{ "letter_id": "11604", "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11604", "dominant_topic": 1, "topic_dist": [ 0.056163, 0.065384, 0.05073, 0.051328, 0.055257, 0.043547, 0.047651, 0.05449, 0.044729, 0.044729, 0.046068, 0.047569, 0.044007, 0.051982, 0.050815, 0.048989, 0.050936, 0.048512, 0.052033, 0.04508 ], "citations": [ { "rank": 1, "cf_id": "cf021", "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore", "max_score": 0.70554, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_31_33", "bdc_text": "dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos . Amen .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1041", "psc_text": "Unde quid intelligimus, nisi eos futuros in Ecclesia resurrectionis aeternae, ubi schismata non erunt, ubi mors non timebitur, quia post resurrectionem futura est; eos ergo ibi futuros, et cum Domino victuros in aeternum, qui legem impleverint per gratiam Spiritus sancti et Dei donum, cujus festa celebramus? SERMO CCLXXI. In die Pentecostes, V. Dies nobis, fratres, gratus illuxit, quo sancta Ecclesia fidelium fulget aspectibus, fervet in cordibus. Celebramus quippe istum diem, quo Dominus Jesus Christus post resurrectionem ascensione glorificatus misit Spiritum sanctum. Sic enim Scriptum est in Evangelio, cum diceret: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat; qui credit in me, flumina fluent de ventre ejus aquae vivae: evangelista secutus exponit, et ait: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum fuerant credituri. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus (Joan. VII, 37-39) . Restabat ergo ut clarificato Jesu, cum resurrexit a mortuis", "candidate_score": 0.70554, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_31_33", "bdc_text": "dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos . Amen .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_935", "psc_text": "Non potestis interrogare quod interrogaverunt, audite quod audierunt. Etenim illi tunc erant, nos nondum eramus: quibus tamen si credamus, et nobis interrogaverunt, et nobis audierunt. Ergo discipuli Christi deducturi aspectu ascensurum Christum interrogaverunt, et dixerunt ei: Domine, si hoc tempore praesentaberis? Cui dicebant? Quem praesentem videbant. Si hoc tempore praesentaberis? Et quid est illud? Nonne praesentem videbant? nonne praesentem audiebant? nonne praesentem etiam tangebant? Quid est hoc, Si hoc tempore praesentaberis? nisi quia noverant praesentia Christi futurum judicium, ut videretur a suis et ab alienis? Nam quando resurrexit, non est visus nisi a suis. Hoc ergo sciebant, et fide retinebant, futurum esse tempus quando judicatus judicaret, quando reprobatus probaret et reprobaret; quando conspicuus utrique hominum generi alios poneret ad dexteram, alios ad sinistram, dicturus quod utrique audirent, oblaturus quod non utrique acciperent, comminaturus quod non utrique pertimescerent. Sciebant futurum; sed quando, quaerebant. Si hoc tempore praesentaberis? Non utique nobis; nam", "candidate_score": 0.670499, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_30_32", "bdc_text": "sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1041", "psc_text": "Unde quid intelligimus, nisi eos futuros in Ecclesia resurrectionis aeternae, ubi schismata non erunt, ubi mors non timebitur, quia post resurrectionem futura est; eos ergo ibi futuros, et cum Domino victuros in aeternum, qui legem impleverint per gratiam Spiritus sancti et Dei donum, cujus festa celebramus? SERMO CCLXXI. In die Pentecostes, V. Dies nobis, fratres, gratus illuxit, quo sancta Ecclesia fidelium fulget aspectibus, fervet in cordibus. Celebramus quippe istum diem, quo Dominus Jesus Christus post resurrectionem ascensione glorificatus misit Spiritum sanctum. Sic enim Scriptum est in Evangelio, cum diceret: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat; qui credit in me, flumina fluent de ventre ejus aquae vivae: evangelista secutus exponit, et ait: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum fuerant credituri. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus (Joan. VII, 37-39) . Restabat ergo ut clarificato Jesu, cum resurrexit a mortuis", "candidate_score": 0.667177, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74_76", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_365", "psc_text": "et bene vivamus in diebus malis. Transit locus malus et dies mali: et veniet locus bonus aeternus, et dies boni aeterni: et ipsi dies boni unus dies erunt. Hic enim quare sunt mali dies? Quia transit unus, ut veniat alius. Transit hodiernus, ut veniat crastinus: transit hesternus, ut veniat hodiernus. Ubi nihil transit, unus est dies. Et dies Christus est, et Pater dies: sed Pater dies de nullo die, Filius dies ex die. Commendavit ergo nobis Dominus Jesus Christus in passione sua labores et contritiones praesentis saeculi: in resurrectione sua commendavit aeternam vitam et beatam futuri saeculi. Toleremus praesentia, speremus futura. Ideo in diebus istis dies agimus significantes laborem praesentis saeculi, in jejuniis et observatione conterentes animas nostras; in diebus autem venturis dies significamus futuri saeculi, nondum ibi sumus. Significamus dixi; non, tenemus. Usque ad passionem enim contritio: post resurrectionem laudatio. SERMO CCXVIII. De Passione Domini in Parasceve. CAPUT PRIMUM.", "candidate_score": 0.660825, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_11", "psc_text": "quoniam credens in eum qui natus est, non homo a se ipso, sed a Deo justificatus est. Veritas de terra orta est: quia Verbum caro factum est (Id. I, 14) . Et justitia de coelo prospexit: quia omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est (Jacobi I, 17). Veritas de terra orta est, caro de Maria. Et justitia de coelo prospexit: quia non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei datum de coelo (Joan. III, 27) . CAPUT III. 3. Gloria Dei in hominum gratuita justificatione.--Justificati igiturex fide, pacem habeamus ad Deum per Dominum nostrum Jesum Christum; per quem et accessum habemus in gratiam istam, in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae Dei (Rom. V, 1, 2) . His, fratres, quae mecum recognoscitis, paucis apostolicis verbis, pauca verba psalmi hujus admiscere delectat, et consonantiam reperire. Justificati ex fide, pacem habeamus ad Deum: quia justitia et pax osculatae sunt", "candidate_score": 0.659068, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73_75", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_790", "psc_text": "quemadmodum scriptum est, in saecula saeculorum. Videbimus, amabimus, laudabimus. Nec quod videbimus deficiet, nec quod amabimus peribit, nec quod laudabimus tacebit; sempiternum totum erit, sine fine erit. Laudemus, laudemus; sed non solis vocibus, laudemus et moribus: laudet lingua, laudet vita; sed habeat charitatem infinitam. Conversi ad Dominum, etc. SERMO CCLV. In diebus Paschalibus, XXVI. De Alleluia. CAPUT PRIMUM. 1. Alleluia, piorum hic solatium, sola erit actio beatorum. Quoniam voluit Dominus, ut Charitatem vestram in Alleluia videremus, de Alleluia vobis verbum debemus. Non sim oneri, si commemoro quod nostis: quia et ipsum Alleluia quotidie dicimus, et quotidie delectamur. Nostis enim quia Alleluia, latine dicitur Laudate Deum: et in hoc verbo consonantes ore et consentientes corde, exhortamur nos invicem ad laudandum Deum. Eum tantum homo securus laudat, qui non habet unde displiceat. Et in hoc quidem tempore peregrinationis nostrae ad solatium viatici dicimus Alleluia; modo nobis Alleluia canticum est viatoris: tendimus autem", "candidate_score": 0.657122, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_30_32", "bdc_text": "sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_365", "psc_text": "et bene vivamus in diebus malis. Transit locus malus et dies mali: et veniet locus bonus aeternus, et dies boni aeterni: et ipsi dies boni unus dies erunt. Hic enim quare sunt mali dies? Quia transit unus, ut veniat alius. Transit hodiernus, ut veniat crastinus: transit hesternus, ut veniat hodiernus. Ubi nihil transit, unus est dies. Et dies Christus est, et Pater dies: sed Pater dies de nullo die, Filius dies ex die. Commendavit ergo nobis Dominus Jesus Christus in passione sua labores et contritiones praesentis saeculi: in resurrectione sua commendavit aeternam vitam et beatam futuri saeculi. Toleremus praesentia, speremus futura. Ideo in diebus istis dies agimus significantes laborem praesentis saeculi, in jejuniis et observatione conterentes animas nostras; in diebus autem venturis dies significamus futuri saeculi, nondum ibi sumus. Significamus dixi; non, tenemus. Usque ad passionem enim contritio: post resurrectionem laudatio. SERMO CCXVIII. De Passione Domini in Parasceve. CAPUT PRIMUM.", "candidate_score": 0.654348, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_30_32", "bdc_text": "sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_935", "psc_text": "Non potestis interrogare quod interrogaverunt, audite quod audierunt. Etenim illi tunc erant, nos nondum eramus: quibus tamen si credamus, et nobis interrogaverunt, et nobis audierunt. Ergo discipuli Christi deducturi aspectu ascensurum Christum interrogaverunt, et dixerunt ei: Domine, si hoc tempore praesentaberis? Cui dicebant? Quem praesentem videbant. Si hoc tempore praesentaberis? Et quid est illud? Nonne praesentem videbant? nonne praesentem audiebant? nonne praesentem etiam tangebant? Quid est hoc, Si hoc tempore praesentaberis? nisi quia noverant praesentia Christi futurum judicium, ut videretur a suis et ab alienis? Nam quando resurrexit, non est visus nisi a suis. Hoc ergo sciebant, et fide retinebant, futurum esse tempus quando judicatus judicaret, quando reprobatus probaret et reprobaret; quando conspicuus utrique hominum generi alios poneret ad dexteram, alios ad sinistram, dicturus quod utrique audirent, oblaturus quod non utrique acciperent, comminaturus quod non utrique pertimescerent. Sciebant futurum; sed quando, quaerebant. Si hoc tempore praesentaberis? Non utique nobis; nam", "candidate_score": 0.653369, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_18_20", "bdc_text": "Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter . herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_86", "psc_text": "Nam qui sunt illi sapientiae scientiaeque thesauri, quae illae divitiae divinae, nisi quia sufficiunt nobis? Et quae illa multitudo dulcedinis, nisi quia satiat nos? Ostende ergo nobis Patrem, et sufficit nobis (Joan. XIV, 8) . Et in quodam psalmo quidam ex nobis, vel in nobis, vel pro nobis, ait illi: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua (Psal. XVI, 15) . Ipse autem et Pater unum sunt (Joan. X, 30): et qui ipsum videt, videt et Patrem (Id. XIV, 9). Ergo Dominus virtutum, ipse est rex gloriae (Psal. XXIII, 10) . Convertens nos, ostendet nobis faciem suam; et salvi erimus (Psal. LXXIX, 4), et satiabimur, et sufficiet nobis. CAPUT IV. 4. Conclusio. Dicat itaque illi cor nostrum: Quaesivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram; ne avertas faciem tuam a me (Psal. XXVI, 8, 9) . Et respondeat ipse cordi nostro: Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a", "candidate_score": 0.644448, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et vitae innocentiam a domino . Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ;", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_10", "psc_text": "Domino glorietur (I Cor. I, 30 et 31) . Ut enim superbiae Judaeorum similes non essemus, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 3) : propterea cum dixisset, Veritas de terra orta est; mox addidit, et justitia de coelo prospexit: ne sibi eam mortalis infirmitas arrogaret, ne ista sua diceret, et se homo a se ipso justificari, hoc est a se justum fieri credens, Dei justitiam recusaret. Veritas ergo de terra orta est: Christus qui dixit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6) , de virgine natus est. Et justitia de coelo prospexit: quoniam credens in eum qui natus est, non homo a se ipso, sed a Deo justificatus est. Veritas de terra orta est: quia Verbum caro factum est (Id. I, 14) . Et justitia de coelo prospexit: quia omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est (Jacobi I, 17). Veritas", "candidate_score": 0.639228, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_366", "psc_text": "futura. Ideo in diebus istis dies agimus significantes laborem praesentis saeculi, in jejuniis et observatione conterentes animas nostras; in diebus autem venturis dies significamus futuri saeculi, nondum ibi sumus. Significamus dixi; non, tenemus. Usque ad passionem enim contritio: post resurrectionem laudatio. SERMO CCXVIII. De Passione Domini in Parasceve. CAPUT PRIMUM. 1. Passionis Dominicae mysteria explicanda. Cujus sanguine delicta nostra deleta sunt, solemniter legitur passio, solemniter celebratur; ut annua devotione memoria nostra laetius innovetur, et ipsa frequentatione populorum fides nostra clarius illustretur. Exigit ergo a nobis solemnitas, ut de passione Domini vobis sermonem, qualem donat ipse, reddamus. Et quidem ad salutem nostram et vitae hujus transigendae utilitatem, in his quae passus est ab inimicis Dominus noster, exemplum patientiae nobis praebere dignatus est; ut pro evangelica dignitate, si hoc ipse voluerit, nihil tale perpeti recusemus. Verumtamen quia nec in ipsa carne mortali aliquid ille necessitate, sed omnia voluntate perpessus est; recte creditur", "candidate_score": 0.638366, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. .", "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_646", "psc_text": "Patrem; hic videamus, Domino ipse adjuvante, quid dictum sit. Movet enim hoc, quid est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem. Quando enim ascendit ad Patrem? Sicut indicant Actus Apostolorum, quadragesimo die post resurrectionem suam, quem diem in nomine ipsius celebraturi sumus: tunc ascendit ad Patrem; tunc eum discipuli qui manibus tetigerunt, oculis deduxerunt. Tunc sonuit angelica vox: Viri Galilaei, quid statis, intuentes in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis, sic veniet quomodo eum vidistis euntem in coelum (Act. I, 1-11) . Si ergo tunc ascendit ad Patrem, quid dicimus, fratres mei? Maria non poterat eum tangere in terra stantem, et poterat tangere in coelo sedentem? Si hic non poterat, quanto minus poterat ibi? Quid est ergo, Noli me tangere; non enim ascendi ad Patrem? Sic enim sonant verba, tanquam diceret, Tunc me tange, cum ascendero; antequam ascendam, noli me tangere. O Domine, hic es, et non", "candidate_score": 0.632319, "ce_score": null } ] }, { "rank": 2, "cf_id": "cf010", "work_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2", "max_score": 0.699999, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14_16", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", "candidate_score": 0.699999, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15_17", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_405", "psc_text": "si Christum, qui arbitrio et nutu ac praesentia sua et praepositos ipsos et Ecclesiam cum praepositis gubernat, aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum, non humano odio, sed divino judicio credideris, si temeritatis et superbiae atque insolentiae tuae agere vel sero poenitentiam coeperis, si Deo et Christo ejus, quibus servio et quibus puro atque immaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem, manente tamen apud nos divinae censurae respectu et metu, ut prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem Ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. X. Memini enim quid jam mihi sit ostensum, immo quid sit servo obsequenti et timenti de Dominica et Divina auctoritate praeceptum; qui, inter caetera quae ostendere et revelare dignatus est, et hoc addidit: « Itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti, et postea credere incipiet sacerdotem vindicanti. »", "candidate_score": 0.682176, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_72_74", "bdc_text": "Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_214", "psc_text": "caeteri cum eis confessores in custodia constituti, aeque ad litteras meas rescripserint, ut scire possetis, fratres charissimi, exempla vobis legenda transmisi. Vos curate quantum potestis pro diligentia vestra ut scripta nostra et illorum rescripta fratribus nostris innotescant. Sed et si qui de peregrinis episcopi collegae mei, vel presbyteri, vel diacones praesentes fuerint vel supervenerint, haec omnia de vobis audiant; et si exempla epistolarum transcribere et ad suos perferre voluerint, facultatem transcriptionis accipiant: quamvis et Saturo lectori fratri nostro mandaverim ut singulis desiderantibus describendi faciat potestatem, ut in ecclesiarum statu quoquo modo interim componendo servetur ab omnibus una et fida consensio. De caeteris vero quae agenda erunt, sicut et collegis meis plurimis scripsi, plenius consilio communi tractabimus quando convenire in unum, permittente Domino, coeperimus. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, semper bene valere. Fraternitatem salutate. Valete. 46 EPISTOLA XXXIII.(Erasm., II, 51. Pamel., Rigalt., Baluz., XXXIII. Paris., XXXII. Oxon., Lips., XXXVIII.) AD", "candidate_score": 0.668554, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15_17", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_331", "psc_text": "Quamquam sciam, frater charissime, episcopos plurimos, ecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesus Christus Dominus et Deus noster, sacrificii hujus auctor et doctor fecit et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos putes, frater charissime, nostra et humana conscribere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi", "candidate_score": 0.659048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73_75", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_205", "psc_text": "debemus et reddimus quod illorum carceris tenebras litteris tuis illuminasti, quod ad illos venisti, quomodo introire potuisti, quod illorum animos sua fide et confessione robustos tuis allocutionibus litterisque recreasti, quod, felicitates eorum condignis laudibus prosecutus, accendisti ad multo ardentiorem coelestis gloriae cupiditatem, quod pronos impulisti, quod, ut credimus et optamus, victores futuros viribus tui sermonis animasti; ut, quamquam hoc totum de fide confitentium et de divina indulgentia venire videatur, tamen in martyrio suo tibi ex aliquo debitores facti esse videantur. Sed, ut ad id unde digressus sermo videbatur esse rursus revertatur, quales litteras in Siciliam quoque miserimus subjectas habebis: quamquam nobis differendae hujus rei necessitas major incumbat, quibus, post excessum nobilissimae memoriae viri Fabiani, nondum est episcopus propter rerum et temporum difficultates constitutus, qui omnia ista moderetur et eorum qui lapsi sunt possit cum auctoritate et consilio habere rationem: quamquam nobis in tam ingenti negotio placeat quod et tu ipse", "candidate_score": 0.658932, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73_75", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_311", "psc_text": "III. Quae omnia istic, secundum litteras vestras, fraternitas nostra cogitans et dolenter examinans, prompte omnes et libenter ac largiter subsidia nummaria fratribus contulerunt, semper quidem secundum fidei suae firmitatem ad opus Dei proni, nunc tamen magis ad opera salutaria contemplatione tanti doloris accensi. Nam, cum Dominus in Evangelio suo dicat, Infirmus fui, et visitastis me, quanto nunc quoque cum majore operis nostri mercede dicturus est: Captivus fui, et redemistis me (Matth. XXV, 36) . Et cum denuo dicat, In carcere fui, et venistis ad me, quanto plus est cum coeperit dicere: « In carcere captivitatis fui, et clausus et vinctus apud barbaros jacui, et de carcere illo servitutis liberastis me, » cum judicii dies venerit praemium de Domino recepturi? Denique maximas vobis gratias agimus quod nos vestrae sollicitudinis et tam bonae ac necessariae operationis participes esse voluistis, ut offerretis nobis agros uberes, in quibus spei nostrae semina mitteremus, expectaturi messem", "candidate_score": 0.65656, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12_14", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_394", "psc_text": "et gentiles quoque optime norunt et diligunt; et tu quoque noveras et diligebas, 122 cum adhuc in Ecclesia esses et mecum communicares. Quis autem nostrum longe est ab humilitate, utrumne ego, qui quotidie fratribus servio, et venientes ad Ecclesiam singulos benigne et cum voto et gaudio suscipio? an tu, qui te episcopum episcopi et judicem judicis ad tempus a Deo dati constituis? cum Dominus Deus in Deuteronomio dicat: Et homo quicumque fecerit in superbia ut non exaudiat sacerdotem aut judicem, quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille, et omnis populus cum audierit timebit, et non agent impie etiam nunc (Deut. XVII, 12, 13) . Et iterum ad Samuelem loquitur et dicit: Non te spreverunt, sed me spreverunt (III Reg. VII, 7) . Et adhuc Dominus in Evangelio, cum ei dictum esset, Sic respondes Pontifici, custodiens et docens sacerdotalem honorem servari oportere, contra Pontificem nihil dixerit, sed innocentiam suam tantummodo", "candidate_score": 0.655038, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_45_47", "bdc_text": "dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate . Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_127", "psc_text": "post gravem lapsum, vera poenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. Legi autem et universorum confessorum litteras, quas voluerunt per me collegis omnibus 27 innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam exspectet, praejudicare ego et soli mihi rem communem vindicare non audeo. Et ideo instetur interim epistolis quas ad vos proxime feceram, quarum exemplum collegis quoque multis jam misi; qui rescripserunt placere sibi quod statuimus, nec ab eo recedendum esse donec, pace nobis a Domino reddita, in unum convenire et singulorum causas examinare possimus. Sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistolae exemplum litteris meis junxi. Quod totum peto fratribus nostris legatis, ut magis ac magis ad patientiam componantur, nec delicto proprio adjiciant adhuc aliud delictum, dum nec nobis nec Evangelio volunt", "candidate_score": 0.650697, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_24_26", "bdc_text": "ad dictata GrynęiSiehe oben Nr. 1549 , bes. Anm. 6 . nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ; s. oben Nr. 1558 , 1-4. .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_153", "psc_text": "et nunc iterum dico, si quis vobis adnuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6, 8) . IV. Opportune vero supervenerunt litterae vestrae, quas accepi, ad clerum factas, item quas beati confessores Moyses et Maximus, Nicostratus et caeteri Saturnino et Aurelio et caeteris miserunt, in quibus Evangelii plenus vigor et disciplina robusta legis Dominicae continentur. Laborantes hic nos et contra invidiae impetum totis fidei viribus resistentes multum sermo vester adjuvit ut divinitus compendium fieret, et priusquam venirent ad vos litterae quas vobis proxime misi, ut declararetis nobis quod secundum Evangelii legem nobiscum fortiter atque unanimiter etiam vestra sententia concurrat. Opto vos, fratres charissimi ac desiderantissimi, semper bene valere. NOTA. Quoniam opera sancti Cypriani vulgo citari solent secundum ordinem quem obtinent in editione Pamelii et in Rigaltiana, nosque hunc ordinem sequi decrevimus, typographus autem, ex cujus officina prodiit editio Rigaltiana, numerum XXIII omisit per saltum in edendis Epistolis, admonere visum", "candidate_score": 0.63906, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_452", "psc_text": "temporariam poenam, sed gloriam sempiternam, cum scriptum sit: Pretiosa est in conspectu Domini mors justorum ejus (Psal. CXV, 15) . Et iterum: Sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despicit (Psalm. L, 19) . Et iterum, ubi loquitur Scriptura divina de tormentis quae martyres Dei consecrant et in ipsa passionis probatione sanctificant: Et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes eorum immortalitate plena est. Et in paucis vexati, in multis bene disponentur, quoniam Deus tentavit illos, et invenit illos dignos se. Tamquam aurum in fornace probavit illos et quasi holocausti hostiam accepit illos, et in tempore erit respectus illorum. Fulgebunt justi, et tamquam scintillae in arundineto discurrent. Judicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit eorum dominus in perpetuum (Sap. III, 4-8) . Quando ergo judicaturos vos et regnaturos cum Christo Domino cogitatis, exultetis necesse est et futurorum gaudio praesentia supplicia calcetis, scientes ab initio mundi sic institutum", "candidate_score": 0.635629, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65_67", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer . Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in : Graubünden , Korr. I und III ) . - Lit. :", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_34", "psc_text": "se, ut omnes nos in his operibus inveniamur. Salutant vos fratres qui sunt in vinculis, et presbyteri et tota Ecclesia, quae et ipsa cum summa sollicitudine excubat pro omnibus qui invocant nomen Domini. Sed et vos petimus mutua vice memores sitis nostri. Sciatis autem Bassianum pervenisse ad nos; et petimus vos, qui habetis zelum Dei, harum litterarum exemplum ad quoscumque poteritis transmittere per idoneas occasiones, vel vestras faciatis, sive nuntium mittatis, ut stent fortes et immobiles in fide. Optamus vos, fratres charissimi, semper bene valere. EPISTOLA III.(Erasm., III, 21; Pamel., IV; Rig., Baluz., Paris., III; Oxon., Lips., IX.) AD PRESBYTEROS ET DIACONOS ROMAE CONSISTENTES. ARGUMENTUM.-- Epistola haec familiaris est; quare argumento non indiget, potissimum cum ex titulo ipso id satis colligi queat. Desideratur autem epistola Cleri Romani ad quam respondet Cyprianus. I. Cyprianus presbyteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus salutem. Cum de excessu boni viri collegae mei rumor apud nos", "candidate_score": 0.633742, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3_5", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_93", "psc_text": "contra Evangelii legem, litteras feci quibus martyres et confessores consilio meo quantum possem ad Dominica praecepta revocarem. » I. Cyprianus martyribus et confessoribus charissimis fratribus salutem. Sollicitudo loci nostri et timor Domini compellit, fortissimi ac beatissimi fratres, admonere vos litteris nostris ut a quibus tam devote et fortiter servatur fides Domini, ab iisdem lex quoque et disciplina Domini reservetur. Nam, cum omnes milites Christi custodire oporteat praecepta imperatoris20 sui, tum vos magis praeceptis ejus obtemperare plus convenit, qui exemplum caeteris facti estis et virtutis et timoris Dei. Et credideram quidem presbyteros et diaconos qui illic praesentes sunt monere vos et instruere plenissime circa Evangelii legem, sicut in praeteritum semper sub antecessoribus nostris factum est, ut diaconi, ad carcerem commeantes, martyrum desideria consiliis suis et Scripturarum praeceptis gubernarent. Sed nunc cum maximo animi dolore cognosco non tantum illic vobis non suggeri divina praecepta, sed adhuc potius impediri, ut ea quae a", "candidate_score": 0.630477, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_67", "bdc_text": "Graubünden , Korr. I und III ) . - Lit. :", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_257", "psc_text": "tomum III hujusce bibliothecae, cum epistolis S. Cornelii papae consociandam, remisimus.) 56 EPISTOLA XLII.(Erasm., II, 10. Pamel., Rigalt., Baluz., XLII. Paris., XLI. Oxon., Lips., XLV. Coustant., Epist. Rom. Pontif., I, p. 127. Galland., Bibl. vett. PP., III, p. 334.) AD CORNELIUM, DE ORDINATIONE EJUS A SE COMPROBATA ET DE FELICISSIMO. ARGUMENTUM.-- Excusat se Cyprianus quod indubitatam fidem non habuerit ordinationi Cornelii, priusquam ad se pervenirent litterae collegarum Caldonii et Fortunati, quibus illa legitima fuisse comprobatur: idque, ob contrariam Novatianae partis factionem, obiter repetens, quod illi statim in ipsis primordiis non adhaeserit, sed potius Cornelio, usque adeo ut criminationes contra hanc suscipere detrectarit. (Hanc epistolam, sicut praecedentem et sequentem, ad tomum tertium, ubi de S. Cornelii papae epistolis, transferendam duximus.) 58 EPISTOLA XLIII.(Erasm., II, 9. Pamel., Rigalt., Baluz., XLIII. Paris., XLII. Oxon., Lips., XLVII. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 130. Galland., Bibl. vett. PP., p. 335.) AD EUMDEM, QUOD AD", "candidate_score": 0.627542, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_64_66", "bdc_text": "Trotz gelegentlichen Konflikten blieb er bis zu seinem Tod an der Nikolaischule ; Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer . Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_284", "psc_text": "apostolus ejus docuerit ideo persecutiones fieri ut probemur, et ut dilectioni Dei, justorum praecedentium exemplo, nos etiam morte et passionibus copulemur. Posuit enim in Epistola sua dicens: Charissimi, nolite mirari ardorem accidentem vobis, qui ad tentationem vestram fit, nec excidatis tamquam novum aliquid vobis contingat; sed quotiescumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete, ut et in revelatione facta claritatis ejus gaudentes exultetis. Si improperatur vobis in nomine Christi, beati estis, quia majestatis et virtutis Domini nomen in vobis requiescit, quod quidem secundum illos 91 blasphematur, secundum nos autem honoratur (I Pet. IV, 12 14) . Docuerunt autem nos Apostoli ea quae de praeceptis Dominicis et coelestibus mandatis ipsi quoque didicerunt, Domino ipso scilicet corroborante nos et dicente: Nemo est qui relinquat domum, aut agrum, aut parentes, aut fratres, aut sorores, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem venturo vitam", "candidate_score": 0.627414, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "004_Cyprianus-Carthaginensis_Epistolae-2_window_347", "psc_text": "Dominus fecit nos quoque faciamus, et calicem Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque observare et facere debere, constantius et fortius alio in loco beatus Apostolus docet dicens: Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui vos vocavit ad gratiam, ad aliud evangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere Evangelium Christi. Sed, licet aut nos aut Angelus de coelo aliter annuntiet praeterquam quod annuntiavimus vobis, anathema sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit (Gal. I, 6-9) . XI. Cum ergo neque ipse Apostolus neque Angelus de coelo annuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et Apostoli ejus annuntiaverunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut, contra evangelicam et apostolicam disciplinam,", "candidate_score": 0.62151, "ce_score": null } ] }, { "rank": 3, "cf_id": "cf021", "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", "max_score": 0.697265, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_30_32", "bdc_text": "sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1295", "psc_text": "Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus. Non enim nobis tam manifesta erunt, quae erunt manifesta, quam sunt manifesta illi qui nec commutari potest. Tamen et de nobis quid dictum est? Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se (Psal. XXX, 20). Illuc parantur corda nostra in omnibus vitae hujus", "candidate_score": 0.697265, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75_77", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis . Vale , colende mi Myconi .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3484", "psc_text": "sum; et salus vultus tui, Deus, suscepit me. Ad quam rem? Ut jam non sim pauper, non sim dolens. Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Jam dictum est; pauper iste laudat nomen Dei cum cantico, magnificat eum in laude. Quando auderet cantare, nisi recreatus esset a fame? Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Magnae divitiae! Quas gemmas laudis Dei de thesauro interiore protulit! Magnificabo eum in laude. Hae sunt divitiae meae. Dominus dedit, Dominus abstulit. Ergo miser remansit? Absit. Vide divitias: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum (Job I, 21) . Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. 16. [vers. 32.] Et placebit Deo, hoc quod eum laudabo, placebit, super vitulum novellum, cornua producentem et ungulas. Gratius illi erit sacrificium laudis, quam sacrificium vituli. Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi via est in qua ostendam illi salutare Dei.", "candidate_score": 0.68419, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74_76", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1802", "psc_text": "Salvos enim fecisti nos ex affligentibus nos, et eos qui oderunt nos confudisti. 9. [vers. 9.] In Deo laudabimur tota die. Videte quemadmodum miscet etiam verba futuri temporis, ut intelligas et praeterita quae dicta sunt de futuro esse praedicta. In Deo laudabimur tota die: et in nomine tuo confitebimur in saecula. Quid, laudabimur? quid, confitebimur? Quia ex omnibus affligentibus nos eruisti nos, quia reguum perpetuum dabis nobis, quia complebitur in nobis, Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te (Psal. LXXXIII, 5) . 10. [vers. 10.] Haec ergo futura cum certa sint nobis, et illa praeterita cum a patribus nostris audierimus, quid modo? Nunc autem repulisti et confudisti nos. Confudisti, non in conscientia nostra, sed in facie hominum. Erat enim tempus quo affligerentur Christiani, cum ubique fugerent, cum ubique diceretur, Christianus est, tanquam ad insultationem et ad opprobrium pertineret. Ubi est ergo ille Deus noster, rex", "candidate_score": 0.666217, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_30_32", "bdc_text": "sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1294", "psc_text": "7. [vers. 18.] Confirmat ergo justos Dominus. Quomodo eos confirmat? Novit Dominus vias immaculatorum. Quando patiuntur mala, vias malas ambulare creduntur ab ignorantibus, ab his qui non noverunt videre vias immaculatorum. Ille qui eas novit, scit per quam rectum ducat mansuetos suos. Unde dixit in alio psalmo: Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas (Psal. XXIV, 9) . Quomodo putatis detestatos homines transeuntes ulcerosum pauperem jacentem ante divitis januam (Luc. XVI, 20)? Quomodo forte hunc occlusis naribus conspuebant? Noverat autem Dominus illi servare paradisum. Quomodo autem sibi optabat vitam illius qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide? Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus.", "candidate_score": 0.665507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_29_31", "bdc_text": "s. Pellikan , Chronikon 151 . sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1295", "psc_text": "Dominus autem qui prospiciebat dies illius, noverat ejus futura tormenta, et sine fine tormenta. Ergo, Novit Dominus vias immaculatorum. 8. Et haereditas eorum in aeternum erit. Hoc in fide habemus: Dominus numquid in fide? Dominus novit illa in tanta manifestatione, in quanta non possumus dicere, cum vel aequati Angelis erimus. Non enim nobis tam manifesta erunt, quae erunt manifesta, quam sunt manifesta illi qui nec commutari potest. Tamen et de nobis quid dictum est? Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2) . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se (Psal. XXX, 20). Illuc parantur corda nostra in omnibus vitae hujus", "candidate_score": 0.665162, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74_76", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3484", "psc_text": "sum; et salus vultus tui, Deus, suscepit me. Ad quam rem? Ut jam non sim pauper, non sim dolens. Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Jam dictum est; pauper iste laudat nomen Dei cum cantico, magnificat eum in laude. Quando auderet cantare, nisi recreatus esset a fame? Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Magnae divitiae! Quas gemmas laudis Dei de thesauro interiore protulit! Magnificabo eum in laude. Hae sunt divitiae meae. Dominus dedit, Dominus abstulit. Ergo miser remansit? Absit. Vide divitias: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum (Job I, 21) . Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. 16. [vers. 32.] Et placebit Deo, hoc quod eum laudabo, placebit, super vitulum novellum, cornua producentem et ungulas. Gratius illi erit sacrificium laudis, quam sacrificium vituli. Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi via est in qua ostendam illi salutare Dei.", "candidate_score": 0.663526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74_76", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3518", "psc_text": "Peccator es; magnificetur ut vocet: confiteris; magnificetur ut ignoscat: jam juste vivis; magnificetur ut regat: perseveras usque in finem; magnificetur ut glorificet. Semper ergo magnificetur Dominus. Hoc dicant justi; hoc dicant qui quaerunt eum. Quisquis hoc non dicit, non quaerit eum. Ecce, magnificetur Dominus. Exsultent et jucundentur omnes qui quaerunt eum; et dicant, Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare ejus. Ab illo est enim illis salus, non a se. Salutare Domini Dei nostri, Salvator Dominus noster Jesus Christus: quisquis diligit Salvatorem, confitetur se sanatum; quisquis se confitetur sanatum, misse se confitetur aegrotum. Dicant ergo, Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum: non salutare suum, quasi se ipsi salvent; non quasi salutare hominis, tanquam ab illo salventur. Nolite, inquit, confidere in principes, et in filios hominum, in quibus non est salus (Psal. CXLV, 2, 3) . Quare hoc? Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua (Psal III, 9) .", "candidate_score": 0.661906, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_20_22", "bdc_text": "machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat . Hunc oremus sedulo . De epistola Leonis Ein entsprechendes Schreiben Leo Jude liegt nicht vor .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3202", "psc_text": "Domini in Evangelio: Nemo ponens manum super aratrum et respiciens retro, aptus est regno Dei (Luc. IX, 62) . Quid ergo debeo facere? Quod ait Apostolus: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus (Philipp. III, 13) . Retro enim nostra omnia quae transierunt, iniqua sunt. Nemo ex bono venit ad Christum: omnes peccaverunt: credendo justificantur (Rom. III, 22). Perfecta justitia non erit, nisi in illa vita; tamen ad provectum, et mores boni ab ipso inspirantur, ab ipso donantur. Noli ergo tua merita computare, noli. Et si suggerit iniquitas, noli consentire. Quid enim ait?] Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Dominus. 23. [vers. 19.] Propterea exaudivit me Deus. Quia iniquitatem non conspexi in corde meo. Et intendit voci orationis meae. 24. [vers. 20.] Benedictus Deus meus, qui non amovit deprecationem meam, et misericordiam suam a me. Tenet sensum ab eo loco, ubi ait, Venite, audite, et narrabo", "candidate_score": 0.660559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3239", "psc_text": "non quaerit testem? Advocatum misit tibi: propter illum, et per illum confitere; age causam tuam, et defensor est poenitentis, et petitor veniae confitentis, et judex innocentis. Vere timere poteris causam tuam, ubi advocatus tuus erit judex tuus? Laetentur ergo, et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Sed timere poterunt ne male judicentur: dent se corrigendos, dent se dirigendos ei qui videt judicandos. Hic corrigantur, et non timeant cum judicabuntur. Vide quid dicat in alio psalmo: Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me (Psal. LIII, 3) . Quid ait? Si non me prius salvas in nomine tuo, debeo timere cum me judicabis in virtute tua: si autem me prius salvas in nomine tuo, quid timebo judicantem in virtute, cujus salus praecessit in nomine? Sic etiam hoc loco, Confiteantur tibi populi omnes. Et ne putetis aliquid timendam in confessione, Laetentur, inquit, et exsultent gentes. Quare,", "candidate_score": 0.656452, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_20_22", "bdc_text": "machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat . Hunc oremus sedulo . De epistola Leonis Ein entsprechendes Schreiben Leo Jude liegt nicht vor .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1994", "psc_text": "Dei Virtus et Dei Sapientia (I Cor. I, 24). Et quid dicit Scriptura de ipsa Sapientia? Anima justi, sedes sapientiae (Sap. VII). Si ergo anima justi sedes est sapientiae; sit anima tua justa, et eris regalis sella sapientiae. Et revera, fratres, omnes homines qui bene vivunt, qui bene agunt, secundum charitatem piam conversantur, nonne Deus in illis sedet, et ipse jubet? Obtemperat anima sedenti in se Deo, et ipsa jubet membris. Anima enim tua jubet membro tuo, quo moveatur pes, quo manus, quo oculus, quo auris, et jubet ipsa membris tanquam famulis suis: sed et ipsa servit interius insidenti sibi Domino suo. Non potest inferiori se bene imperare, nisi superiori se non fuerit dedignata servire. Deus sedet super sedem sanctam suam. 11. [vers. 10.] Principes populorum convenerunt cum Deo Abraham. Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob (Exod. III, 6). Verum est, dixit hoc Deus, et superbierunt inde Judaei,", "candidate_score": 0.65571, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2028", "psc_text": "terminos orbis terrae: vide jam impleri quod dictum est, Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. LXXI, 11) . Vide impletum esse quod dictum est, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua (Psal. CVII, 6) . Vide illum cujus pedes et manus fixi sunt clavis, cujus ossa in ligno pendentia numerata sunt, super cujus vestimentum sors missa est (Matth. XXVII, 35): vide regnantem, quem illi viderunt pendentem: vide in coelo sedentem, quem contempserunt in terra ambulantem. Vide inde impleri, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium (Psal. XXI, 28) . Haec videns exclama cum gaudio, Sicut audivimus, ita et vidimus. Merito sic vocatur ipsa Ecclesia de gentibus: Audi filia, et vide, et obliviscere populum tuum et domum patris tui (Psal. XLIV, 11) . Pater tuus Aquilo fuit, veni ad montem Sion. Audi, et vide: non", "candidate_score": 0.650582, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_22", "bdc_text": "De epistola Leonis Ein entsprechendes Schreiben Leo Jude liegt nicht vor .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3905", "psc_text": "Et illi: Nos non habemus regem, nisi Caesarem (Joan. XIX, 15) . O Judaei qui vocamini, et non estis; si non habetis regem, nisi Caesarem, defecit jam princeps de Juda: venit ergo ille cui repromissum est. Illi ergo verius Judaei, qui christiani facti sunt ex Judaeis: caeteri Judaei qui in Christum non crediderunt, etiam nomen ipsum perdere digni fuerunt. Judaea ergo vera, Christi Ecclesia est, credens in illum regem qui venit ex tribu Juda per virginem Mariam; credens in illum de quo modo Apostolus dicebat, ad Timotheum scribens: Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David, secundum Evangelium meum (II Tim. II, 8) . De Juda enim David, et ex David Dominus Jesus Christus. Nos credentes in Christum pertinemus ad Judam; et nos cognovimus Christum qui oculis non vidimus, fide retinemus. Non ergo insultent Judaei, qui jam non sunt Judaei: ipsi dixerunt, Nos non habemus regem, nisi Caesarem.", "candidate_score": 0.649252, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3484", "psc_text": "sum; et salus vultus tui, Deus, suscepit me. Ad quam rem? Ut jam non sim pauper, non sim dolens. Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Jam dictum est; pauper iste laudat nomen Dei cum cantico, magnificat eum in laude. Quando auderet cantare, nisi recreatus esset a fame? Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Magnae divitiae! Quas gemmas laudis Dei de thesauro interiore protulit! Magnificabo eum in laude. Hae sunt divitiae meae. Dominus dedit, Dominus abstulit. Ergo miser remansit? Absit. Vide divitias: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum (Job I, 21) . Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. 16. [vers. 32.] Et placebit Deo, hoc quod eum laudabo, placebit, super vitulum novellum, cornua producentem et ungulas. Gratius illi erit sacrificium laudis, quam sacrificium vituli. Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi via est in qua ostendam illi salutare Dei.", "candidate_score": 0.643172, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_48_50", "bdc_text": "Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) . et PontisellaJohannes Pontisella , gest. 1574 , stammte aus dem Weiler Pungel bei Vicosoprano ( Bergell , Kt .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2411", "psc_text": "judica me. Venisti, o Christe, humilis apparuisti, contemptus es, flagellatus es, crucifixus es, occisus es: sed tertio die resurrexisti, quadragesimo die in coelum ascendisti, sedes ad dexteram Patris, et nemo videt. Spiritum tuum inde misisti, quem acceperunt digni; impleti amore tuo, laudem ipsius humilitatis tuae per mundum gentesque praedicaverunt: nomen tuum video excellere in genere humano, sed tamen infirmus nobis praedicatus es. Neque enim et ille doctor Gentium dixit aliquid inter nos se scire, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum (I Cor. II, 2), ut ejus eligeremus opprobrium, magis quam gloriam florentium Ziphaeorum. Verumtamen de illo quid ait? Etsi mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei (II Cor. XIII, 4) . Venit ergo ut moreretur ex infirmitate, venturus est ut judicet in virtute Dei: sed per infirmitatem crucis clarificatum est nomen ejus. Quisquis non crediderit in nomen clarificatum per infirmitatem, expavescet ad judicem cum venerit in virtute. Ne", "candidate_score": 0.642692, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3997", "psc_text": "ab initio mirabilium tuorum. 14. [vers. 13.] Et meditabor in omnibus operibus tuis, et in affectionibus tuis garriam. Ecce tertium garrire. Garrivit foris, quando defecit; garrivit in spiritu suo intus, quando profecit; garrivit in operibus Dei, quando pervenit quo profecit. Et in affectionibus tuis garriam: non in affectionibus meis. Quis vivit sine affectionibus? Et putatis, fratres, quia qui Deum timent, Deum colunt, Deum diligunt, nullas habent affectiones? Vere, hoc putabis, et putare audebis, quod affectiones habeat tabula, theatrum, venatio, aucupium, piscatus, et non habeant opera Dei? et non habeat meditatio Dei interiores affectiones quasdam suas, cum inspicitur mundus, et ponitur ante oculos spectaculum naturae rerum, et in his quaeritur artifex, et invenitur nusquam displicens, et super omnia placens? 15. [vers. 14.] Deus, in Sancto via tua. Inspicit jam opera misericordiae Dei circa nos, ex his garrit, et in his affectionibus exsultat. Primo inde coepit: In Sancto via tua. Quae via", "candidate_score": 0.640195, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_77_79", "bdc_text": "Vale , colende mi Myconi . Tiguri , ultima augusti anno 1541 . Heinrychus Bullingerus tuus ut semper .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2747", "psc_text": "Quoniam sine iniquitate cucurri, et dirigebar: exsurge in occursum mihi, et vide. 10. Aliquid etiam me dicere admonet in hoc loco capitis ipsius nostri sublimitas; quoniam infirmatus est usque ad mortem, et assumpsit infirmitatis carnem, ut pullos Jerusalem colligeret sub alas suas tanquam gallina infirmata cum parvulis. Non enim in aliqua ave hoc aliquando conspeximus, earum etiam quae nidificant ante oculos nostros, sicut parietum passeres, sicut hirundines tanquam annuae nostrae hospites, sicut ciconiae, sicut aliae atque aliae aves quae ante oculos nostros nidificant, et ovis insidunt, pullos alunt, sicut ipsae columbae quas quotidie videmus; aliquam avem infirmari cum parvulis non cognovimus, non aspeximus, non vidimus. Gallina quomodo hoc habet? Certe notam rem dico, quae in conspectu nostro quotidie versatur: quomodo raucescit vox, quomodo fit hispidum totum corpus? deponuntur alae, laxantur plumae, et vides circa pullos nescio quid aegrotum, et ea est materna charitas quae invenitur infirmitas. Quare ergo Dominus, nisi", "candidate_score": 0.638861, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1638", "psc_text": "Confundantur, et revereantur simul, qui quaerunt animam meam ut auferant eam. 25. Convertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt mihi mala. Convertantur retrorsum: nec hoc in malum accipiamus. Bene illis optat; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent retro, humiles facti sunt ut resurgant. Quando enim ante sunt, praecedere volunt Dominum, meliores volunt esse quam Dominus: si autem retro sunt, ipsum agnoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium sic redarguit. Passurus enim Dominus erat pro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat Dominum, et consilium dare magistro. Dominus autem ut non eum faceret praecedentem, sed sequentem, Redi, inquit, retro", "candidate_score": 0.638552, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et vitae innocentiam a domino . Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ;", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_59", "psc_text": "non absurde hic accipitur ipsum esse sacrificium justitiae, quod fit per poenitentiam: quid enim justius, quam ut suis unusquisque peccatis, quam alienis potius irascatur, seque ipsum puniens mactet Deo? An sacrificium justitiae opera justa sunt post poenitentiam? Nam et interpositum diapsalma, non absurde fortassis insinuat etiam transitum de vita veteri ad vitam novam: ut exstincto vel infirmato per poenitentiam vetere homine, sacrificium justitiae secundum regenerationem novi hominis offeratur Deo, cum se offert ipsa anima jam abluta, et imponit in altare fidei, divino igne, id est, Spiritu sancto comprehendenda; ut iste sit sensus, Sacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domino, id est, Recte vivite, et sperate donum Spiritus sancti, ut vos veritas, cui credidistis, illustret. 8. Sed tamen Sperate in Domino, clause adhuc dictum est. Sperantur autem quae, nisi bona? Sed quia unusquisque id bonum vult a Deo impetrare quod diligit, nec facile inveniuntur qui diligant bona interiora, id est, ad", "candidate_score": 0.634891, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3524", "psc_text": "vide quomodo se vult adjuvari, donec perveniat: Fratres, inquit, ego me non arbitror apprehendisse; ne illi sibi viderentur apprehendisse, quibus rursus dicit, Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oportet scire (I Cor. VIII, 2) . Quid ergo ait? Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Supra dixerat, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim; et ibi sequitur, Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Si nondum accepit, egenus et pauper est: si nondum perfectus est, egenus et pauper est. Bene dicit: Deus, adjuva me. Sed intelligit aliquid, et excelsius intelligit. Vide tamen quid dicat: Ei autem qui potest super omnia facere superabundantius quam petimus et intelligimus (Ephes. III, 20) . Vide ergo quia nondum pervenit, nondum apprehendit. Quid ergo ait? Fratres, ego me non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis (Philipp. III, 12 14) .", "candidate_score": 0.634256, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2798", "psc_text": "Ne magnitudine, inquit, revelationum extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut discederet a me; et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur (II Cor. XII, 7-10) . Videte quae sint consummationes. Apostolus, doctor gentium, pater fidelium per Evangelium, accepit stimulum carnis a quo colaphizaretur. Quis nostrum hoc dicere auderet, nisi ille confiteri non erubesceret? Si enim dixerimus hoc non passum fuisse Paulum; cum ei quasi honorem deferimus, mendacem facimus. Sed quia verax est, et verum dixit; oportet ut credamus datum illi esse angelum satanae, ne magnitudine revelationum extolleretur. Ecce quam timendus est serpens superbiae! Quid itaque factum est istis? In peccato suo comprehensi sunt, quia Christum occiderunt, et de ipsa magnitudine peccati plus humiliati sunt, et majore humilitate erigi meruerunt: hoc est, Comprehendantur in superbia sua. Et ex maledicto et mendacio annuntiabuntur consummationes: id est,", "candidate_score": 0.633297, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_8_10", "bdc_text": "sowie vom 13 . August an Gwalther ( vgl. oben Nr. 1554 , Anm. 7 ). . Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2720", "psc_text": "est qui audit et facit: qui autem audit et non facit, aedificat super arenam (Matth. VII, 24, 26): qui nec audit nec facit, nihil aedificat. Sed quomodo qui aedificat super arenam, ruinam sibi aedificat; sic ille qui non aedificat super petram, veniente fluvio, sine domo rapitur. Non est quod facere, nisi et aedificare et super petram aedificare; id est, et audire et facere. Nec alius dicat: Utquid procedo ad ecclesiam? ecce qui quotidie ad ecclesiam procedunt, non faciunt quod audiunt. Faciunt tamen ut audiant; sic possunt facere ut audiant et faciant: tu autem quantum longe es a faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed ego, inquit, non aedifico super arenam. Nudum te inventurus est fluvius: numquid ideo te non ablaturus est? numquid ideo pluvia non necabit? numquid venti propterea non abripient! Ergo veniam et audiam. Sed cum audieris, fac. Nam si audieris, et non feceris, aedificasti quidem, sed super arenam.", "candidate_score": 0.63121, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2752", "psc_text": "etiam cicatrices palpaverunt (Luc. XXIV, 39). Quid est ergo, Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem; nisi, noli quod vides hoc solum me credere, ne et hic remaneat aspectus tuus quasi tactus tuus? Humilis enim tibi videor, nondum ascendi ad Patrem, unde et ad vos descendi, et inde non recessi, nondum illuc ascendi, quando vos non deserui. Venit non recedens, ascendit non deserens. Sed quid est quod ascendit ad Patrem? Quando nobis innotescit aequalis Patri. Nos enim ascendimus proficiendo, ut hoc videre, ut hoc intelligere, ut hoc utcumque capere valeamus. Ideo ergo distulit tactum, non abstulit, non repulit, non negavit. Nondum enim, inquit, ascendi ad Patrem. A summo coelo egressio ejus, dicit alius Psalmus, et occursus ejus usque ad summum coeli (Psal. XVIII, 7) . Summum coeli, id est, summum in omnibus spiritualibus Pater est: inde excursus ejus, et occursus usque ad summum coeli. Occurrit usque ad summum, non", "candidate_score": 0.627873, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2751", "psc_text": "talis apparuit; quia tibi dignitatem quam apud Patrem habet, non demonstravit; quia tibi nunc obtulit infirmitatem, servavit purgato postea claritatem. Ille ergo Patri aequalis, talis est factus: et tamen in ipsa infirmitate agnoscendus est, non visione, sed fide; ut quod videre nondum possumus, saltem credamus, et credendo quod non videmus, etiam videre mereamur. Merito posteaquam resurrexit, ait Mariae Magdalenae, cui dignatus est primitus apparere: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem (Joan. XX, 17) . Quid est hoc? Paulo post eum mulieres tetigerunt. Nam redeuntes a monumento, obviam sibi factum adoraverunt, et pedes ejus tenuerunt (Matth. XXVIII, 9): discipuli etiam cicatrices palpaverunt (Luc. XXIV, 39). Quid est ergo, Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem; nisi, noli quod vides hoc solum me credere, ne et hic remaneat aspectus tuus quasi tactus tuus? Humilis enim tibi videor, nondum ascendi ad Patrem, unde et ad vos descendi, et inde non", "candidate_score": 0.625581, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1539", "psc_text": "sequitur ad palmam supernae vocationis Dei, quam nondum invenit, ad quam nondum pervenit. Si autem non est perfectus, quia non illuc pervenit, quis nostrum perfectus est? Tamen sequitur et ait: Quotquot enim perfecti, hoc sapiamus. Tu non es perfectus, o Apostole, et nos perfecti? Sed excidit vobis, quia se modo perfectum dixit? Non enim ait, Quotquot perfecti, hoc sapiatis; sed, Quotquot, inquit, perfecti, hoc sapiamus: cum paulo ante dixisset, Non quia jam acceperim aut jam perfectus sim. Aliter ergo hic non potes esse perfectus, nisi scias, hic te non esse posse perfectum. Haec ergo erit perfectio tua, sic te quaedam transilisse, ut ad quaedam properes; sic quaedam te transilisse, ut restet aliud ad quod omnibus transactis transiliendum est. Haec tuta fides est. Nam quisquis se jam pervenisse putat, in alto se ponit, ut cadat. 