ θῶδες καὶ ληρῶδες, μὴ τὸ σῶμα τοῦτο ἀνίστασθαι, ἀλλ᾿ ἕτερον μὲν ἐξ αὐτοῦ, ὃ δὴ πνευματικὸν καλοῦσι· μόνων δὲ ἐκείνων παρ’ αὐτοῖς πνευματικῶν καὶ τῶν", "candidate_score": 0.630917, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_84_86", "bdc_text": "Krafft 13 ; Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2485", "psc_text": "Zahl 112 soll die Zeit angeben, die seit der (teilweisen! vgl. <εἰ> καὶ ἄλλοι τινὲς — d. h. Ketzer — ἐκεῖσε τυγχάνουσιν) Wiedergewinnung von Thyatira für den katholischen Glauben verflossen ist, nicht die seit dem Auftreten der Montanisten oder der Aloger verstrichene (so Zahn, Forsch. z. Gesch. d. Kan. V 40f). Damit entfällt auch die Annahme, deß Epiph. hier „gedankenlos“ Hippolyt ausschreibe (so Salmon, Hermathena VIII 189). Aus welcher Quelle freilich Epiph. die Nachricht bezog, daß seit dem Jahr 263/264 der katholischen Glaube in Thyatira wieder vordrang, läßt sich nicht einmal vermuten — 12 nach ἀνάληηψιν muß eine Zahl ausgefallen sein. Es ist grammatisch unmöglich, wie z. B. Zahn Forsch. V 36 will, das ἐπὶ ἐνενήκοντα τρισὶν ἔτεσιν zu ὃς ἦν χρόνος zu ziehen und zu übersetzen welches war ein Zeitraum von nahezu 93 Jahren. Vielmehr kann die Bestimmung ἐπὶ ἐνενήκοντα ἔτεσιν nur von einem Zeitwort, dem ἤμελλε πλανᾶσθαι in", "candidate_score": 0.63082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_27_29", "bdc_text": "RE I 64 , 30ff ; Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2965", "psc_text": "τροφαὶ κατατάττονται καὶ μεταβάλλουσι τὰς ὁμοιότητας, οὕτως καὶ τὰ ἡμέτερα σώματα μεταβάλλονται ἐν τοῖς σαρκοβόροις οἰωνοῖς καὶ θηρίοις καὶ γίγνεται μέρη ζᾠων ἐσθιόμενα ἀντιμεταβάλλεται καὶ γίγνεται ἀνθρώπων ἢ ἑτέρων ζᾠων σώματα. καὶ τούτου ἐπὶ πολὺ γιγνομένου ἀνάγκη τὸ αὐτὸ σῶμα πλειόνων ἀνθρώπων πολλάκις γίγνεσθαι μέρος. τίνος οὖν ἔσται σῶμα ἐν τῇ ἀναστάσει; καὶ οὕτως εἰς βυθὸν ἡμᾶς φλυαρίας ἀλόγου συμβήσεται ἐμπίπτειν. 13. Kαὶ μετὰ ταύτας τὰς ἀπορίας ἐπὶ τὸ πάντα εἶναι δυνατὰ τῷ θεῷ καταφεύγουσι καὶ λέξεις τῶν γραφῶν δυναμένας κατὰ τὴν πρόχειρον ἐκδοχὴν ὑποβάλλειν τὸ νοούμενον αὐτοῖς προφέρονται· οἷον ἐν τῷ Ἰεζεκιήλ »καὶ ἐγένετο ἐπ᾿ ἐμὲ χεὶρ κυρίου καὶ ἐξήγαγέ με ἐν πνεύματι καὶ ἔθηκέ με ἐν μέσῳ τοῦ πεδίου καὶ τοῦτο ἦν μεστὸν ὀστέων ἀνθρωπίνων. καὶ περιήγαγέ με ἐπ᾿ αὐτὰ κυκλόθεν κύκλῳ. καὶ ἱδού, πολλὰ σφόδρα ἐπὶ προσώπου τοῦ πεδίου, καὶ ἱδού, αὐτὰ ξηρὰ λίαν. καὶ εἶπεν πρός με. υἰὲ ἀνθρώπου, εἰ ζήσεται τὰ ὁστᾶ ταῦτα; καὶ εἶπον.", "candidate_score": 0.630602, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1397", "psc_text": "(vai auf Rasur V) V M ἀνεψευ S. 46, 4 | ουσα M 1 7 δὲ < lat. | ἡ < 18 vor οὐ διαιρῶ + Christi lat. ψυχὴν αὐτοῦς εἰς, ἀπολύτρωσιν ἐν τῷ Χριστῷ τῷ ζῶντι. εἶτ᾿ ἐπιλέγουσιν οἱ παρόντες· εἰρήνη πᾶσιν, ἐφ᾿ οὓς τὸ ὄνομα τοῦτο ἐπαναπέπαυτι. ἔπειτα μυρίζουσι τὸν τετελεσμένον τῷ ὀπῷ τῷ ἀπὸ βαλσάμου. τὸ γὰρ μύρον τοῦτο τόΠοι τῆς ὑπὲρ τὰ ὅλα εὐωδίας εἶναι λέγουσιν. Ἔνιοι δ᾿ αὐτῶν τὸ μὲν ἄγειν ἐπὶ τὸ ὕδωρ περισσὸν εἶναι φάσκουσι, μίξαντες δὲ ἔλαιον καὶ ὕδωρ ἐπὸ τὸ αὐτὸ μετ’ ἐπιρρήσεών <τινων> αἷς προειρήκαμεν ἐπιβάλλουσι τῇ κεφαλῇ τῶν τελουμένων, καὶ τοῦτ᾿ εἶναι τὴν ἀπολύτρωσιν θέλουσι. μυρίζουσι δὲ καὶ αὐτοὶ τῷ βαλσάμῳ. ἄλλοι δὲ ταῦτα πάντα παραιτησάμενοι φάσκουσι μὴ δεῖν τὸ τῆς ἀρρήτου καὶ ἀοράτου δυνάμεως μυστήριον δι᾿ ὁρατῶν καὶ φθρτῶν ἐπιτελεῖσθαι κτισμάτων, καὶ τῶν ἀνεννοήτων καὶ ἀσωμάτων δι᾿ αἰσθητῶν καὶ σωματικῶν. εἶναι δὲ τὴν τελείαν ἀπολύτρωσιν αὐτὴν τὴν ἐπίγνωσιν", "candidate_score": 0.629049, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1745", "psc_text": "V M 4—21 vgl. S. 182, 13 f 156, 2ff. 13f. 21f 157, 1f. 9f3 17ff 1 <παρ᾿ αὐτῷ> * 2 <παρ᾿ αὐτῷ> * 3 <Τῆς> * | <παρ᾿ αὐτῷ> * 4 <μݲ> *, vgl. S. 182, 13 | hinter βάπτισμα + εἷς Χριστός S. 182, 13, aber vgl. Ζ. 22 6 <παρ᾿ αὐτῷ> * | δ] τετάρτης καὶ πρώτης (ᾱ Μ) VM; die an die Spitze Ζ. 7 gehörige Zahl ᾱ ist hieher heraufgerutscht 7 ὅτι ὁ S. 156, 2] διότι, VM 10 ἐλευθέρας S. 156, 14 V] ἐλευθερίας VM u. S. 156, 14 M 11 περιτεμνόμενος S. 156, 21 18 εἰδωλολατρεῖαι S. 157, 18 | φαρμακεῖαι S. 157, 18 19 φθόνοι S. 157, 19] φόνοι VM 19f ἃ προλέγω ὑμῖν < S. 157, 20 ζ. »Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασις«. ηݲ. »Οὐδὲ γὰρ οἱ περιτεμνόμενοι αὐτοὶ νόμον φυλάσσουσιν«. <Τῆς> πρὸς Κορινθίους ᾱ ᾱ,", "candidate_score": 0.628731, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_83_85", "bdc_text": "126 , 10f ; Krafft 13 ; Blanke 52 ) .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2453", "psc_text": "3 * <ἐλέγχεται> * 4 * <παραστῆσαι> * 5 οὐ < M 6 ἀολλ᾿] U 7 δέκα μῆνας U | ὡς προεῖπον τῆ δωδεκάτη U 8 ἕξ] ὀκτὼ U | * <ἐποίησεν> * 9 <πρῶτον> * 10 ἑβδομήκοντα τέσσαρας] οݲγݲ M 11 <ëj;hkonta \"hmer[vn> * vgl. S. 270, 15 12 αὐτοῦ<Μ 13f Σιλουανοῦ U 18 Ἰωάννην U 20 <διὰ> ἀυτοῦ ἐνσάρκου U 24 ἁπαξαπλῶς] ἅπαν ἁπλῶς Μ 26 ἐνιαυτοὺς Μ |ἑπετέλεσεν Μ | καὶ < U | τριῶν ὑπατειῶν] τρεῖς, < ὑπατειῶν Μ 27 ἀπὸ τοῦ< U 28 * <ἔμπλεος ὢν> * ἀνοίας καὶ ἀμαθίας, οὐ μόνο μὴ γινωσκούσης τὴν ἑαυτῆς ζωήν, ἀλλὰ καὶ φευδῶς κατὰ τῆς ἀληθείας μὰτην ἐπιστρατευομένης. 29. Εὑρήκαμεν γὰρ καὶ ἐμφερόμενόν που <ἐν> τοῖς λόγοις τούτοις γεγραμμένον ὅτι ὁ ἐκ τοῦ θεοῦ Λόγος [τοῦ θεοῦ] ἐγεννήθη περὶ τὸ τεσσαραδοστὸν ἔτος Αὐγούστου, ὅπερ λέληθε τ[ον γρα΄φαντα, ἢ τῆς διὰ τοῦ βῆτα φήφου ἀπαλειφθείσης καὶ τοῦ μῦ μόνον", "candidate_score": 0.628716, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_76", "psc_text": "γέγονε πατέρα τιμῶν, καλούμενος <δὲ> ὑπὸ τοῦ λόγου καὶ τῶν οἰκείων ἀπετάσσετο, πειθόμενος δὲ] τῷ καλοῦντι, ὥσπερ οἱ περὶ Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἱωάννην. καὶ ἵνα μὴ πόλιν μηκύνω τὸν λόγον, συνελὼν ἐρῶ εἰς ἔτη γὰρ ἐλάσας οὑτος ὁ πατριάρχης ἐνενήκοντα ἐννέα ὑπὸ τοῦ θεοῦ χρηματίζεται εἰς περιτομὴν καὶ ἄρχεται ἔνθεν ὁ χαρακτὴρ τοῦ Ἱουδαϊσμοῦ μετὰ τὸν Ἑλληνισμόν· καὶ ἠν 〈ἀπὸ〉 τῆς τοῦ κόσμου καταβολῆς εἰκοστὴ πρώτη γενεά, ἔτη τρισχίλια τετρακόσια τριάκοντα ἕν. Σκυθισμὸς γὰρ ἀπὸ τοῦ κατακλυσμοῦ ἄχρι τοῦ πύργου καὶ τοῦ Σερούχ, ἀπὸ δὲ τοῦ Σεροὺχ ἕως τοῦ Ἀβραὰμ καὶ δεῦρο Ἑλληνισμός, ἀπὸ δὲ Ἀβραὰμ οὔπω ἐπώ- 1f vgl. S. 178, 1f — 5 Cecrops als Anfänger des Götterdienstes bei den Griechen vgl. zu S. 163, 18 — 5 —8 aus Eusebius vgl. Chronik S. 42, 28 81, 30 Karst Hieronymns Chronik S. 16, 4 Helm — 14f vgl. Matth. 4, 18 —22 — 17 vgl.", "candidate_score": 0.628693, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_83_85", "bdc_text": "126 , 10f ; Krafft 13 ; Blanke 52 ) .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1367", "psc_text": "γλυκέος. ὅλον δὲ | τὸν ἄνθρωπον πᾶσαν τὴν εἰκόνα τῆς τριακοντάδος οὕτως ἔχειν διδάσκουσιν· ἐν μὲν ταῖς χερσὶ διὰ τῶν δακτύλων P251 τὴν δεκάδα βαστάζειν, ἐν ὅλῳ δὲ τῷ σώματι εἰς δώδεκα μέλη διαιρουμένῳ τὴν δωδεκάδα. διαιροῦσι δὲ αὐτό, καθάπερ τὸ τῆς Ἀληθείας διῄρηται παρ᾿ αὐτοῖς σῶμα, περὶ οὗ προειρήκαμεν. τήν τε οὖν ὀγδοάδα, ἄρρητόν τε καὶ ἀόρατον οὖσαν, ἐν τοῖς σπλάγχνοις κρυβομένην νοεῖσθαι. 