15. Quia ergo ita sapio, quia me et imperfectum dico et perfectum: imperfectum quidem, quia nondum", "candidate_score": 0.625352, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_27", "bdc_text": "Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1488", "psc_text": "est ut quisque lingua non labatur et peccet, et qui lingua non peccavit, ut scriptum est, hic perfectus est vir [Jacobi III, 2] ), aliqua forte poenitenda dixerat, et lapsa erant ab ore quae vellet revocare, nec posset. Non enim lingua frustra in udo est, nisi quia facile labitur. Videns ergo quam esset difficile, ut necessitatem loquendi haberet homo, et in loquendo non aliquid diceret, quod se dixisse nollet; et taedio affectus ex his peccatis, quaesivit evitare talia. Patitur hanc difficultatem transiliens. Non me judicet, qui nondum est transiliens: transiliat, et experiatur quod loquor; tunc enim erit et testis et filius veritatis. Cum ergo haec ei contigissent, statuerat non loqui, ne aliquid diceret quod locutum se esse poeniteret. Hoc indicant prima verba ejus, Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Custodi ergo vias tuas, o Idithun, et noli delinquere in lingua tua: perpende quod dicturus es, examina,", "candidate_score": 0.622336, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3525", "psc_text": "omnia facere superabundantius quam petimus et intelligimus (Ephes. III, 20) . Vide ergo quia nondum pervenit, nondum apprehendit. Quid ergo ait? Fratres, ego me non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis (Philipp. III, 12 14) . Ille ergo currit, tu haesisti. Ille dicit nondum se perfectum; et tu jam de perfectione gloriaris! Confundantur qui tibi dicunt: Euge, euge. Confundaris inter illos et tu, quia tu tibi dicis: Euge, euge. Qui enim seipsum laudat, sibi dicit: Euge, euge: qui ab aliis laudatur et consentit, non portat oleum secum; deficiunt faces, clausurus est ille januam (Matth. XXV, 3, 10). 9. Hoc ergo nos docuit psalmus iste breviter, charissimi, ex admonitione solemnitatis martyrum, ut intelligamus quia martyres tribulationem hic passi sunt corporalem: nos in quantacumque pace simus, necesse est patiamur tribulationem spiritualem; et necesse est ut inter scandala, et", "candidate_score": 0.621936, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_27", "bdc_text": "Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1383", "psc_text": "forte putares cum in ore habere quod in corde non habet: ne forte computares eum cum illis, de quibus dictum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me (Isai. XXIX, 13) : Et lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in corde ipsius. Et quid illi prodest? Et non supplantabuntur gressus ejus. Liberat a laqueo verbum Dei in corde, liberat a via prava verbum Dei in corde, liberat a labina verbum Dei in corde. Tecum est, cujus verbum a te non recedit. Quid autem mali patitur quem custodit Deus? Custodem ponis in vinea, et contra fures securus es; et potest dormire custos ille, et ipse cadere, et furem admittere: non autem dormit, neque dormitabit, qui custodit Israel (Psal. CXX, 4). Lex Dei ejus in corde ipsius: et non supplantabuntur gressus ejus. Vivat ergo securus, et inter malos vivat securus, et inter impios vivat securus. Quid", "candidate_score": 0.621185, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_35", "bdc_text": "tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3826", "psc_text": "subjecti (Rom. X, 3) . Videte hominem digessisse fortitudinem suam, et remansisse infirmum, inopem, longe stantem, nec oculos ad coelum levare audentem; sed percutientem pectus suum, et dicentem: Domine, propitius esto mihi peccatori (Luc. XVIII, 13) . Jam infirmus est, jam infirmitatem confitetur; non est fortis: arida terra est; rigetur fontibus et torrentibus. Illi adhuc fortes sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium, haruspiscum, mathematicorum, magicae artes; quoniam siccati sunt fluvii Fortis: Tu siccasti fluvios Etham. Arescat illa doctrina; inundentur mentes Evangelio veritatis. 19. [vers. 16.] Tuus est dies, et tua est nox. Quis hoc ignorat, quando ipse fecit haec omnia; quia per Verbum facta sunt omnia (Joan. I, 3)? Illi ipsi qui operatus est salutem in medio terrae, illi dicitur: Tuus est dies, et tua est nox. Aliquid hic intelligere debemus, quod pertineat ad ipsam salutem quam operatus est in medio terrae. Tuus", "candidate_score": 0.615383, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37_39", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben . Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten . Siehe Basel StA , Gerichtsarchiv U 4 , 76r. -77r. 78r. 79r. ;", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3950", "psc_text": "de quibusdam quae voverunt, et non reddiderunt? Habentes, inquit, damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt (I Tim. V, 12) . Quid est, primam fidem irritam fecerunt? Voverunt, et non reddiderunt. Nemo ergo positus in monasterio frater dicat: Recedo de monasterio, neque enim soli qui sunt in monasterio perventuri sunt ad regnum coelorum, et illi qui ibi non sunt ad Deum non pertinent. Respondetur ei: Sed illi non voverunt; tu vovisti, tu retro respexisti. De die judicii cum Dominus minaretur, quid ait? Mementote uxoris Lot (Luc. XVII, 32) . Omnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita retrorsum respexit: ubi respexit, ibi remansit. Facta est autem statua salis (Gen. XIX, 26), ut illius contemplatione condiantur homines; cor habeant, non sint fatui, non retro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaneant, et alios condiant. Nam et modo dicimus illud quibusdam fratribus nostris, quos forte viderimus", "candidate_score": 0.614319, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_28_30", "bdc_text": "Pestis et apud nos grassari incipit , Nach Pellikans Bericht trat die Seuche bereits Ende Juli in Zürich auf; s. Pellikan , Chronikon 151 . sed clementi adhuc sęvitia ;", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1760", "psc_text": "loquetur hic. 2. [vers. 1.] Nostis autem omnes qui proficiunt, et qui coelesti illi civitati ingemiscunt, qui peregrinationem suam norunt, qui viam tenent, qui in desiderio terrae illius stabilissimae spem tanquam ancoram praefixerunt: nostis ergo quia hoc genus hominum, hoc semen bonum, hoc frumentum Christi inter zizania gemit; et hoc donec veniat tempus messis, id est usque in finem saeculi, sicut exponit quae non fallitur veritas (Matth. XIII, 18). Gemens ergo inter zizania, id est inter malos homines, inter dolosos et seductores, aut ira turbulentos, aut insidiis venenatos; circumspiciens simul cum illis esse se tanquam in uno agro per totum mundum, unam pluviam excipere, pariter perflari, pariterque secum inter adversa nutriri, habere simul ista communia dona Dei, malis bonisque concessa communiter ab illo qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos (Id. V, 45): videns ergo semen Abrahae, semen sanctum, quanta cum malis", "candidate_score": 0.603611, "ce_score": null } ] }, { "rank": 4, "cf_id": "cf021", "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum", "max_score": 0.691956, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42_44", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ;", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1212", "psc_text": "Quadragesimam fere omnes, quanto magis quisque vel minus seu voluerit, seu potuerit. Vos autem ipsam creaturam negatis bonam, et immundam dicitis, quod carnes diabolus operetur faeculentiore materia mali; ac per hoc eas, tanquam immundiora et truculentiora dei vestri vincula, exhorrentes abjicitis. Auditoribus autem vestris, quos tanquam distinctos a genere sacerdotum dixisti, secundum veniam haec edenda conceditis: sicut quibusdam concedit Apostolus secundum veniam, non omnem concubitum conjugalem, etiam qui fit sola causa generandi; sed eum qui fit per incontinentiam, sed tamen cum conjuge (I Cor. VII, 5, 6). Neque enim conceditur secundum veniam, nisi peccatum. Hoc vos de omni carnium cibo sentitis, hoc et ipsi ab haeresi vestra didicistis, et vestros auditores docetis: sed illis quod sit ignoscendum, propter quod vobis necessaria ministrant, ut dixi, conceditis, non dicentes non esse peccatum, sed peccantibus veniam largientes; vos autem ab omni tali tanquam mala et immunda contagione abstinetis: ac per hoc illud quod", "candidate_score": 0.691956, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_46_48", "bdc_text": "Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate . Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", "candidate_score": 0.67513, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_30_32", "bdc_text": "sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_185", "psc_text": "cujus gratia sumus salvi facti. Quod enim hic dixit, Convivificavit nos Christo, hoc dixit ad Corinthios, Ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. Et quod hic dicit, Cujus gratia salvi sumus facti; jam velut perfectum sit loquitur, quod in spe tenet. Nam quod paulo ante commemoravi, apertissime alibi dicit: Spe enim salvi facti sumus. Ideoque et hic sequitur, et tanquam perfectum enumerat quod futurum est: Et simul, inquit, excitavit, et simul sedere fecit in coelestibus in Christo Jesu. Certe enim in coelestibus Christus jam sedet, nondum autem nos: sed quia spe certa, quod futurum est, jam tenemus, simul sedere nos dixit in coelestibus, nondum in nobis, sed jam in illo. Namque ne putares jam nunc esse perfectum, quod in spe ita dicitur, tanquam perfectum sit, atque ut intelligas adhuc futurum, sequitur et dicit: Ut ostenderet in supervenientibus saeculis superabundantes divitias gratiae", "candidate_score": 0.667702, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_31_33", "bdc_text": "dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos . Amen .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_185", "psc_text": "cujus gratia sumus salvi facti. Quod enim hic dixit, Convivificavit nos Christo, hoc dixit ad Corinthios, Ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. Et quod hic dicit, Cujus gratia salvi sumus facti; jam velut perfectum sit loquitur, quod in spe tenet. Nam quod paulo ante commemoravi, apertissime alibi dicit: Spe enim salvi facti sumus. Ideoque et hic sequitur, et tanquam perfectum enumerat quod futurum est: Et simul, inquit, excitavit, et simul sedere fecit in coelestibus in Christo Jesu. Certe enim in coelestibus Christus jam sedet, nondum autem nos: sed quia spe certa, quod futurum est, jam tenemus, simul sedere nos dixit in coelestibus, nondum in nobis, sed jam in illo. Namque ne putares jam nunc esse perfectum, quod in spe ita dicitur, tanquam perfectum sit, atque ut intelligas adhuc futurum, sequitur et dicit: Ut ostenderet in supervenientibus saeculis superabundantes divitias gratiae", "candidate_score": 0.661761, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47_49", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_461", "psc_text": "illi (Matth. III, 17, et Luc. IX, 35) . Necnon et illud mihi verisimile non videtur, Judaeos potuisse tacere, cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, quin statim, utpote maligni et astuti, quaererent quidnam illud esset, quod de se a Moyse scriptum putaret. Sed et haec eorum omnifaria taciturnitas non minus Jesum nihil tale dixisse significat. CAPUT III. Quamvis ergo et haec non parva videantur ad confirmandam suspicionem falsi de capitulo isto, plus tamen illo teneor, quia omnem, ut dixi, Moyseos scripturam scrutatus, nullas ibi de Christo prophetias inveni. Nunc tamen te compertus melioris intelligentiae lectorem, consecuturum me aliquid credo, acturumque fateor gratias, si spem profectus ac doctrinae, quam mihi objurgationis tuae fiducia promittit, nulla frustreris invidia; sed doceas, si quid est quod me forte legentem praeterierit de Deo ac de Domino nostro memoratum in scriptura Moysi. Nec dixeris, quaeso, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem,", "candidate_score": 0.658276, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_46_48", "bdc_text": "Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate . Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_827", "psc_text": "nos blasphemare existimetis, ego non video. Nam si a nobis scripta haec dictatave fuissent, quae iidem commisisse leguntur, esset vestra haec in nos non irrationabilis accusatio: ubi vero aut ab ipsis eadem scripta sunt contra honestatis morem, de vitiis captantibus gloriam, aut ab eorum sociis ac paribus, nostra quae istic culpa est? Damnamus enim detestati actus iniquos, quos ultro de se, nec interrogati confessi sunt rei: aut si haec per invidiam scriptorum adversus eos malignitas finxit, puniantur scriptores, damnentur eorum libri, purgetur propheticum nomen indigna fama, gravitati atque censurae suae Patriarcharum reddatur auctoritas. CAPUT IV. Et sane fieri potuit ut quemadmodum de Deo impudenter iidem tanta finxerunt, nunc eum in tenebris ex aeterno versatum dicentes, et postea miratum cum vidisset lucem; nunc ignarum futuri, ut praeceptum illud quod non esset servaturus Adam, ei mandaret; nunc et improvidum, ut eum latentem in angulo paradisi post nuditatem cognitam videre non posset; nunc", "candidate_score": 0.656763, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16_18", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus . Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1310", "psc_text": "refutatas, duntaxat horum ejus capitulorum quibus hoc opere, quantum Dominus adjuvare dignatus est, sufficienter, ut arbitror, prolixeque respondi; breviter vos admoneo, qui illo tam nefando et exsecrabili errore tenemini, ut si auctoritatem Scripturarum omnibus praeferendam sequi vultis, eam sequamini quae ab ipsius praesentiae Christi temporibus per dispensationes Apostolorum, et certas ab eorum sedibus successiones episcoporum, usque ad haec tempora toto orbe terrarum custodita, commendata, clarificata pervenit. Ibi enim videbitis etiam Veteris Testamenti et obscura revelari, et praedicta compleri. Si autem quasi ratione movemini; primum cogitetis quinam sitis, quam minus idonei ad comprehendendam naturam, non dicam Dei, sed animae vestrae: comprehendendam sane, quemadmodum velle aut voluisse vos dicitis, certissima ratione, non vanissima credulitate: quod cum minime potueritis (sine dubio enim quamdiu tales estis, nullo modo poteritis), illud saltem quod omni humanae menti est naturaliter insitum, si modo id perversae opinionis pravitate non turbetur, Dei naturam atque substantiam incommutabilem omnino, omnino incorruptibilem", "candidate_score": 0.656655, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_35_37", "bdc_text": "tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 . August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten . Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_984", "psc_text": "infantes jussit occidi (Matth. II, 16)? At hoc factum ibi non vituperatur, sed tantum narratur. Sed ne hoc Manichaei vesana impudentia falsum esse contendant, quia et ipsam Christi nativitatem, qua Herodes perturbatus est, negant; ipsorum Judaeorum immanitatem et caecitatem legant, quemadmodum illic tantummodo narretur, non vituperetur, et tamen ab omnibus detestetur. CAPUT LXIII. Sed, inquiunt, iste Judas, qui cum sua nuru concubuit, inter duodecim Patriarchas computatur (Gen. XXXV, 22-26). Quid enim, et ille Judas, qui Dominum tradidit, nonne inter duodecim Apostolos numeratus est, et cum eis unus ex eis ad praedicandum Evangelium diabolus missus est (Matth. X, 2-5, et Joan. VI, 71, 72)? Sed adhuc respondent et dicunt: Ille post tale facinus laqueo suo peremptus et Apostolorum numero exemptus est (Matth. XXVII, 5); iste autem post hanc turpitudinem, inter fratres suos ab illo patre, cui tam magnum testimonium Deus perhibet, praecipue benedictus et super omnes laudatus est (Gen. XLIX, 8-12).", "candidate_score": 0.655772, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_45_47", "bdc_text": "dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate . Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", "candidate_score": 0.651034, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_48_50", "bdc_text": "Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) . et PontisellaJohannes Pontisella , gest. 1574 , stammte aus dem Weiler Pungel bei Vicosoprano ( Bergell , Kt .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_492", "psc_text": "ea ipsa quae ad reprehendendum eligis, ostendam de Christo esse conscripta. Quin etiam petis ne dixerim, ut imperiti solent, hoc ipsum satis esse debere ad fidem, quia Christus dixerit de se scripsisse Moysen. Quod quidem si dico, non ut imperitus, sed ut fidelis dico: non valere autem hoc ad convincendum Gentilem vel Judaeum, et ego fateor; sed adversus vos, qui quoquo modo nomine Christiano gloriamini, satis esse idoneum ac praevalidum, tu quoque etsi diu tergiversatus, tamen coactus es confiteri dicens, Nolo enim nunc ad me respicias, quem ad credendum professio mea fecit obnoxium, ut non possim non credere ei quem sequor: sed puta nos cum Judaeo tractare, puta cum Gentili. Quibus verbis ostendisti, te interim, cum quo mihi nunc res est, quia te ad credendum professio tua fecit obnoxium, satis esse convictum de Christo scripsisse Moysen; quia ipsum Christum hoc dixisse, in Evangelio scriptum est, cujus tam praeclaram sanctamque auctoritatem", "candidate_score": 0.649082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_1_3", "bdc_text": "Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_500", "psc_text": "esse dixisti (Deut. XXXIV, 5). Noverat enim et ipse in Domino gloriari, ut ab eo salvus fieret: a quo et ille qui dicit, Christus Jesus venit in hunc mundum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum (I Tim. I, 15) . Arguitur enim Moyses voce divina, quod ejus fides ad aquam de petra eliciendam aliquantum titubaverit (Num. XX, 10-12): quod ei cum peccato Petri potest esse commune, qui in mediis fluctibus simili fidei defectu dubitavit (Matth. XIV, 30, 31). Verum absit ut credamus hinc eum esse alienatum ab aeterna societate sanctorum, qui cum sancto Elia, sicut Evangelium loquitur, meruit clarificato in monte Domino assistere (Matth. XVII, 1-5). Nam, ut in veteribus legimus Libris, etiam post ipsum peccatum, quantum sit apud Deum meritum ejus apparet. Sed quid causae fuerit, ut de peccato ejus tali morte vindicando Deus loqueretur? Quoniam pollicitus sum ea ipsa demonstrare ad praenuntiandum Christum pertinere, quae tu reprehendenda", "candidate_score": 0.645522, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47_49", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_472", "psc_text": "Christo aliquid scripserit, quaeso nos doceas. CAPUT VIII. Alias inquit: Si Christianus es, crede dicenti Christo quia de se scripsit Moyses. Quod si non credis, christianus non es. Inepta haec semper et imbecilla responsio est nihil habentium quod ostendant. Quanto igitur melius fecisses, si idem confitereris simpliciter? et tamen hoc mihi quidem dicere potuisti, quem scias necesse habere ut credam causa religionis qua famulor Christo: licet hoc ipsum adhuc quaeratur, utrum sit et hoc Christi testimonium, ut credi debeat absolute; an scriptoris, ut examinari sollicite. Nec si nos non credimus falsis, Christum hinc offendimus, sed falsatores. Tamen utcumque hoc ferri poterit Christianis oppositum: quid autem de illis agemus, quos retuli, Judaeo scilicet atque Gentili, quibus dicere non possumus, Si christianus es, crede; si non credis, christianus non es? Quanquam ne Christiano quidem hoc rectissime dixeris, cum Christus Thomam apostolum dubitantem de se aspernatus non sit; sed quo animi ejus vulneribus", "candidate_score": 0.642111, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47_49", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_493", "psc_text": "sequor: sed puta nos cum Judaeo tractare, puta cum Gentili. Quibus verbis ostendisti, te interim, cum quo mihi nunc res est, quia te ad credendum professio tua fecit obnoxium, satis esse convictum de Christo scripsisse Moysen; quia ipsum Christum hoc dixisse, in Evangelio scriptum est, cujus tam praeclaram sanctamque auctoritatem labefactare non audes: quia et cum id ex obliquo audes, difficultatis tuae pressus angustiis, et cernens quanta ruina te obruat cum tibi dicitur, nullam esse scripturam cui de factis et dictis Christi flagites esse credendum, si Evangelio tam sancte lateque notissimo credendum esse non putas; et timens ne amisso Christiani nominis pallio nuda vanitas vestra omnibus conspuenda et detestanda ramaneat, rursus te saucium colligere conaris, et dicis quod istis Evangelii verbis jam te ad credendum professio tua fecit obnoxium. Sic ergo te interim, cum quo nunc ago, teneo, ferio, perimo, id est, errorem tuum atque fallaciam; et cogo fateri de", "candidate_score": 0.640277, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47_49", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1231", "psc_text": "Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid ergo aliud est, quam calumniari bonos, et Christi discipulorum concordem coetum in crimen devocare discordiae? Quae quia nos legentes, animadvertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum judicavimus utilibus acceptis ex iisdem, id est, iis quae et fidem nostram aedificent, et Christi Domini atque ejus Patris omnipotentis Dei propagent gloriam, caetera repudiare, quae nec ipsorum majestati, nec fidei nostrae conveniant. CAPUT III. Proinde nec vos, ut dicere coeperam, de Testamento Vetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamvis ita sit scriptum (Gen. XVII, 9-14); neque sub otio ac vacatione colendum sabbatum, quamvis ita legatur (Exod. XXXI, 13); sed nec sacrificiis, ut Moysi videtur, et immolationibus", "candidate_score": 0.640053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47_49", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1298", "psc_text": "doctrina daemoniorum, ut eam sub christianae doctrinae nomine defendere nulla ex parte possitis, nisi dicatis falsas esse Scripturas Apostolorum. Infelices inimici animae vestrae, quae unquam litterae ullum habebunt pondus auctoritatis, si evangelicae, si apostolicae non habebunt? De quo libro certum erit cujus sit, si Litterae quas Apostolorum dicit et tenet Ecclesia ab ipsis Apostolis propagata et per omnes gentes tanta eminentia declarata, utrum Apostolorum sint incertum est; et hoc erit certum scripsisse Apostolos, quod huic Ecclesiae contrarii haeretici proferunt auctorum suorum nominibus appellati, longe post Apostolos existentium? Quasi vero et in litteris saecularibus non fuerunt certissimi auctores, sub quorum nominibus postea multa prolata sunt, et ideo repudiata, quia vel his quae ipsorum esse constaret minime congruerunt, vel eo tempore quo illi scripserint, nequaquam innotescere, et per ipsos vel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerunt. Nonne, ut alios omittam, sub Hippocratis medici nobilissimi nomine quidam libri prolati, in auctoritatem a", "candidate_score": 0.638795, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_48_50", "bdc_text": "Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) . et PontisellaJohannes Pontisella , gest. 1574 , stammte aus dem Weiler Pungel bei Vicosoprano ( Bergell , Kt .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_60", "psc_text": "videatur. In qua forma etiam ascendit in coelum, et vox illa discipulis sonuit: Sic veniet, quemadmodum eum vidistis euntem in coelum (Act. I, 11) . Nam secundum id quod Filius Dei, Deus aequalis est Patri, et cum Patre unum, non videbitur a malis: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) . Cum ergo credentibus in se promittat vitam aeternam, nec aliud sit credere in eum, quam credere in verum Christum, qualem se ipse praedicat, et ab Apostolis praedicatur, hoc est, et verum Dei Filium et verum hominis filium; vos, Manichaei, qui creditis in falsum et fallacem, falsi et fallacis hominis filium, cum et ipsum Deum, gentis adversae tumultu perterritum, membra sua misisse crucianda, nec postea tota purganda docetis, videtis quam sitis alieni a vita aeterna, quam promittit Christus illis qui credunt in eum. At enim dixit Petro confitenti eum Filium Dei: Beatus es, Simon Bar-Jona (Id.", "candidate_score": 0.638438, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_25_27", "bdc_text": "nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ; s. oben Nr. 1558 , 1-4. . Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_534", "psc_text": "et haec nos ostendimus, quomodo de Christo accipi possint; et superius alia multa dedimus, quae nisi de Christo intellectum habere non possint. Non est ergo cur concludas, Fauste, nulla esse a Moyse scripta de Christo. Attende enim quid dicas: Quod si haec, inquis, minime de Christo scripsit, aut alia dabitis, aut nulla erunt. Verum dicis. Proinde, quia et haec de Christo, vel propter Christum scripta docuimus, et alia multa dedimus, argumentatio tua potius nulla erit. Et haec quidem quae commemorasti, quamvis non obtinueris, saltem conatus es ostendere non esse scripta de Christo. Quod autem subdidisti, Aut alia dabitis, aut nulla erunt; prius demonstrare debuisti, alia nos dare non posse, ut securus inferres nulla esse. Nunc vero tanquam libellus tuus surdos auditores vel caecos lectores esset habiturus, ut nullus adverteret quid praetermiseris, cucurristi dicere: Si nulla fuerint, nec Christus potuit asseverare quod nusquam est; ita, si Christus hoc minime asseveraverit, capitulum", "candidate_score": 0.638115, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_48_50", "bdc_text": "Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) . et PontisellaJohannes Pontisella , gest. 1574 , stammte aus dem Weiler Pungel bei Vicosoprano ( Bergell , Kt .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_39", "psc_text": "credamus. Nonne modo commemoravi Apostoli testimonium, ubi ait de Judaeis: Quorum patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula? Christus ergo Dominus et Salvator noster Filius Dei verus secundum divinitatem, et filius hominis verus secundum carnem, non ex eo quod est super omnia Deus benedictus in saecula ex femina natus est; sed ex illa infirmitate quam suscepit ex nobis, ut in ea moreretur pro nobis, et eam sanaret in nobis: non ex forma Dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, natus ex femina est; sed ex forma servi, quam accipiendo, semetipsum exinanivit (Philipp. II, 6) . Neque enim ob aliud exinanisse se dictus est, nisi accipiendo formam servi, non amittendo formam Dei. Illa enim natura, qua in forma Dei aequalis est Patri, incommutabiliter permanente, suscepit mutabilem nostram, per quam de virgine nasceretur. Vos autem, cum carnem Christi virginali", "candidate_score": 0.637672, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47_49", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_470", "psc_text": "piscibus caret squama, aut in quadrupedibus ungulam fissam non habet, nec ruminat (Deut. XIV, 3-20). Et haec ergo Judaei fortiter crediderunt, scribente Moyse: idcircoque Christo jam credere non poterant, indifferentiam docenti ciborum, et a suis quidem discipulis omnia penitus removenti, saecularibus vero vulgo concedenti omnia quae possent edi, atque asseveranti quod eos nihil in os intrans pollueret; quia quae de ore impudenter procedant, ea sola sint quae polluant hominem (Matth. XV, 11-20). Haec atque alia multa Moysi contraria, Jesum dogmatizare, nemo qui nesciat. CAPUT VII. Quae quia singula percurrere longum est, unum pro multis ostendam, id est, quia Christianarum haeresium pars maxima, et, quod est in promptu, Catholici nihil eorum servare curant, quae Moyses scribit. Quod ipsum si non de errore descendit aliquo, sed ex vera illa Christi et discipulorum ejus traditione, vos omnino fateamini necesse est, contraria invicem sibi Jesum docuisse atque Moysen: idcircoque nec creditum Christum a Judaeis,", "candidate_score": 0.636601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_48_50", "bdc_text": "Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) . et PontisellaJohannes Pontisella , gest. 1574 , stammte aus dem Weiler Pungel bei Vicosoprano ( Bergell , Kt .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_562", "psc_text": "discipulus veras cicatrices tetigit Christi, veram confiteri cogeris et carnem Christi. Ita Manichaeus non permanebis, si sic credas ut Thomas: infidelis autem remanebis, si nec sic credis ut Thomas (Joan. XX, 27, 28). LIBER DECIMUS SEPTIMUS. CAPUT PRIMUM. FAUSTUS dixit: Cur Legem non accipitis et Prophetas, cum Christus eos non se venisse solvere dixerit, sed adimplere (Matth. V, 17)? Quis hoc testatur dixisse Jesum? Matthaeus. Ubi dixisse? In monte. Quibus praesentibus? Petro, Andrea, Jacobo et Joanne, quatuor his tantum: caeteros enim necdum elegerat, nec ipsum Matthaeum. Ex his ergo quatuor unus, id est Joannes, Evangelium scripsit? Ita. Alicubi hoc ipse commemorat? Nusquam. Quomodo ergo quod Joannes non testatur qui fuit in monte, Matthaeus hoc scripsit qui longo intervallo, postquam Jesus de monte descendit, secutus est eum? Ac per hoc de hoc ipso primo ambigitur, utrum Jesus tale aliquid dixerit, quia testis idoneus tacet, loquitur autem minus idoneus: ut interim permiserimus", "candidate_score": 0.636585, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47_49", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1230", "psc_text": "quam multa vobis horrorem, quam multa pudorem faciant, ut quantum ad animum jamdudum ipsi judicaveritis eam non esse sinceram, quamvis partim Pater ipse, ut creditis, digito suo eam vobis, partim Moyses scripserit, fidelis et integer), solius Filii putatis Testamentum non potuisse corrumpi, solum non habere aliquid quod in se debeat improbari? praesertim quod nec ab ipso scriptum constat, nec ab ejus Apostolis, sed longo post tempore, a quibusdam incerti nominis viris, qui ne sibi non haberetur fides, scribentibus quae nescirent, partim Apostolorum nomina, partim eorum qui Apostolos secuti viderentur, scriptorum suorum frontibus indiderunt, asseverantes secundum eos se scripsisse quae scripserint. Quo magis mihi videntur injuria gravi affecisse discipulos Christi: quia quae dissona iidem et repugnantia sibi scriberent, ea referrent ad ipsos, et secundum eos haec scribere se profiterentur Evangelia, quae tantis sint referta erroribus, tantis contrarietatibus narrationum simul ac sententiarum, ut nec sibi prorsus, nec inter se ipsa conveniant. Quid", "candidate_score": 0.635872, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_36", "bdc_text": "August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_906", "psc_text": "in se habeant potestatem, vir in uxorem, et uxor in virum. Prolem igitur, quam de se habere Sara non poterat, de ancilla habere voluit: ex eo tamen semine, ex quo et de se, si posset, habere debebat. Nunquam hoc faceret mulier, si in corpore viri carnali concupiscentia teneretur; zelaret enim potius pellicem, non faceret matrem: nunc vero propterea sic propagandi voluntas pia fuit, quia concumbendi voluntas libidinosa non fuit. CAPUT XXXII. Illud sane defendi non potest, si Abraham, sicut Faustus objecit, minime credens Deo, qui sibi jam prolem de Sara promiserat, de Agar suscipere voluit. Sed apertissime falsum est: nondum hoc promiserat Deus. Recenseant Scripturae illius superiora, qui volunt; invenient semini Abraham jam fuisse promissam terram et innumerabilis multitudinis abundantiam (Gen. XII, 3), nondum tamen fuisse patefactum quomodo illius seminis esset futura propagatio, utrum ex carne Abrahae, si de se ipse generaret; an ex voluntate, si aliquem forte adoptaret: deinde", "candidate_score": 0.633891, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_36", "bdc_text": "August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_980", "psc_text": "sciens cum ea concumbere voluisset (si enim vir et uxor, sicut Dominus dicit, non jam duo, sed una caro est (Matth. XIX, 6), non aliter nurus est deputanda quam filia); tamen eum, quantum in ipso erat, deformiter cum meretrice cubasse non dubium est. At illa quae socerum fefellit, non carnis ejus concupiscentia, nec meretriciae mercedis cupiditate peccavit: sed ex ipso sanguine prolem requirens, ex quo duobus jam fratribus nupta, tertio quoque denegato habere non potuit, patri eorum socero suo fetandum corpus fraude subjecit, pignore mercedis accepto, quod non ad ornamentum, sed ad testimonium reservavit. Melius quidem sine filiis remaneret, quam sine jure matrimonii mater fieret: longe tamen alia intentione peccavit, quod filiis suis patrem providit socerum suum, quam si eum sibi concupisset adulterum. Denique cum jussu ejus produceretur ad mortem, et virgam, monile, atque annulum protulisset, dicens ab eo se gravidatam, cujus pignora illa essent; ubi ea quae dederat ille", "candidate_score": 0.633734, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_36", "bdc_text": "August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_907", "psc_text": "hoc promiserat Deus. Recenseant Scripturae illius superiora, qui volunt; invenient semini Abraham jam fuisse promissam terram et innumerabilis multitudinis abundantiam (Gen. XII, 3), nondum tamen fuisse patefactum quomodo illius seminis esset futura propagatio, utrum ex carne Abrahae, si de se ipse generaret; an ex voluntate, si aliquem forte adoptaret: deinde si de carne ipsius, utrum ex Sara, an ex alia prorsus, nondum manifestatum fuit. Legant, inquam, qui volunt, et invenient Faustum aut falli imprudenter, aut fallere impudenter. Itaque Abraham, cum sibi videret non nasci filios, et tamen semini suo factam promissionem teneret, primo de adoptione cogitabat. Hoc indicat, quod cum Deo loquens, ait de vernaculo suo, Hic haeres meus erit: tanquam diceret, Quia de me ipso mihi semen non dedisti, in isto comple quod meo semini promisisti. Si enim semen cujusque non appellaretur, nisi quod de ejus carne nasceretur, nec nos appellaret Apostolus semen Abrahae (Galat. III, 29), qui certe", "candidate_score": 0.627867, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1214", "psc_text": "nostrum consilium tacere quam commemorare malueris. Cum enim Apostolus dixisset, Abstinentes a cibis quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus; secutus ait, Et iis qui cognoverunt veritatem: quoniam omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei et orationem (I Tim. IV, 3-5) . Haec sunt quae negatis; hoc animo, hac voluntate, hac opinione ab escis hujusmodi temperatis, quod non significatione, sed natura malae et immundae sint. Qua in re creatorem earum sine dubio blasphematis: hoc est quod pertinet ad doctrinam daemoniorum. Nolite ergo mirari hoc de vobis tanto ante a sancto Spiritu prophetatum. CAPUT VI. Iterum si ad virginitatem sic adhortaremini, quemadmodum hortatur apostolica doctrina, Qui dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptum, melius facit (I Cor. VII, 38) : ut bonum esse nuptias diceretis, sed meliorem virginitatem, sicut facit Ecclesia, quae vere Christi est Ecclesia:", "candidate_score": 0.622931, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_984", "psc_text": "infantes jussit occidi (Matth. II, 16)? At hoc factum ibi non vituperatur, sed tantum narratur. Sed ne hoc Manichaei vesana impudentia falsum esse contendant, quia et ipsam Christi nativitatem, qua Herodes perturbatus est, negant; ipsorum Judaeorum immanitatem et caecitatem legant, quemadmodum illic tantummodo narretur, non vituperetur, et tamen ab omnibus detestetur. CAPUT LXIII. Sed, inquiunt, iste Judas, qui cum sua nuru concubuit, inter duodecim Patriarchas computatur (Gen. XXXV, 22-26). Quid enim, et ille Judas, qui Dominum tradidit, nonne inter duodecim Apostolos numeratus est, et cum eis unus ex eis ad praedicandum Evangelium diabolus missus est (Matth. X, 2-5, et Joan. VI, 71, 72)? Sed adhuc respondent et dicunt: Ille post tale facinus laqueo suo peremptus et Apostolorum numero exemptus est (Matth. XXVII, 5); iste autem post hanc turpitudinem, inter fratres suos ab illo patre, cui tam magnum testimonium Deus perhibet, praecipue benedictus et super omnes laudatus est (Gen. XLIX, 8-12).", "candidate_score": 0.622832, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_946", "psc_text": "libro nefariarum fallaciarum, ubi vere ipse scortabatur, sed cum serpente illo de quo Apostolus timebat Ecclesiae, quam virginem castam cupiebat uni viro exhibere Christo, ne sicut Evam deceperat astutia sua, sic et illorum mentes a Christi castitate avertendo corrumperet (II Cor. XI, 2, 3). Ita enim huic serpenti amici sunt isti, ut eum praestitisse potius quam nocuisse contendant. Ipse plane Fausto persuasit, pectori adulterato falsitatis semina infundens, ut has male conceptas calumnias ore immundissimo pareret, et stilo audacissimo etiam memoriae commendaret. Nulla enim ancillarum virum Jacob ab altera rapuit, nulla de illius concubitu cum altera litigavit. Ideo magis ordo erat, quia libido non erat; et tanto firmius servabantur conjugalis potestatis jura, quanto castius vitabatur carnalis cupiditatis injuria. Quod enim et ab uxore conducitur, ibi vera nostra manifestatur assertio, ibi pro se adversus maledicta Manichaeorum ipsa veritas clamat. Quid enim opus erat ut eum altera conduceret, nisi quia ordo alterius erat", "candidate_score": 0.620457, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1298", "psc_text": "doctrina daemoniorum, ut eam sub christianae doctrinae nomine defendere nulla ex parte possitis, nisi dicatis falsas esse Scripturas Apostolorum. Infelices inimici animae vestrae, quae unquam litterae ullum habebunt pondus auctoritatis, si evangelicae, si apostolicae non habebunt? De quo libro certum erit cujus sit, si Litterae quas Apostolorum dicit et tenet Ecclesia ab ipsis Apostolis propagata et per omnes gentes tanta eminentia declarata, utrum Apostolorum sint incertum est; et hoc erit certum scripsisse Apostolos, quod huic Ecclesiae contrarii haeretici proferunt auctorum suorum nominibus appellati, longe post Apostolos existentium? Quasi vero et in litteris saecularibus non fuerunt certissimi auctores, sub quorum nominibus postea multa prolata sunt, et ideo repudiata, quia vel his quae ipsorum esse constaret minime congruerunt, vel eo tempore quo illi scripserint, nequaquam innotescere, et per ipsos vel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerunt. Nonne, ut alios omittam, sub Hippocratis medici nobilissimi nomine quidam libri prolati, in auctoritatem a", "candidate_score": 0.618742, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_11_13", "bdc_text": "August ( oben Nr. 1559 ) hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1133", "psc_text": "revelaret Filium suum in me, ut eum annuntiarem in Gentes, continuo non acquievi carni et sanguini (Galat. I, 15, 16) . Vides ergo ubique eum in hac altera nativitate nostra, spirituali duntaxat, asseverantem nos a Deo formari; non in priore illa obscoena ac propudiosa, quae nos nihilo praestantius neque mundius animalibus caeteris in utero materno et concepit et formavit et genuit. Qua de re animadvertere si volueritis, invenietis hac in parte nos non tam professione a vobis distare, quam intellectu. Siquidem vobis placuerit hoc veteri et exteriori homini ac terreno tribuere, ut sit a Deo formatus; nos vero contra coelesti hoc dederimus, et interiori ac novo homini deferamus: neque id temere aut praesumptive, sed a Christo discentes, et ejus Apostolis, qui primi eadem in mundo docuisse monstrantur. CAPUT II. AUGUSTINUS respondit: Paulus quidem apostolus interiorem hominem in spiritu mentis, exteriorem vero in corpore atque ista mortali vita vult intelligi: non", "candidate_score": 0.617651, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_38_40", "bdc_text": "Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten . Siehe Basel StA , Gerichtsarchiv U 4 , 76r. -77r. 78r. 79r. ; vgl. unten Nr. 1563 , 1-30 , sowie Nr. 1566 , 12-15 , außerdem Myconius '", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_681", "psc_text": "nulla separatione violanda castitas conjugalis, postea permiserit dimittere uxorem? Nam cum illi respondissent, Quid ergo Moyses mandavit dari libellum repudii, et dimittere? ait illis, Quoniam Moyses ad duritiam cordis vestri permisit vobis dimittere uxores vestras (Matth. XIX, 4-8) . Hoc est quod paulo ante exposuimus (Supra, cap. 26). Quanta enim duritia erat ,quae nec per libelli interpositionem, ubi dissuadendi locus justis et prudentibus tribuebatur, solvi et flecti posset ad recipiendam vel revocandam conjugii charitatem? Ita Dominus, quid Lex et bonis praeciperet, et duris permitteret, ejusdem Legis testimonio declaravit; cum et non dimittendam uxorem ex eadem Scriptura commemorata conjunctione masculi et feminae monuit, divinamque auctoritatem ejusdem conjunctionis exposuit, et dandum libellum repudii propter duritiam vel domandi vel indomiti cordis ostendit. CAPUT XXX. Quapropter, cum omnia illa excellentia praecetpa Domini, quae veteribus Hebraeorum Libris contraria Faustus volebat ostendere, in eisdem quoque Libris inveniantur; unde venit Dominus Legem non solvere. sed adimplere, nisi", "candidate_score": 0.600577, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_38", "bdc_text": "Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten .", "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_681", "psc_text": "nulla separatione violanda castitas conjugalis, postea permiserit dimittere uxorem? Nam cum illi respondissent, Quid ergo Moyses mandavit dari libellum repudii, et dimittere? ait illis, Quoniam Moyses ad duritiam cordis vestri permisit vobis dimittere uxores vestras (Matth. XIX, 4-8) . Hoc est quod paulo ante exposuimus (Supra, cap. 26). Quanta enim duritia erat ,quae nec per libelli interpositionem, ubi dissuadendi locus justis et prudentibus tribuebatur, solvi et flecti posset ad recipiendam vel revocandam conjugii charitatem? Ita Dominus, quid Lex et bonis praeciperet, et duris permitteret, ejusdem Legis testimonio declaravit; cum et non dimittendam uxorem ex eadem Scriptura commemorata conjunctione masculi et feminae monuit, divinamque auctoritatem ejusdem conjunctionis exposuit, et dandum libellum repudii propter duritiam vel domandi vel indomiti cordis ostendit. CAPUT XXX. Quapropter, cum omnia illa excellentia praecetpa Domini, quae veteribus Hebraeorum Libris contraria Faustus volebat ostendere, in eisdem quoque Libris inveniantur; unde venit Dominus Legem non solvere. sed adimplere, nisi", "candidate_score": 0.581435, "ce_score": null } ] }, { "rank": 5, "cf_id": "cf016", "work_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1", "max_score": 0.691019, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14_16", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_129", "psc_text": "malum coram t e feci, quem sola sanctificatio decet. hominis testimonium declinamus, sed in conspectu tuo ea quae sunt indigna committimus. iniuria est homini spectare flagitia, deum arbitrum esse omnium scimus et eo ipso teste peccamus: et tamen in his iustificatur magis dominus deus noster, quia iniustitia nostra dei iustitiam commendat et mendacium nostrum concelebrat ueritatem dei; sit enim deus uerax, omnis c autem homo mendax. § 53 Ut iustificeris in sermonibus tuis. sermones dei pleni ueritatis sunt atque iustitiae ideoque uera sunt quaecumque locutus est dominus de fragilitate humana, quia inclinatum est cor eorum ad nequitiam, propendit ad fraudem. et quia definiuit eo quod non sit homo qui non peccet omnes enim declinauerunt et inutiles facti sunt -, ideo uincit, dum iudicaturindicatur, quoniam prolapsione uniuersorum D 2 Rom. 2. 1 4 Psalm. L 6 8 Rom. 2, 16 16 Rom. 3,4 18 Psalm. L 6 CXVIII 160 23 Psalm.", "candidate_score": 0.691019, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_129", "psc_text": "malum coram t e feci, quem sola sanctificatio decet. hominis testimonium declinamus, sed in conspectu tuo ea quae sunt indigna committimus. iniuria est homini spectare flagitia, deum arbitrum esse omnium scimus et eo ipso teste peccamus: et tamen in his iustificatur magis dominus deus noster, quia iniustitia nostra dei iustitiam commendat et mendacium nostrum concelebrat ueritatem dei; sit enim deus uerax, omnis c autem homo mendax. § 53 Ut iustificeris in sermonibus tuis. sermones dei pleni ueritatis sunt atque iustitiae ideoque uera sunt quaecumque locutus est dominus de fragilitate humana, quia inclinatum est cor eorum ad nequitiam, propendit ad fraudem. et quia definiuit eo quod non sit homo qui non peccet omnes enim declinauerunt et inutiles facti sunt -, ideo uincit, dum iudicaturindicatur, quoniam prolapsione uniuersorum D 2 Rom. 2. 1 4 Psalm. L 6 8 Rom. 2, 16 16 Rom. 3,4 18 Psalm. L 6 CXVIII 160 23 Psalm.", "candidate_score": 0.676511, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15_17", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_129", "psc_text": "malum coram t e feci, quem sola sanctificatio decet. hominis testimonium declinamus, sed in conspectu tuo ea quae sunt indigna committimus. iniuria est homini spectare flagitia, deum arbitrum esse omnium scimus et eo ipso teste peccamus: et tamen in his iustificatur magis dominus deus noster, quia iniustitia nostra dei iustitiam commendat et mendacium nostrum concelebrat ueritatem dei; sit enim deus uerax, omnis c autem homo mendax. § 53 Ut iustificeris in sermonibus tuis. sermones dei pleni ueritatis sunt atque iustitiae ideoque uera sunt quaecumque locutus est dominus de fragilitate humana, quia inclinatum est cor eorum ad nequitiam, propendit ad fraudem. et quia definiuit eo quod non sit homo qui non peccet omnes enim declinauerunt et inutiles facti sunt -, ideo uincit, dum iudicaturindicatur, quoniam prolapsione uniuersorum D 2 Rom. 2. 1 4 Psalm. L 6 8 Rom. 2, 16 16 Rom. 3,4 18 Psalm. L 6 CXVIII 160 23 Psalm.", "candidate_score": 0.675889, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16_18", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus . Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_129", "psc_text": "malum coram t e feci, quem sola sanctificatio decet. hominis testimonium declinamus, sed in conspectu tuo ea quae sunt indigna committimus. iniuria est homini spectare flagitia, deum arbitrum esse omnium scimus et eo ipso teste peccamus: et tamen in his iustificatur magis dominus deus noster, quia iniustitia nostra dei iustitiam commendat et mendacium nostrum concelebrat ueritatem dei; sit enim deus uerax, omnis c autem homo mendax. § 53 Ut iustificeris in sermonibus tuis. sermones dei pleni ueritatis sunt atque iustitiae ideoque uera sunt quaecumque locutus est dominus de fragilitate humana, quia inclinatum est cor eorum ad nequitiam, propendit ad fraudem. et quia definiuit eo quod non sit homo qui non peccet omnes enim declinauerunt et inutiles facti sunt -, ideo uincit, dum iudicaturindicatur, quoniam prolapsione uniuersorum D 2 Rom. 2. 1 4 Psalm. L 6 8 Rom. 2, 16 16 Rom. 3,4 18 Psalm. L 6 CXVIII 160 23 Psalm.", "candidate_score": 0.662126, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa015.opp-lat1_window_129", "psc_text": "malum coram t e feci, quem sola sanctificatio decet. hominis testimonium declinamus, sed in conspectu tuo ea quae sunt indigna committimus. iniuria est homini spectare flagitia, deum arbitrum esse omnium scimus et eo ipso teste peccamus: et tamen in his iustificatur magis dominus deus noster, quia iniustitia nostra dei iustitiam commendat et mendacium nostrum concelebrat ueritatem dei; sit enim deus uerax, omnis c autem homo mendax. § 53 Ut iustificeris in sermonibus tuis. sermones dei pleni ueritatis sunt atque iustitiae ideoque uera sunt quaecumque locutus est dominus de fragilitate humana, quia inclinatum est cor eorum ad nequitiam, propendit ad fraudem. et quia definiuit eo quod non sit homo qui non peccet omnes enim declinauerunt et inutiles facti sunt -, ideo uincit, dum iudicaturindicatur, quoniam prolapsione uniuersorum D 2 Rom. 2. 1 4 Psalm. L 6 8 Rom. 2, 16 16 Rom. 3,4 18 Psalm. L 6 CXVIII 160 23 Psalm.", "candidate_score": 0.658579, "ce_score": null } ] }, { "rank": 6, "cf_id": "cf016", "work_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1", "max_score": 0.691018, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1263", "psc_text": "est carne secernitur et, dum unusquisque cupit redimere delictum, ut ex seneserie culpae D studium disciplinae. § 148 concupiscentia quoque rerum malarum et quidam motus feruidior cupiditatis dei uerbo in adpetitum transfunditur diuinae caritatis et amoris atque in eadem natura titfit uaria disciplina multoque meliorem quam antea uoluptatem sibi mysteriorum caelestium ille corporis atque animae adpetitus adquirit. alitur enim animus cognitione rerum et conperta foturorumfuturorum repromissione sublimior animae opera uetusta E fastidit; animalis enim non percipit quae sunt spiritus dei, stultitia enim illi est; spiritalis autem diiudicat omnia, ipse autem a nemmenemine diiudicatur. § 149 Dum uadis cum adueraario tuo ad magistratum, ]2, 58 «q. in uiada operam liberari ab illo, ne forte condemnet te aput iudicem et iudex tradat te exactori et exactor mittat te in carcerem. dico tibi, non eiiesexies inde, donec etiam nouissimum quadrantem reddas. 3 Ron. 7, 20 5 loh. 6, 33 et 55 6 Rom.", "candidate_score": 0.691018, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42_44", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1263", "psc_text": "est carne secernitur et, dum unusquisque cupit redimere delictum, ut ex seneserie culpae D studium disciplinae. § 148 concupiscentia quoque rerum malarum et quidam motus feruidior cupiditatis dei uerbo in adpetitum transfunditur diuinae caritatis et amoris atque in eadem natura titfit uaria disciplina multoque meliorem quam antea uoluptatem sibi mysteriorum caelestium ille corporis atque animae adpetitus adquirit. alitur enim animus cognitione rerum et conperta foturorumfuturorum repromissione sublimior animae opera uetusta E fastidit; animalis enim non percipit quae sunt spiritus dei, stultitia enim illi est; spiritalis autem diiudicat omnia, ipse autem a nemmenemine diiudicatur. § 149 Dum uadis cum adueraario tuo ad magistratum, ]2, 58 «q. in uiada operam liberari ab illo, ne forte condemnet te aput iudicem et iudex tradat te exactori et exactor mittat te in carcerem. dico tibi, non eiiesexies inde, donec etiam nouissimum quadrantem reddas. 3 Ron. 7, 20 5 loh. 6, 33 et 55 6 Rom.", "candidate_score": 0.685765, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1263", "psc_text": "est carne secernitur et, dum unusquisque cupit redimere delictum, ut ex seneserie culpae D studium disciplinae. § 148 concupiscentia quoque rerum malarum et quidam motus feruidior cupiditatis dei uerbo in adpetitum transfunditur diuinae caritatis et amoris atque in eadem natura titfit uaria disciplina multoque meliorem quam antea uoluptatem sibi mysteriorum caelestium ille corporis atque animae adpetitus adquirit. alitur enim animus cognitione rerum et conperta foturorumfuturorum repromissione sublimior animae opera uetusta E fastidit; animalis enim non percipit quae sunt spiritus dei, stultitia enim illi est; spiritalis autem diiudicat omnia, ipse autem a nemmenemine diiudicatur. § 149 Dum uadis cum adueraario tuo ad magistratum, ]2, 58 «q. in uiada operam liberari ab illo, ne forte condemnet te aput iudicem et iudex tradat te exactori et exactor mittat te in carcerem. dico tibi, non eiiesexies inde, donec etiam nouissimum quadrantem reddas. 3 Ron. 7, 20 5 loh. 6, 33 et 55 6 Rom.", "candidate_score": 0.681477, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14_16", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_842", "psc_text": "iustificemus igitur dominum, ut iustificemur a domino. § 3 quid sit iustificari deum inpensius F requiramus. apostolus dicit: sit autem deus uerax, omnis autem homo mendax, sicut scriptum est: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, dum iudicaris; Dauid quoque dicit: tibi soli peccaui et malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas. dum iudicaris. ergo is qui peccat et confitetur deo peccatum iustificat deum cedens ei uincenti et ab eo gratiam sperans. in baptismate igitur iustificatur deus, in quo est et confessio et uenia peccatorum. § 4 non contemnamus 1385 AI igitur sicut asae consilium dei. consilium dei est in 8 Esai. 43, 26 11 Ps. 10, 7 16 Rom. 3, 4; cf. Pa. 115, 2; 50, 6 19 Ps. 50, 6 2 uirtutis animae PBL est (s. fl., eras.) creata E creata est L 3 alia est sap. ET 6 itaque] igitur X 7 hominis", "candidate_score": 0.669716, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_842", "psc_text": "iustificemus igitur dominum, ut iustificemur a domino. § 3 quid sit iustificari deum inpensius F requiramus. apostolus dicit: sit autem deus uerax, omnis autem homo mendax, sicut scriptum est: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas, dum iudicaris; Dauid quoque dicit: tibi soli peccaui et malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas. dum iudicaris. ergo is qui peccat et confitetur deo peccatum iustificat deum cedens ei uincenti et ab eo gratiam sperans. in baptismate igitur iustificatur deus, in quo est et confessio et uenia peccatorum. § 4 non contemnamus 1385 AI igitur sicut asae consilium dei. consilium dei est in 8 Esai. 43, 26 11 Ps. 10, 7 16 Rom. 3, 4; cf. Pa. 115, 2; 50, 6 19 Ps. 50, 6 2 uirtutis animae PBL est (s. fl., eras.) creata E creata est L 3 alia est sap. ET 6 itaque] igitur X 7 hominis", "candidate_score": 0.664059, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_35_37", "bdc_text": "tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 . August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten . Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_397", "psc_text": "22 racchel P 23 isaac (isac P) autem PBC genuit Phares et Zaram ex Thamar. non otiose itaque huius mulieris euangelista nomen inseruit, de qua diuise interim tractandum uidetur. § 18 primum enim si ueris intendas animum, non haec mulier tam famosa quam iusta; non enim B temporalis usum libidinis requisiuit, sed successionis gratiam concupiuit; erat enim deforme liberos non habere, quod etiam legum ciuilium fuit auctoritate multatum. promiserat eam filio suo ludas et diu pactarum foedera distulerat nuptiammnuptiarum. per moram promissi defunctus est sponsus. nondum uirginitatis, nondum uiduitatis ante Christi aduentum uernabat gratia. dolens se sine filiis remansisse dolum studio generationis conmenta est c et ludam consilio praeuertit, ut se eidem offerret ornatam, posteaquam defunctam eius cognouit uxorem. uides ubique mulieris uitam probari, quod non alienum praeripuit torum, non meretticiomeretricio studio quasi meretrix ornata est; non enim uagam captauit libidinem, sed diu soceri fraudata promissis ex ea familia quam", "candidate_score": 0.66223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1272", "psc_text": "E) qai a quid E (s s. d m2) r magistratus nisi penes quem omnia potestas est et qui pleni et perfecti temporis sublimem sibi uindicat dignitatem, ad quem bonorum operum fretus conscientia non timens aduersarium sanctus propheta festinat dicens: sitiuit aBimaanima mea ad deum uiuum, quando ueniam, et parebo ante faciem dei? hic enim magistratus tradet reum iudici, ei scilicet, cui uiuorum et mortuorum tribuit potestatem et tribuit per natu- ram, non per grai; non enim quam non DaDeoat accepiaccepit, 1448 A sed quam ex substantia patris, cum generaretur, adsumsit. hunc magistratum tibi et iudicem monstrat, qui monstrauit accusatorem, et ostendit quando sitreuetandus. in die, inquit, qua indicabit deus occulta hominum secundumeuangelium meum per Iesum Christum dominum nostrum. hic igitur est iudexindex Iesus Christus, per quem occulta redarguuntur et inprobi operis poena mandatur. § 155 uis scire Chhstum esse iudicem, qui exactori tradit et in carcerem mittit? B ipsum", "candidate_score": 0.655237, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_34_36", "bdc_text": "Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher . tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 . August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_397", "psc_text": "22 racchel P 23 isaac (isac P) autem PBC genuit Phares et Zaram ex Thamar. non otiose itaque huius mulieris euangelista nomen inseruit, de qua diuise interim tractandum uidetur. § 18 primum enim si ueris intendas animum, non haec mulier tam famosa quam iusta; non enim B temporalis usum libidinis requisiuit, sed successionis gratiam concupiuit; erat enim deforme liberos non habere, quod etiam legum ciuilium fuit auctoritate multatum. promiserat eam filio suo ludas et diu pactarum foedera distulerat nuptiammnuptiarum. per moram promissi defunctus est sponsus. nondum uirginitatis, nondum uiduitatis ante Christi aduentum uernabat gratia. dolens se sine filiis remansisse dolum studio generationis conmenta est c et ludam consilio praeuertit, ut se eidem offerret ornatam, posteaquam defunctam eius cognouit uxorem. uides ubique mulieris uitam probari, quod non alienum praeripuit torum, non meretticiomeretricio studio quasi meretrix ornata est; non enim uagam captauit libidinem, sed diu soceri fraudata promissis ex ea familia quam", "candidate_score": 0.653478, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_69_71", "bdc_text": "Pfarrerbuch 474 ; Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_731", "psc_text": "adigtis A aditis cet. reserauit (re in ras.) A reseruauit (u pr. ercw.) PyF 18 apertionem APaC et (em ex um m2) nF adapertionem FO apertione 7 (in mg. al. adapertione, del. m2) cet. 19 ostendit (i ex e m2) P 20 etiam] enim ΕγΓ tuum aperire CK clauis tui oris est; clauis scientiae oris tui clauis est, qua laxatis silentii catenis inperitiae claustra reserantur. C § 49 Beati pauperes, quia uestrum est regnum dei. 6,20—22 beati qui nunc esuriunt et sitiunt, quia saturabuntur. beati, qui nunc fletis, quia ridebitis. beati eritis, cum uos oderin t homines. quattuor tantum beatitudines sanctus Lucas dominicas posuit, octo uero sanctus Matthaeus. sed in istis octo illae quattuor sunt et in his quattuor illae octo. § 50 hic enim quattuor uelut uirtutes amplexus D est cardinales, ille in illis octo mysticum numerum reserauit. pro octaua enim multi scribuntur psalmi, et mandatum accipis octo illis", "candidate_score": 0.649122, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_19_21", "bdc_text": "herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat . Hunc oremus sedulo .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_313", "psc_text": "inmittet B inmittit cet. 17 angelus AuL dni A 18 utique B Augustinus ubique cet. ubique A Augustinus, om. cet. 20 nemo ... domino in mg. inf. P quidquam a incipere bonum sine A domino. et ideo iuxta apostolum: siue manducatis siue bibitis, omnia in gloria dei facite, in nomine domini nostri Iesu Christi; in duabus enim epistulis alibi in nomine domini nostri Iesu Christi, alibi in gloria dei facere te praecepit, ut scias eandem esse patris et fili gloriam eandemque uirtutem nec in aliquo circa sui diuinitatem patrem et filium discrepare, qui circa praesidia nostra non discrepant. docuit igitur me Dauid quod nemo sine domino aedificet F domum, custodiat ciuitatem. § 85 docuit etiam me Moyses quod nemo nisi deus fecerit mundum; in principio enim fecit deus caelum et terram. docuit etiam quod hominem deus opere suo fecerit nec otiose posuit: finxit deus hominem de limo terrae et insufflauit", "candidate_score": 0.648727, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_35_37", "bdc_text": "tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 . August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten . Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1689", "psc_text": "seducitur, ut credat falsa pro ueris, more utique Iudaeorum, qui uerum Christum negarunt, unde consequens erit ut credant uerum esse qui falsus est. sic et Arriani quod negant Christo antichristo non negabunt. § 22 Uae illis quae in utero habent et ubera dant 21,23 in illis diebus! ergo conceptio criminosa est? atqui liberi B praemia nuptiarum sunt. et quomodo Sarram dominus benedixit, et peperit? quomodo Anna orauit et genuit? quomodo Rachel filios benedicta suscepit? numquid errauerunt 2 Pa. 13, 2 7 Daniel 9, 27, Matth. 24, 15 13 Matth. 24, 15 20 Gen. 18, 10; 21, 2 21 Reg. I 1, 10 eqq., Gen. 30, 22 sq. 1 fidem X pacem P (exp. et 8. m3 fidem) eet. 3 respexit dñs X 5 erat (i 8. a m2) E hominum nec (nec in u. extr. m2) P 6 dubita P dubia L in medio ... prophetam] in dio (in idio", "candidate_score": 0.648004, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_53", "psc_text": "in euangelio per omnes F ecclesias. et uere laudabilis est qui meruit a tanto gentium doctore laudari. adsecutum itaque se non pauca dicit, sed omnia et adsecuto omnia uisum est scribere non omnia, sed 7 Aagustinus de natura et gratia 63, 75 et de dono perseu. 19, 49 (uisum est — 16 dei gratia est) 9 II Cor. 13, 3 11 Rom. 9, 18. 24; cf. Marc. 10, 48 sq. 14 Prouerb. 8, 35 23 II Cor. 8, 18 24 cf. Cic. Tusc. IIII 67 3 fuerunt uerbi (uerbi 8. u.) π 7 est i. et mihi B Augustinus loco altero (om. inquit) solum X (soli mS V) 8 sibi uisum Augustinus loco altero 9 ei] illi X inquit om. Augustinus loco altero 12 uo- Init B 13 est et mihi Augustinus loco altero 14 enim om. aC 16 mr PL 18 adsequuto FO et (u alt. 3. u.) V", "candidate_score": 0.644758, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_76_78", "bdc_text": "Dominus adsit nobis . Vale , colende mi Myconi . Tiguri , ultima augusti anno 1541 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1601", "psc_text": "populi gentilis expressit. § 5 et ideo pullus sedetur asinae. et bene: in E 19,30 quo nemo sedit, quia nullus antequam Christus nationum populos uocauit ad ecclesiam. denique secundum Marcum sic habes: quem nemo adhuc sedit hominum. adligatus autem perfidiae uinculis tenebatur, iniquo addictpsaddictus domino errore famulatus, sed dominatum sibi uindicare non poterat quem dominum fecerat non natura, sed culpa. et ideo cum dominus dicitur, unus agnoscitur — nam et multi dii et F - multi domini, sed generaliter — unus deus et unus dominus. itaque si non exprimitur dominus, definitur non iam per 1496 A adiunctionem personae, sed per uniuersitatem naturae. § 6 Marcus autem induxit ligatum ante ianuam, quia extra Christum quicumque est foris est in uia, qui autem in Christo est foris non est. in transitu addidit, ubi nullius certa possessio, non praesepe, non alimenta, non stabulum. misera seruitus, cui uagum ius est; plures enim dominos habet", "candidate_score": 0.643497, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_69_71", "bdc_text": "Pfarrerbuch 474 ; Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1531", "psc_text": "8 pueri isti L 10 est om. X apoatolua P (i s. u m2) GL num om. X 11 puer om. X 12 ait X 13 et filius a puer tibi X 16 est oCy, om. cet. inperfecta P (in exp.) B (in eraa.) L 17 uenerabilis (bi s. 11.) P 20 hominQ (11 ex is) G hominis Br 21 et om. ETX 23 perfectus laudat∗ (0 eras.) P 25 quia X infirmior (iunior m3) P ininuior L 26 uirtutis∗ P et pueri mei quos dedisti mihi. isti sunt pueri, qui E dominum pullo asinae superuectum propheticis uocibus prosequentes redemptionem gentium uenisse dicebant, isti sunt pueri uel infantes, qui Christi illa ubera super uinum haustu pleniore suxerunt; ex ore enim infantium et lactantium perfecisti.laudem. § 60 durum itaque aliquibus et inmite uideri potest quod discipuli ad dominum infantulos adire prohibebant, nisi uel mysterium intellegas uel affectum; neque enim inuidae in", "candidate_score": 0.642377, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_70_72", "bdc_text": "Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1531", "psc_text": "8 pueri isti L 10 est om. X apoatolua P (i s. u m2) GL num om. X 11 puer om. X 12 ait X 13 et filius a puer tibi X 16 est oCy, om. cet. inperfecta P (in exp.) B (in eraa.) L 17 uenerabilis (bi s. 11.) P 20 hominQ (11 ex is) G hominis Br 21 et om. ETX 23 perfectus laudat∗ (0 eras.) P 25 quia X infirmior (iunior m3) P ininuior L 26 uirtutis∗ P et pueri mei quos dedisti mihi. isti sunt pueri, qui E dominum pullo asinae superuectum propheticis uocibus prosequentes redemptionem gentium uenisse dicebant, isti sunt pueri uel infantes, qui Christi illa ubera super uinum haustu pleniore suxerunt; ex ore enim infantium et lactantium perfecisti.laudem. § 60 durum itaque aliquibus et inmite uideri potest quod discipuli ad dominum infantulos adire prohibebant, nisi uel mysterium intellegas uel affectum; neque enim inuidae in", "candidate_score": 0.638143, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_52", "bdc_text": "und war der Sohn des gleichnamigen Churer Domherrn , der sich 1525 der Reformation zugewandt hatte und 1526 starb ( s.", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1129", "psc_text": "(dit add. m3) X 17 uertice (e pf. &B i) P 20 aaecoli] mnndi CT 21 palchemmna (h a. M. m3) P 23 traditam legem filio r (in gMO corr, m2) BL filius et cui uoluerit filius reuelare. § 68 quem locum in his quos de fide scripsi libellis memini non esse praeteritum. ut scias autem quia sicntsicut filius patrem quibus uult reuelat etiam pater reuelat quibus uult filium, audi dicentem ipsum dominum Iesum, cum laudaret Petrum quod eum filium dei esse confessus sit: beatus es. Simon Bar lonaIona, quia non caro et sanguis reuelauit tibi, sed pater meus, qui in caelis est. § 69 adhaeret his lectio, qua eiponuatnr hi qui sibi legis periti 1427 A 10,25 sqq. uidentur, qui uerba legis tenent, mm legis ignorant. et ex ipso primo legis capitulo docet esse legis ignaros probans quod in principio statim lex et patrem et filium praedicauerit, incarnatioaisincarnationis quoque", "candidate_score": 0.637088, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_36", "bdc_text": "August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_397", "psc_text": "22 racchel P 23 isaac (isac P) autem PBC genuit Phares et Zaram ex Thamar. non otiose itaque huius mulieris euangelista nomen inseruit, de qua diuise interim tractandum uidetur. § 18 primum enim si ueris intendas animum, non haec mulier tam famosa quam iusta; non enim B temporalis usum libidinis requisiuit, sed successionis gratiam concupiuit; erat enim deforme liberos non habere, quod etiam legum ciuilium fuit auctoritate multatum. promiserat eam filio suo ludas et diu pactarum foedera distulerat nuptiammnuptiarum. per moram promissi defunctus est sponsus. nondum uirginitatis, nondum uiduitatis ante Christi aduentum uernabat gratia. dolens se sine filiis remansisse dolum studio generationis conmenta est c et ludam consilio praeuertit, ut se eidem offerret ornatam, posteaquam defunctam eius cognouit uxorem. uides ubique mulieris uitam probari, quod non alienum praeripuit torum, non meretticiomeretricio studio quasi meretrix ornata est; non enim uagam captauit libidinem, sed diu soceri fraudata promissis ex ea familia quam", "candidate_score": 0.636703, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_50_52", "bdc_text": "et PontisellaJohannes Pontisella , gest. 1574 , stammte aus dem Weiler Pungel bei Vicosoprano ( Bergell , Kt . Graubünden ) und war der Sohn des gleichnamigen Churer Domherrn , der sich 1525 der Reformation zugewandt hatte und 1526 starb ( s.", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1030", "psc_text": "uno, sed de plurimis dicit; neque enim Petrus § 5 mortuus est, cui iuxta dominicam sententiam inferi porta praeualere non potuit, nec Iacobus et Iohannes mortui filii, tonitrui, quibus in usum gloriae caelestis adsumtis non praeualent terrena, sed subiacent. esto ergo et tu Petrus, deuotus c fidelis pacificus, ut portas ecclesiae aperias, portas mortis euadas. esto filius tonitrui. dicis: quomodo possum esse filius tonitrui? potes esse, si non in terra, sed in pectore Christi recumbas. potes esse filius tonitrui, si te terrena non moueant, sed ipse potius ea quae terrena sunt mentis tuae uirtute concutias. tremat te terra, non capiat; uereatur caro potestatem animi tui et concussa subdatur. eris filius tonitrui, si fueris filius ecclesiae. dicat et tibi de patibulo crucis Christus: ecce D mater tua, dicat et ecclesiae: ecce filius tuus; tunc enim incipies esse filius ecclesiae, cum in cruce uictorem uideris Christum. nam qui crucem scandalum putat Iudaeus", "candidate_score": 0.632678, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_80_82", "bdc_text": "MaterAnna , geb. Wiederkehr . mea piissima 16 . augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter :", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_184", "psc_text": "quod PLX et m2 0, quo 0 ml cet. 2 eam s. u. P, om. LX C honorem (8. u. m2) deferre 0 exemplum deferre r 7 aenioribus honorem T 11 sq. baptisma PL 13 dominicae (e s. u.) P 17 iohannee (e ex i) m3 P, m2 FOV 20 mulieris CEjOT et m2 πV mulieri mlrtV eet. pignoris CGr et m2 πV pigneris (e ex o m2) EO pignori m1πV cet. 21 locuntur RCGγπΤ intus (tus in ras.) P 22 duplicique (i alt. ex e m3) P 23 est mater f-L est (s. u. m2) mater eat (est eras.) V mater est (Biglis :: supra positis) F 25 iohannea (n pr. s. u.) P 26 spus (s alt. add. m3) P Mariam tamen non repleri spiritu, sed spiritum eius exsultare cognouimus — inconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante E conceptum. 1,42", "candidate_score": 0.631605, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3_5", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1005", "psc_text": "0 m2) PctC, auditu cet. 14 ambulauit exp. n post uia add. libri praeter a qua (quia, i eras. PG) ipse ambulauit hac ... hac PL 15 et] ac B ad PLX 16 cruce dni X gloriatus est ETX 20 dicerpnt (dice in ras.) P 21 cui (i in ras.) P haec om. X multa esset X 23 est om. aET retraxeris, retraxisti salutem tuam. nam etiam haeretici habere sibi Christum uidentur; Demonemo enim Christi nomen negat, sed negat Christum qui non omnia quae Christi sunt conSteturconfitetur. multis igitur ex causis iubet tacere discipulos, ut fallat principem mundi, ut declinet iactantiam, doceat humilitatem, c simul ne rudes et inperfecti adhuc discipuli maximae praedicationiapraedicationis molibus opprimantur. § 102 Nunc qua causa etiam inmundos spiritus lubeat tacere consideremus. sed et hoc nobis scriptura aperuit, quia peccatori dixit deus: quare tu enarras iuatitiasiustitias meas? ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem; inprobus enim", "candidate_score": 0.631047, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_36", "bdc_text": "August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_255", "psc_text": "p. 82 u. 12 desunt in A. intercidit quaternio 10 eundum (e 8. u alt. m3) P modo (v 8. 0 alt. m3) P 11 nascitur PX, nascetur ex te I 13 semen 8. u P 14 est enim Augustinus primo loco ex] in C 15 contagia in ras. P 16 non s. u. P 21 per dil. EfT figuram (m exp. m3) P figura EGOK in figura E (in S. u. m2) yT futuri (i in ras. m2) V futura FO praescripta signabant, eo quod solus sanctae ecclesiae uirginis ad generandos populos dei inmaculatae fecunditatis aperiret genitale secretum. hic ergo solus aperuit sibi uuluam. nec mirammirum; qui enim dixerat ad prophetam: priusquam te formarem in utero, noui te et in uulua matris sanctificaui D te, qui ergo uuluam sanctificauit alienam, ut nasceretur propheta, hic est qui aperuit matris suae uuluam, ut inmaculatus exiret. § 58 Et ecce homo erat", "candidate_score": 0.630395, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_36", "bdc_text": "August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1698", "psc_text": "u. m2) cet. 20 abortiuum PL auortum C inducant X uana P (bo 8. ua) L 21 sequatur sequatur P 22 mensum P m1 mensium L et m3 P, m2 0 23 tempore PBL in (s. u. m2) plenitudine (iu 8. u.) P 24 inplebit X (om. n, 8. u. m2 elpleuit) XXXII. Ambr. pars 4. 80 quod concepit amittit. sed uae illi qui scandalizauerit unum de pusillis istis, uae ei qui praegnatem calcauerit! nam si c informe adhuc pignus excluserit, pecuniae iactura est; si uero formatum, reddet animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu. § 28 sed cur oculum aut manum, cum abortiuus et manum habeat et oculum habeat, qui iam formatus excussus est? unde apparet pro eo modo quo nocuit unumquemque damnandum. si enim catecumenum quis uel haereticus uel schismaticus tamquam de utero uel animae uel ecclesiae parturientis D excusserit, leuius punitur; si", "candidate_score": 0.630054, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_57", "bdc_text": "Zürich StA , G II 39. 1 , Nr. 8). 1541 immatrikulierte er sich in Marburg und Leipzig , wobei er sich als Zürcher bezeichnete ( s.", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_214", "psc_text": "suae et E generationi secundum carnem Christus adhibuit, qui signarent euangelium, dicens: uos eritis mihi testes in Hierusalem. 2,6 sq. Factum est autem, cum essent ibi, inpleti sunt dies ut pareret. et peperit filium primogenitum et pannis eum inuoluit et posuit in praesaepio, quia non erat locus in eo deuersorio. § 40 breuiter sanctus 12901 Lucas et quomodo et quo tempore et quo loco secundum carnem Christus natus sit explicauit. at uero de caelesti generatione si quaeris, lege euangelium sancti Iohannis, qui a caelestibus exorsus ad terrena descendit. illic inuenies et quando erat et quomodo erat et quid erat, quid egerat, quid agebat et ubi erat et quo uenerit, quomodo uenerit, quo tempore uenerit, qua causa uenerit. in principio inquit erat B uerbum: habes quando erat, et uerbum erat apud deum: 11 Act. 1, 8 22 sqq. Ioh. 1, 1 2 siriae P, om. cet. 3 cyrino PaBC quirino X", "candidate_score": 0.629957, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_52", "bdc_text": "und war der Sohn des gleichnamigen Churer Domherrn , der sich 1525 der Reformation zugewandt hatte und 1526 starb ( s.", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_164", "psc_text": "om. X 26 et pr. */, s. u. m3 P, est s. u. m2 *, om. cet. 26 alius pater / et (s. u. m2) V, om. cet. 27 et spiritus P-rL 28 dabit] mittet X pater, quia unus deus, ex quo omnia, solus filius, quia unus dominus, per quem omnia. solum diuinitas facit, generatio et patrem testificatur et filium, ut nusquam filius sine patre B aut pater uideatur esse sine filio. ergo nec solus, quia non solus inmortalis, nec solus lucem habitat inaccessibilem, quia deum nemo uidit umquam nisi unigenituBunigenitus filius, qui est in sinu patris, qui sedet ad dexteram patris. et huic quidam audent dicere inaccessibilem lucem esse, quam habitat pater. numquid lux melior patre? quae autem lux inaccessibilis ei cui non est inaccessibilis pater, et ipse lux C uera et genitor lucis aeternae, de qua dictum est: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc", "candidate_score": 0.629558, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1689", "psc_text": "seducitur, ut credat falsa pro ueris, more utique Iudaeorum, qui uerum Christum negarunt, unde consequens erit ut credant uerum esse qui falsus est. sic et Arriani quod negant Christo antichristo non negabunt. § 22 Uae illis quae in utero habent et ubera dant 21,23 in illis diebus! ergo conceptio criminosa est? atqui liberi B praemia nuptiarum sunt. et quomodo Sarram dominus benedixit, et peperit? quomodo Anna orauit et genuit? quomodo Rachel filios benedicta suscepit? numquid errauerunt 2 Pa. 13, 2 7 Daniel 9, 27, Matth. 24, 15 13 Matth. 24, 15 20 Gen. 18, 10; 21, 2 21 Reg. I 1, 10 eqq., Gen. 30, 22 sq. 1 fidem X pacem P (exp. et 8. m3 fidem) eet. 3 respexit dñs X 5 erat (i 8. a m2) E hominum nec (nec in u. extr. m2) P 6 dubita P dubia L in medio ... prophetam] in dio (in idio", "candidate_score": 0.628028, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_80_82", "bdc_text": "MaterAnna , geb. Wiederkehr . mea piissima 16 . augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter :", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_185", "psc_text": "V mater est (Biglis :: supra positis) F 25 iohannea (n pr. s. u.) P 26 spus (s alt. add. m3) P Mariam tamen non repleri spiritu, sed spiritum eius exsultare cognouimus — inconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante E conceptum. 1,42 sq. Benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi ut ueniat mater domini mei ad me? § 24 nouit sermonem suum spiritus sanctus nec umquam obliuiscitur, et prophetia non solum rerum conpletur miraculis, sed etiam proprietate uerborum. quis estuentris iste fructus nisi ille de quo dictum est: ecce F hereditas domini fili, mercis fructus uentris? hoc est: hereditas domini fili sunt, qui mercis sunt fructus illius, qui de Mariae uentre processit. ipse fructus uentris est, flos radicis, de quo bene prophetauit Esaias dicens: exiet uirga ex radice Iessae et flos ex radice ascendet; radix enim", "candidate_score": 0.626939, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_80_82", "bdc_text": "MaterAnna , geb. Wiederkehr . mea piissima 16 . augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter :", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1840", "psc_text": "4 Matth. 27, 54 7 Matth. 27, 5 12 lob. 19, 26 sq. 15 Matth. 27, 51 Marc. 15, 33 15 sqq. cr. epist. 63, 109 et 110 16 Matth. 27, 46 Marc. 15, 34 Ps. 21, 2 22 Ioh. 19, 26 sq. 8 uotuntaria morte ΕγΤ 9 urbe concussa X 12 sed... contemneret inte-r uersus m3 P, om. L et om. P (m3) X13 crocem quia X post pericula add. pro poena αγ15discripsere BX caelis PL 17 mortalia CEyT ut uerius P (corr. uberius) L 18 respice in me L 25 alii me PL. cf. epist. 63, 109 26 crucem aX pluris putans quod uictor suppliciorum atque poenarum, uictor diaboli pietatis officia diuidebat quam quod regnum caeleste donabat. nam si religiosum est quod latrouilatroni uenia donatur a domino, multo religiosius quod mater honoratur a filio. § 131 nec E praeposterum iudicetur quod prius latronis absolutionem quam matris appellationem scripsi;", "candidate_score": 0.6265, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_80_82", "bdc_text": "MaterAnna , geb. Wiederkehr . mea piissima 16 . augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter :", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1841", "psc_text": "crucem aX pluris putans quod uictor suppliciorum atque poenarum, uictor diaboli pietatis officia diuidebat quam quod regnum caeleste donabat. nam si religiosum est quod latrouilatroni uenia donatur a domino, multo religiosius quod mater honoratur a filio. § 131 nec E praeposterum iudicetur quod prius latronis absolutionem quam matris appellationem scripsi; qui enim uenerat saluos facere peccatores non absurdum si prius in meis scriptis susceptum munus in redimenda salute. peccatoris inpleuit. denique ipse ait: quae est mater mea et qui fratres mei? quia non uenerat uocare iustos, sed peccatores. sed ibi pro loco, hic et in cruce non inmemor matris appellat eam dicens: ecce filius tuus et IohalmiIohanni: ecce mater tua. F testabatur de cruce Christus et testamentum eius signabat JohannesIohannes, dignus tanto testatore testis. bonum testamentum non pecuniae, sed uitae, quod non atramento scnbiturscribitur, sed spiritu dei uiui. lingua mea calamus scribae uelociter scribentis. § 132 Sed nec Maria minor", "candidate_score": 0.625919, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_79_81", "bdc_text": "Heinrychus Bullingerus tuus ut semper . MaterAnna , geb. Wiederkehr . mea piissima 16 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1893", "psc_text": "21 ungentum M 22 surgentem MX 23 qui tetigerit M § 165 Christum tangere sua membra mortificet et resurrecturo similis induat uiscera misericordiae, non ambigat renuntiare terrenis. quid est igitur: noli me tangere? noli manum adhibere maioribus, sed uade ad fratres meos, hoc est ad perfectiores - quicumque enim fecerit uoluntatem patris mei qui in caelis estipsemens et frateretsoror et 1540 A mater est --, quia resurrectio non facile nisi a perfectioribus capi potest, fundatioribus huius fidei praerogatiua seruatur, mulieribus autem docere in ecclesia non permitto; domi uiroBuiros suos interrogent. ad eos ergo mittitur qui domestici sunt et accepit praescripta mandata. § 166 nec fugit hoc loco sensisse quosdam ideo Christum noluisse tangi, quia nondum receperat typum, quem conmendauerat patri, quasi B adhuc eum tangere non deberet. § 167 ascendo ad patrem uestrum, deum meum et deumuestrum.beue distinxit, quia mulieri loquebatur; non enim conmunis nobis natura cum Christo nisi condicionis", "candidate_score": 0.625382, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1531", "psc_text": "8 pueri isti L 10 est om. X apoatolua P (i s. u m2) GL num om. X 11 puer om. X 12 ait X 13 et filius a puer tibi X 16 est oCy, om. cet. inperfecta P (in exp.) B (in eraa.) L 17 uenerabilis (bi s. 11.) P 20 hominQ (11 ex is) G hominis Br 21 et om. ETX 23 perfectus laudat∗ (0 eras.) P 25 quia X infirmior (iunior m3) P ininuior L 26 uirtutis∗ P et pueri mei quos dedisti mihi. isti sunt pueri, qui E dominum pullo asinae superuectum propheticis uocibus prosequentes redemptionem gentium uenisse dicebant, isti sunt pueri uel infantes, qui Christi illa ubera super uinum haustu pleniore suxerunt; ex ore enim infantium et lactantium perfecisti.laudem. § 60 durum itaque aliquibus et inmite uideri potest quod discipuli ad dominum infantulos adire prohibebant, nisi uel mysterium intellegas uel affectum; neque enim inuidae in", "candidate_score": 0.624537, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_26_28", "bdc_text": "s. oben Nr. 1558 , 1-4. . Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum . Pestis et apud nos grassari incipit , Nach Pellikans Bericht trat die Seuche bereits Ende Juli in Zürich auf;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_588", "psc_text": "Heliae dies fuerunt, sed in quibus Helias operatus est aut quia dies faciebat illis qui in eius operibus lucem uidebant gratiae spiritalis et B conuertebantur ad dominum, et ideo aperiebatur caelum uidentibus aeterna et diuina mysteria, claudebatur quando fames erat, quia nulla erat cognoscendae diuinitatis ubertas. § 49 sed de hoc4,25 plenius scripsimus, cum de uiduis scriberemus. e t multi leprosi erant temporibus Helisaei prophetae, et 4,27 nemo eorum mundatuamundatus est nisi Neman Syrus. euidenter hic sermo nos domini salutaris informat et ad studium c uenerandae diuinitatis hortatur, quod nemo sanatus ostenditur et maculosi morbo corporis absolutus nisi qui religioso officio studuit sanitati; non enim dormientibus diuina beneficia, sed obseruantibus deferuntur. et bene apto conparationis exemplo adrogantia ciuium retunditur inuidorum dominicumque factum scripturis docetur ueteribus conuenire, quod in libris quoque Regnorum legimus gentilem uirum Neman prophetico oraculo D 2 I Cor. 13,4 13 loh. 1,51; cr. Gen. 28, 12; Reg.", "candidate_score": 0.622485, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37_39", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben . Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten . Siehe Basel StA , Gerichtsarchiv U 4 , 76r. -77r. 78r. 79r. ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_152", "psc_text": "susceptam adstruat, incidentem differat. et ideo qui incarnationis incorruptum susceperat probare mysterium non putauit uberius persequendum uirginitatis Mariae testimonium, ne defensor magis uirginis quam adsertor mysterii crederetur. certe quando C 1 Matth. 5, 32 6 I Cor. 6, 16 8 Ps. 36, 30 14 Jlatth. 1, 25 16 Esai. 46, 4 18 PS. 109, 1 1 sententia sit BC 4 obprobrium LX 5 ab alt. 8. u. m3, sed eras. P 6 iungitur Z 7 gratiae (e eras.) P 9 loquitur pr.] loquetur aE'( iudicium eius loquitur ante ueritatem exp. m2 et 8. u. ante ueritatem add. et P 11 testificatio (ti pr. 8. u. m3) P 18 desiuit B (u eras.) desiit PL 20 scabillum aLX scabellum P (e ex i m3) B (e ex i m1) eet. 21 quia om. FOV, qm̄ G qui s. u. P agit (t in ras.) P discere C 22 ei ut] quod", "candidate_score": 0.619728, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_152", "psc_text": "susceptam adstruat, incidentem differat. et ideo qui incarnationis incorruptum susceperat probare mysterium non putauit uberius persequendum uirginitatis Mariae testimonium, ne defensor magis uirginis quam adsertor mysterii crederetur. certe quando C 1 Matth. 5, 32 6 I Cor. 6, 16 8 Ps. 36, 30 14 Jlatth. 1, 25 16 Esai. 46, 4 18 PS. 109, 1 1 sententia sit BC 4 obprobrium LX 5 ab alt. 8. u. m3, sed eras. P 6 iungitur Z 7 gratiae (e eras.) P 9 loquitur pr.] loquetur aE'( iudicium eius loquitur ante ueritatem exp. m2 et 8. u. ante ueritatem add. et P 11 testificatio (ti pr. 8. u. m3) P 18 desiuit B (u eras.) desiit PL 20 scabillum aLX scabellum P (e ex i m3) B (e ex i m1) eet. 21 quia om. FOV, qm̄ G qui s. u. P agit (t in ras.) P discere C 22 ei ut] quod", "candidate_score": 0.619501, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1834", "psc_text": "ergo] enim PBL 14 deTelinquis P (n 8. tt.) BLX 16 patre (-is m2) P 19 patris L et (s eras.) PV et om. αΧ20 utJ uelut X 25 quia x et (a a. u. m2) n 26 amisit] emisit ed. Rom. enim emittitur uoluntarium est, quod amittitur necessarium. propterea addidit: magna uoce. in quo uel professio gloriosa D usque ad mortem se pro nostris descendisse peccatis - ergo nec ego erubescam fateri quod Christus non erubuit magna uoce profiteri—uel euidens manifestatio contestantis dei suecessionemsuccessionem diuinitatis et corporis. sic enim habes: clamauit Iesus uoce magna dicens: deus, deus meus, respice me! quare me dereliquisti? clamauit homo diuinitatis separatione moriturus. nam cum diuinitas mortis libera sit, utique moramors esse non poterat, nisi uita discederet, quia uita E diuinitas est. § 128 lam quae secuntur ostendunt quia propter inpietatem hominum finis saeculi sit futurus. itaque significatur per domini passionem 23,44 occasura praesentia,", "candidate_score": 0.619276, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_79_81", "bdc_text": "Heinrychus Bullingerus tuus ut semper . MaterAnna , geb. Wiederkehr . mea piissima 16 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_197", "psc_text": "infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. neque enim ullam infantiae sensit aetatem qui supra naturam, supra aetatem in utero situs matris a mensura perfectae coepit aetatis plenitudinis Christi. 1,60—64 ! Et respondit mater eius et dixit: non, sed uocabitur Johannes. et responderunt ad illam: nemo E est in cognatione tua qui uocetur hoc nomine. adnuebant ergo patri eius quem uellet uocari eum. et accepit pugillarem et scripsit dicens: Iohannes est nomen eius. et mirati sunt omnes. continuo autem resoluta est lingua eius et apertum est os eius, et loquebatur benedicens deum. mire sanctus § 31 euangelista praemittendum putauit quod plurimi infantem patris nomine ZacchanaeZacchariae adpellandum putarunt, ut aduertas P matri non nomen alicuius displicuisse degeneris, sed id sancto infusum spiritu, quod ab angelo ante Zacchariae fuerat 17 Ephes. 4, 13 3 demigrarent P (u", "candidate_score": 0.618271, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1532", "psc_text": "gentium uenisse dicebant, isti sunt pueri uel infantes, qui Christi illa ubera super uinum haustu pleniore suxerunt; ex ore enim infantium et lactantium perfecisti.laudem. § 60 durum itaque aliquibus et inmite uideri potest quod discipuli ad dominum infantulos adire prohibebant, nisi uel mysterium intellegas uel affectum; neque enim inuidae in pueros mentis asperitate faciebant, sed sedulae seruitutis F obsequia domino deferebant, ne conprimeretur a turbis. denique alibi scriptum est: magister, conprimunt te turbae; respuenda quippe est utilitas nostra, ubi diuinitatis iniuria est. ergo fugiamus superbiam, sequamur puerilem simplicitatem, quia ueritas aduersaria superbiae, simplicitas autem concurrens ueritati, in ipsa humilitate sublimis. non enim in abiecto corde habitat deus. sed sicut tradiderunt nobis prophetae: thronus uirtutis exaltatus est, in eo scilicet, cuius eleuatur sapientia ad altitudinem ueritatis. nec sicut Cain fraterna specie 1486 A dolum percussoris abscondat, sed foris intraque sit frater. haec in affectu. in mysterio autem, quia prius saluari populum", "candidate_score": 0.613475, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1145", "psc_text": "hic saluus erit, saluus utique a morte, saluus a uulnere quod infixum est a latronibus. § 82 Beatus ille stabularius, qui altenusalterius curare uulnera potest, 10,35 beatus ille cui dicit Iesus: quodcumque supererogaueriasupererogaueris reuertens reddam tibi. bonus dispensator, qui etiam c supererogat. bonus dispensator Paulus, cuius sermones et epistulae ueluti ei ratione quam acceperat superfluunt. moderatum domini mandatum prope inmoderato labore mentis et corporis exsecutus, ut multos ab aegritudine graui spiritalis adloquii dispensatione releuaret. bonus ergo stabularius stabuli eius, in quo agnouit asina praesaepe domini sui et in quo greges clauduntur agnorum, ne frementibus ad caulas rapacibus D 4IPetr.I,19 SPhiHpp.3,8 10 I Cor. 1, 17 HMarc. 15,16 23Esai.l,3 24Verg.Aen.Vini, 60 1 denarii (i ex o m2) P 4 pretio (ao a. o m3) sanguinis (e a. is m3) A pretioso sanguine cet. 5 ultima e multis ulcera P 6 IllI PL 7 accipit a0/ quia (a 8. M. M<3) E", "candidate_score": 0.611568, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_38_40", "bdc_text": "Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten . Siehe Basel StA , Gerichtsarchiv U 4 , 76r. -77r. 78r. 79r. ; vgl. unten Nr. 1563 , 1-30 , sowie Nr. 1566 , 12-15 , außerdem Myconius '", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_427", "psc_text": "supra litteram mentem erigas; littera enim occidit. quid autem haberet haec historia gratiae, nisi lucem tanti mysterii uideremus? docuit enim nos apostolus sanctus in simplicitate historiae secretum quaerere ueritatis et in quasdam non intellegibilis secundum litteram disputationes sensum c referre scribens : dicite mihi, qui legem legistis, legem non audistis? scriptum est enim quia Abraham duos filios habuit, unum ex ancilla et unum de libera; sed qui ex ancilla secundum carnem natus est, qui autem de libera secundum promissionem. quae sunt inquit per allegorian dicta. haec enim sunt duo testamenta et infra: quae autem sursum est Hierusalem libera est. § 29 ad illam igitur quam medius paries incidere et diuidere non D potuit mentis sublimitate tendamus. solutus enim est secundum intellectum corporalem ueteris ille paries testamenti, expulsa est ancilla, tenetur libera. ex libera sumus liberi; libera est enim ecclesia, expulsa synagoga est - senuebatseruiebat enim populus Iudaeorum - remotum est", "candidate_score": 0.603452, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_38_40", "bdc_text": "Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten . Siehe Basel StA , Gerichtsarchiv U 4 , 76r. -77r. 78r. 79r. ; vgl. unten Nr. 1563 , 1-30 , sowie Nr. 1566 , 12-15 , außerdem Myconius '", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_428", "psc_text": "29 ad illam igitur quam medius paries incidere et diuidere non D potuit mentis sublimitate tendamus. solutus enim est secundum intellectum corporalem ueteris ille paries testamenti, expulsa est ancilla, tenetur libera. ex libera sumus liberi; libera est enim ecclesia, expulsa synagoga est - senuebatseruiebat enim populus Iudaeorum - remotum est seruitutis iugum, quod nostrae animae quaedam colla reprimebat, ne ultra parietem uitae prioris possemus aspicere. habemus iugum bonum ac leue, quod habenis pacis et gratiae uinculis magis erigat quam E deprimat copulatos. hic est dominus, cuius in Zara typus ante praecessit, eo quod ex tribu et ex semine illius Zarae dominus Iesus secundum carnem non solum a femina, sed etiam sub 4 II Cor. 3, 6 9 Galat. 4, 21-24 15 Galat. 4, 20 21 Act. 15, 10 23 Matth. 11, 29 27 Gal. 4, 4 2 sequenti BC 5 gratia P (-ae m2) L 8 intellegibiles P (es ex", "candidate_score": 0.6017, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_38_40", "bdc_text": "Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten . Siehe Basel StA , Gerichtsarchiv U 4 , 76r. -77r. 78r. 79r. ; vgl. unten Nr. 1563 , 1-30 , sowie Nr. 1566 , 12-15 , außerdem Myconius '", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa051.opp-lat1_window_1304", "psc_text": "25 bonis P (s exp. m2) L celebremus. unde dominus spiritaliter uidetur respondere, cum 13,15 dicit: hypocritae, unusquisque uestrum sabbato non soluit bouem suum aut asinuraasinum et ducit adaquare? § 175 cur enim non aliud animal indicauit nisi ut ostenderet F aduersantibus licet synagogae principibus futurum tamen ut Iudaicus et geutilisgentilis populus sitim corporis aestusque mundi istius dominici fontis ubertate deponat? agnouit enim bos possessorem suum et asinus praesaepe domini sui. itaque ille populus, qui ante faeni uilis, quod priusquam euellatur arescit, alimonia pascebatur, panem illum qui e caelo descendit accepit. et ideo per euocationem duorum populorum ecclesiam dicit saluam futuram, quae tempore legis inpleto et dominicae resurrectionis aetate tempus suae absolutionis acceperat. quam clemens ergo dominus, quam pius 14 y A in utroque, cum aut miseretur aut uindicat! in synagogae typo arborem excidi iubet. in typo ecclesiae feminam saluat. quam dulcis parabola. facilis antemautem solutio. uinculum uinculo conparat, ut", "candidate_score": 0.596001, "ce_score": null } ] }, { "rank": 7, "cf_id": "cf020", "work_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam", "max_score": 0.689516, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_20_22", "bdc_text": "machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat . Hunc oremus sedulo . De epistola Leonis Ein entsprechendes Schreiben Leo Jude liegt nicht vor .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_271", "psc_text": "Dominus in aurigae modum super Cherubim aperte sedere ostenditur. Seraphim autem praeter hunc locum, in Scripturis Canonicis alibi legisse me nescio, qui stare dicuntur super Templum, vel in circuitu Domini. Ergo errant qui solent in precibus dicere: Qui sedes super Cherubim et Seraphim, quod Scriptura non docuit. Seraphim autem interpretantur ἐμπρησταὶ, quod nos dicere possumus incendentes, sive comburentes, juxta illud quod alibi legimus: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem (Psal. CIII, 5) . Unde et Paulus Apostolus in Epistolas ad Hebraeos, quam Latina consuetudo non recipit: Nonne omnes, inquit, ministri sunt spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem accepturi sunt salutis (Hebr. I, 14) ? Daniel quoque cum in habitu regnantis Dominum descripsisset, adjecit: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. (Dan. VII, 10) . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et", "candidate_score": 0.689516, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_1_3", "bdc_text": "Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_833", "psc_text": "te sperant, Domine, et tu das escam eorum in tempore opportuno [Al. suo ]. Cumque praemisisset, custodit Dominus omnes diligentes se; ne negligentem faceret auditorem, intulit: Et omnes peccatores disperdet. Quia igitur consummato Antichristo et parente ejus diabolo, qui conculcabat universam terram, praeparandum esse vaticinatus est 272 solium in misericordia, et eum qui sessurus sit in tabernaculo David, ex persona sanctorum, qui de Moab salvati sunt, et experimento suo ejus didicere superbiam, propheta loquitur: Audivimas superbiam Moab, sive injuriam, ut LXX transtulerunt. Quis enim haereticorum non superbus est? qui Ecclesiasticam despiciens simplicitatem, ita habet Ecclesiae homines quasi bruta animalia, et intantum superbiae injuriaeque tumore erigitur, ut contra ipsum Creatorem armet os suum, detrahens prophetis ejus, quasi auctoritate testimonii Evangelici, in quo Salvator ait: Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones (Joan. X, 8) : adeo ut Moysen quoque famulum Dei appellet homicidam, et Jesu filio Nave detrahat, quasi", "candidate_score": 0.665057, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_19_21", "bdc_text": "herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat . Hunc oremus sedulo .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1149", "psc_text": "nonum: non absque morsu et obtrectationibus invidorum, qui ignorantes quid audiant, quid loquantur, de eo audent judicare quod nesciunt, et ante despiciunt quam probent, eruditosque se aestimant et disertos, si de cunctis Scriptoribus detrahant. Quorum livorem et mussitationem garrulam contemnentes, Dei poscamus auxilium, et Psalmistae imprecatione dicamus: Dissipa gentes quae bella volunt (Ps. LXVII, 32) . Domini enim locus in pace est, quae exsuperat omnem sensum. Quam et Propheta desiderat clamitans: Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis (Isai. XXVI, 12) . Sed jam proponamus Isaiae capitulum, et cum Moyse ingrediamur nubem et caliginem, ut clarificetur vultus noster, et, juxta Hebraicum, cornuta sit facies: audianturque et rutilent tonitrua et fulgura, quae plebs vilior videre non potuit (Exod. XIX). Cap. XXVIII 371 (Cap. XXVIII.--Vers. 1.) Vae coronae superbiae ebriis Ephraim, et flori decidenti gloriae exsultationis ejus, qui erant in vertice vallis pinguissimae, errantes a vino. Ecce validus et", "candidate_score": 0.658595, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1332", "psc_text": "judicium, qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est (II Cor. VIII). Vere enim judicium eis Christus, et justitiam loquebatur, dicens: Si non facio opera Patris mei, nolite credere mihi: si autem facio, et si mihi non vultis credere, operibus credite (Joan. X, 37) . Iste pauper qui loquitur judicium, princeps et Dominus, ea quae principe digna sunt cogitabit, dicens: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel (Matth. XV, 14) . Et sollicitus erit pro infidelibus salvare cupiens non credentes; et stabit super duces suos Apostolos, quorum ad unum loquitur: Tu autem homo unanimis, dux meus et notus meus (Psal. LIV, 14) . Haec juxta Hebraicum, a quo LXX non solum verbis, sed et sensibus in plerisque discordant. Cum enim rex justus regnaverit, et principes illius imperaverint cum judicio, erit homo abscondens sermones suos, homo qui per naturam Deus est, et abscondet sermones suos, loquens eis in parabolis", "candidate_score": 0.657071, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_20", "bdc_text": "machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_57", "psc_text": "malo, et fac bonum (Ps. XXXVI, 27) . Discite benefacere. Virtus ergo discenda est, nec naturae tantum bonum sufficit ad justitiam, nisi quis erudiatur congruis disciplinis (I Pet. II, 11). Jesus quoque filius Sirach tale quid loquitur: Desiderasti sapientiam, serva mandata, et Dominus 23 tribuet tibi eam. Et in sequentibus idem Isaias commemorat: Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet (Cap. XXVI, 10, sec. LXX) . Discenda est ergo justitia, et magistrorum sapientiae terenda sunt limina. (Vers. 18.) Quaerite judicium, subvenite oppresso, judicate pupillo, defendite viduam: et venite, et arguite me, dicit Dominus. Victimis Judaeorum evangelica mandata succedunt, et ideo pupillis ac viduis providetur, ut securi de tutela conjugum ac liberorum suorum, martyres ad bella procedant. Cum autem, inquit, haec feceritis, arguite me, si non reddidero praemia quae pollicitus sum. Quando autem dicit: Quaerite judicium, ostendit non esse omnium recte judicare, sed eorum qui prudentes sunt. Denique", "candidate_score": 0.655104, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_20", "bdc_text": "machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2146", "psc_text": "5) . Et ipse Dominus 678 praecepit Apostolis cunctisque doctoribus Ecclesiae, ut quidquid asperum videretur atque difficile, sua interpretatione dissolvant, et intelligentiae viam praebeant, omniaque tollant de medio scandala ut populus Domini absque ullo impedimento quod legit intelligat, et in Dei timore proficiat. De his viis et Joannes Baptista dicebat: Parate vias Domini, etc. (Matth. III, 3). Ubi nos posuimus ex persona Dei, et dicam, LXX posuerunt et dicent: hi videlicet qui possidebunt terram, et haereditate consequentur montem sanctum Dei. Nec erunt propria salute contenti: sed etiam caeteros ad docendum populos provocabunt. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: Qui autem confidit in me, possidebit terram, et haereditate consequetur montem sanctum meum, et dicet: Rectam viam facite, et reliqua. Eo quod ipse qui terram montemque possederit, caeteros instruat, ut viam Domino parent. (Vers. 15.) Quia haec dicit excelsus et sublimis habitator aeternitatis, et sanctum nomen ejus: in excelso et in sancto", "candidate_score": 0.654986, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_76_78", "bdc_text": "Dominus adsit nobis . Vale , colende mi Myconi . Tiguri , ultima augusti anno 1541 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_2064", "psc_text": "Verbum, inquit, meum non revertetur vacuum, sed postquam compleverit universa, quae volui, et meam in terris fecerit voluntatem, tunc ad me veniet; et implebitur illud, quod scriptum est: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis: donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum (Ps. CIX, 1, 2) . In laetitia enim egrediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiatis ab Apostolo: Gratia vobis et pax (Rom. I, 7) . Sive in gaudio deducemini: ut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes enim et colles, quos Angelos intelligere possumus, et Sanctorum animas, 653 quae pro varietate virtutum, montes appellantur et colles, gaudebunt super poenitentibus, et mentis laetitiam saltibus indicabunt. Quod et Dominus loquitur in Evangelio: Laetabuntur Angeli in coelo super uno peccatore poenitentiam agente (Luc. XV, 7) . Omnia quoque ligna agri plaudent manu, sive ramis, quae plantata sunt secus decursus aquarum, quae fructum suum dabunt in tempore suo,", "candidate_score": 0.648, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_18_20", "bdc_text": "Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter . herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_57", "psc_text": "malo, et fac bonum (Ps. XXXVI, 27) . Discite benefacere. Virtus ergo discenda est, nec naturae tantum bonum sufficit ad justitiam, nisi quis erudiatur congruis disciplinis (I Pet. II, 11). Jesus quoque filius Sirach tale quid loquitur: Desiderasti sapientiam, serva mandata, et Dominus 23 tribuet tibi eam. Et in sequentibus idem Isaias commemorat: Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet (Cap. XXVI, 10, sec. LXX) . Discenda est ergo justitia, et magistrorum sapientiae terenda sunt limina. (Vers. 18.) Quaerite judicium, subvenite oppresso, judicate pupillo, defendite viduam: et venite, et arguite me, dicit Dominus. Victimis Judaeorum evangelica mandata succedunt, et ideo pupillis ac viduis providetur, ut securi de tutela conjugum ac liberorum suorum, martyres ad bella procedant. Cum autem, inquit, haec feceritis, arguite me, si non reddidero praemia quae pollicitus sum. Quando autem dicit: Quaerite judicium, ostendit non esse omnium recte judicare, sed eorum qui prudentes sunt. Denique", "candidate_score": 0.64386, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_33_35", "bdc_text": "Amen . Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher . tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_759", "psc_text": "es? Detracta est ad inferos superbia tua, concidit cadaver tuum; subter te sternetur tinea, putredo et operimentum tuum erunt vermes. Ad interitum regis impii, qui percutiebat plaga insanabili nationes, et persequebatur eas crudeliter, omnis terra conquievit, et siluit, quae prius turbarum, et seditionis plena erat, in tantum ut abietes, et cedri Libani laetarentur, de quibus in psalmis scriptum est: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei (Ps. LXXIX, 9) . Has cedros Dei, quia aliquando peccaverunt, tradidit Dominus suppliciis conterendas. Unde in alio psalmo dicitur: Conteret Dominus cedros Libani (Ps. XXVIII, 5) . Abietes autem excelsi quique, et in Domini servitute sublimes debent accipi, quae consona voce dixerunt: Ex quo tu dormisti. Nota quod et mortis mors, appellatur dormitio. Non ascendet qui succidat nos. Victo enim forti, et direptis vasis ejus, etiam caeteri satellites corruerunt. Unde et Dominus loquitur", "candidate_score": 0.63917, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_35", "bdc_text": "tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_759", "psc_text": "es? Detracta est ad inferos superbia tua, concidit cadaver tuum; subter te sternetur tinea, putredo et operimentum tuum erunt vermes. Ad interitum regis impii, qui percutiebat plaga insanabili nationes, et persequebatur eas crudeliter, omnis terra conquievit, et siluit, quae prius turbarum, et seditionis plena erat, in tantum ut abietes, et cedri Libani laetarentur, de quibus in psalmis scriptum est: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei (Ps. LXXIX, 9) . Has cedros Dei, quia aliquando peccaverunt, tradidit Dominus suppliciis conterendas. Unde in alio psalmo dicitur: Conteret Dominus cedros Libani (Ps. XXVIII, 5) . Abietes autem excelsi quique, et in Domini servitute sublimes debent accipi, quae consona voce dixerunt: Ex quo tu dormisti. Nota quod et mortis mors, appellatur dormitio. Non ascendet qui succidat nos. Victo enim forti, et direptis vasis ejus, etiam caeteri satellites corruerunt. Unde et Dominus loquitur", "candidate_score": 0.622415, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_77_79", "bdc_text": "Vale , colende mi Myconi . Tiguri , ultima augusti anno 1541 . Heinrychus Bullingerus tuus ut semper .", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1282", "psc_text": "fuerit atque pinguissimus, et tantam habuerit plenitudinem, ut multa hominum millia ex eo saturata sint (IV Reg. IV; Joan. VI). Ita et in praesenti loco, non prius dabitur pluvia semini spirituali, et panis terrae uberrimus atque pinguissimus, nisi idola deargentata et deaurata fuerint comminuta, et reputata in sterquilinium. Nisi enim vitia recesserint, virtutes non subeunt. (Vers. 25.) Pascetur in possessione tua in die illa agnus spatiose. Et tauri tui et pulli asinorum qui operantur terram, commixtum migma comedent sicut in area [Al. in area ut] ventilatum est. LXX: Et pascentur jumenta tua in die illa locum pinguem et spatiosum. Tauri vestri et boves vestri qui operantur terram, comedent paleas commixtas in hordeo ventilato. In rerum omnium abundantia, coelesti pluvia descendente, et illo pane qui de coelo descendit, quem qui comederit, numquam esuriet, pascentur agni in loco spatiosissimo, qui sequuntur agnum quocumque vadit, et qui semper ad dextram sunt. Tauri autem", "candidate_score": 0.617309, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_28", "bdc_text": "Pestis et apud nos grassari incipit , Nach Pellikans Bericht trat die Seuche bereits Ende Juli in Zürich auf;", "psc_chunk_id": "024_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Isaiam_window_1313", "psc_text": "Ipse autem sapiens, id est, Dominus, adduxit malum super eos, et pessimum, videlicet Nabuchodonosor, sive absolute malum, rem significans, non personam: et verba sua non abstulit, quae locutus fuerat per Prophetas. Quamodrem consurget super tribum Judam domum pessimorum, et contra auxilium Aegyptiorum, qui operantur iniquitatem. Aegyptus enim, sive Aegyptius, ut LXX transtulerunt, homo est, et non Deus: et equi eorum caro, et non spiritus. Unde et in Jeremia scriptum est: Maledictus homo qui spem habet in homine, et firmavit carnem brachii sui, et a Domino recessit cor ejus. Et erit quasi myrice in deserto, quae non videbit cum venerint bona (Jerem. XVII, 5, 6) . Et in alio loco scriptum est. Vana salus hominis (Ps. LIX, 13) , sive, ut melius habetur in Hebraeo, in homine. Cumque Dominus manum suam extenderit 423 ad puniendum, vel declinaverit, sub metaphora aurigae, et frenos equorum currentium relaxarit, corruet auxiliator Aegyptius, et Israel cui", "candidate_score": 0.599123, "ce_score": null } ] }, { "rank": 8, "cf_id": "cf020", "work_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten", "max_score": 0.688547, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_308", "psc_text": "a corde tuo, et aufer malitiam a carne tua: quia adolescentia, et stultitia vanitas est. In ira, omnes perturbationes animi comprehendit. In carnis malitia, universas significat corporis voluptates. Sic ergo, inquit, bonis saeculi hujus fruere, ne aut desiderio, aut carne delinquas. Relinque antiqua vitia, quibus in adolescentia tua vanitati stultitiaeque servisti: quia juventus insipientiae copulata est. Et memento Creatoris tui in diebus juventutis tuae, antequam veniant dies malitiae, et appropinquent anni, in quibus dices: Non est mihi voluntas in eis. Semper memento conditoris tui, et sic adolescentiae tuae viam gradere, ut 487 mortis ultimae recorderis: antequam tibi tempus adveniat, quo tristia quaeque succedant. Antequam obtenebrescat sol, et lumen, et luna, et stellae, et revertantur nubes post pluviam. Si de generali consummatione mundi accipimus, verbis Domini hoc capitulum congruit, in quibus ait: Erit tribulatio et angustia, qualis non fuit a principio creaturae, sed neque fiet. Sol enim tenebrescet, et luna non", "candidate_score": 0.688547, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_308", "psc_text": "a corde tuo, et aufer malitiam a carne tua: quia adolescentia, et stultitia vanitas est. In ira, omnes perturbationes animi comprehendit. In carnis malitia, universas significat corporis voluptates. Sic ergo, inquit, bonis saeculi hujus fruere, ne aut desiderio, aut carne delinquas. Relinque antiqua vitia, quibus in adolescentia tua vanitati stultitiaeque servisti: quia juventus insipientiae copulata est. Et memento Creatoris tui in diebus juventutis tuae, antequam veniant dies malitiae, et appropinquent anni, in quibus dices: Non est mihi voluntas in eis. Semper memento conditoris tui, et sic adolescentiae tuae viam gradere, ut 487 mortis ultimae recorderis: antequam tibi tempus adveniat, quo tristia quaeque succedant. Antequam obtenebrescat sol, et lumen, et luna, et stellae, et revertantur nubes post pluviam. Si de generali consummatione mundi accipimus, verbis Domini hoc capitulum congruit, in quibus ait: Erit tribulatio et angustia, qualis non fuit a principio creaturae, sed neque fiet. Sol enim tenebrescet, et luna non", "candidate_score": 0.671611, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15_17", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_81", "psc_text": "eruditos loqui, hinc originem sui traxisse decreti. Discamus itaque et 411 nos prius non loqui ut postea ad loquendum ora reseremus. Sileamus certo tempore, et ad praeceptoris eloquia pendeamus, Nihil nobis videatur rectum esse, nisi quod discimus, ut post multum silentium, de discipulis efficiamur magistri. Nunc vero pro saeculorum quotidie in pejus labentium vitio, docemus in Ecclesiis, quod nescimus. Et si compositione verborum, vel instinctu diaboli, qui fautor errorum est, plausus populi excitaverimus, contra conscientiam nostram scire nos arbitramur, de quo aliis potuimus persuadere. Omnes artes absque doctore non discimus: sola haec tam vilis et facilis est, ut non indigeat praeceptore. Tempus amandi, et tempus odiendi. Tempus amandi post Deum, liberos, uxorem, propinquos, et tempus odiendi eos in martyrio, cum pro Christi confessione rigidos pietas oppugnat inimica. Vel certe tempus amandi Legem, et ea quae a Lege fuerant imperata, circumcisionem, hostias, sabbathum, neomenias, et tempus odiendi ea, Evangelii gratia succedente.", "candidate_score": 0.660098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12_14", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_178", "psc_text": "; et nullus sit absque peccato, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus, inhumana justitia est fragilitati conditionis hominum non ignoscens. Noli ergo esse justus multum, quia pondus grande, et pondus parvum abominatio coram Domino. Unde et apud philosophos virtutes in meditullio positae sunt, et omne quod nimis est, sive sursum, sive deorsum, reputatur in vitio. Quod autem ait: Noli quaerere amplius, ne conturberis, sive, ne obstupescas; mentem nostram scit, perfectam comprehendere non posse sapientiam, et mensuram fragilitatis nostrae jubet nos scire debere. Denique et Paulus ei, qui plus quam homo scire poterat, requirebat, dicens: Quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistit? respondit: O homo tu quis es, qui respondeas Deo (Rom. IX, 19) , et caetera. Si enim causas quaestionis ille, qui interrogans introducitur, 444 audisset ab Apostolo, stupore forsitan torpuisset, et gratiam sensisset inutilem. Quia est et donum, juxta eumdem Apostolum, quod non prosit ei cui", "candidate_score": 0.658815, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16_18", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus . Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_81", "psc_text": "eruditos loqui, hinc originem sui traxisse decreti. Discamus itaque et 411 nos prius non loqui ut postea ad loquendum ora reseremus. Sileamus certo tempore, et ad praeceptoris eloquia pendeamus, Nihil nobis videatur rectum esse, nisi quod discimus, ut post multum silentium, de discipulis efficiamur magistri. Nunc vero pro saeculorum quotidie in pejus labentium vitio, docemus in Ecclesiis, quod nescimus. Et si compositione verborum, vel instinctu diaboli, qui fautor errorum est, plausus populi excitaverimus, contra conscientiam nostram scire nos arbitramur, de quo aliis potuimus persuadere. Omnes artes absque doctore non discimus: sola haec tam vilis et facilis est, ut non indigeat praeceptore. Tempus amandi, et tempus odiendi. Tempus amandi post Deum, liberos, uxorem, propinquos, et tempus odiendi eos in martyrio, cum pro Christi confessione rigidos pietas oppugnat inimica. Vel certe tempus amandi Legem, et ea quae a Lege fuerant imperata, circumcisionem, hostias, sabbathum, neomenias, et tempus odiendi ea, Evangelii gratia succedente.", "candidate_score": 0.653538, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_29_31", "bdc_text": "s. Pellikan , Chronikon 151 . sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_201", "psc_text": "perseveres in detractione, nec in turpiloquio, luxu [ Al. luxuria] avaritia, libidine. Quod si perseveraveris, rex vitiorum atque peccati diabolus operabitur perditionem in te, et faciet quodcumque voluerit. Qui custodit mandatum, non cognoscet verbum malum: et tempus, et judicium cognoscit cor sapientis. Notandum quod, non cognoscet verbum malum, positum est pro eo quod est, non patietur, aut non erit in eo. Siquidem et de Salvatore sic scriptum est: Qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit (II Cor. V, 21) . Pro verbo quoque Symmachus rem interpretatus est, dicens: Qui custodierit mandatum, non experietur rem malam. Praecepit autem regis imperium conservandum, et scire quid, et quare, et quo tempore jubeat. Quia omni negotio est tempus et judicium. Afflictio quippe hominis multa super eum, quia nescit quod futurum est; sicut enim erit, quis annuntiabit ei? Licet diversa eveniant, et non possit justus scire quid ei futurum sit, nec singularum 452 rerum", "candidate_score": 0.651798, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_69_71", "bdc_text": "Pfarrerbuch 474 ; Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_306", "psc_text": "in Babylonem, unde in lumbis 486 egressus es Abrahae, et incipias in Mesopotamia conteri, unde et quondam profectus es: omnisque gratia prophetiae, qua quondam fueras inspiratus, revertatur ad datorem suum. Haec Judaei usque hodie disserunt, et ad personam suam intelligentiam hujus capituli trahunt. Nos autem ad superioris disputationis ordinem revertentes, singula conabimur explanare. Laetare, juvenis, in adolescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus juventutis tuae, et ambula in viis cordis tui, et in aspectu oculorum tuorum. Et scito super omnibus his: quia adducet te Deus in judicium. Dixerat lucem mundi hujus esse dulcissimam, et laetari debere hominem in diebus vitae suae, omnique studio carpere voluptatem: ingruere enim noctem mortis aeternam, quando non liceat perfrui congregatis, et quasi umbram, universa quae habuimus pertransire. Nunc ergo hominem cohortatur, et dicit: O adolescens, antequam tibi senectus, et mors ingruat, laetare in juventute tua, et quidquid tibi corde bonum, aspectu jocundum", "candidate_score": 0.650467, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "023_Hieronymus-Stridonensis_Commentarius-in-Ecclesiasten_window_306", "psc_text": "in Babylonem, unde in lumbis 486 egressus es Abrahae, et incipias in Mesopotamia conteri, unde et quondam profectus es: omnisque gratia prophetiae, qua quondam fueras inspiratus, revertatur ad datorem suum. Haec Judaei usque hodie disserunt, et ad personam suam intelligentiam hujus capituli trahunt. Nos autem ad superioris disputationis ordinem revertentes, singula conabimur explanare. Laetare, juvenis, in adolescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus juventutis tuae, et ambula in viis cordis tui, et in aspectu oculorum tuorum. Et scito super omnibus his: quia adducet te Deus in judicium. Dixerat lucem mundi hujus esse dulcissimam, et laetari debere hominem in diebus vitae suae, omnique studio carpere voluptatem: ingruere enim noctem mortis aeternam, quando non liceat perfrui congregatis, et quasi umbram, universa quae habuimus pertransire. Nunc ergo hominem cohortatur, et dicit: O adolescens, antequam tibi senectus, et mors ingruat, laetare in juventute tua, et quidquid tibi corde bonum, aspectu jocundum", "candidate_score": 0.612482, "ce_score": null } ] }, { "rank": 9, "cf_id": "cf021", "work_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani", "max_score": 0.687555, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1196", "psc_text": "AUG. Inaniter ista dicis: nullus vel idiota catholicus sic isto loco accipit mundum, ut de elementis aliquid cogitet. Neque enim et ubi dicit de Domino Christo, Ipse est propitiatio peccatorum nostrorum; non solum nostrorum, sed et totius mundi (I Joan. II, 2) ; ita quisquam desipit, ut etiam elementorum hic existimet intelligenda esse peccata. Totum hoc ergo quod isto modo dicitur mundus, non nisi in hominibus intelligitur, qui sunt per totum mundum, id est, toto, quaquaversum incolitur, orbe terrarum. Ipsam denique humanam vitam, qua non secundum Deum, sed secundum hominem vivitur, mundum hoc loco appellavit Apostolus. Ideo diligi vetat, et dicit, Omnia quae in mundo sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, vel superbia vitae; quae non est a Patre, sed ex mundo est. Tu, si quid potes, in bono aliquando nominatam, Scripturarum sanctarum loco ullo, concupiscentiam carnis ostende: et noli apertis rebus nebulas loquacitatis offundere. XXI.", "candidate_score": 0.687555, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1145", "psc_text": "jam suo arbitratu vel bonum agente vel malum, personae meritum dicimus, non naturae. Et ideo per gratiam Christi id sanari asserimus, quod vitiari potest: quoniam nec aliud sauciatum ostenditur, quam quod sanatum docetur. AUG. Certe vos invidetis parvulis Salvatorem: exsufflandi sicut ipsi, si hoc vobis prodesse crederetur, ut erueremini de potestate tenebrarum, et in regnum Christi transferremini. CCIX. JUL. In baptizatis autem non concupiscentia carnis, quae naturalis est, sed concupiscentiae malae aufertur reatus. AUG. Joannes apostolus concupiscentiam carnis dixit a Patre non esse, sed ex mundo (I Joan. II, 16), hoc modo eam malam faciens intelligi: tu autem non concupiscentiam carnis quae naturalis est, sed concupiscentiam malam reatum habere dicis. Apud te quippe nec quando concupiscitur fornicatio, concupiscentia carnis mala est; quia, ut dicis, bono male utitur, qui sic utitur. Bonum est ergo ipsa semper, ut vis, sive quis ea conjugium, sive adulterium concupiscat: quoniam si conjugium, bono bene utitur;", "candidate_score": 0.686201, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1684", "psc_text": "vero aetatem inest ex origine reatus generatione contractus, regeneratione detrahendus. Quod vos negando, apertissime dicitis Christum Jesum non esse Jesum parvulis; qui propterea teste Angelo sic vocatur, quia salvum faciet populum suum (in quo populo parvulos esse non vultis) a peccatis eorum (Matth. I, 21) . XXX. JUL. Sed ut nobis jam ista non lubricant, ita a Manichaeo et Traduciano paribus animis repelluntur. Videamus ergo quid ipsi dicant. Manichaeus scribit naturale esse peccatum: annuit Augustinus naturale esse peccatum. Ambo ergo ab ea, quam praemisimus, definitione dissentiunt, habentque in naturalis peccati nuncupatione collegium. Videamus quid dicant etiam de genere peccati, id est, quod putant esse peccatum, quod ambo naturale confirmant, ne forte vel in sequente gradu dissentiant. Quid scribit Manichaeus ad filiam? Concupiscentiam carnis, et illam voluptatem fecunditatis operi destinatam, per hoc probari diabolicam, per quod opus ejus publicum vitet aspectum. Quid Augustinus? Idem per omnia: « Illa concupiscentia carnis frutex", "candidate_score": 0.683468, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42_44", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1145", "psc_text": "jam suo arbitratu vel bonum agente vel malum, personae meritum dicimus, non naturae. Et ideo per gratiam Christi id sanari asserimus, quod vitiari potest: quoniam nec aliud sauciatum ostenditur, quam quod sanatum docetur. AUG. Certe vos invidetis parvulis Salvatorem: exsufflandi sicut ipsi, si hoc vobis prodesse crederetur, ut erueremini de potestate tenebrarum, et in regnum Christi transferremini. CCIX. JUL. In baptizatis autem non concupiscentia carnis, quae naturalis est, sed concupiscentiae malae aufertur reatus. AUG. Joannes apostolus concupiscentiam carnis dixit a Patre non esse, sed ex mundo (I Joan. II, 16), hoc modo eam malam faciens intelligi: tu autem non concupiscentiam carnis quae naturalis est, sed concupiscentiam malam reatum habere dicis. Apud te quippe nec quando concupiscitur fornicatio, concupiscentia carnis mala est; quia, ut dicis, bono male utitur, qui sic utitur. Bonum est ergo ipsa semper, ut vis, sive quis ea conjugium, sive adulterium concupiscat: quoniam si conjugium, bono bene utitur;", "candidate_score": 0.681684, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42_44", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1684", "psc_text": "vero aetatem inest ex origine reatus generatione contractus, regeneratione detrahendus. Quod vos negando, apertissime dicitis Christum Jesum non esse Jesum parvulis; qui propterea teste Angelo sic vocatur, quia salvum faciet populum suum (in quo populo parvulos esse non vultis) a peccatis eorum (Matth. I, 21) . XXX. JUL. Sed ut nobis jam ista non lubricant, ita a Manichaeo et Traduciano paribus animis repelluntur. Videamus ergo quid ipsi dicant. Manichaeus scribit naturale esse peccatum: annuit Augustinus naturale esse peccatum. Ambo ergo ab ea, quam praemisimus, definitione dissentiunt, habentque in naturalis peccati nuncupatione collegium. Videamus quid dicant etiam de genere peccati, id est, quod putant esse peccatum, quod ambo naturale confirmant, ne forte vel in sequente gradu dissentiant. Quid scribit Manichaeus ad filiam? Concupiscentiam carnis, et illam voluptatem fecunditatis operi destinatam, per hoc probari diabolicam, per quod opus ejus publicum vitet aspectum. Quid Augustinus? Idem per omnia: « Illa concupiscentia carnis frutex", "candidate_score": 0.680557, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_416", "psc_text": "Manichaeum dicis, insane. XXXII. JUL. Nam cum pronuntias, concupiscentiam carnis a principe tenebrarum in homine fuisse plantatam, eamque esse diaboli fruticem, ex se humanum genus quasi poma propria proferentem; absolute quidem proderis, quod non Deum, sed diabolum dicas hominum conditorem: quod dogmate impiissimo, et conjugiorum negotium, id est, genitalium admixtio, et caro cuncta damnatur. AUG. Non damnatur: sed non a te quasi sana laudetur, ut etiam te confitente, a suo Conditore ac Salvatore sanetur. Nam hoc in quibus non fit, sine ulla dubitatione damnabitur. XXXIII. JUL. Cum vero post hoc sacrilegium adjungis, et dicis, profiteri te diabolicam quidem esse gignentium conjugum voluptatem, diabolicam genitalium commotionem; sed tamen et ipsa membra quae moventur, et conjuges qui voluptate afficiuntur, reos non esse; verum pro his omnibus novos homines, id est, rude opus in nascentibus deitatis accusas: nihil quidem de Manichaeorum impietate deponis; sed tam immanem moti capitis ostendis furorem, ut consequentius fovendum,", "candidate_score": 0.680438, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_415", "psc_text": "10): propter quam recte dicitur diabolus princeps mundi esse (Joan. XII, 31). Nam scimus quod mundum Deus fecerit. Hoc ergo malo concupiscentiae carnis bene utitur pudicitia conjugalis; ejusque mali reatum a nascentibus tractum solvit regeneratio spiritualis. Hoc quamdiu non sapis, non catholicus, sed Pelagianus futurus es; et Scripturis sanctis, quantumlibet eas defendere tibi videaris, contradicturus es. Me autem quoties propter hoc cui contradicis, Manichaeum dicis; profecto et illum dicis, qui hominem membris genitalibus infusum, et concupiscentiae voluptate concretum, ante dicit excipere delictorum contagium, quam vitalis spiritus munus haurire. Ambrosius est iste (Libro de Sacramento regenerationis, seu de Philosophia), Juliane: Ambrosium Manichaeum dicis, insane. XXXII. JUL. Nam cum pronuntias, concupiscentiam carnis a principe tenebrarum in homine fuisse plantatam, eamque esse diaboli fruticem, ex se humanum genus quasi poma propria proferentem; absolute quidem proderis, quod non Deum, sed diabolum dicas hominum conditorem: quod dogmate impiissimo, et conjugiorum negotium, id est, genitalium admixtio,", "candidate_score": 0.678039, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14_16", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_392", "psc_text": "His igitur maxime actis in primo libro, quorum unum aliquod abunde sufficit ad victoriam veritatis; ex abundanti quidem, superest tamen, ut Magistri Gentium, qua per unum hominem peccatum dixit intrasse in mundum (Rom. V, 12), sententiam disputemus: et definitionibus, quas praemisimus, cum necesse fuerit, adjuvandi; et probaturi nihil rationem fuisse mentitam; sed injustitiae esse crimen, aliorum studia aliorum ortibus imputare; hocque ipsum quod iniquum est, quamvis nemo hinc dubitare debuerit, tamen Deo displicere, et ab eodem prohiberi, testimoniis legis, vel in hoc libro, vel in sequenti docebimus. Ex quibus necessario conficitur, et nos rectissime defendere, neminem cum peccato nasci, et Deum reos non posse judicare nascentes: ac per hoc, tam integrum esse liberum arbitrium, quam ante voluntatis propriae usum innoxiam in unoquoque naturam. AUG. Dic, videamus quod de Apostoli testimonio dicturus es, tam inaniter, quam superiora dixisti. XXI. JUL. Manichaeos autem et pietati et rationi rebelles, qui putent et ante", "candidate_score": 0.677963, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1308", "psc_text": "veritati manifestissimae restitisses. LXIII. JUL. Esse autem sacrilegium, pudendum aliquid quod Deus fecisse credatur, praeter hanc carnis concupiscentiam judicare: Christum vero non habuisse hanc concupiscentiam carnis, quae mortalibus facit causam pudoris. Quid igitur ad haec occurreret, non vidisti, videlicet nudum eum, id est Christum, conventiculis debuisse misceri; nec aliquem verecundiae habere respectum, ne sacrilegium quod commentaris incurreret, in carne videlicet sua, quae concupiscentiam non habebat, de suis et Patris operibus erubescens. Si autem ei et concupiscentia non fuit, et tamen ille est pudoris functus officio; irrefutabiliter etiam secundum te approbatur, verecundiam corpori humano debitam, non calori. AUG. Ista tua ratione tam acuta et exquisita, debet negari baptismus Joannis datus fuisse in poenitentiam peccatorum, quia eo baptizatus est Christus, qui nullum habebat omnino peccatum. Si autem potuit alia causa, non ea qua caeteri, baptizari, id est, non propter carnem peccati, quam non habebat; sed propter similitudinem carnis peccati, quam pro liberanda", "candidate_score": 0.677744, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1265", "psc_text": "quarumdam gentium Cynicorumque impudentiam, prius non pudenda et postea pudenda nuditate sua convincunt. XLV. JUL. Hoc igitur in praesenti opere, quantum res acta pertulit, absoluto, venio ad illud quod dixisti, in Christo hanc naturalem concupiscentiam non fuisse. Sic enim obloqueris mihi: « Sed iste in his omnibus noluit nominare concupiscentiam carnis, quae non est a Patre, sed ex mundo est; cujus mundi princeps dictus est diabolus: qui eam in Domino non invenit, quia Dominus homo non per ipsam ad homines venit » (De Nuptiis et Concupiscentia, lib. 2, cap. 5). Pronuntiasti ergo Christum, quem verum per omnia hominem fides catholica confitetur, hanc concupiscentiam, quam dicit Joannes apostolus, in sua non habuisse carne. Sed Joannes, ut ejus dicta docuerunt, concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, cum omni mundo ex Patre non esse pronuntiat (I Joan. II, 16): quod nos quemadmodum intelligi deberet ostendimus. AUG. Ostendisti quidem, sed quemadmodum tu intelligeres, vel potius", "candidate_score": 0.677215, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1149", "psc_text": "calamitatibus parvulorum, quae in paradiso nisi vestro non possent esse, monstratum est. CCII. JUL. Concupiscentiam autem carnis ad conciliandum sexibus fecunditatis negotium, a Deo inditam creatore corporum, non nisi a Manichaeo accusari, scriptorum ejus insertione perdocui. AUG. Concupiscentiam carnis, quam malam esse docet Scriptura divina, per illam quippe caro concupiscit adversus spiritum. (Galat. V, 17), vos adjuvantes Manichaeos, Deo coaeternae genti tribuere tenebrarum, dum non vultis eam pertinere ad originale peccatum, et in Dei paradiso audetis insuper collocare evidentissimis documentis, et divinae auctoritatis et sobriae rationis ostendimus. CCXIII. JUL. Nec alia apud vos argumenta esse pro traduce, quam quae Manichaeus tribuisset, ostendi. AUG. Non esse Ambrosium Manichaeum, qui fidei catholicae invictissimus et Manichaeos prostravit et vos, qui dixit discordiam carnis et spiritus, ubi per tuam susceptam caro concupiscit adversus spiritum, per primi hominis praevaricationem in nostram vertisse naturam (Ambrosius, lib. 7 in Luc. XII), etiam testimonio tui principis eumdem laudantis", "candidate_score": 0.675978, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42_44", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1281", "psc_text": "te non ostendisse convici. LII. JUL. Et ideo hoc in praesentiarum relicto, illud efflagito, ubi tu legeris Christum eunuchum fuisse naturaliter. AUG. Tu enim ubi me hoc dixisse legisti, nisi quia calumniaris, ut soles? Aliud est possibilitas seminandorum filiorum, quam Christi carni defuisse non dicimus, sicut deesse carni novimus eunuchorum: et aliud est cupiditas vitiorum, quam tu persuadere conaris habuisse Christum, et jactas te esse christianum; quia videlicet, sicut paulo ante dixisti, « Christus etiam fraudis criminibus urgeretur, si diceret mortalibus, Extendimini ad patientiam hominis nihil sentientis: » quasi sequatur, ut non sentiat inflictos dolores, qui vult et potest non habere malas cupiditates: vel si diceret, ut tua verba ipse componis, « Imitamini castitatem, certa naturae vestrae irritamenta vincentes, illius quem debilitas fecit pudicum videri. » Sic enim es amator egregius castitatis, ut tibi castior videatur, qui concubitus illicitos cupit, sed ut non perpetret, suae cupiditati resistit; quam qui talia", "candidate_score": 0.674077, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_13_15", "bdc_text": "Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_7", "psc_text": "novus haereticus, aequos judices quaeris: quasi tibi videri aequi judices possint, nisi quos vestro errore deceperis. Quem vero judicem poteris Ambrosio reperire meliorem? De quo magister tuus Pelagius ait, quod ejus fidem et purissimum in Scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere? Numquid ergo iste sensu in Scripturis purissimo impurissimi Manichaei dogma retineret, dicens, « Omnes sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est » (Ambrosius, lib. 1 de Poenitentia, cap. 2)? Tu ergo jam judica quam non puro sensu hoc catholicum dogma reprehendas, teque corrigere Ambrosio judicante ne differas. III. JUL. Testimonia tamen Scripturarum, quibus contra nos agi aliquid posse existimant, nonnulla praeterieram, quae me explanatum ire pollicitus eram, ut docerem ambigua quaeque legis verba, quae ab inimicis nostris assumi solent, nec veritati praejudicare perspicuae, et secundum hoc esse intelligenda, quod absolutissimis Scripturae sanctae auctoritatibus et insuperabili ratione firmatur. Siquidem hoc ipso, quam sit divinae legis imperitus", "candidate_score": 0.673374, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_416", "psc_text": "Manichaeum dicis, insane. XXXII. JUL. Nam cum pronuntias, concupiscentiam carnis a principe tenebrarum in homine fuisse plantatam, eamque esse diaboli fruticem, ex se humanum genus quasi poma propria proferentem; absolute quidem proderis, quod non Deum, sed diabolum dicas hominum conditorem: quod dogmate impiissimo, et conjugiorum negotium, id est, genitalium admixtio, et caro cuncta damnatur. AUG. Non damnatur: sed non a te quasi sana laudetur, ut etiam te confitente, a suo Conditore ac Salvatore sanetur. Nam hoc in quibus non fit, sine ulla dubitatione damnabitur. XXXIII. JUL. Cum vero post hoc sacrilegium adjungis, et dicis, profiteri te diabolicam quidem esse gignentium conjugum voluptatem, diabolicam genitalium commotionem; sed tamen et ipsa membra quae moventur, et conjuges qui voluptate afficiuntur, reos non esse; verum pro his omnibus novos homines, id est, rude opus in nascentibus deitatis accusas: nihil quidem de Manichaeorum impietate deponis; sed tam immanem moti capitis ostendis furorem, ut consequentius fovendum,", "candidate_score": 0.67259, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42_44", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1364", "psc_text": "apparet imprudentia falli, sed contra prudentiam tuam mihi calumniari. Ego sane non Hieronymi, sed Ambrosii; nec meis commemoratam, sed verbis ejus expressam sententiam tibi opposui (De Nuptiis et Concupiscentia, lib. 1, n. 40, et lib. 2, nn. 14, 15), qua Christum dicit non aliter expertem delicti esse potuisse, nisi expers fuisset illius conceptionis, quam commixtio viri et mulieris operatur. Ubi cernis esse consequens, ut si ego propter hanc sententiam sum Manichaeus, sit et Ambrosius: quia vero ille non est, neminem faciat vel ostendat ista sententia Manichaeum. Hoc cum videas (non enim tale est ut non possis hoc videre, vel possis hoc non videre), tantum tamen causae bonitate desereris, ut calumnieris mihi nomine Manichaei, non imprudente ignorantia, sed pudente fallacia. LXXXIX. JUL. Nam Manichaeos deseris in vituperatione suum et caprarum, quos in humanae naturae criminatione comitaris; cum quibus etiam in Christo non speciem carnis, sed rationem evertis exempli. Submoves etiam a", "candidate_score": 0.671654, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42_44", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1153", "psc_text": "autem ideo me unum elegisse, cui Manichaeorum nomine et crimine, quanto crebrius, tanto conviciareris odiosius, quia eo modo putasti catholicam, quae vos arguit, fundatissimam fidem, et clarorum atque sanctorum defensorum ejus notissimam multitudinem, qui ea quae didicimus et docemus, didicerunt atque docuerunt, sine invidia te posse destruere, horrore nefandi nominis, non objecti criminis veritate. Sed firmum fundamentum Dei stat: novit enim Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19). Verba vero libri mei, quae tibi quasi refellenda proposueras, quomodo quibusdam paucissimis quasi ad speciem pugnae qualiscumque tentatis, multo plura caetera, diffusa atque interfusa tua nebulosa loquacitate vitaveris, interim quia longum est hic ostendere, ut per se ipsum advertat et inveniat, dimitto lectori. LIBER QUARTUS. Julianum quarto suo libro disputantem adversus ea dicta libri secundi de Nuptiis et Concupiscentia, quae a capite quarto ad undecimum comprehenduntur, refellere pergit Augustinus. Concupiscentiam carnis malam esse, neque homini fuisse a Deo conditore inditam, propugnat", "candidate_score": 0.671531, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1149", "psc_text": "calamitatibus parvulorum, quae in paradiso nisi vestro non possent esse, monstratum est. CCII. JUL. Concupiscentiam autem carnis ad conciliandum sexibus fecunditatis negotium, a Deo inditam creatore corporum, non nisi a Manichaeo accusari, scriptorum ejus insertione perdocui. AUG. Concupiscentiam carnis, quam malam esse docet Scriptura divina, per illam quippe caro concupiscit adversus spiritum. (Galat. V, 17), vos adjuvantes Manichaeos, Deo coaeternae genti tribuere tenebrarum, dum non vultis eam pertinere ad originale peccatum, et in Dei paradiso audetis insuper collocare evidentissimis documentis, et divinae auctoritatis et sobriae rationis ostendimus. CCXIII. JUL. Nec alia apud vos argumenta esse pro traduce, quam quae Manichaeus tribuisset, ostendi. AUG. Non esse Ambrosium Manichaeum, qui fidei catholicae invictissimus et Manichaeos prostravit et vos, qui dixit discordiam carnis et spiritus, ubi per tuam susceptam caro concupiscit adversus spiritum, per primi hominis praevaricationem in nostram vertisse naturam (Ambrosius, lib. 7 in Luc. XII), etiam testimonio tui principis eumdem laudantis", "candidate_score": 0.671487, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42_44", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_2280", "psc_text": "nullo vitiatae peccato impingitis nostrae: ac sic paradisum honestissimae ac felicissimae voluptatis, funeribus mortuorum et cruciatibus morientium infeliciter atque indecenter impletis. Nos vero, in eo quod cum Manichaeis dicimus concupiscentiam carnis, qua contra spiritum concupiscit, malum esse, atque a Patre non esse (I Joan. II, 16), non ab eis alio, quamvis dissimili, tamen ipso haeretico errore, sed catholica veritate distamus; quia istam discordiam duarum concupiscentiarum carnis et spiritus, non cum illis per alienae Deo coaeternae malaeque naturae commixtionem nobis accidisse, sed cum catholico Ambrosio ejusque consortibus, per praevaricationem primi hominis in naturam nostram vertisse (Ambrosius, lib. 7 in Luc. XII, 53) disserimus, et contra utrosque vestrum fidenter asserimus: carnemque Christi, non sicut illi nullam, nec sicut vos calumniamini, a natura nostrae carnis alienam; sed ab hoc nostro vitio, quo caro contra spiritum concupiscit, immunem atque omnino integram praedicamus. Vos autem mala negando esse quae mala sunt, eorumque originem non ad", "candidate_score": 0.671475, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42_44", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1112", "psc_text": "ejus multa sententiis: sed nisi Menoch filiam, et Manichaeum qui se Christi apostolum nominat (Supra, cap. 172), titulus indicaret, te omnino suum pollicerentur auctorem. Cum ergo nihil aliud dicas, quam quod Mani docente didicisti; putas te in aestimatione Catholicorum aliter habendum, quam illum per quem talium dogmatum sacramenta potasti? AUG. Finisti tandem, quae de Manichaei epistola, quam tui collegae Flori orationibus adjutus te invenisse laetaris, contra nos putasti esse dicenda. Ubi certe Manichaeus concupiscentiam carnis accusat, qua caro concupiscit adversus spiritum: hanc autem Catholicis objiciendam sic arbitratur, tanquam eam bonam esse dicant, quia nuptiarum bonum doctrinae dominicae atque apostolicae sanitate commendant. Quando enim posset Manichaeus malum concupiscentiae carnalis a bono discernere conjugali, cum ad Hebraeos Epistola nonnisi eorum dicat esse solidum cibum, qui exercitatos habent sensus, ad separandum bonum a malo (Hebr. V, 14)? Sed plane tu in hujus Manichaei morsum inevitabiliter incidisti, tantus laudator concupiscentiae carnis, ut eam non", "candidate_score": 0.671459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1145", "psc_text": "jam suo arbitratu vel bonum agente vel malum, personae meritum dicimus, non naturae. Et ideo per gratiam Christi id sanari asserimus, quod vitiari potest: quoniam nec aliud sauciatum ostenditur, quam quod sanatum docetur. AUG. Certe vos invidetis parvulis Salvatorem: exsufflandi sicut ipsi, si hoc vobis prodesse crederetur, ut erueremini de potestate tenebrarum, et in regnum Christi transferremini. CCIX. JUL. In baptizatis autem non concupiscentia carnis, quae naturalis est, sed concupiscentiae malae aufertur reatus. AUG. Joannes apostolus concupiscentiam carnis dixit a Patre non esse, sed ex mundo (I Joan. II, 16), hoc modo eam malam faciens intelligi: tu autem non concupiscentiam carnis quae naturalis est, sed concupiscentiam malam reatum habere dicis. Apud te quippe nec quando concupiscitur fornicatio, concupiscentia carnis mala est; quia, ut dicis, bono male utitur, qui sic utitur. Bonum est ergo ipsa semper, ut vis, sive quis ea conjugium, sive adulterium concupiscat: quoniam si conjugium, bono bene utitur;", "candidate_score": 0.670917, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14_16", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_783", "psc_text": "confidite. CCXXXIV. JUL. Credamus itaque Magistro Gentium, et reddamus ei testimonium veritatis suae. Vere enim, sicut dixit, humanum est quod praecepit, ut voluntatis correctio emendaret vitia voluntatis. AUG. Sed correctio haec humana non fit nisi opitulatione divina. Quis enim hominis corrigit voluntatem, nisi ille cui dicitur, Deus virtutum, converte nos (Psal. LXXIX, 8) ; et, Deus, tu convertens vivificabis nos (Psal. LXXXIV, 7) ? A Domino enim gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet (Psal. XXXVI, 23). Si autem non ab illo dirigantur, homo viam Dei non volet, etsi jubeat lex ut velit. CCXXXV. JUL. Sed ut hoc humanum, sic illud aliud si putasset, non solum inhumanum, non solum ferum, verum etiam injustum; non solum injustum, verum etiam insanum; ut peccatum si nosset innasci, exprobraret suae aetatis hominibus vitia partus antiqui ; et ab his praeciperet abstinendum, quae innata credebat; atque cum interminatione praescriberet, debere me ea deponere, quae ante", "candidate_score": 0.668238, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16_18", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus . Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_494", "psc_text": "(Supra, lib. 1, cap. 47). LXXXI. JUL. Quae definitio ad intelligendam quoque justitiam Dei aperuit viam, ut censeremus aequitatem divini neutiquam stare judicii, nisi illud imputasset in peccatum, a quo nosset liberum fuisse ei qui propter hoc affligitur, abstinere. AUG. Propter quid ergo affliguntur parvuli, si nullum habent omnino peccatum? An omnipotens et justus Dei injustas poenas a tot innocentibus prohibere non potuit? LXXXII. JUL. Magistrum vero Gentium rationem privilegio auctoritatis armantem, pronuntiasse, quia per unum hominem in hunc mundum culpa transierit; quo nomine separavit opera nuptiarum, quae sine duorum negotio esse non possunt; commendavimus: atque ob hoc ab illo unum fuisse nominatum, ne quis duos intelligere auderet. AUG. Jam responsum est: assidue te delectat vana garrire. LXXXIII. JUL. Et re vera multo ego consequentius, unum quem Apostolus dicit, unum assero, ut doceam vitium imitationis, non generationis fuisse, quam Traducianus unius nomine, qui dicitur peccati fuisse vestibulum, seminibus rem admovet", "candidate_score": 0.66588, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_392", "psc_text": "His igitur maxime actis in primo libro, quorum unum aliquod abunde sufficit ad victoriam veritatis; ex abundanti quidem, superest tamen, ut Magistri Gentium, qua per unum hominem peccatum dixit intrasse in mundum (Rom. V, 12), sententiam disputemus: et definitionibus, quas praemisimus, cum necesse fuerit, adjuvandi; et probaturi nihil rationem fuisse mentitam; sed injustitiae esse crimen, aliorum studia aliorum ortibus imputare; hocque ipsum quod iniquum est, quamvis nemo hinc dubitare debuerit, tamen Deo displicere, et ab eodem prohiberi, testimoniis legis, vel in hoc libro, vel in sequenti docebimus. Ex quibus necessario conficitur, et nos rectissime defendere, neminem cum peccato nasci, et Deum reos non posse judicare nascentes: ac per hoc, tam integrum esse liberum arbitrium, quam ante voluntatis propriae usum innoxiam in unoquoque naturam. AUG. Dic, videamus quod de Apostoli testimonio dicturus es, tam inaniter, quam superiora dixisti. XXI. JUL. Manichaeos autem et pietati et rationi rebelles, qui putent et ante", "candidate_score": 0.660842, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16_18", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus . Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_392", "psc_text": "His igitur maxime actis in primo libro, quorum unum aliquod abunde sufficit ad victoriam veritatis; ex abundanti quidem, superest tamen, ut Magistri Gentium, qua per unum hominem peccatum dixit intrasse in mundum (Rom. V, 12), sententiam disputemus: et definitionibus, quas praemisimus, cum necesse fuerit, adjuvandi; et probaturi nihil rationem fuisse mentitam; sed injustitiae esse crimen, aliorum studia aliorum ortibus imputare; hocque ipsum quod iniquum est, quamvis nemo hinc dubitare debuerit, tamen Deo displicere, et ab eodem prohiberi, testimoniis legis, vel in hoc libro, vel in sequenti docebimus. Ex quibus necessario conficitur, et nos rectissime defendere, neminem cum peccato nasci, et Deum reos non posse judicare nascentes: ac per hoc, tam integrum esse liberum arbitrium, quam ante voluntatis propriae usum innoxiam in unoquoque naturam. AUG. Dic, videamus quod de Apostoli testimonio dicturus es, tam inaniter, quam superiora dixisti. XXI. JUL. Manichaeos autem et pietati et rationi rebelles, qui putent et ante", "candidate_score": 0.659886, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_34_36", "bdc_text": "Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher . tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 . August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_679", "psc_text": "eo transiit mors, in quo omnes peccaverunt; sed, In eo in quo de primi hominis et de primae mulieris diabolica voluptate et carne fluxerunt: quod si pronuntia visset; non vestrum dogma firmasset, sed omnes suas sententias subruisset Apostolus. Ergo peccantium voluntatem et peccati accusat exemplum: ac per hoc, vos et ratio depraeliatur, et Paulus. AUG. Ergo in Abel primo justo ponere debuit justificationis exemplum, sicut in Adam primo peccatore positum putatis esse peccati. Cur enim nos pigeat eadem tibi respondere, cum te non pudeat eadem toties frustra repetere? CLXXXV. JUL. Usque ad legem enim peccatum in hoc mundo: peccatum autem non imputabatur, cum lex non esset; sed regnavit mors ab Adam usque ad Moysen, etiam in eos qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri (Rom. V, 13 et 14) . Qualitatem peccati appellationum varietate discernit, ut aliud ostendat esse peccatum, aliud praevaricationem; vultque in hoc duntaxat", "candidate_score": 0.658911, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12_14", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_7", "psc_text": "novus haereticus, aequos judices quaeris: quasi tibi videri aequi judices possint, nisi quos vestro errore deceperis. Quem vero judicem poteris Ambrosio reperire meliorem? De quo magister tuus Pelagius ait, quod ejus fidem et purissimum in Scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere? Numquid ergo iste sensu in Scripturis purissimo impurissimi Manichaei dogma retineret, dicens, « Omnes sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est » (Ambrosius, lib. 1 de Poenitentia, cap. 2)? Tu ergo jam judica quam non puro sensu hoc catholicum dogma reprehendas, teque corrigere Ambrosio judicante ne differas. III. JUL. Testimonia tamen Scripturarum, quibus contra nos agi aliquid posse existimant, nonnulla praeterieram, quae me explanatum ire pollicitus eram, ut docerem ambigua quaeque legis verba, quae ab inimicis nostris assumi solent, nec veritati praejudicare perspicuae, et secundum hoc esse intelligenda, quod absolutissimis Scripturae sanctae auctoritatibus et insuperabili ratione firmatur. Siquidem hoc ipso, quam sit divinae legis imperitus", "candidate_score": 0.656477, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12_14", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_369", "psc_text": "rejecto catholico sensu (secundum quem Augustinus in libro secundo de Nuptiis et Concupiscentia, capite vigesimo septimo, ea verba de Adae peccato generatione in omnes ipsius posteros transmisso exposuit) frustra laborare, ut secundum Pelagianam haeresim de exemplo peccati, non in omnes posteros, sed in peccantes tantum imitatione transeuntis, intelligantur. I. JULIANUS. Commode nobiscum ageretur, si aut apud eruditos judices negotium veritatis tueri daretur facultas; aut quia hoc interim negatur, vel nullo imperitorum obverberaremur tumultu. AUGUSTINUS. Tales certe eruditos judices quaeris, qui nisi fuerint exculti et ornati liberalibus disciplinis, neque ignoraverint quid senserint etiam hujus mundi philosophi, de tuis dictis judicare non possint. Talis hic erat Ambrosius, quem judicem si non refugis, dubitare non debes, justissime te esse damnatum. Ille enim dixit. « Omnes homines sub peccato nascimur quorum ipse ortus in vitio est » (De Poenitentia, lib. 1, cap. 2 vel 3): ut his verbis suis, Christum Salvatorem, hoc est, Jesum", "candidate_score": 0.653601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16_18", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus . Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_786", "psc_text": "Exauctorata quippe doctrina est, quam non tuetur aequitas; et plena auctoritatis, quam justitiae libra commendat. Ac per hoc, constat Apostolum, reverendum Ecclesiarum informatorem, rationem magisterii sui, consilio, aequitate, humanitate reddentem, nihil de naturali sensisse peccato; sed inculcasse, ut res erat, et vitiorum nos servos nonnisi per voluntatem fuisse, et justitiae nos eadem posse, si corrigatur, voluntate servire. Verum quoniam in expositione loci hujus fui hactenus occupatus, ut ostenderem per apostoli Pauli verba Manichaeos nihil posse defendi; patuitque contextu orationis ejus veritas, quam per omne dictorum suorum corpus exsequitur: hic sit secundi finis libelli; quo tamen necessario commonemus, nihil Traducianis praeter impudentiam remansisse, quia cum se confiterentur nullum in ratione habere praesidium, de Apostoli dictis, quae exposita sunt, totum sibi solatium vindicabant: et quoniam claruit, nihil in his deforme, nihil non sanctitati et rationi consentiens fuisse praescriptum; apparet cecidisse sententiam, quam et ratio cum multis auctoritatibus Scripturarum, et quae in Deo", "candidate_score": 0.653109, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_33_35", "bdc_text": "Amen . Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher . tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_731", "psc_text": "Sic quippe intellexerunt haec apostolica verba doctores Ecclesiae, qui viderunt ea non posse recte intelligi, nisi in eis intelligatur obnoxiae successionis origo peccati; propter quod dixerunt, parvulos secundum Adam carnaliter natos, contagium mortis antiquae prima nativitate contrahere (Cyprian., Epist. 64, ad Fidum): nec Manichaei fuerunt, sed vos Pelagianos, Dei spiritu, qui per eos locutus est, damnaverunt. CCXV. JUL. Vita autem in qua regnaturi sunt sancti, aeterna monstratur: ergo et mors quae iniquitatem voluntariam sequitur, aeterna credatur. Itaque, sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem; sic et per unius justitiam in omnes homines in justificationem vitae. Sicut enim per unius inobedientiam peccatores constituti sunt multi; ita et per unius obedientiam justi constituentur multi (Rom. V, 18 et 19) . Omnis est soluta perplexitas, impudenter de universitate calumnia concitatur, ineptissime in scirpo nodus quaeritur. Pronuntiat Apostolus, non omnes esse, sed multos, qui per inobedientiam primi hominis, peccata didicissent; et multos", "candidate_score": 0.643647, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_33_35", "bdc_text": "Amen . Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher . tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_707", "psc_text": "constat nihil eum de peccato traducis elocutum: quae quamvis copiosa essent, ad probandum nihil Apostolum de naturali (quod esse non potest, et a Manichaeis fingitur) sensisse peccato, ex abundantia tamen etiam distinctionem inculcavit, non omnes omnino Adae praevaricatione pollutos; quandoquidem etiam de his, in quibus pro iniquitate regnaret interitus, invenirentur plurimi, qui a praevaricatione Adae docerentur alieni. AUG. Calumniose, linguose: Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est (Ambrosius, lib. 1 de Poenitentia, cap. 2 vel 3) , qui dixit, Manichaeus non fuit; sed sicut vestri doctoris ore laudatur, inter scriptores ecclesiasticos flos quidam speciosus enituit. Quomodo autem dicis, non omnes Adae praevaricatione pollutos, et, quod pejus est, Apostolo imputas, quod tu insipienter sapis? cum ille dicat, Regnavit mors ab Adam, usque ad Moysen, et in eos qui non peccaverunt, volens intelligi parvulos, qui nulla propria peccata fecerunt: et addat, in similitudine praevaricationis Adae (Rom. V, 14)", "candidate_score": 0.642273, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_25_27", "bdc_text": "nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ; s. oben Nr. 1558 , 1-4. . Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1233", "psc_text": "profanum, si quid tegatur quod Dei operibus adscribitur. Quod cum horum nihil facis (si tamen non proficiendo feceris), ipsis operibus confirmas alterum de duobus, aut omnia ista ad diabolum pertinere, quae non exsequeris sub conspectu publico; aut dogma vestrum, si non corde, vel ventre tuo teste cecidisse. AUG. Eorum quae occultat pudor, alia sunt horribilia, alia concupiscibilia: illa occuluntur, ne horreantur, sicut egestiones reliquiarum ex alimentis; ista vero, ne concupiscantur, vel ne id quod per ea fieri solet, admoneant concupisci, sicut sunt ea membra, quae ab ipso pudore proprie pudenda dicuntur, vel si eis ipsum concupiscentiae opus agitur. Nam et caetera corporis ab his remotiora, cum pudet nuda relinquere sive nudare, ad hoc pertinet, quoniam concupiscentia carnis latius per oculos pascitur. Unde illi impudici pudicam Susannam, quantum potuerunt, nudare voluerunt (Dan. XIII, 32). Potest ergo bene intelligi etiam Deus, ejusdem quoque pudoris commendasse curam, quando illos qui sibi succinctoria fecerant,", "candidate_score": 0.64082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_33_35", "bdc_text": "Amen . Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher . tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_831", "psc_text": "unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit (Rom. V, 12) , ad generationem pertinere, quam regeneratio sanat; non ad imitationem, quam vos potius hac tempestate peperistis. Unde vos tempestas novitii dogmatis vestri a facie projecit catholicae Ecclesiae, tanquam pulverem quem projicit ventus a facie terrae. XXX. JUL. Esse igitur hoc a Deo imperatum quod asserimus, claruit. Et quamvis sententiae ipsius aperta et intellectui omnium conciliata germanitas nullius in se naevum obscuritatis admiserit: tamen ne tu ad ingenii nostri confugias tarditatem, et dicas non nos intelligere quod praeceptum est; alio quoque testimonio non jam praecepti, sed operis secundum praeceptum exerciti, quemadmodum sit lex intellecta doceamus. Legimus in libro quarto Regnorum, de Amessia filio Joas regis Juda: Factum est, inquit, postquam stabilitum est regnum in manibus ejus, occidit pueros suos qui occiderant patrem suum; sed filios eorum non occidit, secundum testamentum legis Domini,", "candidate_score": 0.637723, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1457", "psc_text": "contra se ipsos, et se ipsos nobiscum dissiluisse te fulminante monstrarent. Cur directe non audes dicere, quod oblique convinceris dicere? Originale peccatum cum Ambrosio confitemur, et tu tanta potentia fulmina jacularis, ut propter haec dicta nobis illique communia, nos eis dissiliamus, ille deluatur? Vanus es: non eum distinguis a nobis; et nos prorsus accusas et ipsum: nec tamen fulminas aut nos, aut ipsum, si violare non vis testimonium Pelagii doctoris tui, qui dixit Ambrosii fidem et purissimum in Scripturis sensum ne inimicum quidem ausum fuisse reprehendere (De Gratia Christi, nn. 46, 47). Unde et tu cum fidei ejus et purissimo in Scripturis sensui satis intelligaris inimicus, non eum tamen audes reprehendere; sed quid mali dicat, me reprehendendo, te arbitraris ostendere. Homo confosse, et non confesse, magna vi cogeris caliginosas anhelare fallacias: frustra fingis impetus fulminantis, cum spires fumum potius fulminati. Ista sunt certe, per quae docere conaris Ambrosium, aliosque doctores", "candidate_score": 0.634764, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_2033", "psc_text": "ut audeas praeferre Pelagium praeceptorem tuum: quem tamen ego contra te de Ambrosio tenco testem meum. Pelagius enim dixit, quod ejus fidem et purissimum in Scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere (Pelagius, de Libero Arbitrio, lib. 3). Quem sic tu audes reprehendere, ut quod ait discordiam carnis per praevaricationem primi hominis in nostram vertisse naturam (Lib. 7 in Luc. XII, 53), et quidquid aliud de vitiata per Adam natura humana sensit et dixit, Manichaei affirmes esse commentum. Sane testimonium praeceptoris tui in hoc tanto viro ex parte custodis, quod eum non audes aperte reprehendere: sed cum mihi nominatim conviciaris lingua maledica et fronte proterva, profecto et illum et alios, qui eadem senserunt atque dixerunt, Ecclesiae catholicae magnos clarosque doctores tanto nequius, quanto obliquius criminaris. Ego itaque adversus te et meam defendo et illorum fidem, quos palam times habere inimicos, et invitus pateris judices. Absit autem ut apud tales", "candidate_score": 0.628266, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_1544", "psc_text": "Manichaeus commixtam nobis introducat alienam; ac sic dum oppugnator ejus prosilis imperitus, fis auxiliator ignarus. II. JUL. Ostendit hoc etiam liber ille, qui Sapientia dicitur, cum verba exprimens impiorum, qui post umbram praesentium retecta beatorum merita contuentur: Vitam, inquit, illorum aestimabamus insaniam; et quomodo reputati sunt inter filios Dei (Sap. V, 4, 5) ? Inde est ergo, quod fidelium perseverantia temporum iniquitatibus contumax, et eligens affligi cum populo Dei magis, quam temporalis peccati habere jucunditatem (Hebr. XI, 25), ab his qui dicunt, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur (I Cor. XV, 32) , nomine pertinaciae et contentionis arguitur; nihilque magis putatur cautis convenire consiliis, quam degeneris animi famulatum emere, vel infidam momentorum quietem. De hac quippe potissimum ignavorum pectorum vilitate factum est, ut per Ecclesiarum naufragia spurcum Manichaeorum dogma velificet. Quia si in his qui sacerdotii munere fungebantur, libera stetisset et virilis auctoritas; Traducianorum commenta ut invicta ratio proruit, ita", "candidate_score": 0.625555, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_28_30", "bdc_text": "Pestis et apud nos grassari incipit , Nach Pellikans Bericht trat die Seuche bereits Ende Juli in Zürich auf; s. Pellikan , Chronikon 151 . sed clementi adhuc sęvitia ;", "psc_chunk_id": "045_Augustinus-Hipponensis_Opus-imperfectum-contra-secundam-responsionem-Juliani_window_710", "psc_text": "similitudinem praevaricationis, non praevaricationem peccato proprio perpetrando, sed de praevaricatore, per quem natura humana tota est vitiata, nascendo. CCIII. JUL. Vide ergo utrum adhuc dubium vel tibi debeat esse quod dicimus, innocentes videlicet ante propriae voluntatis usum, rude opus Dei, non peccasse in Adam, quando, Apostolo teste, etiam de iniquis, qui in similitudine praevaricationis Adae non deliquerint, plurimi esse doceantur. AUG. Jam responsum est: opus est ut taceas; nam non potes nisi perversa dicere, conando Apostoli verba pervertere. Ille enim, et in eos qui non peccaverunt, id est, parvulos peccata propria non habentes, dixit tamen regnasse mortem in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri: quia ita Christus trajicit in eos justitiam, sicut Adam peccatum; ita Christus vitam, sicut Adam mortem. Alioquin a forma Christi alieni erunt, et christiani non erunt: quod quidem sentitis, sed aperte dicere formidatis. CCIV. JUL. Sed videamus et caetera. Sed non sicut delictum, ita gratia:", "candidate_score": 0.600402, "ce_score": null } ] }, { "rank": 10, "cf_id": "cf025", "work_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales", "max_score": 0.686951, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14_16", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_396", "psc_text": "contendens 547 facile conquievit. Vel certe ille cum Deo in judicium ingreditur, qui cum oraverit, murmurat si non exauditur. Quibus dicitur: An vultis mecum judicio contendere (Jerem. II, 29) ? Quasi enim judicio contendebant, qui dicebant: Quare jejunavimus, et non aspexisti? humiliavimus animas nostrus, et nescisti (Isai. LVIII, 53) ? Siquidem stultum est ab oratione deficere, si Deus differat, cum rogatur, exaudire; et iniquum arguere conditorem, si effectus non sequitur orationem, praesertim cum quid oremus sicut oportet, nesciamus. Nonnullis quippe impatientibus Dominus quod petebant saepe concessit iratus: sicut e contra Apostolo negavit propitius (I Cor. IX, 2). Dedit enim regem petentibus secundum desideria cordis eorum (I Reg. VIII): dedit etiam postulanti diabolo, ut Job simplicem et rectum et timentem Deum tentaret (Job. I, 2). Malignos spiritus exaudivit, et in porcorum gregem daemonum concessit legionem intrare (Matth. 8). Non igitur pro magno quis habeat si fuerit exauditus, cum aliquid petat quod", "candidate_score": 0.686951, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14_16", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_395", "psc_text": "quasi cum eo in judicium intrat. Dei namque accusat judicium, qui se aestimat injuste percussum. Et quasi cum Deo in judicio contendit, qui inter flagella innocentem se ostendit. Hinc etenim Dominus ad beatum Job loquitur, dicens: Nunquid qui contendit cum Deo, tam facile conquiescit (Job. XXXIX, 32) ? Utique qui arguit Deum, debet et respondere illi. Tunc beatus Job quasi Deum arguit, cum de percussione sua an fuerit justa dubitavit. Nullius quippe delicti sibi conscius, injuste se percussum credidit, quia merita sibi augeri ex percussione nescivit. Sed qui multa de operatione sua locutus, audita sanctorum vita tacuit, quasi cum Deo contendens 547 facile conquievit. Vel certe ille cum Deo in judicium ingreditur, qui cum oraverit, murmurat si non exauditur. Quibus dicitur: An vultis mecum judicio contendere (Jerem. II, 29) ? Quasi enim judicio contendebant, qui dicebant: Quare jejunavimus, et non aspexisti? humiliavimus animas nostrus, et nescisti (Isai. LVIII, 53) ?", "candidate_score": 0.669817, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15_17", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_395", "psc_text": "quasi cum eo in judicium intrat. Dei namque accusat judicium, qui se aestimat injuste percussum. Et quasi cum Deo in judicio contendit, qui inter flagella innocentem se ostendit. Hinc etenim Dominus ad beatum Job loquitur, dicens: Nunquid qui contendit cum Deo, tam facile conquiescit (Job. XXXIX, 32) ? Utique qui arguit Deum, debet et respondere illi. Tunc beatus Job quasi Deum arguit, cum de percussione sua an fuerit justa dubitavit. Nullius quippe delicti sibi conscius, injuste se percussum credidit, quia merita sibi augeri ex percussione nescivit. Sed qui multa de operatione sua locutus, audita sanctorum vita tacuit, quasi cum Deo contendens 547 facile conquievit. Vel certe ille cum Deo in judicium ingreditur, qui cum oraverit, murmurat si non exauditur. Quibus dicitur: An vultis mecum judicio contendere (Jerem. II, 29) ? Quasi enim judicio contendebant, qui dicebant: Quare jejunavimus, et non aspexisti? humiliavimus animas nostrus, et nescisti (Isai. LVIII, 53) ?", "candidate_score": 0.66205, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15_17", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus .", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_396", "psc_text": "contendens 547 facile conquievit. Vel certe ille cum Deo in judicium ingreditur, qui cum oraverit, murmurat si non exauditur. Quibus dicitur: An vultis mecum judicio contendere (Jerem. II, 29) ? Quasi enim judicio contendebant, qui dicebant: Quare jejunavimus, et non aspexisti? humiliavimus animas nostrus, et nescisti (Isai. LVIII, 53) ? Siquidem stultum est ab oratione deficere, si Deus differat, cum rogatur, exaudire; et iniquum arguere conditorem, si effectus non sequitur orationem, praesertim cum quid oremus sicut oportet, nesciamus. Nonnullis quippe impatientibus Dominus quod petebant saepe concessit iratus: sicut e contra Apostolo negavit propitius (I Cor. IX, 2). Dedit enim regem petentibus secundum desideria cordis eorum (I Reg. VIII): dedit etiam postulanti diabolo, ut Job simplicem et rectum et timentem Deum tentaret (Job. I, 2). Malignos spiritus exaudivit, et in porcorum gregem daemonum concessit legionem intrare (Matth. 