16. Ἥλιον δὲ πάλιν, τὸν μέγαν φωστῆρα, ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν ἡμερῶν γεγονέναι διὰ τὸν τῆς τετράδος ἀριθμὸν φάσκουσι. τῆς τε σκηνῆς τῆς ὑπὸ Μωυσέως κατασκευαθείσης αἶ αὐλαὶ ἐκι βύσσου καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου γεγονυῖαι τὴν αὐτὴν παρ᾿ αὐτοῖς ἐπέδειξαν εἰκόνα. τόν τε τοῦ ἱερέως ποδήρη, τέσσαρσι στοιχείοις λίθων πολυτελῶν κεκοσμημένον, τὴν τετράδα σημαίνειν διορίζονται· καὶ εἴ τινα <ὅλως> τοιαῦτα ἐν ταῖς γραφαῖς εἰς τὸν τῶν τεσσάρων δυνάμενα ἄγεσθαι ἀριθμόν, διὰ τὴν τετρακτὺν αὐτῶν φασι γεγονέναι. τὴν δὲ ὀγδοάδα πάλιν δείκνυσθαι οὕτως· ἐν τῇ", "candidate_score": 0.628637, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1110", "psc_text": "καρπόν + quoque lat. | φησιν] dlccns lat. 12f παντὸς τοῦ πληρώματος] intra pleronia lat. 14 καταλειφθὲν V | ὑπ’ αὐτῆς] ab eis lat. 15 ἁρμό///σας, ο aus ω Vcorr | αὐτῆς V 21 καὶ1 < lat. 22 τὸν] * 26 ὁρᾷς + igitur lat. | ᾐ] οἱ, oben drüber ᾗ, aber οἱ nicht gestrichen Vcorr | φρεναπατοῦσιν, aus ῶ Vcorr 27 ἐπερεάζοντες Μ | τὰς γραφὰς aus ταῖς γραφαῖς Vcorr αὐτῶν κατανοήσῃς τὴν πανουργίαν τῆς μεθοδείας καὶ τὴv πονηρίαν τῆς πλάνης. πρῶτον μὲν γὰρ εἰ προέκειτο Ἰωάννῃ τὴν ἄνω Ὀγδοάδα μηνῦσαι, τὴν τάξιν ἄν τετηρήκει τῆς προβλῆς καὶ τὴν πρώτην τετράδα σεβασμιωτάτην οὖσαν, καθὼς λέγουσιν, ἐν πρώτοις ἄν τεθείκει τοῖς ὀνόμασι καὶ οὕτως ἐπεζεύχει τὴν δευτέραν, ἵνα διὰ τῆς τάξεως τῶν ὀνομάτων ἠ δειχθῇ τῆς Ὀγδοάδος, καὶ οὐκ ἄν μετὰ τοσοῦτον διάστημα ὡς ἐκλελησμένος, ἔπειτα ἀναμνησθεὶς ἐπ’ ἐσχάτῳ τῆς πρώτης ἐμέμνητο τετράδος. ἔπειτα δὲ καὶ τὰς συζυγίας σημᾶναι θέλων", "candidate_score": 0.628138, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1259", "psc_text": "ἐπιτελουμένῃ παρ᾿ αὐτοῦ ἐπῳδῇ, τῇ νομιζομένῃ εὐχαριστίᾳ, μετα- V M 6—16 fast wörtlich nacli Irenaeus adv. haer. I 13, 1; I (=lat.); vgl. auch Hippolyt refut. VI 39, 1; S. 170, 11—14 Wendland 1 Überschrift κατὰ Μαρκωσίων ιݲδݲ ἡ καὶ τριακοστὴ τετάρτη V M 4 ν wegradiert Vcorr 6 παρ᾿] ὑπ᾿ statt παρ’ Vcorr ὑπ᾿ Μ 8 vor μαγικῆς + <ἅτε> * 11 ἀκατο///νομάστων, ο aus ω Vcorr | ἔχοντι aus ἔχων Vcorr 12 Ἀναξιλάου, α auf Rasur Vcorr 13 vor τῆ zwei Buchstaben ausradiert V 15 ἀπ’ *] ὑπ᾿ V M 16 * <ὁρμώμενα>* βάλλεσθαι εὐθύς, τὸ μὲν ἐρυθρὸν * ὡς αἷμα, τὸ δὲ πορφύρεον, τὸ δὲ κυάνεον. Ἐγὼ τοίνυν ἵνα μὴ εἰς δεύτερον κάματον ἑαυτὸν ἐπιδῶ, ἁρκεσθῆναι δεῖν ἡγησάμην τοῖς ἀπὸ τοῦ μακαριωτάτου καὶ ἁγιωτάτου Εἰργωαίου κατ᾿ αὐτοῦ τοῦ Μάρκου καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ ὁρμωμένων πραγματευθεῖσιν, ἅτινα ἐνταῦθα πρὸς ἔπος ἐκθέσθαι ἐσπούδασα, καὶ ἔστιν τάδε. φάσκει γὰρ αὐτὸς", "candidate_score": 0.627161, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2526", "psc_text": "ἀποτίθεται τὴν ἀμβλυωπίαν < Μ | ἀμβλυοπίαν U 24 <τὴν> * | κέκτηνται Μ 25 κἂν] καὶ Μ | οὕτως *] ὡς M U 26 [καὶ] * | † αὐτοῦ] etwa <ἐν τῇ ἀφροσύνῃ> αὐτῆς * μενέτω, μηδὲν κατισχύουσα κατὰ τῆς τοῦ θεοῦ ἀληθείας· ἡμεῖς δὲ ἐπὶ τὰς ἄλλας, ὡς εἴπαμεν, ἐξορμήσωμεν. Κατὰ Θεοδοτιανῶν λδ, τῆς δὲ ἀκολουθίας νδ. Ἀνέστη πάλιν Θεόδοτός τις, ἀπόσπασμα ὑπάρχων ἐκ τῆς προειρηένης ἀλόγου αἱρέσεως, τῆς ἀρνουμένης τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον καὶ τὸν ἐν αὐτῷ <κηρυχθέντα> ἐν ἀρχῇ ὄντα θεὸν Λόγον καὶ τὴν αὐτοῦ Ἀποκάλυψιν, ἀλλὰ καὶ ταῖς ἄλλαις αἱρέσεσι ταῖς προειρημέναις συγγενόμενός τε καὶ συνυπάρξας καὶ κατὰ τὸν κρόνον αὐτὰς διαδεξάμενος, ἐξ οὗπερ οἱ Θεοδοτιανοὶ καλούμενοι. καὶ εἰ μὲν ὑπάρχει ἔτι ἡ αἵρεσις ἀγνοοῦμεν, τὰ δὲ εἰς ἡμᾶς αὐπὸ συγγραμμάτων ἐλθόντα ἐροῦμεν. Oὗτος ὁ Θεόδοτος ἀπὸ Βυζαντίου μὲν ὡρμᾶτο, τῆς νυνὶ Κωνσταντινουπάλεως καλουμένης, σκυτεὺς τὴν τέχνην, πολυμαθὴς δὲ τῷ λόγῳ. οὗτος ἅμα τισὶ πλείοσιν", "candidate_score": 0.62716, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_110_112", "bdc_text": "Gratia tecum . Ex eremoaus haeremo korrigiert . mea , 17 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_862", "psc_text": "ändert Vcorr 6 ἐγείρουσα aus ἐγείρειν Vcorr 8 τε) * | διαλύουσαι *] διαλύει V M 9 ἑαυτοῦ Μ 10 ἑαυτῶ1 M | βιβρῶσκον getilgt, ür am Rande κατεσθίον Vcorr | αὐτὸ nachgetragen Vcorr < M Ι ἑαυτῶν2 Μ 10f νεται ans γινόμενον Vcorr 12 δὲ?]? * 13 <δὲ> 15 καταβρωκέναι Μ 16 μο//δίως, ο aus ω V 20 γεννηθεὶς getilgt u. ür am Rande γὰρ ἦν Vcorr 23 ἄνωθεν θεὸν Μ 24 <περιτομὴν> *, vgl. Z. 28 25 τὴν περὶ < statt τὴν? * 26 δὲ oben hinein Vcorr 27 ἀπὸ *] ὑπὸ V M τέμεν, ἀλλὰ ὑπὸ ἀνθρώπων περιετμήθη. καὶ γὰρ οἱ παῖδες οὐχ ἑαυτοὺς περιτέμνουσι καὶ οὐδὲ αἴτιοί εἰσι τῆς ἑαυτῶν περιτομῆς, ἀλλ’ οἱ αὐτῶν γονεῖς. ἐκεῖνοι γὰρ ἀδαεῖς ὄντες νηπιάζουσιν ἀγνοοῦντες καὶ οὐδὲ οἴδασι τί αὐτοῖς ἀπὸ τῶν γονέων γίνεται. 27. Ἡμεῖς δὲ καὶ θεὸν αὐτὸν λέγομεν ἀπ’ οὐρανοῦ ἐλθόντα καὶ ἐν μήτρᾳ παρθένου Μαρίας τὸν", "candidate_score": 0.627048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_477", "psc_text": "148, 18 Schmidt ich bin sie u. sie sind ich Dieterich Abraxas S. 196, 17 σὺ γὰρ εἶ ἐγὼ καὶ ἐγὼ av; die hermetischen Stellen bei Reitzenstein Poimandres S. 21 vgl. S. 236 ff V Μ 1 βρῶμα, βρ V corr Ι γνώσεως + ὡς M 2 * etwa <τὴν κακόβλαστον *, vgl. haer. 31, 1, 6; 32, 1, 1; 66, 32, 1 3 καὶ 2] ἢ M Ι 3 f ἴσα εἴη] ἴσασιν M 6 vor ὑποσπορὰ noch einmal ἡ hineingeflickt V corr 7 μαρτυριῶν καὶ ὀπτασιῶν Y 11 καὶ ἐγὼ — σὺ ἐγώ noch einmal wiederholt V 14 ἐξέστρεψε Μ μωABBREVρὰ, ein Buchstabe ausradiert V 15 ἔστι] ἔτι M 17 τούτω V 19 2 Buchstaben ausradiert V ἐξηγούμενοι Μ γνῶσιν συνεζευγμένοι τῇ τοῦ Νικολάου αἱρέσει τῆς ἀληθείας ἐκκπεπτωκασιν, οὐ μόνον τὸν νοῦν τῶν πεισθέντων αὐτοῖς ἐκτρέψαντες, ἀλλὰ καὶ τὰ σώματα καὶ τὰς ψυχὰς δουλώσαντες πορνείᾳ καὶ πολυμιξίᾳ· αὐτὴν", "candidate_score": 0.626595, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_27_29", "bdc_text": "RE I 64 , 30ff ; Ferdinand Kattenbusch , Art. Transsubstantiation , in : RE XX 63ff;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3324", "psc_text": "ἀλλ᾿, ὥς φησιν ὁ κύριος, οἱ καταξιωθέντες ἐκείνης τῆς ἀναστάσεως οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίσκονται, άλλ΄ ὡς ἄγγελοί εἰσιν. 64. Ὡς καὶ μετετέθη Ἐνὼχ τοῦ μὴ ἰδεῖν θάνατον, καὶ οὐχ ηὑρίσκετο. οὐ μετετέθη δὲ καὶ κατέλιπε τὸ σῶμα ἢ μέρος τοῦ εἰ γὰρ κατέλιπε τὸ σῶμα, εἶδεν ἄρα θάνατον· ὁ δὲ σώματι μετατεθεὶς οὐκ εἶδε θάνατον. ἐν σώματι γὰρ ζῶντι ὑπάρχει, Πνευματικῶς φερόμενος καὶ οὐ ψυχικῶς διὰ τὴν μετάθεσιν, καίτοι γε ἐν σώματι ὤν πνευματικῷ. ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ Ηλία ὡσαύτως *, ὅτι ἀνελήφθη ἐν ἅρματι πυρίνῳ, καὶ έ)στιν ἔτι ἐν σαρκί, σαρκί δὲ πνευ- ματικῇ καὶ οὐκ ἐπιδεομένῃ τοῦ ἀεί, #x003E; ὅτε έν τῷ κόσμῳ τούτῳ ὑπῆρχε, διὰ κοράκων τρέφεσθαι καὶ ἀπὸ τοῦ Χορρὰτ χειμάρρου πίνειν μηλωτήν τε ἐνδύεδθαι, ἀλλὰ τρέφεται ἑτέρᾳ τινὶ τροφῇ πνευματικῇ, ἡς ἐστι χορηγὸς ό τὰ κρύφια γινώσκων καὶ ἀόρατα κτίσας θεός, ἀμβροσίαν τινὰ καὶ ἀκήρατον ἔχων τὴν ἐδωδήν. Καὶ όρᾷς αὐτὸ αὐτὸ τὸ σῶμα τὸ", "candidate_score": 0.626582, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_112_114", "bdc_text": "mea , 17 . aprilis 1525 . Salutabis Wernhereum [ ! ] SteinerSiehe oben S. 45 , Anm. 1 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3137", "psc_text": "δι’ οὖ M; lies wohl I καὶ συνωδίνει νῦν < S 14 f ἀπὸ τῆς — σ(ύματος < S 15 καὶ αὐτὴ | ἀπεκδεχομέμνη U | ὅπως < S | ἐξεγερθέντων U ἐλευθεθερωθέντων Pa 16 alle S | τῆς σαρκὸς < S 17 καὶ 2 < U 17 f δὴ M 18 αὐτὴ] αὐτῆ U die Kreatur S | τῆς φθορᾶς #x003C; S —22f οἴδαμεν γάρ — σώματος ἠμῶν < Pa 19 φησίν < U 21 αὐτοί 1] αὐτὴν U das heiβt S 22 τὴν 1 < U 23 δὲ] < MU tciedei-um S | ὁ 2 καινή, ἃ ἐγὼ (φησί) ποιῶ, μένει ἐνώπιόν μου, λέγει κύριος, οὕτως τὸ σπέρμα ὑπῶν καὶ τὸ ὄνομα ὑμῶν«. καὶ πάλιν »οὕτως λέγει κύριος ὁ ποιήσας τὸν οὐρανόν, οὖτος θεὸς ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν καὶ ποιήσας αὐτήν, αὐτὸς διώρισεν αὐτήν, οὐτήν, εἰς κενὸν ἐποίησεν αὐτήν, Μὰ κατοικεῖσθαι«. ὄντως γὰρ οὐκ εἰς κενὸν οὐδὲ εἰς", "candidate_score": 0.626403, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_110_112", "bdc_text": "Gratia tecum . Ex eremoaus haeremo korrigiert . mea , 17 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2869", "psc_text": "* 17 εὶ *] ἢ Μ U 18 <ἔλαχον τὸ> * 20 <ἣ> * | νομι[σ]τεύεται * 21 <τοῦ> * | ἄνω μοι] ἀνόμου Μ 24f τινὲς – γεγενῆσθαι < U; wohl vom Rand her an die falsche Stelle geratener Satz; hinter κατειληφαμεν Ζ. 19 einzuschieben ? κὴν γεγενῆσθαι. μολύνουσι δὲ ἑαυτῶν τὸ σῶμα καὶ τὸν νοῦν καὶ τὴν ψυχὴν ἐν ἀσελγείᾳ. οἱ μὲν γάρ εἰσι προσχήματι μοναζόντων, αἱ δὲ σὺν αὐτοῖς οὖσαι προσχήματι μοναζουςῶν. ἐφθαρμένοι δέ εἰσι τοῖς σώμασι, τὴν μὲν ἐπιθυμίαν αὐτῶν ἐκτελοῦντες, τῷ δὲ ἔργῳ κεχρημένοι (ἵνα σεμνότερον εἴπω) τοῦ υἱοῦ τοῦ Ἱούδα τοῦ Αὐνᾶν καλουμένου. ὡς γὰρ ἐκεῖνος τῷ σώματι μὲν τῇ Θάμαρ συνήπτετο καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἐξετέλει, εἰς καταβολὴν δὲ σπέρματος κατὰ τὴν ὑπὸ θεοῦ δοθεῖσαν παιδοπούαν οὐκ ἐτελεσιούργει, ἀλλὰ ἑαυτὸν ἠδίκει, ᾧ τρόπῳ <αὐτὸς> τὸ πονηρὸν εἰργάζετο, οὕτω καὶ οὗτοι κέχρηνται μὲν ταῖς νομιζομέναις *, τελοῦντες ταύτην τὴν ἀθέμιτον ἐργαςίαν. πεφιλοτίμηται γὰρ παῤ αὐτοῖς", "candidate_score": 0.626024, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1721", "psc_text": "S. 144, 13] προσέθηκε V M | ἐκεῖνος S. 144, 13] τὸ ὅτι V M 9 αὐτὸν S. 144, 22] < V M | Ἱερ///ιχώ, ι aus ει V corr 14 γὰρ καὶ S. 145, 4] < V M 15 ἀναστήσεται] ἐγερθήσεται S. 145, 4 17 τὸ περὶ S. 145, 10] < V M 18 ὅτι] διότι S. 145, 11 οἶκός μου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται, καὶ ποιεῖτε αὐτὸν σπήλαιον ληστῶν«. νݲδݲ. »Καὶ ἐζήτησαν ἐπιβαλεῖν ἐπ᾿ αὐτὸν τὰς χεῖρας καὶ ἐφοβήθησαν«. νݲεݲ. Πάλιν ἀπέκοψε τὰ περὶ τοῦ ἀμπελῶνος τοῦ γεωργοῖς καὶ τό »τί οὖν ἐστι τό· λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομουντες;« νݲςݲ. Ἀπέκοψε τό »ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροὶ Μωυσῆς ἐμήνυσε ἐπὶ τῆς βάτου, καθὼς λέγει κύριον τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ. θεὸς δέ ἐστι ζώντων καὶ οὐχὶ νεκρῶν«. νݲζݲ. Οὐκ εἶχε ταῦτα »ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροὶ καὶ Μωυσῆς ἐμήνυσε λέγων θεὸν Ἀβραὰμ καὶ θεὸν Ἰσαὰκ καὶ θεὸν", "candidate_score": 0.625099, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_84_86", "bdc_text": "Krafft 13 ; Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2589", "psc_text": "Erzeugung des Arphaxad auf 102 Jahre 9Gen. 11, 10: 100 Jahre; vielleicht hat Epiph. die 2 Jahre, die nach demselben Vers seit der Sündflut verflossen waren, zu den 100 hinzugezählt). Aber die im TExt stehenden Ziffern dürfen nicht geändert werden: für die Rreihe Arphaxad, Sala, Eber, Phalek ist die Summe 659 durch Panarion haer. 2, 2; I 174, 8 gesichert, für die übrigen Glieder bestätigt die dreimal wiederholte Gesamtsumme 1241 die Richtigkeit der Überlieferung M U 3 Ἱέρακος U 4 ποιοῦμαι Μ 6 καὶ < U 7 υἱὸν τοῦ Νῶε τὸν Σήμ] τὸν υἱὸν τοῦ Σήμ U 9 τὴν < U 10f ἑκάστης — ἀριθμήσασα * 16 αὐτοῦ 1 ?* 19 τὸ < U | ἐνοικῆσαι U | * etwa <πνεῦμα πλάνον εἶναι τὸν παράκλητον>* 20 ἐν γὰρ τῷ U 21 eýd;εὐδόκησε M 23 ὁρᾶς U 26 οὔτε1 <Μ |αὐτὸς *, vgl. Z. 19] οὗτος M Ausgg. 19 ἐπὶ M 20 καὶ < ὁ ἀπόστολός φησιν »ἤ οἰκοδομὴν θεοῦ τὴν ἐν πίστει« , καὶ διὰ τῆς πανούργως συγκεκροτημένης πιθανότητος παράγουσι τὸν νοῦν τῶν ἀπειροτέρων καὶ αἰχμαλωτίζουσιν αὐτούς, ῥᾳδιουργοῦντες τὰ λόγια τοῦ κυρίου, ἐξηγηταὶ κακοὶ τῶι καλῶς εἰρημένων γινόμενοι, καὶ πολλοὺς ἀνατρέπουσιν, ἀπάγοντες αὐτοὺς προφάσει γνώσεως ἀπὸ τοῦ τόδε τὸ πᾶν συστησαμένου καὶ κεκοσμηκότος, ὡς ὑψηλότερόν τι καὶ μεῖζον ἔχοντες ἐπιδεῖξαι τοῦ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς πεποιηκότος θεοῦ, πιθανῶς μὲν ἐπαγόμενοι διὰ λόγων τέχηνς τοὺς ἀκεραίους εἰς τὸν τοῦ ζητεῖν τρόπον, ἀπιθάνως δὲ ἀπολλύντες αὐτοὺς ἐν τῷ βλάσφημον καὶ ἀσεβῆ τὴν γνώμην αὐτῶν κατασκευάςειν εἰς τὸν δημιουργόν, Με ἔν τῷ διακρίνειν δυναμένων τὸ ψεῦδος ἀπὸ τοῦ ἀληθοῦς | — ἡ γὰρ πλάνη καθ’ ἑαυτὴν μὲν οὐκ ἐπιδείκνυται, ἵνα μὴ γυμνωθεῖσα γένηται κατάφωρος, πιθανῷ δὲ περιβλήματι πανούργως κοσμουμένη καὶ αὐτῆς τῆς ἀληθείας * αληθεστέραν", "candidate_score": 0.62371, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_538", "psc_text": "M 16 δυνάμεων + >? * 17 ἑαυτὴν Μ Ι ἐκ ausradiert Vcorr 18 ἐξερρίζωσα, zweites ρ oben hinein Vcorr ἐξερίζωσα Μ 20 εὐρεθῆ φησὶ Μ καὶ ἀναστρέψαι εἰς ἑαυτήν. καὶ οὕτως ἐστὶ τὰ ληρώδη αὐτῶν καὶ μυθώδη, ὡς καὶ περὶ τοῦ ἁγίου Ἠλία τολμῶσι βλασφημεῖν καὶ λέγειν ὅτι, φησίν, ὅτε ἀνελήφθη, κατεβλήθη πάλιν εἰς τὸν κόσμον. ἦλθεν γάρ, φησίν, μία δαίμων καὶ ἐκράτησε κοὶ εἰπεν αὐτῷ ὅτι ποῦ πορεύῃ; ἔχω γὰρ τέκνα ἀπὸ σοῦ, καὶ οὐ δύνασαι ἀνελθεῖν καὶ ὡδε ἀφεῖναι τὰ τέκνα σου. καί, φησίν, λέγει· πόθεν ἔχεις τέκνα ἀπ’ ἐμοῦ καὶ ἐγὼ ἤμην ἐν ἁγνείᾳ; λέγει, φησίν· ναί, ὅτε ἐνυπνίοις ἐνυπνιαζόμενος πολλάκις ἐν τῇ ἀπορροίᾳ τῶν σωμάτων ἐκενώθης, ἐγὼ ἤμην ἡ μεταλαβοῦσα ἀπὸ σοῦ τὰ σπέρματα καὶ γεννῶσά σοι υἱούς. πολλὴ δὲ μωρία τῶν τὰ τοιαῦτα λεγόντων. πῶς γὰρ δύναται δαίμων, πνεῦμα ὢν ἀόρατον καὶ ἀσώματον, >ἀπὸ> σωμάτων μεταλαμβάνειν; εἰ δὲ ἀπὸ σωμάτων μεταλαμβάνει καὶ κυϊσκει, οὐκέτι", "candidate_score": 0.623608, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1712", "psc_text": "13 τό S. 141, 3] < VM 15 ὅτε Corn. viell. besser ὅταν Jül.] ὅτι VM ebenso S. 141, 5 17 vor ἐκεῖ + καὶ VM | ἐκεῖ am nachgetragen V corr | ἔσται S. 141, 7] ἔστιν VM 19 βασιλείᾳ + μου M 20 οἱ < S. 141, 30 21 εἶπεν < S. 142, 1 22 ὅπου S. 142,2] ὅτου VM 23f ἀποκτέννουσα erstes ν auf Rasur V corr νουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους« καὶ τό »πολλάκις ἠθέλησα ἐπισυνάξαι ὡς ὄρνις τὰ τέκνα σου« καὶ τό »ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν« καὶ τό »οὐ μὴ ἴδητέ με, ἕως οὑ εἴπητε· εὐλογημένος«. | μݲβݲ. Πάλιν παρέκοψε πᾶσαν τὴν παραβολὴν τῶν δύο υἱῶν, τοῦ εἰληφότος τὸ μέρος τῶν ὑπαρχόντων καὶ ἀσώτως δαπανήσαντος καὶ τοῦ ἄλλου. μݲγ.ݲ »Ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται ἕως Ἰωάννου καὶ πᾶς βιάζεται«. μݲδݲ. Περὶ τοῦ πλουσίου καὶ Λαζάρου τοῦ πτωχοῦ, ὄτι ἀπηνέχθη ὑπὸ τῶν ἀγγέλων", "candidate_score": 0.623486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1397", "psc_text": "(vai auf Rasur V) V M ἀνεψευ S. 46, 4 | ουσα M 1 7 δὲ < lat. | ἡ < 18 vor οὐ διαιρῶ + Christi lat. ψυχὴν αὐτοῦς εἰς, ἀπολύτρωσιν ἐν τῷ Χριστῷ τῷ ζῶντι. εἶτ᾿ ἐπιλέγουσιν οἱ παρόντες· εἰρήνη πᾶσιν, ἐφ᾿ οὓς τὸ ὄνομα τοῦτο ἐπαναπέπαυτι. ἔπειτα μυρίζουσι τὸν τετελεσμένον τῷ ὀπῷ τῷ ἀπὸ βαλσάμου. τὸ γὰρ μύρον τοῦτο τόΠοι τῆς ὑπὲρ τὰ ὅλα εὐωδίας εἶναι λέγουσιν. Ἔνιοι δ᾿ αὐτῶν τὸ μὲν ἄγειν ἐπὶ τὸ ὕδωρ περισσὸν εἶναι φάσκουσι, μίξαντες δὲ ἔλαιον καὶ ὕδωρ ἐπὸ τὸ αὐτὸ μετ’ ἐπιρρήσεών <τινων> αἷς προειρήκαμεν ἐπιβάλλουσι τῇ κεφαλῇ τῶν τελουμένων, καὶ τοῦτ᾿ εἶναι τὴν ἀπολύτρωσιν θέλουσι. μυρίζουσι δὲ καὶ αὐτοὶ τῷ βαλσάμῳ. ἄλλοι δὲ ταῦτα πάντα παραιτησάμενοι φάσκουσι μὴ δεῖν τὸ τῆς ἀρρήτου καὶ ἀοράτου δυνάμεως μυστήριον δι᾿ ὁρατῶν καὶ φθρτῶν ἐπιτελεῖσθαι κτισμάτων, καὶ τῶν ἀνεννοήτων καὶ ἀσωμάτων δι᾿ αἰσθητῶν καὶ σωματικῶν. εἶναι δὲ τὴν τελείαν ἀπολύτρωσιν αὐτὴν τὴν ἐπίγνωσιν", "candidate_score": 0.622579, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_84_86", "bdc_text": "Krafft 13 ; Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2486", "psc_text": "sein. Es ist grammatisch unmöglich, wie z. B. Zahn Forsch. V 36 will, das ἐπὶ ἐνενήκοντα τρισὶν ἔτεσιν zu ὃς ἦν χρόνος zu ziehen und zu übersetzen welches war ein Zeitraum von nahezu 93 Jahren. Vielmehr kann die Bestimmung ἐπὶ ἐνενήκοντα ἔτεσιν nur von einem Zeitwort, dem ἤμελλε πλανᾶσθαι in Z. 10, abhänge. Die 93 Jahre bezeichnen dann nicht die Dauer des apost. Zeitalters oder den Abstand bis zum Auftreten des Montanismus, sondern die Zeit, während deren Thyatira montanistisch war. Zieht man diese 93 Jahre von 263/64 ab, so kommt man für den Abfall Thyatiras zum Montanismus auf 170/71; ein Jahr, das zwar nicht zu der eigenen Angabe des Epiph. über die Ursprungszeit des Montanismus (vgl. haer. 48, 1,2; S. 219,9), aber merkwürdig genau zu der des Eusebius (Chronik z. Jahr 171; S. 206,9 Helm) stimmt M U 1 θυάτιραν Μ 2 [καὶ] *, vgl. Z. 8f u. 12f 5", "candidate_score": 0.622397, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1090", "psc_text": "16 Matth. 27, 46 Mark. 15, 34 — 19 Matth. 26, 38 — 20 Matth. 26, 39 — 21 Joh. 12, 27 — 23 Matth. 8, 19 Luk. 9, 57 — Matth. 