8). Non igitur pro magno quis habeat si fuerit exauditus, cum aliquid petat quod", "candidate_score": 0.661708, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et vitae innocentiam a domino . Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ;", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_368", "psc_text": "die speret in Domino? Ubi jam erit illa Pauli sententia, qua ait: Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 25) ? Quam parva unius diei patientia, et quam brevis exspectatio! Sed ut hunc locum melius intelligamus, ad vicesimi primi psalmi titulum curramus. Intitulatur enim, Pro assumptione matutina (Psal. XXII, 1) . Quae est assumptio matutina, nisi resurrectio a Deo mane facta? Ibi nempe et custodia facta fuit, ad hoc usque prorumpente Judaicae perfidiae caecitate, ut quem viderant mortuum, crederent non resurrecturum; et ne eum discipuli nocte raperent, custodibus sepulcrum munierunt. Alia translatio habet, A vigilia matutina (Matth. XXVII) ; per quod aptius ipsa Domini resurrectio exprimitur. Qui enim dormivit in morte, vigilavit in resurrectione. Ideoque dicit: Ego dormivi, et soporatus sum, et resurrexi (Psal. III, 6) . Et iterum: Vigilavi, et factus sum sicut passer solitarius in tecto (Psal. CI, 8) . Haec itaque resurrectio spei", "candidate_score": 0.631436, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et vitae innocentiam a domino . Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ;", "psc_chunk_id": "079_Gregorius-I_Expositio-in-psalmos-poenitentiales_window_367", "psc_text": "viis suis (Psal. CXLIV, 13) . Promisit in hac vita poenitentibus veniam. Manifestum est ergo quia sicut confitentibus remissionem tribuit peccatorum, ita a spe non decidentibus dabit regnum coelorum. Ideo qui in verbo ejus sustinuit, in Domino sperare se dicit. Sicut enim maledictus homo, qui confidit in homine (Jerem. XVII); ita et beatus cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias falsas (Psal. XXXIX). (Vers. 6.) A custodia matutina usque ad noctem speret Israel in Domino. 8. Si ad litteram hoc accipiamus, dehortari nos potius quam monere videtur. Quis enim tam pusillanimis, ut una tantum die speret in Domino? Ubi jam erit illa Pauli sententia, qua ait: Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus (Rom. VIII, 25) ? Quam parva unius diei patientia, et quam brevis exspectatio! Sed ut hunc locum melius intelligamus, ad vicesimi primi psalmi titulum curramus. Intitulatur enim, Pro assumptione", "candidate_score": 0.629388, "ce_score": null } ] }, { "rank": 11, "cf_id": "cf021", "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", "max_score": 0.68668, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71_73", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_257", "psc_text": "Licenti, ad Christum posse incitari, jam a pueris ad studia veritatis et sapientiae, quod utrumque vere est Christus, et omnis boni summum bonum venerabilis Augustini spiritu et ore flammatum. Qui si parum apud te pro te valuit, quid ego tanto intervallo posterior, et omnium illius opum pauper, efficiam? Sed quia et illius facultatis potentia, et tui ingenii humanitate confisus, pleniora atque majora in te spero elaborata quam elaboranda, ausus sum hiscere duplici gratia, ut et illi viro debita charitate compararer in sollicitudine tui, et inter eos qui salutem tuam diligunt, vel contestato numerarer affectu. Nam effectus in tui perfectione palmam Augustino potissimum destinatam scio. Vereor, fili, ne aures tuas asperitate temerarii sermonis offenderim, et per aures animo etiam tuo taedii mei vulnus intulerim. Sed in mentem venit epistola tua, qua te musicis familiarem modis intellexi: a quo studio ego aevi quondam tui non abhorrui. Itaque mihi ad tuam mentem, si", "candidate_score": 0.68668, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_31_33", "bdc_text": "dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos . Amen .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2050", "psc_text": "seminat bonum semen, filius est hominis; bonum autem semen, hi sunt filii regni. CAPUT XXIX. 69. Haec porro omnia quae in psalmo isto dicta sunt, quia non ad praesens tempus, sed ad futurorum prophetiam pertinebant, sicut etiam ipsis rebus apparet; sic eum concludere voluit, ut ostenderet se non praesentia demonstrare, vel narrare praeterita, sed futura prophetare: Annuntiabitur, inquit, Domino generatio ventura, et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur, quem fecit Dominus. Non ait, Annuntiabitur Dominus generationi venturae; sed, Annuntiabitur Domino generatio ventura: quod non sic accipiendum est, tanquam nescienti aliquid annuntietur ut sciat; sed sicut annuntiant Angeli, non solum nobis beneficia Dei, verum etiam illi preces nostras. Nam scriptum est, ubi angelus hominibus dicit, Ego obtuli memoriam orationis vestrae (Tob. XII, 12): non ut tunc Deus noverit quid velimus, vel quo indigeamus; Novit enim pater vester, ait Dominus, quid vobis necessarium sit priusquam petatis ab eo (Matth. VI, 8):", "candidate_score": 0.674223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71_73", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3663", "psc_text": "ista dictarem, perlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam. Et alia manu: Deo vivas, dilectissime fili. EPISTOLA CCVI. Valerio comiti Felicem episcopum commendat. Domino merito illustri et praestantissimo, atque in Christo charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quotiescumque a me petunt homines, ut eos tuae benignitati fideique commendem, si non facio, non mihi recte videor de tua vel erga opis indigos misericordia, vel erga nos benevolentia judicare. Itaque facio, et maxime ministros Christi, qui Ecclesiae curam gerunt, cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes;", "candidate_score": 0.671662, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_46_48", "bdc_text": "Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate . Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3572", "psc_text": "ille auditur suavius, isti creditur tutius: qui autem quid horum sit verum ignorare se confitetur, illud optat, hoc tolerat, in nullo eorum errat, quia nihil eorum aut affirmat aut negat. Obsecro te ut me talem non spernas; quia et ego te diligo id affirmantem quod verum esse desidero, et tanto magis nolo fallaris, quanto magis amo quod polliceris, et quanto magis video periculosum si falleris. Da veniam, si onerosus fui sanctis sensibus tuis: quanto enim rarius provenit, tanto me tecum saltem per litteras loqui diutius delectavit. EPISTOLA CC. Augustinus Valerio comiti, transmittens nuncupatum ipsi librum primum de Nuptiis et Concupiscentia. Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post", "candidate_score": 0.670657, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_13_15", "bdc_text": "Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_51", "psc_text": "In quibus tam multas quaestiones reperi, ut etiamsi facile dissolvi possent, ipso acervo cujusvis ingenium otiumque superarent. Tam vero difficiles sunt, ut etsi una earum mihi esset imposita, non dubitarem me onustissimum confiteri. Hoc autem prooemium ad id valet, ut tantisper desinas nova quaerere, donec toto aere alieno liberemur, et de solo judicio tuo mihi rescribas. Quanquam scio quam sit adversum me, qui tuarum divinarum cogitationum vel tantisper particeps esse differo. 2. Accipe igitur quid mihi videatur de susceptione hominis mystica quam propter salutem nostram factam esse religio, qua imbuti sumus, credendum cognoscendumque commendat: quam quaestionem non facillimam omnium elegi, cui potissimum responderem. Illa namque quae de hoc mundo quaeruntur, nec satis ad beatam vitam obtinendam mihi videntur pertinere; et si aliquid afferunt voluptatis, cum investigantur, metuendum est tamen ne occupent tempus rebus impendendum melioribus. Quamobrem quod ad hoc pertinet susceptum in praesentia, prius miror te esse commotum cur non", "candidate_score": 0.670209, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_72_74", "bdc_text": "Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3240", "psc_text": "licet nos Apostolus non solum opportune, verum etiam importune praedicando verbo instare praecipiat (II Tim. IV, 2); non tamen in eorum hominum numero vos habemus, quibus sermo vel pagina nostra importuna videatur, quando id quod ad sanam doctrinam non pertinet, vos ut vigilanter evitetis alloquimur. Hinc ergo est quod admonitionem nostram tam grato animo suscepistis, ut in epistola tua ad quam nunc rescribimus, diceres: Sane quod me hortatur Reverentia vestra, ne aures indulgeam his hominibus qui pravis tractatibus venerandam fidem saepe corrumpunt, gratias uberes ago tam piae admonitioni. 3. Quod itaque adjungis et dicis, Sed noverit sacerdotium vestrum, longe me ac domunculam meam ab hujusmodi personis esse discretam: omnisque familia nostra adeo catholicam sequitur fidem, ut in nullam haeresim aliquando deviaverit, nec unquam lapsa sit; non dico in eas sectas quae vix expiantur, sed nec in eas quae parvos habere videntur errores; hoc est quod nos magis magisque compellit non", "candidate_score": 0.669978, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_72_74", "bdc_text": "Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3663", "psc_text": "ista dictarem, perlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam. Et alia manu: Deo vivas, dilectissime fili. EPISTOLA CCVI. Valerio comiti Felicem episcopum commendat. Domino merito illustri et praestantissimo, atque in Christo charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quotiescumque a me petunt homines, ut eos tuae benignitati fideique commendem, si non facio, non mihi recte videor de tua vel erga opis indigos misericordia, vel erga nos benevolentia judicare. Itaque facio, et maxime ministros Christi, qui Ecclesiae curam gerunt, cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes;", "candidate_score": 0.669169, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_31_33", "bdc_text": "dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos . Amen .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3518", "psc_text": "attendite quoniam hoc est quod dictum est per prophetam, Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem, etc. (Act. II, 1, 17). 24. Jam tunc ergo erant dies novissimi; quanto magis nunc, etiamsi tantum dierum remansit usque in finem, quantum ad hunc diem a Domini ascensione transactum est, vel aliquid sive minus restet sive amplius? quod profecto nescimus, quia non est nostrum scire tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate: cum tamen sciamus, in novissimis temporibus, in novissimis diebus, in novissima hora nos agere, sicut Apostoli; sed multo magis qui fuerunt post illos ante nos, et multo magis nos, et magis quam nos qui erunt post nos, donec ad illos veniatur qui erunt, si dici potest, novissimorum novissimi, atque ad ipsum omnino novissimum, quem vult intelligi Dominus, ubi dicit, Et resuscitabo eum in novissimo die (Joan. VI, 40): qui quam longe absit, comprehendi", "candidate_score": 0.668226, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71_73", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2488", "psc_text": "tot divinis muneribus adminiculato et instructo. 12. Si enim virtutes quas accepisti, a quo acceperis sentiens, eique gratias agens, eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus honoribus conferas, tuaeque potestati subditos homines ad eum colendum exemplo tuae religiosae vitae, et ipso studio consulendi, seu fovendo seu terrendo erigas et adducas, nihilque aliud in eo quod per te securius vivunt, velis, nisi ut hinc illum promereantur, apud quem beate vivent; et verae illae virtutes erunt, et illius opitulatione, cujus largitate donatae sunt, ita crescent et perficientur, ut te ad vitam vere beatam, quae non nisi aeterna est, sine ulla dubitatione perducant: ubi jam nec prudenter discernantur a bonis mala, quae non erunt; nec fortiter tolerentur adversa, quia non ibi erit nisi quod amemus, non etiam quod toleremus; nec temperanter libido trenetur, ubi nulla ejus incitamenta sentiemus; nec juste subveniatur ope indigentibus, ubi inopem atque indigum non habebimus. Una ibi", "candidate_score": 0.667887, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73_75", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1798", "psc_text": "ne capiamur, alia sic ferimus ne frangamur, et secundum praecepta divina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo (Psal. XXXIII, 2); et, Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas (Psal. CXVIII, 71). Neque enim revera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas arrideret, anima humana portum illum verae certaeque securitatis appeteret, domina insignis et merito illustris, et praestantissima filia. Reddens itaque debitum Praestantiae tuae salutationis obsequium, agensque gratias quod salutis nostrae religiosissimam curam geris, posco tibi a Domino futurae vitae praemia, praesentisque solaria; omniumque vestrum, in quorum cordibus per fidem habitat Christus, me dilectioni orationique commendo. Et alia manu: Deus verus et verax veraciter consoletur cor tuum, et protegat salutem tuam, domina insignis et merito illustris, ac praestantissima filia. EPISTOLA CXXXII. Augustinus Volusiano, exhortans illum ut sacrarum scripturarum lectioni vacet, sibique rescribat si quid in eis", "candidate_score": 0.665194, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_72_74", "bdc_text": "Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_110", "psc_text": "quem jam sponte surgentem lectio epistolae tuae multo ardentius excitavit), commisi me tamen Deo, qui pro viribus meis operaretur in me, ut ea rescriberem quae utrique nostrum studio in Domino et cura ecclesiastica pro tua praestantia et mea obsecundatione congruerent. Atque illud primum, quod orationibus meis te adjuvari credis, non solum non defugio, verum etiam libenter amplector. Ita enim, etsi non meis, certe tuis, me Dominus noster exaudiet. Quod fratrem Alypium in nostra conjunctione mansisse, ut exemplo sit fratribus curas mundi hujus vitare cupientibus, benevolentissime accepisti, ago gratias, quas nullis verbis explicare possim: Dominus hoc rependat in animam tuam. Omnis itaque fratrum coetus, qui apud nos coepit coalescere, tanta tibi praerogativa obstrictus est, ut locis terrarum tantum longe disjunctis ita nobis consulueris tanquam praesentissimus spiritu. Quapropter precibus quantum valemus incumbimus, ut gregem tibi commissum tecum Dominus sustinere dignetur, nec te uspiam deserere, sed adesse adjutor in opportunitatibus, faciens cum Ecclesia", "candidate_score": 0.665055, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_41_43", "bdc_text": "Brief an Bullinger vom 15 . April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", "candidate_score": 0.665007, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_66", "bdc_text": "Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_59", "psc_text": "omnia summa communione et inseparabilitate, tamen distincte demonstranda erant propter imbecillitatem nostram, qui ab unitate in varietatem lapsi sumus. Nemo enim quemquam erigit ad id in quo ipse est, nisi aliquantum ad id, in quo est ille, descendat. Habes epistolam, non quae tuam curam de hac re finierit, sed quae cogitationes tuas certo fortasse aliquo fundamento inchoaverit; ut caetera ingenio quod mihi notissimum est, persequaris, et pietate cui maxime standum est, consequaris. EPISTOLA XII. Quaestionem in superiore epistola perstrictam iterum tractandam suscipit. NEBRIDIO AUGUSTINUS. 1. Plures epistolas te scribis misisse quam accepimus; sed neque tibi possum non credere, neque mihi tu. Etsi enim rescribendo par esse non valeo; tamen non minore a me diligentia servantur litterae tuae, quam frequentantur abs te. Prolixiores autem nostras, non te amplius quam binas accepisse convenit inter nos; non enim misimus tertias. Sane recognitis exemplaribus animadverti quinque fere tuis rogationibus esse responsum; nisi quod una", "candidate_score": 0.661893, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_41_43", "bdc_text": "Brief an Bullinger vom 15 . April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1798", "psc_text": "ne capiamur, alia sic ferimus ne frangamur, et secundum praecepta divina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo (Psal. XXXIII, 2); et, Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas (Psal. CXVIII, 71). Neque enim revera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas arrideret, anima humana portum illum verae certaeque securitatis appeteret, domina insignis et merito illustris, et praestantissima filia. Reddens itaque debitum Praestantiae tuae salutationis obsequium, agensque gratias quod salutis nostrae religiosissimam curam geris, posco tibi a Domino futurae vitae praemia, praesentisque solaria; omniumque vestrum, in quorum cordibus per fidem habitat Christus, me dilectioni orationique commendo. Et alia manu: Deus verus et verax veraciter consoletur cor tuum, et protegat salutem tuam, domina insignis et merito illustris, ac praestantissima filia. EPISTOLA CXXXII. Augustinus Volusiano, exhortans illum ut sacrarum scripturarum lectioni vacet, sibique rescribat si quid in eis", "candidate_score": 0.661735, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74_76", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4151", "psc_text": "XXIV, 13): conjungere Domino, ut crescat in novissimis vita tua. Scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. Huc adjunge promissiones Dei fideles, magnas, certas, sempiternas, ipsiusque tolerantiae imperturbabilem ineffabilemque mercedem: et vide quam verum Domino cantes, Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae jucundaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19). Mitte fratri Firmo litteras nostras. Sanctitatem tuam et familiam Dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores quae apud nos sunt nobiscum, in Domino resalutant. ( Et alia manu: ) Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius impensissime saluto Sinceritatem tuam, omnesque tibi in Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem.", "candidate_score": 0.65952, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_66", "bdc_text": "Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_706", "psc_text": "nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae etsi pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me pervenire minime potuerunt, ea ipsa scripta quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt; sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne graveris, quod jam diu est ut exspecto. Primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui; ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et", "candidate_score": 0.659398, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_41_43", "bdc_text": "Brief an Bullinger vom 15 . April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3904", "psc_text": "ad sectionem, quod habuerit perseverantem tumorem. Gratia Dei et pax Domini nostri Jesu Christi coronet te in omni tempore, et ambulantem de virtute in virtutem glorificet in aeternum, domine papa beatissime, ineffabiliter mirabilis, incomparabiliter honorande, praestantissime patrone. EPISTOLA CCXXVI. Hilarius Augustino, de eodem argumento. Domino beatissimo ac toto affectu desiderando, et multum in Christo suscipiendo patri AUGUSTINO, HILARIUS. 1. Si cessantibus contradicentium quaestionibus gratae sunt plerumque studiosorum inquisitiones, ut etiam illa quae absque periculo ignorarentur, ediscant; arbitror gratiorem fore sedulitatem nostrae relationis, quae dum indicat secundum quorumdam prosecutiones quaedam adversantia veritati, non tam sibi quam illis qui turbantur et turbant, per consilium sanctitatis tuae satagit provideri, domine beatissime ac toto affectu desiderande, et multum in Christo suscipiende pater. 2. Haec sunt itaque quae Massiliae, vel aliis etiam locis in Gallia ventilantur. Novum et inutile esse praedicationi quod quidam secundum propositum eligendi dicantur, ut id nec arripere valeant nec tenere, nisi", "candidate_score": 0.658793, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_34_36", "bdc_text": "Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher . tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 . August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4203", "psc_text": "unusquisque uxorem suam habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro. Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir: similiter autem et vir non habet potestatem corporis sui, sed mulier. Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; et iterum ad idipsum estote, ne vos tentet Satanas propter intemperantiam vestram (I Cor. VII, 1-17). Secundum haec verba apostolica, etiamsi se ipse continere voluisset, et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur; et illi Deus imputaret continentiam, si non suae, sed tuae cedens infirmitati, ne in adulterii damnabile flagitium caderes, maritalem tibi concubitum non negaret: quanto magis te, quam magis subjectam esse decuerat, ne ipse quoque in adulterium diabolica tentatione traheretur, in reddendo hujusmodi debito voluntati ejus obtemperare convenerat, cum tibi voluntatem continendi acceptaret Deus, quia propterea non faceres, ne periret maritus? 3. Sed hoc, ut dixi, omitto, quoniam postea tibi nolenti", "candidate_score": 0.658231, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12_14", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_797", "psc_text": "editioni nostrae praeposuimus, explicant; ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. Et si me, ut dicis in Novi Testamenti emendatione suscipis, exponisque causam cur suscipias; quia plurimi linguae graecae habentes scientiam, de meo possint opere judicare: eamdem integritatem debueras etiam in Veteri credere Testamento, quod non nostra confinximus, sed ut apud Hebraeos invenimus, divina transtulimus. Sicubi dubitas, Hebraeos interroga. 21. Sed forte dices: Quid si Hebraei aut respondere noluerint, aut mentiri voluerint? Tota frequentia Judaeorum in mea interpretatione reticebit, nullusque invenire poterit, qui hebraeae linguae habeat notionem; aut omnes imitabuntur illos Judaeos, quos dicis in Africae repertos oppidulo in meam conspirasse calumniam? Hujuscemodi enim in epistola tua texis fabulam: « Quidam frater noster episcopus, cum lectitari instituisset in Ecclesia cui praeest, interpretationem tuam, movit quiddam longe aliter a te positam apud Jonam prophetam, quam erat omnium sensibus memoriaeque inveteratum, et tot aetatum successionibus decantatum. Factus est tantus tumultus in plebe, maxime", "candidate_score": 0.656778, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3216", "psc_text": "Deus et homo: peccatum enim factum est relicto Deo; justitia non fit sine Deo. Ac per hoc nec moreremur nisi per carnalem propaginem de membris illius veniremus; nec viveremus nisi per spiritualem connexionem membra hujus essemus. Ideo nobis opus fuit nasci, et renasci, illi autem propter nos tantummodo nasci. Nos enim a peccato ad justitiam renascendo transimus; ille autem a nullo peccato ad justitiam transitum fecit: sed in eo quod baptizatus est, nostrae regenerationis Sacramentum, sua humilitate altius commendavit; veterem tamen hominem nostrum passione, novum autem resurrectione significans. 31. Inobedientia namque concupiscentiae quae habitat in carne mortali, qua fit ut eadem etiam membra praeter voluntatis moveantur arbitrium, ad eum modum redigitur justitia conjugali, ut licite copulatis parentibus generentur, quibus sit necessarium regenerari. Non tamen per hujusmodi convenientiam maris et feminae venire voluit carnem suam Christus; sed de virgine nihil tale in ejus conceptu concupiscente, similitudinem carnis peccati sumpsit ille pro", "candidate_score": 0.65665, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_72", "bdc_text": "Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_105", "psc_text": "quid desit instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit, petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo? Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc per has preces volo. 5. Quid enim responsurus sum", "candidate_score": 0.655589, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1066", "psc_text": "Domino in timore, ita profuit, ut nunc alii dicant: Jam hoc volebamus; sed Deo gratias, qui nobis occasionem praebuit jamjamque faciendi, et dilationum morulas amputavit. Alii dicant: Hoc esse verum jam sciebamus; sed nescio qua consuetudine tenebamur: gratias Domino, qui vincula nostra disrupit, et nos ad pacis vinculum transtulit. Alii dicant: Nesciebamus hic esse veritatem, nec eam discere volebamus; sed nos ad eam cognoscendam metus fecit intentos, quo timuimus ne forte sine ullis rerum aeternarum lucris damno rerum temporalium feriremur: gratias Domino, qui negligentiam nostram stimulo terroris excussit, ut saltem solliciti quaereremus quod securi nunquam nosse curavimus. Alii dicant: Nos falsis rumoribus terrebamur intrare, quos falsos esse nesciremus, si non intraremus; nec intraremus, nisi cogeremur: gratias Domino, qui trepidationem nostram flagello abstulit, expertos docuit quam vana et inania de Ecclesia sua mendax fama jactaverit; hinc jam credimus et illa falsa esse, quae auctores hujus haeresis criminati sunt, quando posteri eorum", "candidate_score": 0.655027, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_41_43", "bdc_text": "Brief an Bullinger vom 15 . April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", "candidate_score": 0.654628, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_30_32", "bdc_text": "sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3480", "psc_text": "longe futurus est, cum ipsi Apostoli, tempore quo adhuc erant in carne, dixerint, Novissima hora est (I Joan. II, 18)? quamvis a Domino audierint, Non est vestrum scire tempora. Hoc ergo nesciebant quod nescimus et nos (quantum ad me attinet dico, et eos qui hoc mecum nesciunt); et tamen quibus dictum est, Non est vestrum scire tempora, quae pater posuit in sua potestate (Act. I, 7), diligebant ejus manifestationem, et dabant conservis suis in tempore cibaria, nec percutiebant eos dominando eis, nec luxuriabantur cum amatoribus mundi, dicentes, Moram facit Dominus meus. 2. Alia est ergo ignorantia temporum, alia labes morum amorque vitiorum. Nam et apostolus Paulus quando dicebat, Non cito moveamini mente, neque terreamini, sive per verbum sive per epistolam, tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini (II Thess. II, 2); nolebat utique ut crederent eis qui jam propinquare Domini arbitrabantur adventum: nec tamen volebat ut, tanquam servus ille,", "candidate_score": 0.654125, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_81_83", "bdc_text": "mea piissima 16 . augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter : ] Domino Osvaldo Myconio , charissimo suo fratri .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", "candidate_score": 0.651048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_18_20", "bdc_text": "Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter . herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3354", "psc_text": "scientiae Dei! Quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: ipsi gloria in saecula saeculorum. Amen (Id. XI, 33-36). CAPUT III. 6. Nolunt autem ut sit ipsi gloria in justificandis impiis gratuita gratia, qui ejus ignorantes justitiam, suam volunt constituere (Id. X, 3): vel jam conclamantium religiosorum et piorum vocibus pressi, ita se fatentur ad habendam seu faciendam justitiam divinitus adjuvari, ut sui praecedat aliquid meriti, quasi priores volentes dare ut retribuatur eis ab illo de quo dictum est, Quis prior dedit illi, et retribuetur ei; et suo putantes praeire merito illum de quo audiunt, aut potius audire nolunt, Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quarum autem divitiarum est altitudo sapientiae et scientiae ejus, ex", "candidate_score": 0.650101, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_66", "bdc_text": "Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_723", "psc_text": "inter viros quondam amicissimos tam amarulentam discordiam incidisse. Domino venerando et desideratissimo fratri, compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Quamvis existimem, antequam istas sumeres, venisse in manus tua, litteras meas, quas per Dei servum, filium nostrum, Cyprianum diaconum misi; quibus certissime agnosceres meam esse epistolam, cujus exemplaria illuc pervenisse commemorasti; unde jam me arbitror rescriptis tuis, velut Entellinis glandibus atque acribus caestibus, tanquam audacem Daretem coepisse pulsari atque versari: nunc 2tamen eis ipsis respondeo litteris tuis, quas mihi per sanctum filium nostrum Asterium mittere dignatus es; in quibus multa in me comperi tuae benevolentissimae charitatis, et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas,", "candidate_score": 0.64746, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_66", "bdc_text": "Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_744", "psc_text": "inimicitias pervenisse; laetum erit, et multo majus ex inimicitiis talibus ad pristinam concordiam revertisse. EPISTOLA LXXIV. Augustinus Praesidium rogat ut superiorem epistolam curet Hieronymo reddendam, utque sibi eumdem suis etiam litteris placet. Domino beatissimo, et merito venerando fratri, et consacerdoti PRAESIDIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Sicut praesens rogavi Sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et compresbytero nostro Hieronymo mittere non graveris. Ut autem noverit Charitas tua quemadmodum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum, et mearum ad ipsum, et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia facile videas et modum meum, quem servandum putavi, et motum ejus, quem non frustra timui. Aut si ego quod non debui, vel quomodo non debui, aliquid scripsi; non ad illum de me, sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam ut ignoscat, si meam culpam ipse cognovero. EPISTOLA LXXV.", "candidate_score": 0.647453, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_66", "bdc_text": "Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2319", "psc_text": "nostri Ruffini quae proxima occurrit, nunc rescripta persolvo: de littore namque Hipponensi profectus est. Et approbo misericordiae consilium quod tibi Dominus inspiravit, mihique insinuare dignatus es. Ipse et hoc adjuvet, ipse prosperet, qui jam curam nostram ex magna parte lenivit, quia pervectus et commendatus est charissimus homo, non solum bonis operibus, sed etiam sanctis orationibus tuis. 2. Litterae sane Venerationis tuae, ubi multa quaesiisti, et quaerenda admonuisti, et quaerendo docuisti, ad me pervenerunt. Sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorumdem sanctorum solatiorum nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae Venerationi tuae. In quibus quidem, quatenus ad interrogata responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. Simul etiam miseram, sicut jusseras, et illius epistolae exemplum, quam tuae Charitati apud Carthaginem de corporum", "candidate_score": 0.646947, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_66", "bdc_text": "Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_904", "psc_text": "habes conscripta, relege verba tua in illa Epistola quam mihi per fratrem nostrum jam collegam meum Cyprianum, breviorem misisti, quam veraci, quam germano, quam pleno charitatis affectu, cum quaedam me in te commisisse expostulasses graviter, subjunxisti: In hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur, ne videamur certare pueriliter, et fautoribus invicem, vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi. Haec abs te verba non solum ex animo dicta sentio, verum etiam benigno animo ad consulendum mihi. Denique addis, quod etiamsi non adderes, appareret, et dicis: Haec scribo, quia pure et christiane diligere te cupio, nec quidquam in mea mente retinere, quod distet a labiis. O vir sancte, mihique, ut Deus videt animam meam, veraci, corde dilecte, hoc ipsum quod posuisti in litteris tuis, quod te mihi exhibuisse non dubito, hoc ipsum omnino apostolum Paulum credo exhibuisse in Litteris suis, non unicuilibet homini, sed Judaeis, et Graecis, et omnibus Gentibus filiis suis,", "candidate_score": 0.646212, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_81_83", "bdc_text": "mea piissima 16 . augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter : ] Domino Osvaldo Myconio , charissimo suo fratri .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", "candidate_score": 0.645781, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_2_4", "bdc_text": "expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3874", "psc_text": "tuam Sanctitatem difficilis ei esset accessus: non enim parum de illo sollicitus sum; a qua me sollicitudine Dominus, ut spero, per tuae charitatis instantiam liberabit. Peto etiam mihi rescribere non graveris, quemadmodum sit in fide catholica ille Theodosius per quem Manichaei nonnulli sunt proditi; et ipsi quos ab eo proditos, putamus esse correctos. Si quid etiam de profectione sanctorum episcoporum forte audivisti, fac ut noverim. Deo vivas. EPISTOLA CCXXIII. Augustino Quodvultdeus, rursum efflagitans ut scribat opusculum de haeresibus. Domino merito venerabili, ac beatissimo sacro patri AUGUSTINO episcopo, QUOVULTDEUS diaconus. 1. Unum quidem Reverentiae tuae commonitorium, quod per ecclesiasticum dignatus es destinare, suscepi. Nam quod prius directum esse Beatitudo tua significavit, per virum honorabilem Philocalum, necdum ad me pervenit. Verum quamvis conscius propriorum semper fuerim peccatorum, nunc tamen evidenter agnovi adipiscendo illi quod exoravi muneri, meam toti Ecclesiae impedimento esse personam. Sed omnino confido quoniam qui per Unici sui gratiam, humani", "candidate_score": 0.64545, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_70_72", "bdc_text": "Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3982", "psc_text": "Cum autem ibi me inveneris, ora pro me ne deficiam, sed perficiar; ora fili, ora. Sentio quid dicam, scio quid petam; non tibi videatur indignum, et quasi ultra merita tua: fraudabis me magno adjutorio, si non feceris. Non solum tu, sed etiam omnes qui ex ore tuo dilexerint, orate pro me: hoc eis me petivisse indica, et si multum nobis tribuitis, jussisse nos existimate quod petimus, et tamen date petentibus, vel obtemperate jubentibus. Orate pro nobis. Lege Litteras divinas, et invenies ipsos arietes nostros Apostolos petiisse hoc a filiis suis, sive praecepisse auditoribus suis. Ego certe quoniam hoc a me petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam", "candidate_score": 0.644223, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_29_31", "bdc_text": "s. Pellikan , Chronikon 151 . sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3480", "psc_text": "longe futurus est, cum ipsi Apostoli, tempore quo adhuc erant in carne, dixerint, Novissima hora est (I Joan. II, 18)? quamvis a Domino audierint, Non est vestrum scire tempora. Hoc ergo nesciebant quod nescimus et nos (quantum ad me attinet dico, et eos qui hoc mecum nesciunt); et tamen quibus dictum est, Non est vestrum scire tempora, quae pater posuit in sua potestate (Act. I, 7), diligebant ejus manifestationem, et dabant conservis suis in tempore cibaria, nec percutiebant eos dominando eis, nec luxuriabantur cum amatoribus mundi, dicentes, Moram facit Dominus meus. 2. Alia est ergo ignorantia temporum, alia labes morum amorque vitiorum. Nam et apostolus Paulus quando dicebat, Non cito moveamini mente, neque terreamini, sive per verbum sive per epistolam, tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini (II Thess. II, 2); nolebat utique ut crederent eis qui jam propinquare Domini arbitrabantur adventum: nec tamen volebat ut, tanquam servus ille,", "candidate_score": 0.643618, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_81_83", "bdc_text": "mea piissima 16 . augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter : ] Domino Osvaldo Myconio , charissimo suo fratri .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4151", "psc_text": "XXIV, 13): conjungere Domino, ut crescat in novissimis vita tua. Scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. Huc adjunge promissiones Dei fideles, magnas, certas, sempiternas, ipsiusque tolerantiae imperturbabilem ineffabilemque mercedem: et vide quam verum Domino cantes, Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae jucundaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19). Mitte fratri Firmo litteras nostras. Sanctitatem tuam et familiam Dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores quae apud nos sunt nobiscum, in Domino resalutant. ( Et alia manu: ) Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius impensissime saluto Sinceritatem tuam, omnesque tibi in Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem.", "candidate_score": 0.643023, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_2_4", "bdc_text": "expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_124", "psc_text": "nostrum tota sinceritate charissimus, cujus in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum ejus Sanctitate, et spirituali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum ab eo petere atque impetrare digneris, tantis precibus posco, quantis verba nulla sufficiunt. Absentiam enim meam tantum longe Hipponenses vehementer nimisque formidant, neque ullo modo mihi sic volunt credere, ut et ego videam agrum quem fratribus datum provisione et liberalitate tua didicimus, ante epistolam tuam, per sanctum fratrem et conservum nostrum Parthenium, a quo multa alia, quae audire desiderabamus, audivimus. Praestabit Dominus ut etiam caetera, quae adhuc desideramus, impleantur. EPISTOLA XXIII. Augustinus Maximino episcopo donatistae, qui diaconum catholicum rebaptizasse dicebatur, ut aut fateatur factum, aut profiteatur se orthodoxum, invitans illum vel ad colloquium, vel ad rescribendum, ut concordia Ecclesiae sarciatur.", "candidate_score": 0.642605, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_69_71", "bdc_text": "Pfarrerbuch 474 ; Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_894", "psc_text": "horum quatuor auctoritatem tu quoque infringis. Nam Laodicenum, cujus nomen taces, de Ecclesia dicis nuper egressum; Alexandrum autem veterem haereticum; Origenem vero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis, et non mediocriter, nec de mediocribus quaestionibus, quamvis Origenem mirabiliter ante laudaveris. Cum iis ergo errare puto quia nec te ipse patieris; quamvis hoc perinde dicatur, ac si in hac sententia non erraverint. Nam quis est qui se velit cum quolibet errare? Tres igitur restant, Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes, et quem paulo post commemoras Joannes qui dudum in pontificali gradu Constantinopolitanam rexit ecclesiam. 24. Porro, si quaeras vel recolas quid hinc senserit noster Ambrosius, quid noster itidem Cyprianus; invenies fortasse nec nobis defuisse, quos in eo quod asserimus sequeremur. Quanquam, sicut paulo ante dixi, tantummodo Scripturis canonicis hanc ingenuam debeam servitutem, qua eas solas ita sequar, ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non", "candidate_score": 0.642436, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_66", "bdc_text": "Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_50", "psc_text": "sint inseparabiles. NEBRIDIO AUGUSTINUS. 1. Cum me vehementer agitaret quaestio, a te dudum cum quadam etiam familiari objurgatione proposita, quonam pacto una vivere possemus, et de hoc solo statuissem rescribere tibi, et rescripta flagitare, neque ad aliud aliquid, quod ad nostra studia pertinet, stilum avertere, ut inter nos istud ipsum terminaretur, cito me securum fecit recentis epistolae tuae brevissima et verissima ratio: propterea scilicet hinc non esse cogitandum, quia vel nos cum potuerimus ad te, vel tu cum potueris ad nos necessario venturus sis. Hinc ergo, ut dixi, securus effectus consideravi omnes epistolas tuas, ut viderem quarum responsionum debitor sim. In quibus tam multas quaestiones reperi, ut etiamsi facile dissolvi possent, ipso acervo cujusvis ingenium otiumque superarent. Tam vero difficiles sunt, ut etsi una earum mihi esset imposita, non dubitarem me onustissimum confiteri. Hoc autem prooemium ad id valet, ut tantisper desinas nova quaerere, donec toto aere alieno liberemur, et", "candidate_score": 0.642385, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_81_83", "bdc_text": "mea piissima 16 . augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter : ] Domino Osvaldo Myconio , charissimo suo fratri .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", "candidate_score": 0.642256, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47_49", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. . Credo illum rectius aliquando et purius victurum . Christianus Christian Hochholzer ( vgl. unten Nr. 1566 ) .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", "candidate_score": 0.642034, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_72", "bdc_text": "Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3830", "psc_text": "credere; aliter tecum agendum est, ut non sic erres, aut, si errare persistis, ne mittas alios in errorem. Si autem, quod de te magis credo, sentis atque consentis orare nos Deum debere ac solere pro nolentibus credere, ut velint credere, et pro eis qui adversantur et contradicunt legi ejus atque doctrinae, ut ei credant eamque sectentur; si sentis atque consentis debere nos etiam Deo agere gratias ac solere pro talibus, cum ad fidem ejus doctrinamque conversi, volentes ex nolentibus fiunt, oportet sine dubitatione fatearis voluntates hominum Dei gratia praeveniri, et ut bonum velint homines quod nolebant, Deum facere, qui rogatur ut faciat, et cui nos novimus agere gratias dignum et justum esse cum fecerit. Dominus tibi det intellectum in omnibus, domine frater. EPISTOLA CCXVIII. Palatinum adhortatur ut in christiana sapientia proficiat ac perseveret, id summopere cavens ne spem bene vivendi collocet in propriis viribus. Domino dilectissimo, et desideratissimo filio PALATINO,", "candidate_score": 0.64142, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_25_27", "bdc_text": "nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ; s. oben Nr. 1558 , 1-4. . Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4037", "psc_text": "quod inter nos mane placuerat, ut a notariis verba nostra exciperentur; ne ulterius dicas, quod te audio non tacere, non me fuisse ausum tibi dicere fidem meam, his litteris accipe quod et tu legas, et cui volueris legendum tradas, et quod volueris vicissim scribendo ipse respondeas. Iniquum est enim ut quisque de alio judicare velit, et judicari de se nolit. 2. Et de praeterito quidem placito nostro, quod condicto meridiano implere noluisti, facile existimari potest quis nostrum fidei suae fiduciam non habuerit: utrum qui volebat ut diceretur, et timebat ne teneretur; an qui usque adeo nolebat eam disceptantium judicio subtrahi, ut mandata litteris vellet etiam legentium memoriae commendari, ne quisquam vel oblivione opinatus, vel dissensione irritatus, diceret ab aliquo nostrum aut non esse dictum quod dictum erat, aut dictum esse quod dictum non erat. In his enim solent latebras suae malae defensionis inquirere, qui contentionis sunt cupidiores quam veritatis. Hoc", "candidate_score": 0.641395, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", "candidate_score": 0.639946, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_2_4", "bdc_text": "expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", "candidate_score": 0.639929, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_33_35", "bdc_text": "Amen . Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher . tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1622", "psc_text": "Apostolos fuerunt, sed illos quibus jam sub Apostolis per gratiam donabatur, aut interpretatio Scripturarum et inspectio mentium, aut praedictio temporis secuturi; ut Agabus cernebat, qui et famem instantem praedixit (Act. XI, 28) et quae beatus Paulus in Jerosolymis passurus esset, et verbo denuntiavit, et signo zonae ejus ostendit (Id. XXI, 10, 11). Inter Pastores specialiter et Doctores quid intersit dignoscere volo, quia praepositis Ecclesiae utrumque nomen adscribi solet. 10. Item quod ait ad Timotheum, « Obsecro igitur primum omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus » (I Tim. II, 1), quaeso exponas mihi, quod discrimen sit in hac diversitate verborum, cum omnia mihi quae gerenda dixit, orationis officio convenire videantur. 11. Item quod ad Romanos ait, interrogo et rogo ut edisseras mihi; multum enim caecutire me fateor in hac Apostoli sententia de Judaeis quod ait, « Secundum Evangelium quidem inimici propter vos; secundum electionem autem charissimi propter", "candidate_score": 0.639911, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_70_72", "bdc_text": "Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3663", "psc_text": "ista dictarem, perlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam. Et alia manu: Deo vivas, dilectissime fili. EPISTOLA CCVI. Valerio comiti Felicem episcopum commendat. Domino merito illustri et praestantissimo, atque in Christo charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quotiescumque a me petunt homines, ut eos tuae benignitati fideique commendem, si non facio, non mihi recte videor de tua vel erga opis indigos misericordia, vel erga nos benevolentia judicare. Itaque facio, et maxime ministros Christi, qui Ecclesiae curam gerunt, cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes;", "candidate_score": 0.639699, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_2_4", "bdc_text": "expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_125", "psc_text": "nostrum Parthenium, a quo multa alia, quae audire desiderabamus, audivimus. Praestabit Dominus ut etiam caetera, quae adhuc desideramus, impleantur. EPISTOLA XXIII. Augustinus Maximino episcopo donatistae, qui diaconum catholicum rebaptizasse dicebatur, ut aut fateatur factum, aut profiteatur se orthodoxum, invitans illum vel ad colloquium, vel ad rescribendum, ut concordia Ecclesiae sarciatur. Domino dilectissimo et honorabili fratri MAXIMINO, AUGUSTINUS presbyter Ecclesiae catholicae, in Domino salutem. 1. Priusquam ad rem veniam de qua tuae Benevolentiae scribere volui, tituli hujus epistolae, ne vel te, vel alium quempiam moveat, rationem breviter reddam. Domino, scripsi, quia scriptum est: Vos in libertatem vocati estis, fratres, tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem (Gal. V, 13). Cum ergo vel hoc ipso officio litterarum per charitatem tibi serviam, non absurde te dominum voco propter unum et verum Dominum nostrum qui nobis ista praecepit. Dilectissimo autem quod scripsi, novit Deus quod non solum te diligam,", "candidate_score": 0.636891, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3320", "psc_text": "Deo debemus agere gratias, quam quod ejus sic defenditur gratia ab eis quibus datur, adversus eos quibus vel non datur, vel ingratum est quod datur; quia ut eis gratum sit, occulto et justo judicio Dei non datur? 2. Quapropter, domine venerabilis, et in Christi charitate suscipiende sancte frater, quamvis optime facias, cum de hac re scribis ad fratres, apud quos se illi de tua solent efferre amicitia; tamen haec cura major tibi restat, ut non solum salubri severitate plectantur qui errorem illum christiano infestissimum nomini audent garrire liberius, sed etiam ii diligentissime caveantur vigilantia pastorali, propter infirmiores et simpliciores dominicas oves, cui eum pressius quidem ac timidius, sed tamen insusurrare non sant, penetrantes domos, sicut ait Apostolus, et caetera quae sequuntur exercita impietate facientes (II Tim. III, 6, et sqq). Nec illi negligendi sunt, qui usque ad profundum silentium supprimunt timore quod sentiunt, sed tamen eamdem perversitatem sentire non desinunt.", "candidate_score": 0.63601, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2979", "psc_text": "2. Si ergo sunt aliqui, quos in sui defensionem perversitas tanta devinxit, qui huic se dogmati dedant atque conjungant, sperantes hoc ad catholicam pertinere doctrinam, quod abhorrens longius et penitus approbatur adversum, infecti illorum et monitis et verbis ut laberentur inducti, quatenus ad rectum viae tramitem redeant festinabunt, ne diutius mentem obsidens velut eorum sensibus pastus error invadat. Nam si Pelagius quocumque restitit loco, eorum animos qui facile vel simpliciter crederent disputanti, hac affirmatione decepit: seu hac illi in urbe sint (quos nescientes nec manifestare possumus nec negare, cum et si sunt lateant, nec aliquando audeant vel illum praedicantem ista defendere, vel talia aliquo nostrorum praesente jactare, nec in tanta populi multitudine deprehendi aliquis facile, nec alicubi possit agnosci), sive in quovis terrarum loco degant; Dei nostri misericordia gratiaque credimus quod facile corrigantur, audita ejus damnatione qui fuerit pertinax et resistens hujus dogmatis auctor inventus; nec interest ubi isti fuerint,", "candidate_score": 0.635606, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_40_42", "bdc_text": "vgl. unten Nr. 1563 , 1-30 , sowie Nr. 1566 , 12-15 , außerdem Myconius ' Brief an Bullinger vom 15 . April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1798", "psc_text": "ne capiamur, alia sic ferimus ne frangamur, et secundum praecepta divina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo (Psal. XXXIII, 2); et, Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas (Psal. CXVIII, 71). Neque enim revera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas arrideret, anima humana portum illum verae certaeque securitatis appeteret, domina insignis et merito illustris, et praestantissima filia. Reddens itaque debitum Praestantiae tuae salutationis obsequium, agensque gratias quod salutis nostrae religiosissimam curam geris, posco tibi a Domino futurae vitae praemia, praesentisque solaria; omniumque vestrum, in quorum cordibus per fidem habitat Christus, me dilectioni orationique commendo. Et alia manu: Deus verus et verax veraciter consoletur cor tuum, et protegat salutem tuam, domina insignis et merito illustris, ac praestantissima filia. EPISTOLA CXXXII. Augustinus Volusiano, exhortans illum ut sacrarum scripturarum lectioni vacet, sibique rescribat si quid in eis", "candidate_score": 0.635487, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3_5", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", "candidate_score": 0.635082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_2_4", "bdc_text": "expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2839", "psc_text": "tuae, cito de hac re gaudio explebitur cor nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2). EPISTOLA CLXXI Excusat formam superioris epistolae ad Maximum datae. Domino beatissimo, et venerabiliter charissimo fratri et coepiscopo PEREGRINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem. Ad honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur, et charta teneatur commodius cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens, factam sibi arbitretur injuriam. FRAGMENTUM EPISTOLAE HACTENUS INEDITAE AUGUSTINI AD MAXIMUM. In Primasii super Apocalypsim Commentariis repertum, libro secundo ad haec verba: Hos septem quin etiam gradus. .. . idem doctor amplissimus Augustinus multis memorat: ad Maximum denique scribens dicit sic: Praeceptis Dei, quae ut bene agamus accepimus", "candidate_score": 0.635041, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3503", "psc_text": "illos vel illos decem annos. Quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero utrum sic saltem possit definiri tempus adventus ejus, ut cum venturum esse dicamus intra istos, verbi gratia, quinquaginta vel centum annos, vel quotlibet seu majoris numeri seu minoris annorum, sed in quo eorum, nos ignorare. Hoc si jam comprehendisti, multum est quod comprehendere potuisti. Idipsum est autem quod rogo ut nobis benignus impertias, adhibens idonea documenta quibus id potueris indagare: si autem neque hoc te comprehendisse praesumis, hoc sentis quod ego. 17. Novissima enim esse ista tempora, multis rerum signis apparentibus, quae Dominum praedixisse legimus, omnes qui ea credimus, cernimus. Sed et mille annorum tempus, si eorum finis esset saeculi finis, posset universum dici novissimum tempus, vel etiam novissimus dies, quia scriptum est, Mille anni ante oculos tuos, tanquam dies unus (Psal. LXXXIX, 4); ut quidquid per eosdem mille annos gereretur, novissimo tempore vel novissimo die diceretur", "candidate_score": 0.634922, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_70_72", "bdc_text": "Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4128", "psc_text": "Quibus ordinandis rebus, si, ut collum exueres induendum sapientiae vinculis, profectus a nobis es; quid tibi nocent, aut quo pacto te pervellunt matris lacrymae fluentes carne, aut servi fuga, aut mors ancillarum, aut fratrum morbosa valetudo? Si est in te charitas ordinata, scias praeponere majora minoribus, et misericordia moveri, ut pauperes evangelizentur, ne messis Domini copiosa, operariorum inopia, in praedam volucribus jaceat, et paratum habere cor ad sequendum Domini voluntatem, in eo quod vel flagellando vel parcendo agere statuerit cum servis suis: haec meditare, in his esto, ut provectus tuus manifestus sit in omnibus (I Tim. IV, 15). Obsecro te ut caveas ne majorem tristitiam des bonis fratribus torpore tuo, quam laetitiam alacritate jam dederas. Commendare te autem litteris quibus voluisti, tam superfluum putavi, quam si quisquam te mihi eodem modo commendare voluisset. EPISTOLA CCXLIV. Augustinus Chrisimo, consolans ne deficiat in adversis. Domino vere ac merito charissimo, et praedicando fratri", "candidate_score": 0.634814, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_2_4", "bdc_text": "expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3954", "psc_text": "quia me consuluisti, frater dilectissime, qua existimavi veritate et certa charitate rescripsi; sed ne meliorem, si inveneris, sequaris sententiam, non praescripsi. Melius tamen quod in his periculis faciamus, invenire non possumus, quam orationes ad Dominum Deum nostrum, ut misereatur nostri. Quod ipsum, ut scilicet Dei Ecclesias non desererent, Dei dono nonnulli prudentes et sancti viri et velle et facere meruerunt, et inter dentes obtrectantium a sui propositi intentione minime defecerunt. EPISTOLA CCXXIX. Augustinus Dario comiti, qui pacis conferendae causa missus sit, gratulatur, et provocat ad rescribendum. Domino merito illustri, et magnificentissimo atque in Christo charissimo filio DARIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. A sanctis fratribus et coepiscopis meis Urbano et Novato, qualis sis vir et quantus, accepi: quorum alteri apud Carthaginem in Hilarensi oppido, et modo in Siccensi; alteri autem apud Sitifim te nosse provenit. Per hos ergo factum est, ut nec ego te habere incognitum possem. Neque enim quia", "candidate_score": 0.634515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_70_72", "bdc_text": "Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2928", "psc_text": "merui, nihil audeo succensere: melius enim perlatorem credo defuisse, quam me suspicor a tua Veneratione contemptum, domine beatissime, et merito venerabilis frater. Nunc vero quoniam servum Dei Lucam, per quem ista direxi, cito comperi esse rediturum, agam Domino, et tuae benignitati uberes gratias, si me litteris fueris visitare dignatus. Pelagium vero fratrem nostrum, filium tuum, quem audio quod multum diligis, hanc illi suggero exhibeas dilectionem, ut homines qui eum noverunt et diligenter audierunt, non ab eo tuam Sanctitatem existiment falli. 