8, 20 Luk. 9, 58 V M lat. 2 αἰώνων] ἀγώνων M | διὰ τούτου *] δι’ αὐτοῦ V M per hunc lat. 3 δὲ x003C; 5 ἤγειρεν] liberavit lat. | ἐπεκτανθεὶς M 6 αὐτῶν] αὐτὸν, am Rande V corr 7 > Dind.] semetipsum lat. 8 μύρα aus μοίρα Ycorr parke (parte?) lat. 9 ὡς περὶ M 12 f ἥκοντος] ἦκον τοὺς M 13 f < έπὶ τὸ πρόσωπον αὐ > *] in faciem suam lat. ; die Εrgänzung ist notwendig, um den folgenden Ausfall in lat. zu ären (Gleichendung) 14 f ωσέα — ἐπὶ τὸ πρόσωπον x003C;lat. 15 * 〈ἐν τῷ μὲν ἀπολειφθῆναι αὐτὴν ἀπὸ τοῦ > *] in hoc quideni quod derelieta est a lumine lat.;", "candidate_score": 0.621912, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_337", "psc_text": "nachgetragen Vcorr < M 22 ἑ///αυτῶ aus έν αὐτῶ V corr | ἐνδυασμὸς V 23 ἐνδυσάμενος M | ὡς ἡ] ὡσεὶ M 29 Unterschrift κατὰ Σίμωνος V Κατὰ Μενάνδρου, β ἀπὸ τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας, τῆς δὲ ἀκολουθίας κݲβݲ. Ταῦτα καθεξῆς συνέπεται Μένανδρός τις, ὃς ἀπὸ Σαμαρειτῶν ὁρμώμενος ἐγένετο μαθητεύων τούτῳ τῷ Σίμωνι ἐν χρόνῳ τινί. ὁμοίως δὲ ἔλεγεν καὶ αὐτὸς τὸν κόσμον γεγονέναι ὑπὸ ἀγγέλων, ἑαυτὸν δὲ ἔλεγεν ἄνωθεν δύναμιν θεοῦ καταπεπέμφθαι. μείζονα δὲ κυβείαν οὗτος ὑπὲρ τὸν πρότερον ἐργασάμενος πρὸς ἀπάτην τῶν ἀνθρώπων ἔλεγεν ἑαυτὸν πεπέμφθαι εἰς σωτηρίαν, δῆθεν εἰς τὸ συναγαγεῖν τινὰς εἰς τὸ ἑαυτοῦ μυστήριον διὰ τὸ μὴ ὑπὸ τῶν τὸν κόσμον πεποιηκότων ἀγγέλων καὶ άρχῶν καὶ ἐξουσιῶν κατακυριευθῆναι. ὅμοια δὲ τῷ ἑαυτοῦ διδασκάλῳ τὰ πάντα συνυφαίνων καὶ γοητείαις καὶ ταῖς ἄλλαις μαγγανείαις * οὖ διέλειπεν, οὐδὲν δὲ διήλλαττε τῇ δικασκαλίᾳ ἀλλ' ἢ μόνον ὅτι ἑαυτὸν ἔλεγε μείζονα μᾶλλον ἢ τὸν πρὸ αὐτοῦ ὄντα αὐτοῦ διδάσκαλον.", "candidate_score": 0.621581, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_110_112", "bdc_text": "Gratia tecum . Ex eremoaus haeremo korrigiert . mea , 17 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_47", "psc_text": "176, 18 177, 12 179,18 u. 20 8 vor τῇ ἕκτῃ + ἐν GUM < f | ἐτελειώθη f] ἐπλάσθη GUM | τοῦτο λεγόντων 11 <ἀλλ’> 12 γυνὴ hinter αὐτῷ αὐτῷ GUM 13 <διὰ> * 15 16 ὡς δὲ ἡ] ἡ δὲ Chron. pasch. 17 Ε;έχει *] ἔχει f < GUM Chron. pasch. ἐντεῦθεν < Chron. pasch. 18 δὲ < GM 19 νῦν] εἶτα Chron. pasch. Chron. pasch. | καὶ 1 < M | καὶ ἀσέλγειαι Chron. pasch. | μοιχεία Chron. pasch. | τε < M | ἀδικία + ἐχ·ρημάτισεν Chron. γνώμη <δέ> τις ἑτέρα, οὐ δόξα μετηλλαγμένη, ἀλλὰ μία γλῶττα γένος ἓν ἐπὶ γῆς κατ᾿ ἐκεῖνο καιροῦ ἐσπαρμένον. τούτῳ δὲ τῷ Ἰάρεδ γίνεται παῖς τοὔνομα Ἐνώχ, ὃς »εὐηρέστησε τῷ θεῷ καὶ οὐχ ηὑρίσκετο· μετέθηκεν γὰρ αὐτὸν ὁ θεός‘ καὶ « καὶ » οὐκ εἶδεν θάνατον‘. Ἐνὼχ δὲ γεννᾷ τὸν Μαθουσάλα, Μαθουσάλα τὸν Λάμεχ, Λάμεχ τὸν Νῶε. καὶ ἡ τοῦ", "candidate_score": 0.621532, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_110_112", "bdc_text": "Gratia tecum . Ex eremoaus haeremo korrigiert . mea , 17 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3206", "psc_text": "dies Wort S Ι < M Ι ὑπεδύετο < M 16 f καὶ κατάπληξις < S 17 ἤδη < S 17 — 19 οὐ μόνον — βλασφημίας] hat sich uns der βε Irrtum υ. völlige Blasphemie fjezevjt S 19 ἐντολῆς] Übertretung S 21 ἀνατρέψαι 22 <δοθῆναι> Bonwetsch nach S 22 φ διὰ τὸ — ἡμαρτηκέναι] der Sünde S πρὸ σώματος αὐτὰς ἡμαρτηκέναι. καὶ δὴ καὶ λοιδορήσεις τε ἀπῆλθον αὐτοὶς, δεσμοῖς ἀπεικάζουσι καὶ πέδαις τὸ σῶμα, ἄλλα τε ἀνόητα εἰπεῖν *. νῦν δε ὅπερ εἴρηται, πᾶν τοὐναντίον ἔχει. χρὴ γὰρ πρὸ τῆς ἁμαρτίας τὴν ψυχὴν ὑπάρχειν μετὰ σώματος· ἐπεὶ εἰ ἄληπτος ἡ Ψυχὴ Μ’ ἑαυτὴν τῇ ἁμαρτίᾳ, οὐκ ὄν ἥμαρτεν ὅλως πρὸ τοῦ σώματος. εἰ δὲ ἥμαρτεν οὐκέτι ἄληπτος καθ' ἑαυτὴν τῇ ἁμαρτίᾳ, ἀλλὰ καὶ εὑάλωτος μᾶλλον καὶ εὔληπτος. διὸ καὶ πάλι, κἄν μὴ λάβῃ τὸ σῶμα τοῦτο, ἁμαρτήσεται, ὥσπερ δὴ καὶ πρὸ τοῦ λαβεῖν αὑτὸ ἥμαρτεν. διὰ τί δὲ ὅλως", "candidate_score": 0.621522, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1092", "psc_text": "lat. 19 vor περίλυπος + quam 22 δὲ oben über Vcorr | οὕτως * | τὴν2 nachgetragen Vcorr δὲ εἰ τὴν γνῶσιν δίδωσιν, ἐν ἀπάτῃ καταγγέλλεται ἠπατηκέναι τὴν Εὔαν; ὁ δὲ δί ἀπάτης γνῶσιν ἐντιθεὶς οὐκέτι γνῶσιν δίδωσιν, ἀλλὰ ἀντὶ γνώσεως ἀγνωσίαν, ὡς καὶ ἀληθῶς ἔστιν ἰδεῖν ὅτι τοῦτο ἐν αὐτοῖς τελειοῦται. ἀγνωσίαν γὰρ ἔχοντες γνῶσιν ταύτην νομίζουσιν, ἐν τούτῳ ἀληθεύοντες ἐν τῷ τὴν ἑαυτῶν γνῶσιν ἀπάτην καὶ ἀγνωσίαν λέγειν. 7. Φέρουσι δὲ καὶ ἄλλας μαρτυρίας λέγοντες ὅτι καὶ Μωυσῆς έν τῇ ἐρήμῳ τὸν ὄφιν τὸν χαλκοῦν ὕψωσε προστησάμενος, ἴνα ἴαμα τοῖς ὑπὸ ὄφεως δακνομένοις γένηται. εἶναι γὰρ τοῦτο τὸ εἶδος ἰατικὸν τοῦ δήγματος λέγουσι. πάλιν δὲ καθ’ ἑαυτῶν ταῦτα ὁρίζονται. εἰ γὰρ ὄφεων ἠν τὰ δήγματα, βλαβερὰ δὲ ταῦτα, ἄρα ὁ ὄφις οὐκ ἀγαθός. τὸ δε ὑψωθὲν ὑπὸ Μωυσέως τότε", "candidate_score": 0.619997, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1110", "psc_text": "καρπόν + quoque lat. | φησιν] dlccns lat. 12f παντὸς τοῦ πληρώματος] intra pleronia lat. 14 καταλειφθὲν V | ὑπ’ αὐτῆς] ab eis lat. 15 ἁρμό///σας, ο aus ω Vcorr | αὐτῆς V 21 καὶ1 < lat. 22 τὸν] * 26 ὁρᾷς + igitur lat. | ᾐ] οἱ, oben drüber ᾗ, aber οἱ nicht gestrichen Vcorr | φρεναπατοῦσιν, aus ῶ Vcorr 27 ἐπερεάζοντες Μ | τὰς γραφὰς aus ταῖς γραφαῖς Vcorr αὐτῶν κατανοήσῃς τὴν πανουργίαν τῆς μεθοδείας καὶ τὴv πονηρίαν τῆς πλάνης. πρῶτον μὲν γὰρ εἰ προέκειτο Ἰωάννῃ τὴν ἄνω Ὀγδοάδα μηνῦσαι, τὴν τάξιν ἄν τετηρήκει τῆς προβλῆς καὶ τὴν πρώτην τετράδα σεβασμιωτάτην οὖσαν, καθὼς λέγουσιν, ἐν πρώτοις ἄν τεθείκει τοῖς ὀνόμασι καὶ οὕτως ἐπεζεύχει τὴν δευτέραν, ἵνα διὰ τῆς τάξεως τῶν ὀνομάτων ἠ δειχθῇ τῆς Ὀγδοάδος, καὶ οὐκ ἄν μετὰ τοσοῦτον διάστημα ὡς ἐκλελησμένος, ἔπειτα ἀναμνησθεὶς ἐπ’ ἐσχάτῳ τῆς πρώτης ἐμέμνητο τετράδος. ἔπειτα δὲ καὶ τὰς συζυγίας σημᾶναι θέλων", "candidate_score": 0.6197, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_84_86", "bdc_text": "Krafft 13 ; Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2228", "psc_text": "oben angeführte Stelle aus Ps. Tertullian adv. omn. haer. 8 (eine Ergänzung ist auch dort überflüssing) 7 αὐχῶσι Μ 9f βούλονται + <οἱ μὲν>?* 10 τῆ τεσσαρεσκαιδεκάτη Μ 11 τὴν2] τῆ Μ ὀκτὼ καλανδῶν Ἀπριλλίων ἄγουσι. καὶ ἐν αὐτοῖς δὲ στάσις οὐχ ἡ τυχοῦσα, τῶν μὲν λεγόντων τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ τῆς σελήνης, τῶν δὲ πρὸ ὀκτὼ καλανδῶν Ἀπριλλίων. ἔτι δὲ εὕραμεν ἀντίγραφα Ἄκτων Πιλάτου, ἐν οἷς σημαίνει πρὸ δεκαπέντε καλανδῶν Ἀπριλλίων τὸ πάθος γεγενῆσθαι· τἀληθῆ δέ, ὡς ἐκ πολλῆς ἀκριβείας ἔγνωμεν, ἐν τῇ πρὸ δεκατριῶν καλανδῶν Ἀπριλλίων τὸν σωτῆρα πεπονθέναι κατειλήφαμεν· τινὲς δὲ τῇ πρὸ δέκα καλανδῶν Ἀπριλλίων λέγουσιν. ἐξέπεσον δὲ καὶ οὗτοι τοῦ προκειμένου. δέδια δὲ καὶ περὶ τούτων ἐπὶ πλεῖστον μηκῦναι τὸ λόγον· πολλὰ γὰρ ἔχομεν λέγειν. 2. Πληρώσας γὰρ ὁ νομοθέτης τὸν πάντα νόμον | Μωυσῆς, ἐκ θεοῦ λαβὼν τὸ πρόσταγμα ἐν τῇ ἐσχάτῃ βίβλῳ τουτέστιν Δευτερονομίῳ D448 τίθησι πάσας τὶς κατέρας, ὀὐ μόνον περὶ Πάσχων ἀλλὰ καὶ", "candidate_score": 0.619609, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_110_112", "bdc_text": "Gratia tecum . Ex eremoaus haeremo korrigiert . mea , 17 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1487", "psc_text": "V corr 14 Προύνεικος, ει aus ι V corr 16 ἀνθρώπω zu ἄνω ändert V corr ἄνω M | γεγονὸς 19 ἤτουν VM 20 ὑπ᾿ αὐτῶν *] ὑπ᾿ αὐτοῦ VM 26 > * | τὴν2 nachgetragen Vcorr δὲ εἰ τὴν γνῶσιν δίδωσιν, ἐν ἀπάτῃ καταγγέλλεται ἠπατηκέναι τὴν Εὔαν; ὁ δὲ δί ἀπάτης γνῶσιν ἐντιθεὶς οὐκέτι γνῶσιν δίδωσιν, ἀλλὰ ἀντὶ γνώσεως ἀγνωσίαν, ὡς καὶ ἀληθῶς ἔστιν ἰδεῖν ὅτι τοῦτο ἐν αὐτοῖς τελειοῦται. ἀγνωσίαν γὰρ ἔχοντες γνῶσιν ταύτην νομίζουσιν, ἐν τούτῳ ἀληθεύοντες ἐν τῷ τὴν ἑαυτῶν γνῶσιν ἀπάτην καὶ ἀγνωσίαν λέγειν. 7. Φέρουσι δὲ καὶ ἄλλας μαρτυρίας λέγοντες ὅτι καὶ Μωυσῆς έν τῇ ἐρήμῳ τὸν ὄφιν τὸν χαλκοῦν ὕψωσε προστησάμενος, ἴνα ἴαμα τοῖς ὑπὸ ὄφεως δακνομένοις γένηται. εἶναι γὰρ τοῦτο τὸ εἶδος ἰατικὸν τοῦ δήγματος λέγουσι. πάλιν δὲ καθ’ ἑαυτῶν ταῦτα ὁρίζονται. εἰ γὰρ ὄφεων ἠν τὰ δήγματα, βλαβερὰ δὲ ταῦτα, ἄρα ὁ ὄφις οὐκ ἀγαθός. τὸ δε ὑψωθὲν ὑπὸ Μωυσέως τότε", "candidate_score": 0.619061, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1474", "psc_text": "illo autem insufflante in hominem spiritum vitae lateiiter evaeuatum eum a virtute di- cunt; hotninem autem inde habuisse Nwi et Enthymesin . . et statim gratias agere eum Primo Homini relictis fabricatorihus V M 2 ὑπ᾿ αὐτὸν M 2f γινώσκωσιν, ω aus ου V corr 3f μονωτάτως, ω aus ο V corr 5 zwischen ἀλλὰ u. μέλλει Rasur von 1 — 2 Buchstaben V 7 οὐ Corn.] ὁ VM 9 vor ἑπτὰ + οἱ Μ 13 ἐμηχανήσαντο ist nicht zu ändern, vgl. z. B. II 38, 19 | καινοφωνία M 14 ἦν] ἣν M 16 Προύνεικος, ει aus ι V corr 17 αὐτοῦ *, vgl. S. 56, 1] αὐτῆς VM μένον, κενῶσαι τὴν αὐτοῦ δύναμιν καὶ ἀποστεῖλαι ἀπ᾿ αὐτοῦ σπινθῆρα ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον (τὴν ψυχὴν δῆθεν) διανοουμένη. καὶ τότε, φησίν, ἔστη ὁ ἄνθρωπος ἐπὶ τοὺς πόδας καὶ ὑπερβέβηκε τῇ διανοίᾳ τοὺς ὀκτὼ οὐρανοὺς καὶ ἐπέγνω καὶ ᾔνεσε τὸν ἄνω Πατέρα", "candidate_score": 0.619049, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_3", "bdc_text": "Autogr. , Bullingerus Leoni Jud , 17 . Apr. 1525. .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2234", "psc_text": "προσμαρτυροῦσα αὐτοῖς [ἡ θεία γραφὴ] καὶ προφητεύουσα ὅτι τῷ πάθει κυρίου διὰ τὴν αὐτῶν ἐπαρνησιθεΐαν λήξει πρα᾿ αὐτοῖς ἡ βρῶσις ἡ ἀγγελικὴ καὶ ἐπουράνοις, ὅπερ μάννα παρ᾿ αὐτοῖς κέκληται. 2 Pred. 7,30 — 6f vgl. Ex. 12,3. 6 — 20f vgl. Matth. 5,17 — 24 Jos. 5,10ff M U 2 ἡμῖν ἁγίου M 3 συνετὸν] σὺν τὸν Μ 4 αὐτοῖς Μ ἑαυτοὺς U 5 εἰ] ἐν U 8 ἥ τε] ἢ τῆ U 11 ἐπιφώσκουσα ἓξ] ἐπιφωσκούσας ξݲ M | ἐπιτελεῖ*] διατελεῖ U διατελῆ Μ 13 lies viel. μιᾶς αὐτῆς οὔσης * | ἔστι *] ἔχει MU 14 οὐκ ὀλίγην] οὐ λογικὴν M 15 τὸν νόμον + <τῶν Ἰουδαίων>? *; die Ergänzung ist nahegelegt durch das folgende αὐτοῖς u. αὐτοὺς 18 φαινὸν U 19f ἠμαύρωται U 24 καὶ ἐποίησαν — τὸ πάσχα < U 25 [ἡ θεία γραφὴ]* 26 ὅτι] ἔτι Μ 27 ἀγγελικὴ] εὐαγγελικὴ M 3. Πανταχόθεν δὲ ἡ", "candidate_score": 0.619048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_625", "psc_text": "M 2 δὲ < M 4 * etwa τῷ κόσμῳ φανείσαις, εἰς > * 5 ἥκειν — ἀναγκάσωμεν] καὶ τῶν τοιούτων βαδιούμεθα, auf einer erheblich ähgeren Rasur V corr Ι Unterschrift κατὰ Καρποκρασίων V 6 κατὰ Κηρινθιανῶν ἤτοι Μηρινθιανῶν ὀγδ.όη ἡ καὶ κݲηݲ V 8 φέρειν M 10 V ἐκβλαστάνει M 13 γεγεννῆσθαι M 14 ἀλλὰ Μ 16 δὲ hiniengeflickt Vcorr < M τοῦ κηρύγματος τὴν ἀρχὴν πεποιημένος. ἤδη δὲ περὶ τούτου εἴπαμεν ὡς καὶ οὗτος ἐκήρυττεν οὐκ ἀπὸ τῆς πρώτης καὶ ἄνωθεν δυνάμεως τὸν κόσμον γεγενῆσθαι, ἄνωθεν δὲ ἐκ τοῦ ἄνω θεοῦ μετὰ τὸ ἁδρυνθῆναι τὸν Ἰησοῦν, τὸν ἐκ σπέρματος Ἰωσὴφ καὶ Μαρίας γεγεννημένον, κατεληλυθέναι τὸν Χριστὸν εἰς αὐτὸν τοῦτέστι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐν εἴδει περιστερᾶς ἐν τῷ Ἰορδάνῃ καὶ ἀποκαλύψαι αὐτῷ καὶ δί αὐτοῦ τοῖς μετ' αὐτοῦ τὸν ἄγνωστον πατέρα. καὶ διὰ τοῦτο ἐπειδὴ ἠλθεν εἰς αὐτὸν ἄνωθεν δύναμις, δυνάμεις ἐπιτετελεκέναι· καὶ αὐτοῦ πεπονθότος τὸ ἐλθὸν ἄνωθεν", "candidate_score": 0.618872, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_110_112", "bdc_text": "Gratia tecum . Ex eremoaus haeremo korrigiert . mea , 17 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1437", "psc_text": "eo qui ante fuit lat.; darnach προόντι Hilgenfeld (unwahrscheinlich) | <δὲ> *] autem lat. 17f ἴδια . . . *] ἀλλότρια . . . ἴδια VM mea . . aliena lat. 18 καὶ οὐκ] non autem lat. | ἀλλὰ + sunt lat. 19 κατάγω δὲ] deducit enim lat. 21 διαφεύγειν] evadere et effugere lat. | ἐξουσίας + dicunt lat. | δὲ] quoque lat. 21 — 24 ἄνω περὶ — ἀγνωσίᾳ < lat. 22 πρώτην] lies wohl κάτω * 23f <οὐρανῷ> * ἐκ *] ἐκ τῶν VM μᾶλλον παρὰ τὴν θήλειαν τὴν ποιήσασαν ὑμᾶς. εἰ ἡ Μήτηρ ὑμῶν ἀγνοεῖ τὴν ἑαυτῆς ῥίζαν, ἐγὼ οἶδα ἐμαυτὸν καὶ γινώσκω ὅθεν εἰμὶ καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἄφθαρτον Σοφίαν, ἥτις ἐστἰν ἐν τῷ Πατρί, μήτηρ δὲ τῆς Μητρὸς ὑμῶν τῆς μὴ ἐχούσης πατέρα, ἀλλ᾿ οὔτε σύζυγον ἄρρενα· θήλεια δὲ ὑπὸ θηλείας γενομένη ἐποίησεν ὑμᾶς, ἀγνοοῦσα καὶ τὴν μητέρα αὐτῆς καὶ δοκοῦσα ἑαυτὴν εἶναι μόνην. ἐγὼ δὲ", "candidate_score": 0.618396, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1824", "psc_text": "16 14 Vgl. S. 111, 18 f 18 f vgl. S. 112, 1 25 f vgl. s. 112, 2 f 1 δὲ S. 111, 16] < VM 18 ἑσπερινὴν φυλακὴν S. 112, 1`20 ἐλελεγκται, Η drüber Vcorr 22 τὴν πρώτην] ergänze ὥγαν 22 προκόπτην M 23 [ φυλακὴν τελεῖν, σαφῶς τὴν μαρτυρίαν παρὰ σαυτῷ ψυλάττεις κατὰ σοῦ οὖσαν, ὁμολογῶν γὰρ ἤ Χριστὸν ὴ τὸν αὐτοῦ πατέρα τοῦτο πράττειν μέλλοντα ἀναμφιβόλως ὠμολόγησας τὸν αὐτὸν κριτὴν τὸν αὐτὸν ἀγαθὸν καὶ ἕνα ὄνατ [τὸν τῶν καὶ τῶν ἐκεῖ προνοούμενον. Σχόλιον λݲςݲ. Μή ποτε καταςύρῃ σε πρὸς τὸν κριτὴν καὶ ὁ κριτὴς παραδώσει σε τῷ πράκτορι. Ἔλεγχος λݲξݲ. Κριτὴν λέγεις τὸν δημιουργόν, πράκτορα δὲ ἕκαστον a τῶν αὐτοῦ ἀγγέλων, μέλλοντας ἀπαιτεῖν τοὺς ἁμορτωλοὺς τὰ πεπραγμένα. Ποῖα δὲ ἀλλ᾿ ὴ τὰ σφάλματα καὶ ἁμαρτήματα, ἀ καὶ ὁ Ἰησοῦς βδελύσσεται, ἇ καὶ σὺ ἀπαγορεύειν λέγεις; Εἰ τοίνυν ὰ ὁ ἄγαθὸς b θεὸς βδελύσσεται, καὶ ὁ κριτὴς", "candidate_score": 0.618135, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1239", "psc_text": "ἐστι σῆλον. οὐδαμοῦ γὰρ ἐν νόμῳ ἐμφέρονται αἱ τῶν πρεσβυτέρων παραδόσεις. ἀλλὰ ἀγνοῶν καὶ τὰς βίβλους καὶ τὴν ἀλήθειαν φαντάζῃ συκοφαντῶν καὶ τὰς ἀκολουθίας † ἀγνοῶν ἑκάστης ἀκριβοῦς εἰδήσεως. αἱ γὰρ παραθόσεις τῶν πρεσβυτέρων δευτερώσεις παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις λέγονται. εἰσὶ δὲ αὗται τέσσαρες· μία μὲν ἡ εἰς ὄνομα Μωυσέως φερομένη, δευτέρα δὲ ἡ τοῦ καλουμένου Ραββὶ Ἀκίβα, τρίτη Ἀδδᾶ ἤτοι Ἰούδα, τετάρτη τῶν υἱῶν 8 τῶν ἑτέρων, gemeint sind die ächstfolgenden äresen — 13 f vgl. II Tim. 3, 6 — 25 ff vgl. zu haer. 15, 2, 1; S. 209, 29 ff V M 1 > * | Δία|||, ν wegradiert Vcorr Δίαν Μ 2 κακίας ist, als Genitiv ßt, unanstößig 5f καὶ τῶν — ἔλεγχον < M 6 vor ἤδη ein Ycorr 13 ἐκομπάσω, α auf Rasur Vcorr | <ὧ> U | ἀεὶ] ἅ δεῖ M 15 κα] 16 παραθέμενος *] παραθήσομαι VM 18 ποιήσο|||ναο, ο aus ω", "candidate_score": 0.617993, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1523", "psc_text": "II 85, 28ff — 16 Joh. 6, 70 — 18 Job. 17, 11 f — 21 Matth. 26, 24 — 24 II Petr. 2, 19 — 26 Joh. 8, 44 — 29 f vgl. Joh. 12, 6 V M 3 ἐκ τῶν auf Rasur Vcorr 7 τὸν aus τῶν V corr 12 φησιν] * 14 λέγων *] λέγει VM | αὐτῶν U] ἑαυτῶν VM 15 * <ἐσήμανε> * 17 διάβολον διάβολος V M 19 ἐφύλασσα V M 22 οὐαὶ δὲ] οὐδὲ M | γὰρ] δὲ, durchgestrichen u. γὰρ auf Rasur gesetzt Vcorr 23 εἰ auf Rasur V corr 27 ὑμῶν nachgetragen V corr 29 nach ὅτι ein Wort von 2 — 3 Buchstaben ausradiert V corr | vor ψεύστης + ὁ M; lies wohl οὐ ψεύστης ἦν μόνον * 30 τὸ1 aus τῶ V corr γλωσσόκομον, ἵνα ἀναπολόγητος ᾖ διὰ φιλαργυρίαν τὸν ἴδιον δεσπότην παραδοὺς εἰς χεῖρας ἀνθρώπων. τίς οὖν", "candidate_score": 0.617955, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2973", "psc_text": "σῶμα Μ 18 τοὺς τύπους] αὐτὸς τύπους Μ | τοὺς τὴν] εἰς τὴν u 20 <ὡς>* |φάσκοι Μ 21 εἴ τι<Μ 21f ὁ Παῦλος καὶ ὁ Πέτρος Μ 22 [ὅ] Μendelssohn | πάλιν Rufin φους μέχρτ τοῦ πρεσβυτέρου, κἂν οἱ χαρακτῆρες δοκῶσι πολλὴν ἔχειν παραλλαγήν, οὕτως νοητέον καὶ τὸ ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶδος ταὐτὸν εἶναι τῷ μέλλοντι, πλείστης ὅσης ἐσομένης τῆς ἐπὶ κάλλιον μεταβολῆς. ἀναγκαῖον γὰρ τὴν ψυχὴν ἐν τόποις σωματικοῖς ὑπάρχουσαν κεχρῆσθαι σώμασι καταλλήλοις τοῖς τόποις. καὶ ὥσπερ ἐν θαλάσσῃ ζῆν ἡμᾶς ἐνύδρους γενομένους εἰ ἐχρῆν, πάντως ἂν ἡμᾶς ἔδει βράγχια ἔχειν καὶ τὴν ἄλλην ἰχθύων κατάστασιν, οὕτως μέλλοντας κληρονομεῖν βασιλείαν οὐρανῶν καὶ ἐν τόποις διαφέρουσιν ἔσεσθαι ἀναγκαῖον χρῆσθαι σώμασι πνευματικοῖς· οὐχὶ τοῦ εἴδους τοῦ προτέρου ἀφανιζομένου, κἂν ἐπὶ τὸ ἐνδοξότερον", "candidate_score": 0.617785, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_110_112", "bdc_text": "Gratia tecum . Ex eremoaus haeremo korrigiert . mea , 17 .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1737", "psc_text": "Christi hoc praecepto adimpletur V M 4—19 19 vgl. S. 175, 26ff 176, 16ff. 28f 177, 5f. 14f. 26f 178, 1f. 11f 1 * <εὑρίσκεται> * 4 die zweite, in Klammern beigefügte Zahl, einfach neben die erste gesetzt, bezieht sich auf die Reihenfolge innerhalb von Marcions ἀποστολικόν 5 ἐννόμως V 6 τοῦ < S. 175, 28 Πρὸς Θεσσαλονικεῖς ᾱ, <παρ᾿ αὐτῷ εݲ> παρ᾿ ἡμῖν δὲ ηݲ Πρὸς Θεσσαλονικεῖς β, <παρ᾿ αὐτῷ ς>, παρ᾿ ἡμῖν δὲ θݲ. Τῆς πρὸς Ἐφεσίους, <παρ᾿ αὐτῷ> ζݲ, παρ᾿ ἡμῖν δὲ εݲ. ᾱ (λݲςݲ). »Μνημονεύοντες ὑμεῖς ποτε τὰ ἔθνη, οἱ λεγόμενοι ὑπὸ τῆς λεγομένης περιτομῆς ἐν σαρκὶ χειροποιήτου, ὅτι ἦτε τῷ καιρῷ ἐκείνῳ χωρὶς Χριστοῦ, ἀπηλλοτριωμένοι τῆς πολιτείας τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ξένοι τῶν διαθηκῶν τῆς ἐπαγγελίας, ἐλπίδα μὴ ἔχοντες καὶ ἄθεοι ἐν τῷ κόσμῳ· νυνὶ δὲ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ὑμεῖς οἱ ποτὲ ὄντες μακρὰν ἐγενήθητε ἐγγὺς ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ. αὐτὸς γὰρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν,", "candidate_score": 0.617738, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1642", "psc_text": "M 1 ῥάκκους, erstes κ durchgestrichen V corr 11 χώρημα hinter κήρυγμα durchgestrichen V corr 12 περισσότερον + <δὲ>?