2. Nam quidam ex discipulis ejus adolescentes honestissime nati, et institutis liberalibus eruditi, spem quam habebant in saeculo, ejus exhortatione dimiserunt, et se ad Dei servitium contulerunt. In quibus tamen cum apparuissent quaedam sanae doctrinae adversantia, quae Salvatoris Evangelio continetur, et apostolicis sermonibus declaratur, id est cum invenirentur contra Dei gratiam disputare, propter quam christiani sumus, et in qua spiritu ex fide spem justitiae exspectamus, et admonitionibus nostris inciperent emendari;", "candidate_score": 0.634365, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_64_66", "bdc_text": "Trotz gelegentlichen Konflikten blieb er bis zu seinem Tod an der Nikolaischule ; Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer . Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2319", "psc_text": "nostri Ruffini quae proxima occurrit, nunc rescripta persolvo: de littore namque Hipponensi profectus est. Et approbo misericordiae consilium quod tibi Dominus inspiravit, mihique insinuare dignatus es. Ipse et hoc adjuvet, ipse prosperet, qui jam curam nostram ex magna parte lenivit, quia pervectus et commendatus est charissimus homo, non solum bonis operibus, sed etiam sanctis orationibus tuis. 2. Litterae sane Venerationis tuae, ubi multa quaesiisti, et quaerenda admonuisti, et quaerendo docuisti, ad me pervenerunt. Sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorumdem sanctorum solatiorum nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae Venerationi tuae. In quibus quidem, quatenus ad interrogata responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. Simul etiam miseram, sicut jusseras, et illius epistolae exemplum, quam tuae Charitati apud Carthaginem de corporum", "candidate_score": 0.634028, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3_5", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1180", "psc_text": "Domino eximio et merito praestantissimo, multumque in Christi charitate honorando filio OLYMPIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis mox ut audivimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum nobis certissima esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga Ecclesiam Dei, cujus te veraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti; tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum,", "candidate_score": 0.632633, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_80_82", "bdc_text": "MaterAnna , geb. Wiederkehr . mea piissima 16 . augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1639", "psc_text": "humanae, et ex discipulis suis adolescentiorem eligit, ut convenienter assignet virgini apostolo virginem matrem, duo pariter in eadem sententia docens: formam pietatis relinquens nobis, cum est de matre sollicitus, ut quam relinquebat corpore, non relinqueret cura, sed nec corpore relicturus, quia quem videbat morientem, mox erat visura redivivum; et illud quod ad fidem omnium pertineret, salutiferum pietatis suae sacramentum arcana di vini ratione consilii sub hac voce consignans, ut alii matrem delegaret pro matre habendam, et vice sua consolandam, atque illi vicissim novum filium vice corporis sui traderet, imo, ut ita dixerim, gigneret: quo ostenderet eam praeter se, qui ex ea virgine natus esset, nec habuisse filium, nec habere; quia nec Salvator tantopere curam de solatio habuisset ejus, si illi unicus non fuisset. 18. Sed redeamus ad verba Simeonis, in quorum clausula intellectum meum caligare fateor: « Et tuam, » inquit, « animam pertransibit framea » vel « gladius, ut", "candidate_score": 0.631899, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3566", "psc_text": "gloria, quando dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum (Matth. XXV, 34): et tamen tanquam factum fuisset dictum est, quod certo sciebatur futurum. 51. Multo minus mirandum est quod etiam verbis praesentis temporis usus est in eo quod illum identidem dixisse memorasti, Propter spem, quae reposita est nobis, quam ante audistis in verbo veritatis Evangelii, quod advenit in vos, sicut et in omni mundo est fructificans et crescens (Coloss. I, 5, 6), quamvis Evangelium nondum mundum tenebat universum: sed fructificare illud in universo mundo dixit et crescere, ut ita significaret quousque fuisset fructificando et crescendo venturum. Si ergo latet quando Ecclesia fructificante atque crescente universus omnino a mari usque ad mare orbis implebitur, procul dubio latet quando finis erit; ante quippe non erit. CAPUT XIII. 52. Ut autem tibi tanquam sancto homini Dei et sincerissimo fratri aperiam de hac quaestione quid sentiam: error quidem in utroque vitandus est, quantum ab", "candidate_score": 0.631562, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3_5", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3574", "psc_text": "Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime, atque in Christi dilectione charissime fili. 2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, verumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quae Dei fratrumque dilectio, quam non superbe sapias in excelsis honoribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis; quam sit domus tua requies solatiumque", "candidate_score": 0.630982, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1798", "psc_text": "ne capiamur, alia sic ferimus ne frangamur, et secundum praecepta divina in omnibus gratias agimus ei, de quo dicimus: Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo (Psal. XXXIII, 2); et, Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas (Psal. CXVIII, 71). Neque enim revera, si fallacis prosperitatis semper hic tranquillitas arrideret, anima humana portum illum verae certaeque securitatis appeteret, domina insignis et merito illustris, et praestantissima filia. Reddens itaque debitum Praestantiae tuae salutationis obsequium, agensque gratias quod salutis nostrae religiosissimam curam geris, posco tibi a Domino futurae vitae praemia, praesentisque solaria; omniumque vestrum, in quorum cordibus per fidem habitat Christus, me dilectioni orationique commendo. Et alia manu: Deus verus et verax veraciter consoletur cor tuum, et protegat salutem tuam, domina insignis et merito illustris, ac praestantissima filia. EPISTOLA CXXXII. Augustinus Volusiano, exhortans illum ut sacrarum scripturarum lectioni vacet, sibique rescribat si quid in eis", "candidate_score": 0.630869, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3095", "psc_text": "per viventem atque intelligentem epistolam noscere. Pelagium, quem credimus, ut ab illo distingueretur qui Pelagius Tarenti dicitur, Britonem fuisse cognominatum, quod ut servum Dei dilexeris, novimus: nunc autem quemadmodum diligas, ignoramus. Nam et nos non solum dileximus, verum etiam diligimus eum; sed aliter nunc diligimus, aliter aliquando dileximus: tunc enim, quia nobis rectae fidei videbatur; nunc autem, ut ab iis quae inimica et adversa gratiae Dei sentire dicitur, illius misericordia liberetur. Nam cum hoc de illo aliquandiu fama jactaret, non utique facile credendum fuit; solet quippe fama mentiri: sed propius ut crederemus, accessit quod librum quemdam ejus, ea prorsus persuadere molientem quae gratiam Dei per unum mediatorem Dei et hominum hominem Jesum Christum generi humano impertitam, de fidelium cordibus creditam deleant, legimus, traditum nobis a famulis Christi, qui eum talia docentem studosissime audierant, fuerantque sectati. Cui quidem libro, eisdem rogantibus, quia id fieri oportere videbamus, tacito nomine auctoris, ne offensus", "candidate_score": 0.630501, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3958", "psc_text": "multum displicent, quantum existimo, si propensiore charitate, quam severitate legisti. Non est multum; sed multum gratum, si pro litteris nostris, et his et illis, unam nobis epistolam reddas. Saluto et pignus pacis, quod Domino Deo nostro adjuvante feliciter accepisti, ea dilectione qua debeo. EPISTOLA CCXXX. Darius Augustino, pro litteris ab eo acceptis gratiam referens, et petens mitti sibi libros Confessionum, seque ipsius apud Deum precibus commendatum cupiens. DARIUS AUGUSTINO domino suo salutem. 1. Utinam, domine sancte pater, ut meum nomen ad aures tuas, coepiscoporum, ut ais, tuorum Urbani et Novati benigna erga me gratia faciente, perlatum est; ita memetipsum Deus omnium, Deus tuus, manibus tuis atque oculis obtulisset: non quo majorem, aut forsitan talem, qualem tantorum virorum apud te benevolus sermo, et litterarum mentio fecerat, tui me probasset melior lima judicii; sed ut coelestis sapientiae tuae verissimos atque immortales fructus, ore tuo potius, veluti cujusdam purae aquae dulcedinem, ab ipso", "candidate_score": 0.629809, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_189", "psc_text": "qualem me esse arbitraris, eum tamen pro quo, ut talis esse merear deprecaris. Hoc enim magis jam peto facias, ne minus optes mihi adjici ad id quod sum, dum me existimas jam esse quod non sum. 4. Ecce charissimus meus est, et ab ineunte adolescentia mihi familiariter amicissimus qui hanc Eximietati tuae ac praestantissimae Charitati epistolam apportat. Hujus nomen est in libro de Religione, quem tua Sanctitas, quantum litteris indicas, libentissime legit: factus est enim tibi etiam tanti viri, qui tibi eum misit, commendatione jucundior. Neque tamen huic tam familiari amico meo velim credas, quae de me forte laudans dixerit. Sensi enim etiam ipsum saepe non mentiendi studio, sed amandi propensione falli judicantem, et arbitrari jam me accepisse quaedam, quibus accipiendis a Domino patente ore cordis inhiarem. Et si hoc in os meum, quis non conjiciat quanta de me absente meliora quam veriora laetus effundat? Librorum autem nostrorum copiam faciet", "candidate_score": 0.628251, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_96", "psc_text": "Quapropter fertilius tecum fortasse colloquor, quam si coram adessem, cum et epistolam meam legis, et eum audis in cujus pectore me habitare optime nosti. Cum magno gaudio litteras Sanctitatis tuae consideravi atque digessi, quod et christianum animum tuum sine ullo fuco iniqui temporis, et in nos amicissimum prae se gerunt. 2. Gratulor tibi, et gratias ago Deo et Domino nostro de spe et fide et charitate tua tibique apud eum, quod de nobis tam bene existimas ut fideles Dei servos esse credas, idque ipsum in nobis corde purissimo diligas: quanquam hinc etiam gratulandum benevolentiae tuae potius, quam gratiae tibi agendae sint. Tibi enim prodest ipsam diligere bonitatem, quam profecto diligit qui eum diligit quem credit bonum, sive ille se ita, sive aliter quam creditur habeat. Unus tantum in hac re cavendus est error, ne quisquam non de homine, sed de ipso hominis bono aliter sentiat, quam veritas postulat. Tu vero,", "candidate_score": 0.628015, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_11_13", "bdc_text": "August ( oben Nr. 1559 ) hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3518", "psc_text": "attendite quoniam hoc est quod dictum est per prophetam, Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem, etc. (Act. II, 1, 17). 24. Jam tunc ergo erant dies novissimi; quanto magis nunc, etiamsi tantum dierum remansit usque in finem, quantum ad hunc diem a Domini ascensione transactum est, vel aliquid sive minus restet sive amplius? quod profecto nescimus, quia non est nostrum scire tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate: cum tamen sciamus, in novissimis temporibus, in novissimis diebus, in novissima hora nos agere, sicut Apostoli; sed multo magis qui fuerunt post illos ante nos, et multo magis nos, et magis quam nos qui erunt post nos, donec ad illos veniatur qui erunt, si dici potest, novissimorum novissimi, atque ad ipsum omnino novissimum, quem vult intelligi Dominus, ubi dicit, Et resuscitabo eum in novissimo die (Joan. VI, 40): qui quam longe absit, comprehendi", "candidate_score": 0.627157, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_64_66", "bdc_text": "Trotz gelegentlichen Konflikten blieb er bis zu seinem Tod an der Nikolaischule ; Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer . Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_690", "psc_text": "noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino", "candidate_score": 0.626602, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_64_66", "bdc_text": "Trotz gelegentlichen Konflikten blieb er bis zu seinem Tod an der Nikolaischule ; Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer . Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_706", "psc_text": "nec alacritas in perferendis, nec fides in reddendis: tantum si aliquo modo merear, adjuvet Dominus, et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut fraternam voluntatem nulla major voluntas impediat. 2. Quia ergo duas jam epistolas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere volui, credens eas non pervenisse. Quae etsi pervenerunt, ac fortasse tuae potius ad me pervenire minime potuerunt, ea ipsa scripta quae jam misisti, iterum mitte, si forte reservata sunt; sin minus, rursus dicta quod legam, dum tamen his respondere ne graveris, quod jam diu est ut exspecto. Primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaveram mittendas per quemdam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus, jam ex hac vita migravit, nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus, ac deinde in brevi defunctus est, etiam nunc mittere volui; ut scias in tua colloquia quam olim inardescam, et", "candidate_score": 0.626507, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3094", "psc_text": "quid respondeas eis corrigendis atque sanandis, quos etiam tibi ipsi tanquam fideli filio mater Ecclesia, ubi potueris, et quomodo potueris, sive ipse loquendo et respondendo, sive ad doctores Ecclesiae perducendo, in adjutorio Domini corrigendos sanandosque commendat. EPISTOLA CLXXXVI. Alypius et Augustinus Paulino episcopo, ipsum plenius instituentes adversus Pelagii haeresim. Domino beatissimo et in Christi visceribus germanitus amplectendo, plus quam dici potest desiderabili fratri et coepiscopo PAULINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS. CAPUT PRIMUM. 1. Tandem aliquando providit Deus nobis litterarum fidelissimum perlatorem, omnium nostrum merito charissimum fratrem Januarium; per quem, etiamsi non scriberemus, omnia quae circa nos sunt possit Sinceritas tua tanquam per viventem atque intelligentem epistolam noscere. Pelagium, quem credimus, ut ab illo distingueretur qui Pelagius Tarenti dicitur, Britonem fuisse cognominatum, quod ut servum Dei dilexeris, novimus: nunc autem quemadmodum diligas, ignoramus. Nam et nos non solum dileximus, verum etiam diligimus eum; sed aliter nunc diligimus, aliter aliquando dileximus: tunc enim,", "candidate_score": 0.625135, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_67", "psc_text": "1 Recentissimis litteris tuis respondere malui; non quod contempserim praecedentia quaesita tua, minusve me delectaverint, sed quod in respondendo majora quam opinaris molior. Quanquam enim longiorem, quam longissima est, epistolam tibi mittendam esse praescripseris, non tamen tantum habemus otii, quantum existimas, et quantum nos semper optasse nosti et optamus. Nec quaeras cur ita sit: illa enim facilius quibus impedior, quam cur impediar exposuerim. 2. Scribis cur ego et tu cum simus singuli eadem multa faciamus, sol autem non idem faciat quod caetera sidera. Cujus rei causam conarer. Nam si eadem nos agimus, multa et ille cum caeteris agit: si non ille, nec nos. Ambulo et ambulas, movetur et moventur; vigilo et vigilas; lucet et lucent; disputo et disputas; circuit et circumeunt: tametsi actus animi nullo modo est iis, quae videmus, comparandus. Si autem animum, ita ut aequum est, animo conferas, magis idem vel cogitare vel contemplari, vel si quid aliud", "candidate_score": 0.624434, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_9_11", "bdc_text": "August an Gwalther ( vgl. oben Nr. 1554 , Anm. 7 ). . Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 . August ( oben Nr. 1559 )", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_714", "psc_text": "Italiam sparsa, qua taxabatur locus non recte expositus in Epistola ad Galatas. Domino vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Domino salutem. CAP. PRIMUM. 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellis ut respondeam cuidam epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium diaconum exemplaria pervenerant, absque subscriptione tua, et quae primum per fratrem Profuturum, secundo per quemdam alium te misisse significas; et interim Profuturum retractum de itinere, et episcopum constitutum, veloci morte subtractum; illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium. Quae cum ita sint, satis mirari nequeo quomodo ipsa epistola et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur, et ad me solum non pervenerit, cui soli missa est; praesertim cum idem frater Sysinnius inter caeteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Adriae, ante hoc ferme quinquennium reperisse. 2. De amicitia", "candidate_score": 0.623545, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_10_12", "bdc_text": "Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 . August ( oben Nr. 1559 ) hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_715", "psc_text": "epistola et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur, et ad me solum non pervenerit, cui soli missa est; praesertim cum idem frater Sysinnius inter caeteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Adriae, ante hoc ferme quinquennium reperisse. 2. De amicitia omnis tollenda suspicio est, et sic eum amico, quasi cum altero se, est loquendum. Nonnulli familiares mei, et vasa Christi, quorum Jerosolymis et in sanctis locis permagna copia est, suggerebant non simplici a te animo factum, sed laudem atque rumusculos et gloriolam populi requirente, ut de nobis cresceres; ut multi cognoscerent te provocare, me timere; te scribere ut doctum, me tacere ut imperitum, et tandem reperisse, qui garrulitati meae modum imponeret. Ego autem, ut simpliciter fatear, Dignationi tuae primum idcirco respondere nolui, quia tuam liquido epistolam non credebam, nec (ut vulgi de quibusdam proverbium est) litum melle gladium. Deinde illud", "candidate_score": 0.623195, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3966", "psc_text": "(quanquam enim a parentibus, ab avis, et postrema usque gentis prole Christi jura percepimus, tamen aliquoties sensibus nostris superfluae superstitionis superba vanitas inerrabat); peto ut etiam Confessionum libros a te perscriptos, nobis mittere ac donare digneris. Si enim alii quoque, prono animo ac benigna mente, tua nobis scripta largiti sunt, quanto magis de tuis ipse excusare non debes? 5. Fertur satrapae, seu regis potius cujusdam epistola, Deum Dominum Christum deprecantis, cum intra Judaeae regiones adhuc versaretur, et necdum in coelum suum remeaverat, quoniam is ad eum ire ac pergere per aegritudinem praepediretur, et sanari aliter se posse non crederet, ad se, si dignaretur, mundi salus ac medicina decurreret; et ne tantae majestati, quam ignarus rex provida, sed non perfecta mente, conceperat, injuria fieri videretur, laudasse insuper suam dicitur civitatem, ut pulchritudine urbis et regis hospitio Deus illectus, preces supplicis non dedignaretur. Adfuit Deus regi; sanatus est: et amplificato petitionis munere,", "candidate_score": 0.622896, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_995", "psc_text": "apud eos quidquam valuisse tuas litteras. Cur autem non valuerint, non opus est scribere; sed mitte aliquem tuorum, vel domesticorum, vel amicorum, cujus hoc fidei possis injungere, qui non ad ea loca, sed ad nos primitus veniat illis omnino nescientibus, et nobiscum primitus consilio pertractato, quod agendum Domino adjuvante visum fuerit, agat. Neque enim tantum pro eis agimus cum hoc agimus, sed etiam pro nostris jam factis catholicis, quibus illorum vicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nullo modo possit. Et hoc quidem breviter scribere poteram; sed volui te habere aliquid litterarum nostrarum, quo rationem curae meae non solum ipse cognosceres, sed etiam cuicumque dissuadenti ne tuorum correctioni operam instanter impendas, nobisque detrahenti quod talia velimus, habeas quod respondeas. Quod si superfluo feci, quod jam ista vel didiceras, vel ipse cogitaveras, aut onerosus fui quod curis publicis tam occupato prolixam epistolam ingessi, peto des veniam, dum tamen quod suggessi", "candidate_score": 0.622554, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2319", "psc_text": "nostri Ruffini quae proxima occurrit, nunc rescripta persolvo: de littore namque Hipponensi profectus est. Et approbo misericordiae consilium quod tibi Dominus inspiravit, mihique insinuare dignatus es. Ipse et hoc adjuvet, ipse prosperet, qui jam curam nostram ex magna parte lenivit, quia pervectus et commendatus est charissimus homo, non solum bonis operibus, sed etiam sanctis orationibus tuis. 2. Litterae sane Venerationis tuae, ubi multa quaesiisti, et quaerenda admonuisti, et quaerendo docuisti, ad me pervenerunt. Sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorumdem sanctorum solatiorum nostrorum, sicut his tuis recentioribus comperi, non sunt redditae Venerationi tuae. In quibus quidem, quatenus ad interrogata responderim, recolere non valui; nec earum exemplum cum requisiissem, ubi hoc possem recognoscere, inveni. Ad nonnulla tamen me respondisse certus omnino sum, et ideo non ad omnia, quia ut cito finirem, festinatio perlatoris urgebat. Simul etiam miseram, sicut jusseras, et illius epistolae exemplum, quam tuae Charitati apud Carthaginem de corporum", "candidate_score": 0.622466, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_63_65", "bdc_text": "1566 wurde er außerdem Mitglied des Stadtrates . Trotz gelegentlichen Konflikten blieb er bis zu seinem Tod an der Nikolaischule ; Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2586", "psc_text": "proconsulis excipiebat, per meam eruit Deus humilitatem. Fuit quidem, ut puerilis aetas habet, promptus, aliquantulum inquietus, et accedente aetate (nam vigesimo et secundo anno solvitur), ita eum gravitas morum, et custos bona vita ornavit, ut satis delectet ejus habere memoriam. Erat autem strenuus in notis, et in scribendo bene laboriosus, studiosus quoque esse coeperat lectionis, ut ipse meam tarditatem causa legendi nocturnis horis exhortaretur; nam aliquanto tempore noctis mihi ipse legebat, cum omnia siluissent: nec volebat praeterire lectionem, nisi intellexisset, et tertio et quarto repetebat, et nec dimittebat, nisi sibi apparuisset quod quaerebat. Coeperam eum non quasi puerum et notarium habere, sed amicum quemdam satis necessarium et suavem. Delectabant enim me fabulae ipsius. 2. Optabat quoque, quod ei praestitum est, dissolvi et esse cum Christo (Philipp. I, 23). Nam aegrotavit sexdecim diebus apud parentes suos, et memoriae vi de Scripturis pene tota aegritudine loquebatur. Sed ut ad finem vitae proximus", "candidate_score": 0.622462, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_987", "psc_text": "in ea causa persisteret. 4. Sed haec humana judicia deputentur, et circumveniri ac falli, vel etiam corrumpi potuisse dicantur. Cur ergo adhuc accusatur christianus orbis terrarum, et nescio quibus traditorum criminibus infamatur, qui utique nec potuit nec debuit nisi electis judicibus potius quam victis litigatoribus credere? Habent apud Deum illi judices causam suam sive bonam sive malam: quid fecit Ecclesia toto orbe diffusa, quae non ob aliud ab istis rebaptizanda censetur, nisi quia in ea causa, in qua quid veri esset judicare non potuit, eis potius qui judicare potuerunt, quam eis qui nec superati cesserunt, credendum putavit? O magnum crimen omnium gentium, quas in semine Abrahae benedicendas promisit Deus (Gen. XXII, 18), et sicut promisit exhibuit! quae cum una voce dixerint, Quare nos vultis rebaptizare, respondetur eis, Quia nescitis qui fuerint in Africa sanctorum Codicum traditores, et in eo quod nesciebatis, judicibus magis quam accusatoribus credere voluistis. Si crimen alienum", "candidate_score": 0.621789, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_79_81", "bdc_text": "Heinrychus Bullingerus tuus ut semper . MaterAnna , geb. Wiederkehr . mea piissima 16 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1638", "psc_text": "lugeret, sepeliendumque colligeret, nihil sibi de ipsius resurrectione praesumens, quia subsecuturae admirationis fidem in oculis posita passionis poena caecabat. Quamvis eamdem adstantem cruci suae Dominus non morientis infirmitate trepidans consolatus sit, sed ipsam, qua obibat volens, in potestate habens mortem, plena virtute viventis, et constantia resurrecturi de cruce admonet, dicens de beato apostolo Joanne. « Mulier, ecce filius tuus; » itemque illi ibidem consistenti. « Ecce mater tua » (Joan. XIX, 26, 27). Jam scilicet ab humana fragilitate qua erat natus ex femina, per crucis mortem demigrans in aeternitatem Dei, ut esset in gloria Dei Patris, delegat homini jura pietatis humanae, et ex discipulis suis adolescentiorem eligit, ut convenienter assignet virgini apostolo virginem matrem, duo pariter in eadem sententia docens: formam pietatis relinquens nobis, cum est de matre sollicitus, ut quam relinquebat corpore, non relinqueret cura, sed nec corpore relicturus, quia quem videbat morientem, mox erat visura redivivum; et illud", "candidate_score": 0.620209, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1634", "psc_text": "non agnoscebatur ab his qui eam noverant? Illud vero sacramenti esse credo, quod qui in via ambulantibus non fuerat agnitus, in fractione panis revelatus est. Idipsum tamen tuo sensu volo tenere, non meo. 16. Et quod ad Mariam ait, « Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem » (Joan. XX, 17): si cominus stantem non sinebatur attingere, quomodo eum tangeret cum ascendisset ad Patrem, nisi forte fidei profectu et mentis ascensu, qua Deus homini fit longinquus aut proximus, et illa dubitaverit de Christo, quem hortulanum putaverat? Ideo fortassis audire meruit, « Noli me tangere. » Indigna enim judicabatur ut tangeret manu Christum, quem necdum fide apprehenderat, nec intellexerat Deum, cum hortulanum putasset, de quo paulo ante ab Angelis audierat: « Quid quaeritis viventem cum mortuis » (Luc. XXIV, 6)? Noli » ergo « me tangere, quia » tibi « nondum ascendi ad Patrem, » qui adhuc tantum homo videor;", "candidate_score": 0.619748, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_47", "bdc_text": "Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_731", "psc_text": "collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Ego autem dico: Utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus; ut, si non possent misceri nostra colloquia, litterae possent esse crebriores! Nunc vero tanto locorum intervallo absumus a sensibus nostris, ut de illis verbis Apostoli ad Galatas, juvenem me ad tuam Sanctitatem scripsisse meminerim, et ecce jam senex, necdum rescripta meruerim, faciliusque ad te exemplaria epistolae meae pervenerint, nescio qua occasione praeveniente, quam ipsa epistola me curante. Homo enim qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulerit, nec ad me retulerit. Tantae autem mihi in litteris tuis, quae in manus nostras venire potuerunt, apparent res, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. Quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in Domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito, si etiam de hac re tua rescripta meruero. Nam neque in me tantum scientiae Scripturarum divinarum est, aut esse jam poterit, quantum", "candidate_score": 0.619239, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_79_81", "bdc_text": "Heinrychus Bullingerus tuus ut semper . MaterAnna , geb. Wiederkehr . mea piissima 16 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1639", "psc_text": "humanae, et ex discipulis suis adolescentiorem eligit, ut convenienter assignet virgini apostolo virginem matrem, duo pariter in eadem sententia docens: formam pietatis relinquens nobis, cum est de matre sollicitus, ut quam relinquebat corpore, non relinqueret cura, sed nec corpore relicturus, quia quem videbat morientem, mox erat visura redivivum; et illud quod ad fidem omnium pertineret, salutiferum pietatis suae sacramentum arcana di vini ratione consilii sub hac voce consignans, ut alii matrem delegaret pro matre habendam, et vice sua consolandam, atque illi vicissim novum filium vice corporis sui traderet, imo, ut ita dixerim, gigneret: quo ostenderet eam praeter se, qui ex ea virgine natus esset, nec habuisse filium, nec habere; quia nec Salvator tantopere curam de solatio habuisset ejus, si illi unicus non fuisset. 18. Sed redeamus ad verba Simeonis, in quorum clausula intellectum meum caligare fateor: « Et tuam, » inquit, « animam pertransibit framea » vel « gladius, ut", "candidate_score": 0.618501, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_11_13", "bdc_text": "August ( oben Nr. 1559 ) hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3503", "psc_text": "illos vel illos decem annos. Quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero utrum sic saltem possit definiri tempus adventus ejus, ut cum venturum esse dicamus intra istos, verbi gratia, quinquaginta vel centum annos, vel quotlibet seu majoris numeri seu minoris annorum, sed in quo eorum, nos ignorare. Hoc si jam comprehendisti, multum est quod comprehendere potuisti. Idipsum est autem quod rogo ut nobis benignus impertias, adhibens idonea documenta quibus id potueris indagare: si autem neque hoc te comprehendisse praesumis, hoc sentis quod ego. 17. Novissima enim esse ista tempora, multis rerum signis apparentibus, quae Dominum praedixisse legimus, omnes qui ea credimus, cernimus. Sed et mille annorum tempus, si eorum finis esset saeculi finis, posset universum dici novissimum tempus, vel etiam novissimus dies, quia scriptum est, Mille anni ante oculos tuos, tanquam dies unus (Psal. LXXXIX, 4); ut quidquid per eosdem mille annos gereretur, novissimo tempore vel novissimo die diceretur", "candidate_score": 0.617299, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_9_11", "bdc_text": "August an Gwalther ( vgl. oben Nr. 1554 , Anm. 7 ). . Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 . August ( oben Nr. 1559 )", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_846", "psc_text": "nolumus in quo prius permanere statueramus, non quidem malum verum, jam ideo malum quia id quod potius agendum est occurrens deseritur; quod si non occurreret, non solum sine vituperatione, sed etiam cum laude, in illo priore perduraretur. Hic non falli difficile est; hic omnino vox prophetica praevalet: Delicta quis intelligit (Psal. XVIII, 13)? Hinc oro, participem me facias cogitationum tuarum, quid in talibus vel facere solcas, vel faciendum esse reperias. EPISTOLA LXXXI. Hieronymus Augustino, excusans quod ipsius litteris responderit liberius Epistola 75, rogansque ut, omissis contentiosis quaestionibus, deinceps secum invicem amice conferant, et placide versentur in campo sacrarum Scripturarum. Domino vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. Cum a sancto fratre nostro Firmo sollicite quaererem quid ageres, sospitem te laetus audivi. Rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem; nesciente te, de Africa se profectum esse dixit. Itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te", "candidate_score": 0.617067, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_8_10", "bdc_text": "sowie vom 13 . August an Gwalther ( vgl. oben Nr. 1554 , Anm. 7 ). . Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_846", "psc_text": "nolumus in quo prius permanere statueramus, non quidem malum verum, jam ideo malum quia id quod potius agendum est occurrens deseritur; quod si non occurreret, non solum sine vituperatione, sed etiam cum laude, in illo priore perduraretur. Hic non falli difficile est; hic omnino vox prophetica praevalet: Delicta quis intelligit (Psal. XVIII, 13)? Hinc oro, participem me facias cogitationum tuarum, quid in talibus vel facere solcas, vel faciendum esse reperias. EPISTOLA LXXXI. Hieronymus Augustino, excusans quod ipsius litteris responderit liberius Epistola 75, rogansque ut, omissis contentiosis quaestionibus, deinceps secum invicem amice conferant, et placide versentur in campo sacrarum Scripturarum. Domino vere sancto et beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. Cum a sancto fratre nostro Firmo sollicite quaererem quid ageres, sospitem te laetus audivi. Rursum cum tuas litteras non dico sperarem, sed exigerem; nesciente te, de Africa se profectum esse dixit. Itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te", "candidate_score": 0.616812, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_11_13", "bdc_text": "August ( oben Nr. 1559 ) hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1155", "psc_text": "Quintus, quam tarde ad nos remeat a vobis, tam cito a nobis ad vos redire festinat: instantiam vero ejus in litteris exigendis et haec epistola lituris quam versibus crebrior loquitur, commemorati exactoris nimiam festinationem scheda fecit. Nam pridie idus maias venit ad nos ut rescripta peteret, et idibus ante sextam dimitti obtinuit. Videte ergo utrum eum commendaverim, vel accusaverim hujusmodi testimonio. Forte enim, imo sine dubio laudabilis magis quam culpabilis judicabitur, qui a tenebris, quod in comparatione vestri luminis sumus, justissime refestinavit ad lucem suam. » EPISTOLA XCV. Augustinus superiori epistolae respondens agit de praesentis vitae statu, necnon de qualitate corporis beatorum, deque membrorum officiis post resurrectionem. Dominis charissimis et sincerissimis, sanctis et desiderabilibus et venerabilibus fratribus, sub magistro Domino Jesu condiscipulis, PAULINO et THERASIAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum vos fratres nostri conjunctissimi nobis, quos nobiscum desiderati desiderare, et salutati resalutare consuestis, assidue vident, non tam augentur bona", "candidate_score": 0.616098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_9_11", "bdc_text": "August an Gwalther ( vgl. oben Nr. 1554 , Anm. 7 ). . Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 . August ( oben Nr. 1559 )", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_689", "psc_text": "AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum volueris, facillime poteris. CAP. II. 2. Etiam hoc, ad me sane perlatum, utrum quidem crederem dubitavi; sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui: hoc autem brevi suggestum esse Charitati tuae a nescio quibus fratribus, mihi dictum est, quod librum adversus te scripserim, Romamque miserim. Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc", "candidate_score": 0.616093, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_4_6", "bdc_text": "Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 . August 1540 und vom 8 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_691", "psc_text": "ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Christo frater. EPISTOLA LXVIII. Hieronymus Augustino, jam accepta epistola quae continet quaestionem de mendacio officioso, sed dubitans etiamnum an sit Augustini, negat se responsurum nisi sit certus de auctore. Meminit et Ruffini ficto nomine. Domino vere sancto, ac beatissimo papae AUGUSTINO, HIERONYMUS, in Christo salutem. 1. In ipso profectionis articulo, sancti filii nostri Asterii hypodiaconi, necessarii mei, Beatitudinis tuae litterae supervenerunt, quibus satisfacis te contra parvitatem meam librum Romam non misisse. Hoc nec ego factum audieram; sed epistolae cujusdam, quasi ad me", "candidate_score": 0.614314, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_4_6", "bdc_text": "Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 . August 1540 und vom 8 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3845", "psc_text": "ne pereat anima tua, non facile tibi quisquam consulit; non quia desunt qui hoc faciant, sed quia difficile est invenire quando tecum ista possunt loqui. Nam et ego semper desideravi, et nunquam inveni locum vel tempus, ut agerem tecum quod me agere oportebat cum homine quem multum diligo in Christo. Scis autem qualem me apud Hipponem videris, quando ad me venire dignatus es, quia vix loquebar, imbecillitate corporis fatigatus. Nunc ergo, fili, audi me, saltem per litteras tibi sermocinantem, quas in periculis tuis nunquam tibi mittere potui, periculum cogitans perlatoris, et cavens ne ad eos ad quos nollem, mea epistola perveniret. Unde peto ut ignoscas, si me putas plus timuisse quam debui: tamen dixi quod timui. 3. Audi ergo me, imo Dominum Deum nostrum per ministerium infirmitatis meae. Recole qualis fueris, adhuc in corpore constituta religiosae memoriae priore conjuge tua, et recenti ejus obitu quomodo tibi vanitas saeculi hujus horruerit,", "candidate_score": 0.61413, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_4_6", "bdc_text": "Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 . August 1540 und vom 8 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_230", "psc_text": "quod vos audire desiderasse quis dubitaverit. Orate ut a conatibus nostris omnia scandala et omnia taedia Deus dignetur avertere. Magna sane ex parte vobiscum requiescimus cum alacritate fervoris, quia spiritualis Ecclesiae Thagastensium tam crebra nobis dona nuntiantur. Navis cum fratribus nondum venit. Apud Hasnam, ubi est presbyter frater Argentius, Circumcelliones invadentes basilicam nostram altare comminuerunt. Causa nunc agitur; quae ut pacate agatur et ut Ecclesiam catholicam decet, ad opprimendas linguas haereseos impacatae, multum vos petimus ut oretis. Epistolam Asiarchae misimus. Beatissimi, perseveretis in Domino, memores nostri. Amen. EPISTOLA XXX. Paulinus Augustino, non recepto ab eo responso, denuo per alios scribit. Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini", "candidate_score": 0.613373, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_9_11", "bdc_text": "August an Gwalther ( vgl. oben Nr. 1554 , Anm. 7 ). . Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 . August ( oben Nr. 1559 )", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", "candidate_score": 0.61305, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_9_11", "bdc_text": "August an Gwalther ( vgl. oben Nr. 1554 , Anm. 7 ). . Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 . August ( oben Nr. 1559 )", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_231", "psc_text": "Domino fratri sancto et unanimo AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Jamdudum, frater in Christo Domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnovi, absentemque vidi, tota mente complexus, alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras audire properavi. Et credo in manu, et in gratia Domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero quem ad te aliosque dilectos aeque Deo salutandos, ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere, et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae pervenire meruerunt; aut primo, si illis in manus tuas perveniendi felicitas non fuit. 2. Sed tu, frater spiritualis omnia judicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo, aut tempore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique charitatem suam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio venerabilium episcoporum Aurelii et", "candidate_score": 0.612266, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_8_10", "bdc_text": "sowie vom 13 . August an Gwalther ( vgl. oben Nr. 1554 , Anm. 7 ). . Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2849", "psc_text": "Firmum, anno praeterito, ob rem earum Ravennam, et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africae partibus commorari. Sanctos tuo adhaerentes lateri, ut meo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te venerint, ei dirigere non graveris. Incolumem te, et mei memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere sancte, et beatissime papa. Et subter: Grandem latini sermonis in ista provincia notariorum patimur penuriam; et idcirco praeceptis tuis parere non possumus, maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis verubusque dictincta est: pleraque enim prioris laboris, fraude cujusdam amisimus. EPISTOLA CLXXIII. Augustinus Donato, villae Mutugennae in dioecesi Hipponensi presbytero donatistae, qui jussus comprehendi et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pravam voluntatem recte cogi ad meliora. Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS episcopus Ecclesiae catholicae. 1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollicitudinem pro salute tua, fortassis", "candidate_score": 0.61216, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_4_6", "bdc_text": "Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 . August 1540 und vom 8 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2839", "psc_text": "tuae, cito de hac re gaudio explebitur cor nostrum, et lingua nostra exsultatione (Psal. CXXV, 2). EPISTOLA CLXXI Excusat formam superioris epistolae ad Maximum datae. Domino beatissimo, et venerabiliter charissimo fratri et coepiscopo PEREGRINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem. Ad honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur, et charta teneatur commodius cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens, factam sibi arbitretur injuriam. FRAGMENTUM EPISTOLAE HACTENUS INEDITAE AUGUSTINI AD MAXIMUM. In Primasii super Apocalypsim Commentariis repertum, libro secundo ad haec verba: Hos septem quin etiam gradus. .. . idem doctor amplissimus Augustinus multis memorat: ad Maximum denique scribens dicit sic: Praeceptis Dei, quae ut bene agamus accepimus", "candidate_score": 0.608565, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_238", "psc_text": "possemus exigere, ut nos de vobis tanta scribendo doceretis, quanta eorum ore didicimus? Aderat etiam, quod nulli chartae adesse potest, tantum in narrantibus gaudium, ut per ipsum etiam vultum oculosque loquentium, vos in cordibus eorum scriptos cum ineffabili laetitia legeremus. Hoc quoque amplius erat, quod pagina quaelibet quantacumque bona scripta contineat, nihil ipsa proficit, quamvis ad profectum explicetur aliorum: hanc autem epistolam vestram, fraternam scilicet animam, sic in eorum colloquio legebamus, ut tanto beatior appareret nobis, quanto uberius conscripta esset ex vobis. Itaque illam ad ejusdem beatitatis imitationem, studiosissime de vobis omnia percunctando, in nostra corda transcripsimus. 3. Nec ideo tamen eos tam cito a nobis, licet ad vos remeantes, sine molestia passi sumus. Videte enim, quaeso vos, quibus qualiebamur affectibus. Tanto utique dimittendi erant velocius, quanto vobis impensius obedire cupiebant; sed quanto id cupiebant magis, tanto vos nobis praesentius exhibebant: eo quippe indicabant quam chara vestra viscera essent; tanto", "candidate_score": 0.608432, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2151", "psc_text": "et tu scis quantum in illo vicissim diligaris a nobis: et ideo non dubitavi te contristari potuisse, si eos vidisses sine litteris meis, quos a nobis profectos, et tanta nobis familiaritate conjunctos ignorare non posses; simul etiam quia rescriptorum debitor fui. Nam ex quo sumpsi epistolam tuam, nisi nunc primum rescripsisse me nescio: tantis enim curis obstricti et distenti sumus, ut etiam hoc nesciam. 2. Vobis autem quemadmodum sit et utrum vobis aliquam requiem, quantum in hac terra potest, Dominus praestiterit, valde nosse cupimus: quoniam si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra (I Cor. XII, 26); atque ita plerumque contingit, ut dum aliquos fratres nostros in quantulacumque requie constitutos, in mediis nostris anxietatibus cogitamus, non parva ex parte recreemur, tanquam et nos in ipsis quietius tranquilliusque vivamus. Quamvis etiam cum molestiae in hujus vitae fragilitate crebrescunt, aeternam requiem nos desiderare compellunt. Mundus quippe iste periculosior est blandus quam molestus, et", "candidate_score": 0.608376, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_4_6", "bdc_text": "Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 . August 1540 und vom 8 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_914", "psc_text": "ex hebraeo interpretationem in ecclesiis legi, ne contra Septuaginta auctoritatem, tanquam novum aliquid proferentes, magno scandalo perturbemus plebes Christi, quarum aures et corda illam interpretationem audire consueverunt, quae etiam ab Apostolis approbata est. Unde et illud apud Jonam virgultum (Jonae IV, 6), si in hebraeo nec hedera est, nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum nullis sustentandum adminiculis erigatur; mallem jam in omnibus latinis cucurbitam legi. Non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic simile sciebant. 36. Satis me, imo fortasse plus quam satis, tribus epistolis tuis, respondisse arbitror; quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. Rescribe quod visum fuerit ad nos vel alios instruendos. Dabo autem operam diligentiorem, quantum me adjuvat Dominus, ut litterae quas ad te scribo, prius ad te perveniant quam ad quemquam, a quo latius dispergantur. Fateor enim, nec mihi hoc fieri velle de tuis ad me, quod de", "candidate_score": 0.607816, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_4", "bdc_text": "Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3845", "psc_text": "ne pereat anima tua, non facile tibi quisquam consulit; non quia desunt qui hoc faciant, sed quia difficile est invenire quando tecum ista possunt loqui. Nam et ego semper desideravi, et nunquam inveni locum vel tempus, ut agerem tecum quod me agere oportebat cum homine quem multum diligo in Christo. Scis autem qualem me apud Hipponem videris, quando ad me venire dignatus es, quia vix loquebar, imbecillitate corporis fatigatus. Nunc ergo, fili, audi me, saltem per litteras tibi sermocinantem, quas in periculis tuis nunquam tibi mittere potui, periculum cogitans perlatoris, et cavens ne ad eos ad quos nollem, mea epistola perveniret. Unde peto ut ignoscas, si me putas plus timuisse quam debui: tamen dixi quod timui. 3. Audi ergo me, imo Dominum Deum nostrum per ministerium infirmitatis meae. Recole qualis fueris, adhuc in corpore constituta religiosae memoriae priore conjuge tua, et recenti ejus obitu quomodo tibi vanitas saeculi hujus horruerit,", "candidate_score": 0.606694, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3576", "psc_text": "plura et testatiora cognovimus. 3. Porro autem de pudicitia conjugali, ut eam quoque in te laudare et amare possimus, numquid audiremus, nisi ab aliquo interiore familiari tuo, qui vitam tuam, non in superficie, sed penitus nosset? De hoc itaque tuo bono, Dei dono, me quoque delectat familiarius et aliquanto diutius loqui tecum. Scio me non esse oneri tibi, si aliquid prolixum mitto, quod legendo, diutius sis nobiscum. Nam et hoc comperi, quod inter tuas multas magnasque curas, facile ac libenter legas, nostrisque opusculis, etiam quae ad alios conscripsimus, si qua in manus tuas venire potuerunt, admodum delecteris; quanto magis quod ad te scribitur, ubi tanquam praesenti loquar, et advertere dignaberis attentius, et accipere gratius? Ab hac ergo epistola perge ad librum quem simul misi, qui tuae Reverentiae et cur conscriptus sit, et cur ad te potissimum missus, ipse suo principio commodius intimabit. EPISTOLA CCI. Imperatores nova in Pelagianos eorumque fautores", "candidate_score": 0.606635, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_28_30", "bdc_text": "Pestis et apud nos grassari incipit , Nach Pellikans Bericht trat die Seuche bereits Ende Juli in Zürich auf; s. Pellikan , Chronikon 151 . sed clementi adhuc sęvitia ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2887", "psc_text": "non opitulari parvulis ad consequendam vitam aeternam christianae gratiae Sacramentum: haec insinuantes apostolico pectori tuo, non opus habemus multa dicere, et tantam impietatem verbis exaggerare, cum procul dubio te ita permoveant, ut ab eis corrigendis, ne latius serpant, multosque contaminent, vel potius interimant, dum eos sub nomine Christi, a gratia Christi penitus alienant, omnino dissimulare non possis. 4. Hujus autem perniciosissimi erroris auctores esse perhibentur Pelagius et Celestius, quos quidem in Ecclesia sanari malumus, quam desperata salute ab Ecclesia resecari, si necessitas nulla compellat. Quorum unus, id est Celestius, etiam ad presbyterium in Asia dicitur pervenisse: de quo ante paucos annos quid gestum fuerit, Sanctitas tua de Carthaginensi Ecclesia melius instruitur. Pelagius vero, sicut a quibusdam fratribus nostris missae loquuntur epistolae, Jerosolymis constitutus nonnullos fallere asseritur: verumtamen multo plures, qui ejus sensus diligentius indagare potuerunt, adversus eum pro gratia Christi et catholicae fidei veritate confligunt; sed praecipue sanctus filius tuus,", "candidate_score": 0.605515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3970", "psc_text": "indicari verbis non potest. Et ego quidem parum eloquor, etsi multum loquar: sed nulli eloquenti omnino concesserim, ut qualicumque et quantacumque epistola sua affectum explicet, quem fecit in mente tua, quod non possum ego, etsi eum possit ita in animo meo videre sicut ego. Restat ergo sic tibi indicare quod scire voluisti, ut in verbis meis, et quod non indicant, sentias. Quid igitur dicam, nisi delectatum me esse litteris tuis, delectatum valde? Repetitio verbi hujus, non est repetitio, sed quasi perpetua dictio: quia fieri non posset, ut semper diceretur, ideo factum est ut saltem repeteretur; sic enim fortasse dici potest. 2. Hic si quaerat aliquis, quid me tandem in tuis tam valde litteris delectaverit; utrum eloquium? respondebo, Non: et ille forsitan respondebit, Ergo laudes tuae; sed de his quoque respondebo, Non: nec ideo, quia non sint ista in illa epistola; nam et eloquium ibi tantum est, ut et optimo te", "candidate_score": 0.603482, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_38_40", "bdc_text": "Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten . Siehe Basel StA , Gerichtsarchiv U 4 , 76r. -77r. 78r. 79r. ; vgl. unten Nr. 1563 , 1-30 , sowie Nr. 1566 , 12-15 , außerdem Myconius '", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2428", "psc_text": "ulciscendi cupiditate deflexit. Nam quomodo non est admonitus accusator ne suas persequeretur injurias, quando ipsi judices ita sunt a vindicando prohibiti, qui in adultera punienda, non privato dolori compellebantur servire, sed Legi? Unde Joseph, cui virgo Maria, Domini mater, fuerat desponsata, cum eam comperisset esse praegnantem, cui se noverat non esse commixtum, et ob hoc nihil aliud quam adulteram credidisset, puniri tamen eam noluit; nec approbator flagitii fuit Nam haec voluntas ejus etiam justitiae deputatur: ita quippe de illo scriptum est, Et cum esset homo justus, et nollet eam divulgare, statuit eam occulte dimittere. Haec eo cogitante, apparuit illi angelus qui doceret esse numinis, quod ille putaverat criminis (Matth. I, 18-20). 10. Si ergo cogitata infirmitate communi, et accusatorius dolor, et judicatorius rigor frangitur; quod tandem censes pro reis esse debere, vel defensoris vel intercessoris officium? quandoquidem et vos viri boni qui nunc judices estis, et in foro aliquando versati", "candidate_score": 0.597464, "ce_score": null } ] }, { "rank": 12, "cf_id": "cf016", "work_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos", "max_score": 0.686071, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14_16", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_320", "psc_text": "Et ne intres in judicium cum servo tuo; quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens (Ps. CXLII, 2) . Confitetur se in tenebris sicut mortuum saeculi collocatum. Caute sicut mortuum saeculi dixit, non mortuum; non enim mortui saeculi sunt, qui moriuntur in Christo; illi autem sunt mortui saeculi, qui omnem vitam suam quam vixerunt in saeculo, in interitu et morte constituunt. Et ideo quasi desperatus ad remedium confugit dicens: Cito exaudi me, Domine; quia defecit spiritus meus (Ibid., 7) . Talis enim judicii proposita sibi oblatione defecit, in quo examinanda veritas foret potius, quam misericordia conferenda. 73. Tamen tam pius est Dominus, ut etsi nemo justificetur in conspectu ejus vivens (quis enim quamvis justus non obnoxius est peccato; aut cujus talis est vita, ut digna judicetur Dei similitudine?) utique ad imaginem et similitudinem Dei factus debet, sicut Deus qui sine peccato est, ita et is qui ad imaginem ejus", "candidate_score": 0.686071, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_320", "psc_text": "Et ne intres in judicium cum servo tuo; quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens (Ps. CXLII, 2) . Confitetur se in tenebris sicut mortuum saeculi collocatum. Caute sicut mortuum saeculi dixit, non mortuum; non enim mortui saeculi sunt, qui moriuntur in Christo; illi autem sunt mortui saeculi, qui omnem vitam suam quam vixerunt in saeculo, in interitu et morte constituunt. Et ideo quasi desperatus ad remedium confugit dicens: Cito exaudi me, Domine; quia defecit spiritus meus (Ibid., 7) . Talis enim judicii proposita sibi oblatione defecit, in quo examinanda veritas foret potius, quam misericordia conferenda. 73. Tamen tam pius est Dominus, ut etsi nemo justificetur in conspectu ejus vivens (quis enim quamvis justus non obnoxius est peccato; aut cujus talis est vita, ut digna judicetur Dei similitudine?) utique ad imaginem et similitudinem Dei factus debet, sicut Deus qui sine peccato est, ita et is qui ad imaginem ejus", "candidate_score": 0.662801, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_31_33", "bdc_text": "dominus , quid futurum sit , novit . Hic servet nos . Amen .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_329", "psc_text": "mundo. 79. Et tu, si justus es, transi a praesentibus ad ea quae futura sunt, et transibunt tibi praesentia. Coelum et terra transibunt; verba autem mea non praeteribunt (Matth. XXIV, 35) . Justo ergo omnia transeunt. Transit impius, similis vanitati est, et dies ejus sicut umbra praetereunt. Nec solum praetereunt justo praesentia; sed etiam cum ad ea quae sunt futura, intenderit, jam ista praetereunt. Vide quomodo justo praesentia praeteriere. Utique temporibus David prophetae Synagoga erat, Ecclesia ex gentibus non erat: et idem futuris quasi praesentibus dicit: Benedicite gentes Deum nostrum (Psal. LXV, 8) . Deinde supra ait: Ascendit Deus in jubilatione (Psal. XLVI, 6) . Transivit perfidiae ventura tempora, non aetate, sed mente; et resurrectionem Domini multo post saeculo futuram, pia fidei devotione celebravit dicens: Psallite Deo nostro, psallite; psallite Regi nostro, psallite (Ibid., 7) . Quasi interesset ipsis Christi et Ecclesiae nuptialis copulae sacramentis, ita tripudiat et gaudet. Causam", "candidate_score": 0.661151, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_20", "bdc_text": "machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_912", "psc_text": ". Narrate ergo sine intermissione, sine fine. Adversarius vigilat, circuit, et rabie ferina quaerit, quos invenerit, devorare. Ideo semper canendus est Dominus, qui dentes leonum conterat, et ora confringat; ut nobis nocere non possint. 23. (Vers. 14, 15.) Ponite, inquit, corda vestra in virtute ejus; id est, ut virtutem ejus intelligatis: et distribuite gradus ejus, ut enarretis in progenie altera. Quoniam hic est Deus, Deus noster in aeternum, et in saeculum saeculi: ipse reget nos in saecula. Βάρεις dixit Graecus, hoc est, excelsas et turritas domos; unde Propheta cum de civitate Dei et inhabitantibus eam loqueretur: Distribuite, inquit, gradus ejus; hoc est, mansiones ejus altas atque sublimes in coelestibus. Quo docet ordinem servandum esse meritorum. Unusquisque enim in suo ordine (Joan. XIV, 2). Unde et Dominus ire et praeparare se dicit Discipulis mansiones; ut pro suorum ratione meritorum digna unusquisque habitacula consequatur, in quibus requiem illam carpat aeternam. 24. Sunt", "candidate_score": 0.658, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_320", "psc_text": "Et ne intres in judicium cum servo tuo; quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens (Ps. CXLII, 2) . Confitetur se in tenebris sicut mortuum saeculi collocatum. Caute sicut mortuum saeculi dixit, non mortuum; non enim mortui saeculi sunt, qui moriuntur in Christo; illi autem sunt mortui saeculi, qui omnem vitam suam quam vixerunt in saeculo, in interitu et morte constituunt. Et ideo quasi desperatus ad remedium confugit dicens: Cito exaudi me, Domine; quia defecit spiritus meus (Ibid., 7) . Talis enim judicii proposita sibi oblatione defecit, in quo examinanda veritas foret potius, quam misericordia conferenda. 73. Tamen tam pius est Dominus, ut etsi nemo justificetur in conspectu ejus vivens (quis enim quamvis justus non obnoxius est peccato; aut cujus talis est vita, ut digna judicetur Dei similitudine?) utique ad imaginem et similitudinem Dei factus debet, sicut Deus qui sine peccato est, ita et is qui ad imaginem ejus", "candidate_score": 0.652103, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_454", "psc_text": "gloriam Dei (Joan. XI, 39 et 40) ? Et clamavit Lazarum, et sanus exivit. Credamus 842 ergo et nos; ut de vulneribus nostris acquiramus medicinam salutis, et futuram gloriam. 59. In orationibus igitur et obsecrationibus, cum dolore et lacrymis exigenda poenitentia est, ut illam gloriam Dei videre mereamur. Neque te moveat quod luctus, dolor, commaceratio corporis, gravissimae passiones sunt; etsi gravissimae videntur, tamen indignae sunt hujusmodi passiones ad superventuram gloriam, sicut testis tibi est apostolus Paulus (Rom. VIII, 18). Non pigeat ergo nos hic leviora deferre; ut ibi plena laudis et gloriae possimus adipisci, pro temporalibus perpetua praemia reportantes per Dominum Jesum: cui est laus, honor, gloria, perpetuitas a saeculis, et nunc, et semper, et in omnia saecula saeculorum, Amen. IN PSALMUM XXXVIII ENARRATIO. Titulus: In finem pro Idithum Canticum ipsi David. 841 1. (Vers. 1.) In superiore psalmo expressa forma poenitentiae est: in hoc sequenti patientiae forma signatur. Quem", "candidate_score": 0.649635, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_29_31", "bdc_text": "s. Pellikan , Chronikon 151 . sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_229", "psc_text": "ipsi nescire voluistis. Opera vestra me nesciunt, facta vestra me nesciunt; etsi dicatis, quia me scitis, redarguunt vos peccata vestra. Omne peccatum a malo est: qui autem non peccat, in me manet, hoc scripsit Joannes (I Joan. III, 6). Quid de Domino dicam, quia dedignatur impium scire? Paulus dedignatur, qui dixit: Si quis in vobis propheta est, aut spiritalis, cognoscat quae scribo vobis: qui autem ignorat, ignorabitur (I Cor. XIV, 37 et 38) . 792 Et alibi scriptum est: Cognovit Dominus qui sunt ejus (II Tim. II, 19) . Simus ergo Domini, ut cognoscat nos Dominus, et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini. 32. Graecus habet: Novit Dominus dies immaculatorum. Sunt enim dies Eliae, sunt dies Nabuchodonosor; ideo Evangelium habet: In diebus Eliae, quando clausum est coelum (Luc. IV, 25) . Nox erat perfidis, sed Eliae lumen erat; clausum erat perfidis coelum, sed Eliae patebat; fames erat perfidis,", "candidate_score": 0.648518, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_45_47", "bdc_text": "dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate . Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_431", "psc_text": "mutus vere beatus, qui cum tacet, intra se loquitur. Dominus dat mihi linguam eruditionis, ut sciam quando oporteat me dicere sermonem. Talia loquebatur intra se Zacharias, cum obmutuisset: et vere quia loqui ei non profuerat, ne loqueretur, obmutuit; et ut loqueretur, exauditus a Christo est. Denique scripsit quod Christus exaudiret; et vocem recepit, quam Christus indulsit; et gratiam adjunxit, quam ante non habuit; ut prophetaret eum, cujus mandatis ante non credidit. Quid de Domino omnium virtutum loquor, cum mulier Susanna nec sexus infirmitate turbata, cum se ad periculum mortis cognovit addictam, vocem emiserit? Accusabatur, et tacebat: ducebatur ad mortem, et silentio se tegebat, ne nudaret pudorem. Intra se tamen loquebatur Deo, qui eam magis audivit tacentem: quae si voluisset loqui, forsitan non esset audita. 46. Et tu ergo qui proposuisti satisfacere pro delictis Domino Deo tuo, illi soli interiore corde te purga, illum contuere, qui potest peccata diluere. Adjuvat te,", "candidate_score": 0.644896, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_25_27", "bdc_text": "nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ; s. oben Nr. 1558 , 1-4. . Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", "candidate_score": 0.642354, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_69_71", "bdc_text": "Pfarrerbuch 474 ; Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_656", "psc_text": "annuntiaverunt filiis, alieni multo minus, qui declinarunt sobolem perfidorum. Qui sunt itaque isti patres? Vide ne illi, de quibus dictum est: Interroga patrem tuum, ipse tibi dicet (Deut. XXXII, 7) . Interroga quando legis Paulum: vel si non legis, et movet te aliquid, in ipso require. Ipse est enim bonus pater, qui potest docere et formare in nobis Dominum Jesum; sicut ipse testatus est dicens: Filioli mei, quos ego parturio; donec formetur Christus in vobis (Galat. IV, 19) . Ostendit tibi hos patres Evangelista Joannes, qui ait: Dico vobis, patres, qui cognovistis eum qui est ab initio (I Joan. II, 13) . Isti sunt patres, quorum senectus vita immaculata est. Ideo in conventu seniorum appone digitum ori tuo; ut audias quod tibi prosit, et vitae aeternae sacramenta cognoscas: ne interstrepas insolens tiro doctoribus; et qui adhuc discere debeas, dicere praesumas. Quid igitur isti patres annuntiaverint Core filiis audiamus. 6. Opus,", "candidate_score": 0.639832, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_33_35", "bdc_text": "Amen . Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher . tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_933", "psc_text": "peccato, omnes Adae illius subjacent prolapsioni. Solus Redemptor eligitur, qui peccato veteri obnoxius esse non possit. Ergo per hominem, Dominum Jesum intelligamus, qui suscepit hominis conditionem; ut in carne sua peccatum omnium crucifigeret, et chirographum universorum suo cruore deleret. 14. Sed forte dicas: Quomodo redempturus frater negatur, cum ipse dixerit: Narrabo nomen tuum fratribus meis (Psal. XXI, 23) ? Sed non quasi frater nobis, sed quasi homo Christus Jesus, in quo Deus erat; nobis peccata dimisit. Sic enim scriptum est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi (II Cor. V, 19) . In illo Christo Jesu, de quo solo dictum est: Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I, 14) . Non ergo quasi frater, sed quasi Dominus habitavit in nobis, cum habitaret in carne. Cum igitur reconciliaverit Deo mundum, utique ipse reconciliatione non eguit. Pro quo enim peccato suo propitiaret Deum, qui nulla peccata cognovit? Denique", "candidate_score": 0.636179, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_50_52", "bdc_text": "et PontisellaJohannes Pontisella , gest. 1574 , stammte aus dem Weiler Pungel bei Vicosoprano ( Bergell , Kt . Graubünden ) und war der Sohn des gleichnamigen Churer Domherrn , der sich 1525 der Reformation zugewandt hatte und 1526 starb ( s.", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_835", "psc_text": "frequenter, ne cui facile quae viderant, annuntiarent; ne offendiculum quisquam subiret infirmior, qui vim sacramentorum fluctuanti ingenio haurire non posset. Denique ipse Petrus nesciebat quid diceret, qui 926 tria tabernacula Domino, et servulis crederet esse facienda. Deinde fulgorem gloriae Domini transfigurantis se sustinere non potuit: sed in terram cecidit, ceciderunt et filii tonitrui Jacobus et Joannes et nubes operuit eos; nec potuerunt surgere nisi postea quam Jesus venit, et tetigit eos, et jussit ut surgerent, et formidinem sequestrarent. Introierunt ergo in nubem, ut abdita, et occulta cognoscerent; atque ibi audierunt vocem Dei dicentis: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui: ipsum audite (Ibid., 5) . Quid est, Hic est filius meus dilectus? Hoc est, noli errare, Simon, ut servulis Filium Dei conferendum putes: Hic est Filius meus; non Moyses filius, non Elias filius; quamvis alter aperuerit mare, alter clauserit coelum. In verbo enim Domini uterque naturam vicit elementi:", "candidate_score": 0.630165, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_25", "bdc_text": "nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ;", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_302", "psc_text": "Absit ergo terrenus, remansit coelestis. Ideoque in tempora Redemptoris referens Propheta, meditabitur, dixit: licet unus e pluribus, meditatur, scripserit. Nec abhorret a sensu; quia prophetarum spiritui futura pro praesentibus sunt. Alii putant os pro mente dictum. Pulchre autem istud exposuit nobis Salomon dicens: Narratio justi semper sapientia: stultus autem sicut luna mutatur (Eccli. XXVII, 12) ; id est quod saepe varietur, nec in sua perseveret sententia, et tamquam in tenebris lumen videatur offundere, nec tenere. 65. Sit ergo tibi semper in corde et ore meditatio sapientiae, et lingua tua loquatur judicium, lex Dei tui in corde tuo sit. Ideo tibi dicit Scriptura: Loqueris in illis sedens in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens (Deut. VI, 7) . Loquamur ergo Dominum Jesum; quia ipse est Sapientia, ipse est Verbum et Verbum Dei. Nam et hoc scriptum est: Aperi os tuum verbo Dei. Ipsum spirat, qui sermones ejus resonat, et verba meditatur.", "candidate_score": 0.622835, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_656", "psc_text": "annuntiaverunt filiis, alieni multo minus, qui declinarunt sobolem perfidorum. Qui sunt itaque isti patres? Vide ne illi, de quibus dictum est: Interroga patrem tuum, ipse tibi dicet (Deut. XXXII, 7) . Interroga quando legis Paulum: vel si non legis, et movet te aliquid, in ipso require. Ipse est enim bonus pater, qui potest docere et formare in nobis Dominum Jesum; sicut ipse testatus est dicens: Filioli mei, quos ego parturio; donec formetur Christus in vobis (Galat. IV, 19) . Ostendit tibi hos patres Evangelista Joannes, qui ait: Dico vobis, patres, qui cognovistis eum qui est ab initio (I Joan. II, 13) . Isti sunt patres, quorum senectus vita immaculata est. Ideo in conventu seniorum appone digitum ori tuo; ut audias quod tibi prosit, et vitae aeternae sacramenta cognoscas: ne interstrepas insolens tiro doctoribus; et qui adhuc discere debeas, dicere praesumas. Quid igitur isti patres annuntiaverint Core filiis audiamus. 6. Opus,", "candidate_score": 0.615853, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_38", "bdc_text": "Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten .", "psc_chunk_id": "014_Ambrosius-Mediolanensis_Enarrationes-in-XII-psalmos-Davidicos_window_748", "psc_text": "uniuscujusque singularum fuerit tribuum, ut certis quibusque finitimis jungerentur; quo paulatim etiam gentibus infunderetur cognitio coelestium sacramentorum. Quod utique potest intelligi de illa muliere Chananaea, quae exivit de finibus suis; ut Domino Jesu occurreret transeunti, et posthabitis simulacris suis, adoraret verum salutis auctorem: cui testimonium dedit Dominus noster Jesus Christus, quod magna esset fides ejus. Resplendebat quidem jam gratia Evangelii, et praesentiae lumen augustae: sed tamen quia sponte exivit, et misericordiam postulavit, et Dominum pia voce confessa est, et quasi fastidio habita, in clamore petitionis propriae perseveravit; non mediocrem praerogativam accepit istiusmodi mulier, quae prima exivit de gentium nationibus, et perseveranti obsecratione tantum Domini testimonium meruit reportare. 50. In quo quidem loco velut dubitasse quosdam cognovi, quid sit quod ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel (Matth. XV, 24) ; quasi nobilitatem generis electi ad salvandas animas Dominus quaesisse videatur, qui venit ut omnes redimerentur. Sed", "candidate_score": 0.594629, "ce_score": null } ] }, { "rank": 13, "cf_id": "cf030", "work_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-V", "max_score": 0.686, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_13_15", "bdc_text": "Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "006_Lactantius_Divinarum-institutionum-liber-V_window_1", "psc_text": "potestas defendendi sui datur, nec praedamnari quemquam incognita causa licet: non injuste petere videmur, ut si quis erit ille qui inciderit in haec, si leget, perlegat, si audiet, sententiam differat in extremum. Sed novi hominum pertinaciam: nunquam impetrabimus. Timent enim ne a nobis revicti, manus dare aliquando, clamante ipsa veritate cogantur. Obstrepunt igitur, et intercedunt ne audiant; et oculos suos opprimunt, ne lumen videant, quod offerimus. Quo plane ipsi diffidentiam suae perditae rationis ostendunt, cum neque cognoscere; neque congredi audent, quia sciunt se facile superari. Et idcirco disceptatione sublata, Pellitur e medio sapientia, vi geritur res, ut ait Ennius; et quia student damnare tamquam nocentes, quos utique sciunt innocentes, constare de ipsa innocentia nolunt. Quasi vero major iniquitas sit, probatam innocentiam damnasse, quam inauditam. Sed, ut dixi, verentur, ne si audierint, damnare non possint. Et ideo cultores Dei summi, hoc est justos homines torquent, interficiunt, exterminant; nec causas odiorum reddere", "candidate_score": 0.686, "ce_score": null } ] }, { "rank": 14, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1", "max_score": 0.685985, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1086", "psc_text": "sed neoessenecesse esse, ut, cum membris terrenis atque mortalibus maximeque de peccati carne propagatis miro modo coaptantur, ut ea primitus uiuificare, post etiam aetatis accessu regere possint, tamquam obliuione praegrauentur. quae si esset quodammodo indigestibilis, creatori tribueretur; cum uero paulatim ab huius obliuionis torpore anima resipiscens possit conuerti ad deum suum eiusque misericordiam et ueritatem primo ipsa pietate conuersionis, deinde seruandi praecepti eius perseuenmtiaperseuerantia promereri, quid ei obest illo uelut somno paululum inmergi, unde paulatim euigilans in lucem intellegentiae, propter quam rationalis anima facta est, potest per uolnntatemuoluntatem bonam eligere uitam bonam ? quod quidem non poterit, nisi adiuuerit gratia dei per mediatorem. hoc si neglexerit homo, non tantum secundum carnem, uerum etiam secundum spiritum erit Adam; si autem cnraueritcurauerit, erit Adam secundum carnem tantummodo; secundum spiritum autem recte uiuens illud etiam, quod de Adam culpabile tractomtractum est, mandatum a labe peccati recipere merebitur illa conmutatione, quam sanctis resurreotioresurrectio pollicetur.", "candidate_score": 0.685985, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1086", "psc_text": "sed neoessenecesse esse, ut, cum membris terrenis atque mortalibus maximeque de peccati carne propagatis miro modo coaptantur, ut ea primitus uiuificare, post etiam aetatis accessu regere possint, tamquam obliuione praegrauentur. quae si esset quodammodo indigestibilis, creatori tribueretur; cum uero paulatim ab huius obliuionis torpore anima resipiscens possit conuerti ad deum suum eiusque misericordiam et ueritatem primo ipsa pietate conuersionis, deinde seruandi praecepti eius perseuenmtiaperseuerantia promereri, quid ei obest illo uelut somno paululum inmergi, unde paulatim euigilans in lucem intellegentiae, propter quam rationalis anima facta est, potest per uolnntatemuoluntatem bonam eligere uitam bonam ? quod quidem non poterit, nisi adiuuerit gratia dei per mediatorem. hoc si neglexerit homo, non tantum secundum carnem, uerum etiam secundum spiritum erit Adam; si autem cnraueritcurauerit, erit Adam secundum carnem tantummodo; secundum spiritum autem recte uiuens illud etiam, quod de Adam culpabile tractomtractum est, mandatum a labe peccati recipere merebitur illa conmutatione, quam sanctis resurreotioresurrectio pollicetur.", "candidate_score": 0.685306, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1077", "psc_text": "audiat et per oculum uideat? ita loquimur et cum dicimus; manus tua subuenit homini, cum aliquid porrecta manu datur, quo cuiquam subueniatur. quodaiquodsi de ipso etiam fidei oculo, ad quem pertinet credere, quae per camem non uidentur, dictum est: uidebit omniaomnis caro salutare dei, non utique nisi de anima, qua uiuit caro, cum etiam per ipsam carnem nostram Christum pie uidere, id est formam, qua indutus est propter nos, non pertineat ad con-r cupiscentiam, sed ad ministerium carnis, ne forte aliquis ita uelit accipere, quod dictum est: uidebit omniaomnis caro salutare dei: quanto congruentius dicitur caro concupiscere, quando anima non solum carni animalem uitam praebet, uerum etiam secundum ipsam carnem aliquid concupiscit, quod in potestate non est, ne concupiscat, quamdiu inest peccatum in membris, id est uiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniens de uindicta illius peccati, unde propaginem ducimus, secundum quam omnes ante gratiam filii sunt irae.", "candidate_score": 0.678813, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1272", "psc_text": "quo fit in pecoribus concumbendi adpetitus, ut succedant nascentia morientibusmonentibus, sed tamen etiam in ipsa iam poena suae generositatis index anima rationalis bestialem motum in membris suae carnis erubuit eique incussit pudorem non solum, quia hoc ibi sentiebat, ubi numquam antea tale aliquid senserat, uerum etiam quod ille pudendus motus de praecepti transgressione ueniebat. ibi enim sensit, qua prius gratia uestiretur, quando in sua nuditate nihil indecens patiebatur. ibi conpletum est: domine, in uoluntate tua praestitisti decori meo uirtutem. auertisti autem faciem tuam, et factus sum conturbatus. denique illa conturbatione ad folia ficulnea cucurrerunt, succinctoria consuerunt et quia glorianda deseruerant pudenda texerunt. nec arbitror eos cogitasse aliquid in illis foliis, quod talibus congrueret contegi iam membra prunentia; sed occulto instinctu ad hoc illa conturbatione conpulsi sunt, ut etiam talis poenae suae significatio a nescientibus fieret, quae peccatorem facta conuinceret et doceret scripta lectorem. 17 Ps. 29, 8 2 adhuc (8.", "candidate_score": 0.67559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_13_15", "bdc_text": "Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_982", "psc_text": "forte in aliquibus ab illo remotioribus terrae partibus aliqua ei similia, quae non demonstrasset, absconderit. non itaque arbitror dubitandum hoc alicuius propheticae significationis gratia factum, sed tamen factum. Neque hoc opere suscepimus prophetica aenigmata perscrutari, sed rerum gestarum fidem ad proprietatem historiae commendare, ut quod inpossibile uideri uanis atque incredulis potest aut ipsi auctoritati sanctae scripturae uelut testificatione contraria repugnare id pro meis uiribus, quantum deus adiuuat, disserendo demonstrem neque inpossibile esse neque contrarium, quod autem possibile quidem adparet nec habet ullam speciem repugnantiae, sed tamen quasi superfluum uel etiam stultum quibusdam uideri potest, hoc ipsum disputando demonstrem, quod ideo non tamquam rerum gestarum naturali uel usitato ordine factum est, ut cordibus nostris fidelissima sanctarum scripturarum auctoritate praelata, quia stultum esse non potest, mysticum esse credatur, quamuis eius expositionem uel inquisitionem aut alibi iam exhibuerimus aut in tempus aliud differamus. 1 scire in ras. m. 2 E possit S 2", "candidate_score": 0.6614, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_12_14", "bdc_text": "hatte Bullinger zu diesem Zeitpunkt offenbar noch nicht erreicht. . Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_982", "psc_text": "forte in aliquibus ab illo remotioribus terrae partibus aliqua ei similia, quae non demonstrasset, absconderit. non itaque arbitror dubitandum hoc alicuius propheticae significationis gratia factum, sed tamen factum. Neque hoc opere suscepimus prophetica aenigmata perscrutari, sed rerum gestarum fidem ad proprietatem historiae commendare, ut quod inpossibile uideri uanis atque incredulis potest aut ipsi auctoritati sanctae scripturae uelut testificatione contraria repugnare id pro meis uiribus, quantum deus adiuuat, disserendo demonstrem neque inpossibile esse neque contrarium, quod autem possibile quidem adparet nec habet ullam speciem repugnantiae, sed tamen quasi superfluum uel etiam stultum quibusdam uideri potest, hoc ipsum disputando demonstrem, quod ideo non tamquam rerum gestarum naturali uel usitato ordine factum est, ut cordibus nostris fidelissima sanctarum scripturarum auctoritate praelata, quia stultum esse non potest, mysticum esse credatur, quamuis eius expositionem uel inquisitionem aut alibi iam exhibuerimus aut in tempus aliud differamus. 1 scire in ras. m. 2 E possit S 2", "candidate_score": 0.65391, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_35_37", "bdc_text": "tibi tuas polluisse aedes infami sua scortatione Christoph Rotacher wurde am 11 . August vor dem Basler Ehegricht von Barbel Myconius , angeklagt , er habe ihr für den Fall einer Schwangerschaft die Ehe versprochen und wolle nun sein Versprechen nicht halten . Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1294", "psc_text": "inuicem; sed mulierem non permittit apostolus dominari in uirum. hoc enim uiro potius sententia dei detulit et maritum habere dominum meruit mulieris non natura, sed culpa: quod tamen nisi seruetur, deprauabitur amplius natura et augebitur culpa. 21 Gal. 5, 13 24 cf. I Tim. 2, 12 3 figuratae EP2 4 propheticae E propheticae PlS b faemina PS 6 praecepti Pl 7 si ex hi JR 9 feliciori S 11 poenae P pena S littere 22 13 tui dominabitur] tibi dominabitur ES dominabitur tui P2Rbd 14 quemammodum EP propriae PlS lo facta El 16 uerteretur b 18 conditionis Sbd 19 seruitus] dixit in adam Pl qua om. P1 hominebus P1 esse serui PRbd 20 coeperint b repperiatur EPR repperi S 21 apostolos Pl seruite (t sup. r m. 1) S 22 diceret (in mg. m 1 diieratj S 'J4 sententiamR sentia P1 dei sententia bd 26 deprababiturP cap. 38 Dixit ergo", "candidate_score": 0.648031, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_29_31", "bdc_text": "s. Pellikan , Chronikon 151 . sed clementi adhuc sęvitia ; dominus , quid futurum sit , novit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1218", "psc_text": "pietatem (m s. l. tI. 1) S 15 cap. XVI E 16 cui iocertum bd secum om. S 17 miseria om. S succedat miseria S 18 conscius (a. 1. m. 2 al pręscius) E praescius PBSbd 20 enim] autem b futuri om. b 25 consorcium R 27 beatam om. b et i mg. add. at hereticam modo JRl non erat praescius futuri sui peccati. neque enim et illi praescii fuerunt, quibus apostolus dicit: uos, qui spiritales estis, instruite huius modi in s'piritu lenitatis, intendens te ipsum, ne et tu temteris; non absurde tamen nec inprobe dicimus beatos iam fuisse hoc ipso, quod spiritales essent non corpore, sed iustitia fidei, spe gaudentes, in tribulatione patientes. quanto magis ergo et ampliore modo beatus erat homo in paradiso ante peccatum, quamuis incertus futuri sui casus, qui spe ita gaudebat propter praemium futurae commutationis, ut nulla esset tribulatio, cui tolerandae patientia militaret! quamuis enim", "candidate_score": 0.646485, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1218", "psc_text": "pietatem (m s. l. tI. 1) S 15 cap. XVI E 16 cui iocertum bd secum om. S 17 miseria om. S succedat miseria S 18 conscius (a. 1. m. 2 al pręscius) E praescius PBSbd 20 enim] autem b futuri om. b 25 consorcium R 27 beatam om. b et i mg. add. at hereticam modo JRl non erat praescius futuri sui peccati. neque enim et illi praescii fuerunt, quibus apostolus dicit: uos, qui spiritales estis, instruite huius modi in s'piritu lenitatis, intendens te ipsum, ne et tu temteris; non absurde tamen nec inprobe dicimus beatos iam fuisse hoc ipso, quod spiritales essent non corpore, sed iustitia fidei, spe gaudentes, in tribulatione patientes. quanto magis ergo et ampliore modo beatus erat homo in paradiso ante peccatum, quamuis incertus futuri sui casus, qui spe ita gaudebat propter praemium futurae commutationis, ut nulla esset tribulatio, cui tolerandae patientia militaret! quamuis enim", "candidate_score": 0.633112, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37_39", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben . Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten . Siehe Basel StA , Gerichtsarchiv U 4 , 76r. -77r. 78r. 79r. ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1314", "psc_text": "fecerat. sed etiam si uirum propter aliquam mentis . elationem, quae deum internorum scrutatorem latere non poterat, sollicitauit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem uideret accepta illa esca non esse mortuam, secundum ea, quae superius tractauimus, non tamen eum arbitror, si iam spiritali mente praeditus erat, ullo modo credere potoissepotuisse, quod eos deus ab esca illius ligni inuidendo uetuisset. sed quid plura? persuasum est illud peccatum, sicut persuaderi talibus posset; conscriptum est autem, sicut legi ab omnibus oporteret, etsi a paucis haec intellegerentur, sicut oporteret. 2 muliere 81 3 contristari b solatio ItSbd 4 illam S 5 non. B 7 ueninolentia El beneuolentia Sbd 8 non facere Eug 9 debuisse om. Eug diuine P 10 quodam modo b 12 post seduci sequttur; in illo modo quo illa (illam B) potuit in Bbd, in P add. haec uerba m. rec. propriae PlSG 18 apoatulos Pl quia S it 81 eaae Sl 20", "candidate_score": 0.63145, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1310", "psc_text": "quod fortassis illa hoc nondum perceperat, quod fit in agnitione dei et uiro regente ac dispensante paulatim fuerat perceptura neque enim frustra et illud, quod apostolus ait: Adam enim primus formatus est, deindeEua. et Adam non est seductus, mulier autem seducta in praeruaricatione facta est, id est ut per illam etiam uir praeuaricaretur. nam et ipsum dicit praeuaricatorem, ubi ait: in similitudinem praeuaricationis Adae, qui est forma futuri, seductum tamen negat. nam et interrogatus non ait: mulier, quam dedisti mecum, seduxit me, et manducaui, sed, ipsa mihi, inquit, dedit a ligno, et manducaui; illa uero, serpens, inquit, seduxit me. Ita Salomon, uir tantae sapientiae, numquidnam credendum est, quod in simulacrorum cultu credidit esse aliquid utilitatis? sed mulierum amori ad hoc malum trahenti resistere non ualuit, faciens quod sciebat non esse faciendum, ne suas, quibus deperibat atque defluebat, mortiferas delicias 6 I Cor. 11, 7 9 cf. Gal. 8, 27. 28", "candidate_score": 0.620452, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_10", "bdc_text": "Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1494", "psc_text": "post hanc uitam etiam sinus ille Abrahae paradisus dici potest, ubi iam nulla temtatio, ubi tanta requies post omnes dolores uitae huiuskhuius neque enim et lux ibi non est propria quaedam et sui generis, et profecto magna, quam diues ille 17 cf. Eccli. 40, 27 20 cf. Ps. 93, 19 1 eQ b 2 aput El P credimus R 8 querimus R 4 urguet E'R 7 in (s. I. m. 2 al ad) E Tciurn R 9 audit P 10 et] etiam bd 11 sit] est P 12 propri.e PS quidem] quidem est b translato. (s er.) R 15 quicquid WBS preclarum PR 16 leticia M queda PR 17 aeclesia E sanctis] ig sanctis E in sanctis PBSbd 18 iustae PSl piae PSl 19 afluentia PS castitisque E castisquae P 20 pacientia R 21 quia] que P dolorS C; cum uoce dolorum finitur codex S eius] meo P B om.", "candidate_score": 0.613892, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_37_39", "bdc_text": "Rotacher erklärte , verführt worden zu sein , stellte aber die Vaterschaft in Frage und konnte das Gericht überzeugen , kein Versprechen abgegeben zu haben . Kurz darauf verließ er Basel , ohne die Klärung weiterer Ansprüche der Frau abzuwarten . Siehe Basel StA , Gerichtsarchiv U 4 , 76r. -77r. 78r. 79r. ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa042a.opp-lat1_window_1310", "psc_text": "quod fortassis illa hoc nondum perceperat, quod fit in agnitione dei et uiro regente ac dispensante paulatim fuerat perceptura neque enim frustra et illud, quod apostolus ait: Adam enim primus formatus est, deindeEua. et Adam non est seductus, mulier autem seducta in praeruaricatione facta est, id est ut per illam etiam uir praeuaricaretur. nam et ipsum dicit praeuaricatorem, ubi ait: in similitudinem praeuaricationis Adae, qui est forma futuri, seductum tamen negat. nam et interrogatus non ait: mulier, quam dedisti mecum, seduxit me, et manducaui, sed, ipsa mihi, inquit, dedit a ligno, et manducaui; illa uero, serpens, inquit, seduxit me. Ita Salomon, uir tantae sapientiae, numquidnam credendum est, quod in simulacrorum cultu credidit esse aliquid utilitatis? sed mulierum amori ad hoc malum trahenti resistere non ualuit, faciens quod sciebat non esse faciendum, ne suas, quibus deperibat atque defluebat, mortiferas delicias 6 I Cor. 11, 7 9 cf. Gal. 8, 27. 28", "candidate_score": 0.612258, "ce_score": null } ] }, { "rank": 15, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1", "max_score": 0.68457, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_189", "psc_text": "Vides igitur quemadmodum nos interroget, quid suum diabolus cognoscat in sexibus, per quod sub illo sint, qui de parentibus qualibuscumque nascuntur, nisi renascantur in Christo, utrum diuersitatem sexuum dicamus ad diabolum pertinere an commixtionem an ipsam fecunditatem. respondemus itaque: nihil horum, quia et diuersitas sexuum pertinet ad uasa gignentium et utriusque commixtio ad seminationem pertinet filiorum et ipsa fecunditas ad benedictionem pertinet nuptiarum. haec autem omnia ex deo. sed iste in his omnibus noluit nominare concupiscentiam carnis, quae non est a patre, sed ex mundo est, cuius mundi princeps dictus est diabolus, qui eam in domino non inuenit, quia dominus homo non per ipsam ad homines uenit. unde dicit etiam ipse: ecce uenit princeps huius mundi, et in me nihil inuenit: 2 Op. imp. IV 5. 10 (quid-l0 coniugii); IV 10. 14 (quid-sexibus) 6 Gen. 2, 24 8 Gen. 1, 28 19 Op. imp. IV 5 (sed-266, 9 glorianda); IV", "candidate_score": 0.68457, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_137", "psc_text": "hominis purgante atque sanante eadem caro, per quam facta est anima carnalis, fiet etiam spiiitalisspiritalis ipsa, nullam legi mentis resistentem concupiscentiam carnis habitura, nihil carnalis seminis emissura. sic enim accipiendum est, quod ait idem apostolus: Christus dilexit ecclesiam et se ipsum tradidit pro ea, uteam sanctificaret mundans eam lauacro aquae in uerbo, ut exhiberet sibi ipse gloriosam ecclesiam, non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi, sic, inquam, hoc accipiendum 6 Ps. 31, 1. 2 19 Eph. 5, 25-27 1 in om. K oleum CF conuerti K uertit F 2 originali peccato N de om. KBN 3 concupiscentiae KN tractum T 4 nee PV In. 2 unde tamen] insit tamen unde Fbd inde tamen VP 5 olea C gra W 7 peata T 8 imputabit KRP quod om. 8 9 pr. ?§t C om. FBbd aeterna m. 2 K aeternunl T 10 inmortalitate TK m. 2 plena m. 2", "candidate_score": 0.678407, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_95", "psc_text": "huius operis testes audent habere uel filios, quos inde genuerunt? cui uerecundiae naturali Cynicorum error philosophorum mirabili inpudentia reluctatus est, quandoquidem hoc, quoniam licitum esset honestumque, cum coniuge palam faciendum esse censebant. unde merito inmunditia huius inpudentiae caninum nomen accepit; ex hoc quippe Cynici nuncupati sunt. § 25 Haec omnino concupiscentia, haec lex peccati habitans in membris, cui lex iustitiae uetat oboedire dicente apostolo: non ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, neque exhibueritis membra uestra arma iniquitatis peccato, haec, inquam, concupiscentia, quae solo sacramento regenerationis expiatur, profecto peccati uinculum generatione traicit in posteros, nisi ab illo et ipsi regeneratione soluantur. nam ipsa quidem concupiscentia iam non est peccatum in regeneratis, quando illi ad inlicita opera non consentitur, atque ut ea perpetrent a regina mente membra non dantur, ut si 3 cf. Rom. 1, 23 7 cf. Gen. 3, 7 18 Rom. 6, 12 1 autem", "candidate_score": 0.67286, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_72_74", "bdc_text": "Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_4", "psc_text": "sed nunc ea per supradictum fratrem plura et testatiora cognouimus. § 3 Porro autem de pudicitia coniugali, ut eam quoque in te laudare et amare possimus, quid audiremus nisi ab aliquo interiore familiari tuo, qui uitam tuam non in superficie, sed penitus nosset? de hoc itaque tuo bono, dei dono, me quoque delectat familiarius et aliquanto diutius loqui tecum. scio me non esse oneri tibi, si aliquid prolixum mitto, quod legendo diutius sis nobiscum. nam et hoc comperi, quod inter tuas multas magnasque curas facile ac libenter legas nostrisque opusculis, etiam quae ad alios conscripsimus, si qua in manus tuas uenire potuerunt, admodum delecteris. quanto magis quod ad te scribitur, ubi tamquam praesenti loquar, et aduertere dignaris attentius et accipere gratius! ab hac ergo epistula perge ad librum, quem simul misi, qui tuae reuerentiae et cur conscriptus sit et cur ad te potissimum missus ipse suo principio commodius intimabit. 1", "candidate_score": 0.672624, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_105", "psc_text": "illi ad turpia consentitur, etiam peccatorum matre multorum quaecumque nascitur proles originali est obligata peccato, nisi in illo renascatur, quem sine ista concupiscentia uirgo concepit, propterea, quando nasci est in carne dignatus, sine peccato solus est natus. § 28 Si autem quaeritur, quomodo ista concupiscentia carnis maneat in regenerato, in quo uniuersorum facta est remissio peccatorum, quandoquidem per ipsam seminatur et cum ipsa carnalis gignitur proles parentis etiam baptizati aut certe, si in parente baptizato potest esse et peccatum non esse, cur eadem ipsa in prole peccatum sit: ad haec respondetur dimitti concupiscentiam carnis in baptismo, non ut non sit, sed ut in peccatum non inputetur. quamuis autem reatu suo iam soluto manet tamen, donec sanetur omnis infirmitas nostra proficiente renouatione interioris hominis de die in diem cum exterior induerit incorruptionem; non enim substantialiter manet, sicut aliquod corpus aut spiritus, sed affectio est quaedam malae qualitatis, sicut languor. non ergo", "candidate_score": 0.670688, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_41_43", "bdc_text": "Brief an Bullinger vom 15 . April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_0", "psc_text": "EPISTOLA AD VALERIVM COMITEM. Domino inlustri et merito praestantissimo atque in Christi dilectione carissimo filio Valerio Augustinus in domino salutem. § 1 Cum diu moleste haberem, quod aliquotiens scripserim et nulla tuae sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem et non longe post per conpresbyterum Firmum duas, qui uir sanctus nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima caritate coniunctus multa nobiscum de tua excellentia conloquendo et ueraciter insinuando qualem te in Christi uisceribus nouerit non solum eas quas memoratus episcopus uel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et", "candidate_score": 0.669437, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_72_74", "bdc_text": "Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_0", "psc_text": "EPISTOLA AD VALERIVM COMITEM. Domino inlustri et merito praestantissimo atque in Christi dilectione carissimo filio Valerio Augustinus in domino salutem. § 1 Cum diu moleste haberem, quod aliquotiens scripserim et nulla tuae sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem et non longe post per conpresbyterum Firmum duas, qui uir sanctus nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima caritate coniunctus multa nobiscum de tua excellentia conloquendo et ueraciter insinuando qualem te in Christi uisceribus nouerit non solum eas quas memoratus episcopus uel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et", "candidate_score": 0.666935, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_41_43", "bdc_text": "Brief an Bullinger vom 15 . April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor . et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_1", "psc_text": "non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et merito praestantissime atque in Christi dilectione carissime fili. § 2 Laudes itaque tuas in Christo, siue magis in te laudes Christi, uide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. sed alia et ab aliis, etsi non tam multa uel certa, uerumtamen audiuimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia expectatio 15 cf. Prou. 27, 2 1 Incipit epka ad eundem comitem VP Item epka eiusdem ad Valerium comitem BW epistola-comitem om. C 2 omino-et me om. S xpo SW 3", "candidate_score": 0.663612, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_45_47", "bdc_text": "dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate . Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_11", "psc_text": "2 Cur autem ad te potissimum de hac re scribere uoluerim, tres maximae causae sunt, quas breuiter intimabo. una est, quia donante Christo magna tibi est obseruantia pudicitiae 6 c. Iul. Pel. III 46 (ita-excusari) 9 Op. imp. II 23 (namdet) 15 c. Iul. Pel. III 64 (haec-concupiscentia) 17 ib. III 59 (fieret—huius) 19 cf. Rom. 7, 24 2 docmatis KS peccati esse] peccatis A 3 tamquam m. 1 S 8 sicut-excusari in mg. add. S adulterorum CTEm fornicantum CE 11 dei est MSWAm igitur om. S 12 haec -est] est hoc BMWAm est haec W ad quantum R 13 carnales K -15 impudentibus] inprudentibus KPN laudantur C 19 mortis huius] non enim corpus mortis huius in paradiso tale fuit ante peccatum propter quod diximus in corpore uitg illius quę ibi erat sine isto morbo 'seminationem potuisse fieri filiorum sine quo nunc in corpore mortis huius fieri non potest add.", "candidate_score": 0.644364, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_2_4", "bdc_text": "expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_0", "psc_text": "EPISTOLA AD VALERIVM COMITEM. Domino inlustri et merito praestantissimo atque in Christi dilectione carissimo filio Valerio Augustinus in domino salutem. § 1 Cum diu moleste haberem, quod aliquotiens scripserim et nulla tuae sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem et non longe post per conpresbyterum Firmum duas, qui uir sanctus nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima caritate coniunctus multa nobiscum de tua excellentia conloquendo et ueraciter insinuando qualem te in Christi uisceribus nouerit non solum eas quas memoratus episcopus uel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et", "candidate_score": 0.640332, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_0", "psc_text": "EPISTOLA AD VALERIVM COMITEM. Domino inlustri et merito praestantissimo atque in Christi dilectione carissimo filio Valerio Augustinus in domino salutem. § 1 Cum diu moleste haberem, quod aliquotiens scripserim et nulla tuae sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem et non longe post per conpresbyterum Firmum duas, qui uir sanctus nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima caritate coniunctus multa nobiscum de tua excellentia conloquendo et ueraciter insinuando qualem te in Christi uisceribus nouerit non solum eas quas memoratus episcopus uel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et", "candidate_score": 0.635516, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_65_67", "bdc_text": "Bullinger scheint sich mehrfach zu seinen Gunsten verwendet zu haben und grüßt ihn in zahlreichen Briefen an die Churer Pfarrer . Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in : Graubünden , Korr. I und III ) . - Lit. :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_0", "psc_text": "EPISTOLA AD VALERIVM COMITEM. Domino inlustri et merito praestantissimo atque in Christi dilectione carissimo filio Valerio Augustinus in domino salutem. § 1 Cum diu moleste haberem, quod aliquotiens scripserim et nulla tuae sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem et non longe post per conpresbyterum Firmum duas, qui uir sanctus nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima caritate coniunctus multa nobiscum de tua excellentia conloquendo et ueraciter insinuando qualem te in Christi uisceribus nouerit non solum eas quas memoratus episcopus uel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et", "candidate_score": 0.63526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_46", "bdc_text": "Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_35", "psc_text": "solum ratione subtili, uerum etiam uulgatissimo iudicio naturali, quod et in illis adparuit hominibus primis et hodieque tenetur ab hominibus coniugatis. quod enim illi postea propagatione fecerunt, hoc est conubii bonum; quod uero prius confusione texerunt, hoc est concupiscentiae malum, quod uitat ubique 1 cf. de peccato orig. 35; c. Iul. Pel. V 19. 20 3 Op. imp. III 183 (aliquando-nolente) 11 c. Iul. Pel. V 25 (hunc-decebat) cf. Gen. 3, 7 22 c. Iul. Pel. V 31 (quod-malum); Op. imp. III 170 (quod- 220,1 secretum) 24 Op. imp. III 184 (concupiscentiae-secretum); ib. V 30 2 exspectatur E 3 faciat T 4 hinc.ne C hincne Fbd hinccine m. 2 EV, Pp. hinc enim R herubisceret K 5 humana R contaminendo m. 1 C contempnendo EP 8 depranatam esse humanam naturam Vbd inoboedientibus locis] membris N non oboedientibus locis (non init. uera. m. 2 add.) C 9 substitit RBW])Jbd 10 proprie", "candidate_score": 0.634885, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_3_5", "bdc_text": "quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas . Hactenus nihil de hoc homine audivimus , nisi quod tu scripsistiSiehe Myconius ' Briefe vom 3 . und 20 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_0", "psc_text": "EPISTOLA AD VALERIVM COMITEM. Domino inlustri et merito praestantissimo atque in Christi dilectione carissimo filio Valerio Augustinus in domino salutem. § 1 Cum diu moleste haberem, quod aliquotiens scripserim et nulla tuae sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem et non longe post per conpresbyterum Firmum duas, qui uir sanctus nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima caritate coniunctus multa nobiscum de tua excellentia conloquendo et ueraciter insinuando qualem te in Christi uisceribus nouerit non solum eas quas memoratus episcopus uel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et", "candidate_score": 0.632395, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_42", "bdc_text": "April 1542 ( Zürich StA , E II 343a , 238 ). , cum illum tibi tanquam sanctum et integritatis studiosissimum commendaverimus Ein entsprechendes Empfehlungsschreiben liegt nicht vor .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_1", "psc_text": "non accepisse querebamur litteras uicit. et ideo de te narratio eius suauior nobis erat, quia ea dicebat, quae ipse non posses ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta scriptura prohibet, fieres praedicator. quamquam et ego uerear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine inlustris et merito praestantissime atque in Christi dilectione carissime fili. § 2 Laudes itaque tuas in Christo, siue magis in te laudes Christi, uide quid mihi delectationis et laetitiae fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. sed alia et ab aliis, etsi non tam multa uel certa, uerumtamen audiuimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia expectatio 15 cf. Prou. 27, 2 1 Incipit epka ad eundem comitem VP Item epka eiusdem ad Valerium comitem BW epistola-comitem om. C 2 omino-et me om. S xpo SW 3", "candidate_score": 0.632001, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_4", "psc_text": "sed nunc ea per supradictum fratrem plura et testatiora cognouimus. § 3 Porro autem de pudicitia coniugali, ut eam quoque in te laudare et amare possimus, quid audiremus nisi ab aliquo interiore familiari tuo, qui uitam tuam non in superficie, sed penitus nosset? de hoc itaque tuo bono, dei dono, me quoque delectat familiarius et aliquanto diutius loqui tecum. scio me non esse oneri tibi, si aliquid prolixum mitto, quod legendo diutius sis nobiscum. nam et hoc comperi, quod inter tuas multas magnasque curas facile ac libenter legas nostrisque opusculis, etiam quae ad alios conscripsimus, si qua in manus tuas uenire potuerunt, admodum delecteris. quanto magis quod ad te scribitur, ubi tamquam praesenti loquar, et aduertere dignaris attentius et accipere gratius! ab hac ergo epistula perge ad librum, quem simul misi, qui tuae reuerentiae et cur conscriptus sit et cur ad te potissimum missus ipse suo principio commodius intimabit. 1", "candidate_score": 0.625752, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_82", "bdc_text": "augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter :", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_125", "psc_text": "uelet W 29 non fuisset in monumento jju tulerunt dominum meum et nescio ubi posuerunt eum? num ideo non recte dictum est, quia non dictum est Ccarnem' uel 'corpus domini mei,' sed: dominum meum? § 35 Quamquam paulo superius et ipse apostolus quomodo recte potuerit de carne sua dicere: captiuantem me, satis euidenter aperuit. cum enim dixisset: scio enim quia non habitat in me, id ipsum exponens adiunxit et ait: hoc est in carne mea, bonum. haec ergo captiuatur sub lege peccati, in qua non habitat bonum, hoc est caro. carnem autem nunc appellauit, ubi est morbidus quidam carnis adfectus, non ipsam corporis conformationem, cuius membra non adhibenda sunt arma peccato, id est eidem ipsi concupiscentiae, quae hoc carnale nostrum captiuum tenet. nam quantum adtinet ad ipsam corporalem substantiam atque naturam, in uiris fidelibus, siue coniugatis siue continentibus, iam templum dei est. attamen, si omnino nihil carnis nostrae captiuum teneretur", "candidate_score": 0.623169, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_5", "psc_text": "uenire potuerunt, admodum delecteris. quanto magis quod ad te scribitur, ubi tamquam praesenti loquar, et aduertere dignaris attentius et accipere gratius! ab hac ergo epistula perge ad librum, quem simul misi, qui tuae reuerentiae et cur conscriptus sit et cur ad te potissimum missus ipse suo principio commodius intimabit. 1 cf. I Tim. 6, 17. 18 2 incerto] inceto S 8 diues sis] diui sis K diilsis B diuersis ES tuae R 4 quante E: quante C quanta cet. 5 curg E: cure C cura cet. insidietur] indietur K indicetur R induatur VP uideatur in N 7 quamque] quamquam BW qua quae m. 1 R prouidus saluti Abd 9 ea om. VP per om. m. 1 C 11 autem om. BMSWmp 12 audare- possimus euan. in C poseemus-E quid] numquid d alio VP 13 intenori S 14 penitus] plenius V dono ex bono in B 15 aliquando R 16 prolixium", "candidate_score": 0.606065, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_13", "bdc_text": "Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa056a.opp-lat1_window_4", "psc_text": "sed nunc ea per supradictum fratrem plura et testatiora cognouimus. § 3 Porro autem de pudicitia coniugali, ut eam quoque in te laudare et amare possimus, quid audiremus nisi ab aliquo interiore familiari tuo, qui uitam tuam non in superficie, sed penitus nosset? de hoc itaque tuo bono, dei dono, me quoque delectat familiarius et aliquanto diutius loqui tecum. scio me non esse oneri tibi, si aliquid prolixum mitto, quod legendo diutius sis nobiscum. nam et hoc comperi, quod inter tuas multas magnasque curas facile ac libenter legas nostrisque opusculis, etiam quae ad alios conscripsimus, si qua in manus tuas uenire potuerunt, admodum delecteris. quanto magis quod ad te scribitur, ubi tamquam praesenti loquar, et aduertere dignaris attentius et accipere gratius! ab hac ergo epistula perge ad librum, quem simul misi, qui tuae reuerentiae et cur conscriptus sit et cur ad te potissimum missus ipse suo principio commodius intimabit. 1", "candidate_score": 0.605217, "ce_score": null } ] }, { "rank": 16, "cf_id": "cf021", "work_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine", "max_score": 0.684208, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71_73", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_315", "psc_text": "mentis ipso tuae recitationis impetu cursuque perstricta, haec parum advertere potuisse; aut certe etiam illos qui advertere potuerunt, non in te rerum liquidissimam veritatem, sed verborum affluentiam et ingenii facultatem indolemque laudasse. Plerumque enim laudatur, praedicatur et amatur eloquium in spe juvenis; etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. Quapropter ut et tu recte sapias, et alios non tantummodo delectare possit, verum etiam aedificare, quod loqueris; curam te oportet gerere de sermonibus tuis, remotis plausibus alienis.", "candidate_score": 0.684208, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_70_72", "bdc_text": "Erich Wenneker , in : BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro .", "psc_chunk_id": "044_Augustinus-Hipponensis_De-anima-et-ejus-origine_window_315", "psc_text": "mentis ipso tuae recitationis impetu cursuque perstricta, haec parum advertere potuisse; aut certe etiam illos qui advertere potuerunt, non in te rerum liquidissimam veritatem, sed verborum affluentiam et ingenii facultatem indolemque laudasse. Plerumque enim laudatur, praedicatur et amatur eloquium in spe juvenis; etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. Quapropter ut et tu recte sapias, et alios non tantummodo delectare possit, verum etiam aedificare, quod loqueris; curam te oportet gerere de sermonibus tuis, remotis plausibus alienis.", "candidate_score": 0.646585, "ce_score": null } ] }, { "rank": 17, "cf_id": "cf021", "work_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-Gaudentium", "max_score": 0.683351, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14_16", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-Gaudentium_window_21", "psc_text": "enim sponte ad nos nisi pro vobis contra nos dicturus aliquid non venisset, profecto dixisset; si quod diceret, invenisset. Quaecumque enim ut veniret praeparaverat dicere, adjuvante misericordia Domini ante sunt nostra praeventione refutata, quam illius circumventione prolata. Et certe si putas eum potuisse, sed noluisse respondere; lege quod cum illo actum est, et ipse responde. Si in pacem catholicam transisset Emeritus, diceretis eum non divina miseratione consensisse lumini veritatis, sed ponderi persecutionis humana infirmitate cessisse. Si denique captus adduceretur invitus, non inopia respondendi, sed evadendi consilio tacuisse pro vestro arbitrio jactaretis. Nunc vero quando quidem ultro venit, profecto quod tacuit, non lingua, sed causa defecit: quod autem transire in unitatem catholicam noluit, animam superbam confusio pertinacissimam fecit. Sed hoc quantum ad ipsius exitium atque supplicium, tantum ad aliorum confirmationem salutemque profecit. Si enim viderent Emeritum nobis communicantem, suspicarentur hominem formidantem: cum autem viderunt et in parte Donati permanentem, et tamen", "candidate_score": 0.683351, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_15_17", "bdc_text": "Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido . Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-Gaudentium_window_21", "psc_text": "enim sponte ad nos nisi pro vobis contra nos dicturus aliquid non venisset, profecto dixisset; si quod diceret, invenisset. Quaecumque enim ut veniret praeparaverat dicere, adjuvante misericordia Domini ante sunt nostra praeventione refutata, quam illius circumventione prolata. Et certe si putas eum potuisse, sed noluisse respondere; lege quod cum illo actum est, et ipse responde. Si in pacem catholicam transisset Emeritus, diceretis eum non divina miseratione consensisse lumini veritatis, sed ponderi persecutionis humana infirmitate cessisse. Si denique captus adduceretur invitus, non inopia respondendi, sed evadendi consilio tacuisse pro vestro arbitrio jactaretis. Nunc vero quando quidem ultro venit, profecto quod tacuit, non lingua, sed causa defecit: quod autem transire in unitatem catholicam noluit, animam superbam confusio pertinacissimam fecit. Sed hoc quantum ad ipsius exitium atque supplicium, tantum ad aliorum confirmationem salutemque profecit. Si enim viderent Emeritum nobis communicantem, suspicarentur hominem formidantem: cum autem viderunt et in parte Donati permanentem, et tamen", "candidate_score": 0.680215, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_66", "bdc_text": "Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in :", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-Gaudentium_window_2", "psc_text": "sic satisfaciamus: et quando ponimus verba Gaudentii, non dicamus, Gaudentius dixit; sed, Verba Epistolae: et quando respondemus, non dicamus, Augustinus respondit; sed, Ad haec responsio. Sic ergo incipiamus refellere Gaudentii epistolam priorem ac breviorem. 2. Verba Epistolae: Honorabili, ac nimium nobis, si sic volueris, desiderando Dulcitio tribuno et notario, Gaudentius episcopus. Ad haec responsio: Non debemus etiam ista discutere, ne propemodum in superfluis immoremur, cum sint loca necessaria, quae nos aliquanto diutius loqui cogant. CAPUT II.--3. Verba Epistolae: Religionis tuae scripta percepi per eos, quos et moribus et instituto suo cunctis charos esse manifestum est. Ad haec responsio: Neque hoc discutiam quomodo dixeris, Religionis tuae, homini quem potius irreligiosum putas. Reddidisti quippe honorificentiam, sicut reddendam existimasti: quia ille te honorificentius tractavit in litteris quas ad te dedit, quam catholicus haereticum debuit, putans tuam mentem tali fieri sermocinatione sanabilem. CAPUT III.