* 13 αὐτῷ am Rande V corr 18 <δὲ> * | <διὰ> * 22 συλλετουργῷ aus συνλειτουργῷ 25 ὅτι < Μ 26 ὡς] ὃς? * 29 nach γὰρ noch einmal καὶ αὐτὸς, durchgestrichen V corr θεὶς δὲ πάλιν ἐκείνῳ, φημὶ τῷ Κέρδωνι, ἕτερόν τι παρ’ ἐκεῖνον δείκνυσι, λέγων τρεῖς εἶναι ἀρχάς, μίαν μὲν τὴν ἄνω ἀκατονόμαστον καὶ ἀόρατον, ἣν καὶ ἀγαθὸν θεὸν βούλεται λέγειν, μηδὲν δὲ τῶν ἐν τῷ κόσμῳ κτίσασαν· ἄλλον δὲ εἶναι ὁρατὸν θεὸν καὶ κτιστὴν καὶ δημιουργόν· διάβολον δὲ τρίτον ὡς εἰπεῖν καὶ μέσον τῶν δύο τούτων, τοῦ τε ὁρατοῦ καὶ τοῦ ἀοράτου. τὸν δὲ κτιστὴν καὶ δημιουργὸν καὶ ὁρατὸν θεὸν εἶναι τῶν Ἰουδαίων, εἶναι δὲ αὐτὸν κριτήν. παρ᾿ αὐτῷ δὲ τῷ Μαρκίωνι καὶ παρθενία κηρύσσεται, νηστείαν δὲ 2ff zu den τρεῖς ἀρχαὶ vgl. haer. 65,8,6 u. Rhodon bei", "candidate_score": 0.617733, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_49", "bdc_text": "und Msc Car I 166 , 41v. -42r. ) . ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1325", "psc_text": "V M lat. Hipp, (von Z. 12 an) 1 Χριστὸς V M 2 μὲν οὖν] autem. lat. 3 τὸν υἱὸν Ausgg.] τοῖς υἱοῖς V M ftuus lat. 4 ὃ Ausgg.] ὃς V M hoc, quod est lat. | σάρκα] secundinn carnem lat. 5 ἔχον Ausgg.] ἔχων V M 5f αὐτὰ τὰ] ipsum quoque lat. 6 † αὐτὸν] eum lat.; alter Fehler ür αὐτὸ * 7 . . δὲ] et . . lat. | ὁδοῦ] ducatore lat. | γεννηθέντος V M 8 γὰρ hineingeflickt Vcorr *) καθελεῖν, ελεῖν auf Rasur Vcorr 10 ἐκλεχθῆναι] dictum lat. | τὸν hinter θέλημα αὐτοῦ (Z. 11) lat. | hinter τὸν 1—2 Buchstaben ausradiert —14 περὶ δὲ τῆς τούτου δημιουργίας οὕτως λέγει· ἀπὸ τῆς τετράδος τῆς δευτέρας δυνάμεις ἀπορρυείσας Hipp. 12 * alte ücke, änze nach Hipp, τῆς > * | ἦν auf Rasur Vcorr 13 [ἡ] Hipp. 14 ἐγενεσιούργησαν] Hipp. | τὸν nachgetragen Vcorr; vor", "candidate_score": 0.617604, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_5", "bdc_text": "Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_124", "psc_text": "gezählt — 6 vgl. Exod. 6, 16. — 20 — 14 Exod. 1, 7 — 18f vgl. Exod. 19 δευτέρῳ ἔτει nach Num. 1, 1 — 21 vgl. Gal. 3, 24 — 26 vgl. Deut. 6, 4 u. 13 V M 3 /// αὐτὰ V corr 4 Λευὶ, ὶ aus εὶ hergestellt V 9 βίβλος hinter νομοθεσίαν (Z. 10) V 11 τί V 13 εἰ] ἡ V 14 οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ hinter ἐν γῇ Αἰγύπτῳ V 15 ἐπιμιξ///ίας, ι aus ει V 16f über diesen Gebrauch von ἀπαγορεύειν = verwerfen s. Index 18 vor ἐπεσημήνατο + νόμος νόμος <νόμος τις> ? * 23 ἐδίδασκεν V 24 γεννήματα VM γενήματα V corr 26 <ἦν> * 27 ἀεὶ < θεῷ ἐν τῇ ἐρήμῳ προσέφερον ἐν τῇ λατρείᾳ τῆς σκηνῆς τῆς ἁγίας ὑπὸ Μωυσέως διὰ τύπων δηλωθέντων αὐτῷ ὑπὸ θεοῦ κατασκευασθείσης. ἐδέξαντο γοῦν οἱ αὐτοὶ Ἰουδαῖοι καὶ προφητικὰς φωνὰς περὶ τοῦ Χριστοῦ ἐρχομένου,", "candidate_score": 0.617572, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_99", "bdc_text": "Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3301", "psc_text": "διαλυόμενος] ügend. . . macht er deutlich S | εὐθέως ἀμέλει * 14 φέρον M 15 θεοὺς πολλοὺς 20 ἀλλ’ M 22 γινώσκουσιν V Ι ἀνατρέψει V διατρέψη Μ 31 γε < αἰσχροποιίας τὴν ἀλήθειαν τοῦ θεοῦ ἐν ἀδικίᾳ κατέχων καὶ * διδάσκων; ποῦ δὲ παρὰ σοὶ πεπλήρωται τό »περὶ τῶν παρθένων ἐπιταγὴν κυρίου οὐκ ἔχω, γνώμην δὲ δίδωμι ὡς ἠλεημένος, τὸ καλὸν οὕτως εἶναι«, καὶ πάλιν »ἡ παρθένος μεριμνᾷ τὰ τοῦ κυρίου, πῶς ἀρέσῃ τῷ κυρίῳ, ἵνα ᾐ ἁγία ἐν δώματι καὶ ἐν πνεύματι«. καὶ πόσα ἔστι περὶ ἁγνείας καὶ ἐγκρατείας καὶ παρθενίας λέγειν; παρὰ σοῦ γὰρ ὁ πᾶς βόρβορος τῆς ἀκαθαρσίας ἀναισχύντως ὁρίζεται. ἀλλὰ ἐκ τῶν δύο ἢ τριῶν", "candidate_score": 0.617539, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_5", "bdc_text": "Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2576", "psc_text": "Μ | δῆθεν *] δῆλον ΜU 7 Ἀχιμάαμ beide Male U | Σαδοὺκ, im ersten Fall U | δὲ3 * 3 τοῦ <Μ 4 ἐπειδὴ πάλαι *] πάλιν ἐπειδὴ Μ U | πάλαι Öh.] πάλιν Μ U | ἐν Klosterm. | ἀπὸ VM 9 καὶ ἐν σαρκὶ hinter ka]i t]o én sark]i durchestrichen V corr 17 τοῖς . . . πεπολιτευμένοις *] τῶν . . . πεπολιτευμένων (πεπολιτευμένον Μ) VM 18 <ἐνενήθητε> * 23 lies vielleicht ἐνεργῶς * 25 f καὶ ἀνάστα ἐκ νεκρῶν < S. 119, 11 26 καὶ < S. 119, 11 27 hinter διὸ + καὶ Μ ausradiert V corr ἀπὸ τῆς παλαιᾶς δῆλον διαρήκης; τοῦτο δὲ ἐμφέρεται παρὰ τῷ Ἠλίᾳ. πόθεν δὲ ὡρμᾶτο ὁ Ἠλίας; ἀλλὰ εἷς ἦν τῶν προφητῶν τῶν κατὰ νόμον πεπολιτευμένων, ἀπὸ νόμου καὶ προφητῶν ὁρμώμενος. εἰ δὲ ἐν Χριστῷ ἐπροφήτευσε τό »ἔγειρε ὁ καθεύδων καὶ ἀνάστα ἐκ b τῶν νεκρῶν καὶ ἐπιφαύσει σοι ὁ Χριστός«, ἄρα γε τὸ πρωτότυπον διὰ Λαζάρου καὶ τῶν ἄλλων ἐπεπλήρωντο, περὶ οὗ οἱ αὐτοὶ", "candidate_score": 0.615506, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_808", "psc_text": "μο oben über Vcorr 10 φυλάττεται getilgt, ür am Rande ἐπιτηδεύεται V 11 εἰς τὰ angeflickt Vcorr 13 τῆς hineingeflickt Vcorr | <ὥς> * 14 τοῦ < V 16 ἀπ᾿ αὐτοῦ] αὐτῶ αὐτῶ V 17 ἀλξα///ὶ, ι aus ει 18 ἔθ//ἤ, ν ausradiert Vcorr | ὡς M | νομίζει V 19 ἀνδρο///ίκελον, ι aus ει Vcorr ποις, μιλίων ἐνενήκοντα ἓξ τὸ μῆκος, δῆθεν σχοίνων εἴκοσι τεσσάρων, τὸ δὲ πλάτος σχοίνων ἕξ, μιλίων εἴκοσι τεσσάρων, τὸ πάχος δὲ κατὰ μέτρησιν ἄλλην τινά. ἀντικρὺ δὲ αὐτοῦ ἑστάναι καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἐν εἴδει θηλείας ἀοράτως, καὶ τὸ] αὐτὸ τοῦ αὐτοῦ μέτρου. καὶ πόθεν, φησίν, ἔγνων τὰ μέτρα; ἐπειδή, φησίν, εἶδον ἀπὸ τῶν ὀρέων ὅτι αἱ κεφαλαὶ ἔφθανον αὐτῶν, καὶ τὸ μέτρον τοῦ ὄρους καταμαθὼν ἔγνων Χριστοῦ τε καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος τὰ μέτρα.« ἤδη δέ μοι περὶ τούτων εἴρηται ἐν τῇ κατὰ Ὀσσαίων αἱρέσει. ἐν παρεξόδῳ δὲ ταῦτα πεποίημαι νῦν, ἵνα μὴ", "candidate_score": 0.615443, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_84_86", "bdc_text": "Krafft 13 ; Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2640", "psc_text": "Schätzung des Epiph., der darin den Abstand zwischen seiner Zeit und der Hippolyts ermißt – 14 anders Hippolyt c. Noët. 1; S. 43, 11 Lagarde τὸ μὲν γένος ἦν Σμυρναῖος ebenso refut. IX 7, 1; S. 240, 16 Wendland X 27, 1; S. 283, 1 u. Epiph. selbst oben Anaceph. S. 213, 3 ἀπὸ Σμύρνης – 14 ff vgl. Hippolyt c. Noët. 1; S. 43, 12 ff Lagarde οὗτος φυσιωθεὶς εἰς ἐπηρμένον ἤχθη, οἰήσει πνεύματος ἀλλοτρίου ἐπαχθεὶς ἔφη τὸν Χριστὸν αὐτὸν εἶναι τὸν πατέρα καὶ αὐτὸν τὸν πατέρα γεγεννῆσθαι καὶ πεπονθέναι καὶ ἀποτεθνηκέναι M U 1 κατευοδοθήσεται M 3 θεοῦ M 5 καὶ < U | ἐν υἱῷ < M 7 * <μενέτω> * 9 παισθεῖσα Dind.] πεισθεῖσα M πιασθεῖσα U | <δὲ> * | ἄλλας] πολλὰς M 10 Unterschrift: τέλος τῆς κατὰ βαρδησιανιστῶν U 11 Überschrift: κατὰ νοητιανῶν λݲςݲ ἢ καὶ νݲςݲ M U 12 δὲ < U 13", "candidate_score": 0.614661, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_84_86", "bdc_text": "Krafft 13 ; Blanke 52 ) . Dieser Zeitraum dürfte sich sogar noch etwas weiter zurüc k in das Jahr 1521 ausdehnen lassen ( Staedtke 18f) , was die hier mitgeteilte Aussage Bullingers zu bestätigen scheint .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2436", "psc_text": "Abschnitt, an dem bereits Scaliger, Kepler, Petavius, van der Hagen ihre Kräfter versucht haben — Ideler Handb. Der Chronol. I 571 II 243 A. 21 und Duchesne Ren. Quest. Hist. 28 S. 36 A. 1 verzichten auf eine Lösung —, enthätl ungewöhnliche schwierigkeiten. Klar ist (vgl. insbe. S. 298, 5ff), daӃ Epiph. Den Juden zweierlei vorwirft 1) daӃ sie das Passah in der Karwoche willkürlich um 2 Tage vorgerückt hätten 2) daӃ sie infolge ihrer M U 1 μεσούσης U |ἐνέβη U 2 ἐν < U 5 αὐτοῦ 1] < U 6 τὸν οὐρανὸν] τὸ ἱερὸν U 8 τῆς < U | τὸ < U 12 καὶ ἀπὸ Ἰανοναρίου μηνὸς < U | Ἰαννουαρίου Μ | [τῶν]* 16 Ἰαωωουάριον Μ 17 θεὸς < U 18 μένων Dind.] μὲν ὢν M μένει U 20 ἐν τῇ < Μ 20 * ergänze nach Z. 22f u. S. 298, 5f etwa <ἐπιτελούντων τῶν", "candidate_score": 0.614196, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1495", "psc_text": "ausradiert V 2 οὐχ aus οὐκ Vcorr 4 λέγει φασιν V 5 ἡ περιστερὰ aus αἱ περιστεραὶ Vcorr, vgl. Ζ. 13 u. S. 61, 9 10f ἐὰν δὲ εἴπη aus ἐὰν εἴπει δὲ Vcorr 11 ἡ περιστερὰ aus αἱ περιστεραὶ Vcorr 14 <τῶν> * 16 ἀνωτέρω *] ἀνωτέραν VM 23 μὴ ἀρνεῖσθαι getragen Vcorr κατὰ τὸν ἀπόστολον. ἕτερον πάλιν ἔχει φρονιμότητος ὁ ὄφις, ὥς φασιν οἱ φυσιολόγοι περὶ τούτου τοῦ ζῴου. ὅταν γὰρ διψήσας ἀπὸ τοῦ φωλεοῦ προέλθοι ἐπί τι ὕδωρ ἵνα πίῃ, οὐ συμπαραλαμβάνει λαμβάνει τὸν ἰὸν μεθ’ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ ἐν τῷ φωλεῷ καταλιμπάνει καὶ οὕτως ἐλθὼν λαμβάνει τὸ πόμα τῶν ὑδάτων. καὶ αὐτοὶ οὐν τοῦτο μιμησώμεθα, ἵνα, ὅταν ἐρχώμεθα ἐπὶ τὴν ἁγίαν τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαν ἢ εἰς εὐχὴν ἢ εἰς τὰ τοῦ θεοῦ μυστήρια, μὴ φέρωμεν μεθ’ ἑαυτῶν κακίαν ἢ ἡδονὴν ἢ ἐπιθυμίαν ἢ ἔχθραν ἤ τι ἕτερον ἐν ταῖς διανοίαις αὑτῶν. ἐπεὶ πῶς ἂν καὶ τὴν περιστερὰν", "candidate_score": 0.613548, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_468", "psc_text": "+ καὶ γὰρ < M 5 παρ’ V 5 χρῆσθαι V 6 f βαρθεννῶς M 7 f M 9 προσφερόμενοι M 11 φασὶ M 12 φασὶ φασὶν, auf Rasur V corr 13 καὶ πρῶτον — καὶ τρίτον] dazu am Rand (??) οὐχ ἅπαξ οὐδὲ δὶς ἀλλὰ πολλάκις V corr 14 δὴ] φησὶν M, Ι ἔτη] ἔτι Μ 15 ὑπ' αὐτῆς nachgetragen V corr < 16 φασίν M 23 f πειρωσιν V πλήρωσιν M 24 ὑποδεικνύων, κνύων auf Rasur V corr ὑποδεῖξαι M Ι ἐνταῦθα] ταῦτα καὶ M 25 γενομένην < αὐτῶν τῆς φευδωνύμου γνώσεως διδάγματα καθ' ἕκαστον ὑφηγούμενος. ἄλλοι δὲ ἐξ αὐτῶν, διαφόρως πάλιν ἐπεντριβόμενοι τάς τε ὄφεις αὐτῶν κρούοντες καὶ περικρουόμενοι, Βαρκαββᾶν τινα προφήτην παρεισάγουσιν, ἄξιον τοῦ αὐτοῦ ὀνόματος. καββᾶ γὰρ ἑρμηνεύεται πορνεία κατὰ τὴν Συριακὴν διάλεκτον, φονοκτονία δὲ κατὰ τὴν Ἑβραϊκήν, καὶ πάλιν ἑρμηνεύεται τετάρτη μοῖρα τοῦ μέτρου· χλεύης δὲ καὶ γέλωτος τὸ τοιοῦτον, μᾶλλον δὲ σχετλιασμοῦ ἄξιον", "candidate_score": 0.613478, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_446", "psc_text": "ὑποσποράν; καυλακαῦ γὰρ ἐν τῷ Ἠσαίᾳ γέγραπται, λέξις τις οὖσα ἐν τῇ δωδεκάτῃ ὁράσει, ἔνθα λέγει »θλίψιν ἐπὶ θλίψιν, ελπίδα ἐπ' ἐλπίδι, ἔτι μικρὸν ἔτι μικρὸν προσδέχου«· ὡς καὶ αὐτὰ τὰ Ἑβραϊκὰ ῥήματα τελειότατα ἐνταῦθα παραθήσομαι αὐταῖς λέξεσιν ὥς ἐστι γεγραμμένα· μένα· τὸ γὰρ σαυλασαῦ σαυλασαῦ ἑρμηνεύεται θλίψις ἐπὶ θλίψιν, καυλακαῦ καυλακαῦ ἐλπὶς ἐπ' ἐλπίδι, ζιηρσὰμ ζιηρσὰμ ἔτι μικρὸν ἔτι μικρὸν προσδέχου. ποῦ οὖν ἡ τούτων μυθολογία; ποῦ ἡ κίσσησις τῆς φαντασιολογίας; πόθεν τῷ κόσμῳ τὰ ζιζάνια; τίς ὁ ἀναγκάσας εἰς ἑαυτοὺς ἐπισπάσασθαι ὄλεθρον τοὺς ἀνθρώπους; εἰ μὲν γὰρ γινώ- 6ff vgl. unten haer. 37, 6, 1 ff — 20 Jes. 28, 10 — 26 vgl. Matth. 13, 27 V M ’ 4 f εὐθυέ////λεγ////κτα, hinter έ υ. γ Rasur Y 5 τὰ τῆς μυθώδους αὐτῶν ////// πλάνης διδάγματα, ους auf Rasur u. hinter αὐτῶν Rasur von 3 — 4 Buchstaben V corr | <ἀν> εχέγγυα * 6 Προύνεικον, ει", "candidate_score": 0.613352, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_850", "psc_text": "ἄχρι] ἕως M 5 τω aus τὸ V τὸ M 7 ὡς — λέγουσιν am Rande nachgetragen Vcorr < M 8 angeflickt Vcorr 10 αὐτῶν Μ 11 Βενιαμεὶν M 12 παραδό//σεων, ο aus ω Vcorr παραδώσεων M 14f Γαμαλιήλου M 16 δεινὰ < M | κωκύματα κυήματα Vcorr κυήματα M 17 λή///ψομαι, μ ausradiert V 18 τοῦ2 < 21 καὶ angeflickt Vcorr 23 αὐτὸν M 24 λεξιθηροῦσι aus λέξεσι θηροῦσι Vcorr 25 * etwa αὐτοῖς ὑπ᾿ αὐτῶν πεπλασμένα) * 26 καὶ2 < τῷ γένει. καὶ οὐ πάντως ἐπειδὴ Κύπριος ἠν, οὐκ ἠν ἀπὸ τοῦ Λευί, ὡς καὶ ὁ ἅγιος Παῦλος, εἰ καὶ ἀπὸ Ταρσοῦ ὡρμᾶτο, οὐκ ἠν ἀλλότριος τοῦ Ἰσραήλ. διασπαρέντων γὰρ πολλῶν ἐν τοῖς χρόνοις Ἀντιόχου τοῦ Ἐπιφανοῦς καὶ ἐν χρόνοις ἄλλοις, καθότι συνέβαινε πόλεμος, καὶ αἰχμαλωτισθέντων καὶ † δοθέντων εἰς πολιορκίαν, οἱ μὲν αἰχμάλωτοι ἀρθέντες ἐπέμειναν ἔν τισι τόποις, οἱ δὲ ἀπὸ τῆς τοιαύτης αἰτίας ἀναχωρήσαντες κατῴκουν ἕκαστος", "candidate_score": 0.613036, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_99", "bdc_text": "Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3032", "psc_text": "μεγάλην νὀσον ἀδικίαν ἀποβάλλοντα. Ὡμολόγει. Τί δὲ ; οὐ κατὰ ἀναλογίαν τῶν ἀμαρτηθέντων τὰς κολάσεις τοῖς κολαζομένοις ζομένοις δικαίως προσφέρεσθαι ψῂς, καθάπερ καὶ τοῖς ἰατρευομένοις κατὰ ἀναλογίαν τῶν τραυμάτων τὰς χειρουργίας; Ἐπένευσεν. M U S 1 ἀεὶ < S Ι παρεμπίπτον MU Ι ζόφος < S Ι ζοφοῖ < πον M Ι μὲν < U 3 ἡμῶν x003C; M Ι ὡς ἔφης < S 4 ὄψεως] Augen S Ι ἡ διὰ τῶν ἄλλων αἰσθήσεων die übrigen Sinne S 7 δεσμὸς + rfer Seele S 9 καὶ ἀδικίας ἔτι < S 10 ὅποι M Ι τὰ σώματα < S ἴφη < S 13 δὲ < S 15 δίκην < S Ι ἔφην < S καλόν U 18 ὁμολόγει M ὁμολογεῖ U 19 δὲ < S Ι δικαίως γὰρ κρίνει < 20 συνέφη] auch ich sage es S 24 κωλυομένη < S 26 τὴν μεγάλην < S 27 ὁμολόγει U < S", "candidate_score": 0.612994, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1154", "psc_text": "παοείτωσαν M 22 Unterschrift κατὰ Οὐαλεντίνων VM 25 | Überschrift κατὰ Σεκουνδιανῶν . . . . . ιβ ἡ καὶ λβ VM 26 ἀκανθώθει aus ἀκανθώδη Vcorr ἀκανθώδη Μ | vor διὰ + καὶ M | * etwa <διαβεβηκότες> * 28 παρελευσόμεθα ἅγιον πνεῦμα αἰτησάμενοι παρὰ κυρίου εἰς τὸ δι᾿ αὐτοῦ σκεπάσαι τὰς ψυχὰς τῇ ἐν θεῷ διδασκαλίᾳ καὶ σεμνῶ λόγῳ καὶ τοὺς ἰοὺς άνασπάσαι δυνθῆναι ἀπὸ τῶν οὕτως προειλημμένων. ἄρξομαι δὲ περὶ τούτων λέγειν κατὰ διαδοχήν τίς τίνος διάδοχος γεγένηται τῶν ἐξ αὐτοῦ ὁρμωμένων καὶ ἑτέραν παρὰ τὴν ἐκείνου σπορὰν διδασκοντων. Σεκοῦνδος τοίνυν, τὶς ἐξ αὐτῶν ὤν καὶ περισσότερόν τι βουλό- μενος φρονῆσαι, τὰ μὲν πάντα κατὰ τὸν Οὐαλεντῖνον ἐξηγεῖται, περισσότερον δὲ ἦχον εἰς ἀκοὰς τῶν ἐμβεβροντῃμένων ἐξήχησεν. οὐτος γὰρ κατὰ Οὐαλεντῖνον ὤν ὡς προεῖπον, ὑπὲρ δὲ Οὐαλεντῖνον φρονῶν, λέγει εἶναι τὴν πρώτην Ὀγδοάδα τετράδα δεξιὰν καὶ τετράδα ἀριστερόν, οὕτως παραδιδοὺς καλεῖσθαι τὴν μὲν μίαν φῶς, τὴν δὲ ἄλλην", "candidate_score": 0.612956, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_79", "bdc_text": "Quartus Von quartus bis certe aRvB nachgetragen , ut nosti in diesen Satz nachträglich eingesetzt ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1321", "psc_text": "nachgetragen Vcorr 6 Ἰησοῦς1] δεκαοκτὼ V M 7 ἐν τοῖς γράμμασι] Graecarum literarum lat. | γράμμασιν ἀριθμὸν auf Rasur Vcorr | ἐστιν ὀκτακόσια Hipp. 8 ἔχεις — γένεσιν < Hipp. | ἔχεις Ausgg,] ἔχει V habest lat. | ὑπερουράνιον] supercoelestis (Genetiv) lat. | Ἰησοῦ Ausgg.] ha V M 9 διὸ — Ἑλλήνων] καὶ τὸ ἀλφάβητον δὲ τὸ Ἑλληνικὸν Hipp. 9 ἔχει Hipp. 9f καὶ δεκάδας ὀκτὼ < Hipp. 11 ἐπιδεικνύοντα Hipp.] ἔπειτα V M ostendcntia lat. | τὸν Ἰησοῦν Hipp.] τὸ ει h/// h, vor zweitem h ein ι ausradiert Vcorr τὸ ε#x772; ι#x772; η#x772; Μ | τῶν] *, < Hipp. | Hipp. 12 διὰ τοῦτο Hipp.] διὰ τοῦ V M propter hoc lat. | καὶ ω < 13 γένεσιν + eius lat. 13f πρόβασιν Ausgg.] πρόσβασιν V M progressionem lat. 15 ἐπὶ τὸ αὐτὸ] m semetipsa lat. 16 ὅ ἐστιν #x772;] ὅ δέκα, δέκα, getilgt Vcorr < M quod", "candidate_score": 0.612835, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3384", "psc_text": "κατὰ τῆς ἀληθείας ἐνεχθέντες ἑαυτοῖς τὴν ἀδικίαν προσεπορίσαντο. ὡς καὶ ό ἅγιος προφήτης Δαυὶδ λέγει »συνέλαβε πόνον καὶ ἔτεκεν ἀνομίαν«. πᾶς γὰρ ὁ συνάγων συνάγων τὸν πόνον τῶν ἀλλοτρίων διανοημάτων ἑαυτῷ τίκτει τὴν ἀδικίαν καὶ τοῖς πειθομένοις· λάκκον ὤρυξε καὶ ἀνέσκαψεν αὐτόν, καὶ ἐμπεσεῖται εἰς βόθρον ὃν εἰργάσατο«. ἀλλὰ πρὸς ταῦτα πάντα εἴ τις ἔχει ἀντιλέγειν, ἡκέτω· εἴ τις <θέλει> ἀντιπράττειν, τολμάτω. θεὸς γὰρ ἰσχυρὸς »οὐ κοπιάσει οὐδὲ πεινάσει οὐδὲ διψήσει, οὐδὲ ἔστιν ἐξε΄λυρεσις τῆς φρονήσεως αὐτοῦ «, ἐν ᾗ τὰ λελυμένα σώματα ἐγείρει, ἐν ᾗ τὸ ἀπολλύμενον σῴζει, ἐν ᾗ τὸ τεθνηκὸς ζωογονεῖ, ἐν ᾗ τὸ φθαρτὸν ἀφθαρσίαν ἀμφιέννυσιν, ἐν τὸν κόκκον τὸν πεσόντα εἰς ἀνάστασιν φέρει, ἐν ᾗ τὸν σπαρέντα καὶ ἀποθανόντα εἰς περισσοτέραν φαιδρότητα ἄγει ἀνακαινίζων· ὡς ἐν πολλαῖς γραφαῖς ἐμφέρεται, αἰνιττομένης τῆς ἡμῶν ἀναστάσεως. 71. Εν δὲ τῷ <τοῦ> Δαυὶδ περὶ τοῦ ἐγκαινισμοῦ τοῦ οἴκου Δαυὶδ ψαλμῷ ὡς καραδοκῶν ὁ προφήτης καὶ πνεύματι ἁγίῳ σκοπῶν τὸ", "candidate_score": 0.610374, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_99", "bdc_text": "Diese Feststellung bedarf auf Grund von Bullingers dramatischer Schilderung seiner Bekehrung einer gründlichen Korrektur , vgl . auch Pestalozzi 18. .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3043", "psc_text": "Besserung S. 5 ἐπεκτικαὶ U | τοῦ ἀδικεῖν] der Unzucht S | τοῖς κολαζομένοις] den Sündigenden S 6 ἀδικήδει U | αὐτῷ] αὐτὸ M 6f πρὸς τὸ ἀδικεῖν] zur Vollbringung S 8 διὰ τὸν δεσμὸν M | ψυχῇ διὰ δεσμὸν αὐτὸ καὶ καὶ πέδας εῖναι, ἵνα μὴ αἰώνιοι Πιώμεθα κατάκριτοι δεσμῶται κατ6 αὐτοὺς φθορᾶς, ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ φωτὸς ἐσόμενοτ. λελυμένου γὰρ ἱκανῶς καὶ ἐξελεγχθέντος τοῦ λόγου, ἐν ᾦ »δεσμὸν τῆς ψυχῆς« ὡρίσαντο εἰναι τὶν σάρκα, λέλυται καὶ τό· »ἵνα μὴ δεσμῶται δε’ αὐτὴν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ φωτὸς — ἢν ἀπολαμβάνωμεν — ἐσόμεθα, διὰ τοῦτο οὐκ ἀναστήδεται«. Ποταπὸν γὰρ λοιπὸν εἰς πειθὼ τοῖς δυσχεραίνουσιν ἔτερον ἀλή- θευμα χρὴ δεικνύναι τῶν εἰρημένων ἀναρέστερον, οὖ ἀνέξονται; ἀλλὰ ταύτην μὲν αὐτῶν τὴν φιλονεικίαν καὶ ἐκ τούτων ἄν τις καἰ ἐξ ἐτέρων ἐλέγχοι πλειόνων. ἀποδείξομεν γὰρ ἐν τοὶς ἐξῆς προβαίνοντος τοῦ λόγου φύσεως ἀληθεύμασι καὶ οὐκ εἰκασίαις μήτε τὸν ’Ιερεμίαν »δεσμίους« ἠμᾶς »γῆς«", "candidate_score": 0.61015, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_106", "bdc_text": "Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3022", "psc_text": "ὅθεν ἀνάγκη μοι διὰ ταῦτα μήτε ἐμαυτοῦ μήτε ἄλλου P 567 ἀποξέεσθαι λέγοντος Ι τοὺς δερματίνους χιτῶνας εἶναι τὰ σὠματα. εἰ δὲ ἀποδεξαίμην, ὁμολογεῖν χρή με καὶ τὰ εἰρημένα. 22. Τί δὲ, οὑχὶ κἀκεῖνο, ἔφην, ὦ Ἀγλαοφῶν, δοκεῖ σοι μὴ ὀρθῶς ἔχειν; Τὸ ποῖον; Τὸ λέγειν, ἦν δὲ ἐγώ, δεσμὸν καὶ πέδας τὸ σῶμα μεμηχανῆσθαι κατὰ κατὰ τῆς ψυχῆς, καὶ ὅτι καὶ ὁ τροφήτης »δεσμίους γῆς« ἔφη ἡμᾶς διὰ τοῦτο καὶ ὁ Δαυίδ »πεπεδημένους«. Καὶ ὅς· οὐκ ἔχω σοι προχείρως ἀποκρίνασθαι, ἔφη. ἀλλὰ τί ἄλλῳ οὐ διαλέγῃ; Καὶ ἐγὠ — ᾐσθόμην γὰρ ἐρυθριᾶν αὐτόν, φεύγοντα ἐλεγχθῆναι τῷ 19 Klagel. Jerem. 3, 34 — 20 Psal. 145, 7 M U S 1 μανθάνω] ich habe gelernt S Ι οὐδέν τι] οὐκέτι U Ι ἀκονῆσαι Dind.] ἀκούεσθαι M ἀκούσεσθαι U 2 δεδωκότι M δεδοικότι U 4 ἡ < M 5 τὴν — αὐτοῖς] denn deshalb sind sie S 5f κατασκευάζονται] καὶ δι’", "candidate_score": 0.607544, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_76", "bdc_text": "«Movere Camarinam est sibi ipsi malum accersere» , Adagia , 1 , 1 , 64 ( LB II 51 D-F ) .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2825", "psc_text": "60; Migne 32, 797 C ἡ παρθενίαν ὁμολογήσασα καὶ ἐκπεσοῦσα τῆς ἐπαγγελίας τὸν χρόνον τοῦ ἐπὶ μοιχείας ἁμαρτήματος ἐν τῇ οἰκονομίᾳ τῆς καθ᾿ ἑαυτὴν ζωῆς πληρώσει. τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῶν βίον μοναζόντων ἐπαγγειλαμένων καὶ ἐκπιπτόντων — 13ff vgl. Exod. 25, 3 — 6 M U 2 ἁμαρτίαν μίαν U | τὸν < U 3 ἑαυτῶ λαβεῖν U | παρθενίας + <ἐκπεσόντα>? * 6 [καὶ] Corn. 7 ἐπιφερομένοις *] ἐπιφερομένης M U 11 δὲ < Μ 13 πάντας U 16 vor τὸν μαργαρίτην + καὶ U 17 διαλάττοντας U 20 <ἀντὶ> * | [ὁ]? oder οἶκος + <τῆς ἐκκλησίας>? * | θεμελιούμενος *] θέμενος Μ θεμέλιος 21 ἐν δυνάμει] ἐνδύμασι Μ | * etwa <τῆς ἀληθείας> * 24 σταυροῦ Corn.] + (mißverstanden für Xριστοῦ?) Μ σταυρῶ U πρτώδη ταῦτα, πλὴν καὶ τῷ δρόμῳ καὶ τῷ γαυράματι καὶ τῇ ἀκοντιάσει διὰ τὴν αὐτῶν ἐπεντριβὴν τούτοις καλῶς ἀπεικασθέντα, περιφρονήσαντες Ρ 513 τῶν", "candidate_score": 0.606699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_5", "bdc_text": "Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3174", "psc_text": "οἰκείαν U 12 ἔμελεν *] εἰς τὸ μέλλον M μηδὲ U; ἐπιμελὲς Mendelssohn 13f σκοπεῖσθαι δὲ — οὕτως χρή < u. ὦ ’Aγλαοφῶν in den nächsten Satz gesetzt S 14 σοφότατε Μ | οὑτωσὶ U Ι πάντων M < S 15 προσχῆς wir kommen S 15f καὶ ἀνίστασθαι < S 16 ἀπὸ τοῦ ἐγρηγορέναι] Schlaf S 17 γίνεται U 17 f καὶ τοῦτο — διδυμάοσιν < S 17 καὶ θανάτου U 18 γὰρ < M Ι διδυμάοσιν] δίδυμα δίδυμα ὁνε Μ δίδυμα ὧν ἐν ἀνάγκη ἀνάγχη καὶ] denn so S 19 εἰς τὸ ζῆν < S 19f εἴπερ καὶ τὸ — < S 20 τὸ ἐγρηγορέναι] dem Schlafenden S Ι καὶ] aber S 21 < S Ι καθεύδων ἀεὶ] καθεύδων ἐν τῷ ἀεὶ M ἀεὶ καθεύδων U < S Ι 21 f ἀλλ’ αὖθις ἀνίσταται] ωιε der Wachende S πάντως ὁ ἀποθανών, ἐπειδὰν ἀποθάνοι, ἐν τῷ αὐτῷ μένει. εἰ γὰρ", "candidate_score": 0.606482, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_5", "bdc_text": "Adagia , 1 , 6 , 2 ( LB II 221f). .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_2772", "psc_text": "σσης—ὑετοῦ διελθόντος<Μ 3* <παρα- φυάδων<* 4 ἐκβαλούσης U 8 κηρύγματος Μ 9 εὐρέως U | τοσαύτην Μ | * <τουτέστιν>* 12 εἰς μετάνοιαν U 15 ἤδη Μ | θεσαύ] δευτέρα Μ | μετὰ τὴν μετάνοιαν καὲ < Μ 17 f ἐλθὲ—περιστερά μου, καὶ* 27 <τουτέστιν>* τοῦτο γάρ ἐστιν σκέπη πέτρας, σκέπη ἐλπίδος καὶ πίστεως καὶ ἀληθείας. »ἐχόμενα τοῦ προτειχίσματος«, τουτέστιν πρὶν ἢ κλεισθῆναι τὴν πύλην, πρὶν ἢ εἴσω περιβόλων γενόμενος ὁ βασιλεὺς μηκέτι εἰσδέξηται, τουτέστιν μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπαλλαγήν τε καὶ θάνατον, ὅτε οὐκέτι »ἐχόμενα", "candidate_score": 0.604884, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_20", "bdc_text": "inauditam causaris Stockers Schreiben an Bullinger ist nicht erhalten. ;", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_1992", "psc_text": "ἀποστόλῳ. αἷς μὴ ἐντυγχάνων ἠλιθίως ὁ κτηνώδης καὶ ἐν πολλοῖς πεςὼν ὁ τάλας οὐχ ὁρᾷ τὴν κατ᾿ αὐτοῦ ἀνατροπὴν καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν ὁμολογουμένην. καὶ μηδεὶς θαυμαζέτω περὶ τούτου. πῶς γὰρ ἠδύνταο οὗτος, ἐπαγγειλάμενος ἔχειν τι τοῦ εὐαγγελίου καὶ τοῦ ἀποστόλου, μὴ οὐχὶ κἂν ὀλίγα τῆς γραφῆς σῴζειν ῥήματα; ὅλου γὰρ τοῦ σώματος ζῶντος ὡςεἰπεῖν τῆς θείας γραφῆς, ποῖον ηὕρισκε μέλος νεκρὸν κατὰ τὴν αὐτοῦ γνώμην, ἵνα παρεισαγάγῃ ψ εῦδος κατὰ τῆς ἀληθείας; ἀλλ᾿ ὡς εἰπεῖν ἐλώβησε καὶ ἀκρωτηριάσας παρέκοψε πολλὰ τῶν μελῶν, κατέσχεν δὲ ἔνιά τινα παρ᾿ ἑαυτῷ.καὶ αὐτὰ δὲ τὰ κατασχεθέντα ἔτι ζῶντα οὐ δύναται νεκροῦσθαι, ἀλλ᾿ ἔχει μὲν τὸ ζωτικὸν τῆς ἐμφάσεως, κἄν τε μυρίως παρ᾿ αὐτῷ κατὰ λεπτὸν ἀποτμηθείη. 14. Ἔτι δὲ μετὰ ταῦτα πάντα ἐπεμνήσθημεν ὡς τινὲς ἀπὸ τῶν αὐτῶν Μαρχιωνιστῶν, εἰς βυθὸν βλασφημίας παρπεπτωκότες καὶ ἀπὸ τῆς ἑαυτῶν δαιμονιώδους διδασκαλίας ἐμβρόντητοι παντάπασι γεγονότες καὶ οὗ ἐδόκουν κυρίου μόνον κὰν δι᾿ ὀνόματος μνημόνεύειν 2f vgl.Deut. 19,", "candidate_score": 0.604856, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "10027_sent_106", "bdc_text": "Sylvam [ ! ] vero hanchanc übergeschrieben. , hoc est rudem etvor et gestrichen hanc .", "psc_chunk_id": "tlg2021.tlg002.1st1K-grc1_window_3111", "psc_text": "< S 18 ἔσχεσι U 20 ἀπεχθημένον M ἀλλὰ πρὸς τὸ σύμμετρον καὶ εὐρὲς τοῦ δημιουργουμένου. ταὐτὸν γὰρ φαίνεται δή μοι καὶ ἐφ· ἡμῶν ὁ θεὸς διῳκονομηκέναι. τὸν γὰρ ἄσνθρωπον, τὸ εὐπρεπέστατον ἑαυτοῦ τέχνημαι, βασκάνοις ἑπιβουλαῖς φθόνου κεκακωμένον ἰδὼν οὐκ ἠνέσχετο τοιοῦτον καταλεῖψαι φιλάνθρωπος ὤν, — Ö 294 ὅπως μὴ δι’ αἰῶνος εἴη μεμωμημένος, ἀθάνατον ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν ψίγον, ἀλλὰ διέλυσεν εἰς ὔλην πάλιν, ἵνα διὰ τῆς ἀναπλάσεως ἐκτκῶαι καὶ ἐξαρφανισθῶσι πάντα τὰ ἐν αὐτῷ μωμήματα. τὸ γὰρ ἐκεῖ ἀναχωνευθῆ- ναι τὸν ἀνδριάντα, τοῦτο ἐνταῆθα τὸ ἀποθανεῖν καὶ διαλθῆναι τὸ σῶμα, τὸ δὲ ἐκεῖ ἀναμορφοποιηθῆναι τὴν ὔλην ἢ ἀνακοσμηθῆναι, τοῦτο ἐν- ταῦθα τὸ ἀναστῆναι, ὥσπερ καὶ ὁ προφήτης ’Ιερεμίας τούτοις γὰρ] ἤδη καὶ αὐτὸς ὦδε τὰ αὐτὰ παρεγγυᾷ »καὶ κατίβην« λέγων ·εἰς τὸν οἶκον τοῦ κεραμέως, καὶ ἰδού, αὐτὸς ἐποίει ἔργον ἐπὶ τῶν λίθων· καὶ διέπεσε τὸ ἀγγεῖον ὃ αὐτὸς ἐποίει ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ καὶ πάλιν ἐποίησεν αὐτὸ", "candidate_score": 0.603502, "ce_score": null } ] } ], "biblical_hits": [] }