--4. Verba Epistolae: In quibus tam multa, inquit, a tua Dignatione", "candidate_score": 0.657045, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_14", "bdc_text": "Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra .", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-Gaudentium_window_28", "psc_text": "Quid in aliam sententiam verba manifesta convertitis? Auditores legis et non factores apud Deum justos negavit; ab hominibus, quando verum dicunt, audiri non prohibuit; ne, sicut tu, loqueretur contra Dominum suum dicentem de quibusdam, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, nolite facere: dicunt enim, et non faciunt (Matth. XXIII, 3) . Vides quemadmodum Christus et per homines auditores et praedicatores legis et non factores, alios eam tamen audire praecepit, et ejus esse factores: et tu dicis, Factor legis tantum debet audiri; et volens redarguere quasi persecutorem tuum, loqueris adversus Creatorem tuum. Peccatori quidem dicit Deus, Utquid tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum (Psal. XLIX, 16) ? Sed ideo, quia illi nihil prodest, qui dicit, et quod dicit non facit. Prodest autem illi qui etiam per malum bonum audit, et quod audit facit. Non est quidem speciosa laus in ore peccatoris (Eccli. XV, 9) : sed", "candidate_score": 0.651322, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_66_68", "bdc_text": "Aus der Korrespondenz der beiden sind mehrere Briefe erhalten ( gedruckt in : Graubünden , Korr. I und III ) . - Lit. : Graubünden , Korr. I , S. XLIII-XLV ;", "psc_chunk_id": "043_Augustinus-Hipponensis_Contra-Gaudentium_window_2", "psc_text": "sic satisfaciamus: et quando ponimus verba Gaudentii, non dicamus, Gaudentius dixit; sed, Verba Epistolae: et quando respondemus, non dicamus, Augustinus respondit; sed, Ad haec responsio. Sic ergo incipiamus refellere Gaudentii epistolam priorem ac breviorem. 2. Verba Epistolae: Honorabili, ac nimium nobis, si sic volueris, desiderando Dulcitio tribuno et notario, Gaudentius episcopus. Ad haec responsio: Non debemus etiam ista discutere, ne propemodum in superfluis immoremur, cum sint loca necessaria, quae nos aliquanto diutius loqui cogant. CAPUT II.--3. Verba Epistolae: Religionis tuae scripta percepi per eos, quos et moribus et instituto suo cunctis charos esse manifestum est. Ad haec responsio: Neque hoc discutiam quomodo dixeris, Religionis tuae, homini quem potius irreligiosum putas. Reddidisti quippe honorificentiam, sicut reddendam existimasti: quia ille te honorificentius tractavit in litteris quas ad te dedit, quam catholicus haereticum debuit, putans tuam mentem tali fieri sermocinatione sanabilem. CAPUT III.--4. Verba Epistolae: In quibus tam multa, inquit, a tua Dignatione", "candidate_score": 0.625541, "ce_score": null } ] }, { "rank": 18, "cf_id": "cf014", "work_id": "103_Basilius-Caesareae_Admonitio-ad-filium-spiritualem", "max_score": 0.682952, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "103_Basilius-Caesareae_Admonitio-ad-filium-spiritualem_window_54", "psc_text": "irasci ei aut retribuere illi, etiamsi possis, sed dole potius pro eo, quia Dominus irascetur ei. Qui enim patienter pertulerit mala, in futurum coronabitur; qui vero intulerit mala, in die mala ut reus damnabitur. Ne pro carnalibus damnis frangatur animus tuus, nec vigorem patientiae tuae res emolliant caducae, sed time potius damnum, si a proposito tuo retardaveris. Et quando te peccatis obnoxium senseris, ad poenitentiam cito converti ne confundaris; qui enim hic poenituerit, in novissimo non poenitebit, clementer enim Dominus ad poenitentiam confugientes suscipit. Et ne misericordia Domini fretus peccatis peccata adjicias, neque velis dicere: Donec viget aetas mea, carnis concupiscentiam exercebo, et postremo in senectute malorum meorum poenitentiam geram: pius namque est Dominus et multum misericors, nec ultra facinorum meorum memorabitur. Noli taliter, fili, cogitare, quia summa stultitia est haec mente apud Dominum concipere; cum et impium sit talem licentiam a Deo exspectare quempiam. Noli, inquam, sic cogitare, cum", "candidate_score": 0.682952, "ce_score": null } ] }, { "rank": 19, "cf_id": "cf025", "work_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat", "max_score": 0.682589, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_70", "psc_text": "carnali delectatione tormenta aeterni cruciatus incurrant. 6.7 > 7.5 Non tamen pro hac re sacri corporis ac sanguinis Domini communione priuandi sunt, ne in eis illa ulcisci uideamur, in quibus se per ignorantiam ante lauacrum baptismatis adstrinxerunt. In hoc enim tempore sancta ecclesia quaedam per feruorem corrigit, quaedam per mansuetudinem tolerat, quaedam per considerationem dissimulat atque ita portat et dissimulat, ut saepe malum quod aduersatur portando et dissimulando compescat. 6.8 > 7.6 Omnes autem qui ad fidem ueniunt admonendi sunt ne tale aliquid audeant perpetrare; si qui autem perpetrauerint, corporis et sanguinis Domini communione priuandi sunt, quia sicut in his qui per ignorantiam fecerunt culpa aliquatenus toleranda est, ita in his fortiter insequenda, qui non metuunt sciendo praeuaricare. [interrogatio 4: De ordinatione episcoporum] 4.1 > 8.1 Octauo quoque capitulo requisisti si longinquitas itineris magna interiacet ut episcopi non facile ualeant conuenire, an debeant [recte: debeat] sine aliorum episcoporum praesentia episcopus", "candidate_score": 0.682589, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_46", "bdc_text": "Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_51", "psc_text": "uitio infirmantur? 7.16 > 4.16 Sanctae autem communionis mysterium in eisdem diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex magna ueneratione percipere non praesumit, laudanda est, sed si perceperit, non iudicanda. Bonarum quippe mentium est ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod uenit ex culpa; unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus: ex culpa primi hominis factum est ut esuriamus. 7.17 > 4.17 Menstrua etenim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, uidelicet quae naturaliter accedit; sed tamen quod natura ipsa ita uitiata est, ut etiam sine uoluntatis studio uideatur esse polluta, ex culpa uenit uitium, in quo se ipsa, qualis per iudicium facta sit, humana natura cognoscat et homo, qui culpam sponte perpetrauit, reatum culpae portet inuitus. 7.18 > 4.18 Atque ideo feminae cum semetipsas considerant et, in menstrua consuetudine, ad sacramentum dominici corporis ac sanguinis accedere non praesumunt, de sua", "candidate_score": 0.636213, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_46", "bdc_text": "Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "Rescriptum_beati_Gregorii_Papae_ad_Augustinum_episcopum_quem_Saxoniam_in_praedicatione_direxerat_window_101", "psc_text": "infirmantur? 7.16 > 4.16 > 9.16 Sanctae autem communionis mysterium in eisdem diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex magna ueneratione percipere non praesumet, laudanda est, sed si perciperit, non iudicanda. Bonarum quippe mentium est et ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod ueniet ex culpa; unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est ut esuriamus. 7.17 > 4.17 > 9.17 Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, uidelicet quae naturaliter accedit; sed tamen quod natura ipsa ita uitiata est, ut etiam sine uoluntatis studio uideatur esse polluta, ex culpa ueniet uitium, in quo se ipsa, qualis per iudicium facta sit, humana natura cognoscat et homo, qui culpam sponte perpetrauit, reatum culpae portet inuitus. 7.18 > 4.18 > 9.18 Atque ideo feminae cum semetipsas considerant et quae, menstrua consuetudine, ad sacramentum dominici corporis", "candidate_score": 0.633588, "ce_score": null } ] }, { "rank": 20, "cf_id": "cf012", "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", "max_score": 0.682565, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11604_sent_44_46", "bdc_text": "Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1165", "psc_text": "tenebatur, ab his scilicet, qui in eo peccati legem, quae in membris nostris os1, exserebant. de peccato enim condemnauit peccatum in carne. § 8 In quo quia magnum diuinae sapientiae consilium explebat, crucisque mors in deo stultitia gentibus uidebatur, magnaque in eo cselestiscaelestis terrenseque spei expectatio inerat, subiecit: deus, tntu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita. non confundantur in me, qulqui expectant te, domine uirtutum: non uereantur super me, qui quaerunt te, deus Israhel. insipientiae suae deus eonscinsconscius est, et delicta sua abscondita ab eo non sunt: poenas scilicet insipientiseinsipientiae et delictorum, quas non rapuerat, repetebatur exsoluere. usque ad crucis autem stultitiam — id est, quia stnltitiastultitia sit gentibus peccata nostra sic suscipiens — ut peccaborpeccator et stultus gratis iniusteque uexatur. sed quia stultitiam atque delicta propter sapientiam nostram uitamque susceperat, ut et prineipem saeculi iudicaret et de peccato condemnaret in carne peccatum — cum", "candidate_score": 0.682565, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_43_45", "bdc_text": "et tu illum ita receperis , ut nunquam cogitare potueris ipsum ancillarum tuarum fore constupratorem . Sed ea est carnis infelicitas et iuvenum stultitia ; dominus misereatur eius .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1165", "psc_text": "tenebatur, ab his scilicet, qui in eo peccati legem, quae in membris nostris os1, exserebant. de peccato enim condemnauit peccatum in carne. § 8 In quo quia magnum diuinae sapientiae consilium explebat, crucisque mors in deo stultitia gentibus uidebatur, magnaque in eo cselestiscaelestis terrenseque spei expectatio inerat, subiecit: deus, tntu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita. non confundantur in me, qulqui expectant te, domine uirtutum: non uereantur super me, qui quaerunt te, deus Israhel. insipientiae suae deus eonscinsconscius est, et delicta sua abscondita ab eo non sunt: poenas scilicet insipientiseinsipientiae et delictorum, quas non rapuerat, repetebatur exsoluere. usque ad crucis autem stultitiam — id est, quia stnltitiastultitia sit gentibus peccata nostra sic suscipiens — ut peccaborpeccator et stultus gratis iniusteque uexatur. sed quia stultitiam atque delicta propter sapientiam nostram uitamque susceperat, ut et prineipem saeculi iudicaret et de peccato condemnaret in carne peccatum — cum", "candidate_score": 0.67785, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75_77", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis . Vale , colende mi Myconi .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3139", "psc_text": "querella iam beneplaciti in eos adfectus ostenditur. reconciliati enim sumus per corpus et sanguinem Christi ex inimicis in filios deo, cum nobis aeterni sacerdotis placationem inpsenitenti sacramento spopondisset propheta dicente: iurauit dominus, non psenitebitpaenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. complacitum ergo est, quod inpsenitensinpaenitens esse iuratum est ei, quo regnante secundum ordinem Melchisedech, id est gentium et rege et sacerdote primum mansuetis salus, deinde splendor est sanctis exultantibus super regem suum. § 4 Sed post sanctorum gloriam intellegendum est, quid ad cantici noui plenitudinem consequatur: lsetabunturlaetabuntur in cubilibus suis. exultationes dei in gutture eorum, et gladii bis acuti in manibus ipsorum. iam non lacrimis stratum rigabitur, nec in hoc mortis corpore degentium ob peccati necessitatem ac dolorem noctibus singulis lectus lauabitur. in cubilibus enim iam suis sancti lsetabunturlaetabuntur in gloria, et ob id dei exultationes semper in gutture. per significationem gutturis internae conscientiseconscientia protestatur adfectomadfectum. sed", "candidate_score": 0.669698, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71_73", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt . Quod si potes illis salubri aliquo prodesse consilio tuo , fac , obsecro . Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1016", "psc_text": "exultationis docens esse lsetitiamlaetitiam, quae conspectus dei iucunditate perfecta sit. exultationis autem huius atque epulantium gaudia, ex quibus est laetitia iusto, sanctus Moyses in diuina illa Deuteronomii cantione ita meminit dicens: iucundamini caeli simul cum eo, et adorent eum omnes angeli dei. iucundamini gentes cum populo eius, et confortent eos omnes filii dei. in hac itaque laetitia hetabunturlaetabuntur et iusti caelesti gaudio unanimes, exultationis diuinae societate lsetanteslaetantes. § 5 Et ad huius nos temporis gratulationem sub fidei euangelicseeuangelicae confessione nunc propheta aduocat dicens: cantate deo, psallite nomini eius, iter facite ei, qui ascendit super occasum. dominus nomen est illi: et exultate in conspectu eius. adhortatio omnis licet multum ad quendam pulsum et uoluntatis nostrae proficiat et mentis, cum ad aliquid optandum agendumque conciliante ea uel inliciente deducimur, tamen, si maxime adhortationis ipsius 11 Dent. XXXII, 43 (LXX). 1 eat interioria PT causa V 8 nocetura P1 et gaudet 1\" fllr", "candidate_score": 0.669345, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74_76", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2232", "psc_text": "facti sumus lsetanteslaetantes. lsetamurlaetamur enim de profundo ac miserabili csenocaeno ablutos nos fuisse et nouos ex omnibus uitseuitae anterioris uitiis constitisse. § 10 Et quia propheta futurae spei gaudia loquebatur, licet secundum scripturae consuetudinem tamquam de praeteritis gratularetur, tamen per consequentem precem non sui temporis res has esse declarat dicens : conuerte. domine, captiuitatem nostram. si fuit tamquam consolatus, cum auersa est captiuitas, quomodo nunc ut a se auertatur orat? sed in superioribus propheticae scientisescientiae fuit sermo futurorum gaudia tamquam de praeterito nuntiantis; nunc autem de auertendis communis oratio est, cui se propheta, tamquam et ipse sit captus, admisceat, tamquam adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi", "candidate_score": 0.668774, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_20", "bdc_text": "machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3071", "psc_text": "proprietate numeret, csBlcsticaelesti luce clarificet. § 6 Ob quae mirabilia eius praedicauit: magnus dominus noster et magna uirtus eius et sapientiae eius non est numerus. suscipit enim mansuetos dominus, humiliat autem peccatores usque ad terram. hoc enim mansuetorum proprium est, quia secundum euangelia mansueti possidebunt terram, ut digni apud deum sint nuncupatione, numero, claritate. magnus est dominus, cum disparsiones congregat. magna uirtus eius, cum contrita clarificat. innumerabiiis sapientia eius est, cum uniuersa et nominibus discernit et numero. sed qui suscipit mansuetos, humiliat autem peccatores usque ad terram. post meritum sanctitatis impietatis poena subiecta est, cum susceptis mansuetis in claritate stellarum peccatores usque ad terram humiliati inferna1 legis iudicio destinantur., 2 Ioh. V, 28 sq. 7 Luc. XII, 7. 17 Matth. V, 4. 1 dicit in euangelio G dicit enim in euangeliis RE 2 quia G quoniam RE 3 audiant G 4 et prodient G et rPdient R et procedent E", "candidate_score": 0.666676, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74_76", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_936", "psc_text": "R cf. Acad. p. 5j flectatur PTE caelestium in marg. add. m. 1 R. et omnis lingua confiteatur, quia dominus Iesus in gloria dei patris est. et haec non de diuinitatis suae dicta sunt potestate. illa enim, ut semper est dominans, ita et dominabitur semper: sed in aeternam gloriam eius adsumptse ex uirgine carnis natura transfertur. Iesus enim eius hominis, qui ex Maria natus est, nuncupatio est; et Iesu nomen, quod snpersuper omne nomen est, donatur. non enim hic, ut in ceteris, Iesu Christo, sed Iesu tantum. ei enim a cselestibuscaelestibus et terrestribus et infernis adorato et per omnem linguam in dei patris gloria esse confesso aeterni regni donatur arbitrium. sed ut in pluribus, nunc quoque latinitas nostra non satis proprie significationem dicti graeci elocuta est. quod enim nobiscum scribitur: quidominabitur in uirtutesuainaeternum, in graecis ita legitur: zm δεσπόξοντι ἐν rrj δυναστεία avrov TOV αἰω̃νος. quod nobiscum in aeternum, id", "candidate_score": 0.66661, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75_77", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis . Vale , colende mi Myconi .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2232", "psc_text": "facti sumus lsetanteslaetantes. lsetamurlaetamur enim de profundo ac miserabili csenocaeno ablutos nos fuisse et nouos ex omnibus uitseuitae anterioris uitiis constitisse. § 10 Et quia propheta futurae spei gaudia loquebatur, licet secundum scripturae consuetudinem tamquam de praeteritis gratularetur, tamen per consequentem precem non sui temporis res has esse declarat dicens : conuerte. domine, captiuitatem nostram. si fuit tamquam consolatus, cum auersa est captiuitas, quomodo nunc ut a se auertatur orat? sed in superioribus propheticae scientisescientiae fuit sermo futurorum gaudia tamquam de praeterito nuntiantis; nunc autem de auertendis communis oratio est, cui se propheta, tamquam et ipse sit captus, admisceat, tamquam adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi", "candidate_score": 0.665467, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74_76", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3139", "psc_text": "querella iam beneplaciti in eos adfectus ostenditur. reconciliati enim sumus per corpus et sanguinem Christi ex inimicis in filios deo, cum nobis aeterni sacerdotis placationem inpsenitenti sacramento spopondisset propheta dicente: iurauit dominus, non psenitebitpaenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. complacitum ergo est, quod inpsenitensinpaenitens esse iuratum est ei, quo regnante secundum ordinem Melchisedech, id est gentium et rege et sacerdote primum mansuetis salus, deinde splendor est sanctis exultantibus super regem suum. § 4 Sed post sanctorum gloriam intellegendum est, quid ad cantici noui plenitudinem consequatur: lsetabunturlaetabuntur in cubilibus suis. exultationes dei in gutture eorum, et gladii bis acuti in manibus ipsorum. iam non lacrimis stratum rigabitur, nec in hoc mortis corpore degentium ob peccati necessitatem ac dolorem noctibus singulis lectus lauabitur. in cubilibus enim iam suis sancti lsetabunturlaetabuntur in gloria, et ob id dei exultationes semper in gutture. per significationem gutturis internae conscientiseconscientia protestatur adfectomadfectum. sed", "candidate_score": 0.66382, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_20", "bdc_text": "machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3031", "psc_text": "omnium saaculorumsaeculorum, et dominatio tua in omni generatione et progenie. dignus prophetica magniloquentia ordo dictorum est. opera deum confitentur: quam magnificus enim sit, operum et creatunecreaturae magnificentia conSteturconfitetur. sed confitentur et sancti, quibus rex esse dignatur. gloriam regni elocuntur, ne ignorata non desideretur usuris. magnificentiam quoque gloriae regni dei nuntiant, ne desperetur reterusaeterna. dominatus etiam in generationem et generationem ostenditur, ut se dominatui intellegat coaeternaID. atque ita cognitio dei in operibus est, sanctorum officium in doctrina est, prophetheprophetiae usus in prsedicationepraedicatione est, regni gloria in aeternitate dominatus est, dominatus seternitasaeternitas eos necesse est habeat, in quos agatur aeternus. § 17 Atque ad id spebus fidelibus expetendum adhortatio 2 iustitiam tuam R sed cf. p. 833, 32 8 miserator et om. R 12 ipso Re ipse b 18 laudium R cf. Neue Formenl. /, 272 laudum E 19 regnum omnium R cf. Sabatier II, 280 omnium E 20 progeniae R 24", "candidate_score": 0.663098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_13_15", "bdc_text": "Reperiet haud dubie curiosos aliquot apud nos et novarum rerum studiosos , quibus erit gratus . Non possumus a magistratu petere , ut excludatur aut ne audiant hominem , qui subinde offerimus nos ad satisfatiendum cuilibet interroganti de fide nostra . Redderemus et nos et doctrinam nostram suspectissimam , nisi animo congrederemur impavido .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_114", "psc_text": "ita esse auditoribus neglegentibus et lectoribus incuriosis uidebuntur: ceterum in se uirtus ipsa uerborum proprietatem dicti et intellegentiam continet. § 22 Qui credit, inquit. non iudicatur. quid enim necesse est iudicare credentem? iudicium enim ex ambiguis rebus existit. et ambiguitate adempta iudicii non desideratur examen. ex quo ne infideles quidem necesse est iudicari, quia ambiguitas, quin infideles sint, non resedit, sed adempto in credentes non credentesque iudicio causam dominus iudicii et auctores, in quos iudicari necesse esset, adiecit. sunt enim aliqui, 3. Ioh. III, 18, 19. 1 perdidisse ordinem E 9 in eauangeliis R 4 est hoc sttp. lin. a rn. 1 V 6 ante tenebras tres litt. (qua ?) eras. R 7 neglegentia (sed ia ex corr.) Rb audipntiam Ve et inouriosam neglegentium r 9 ademit iudicio ex ademit non iudioio V 19 ademit V nec in hos ex ergo in hos corr. m. 2 V 18 sibi hoc", "candidate_score": 0.660923, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_74_76", "bdc_text": "Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo . Dominus adsit nobis .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1245", "psc_text": "sui ad salutem commemorationem fieri desideret aut eorum ad poenam, qui sibi semper infesti sunt. et quidem in anteriore superscriptionis ipsius psalmo de uenia et salute tractatum est, qui totus ex persona dolentis domini pro nobis portantisque peccata nostra consistit. in hoc uero necessitas poscendae ueniseueniae non relicta est, quia iam superior et contiguus huic psalmus in salnifieatae Sion sedificatarumque ciuitatum Iudseae laude conclusus est. sed est in eo rememoratio in impios ultionis et retributionis in sanctos. et quia non illi Dauid, sed in illum Dauid psalmus in finem est, secundum editam in anterioribus ex nominis proprietate rationem ex persona domini tractabitur, ut ipso psalmi fine noscetur. § 2 Domine deus, in adiutorium meum intende. piae confessionis hsechaec uox est, adiutorium a domino et deo sperare; sed plus hic nunc, quam in deprecationibus sperandi auxilii solet, sermo significat. uideri enim id potest, qui in adiotoriumadiutorium positus sit super potentem, nunc", "candidate_score": 0.660895, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_20", "bdc_text": "machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2294", "psc_text": "patrem nisi per me, dominusdominos noster Iesus ChristosChristus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXVII. Ganticum graduum. Beati omnes, qui timent dominum, qui ambulant in uiis eius. § 1 Quotiensque de timore domini in scripturis est sermo. animaduertendum est numquam eum solitarium relinqui. tamquam sufficientem nobis ad consummationem fidei, sed subici multa aut ante ferri , ex quibus timoris domini ratio et perfectio intellegatur; ut cognoscimus ex eo, quod per Salomonem in Paroemiis dictum est: si enim sapientiam inuoces et intellectui des uocem tuam et exquiras eam tamquam argentum ettamquam thensauros inuestiges eam, tunc intelleges timorem domini. uidemus enim, quantis usque ad timorem domini gradibus peruentum est. ante enim inuocanda sapientia est et omne legendi officium intellectui est deputandum et exquirenda ac peruestiganda est sapientia: et tunc timor domini intellegendus. et quantum ad communem humanae opinionis pertinet sensum, non ita de timore sentitur. timor est enim humanae inbecillitatis", "candidate_score": 0.660414, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2612", "psc_text": "propter quod persecntuspersecutus sum ecclesiam dei. gratia autem dei sum, quod sum. haec est illa iusti uiri uera confessio, quae iustitiam praesentem ex praeteritorum conscientia et confessione commendat. ad quam et alibi per prophetam monemur: confitere, inquit, peccata prior, ut iustificeris. ad hanc ergo confessionem in psalmo uocamur: quoniam deus bonus est, quoniam in saecula misericordia eius, confessionis nostrae hinc inpensiore maxime fide, quia, cui conStemurconfitemur, et bonus est et nescit misericors esse desinere. § 5 Gonfitemini deo deorum; quoniam in saecula misericordiaeius. utin euangeliis responsione domini ad Sadducseos docemur, non est deus mortuorum, sed uiuorum, per quem et dictum est: ego dixi. dii estis et filii excelsi omnes. non dignatur deus corruptibilium et mortuorum deus esse, sed eorum, qui in caelestem gloriam transformandi, exuti uetere homine terreno nouum eum, qui in caelis est, induerunt, qui conformes erunt corpori gloriae dei. et deos hos effici, licet et fidei eorum meritum", "candidate_score": 0.658781, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73_75", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum . Tu , quaeso , noster esse velis semper , nam et tui sumus , et scribe frequenter . Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3139", "psc_text": "querella iam beneplaciti in eos adfectus ostenditur. reconciliati enim sumus per corpus et sanguinem Christi ex inimicis in filios deo, cum nobis aeterni sacerdotis placationem inpsenitenti sacramento spopondisset propheta dicente: iurauit dominus, non psenitebitpaenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. complacitum ergo est, quod inpsenitensinpaenitens esse iuratum est ei, quo regnante secundum ordinem Melchisedech, id est gentium et rege et sacerdote primum mansuetis salus, deinde splendor est sanctis exultantibus super regem suum. § 4 Sed post sanctorum gloriam intellegendum est, quid ad cantici noui plenitudinem consequatur: lsetabunturlaetabuntur in cubilibus suis. exultationes dei in gutture eorum, et gladii bis acuti in manibus ipsorum. iam non lacrimis stratum rigabitur, nec in hoc mortis corpore degentium ob peccati necessitatem ac dolorem noctibus singulis lectus lauabitur. in cubilibus enim iam suis sancti lsetabunturlaetabuntur in gloria, et ob id dei exultationes semper in gutture. per significationem gutturis internae conscientiseconscientia protestatur adfectomadfectum. sed", "candidate_score": 0.657624, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_18_20", "bdc_text": "Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter . herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2294", "psc_text": "patrem nisi per me, dominusdominos noster Iesus ChristosChristus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXVII. Ganticum graduum. Beati omnes, qui timent dominum, qui ambulant in uiis eius. § 1 Quotiensque de timore domini in scripturis est sermo. animaduertendum est numquam eum solitarium relinqui. tamquam sufficientem nobis ad consummationem fidei, sed subici multa aut ante ferri , ex quibus timoris domini ratio et perfectio intellegatur; ut cognoscimus ex eo, quod per Salomonem in Paroemiis dictum est: si enim sapientiam inuoces et intellectui des uocem tuam et exquiras eam tamquam argentum ettamquam thensauros inuestiges eam, tunc intelleges timorem domini. uidemus enim, quantis usque ad timorem domini gradibus peruentum est. ante enim inuocanda sapientia est et omne legendi officium intellectui est deputandum et exquirenda ac peruestiganda est sapientia: et tunc timor domini intellegendus. et quantum ad communem humanae opinionis pertinet sensum, non ita de timore sentitur. timor est enim humanae inbecillitatis", "candidate_score": 0.656786, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_16_18", "bdc_text": "Proinde propter ecclesiae nostrae et veritatis incolumitatem , deo auxiliante et propitio , parati sumus congredi cum homine , siquidem iusserit magistratus ; sed positis interim artibus , omissis titulis et seclusis ambagibus ad statum rerum stricte et brevibus contendemus . Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1341", "psc_text": "custodiam, nisi a deo dirigamur, infirmes per naturam nostram erimus. adiuuandi igitur per gratiam eius dirigendique sumus, ut praeceptarum iustificationum ordinem consequamur. est nobis iustificatio circa seruum Hebraeum distributa, est circa filium, est circa patrem, est circa fratres, est circa fideles uiros, est circa ecclesiae principes, est circa angelos, est circa deum ac dominum nostrum unigenitum dei uerbum. in singulis ergo quibusque generibus atque nominibus iustificationis ratio seruaodaseruanda est; quia nisi haec omnia ex conparibus deuotae uoluntatis officiis retineantur, iustificationem dei non tenebimus. religiosus in patrem, si oderit filium,› modum iustificationis amisit. religiosus in fratrem, si oderit seruum, perdidit iustificationis dei ordinem. religiosus in. dominum, si oderit sacerdotem, quam iustificationis obseruantiam in religione dei explebit, odia in ipsa ministeria diuinsediuinae iustificationis exercens? iam uero in ipsa fidei ueritate, id est de dei patris et domini intellegentia, pł'r quam maxime iustificatio nobis erit prompta, quanta opus est nobis dei gratia, ut", "candidate_score": 0.653102, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2232", "psc_text": "facti sumus lsetanteslaetantes. lsetamurlaetamur enim de profundo ac miserabili csenocaeno ablutos nos fuisse et nouos ex omnibus uitseuitae anterioris uitiis constitisse. § 10 Et quia propheta futurae spei gaudia loquebatur, licet secundum scripturae consuetudinem tamquam de praeteritis gratularetur, tamen per consequentem precem non sui temporis res has esse declarat dicens : conuerte. domine, captiuitatem nostram. si fuit tamquam consolatus, cum auersa est captiuitas, quomodo nunc ut a se auertatur orat? sed in superioribus propheticae scientisescientiae fuit sermo futurorum gaudia tamquam de praeterito nuntiantis; nunc autem de auertendis communis oratio est, cui se propheta, tamquam et ipse sit captus, admisceat, tamquam adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi", "candidate_score": 0.651318, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_19_21", "bdc_text": "herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat . Hunc oremus sedulo .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_289", "psc_text": "enimEsaias: et reuelauit dominus brachium suum sanctum in conspectu omnium gentium, et cognoscent omnes fines terrre salutare dei nostri. omnibus igitur gentibus reuelatum est et ab omnibus cognitum est. et rursum in psalmis spiritus sanctus exclamat: cantate domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. ostendit dominus salutare suum, in conspectu gentium reuelauit iustitiam suam. et rursum: adnuntiate in gentibus gloriam eius et in omnibus populis salutare eius. et rursum: ostende nobis, domine, misericordiam tuam et salutare tuum d-a nobis. cuius spei desiderium dominus in euangelio ostendit, dicens: multi prophetaeprophetas et iusti concupierunt uidere, quae uos uidetis, et audire, qusequas auditis. hoc salutare Simeon et exspectauit diu et, cum in manibus accepisset, agnouit et inter uagitus infantiseinfantiae, inter cunarum sordes per fidem deum uidit. in talibus et agnoscens adorauit, dicens: nunc dimitte seruum 1 Philipp. ITI, 8. 10 Esai. LII, 10. 14 Ps. XCVll, 1. 17 Ps. XCV, 3. 19 PB. LXXXIV,", "candidate_score": 0.650492, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_19_21", "bdc_text": "herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat . Hunc oremus sedulo .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2294", "psc_text": "patrem nisi per me, dominusdominos noster Iesus ChristosChristus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXVII. Ganticum graduum. Beati omnes, qui timent dominum, qui ambulant in uiis eius. § 1 Quotiensque de timore domini in scripturis est sermo. animaduertendum est numquam eum solitarium relinqui. tamquam sufficientem nobis ad consummationem fidei, sed subici multa aut ante ferri , ex quibus timoris domini ratio et perfectio intellegatur; ut cognoscimus ex eo, quod per Salomonem in Paroemiis dictum est: si enim sapientiam inuoces et intellectui des uocem tuam et exquiras eam tamquam argentum ettamquam thensauros inuestiges eam, tunc intelleges timorem domini. uidemus enim, quantis usque ad timorem domini gradibus peruentum est. ante enim inuocanda sapientia est et omne legendi officium intellectui est deputandum et exquirenda ac peruestiganda est sapientia: et tunc timor domini intellegendus. et quantum ad communem humanae opinionis pertinet sensum, non ita de timore sentitur. timor est enim humanae inbecillitatis", "candidate_score": 0.648559, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_19_21", "bdc_text": "herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat . Hunc oremus sedulo .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1434", "psc_text": "et ambules in omnibus uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias praecepta domini dei tui et iustificationes eius, quse ego praecipio tibi hodie, ut bene sit tibi? ergo deo adhaerens in dei uia est. § 4 Et qua ratione prophetam hic locutum existimabimus dicentem: uias meas pronuntiaui, et exaudisti me; doce me iustificationes tuas? si enim uias suas praedicat, necesse est peccati uias praedicet, quia in uia peccati sit, quisque in dei uia non sit. sed huic praesenti dicto consentiens illud uidetur, quod dictum est: pronuntiabo aduersum me iniustitias meas, domine, et rursum: iustus in exordio sermonis sui ipse sui accusator est. ergo hic pronuntiatio, quae dicitur, non laudatio est, sed confessio uiarum suarum, id est peccatorum suorum paenitens professio; 8 Dent. X, 12 sq. 21 Pa. XXXI, 6. 22 Prov. XVIII, 17. 1 se supr.", "candidate_score": 0.648177, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_46", "bdc_text": "Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2894", "psc_text": "est, quamdiu illis beneplacitum sit non peccare. § 11 Idcirco absorti sunt continuati petrajpetra iudices eorum. petram non nouimus nisi Christum et quia dictum est de eo: petra autem erat Christus. quo adueniente, cum se hi peccatorum electi et iudices ipsi continuabunt, absorbebuntur. mors enim tunc et corruptio et peccatum absorbebitur, ut scriptum est: absorpta est mors in contentionem. ubi est mors aculeus tuus? ubi est contentio? aculeus enim mortis peccatum. absorbentur autem continuati petrae horum iudices cum illo suo principe, de quo dictum est: et tunc reuelabitur ille impius, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui et euacuabit eum praesentia aduentus sui. per hanc ergo aduentus domini praesentiam euacuabuntur absorpti et absorpti iudicio sanctorum. sequitur enim: audient uerba mea, quia potuerunt. potuerunt uel absorbere uel audiri. in praesentia enim domini absorbentur propheticae ueritatis arguitione et impiseimpiae suae falsitatis obprobrio. 14 I Cor. 10, 4. 17 I Cor. 15, 54", "candidate_score": 0.647852, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_45_47", "bdc_text": "dominus misereatur eius . Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate . Scripserunt illi scholarchae satis acerbeDer Brief der Zürcher Schulherren ist nicht erhalten. .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2617", "psc_text": "peccatum, seruus est peccati. dominandum ergo peccato est, non seruiendum. domini autem sunt, qui haec peccati corpora dominationi suae per subiectionem uitiorum suorum peccatorumque subdunt. nouit se esse apostolus corporis sui dominum, cum ait: subicio enim mihi corpus meum et in seruitutem redigo. qui in seruitutem redigit, domini necesse est iure in seruitutem eum, qui seruiturus est, redigit. horum ergo talium dominorum deus dominus est, uocans eos per spem reternitatis, ut domini sint, ut his dominis deus dominus sit: et hoc non ob aliam causam nisi 1 I Cor. 8, 5. 5 1 Tim. 6, 16. 9 Pe. LXXXI, 1. 11 I Cor. 4, 8. 15 Ioh. VIII, 84. 20 I Cor. 9, 27. 4 diJi dominum dominorum significat cum R deum dominum dominorum esBe significat cum e dominum dominorum esse significat oum Tb dfio dfiorum esse significatum P 6 dominantium PTE dominorum R cf. Sabatier lII, 879 in niles", "candidate_score": 0.645546, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_1_3", "bdc_text": "Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3182", "psc_text": "ex deo est. uideamus denique psalmi textum, si ad hsechaec, quae diximus, attinet. 4. Custodi me, inquit, domine, quoniam in te speraui. qui debitum petit, non sperat; nam si debetur mihi aliquid, iure id reposco. quod si quis mihi ex uoluntate tribuat. non ex oblatione, de hac consuetudine eius beninolentiambeniuolentiam eius sperabo. itaque hic. qui non ex operibus iustitiam magnifieabatmagnificabat, sed gratuitam dei gratiam introducebat: custodi me, dixit, domine, quia in te speraui. dicam domino: deus meus es tu. potestas enim domini in eo est, ut faciat in seruum, quod uult, non quod necesse habet. si autem operibus merces debetur, id mihi retribuet, quod necesse habuerit, non quod noluerituoluerit. si enim operatus fuero, uelit nolit, debetur mihi merces et euacuabitur per hsechaec gratia dei, sicut apostolus ait: nam qui operatur, merces illi accepta fit per debitum, non per gratiam; sed qui se non ex operibus suis. sed ex gratia dei", "candidate_score": 0.644515, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1844", "psc_text": "lex enim omnis adaentumaduentum domini testata est, ipso dicente: si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi; de me enim ille scripsit. mandata igitur dei ob id propheta dilexit, quia in his aduentum dominicae corporationis intellegit. in eo autem, quod diligit, plus nescio quid significat. facere autem aliquid minus est quam diligere, quia plerumque id, quod agimus, necessitatis est, dilectio uero propriae uoluntatis adfectio est. § 16 Sed dilectio ea demum perfecta est, qua? maxima est et quae nulli alii conparatione similium coaequatur. diligit autem mandata dei super aurum et topazion. humanus error pretiosius nihil auro et gemmis opinatur, et haec santsunt, qusequae hominum cupiditates dominatui pretii sui et honoris subdiderunt. auro ius, honestas, pudicitia uenalis est; per gemmas uero humani corporis praestantior, ut putant, species ad naturae contumeliam expetitur. et idcirco nihil habet sexus uterque pretiosius, dum uiri posse omnia auro uolunt, mulieres uero per gemmas fieri se existimant pulchriores.", "candidate_score": 0.642261, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_73", "bdc_text": "Te enim observant et amant ut de literis , ecclesia et omnibus Tigurinis optime meritum .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1449", "psc_text": "toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias prseceptapraecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego prsecipiopraecipio tibi hodie, ut bene sit tibi! ergo cum lex doceat in uiis dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterum sit, et nunc propheta oret uias iniustitiae a se amoueri sibique ut deus misereatur ex lege, id orat, quod lege conclusum est, ut in uiis dei ambulans in beatitudine collocetur. § 9 Dehinc sequitur: uiam ueritatis dilexi et iudicia tua non sum oblitus. uiam diligunt multi, sed non omnes diligunt ueritatis. et quicumque aut uoluptatum aut diuitiarum aut honorum uiam ineunt, sed et qui hsereticorumhaereticorum doctrinis uagi et incerti et impii differuntur, in uia quidem sunt, sed non sunt in uia ueritatis. sed propheta ex spiritu eius loquitur, qui adsuraptoadsumpto corpore dicturus postea erat: ego sum uia, ueritas, uita. et quia hoc iudicium est, secundum quod in euangeliis continetur:", "candidate_score": 0.641522, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_25_27", "bdc_text": "nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ; s. oben Nr. 1558 , 1-4. . Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1529", "psc_text": "in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in mandatis tuis, quae dilexi uehementer. § 12 Sed neque meditatio legis neque ipsa dilectio inpensa sufficiet, nisi fructum operum et uoluntatis efficientia consequatur. neque in hoc propheta cessauit; ait enim: et tuli manus meas ad mandata tua, qusequae dilexi ualde. 5 I Cor. 4, 8. 1 terrenorum V 9 cominus C 3 negantes se b 4 negamus C 5 et apostolus VCp fort. regnastis et om. Cp regnaretis VC fort. recte cf. Abh. IV, 85 8 suae R 9 gemina autem intellegentia = (eras. e) lectionS intellegentiae R geminautem intellegentia eleotionem intellegentie C geminam autem intellegentiae lectionem V geminam L.", "candidate_score": 0.641192, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_25_27", "bdc_text": "nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ; s. oben Nr. 1558 , 1-4. . Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_278", "psc_text": "metu sanctas scripturas sibi tamquam dei uerba conmendent et cum debita dignitate ea insinuent mentibus audientium, domino dicente: et super quem aspiciam, nisi super humilem et mitem et trementem uerba mea? oportet igitur et prsedicantespraedicantes eiistimareexistimare non hominibus se loqui, et audientes scire non hominum sibi uerba proferri, sed esse dei uoces, dei constituta, dei leges, et reuerentiam maximam utrique officio conuenire. maximi enim periculi res est, de thensauris dei, de sacramentis reconditis, de testamento aeterno aliquid aut superuacuum proferre, aut neglegentem audire. consignanda sunt omnia animis, commendanda sensibus, quia nihil est uerborum dei, quod non sit inplendum; et omne, quod dictum est, habet quandam iam efficiendi necessitatem, quia dei uerba decreta sunt. § 2 Qui lectus est psalmus, in finem inscribitur. si omnes ita inscriberentur, nihil esset difficultatis; excluderet enim omnem generalitas quaestionem. sed cum aliam alius habeat inscriptionem, ex causis diuersis tantum necesse est diuersitates inscriptionum extitisse. duplex", "candidate_score": 0.641026, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_25_27", "bdc_text": "nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ; s. oben Nr. 1558 , 1-4. . Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528", "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in", "candidate_score": 0.639812, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_18_20", "bdc_text": "Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter . herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1260", "psc_text": "domino et psallere nomini too, altissime, et reliqua. post legis tempora et cognitionem ueritatis conuenit corpus ipsum potius quam umbram corporis contueri. lex enim eorum, quaquae* in domino nostro Iesu Christo inplenda erant, speciem conplectitur; non ipsa ueritas, sed in ea meditatio ueritatis, utilis fide potius quam effectu, imitatione quam genere. ea enim, quae obserunriobseruari praecepta sunt, non uirtute efttcientifeefficientia ipsius utilia erant, sed obseruantium fide salutaria, ut sacrificionimsacrificiorum diuersitates et holocaustomatum religiones et circumcisionis cura et sabbati otium. hsec enim omnia et praetermissa culpam habebant et gesta sub futurorum fide proderant, sicut ait beatus apostolus: prius autem, quam ueniret fides, sub lege conclusi eustodiebamurcustodiebamur in ea fide, quae incipiebat. reuelari. itaque lex psedagoga nostra facta est in Christo, uti ex fide iustificemur. at ubi uenit fides, iam non sumus sub psedagogo; omnes enim filii estis fidei. ergo quotienscumque aliquid ex lege relegitur, in opere praesentium mandatorum speculum futurorum est", "candidate_score": 0.637721, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_1_3", "bdc_text": "Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ; quod si dominus illum ab ecclesia nostra averterit , gratias agemus merito maximas .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_291", "psc_text": "i rs itationem corr. tn. 2 V (in rtu. fuit tibis) 10 Eseias V et om. R reuelabit r braccium V 13 post ab omnibus 2 lin. eras. V 14 in psalmus V 15 feoit dominus r 17 reuelabit ex reuelauit m. 2 V 18 et — salutare eius om. Vr 21 dfis ñ V dominus noster r in euuangeliis V in aeuangeliis r 29 cooupierunt V conoupiuerunt r cupierunt R 28 audistis V Symon corr. m. 2 V Symeon r 94 ezpectauit (om. et) Rb 26 et cunarum Rb cf. Acad. p. 93 fidem ex fide m. 2 V. tuum, domine, secundum uerbum tuum in pace: quia uiderunt oculi mei salutare tuum, quod praeparasti in conspectu uniuersorum populorum, lumen in reuelationem gentium. ergo hoc salutare gentiuragentium adnuntiatur, non earnalicarnali Israhel, qui in monte dominum maiestatis expectauit, uidit, audiuit, qui in prophetis lapidauit, cecidit, secuit et occidit; sed sermo iste", "candidate_score": 0.636353, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_18_20", "bdc_text": "Unnd könnend wir , so wöllind wir die allten vatter streichSchläge nach der Art der Vorväter . herfür suͦchen und nitt vil kramantzes Umschweife . machen. Verum domini est vires et sapientiam suppeditare , ut ubique gloria ipsius elucescat .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1878", "psc_text": "me iustificationes tuas. — uultus domini quidem est super facientes mala, ut expugnet de terra memoriam eorum, sed sicut deus respicit ad pcenam, respicit et ad misericordiam; ita et uultum suum ad utrumque deflectit. sed hanc faciem domini ad inluminationem suam propheta orat. ex maiestate enim et uultu dignantis nos dei lumen accipimus, et deflexus in nos misericordisBmisericordiae suae uultus ad gratiam spiritalis uirtutis inradiat. uel certe cum iudicii die aderit, cum uisibilis nobis in gloria paternae maiestatis adsistet, tunc nos faciei susesuae lumine inluminabit. ut enim quaedam metalla atque gemmae naturae suae fulgorem in ea, quae sibi proxima erunt, refundent et aemulantem speciem ex uicinia speciei suae praestant, ut et Moyses ex contemplatione dei gloriae lumen accepit ita, ut honorem glorisegloriae suae contemplari populus non posset: sic et propheta seruum se dei confitens illuminari orat et conformis secundum apostolum effici glorisegloriae dei et iustificationes dei doceri, ut a se", "candidate_score": 0.636005, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_32_34", "bdc_text": "Hic servet nos . Amen . Dolemus omnes Christophorum Christoph Rotacher .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2885", "psc_text": "Iesus Christus omnes inmunditias nostras et peccata auferens fecit secundum apostolum utrumqueunum, et secundum eundem, ut duos conderet in se in unum nouum 23 Gen. VII, 2. 28 Ephes. II, 14. 29 Ibid. 15. 2 et talium per naturam ceterorum R 4 deprehensus erit E caedis ex caedes m. 3 R 9 ut excusationes Bened. in adn. cf. supr. lin. 1 et in/r. lin. 16 ut excusatione R ut per excusationes E se excuset E 10 purum in uer (i?) G purum in haeo uerba RE 11 constantissi** G (an constantissimum sine?) 14 in hereseos R 16 exquisitione supr. scr. m. 1 R heretioi R 20 combinabor Ed. Bas. 1550 et Paris. lo72 tiĮ n 28 in archa Ra 24 Vll-Septeii 26 i utilis R 28 et peccata nostra E. hominem, faciens pacem, ut reconciliaret ambos deo in uno corpore, internum scilicet hominem et externum fecit unum. non ergo conbinamur,", "candidate_score": 0.635673, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_82", "bdc_text": "augusti concessit ad dominum Vgl. HBD 29 , 5-26 . . [ Adresse darunter :", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2895", "psc_text": "praesentia aduentus sui. per hanc ergo aduentus domini praesentiam euacuabuntur absorpti et absorpti iudicio sanctorum. sequitur enim: audient uerba mea, quia potuerunt. potuerunt uel absorbere uel audiri. in praesentia enim domini absorbentur propheticae ueritatis arguitione et impiseimpiae suae falsitatis obprobrio. 14 I Cor. 10, 4. 17 I Cor. 15, 54 sq. 21 II Thess. 2, 8. 1 eadem Eidem (m in ras. 3) R (Gl) 4 placita sunt sibi E nisi q a 6 sumministrat R quiadhoc corr. m. 1 R 8 uoluptate peccandi G uoluntate peccandi RE 10 istorum G eorum RE quamdiu illis beneplacitum sit non pec*#*** G (if. Draeger hist. Synt. II, 61i, Petsckmig Viclor Vito p. 15, 5) quamdiu illis beneplacitum fuerit peccare (a ri rorr.) R quamdiu beneplacitum illis fuerit peccare E 12 absorpti E 13 nisi xpum G et quia G quia RE 15 cum se hia (?) G cum ei hi e absorbebunt**", "candidate_score": 0.635108, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_46", "bdc_text": "Condonabis ei culpam , et sicubi consulere poteris misero consule , ne totus absorbeatur ab impuritate .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_580", "psc_text": "contaminauerunt testamentum eius: diuisi sunt ab ira uultus eius. et idcirco demutatio his non relicta est, quia pro peccato semel mortuus et resurgens eos tantum demutatione donauit, qui secum per fidem et commortui sunt et resurgent. hos autem ab ira uoltas sui eoersaeuersa ciuitate diuisit partemque eorum cum infidelibus ponens eos uel dispersit in omnia, uel diuisit a sanctis. § 17 Dehinc de generali querella ad significationem eius, qui et dox et unanimus et notus fuerat, sermo se rettulit: et adpropiauit cor eius. mollierunt sermones eius super oleum, et ipsi sunt iacula. admixtus apostolis et curam pauperum agens, maximum scilicet ministerii opus curans, adpropiauit cor suum — ab adpropiantibus enim liberari animam suam gratulatus est —, non utique ministerio fidei adpropians, sed iraeiras dei et contaminationi testamenti eius. ceterum ipse 8 I Cor. 35, 61. 1 interiecto ex interieotio m. 1 V 51 recidit (i prior. loco in ras.) R", "candidate_score": 0.634758, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_52", "bdc_text": "und war der Sohn des gleichnamigen Churer Domherrn , der sich 1525 der Reformation zugewandt hatte und 1526 starb ( s.", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_197", "psc_text": "cum nubibus caeli meminissent, aduersus quem fremerent et conuenirent, ut per cognitionem diuini aduentus conturbati super contumelia inlusse humilitatis corporeae pseniterentpaeniterent. § 27 Tenet autem ordinem prophetiseprophetiae euangelica doctrina. nam in eo ipso dicti utriusque ratio continetur, huius scilicet dicti: ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum eius, adnuntians prseceptumpraeceptum eius. dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego bodiegenui te; cum enim ait: a modo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis, tempus, quo filius hominis, qui et Christus et dei filius est, consessu dei dignus esset, ostendit: ut, quia antea dei filius, tum quoque et hominis filius esset, id, quod tum hominis filius est, ad perfectum dei filium, id est ad resumendam indulgendamque corpori aeternitatis suae gloriam per resurrectionis potentiam gigneretur: quam gloriam a patre corporeus reposcebat. qui enim in forma dei erat, formam serui acceperat. et acceptae huic formae serui gloriam dei.", "candidate_score": 0.634101, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et vitae innocentiam a domino . Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2397", "psc_text": "est. § 11 Sed quid tandem erit spei? non omnium uita diem suam in spe domini exigit; sunt enim operarii horae tertiae. sunt sextae, sunt nonae, sunt et undecimae: et uidetur propheta, qui a custodia matutina usque in noctem sperauit, spem nobis euangelicsBeuangelicae mercedis abscindere. non abscindit plane. ailait enim: speret Israhel in domino. sine prafinitione teroporis spei adhortatio est. ille quidem, ut perfectus operarius, a custodia matutina usque in noctem sperauit. sed ad spem omne tempus est liberum: et mercedem non operis, sed miaericordisemisericordiae undecimae horae operarii consequentur. ita enim ait: speret Israhel in domino: quia apud dominum misericordia et copiosa apud eum redemptio. et ipse redirnetredimet Israhel ex omnibus iniquitatibus eorum. bonus est, in quem speratur; et sperandum in eo est, quia misericordia est, quia copiosa apud eum redemptio est, quia redimet ab iniquitatibus suis uniuersos. hora undecima est, conclusa sunt diei tempora: curramus omnes, festinemus, ne nox", "candidate_score": 0.632732, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et vitae innocentiam a domino . Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3182", "psc_text": "ex deo est. uideamus denique psalmi textum, si ad hsechaec, quae diximus, attinet. 4. Custodi me, inquit, domine, quoniam in te speraui. qui debitum petit, non sperat; nam si debetur mihi aliquid, iure id reposco. quod si quis mihi ex uoluntate tribuat. non ex oblatione, de hac consuetudine eius beninolentiambeniuolentiam eius sperabo. itaque hic. qui non ex operibus iustitiam magnifieabatmagnificabat, sed gratuitam dei gratiam introducebat: custodi me, dixit, domine, quia in te speraui. dicam domino: deus meus es tu. potestas enim domini in eo est, ut faciat in seruum, quod uult, non quod necesse habet. si autem operibus merces debetur, id mihi retribuet, quod necesse habuerit, non quod noluerituoluerit. si enim operatus fuero, uelit nolit, debetur mihi merces et euacuabitur per hsechaec gratia dei, sicut apostolus ait: nam qui operatur, merces illi accepta fit per debitum, non per gratiam; sed qui se non ex operibus suis. sed ex gratia dei", "candidate_score": 0.632211, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_25", "bdc_text": "nunc nihil dico , nisi quod illa ad mensem et amplius uti licet , dummodo reddatur tandem utraque nobis bona fideMyconius hatte mitgeteilt , er werde die noch ungelesenen Schriftstücke vorerst bei sich behalten ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1528", "psc_text": "confusione reiecta constanti et publica fide deum, qui negantes negaturus sit, non negemus. potest et sermo ad eos referri, de quibus apostolus ait: iam sine nobis regnatis, et utinam regnetis: id est, tamquam in conspectu sanctorum, qui utique frequenter reges terrae sunt nuncupati, propheta dei testimonia sit locutus neque confusus sit per praedicationem suam doctrinsedoctrinae caelestis instituta praebere. gemina autem intellegentia electionem intellegentiseintellegentiae ex se praestat, ut, quia utrumque ex testimoniis scripturarum intellegi promptum est, aut utrumque significatum existimetur, aut quod magis uidebitur probabile eligatur. § 11 Et meditabar in mandatis tuis, qurequae dilexi uehementer. non solum igitur loqui nos in testimoniis dei conuenit, sed legis mandata omnia diurna meditatione retinere. neque tantum meditatio utilis est, nisi lex ipsa, quae in meditatione est, diligatur, neque diligere communi dilectione sufficiet, nisi etiam uehementer id, quod diligitur, diligatur. atque ideo hunc omnem perfectae rationis ordinem sermo propheticus percurrit dicens: et raeditabarmeditabar in", "candidate_score": 0.632089, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_75", "bdc_text": "Quod si pestis nos subduxerit ex hac miseria , in futura gloria ad satietatem commentabimur mutuo .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3139", "psc_text": "querella iam beneplaciti in eos adfectus ostenditur. reconciliati enim sumus per corpus et sanguinem Christi ex inimicis in filios deo, cum nobis aeterni sacerdotis placationem inpsenitenti sacramento spopondisset propheta dicente: iurauit dominus, non psenitebitpaenitebit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. complacitum ergo est, quod inpsenitensinpaenitens esse iuratum est ei, quo regnante secundum ordinem Melchisedech, id est gentium et rege et sacerdote primum mansuetis salus, deinde splendor est sanctis exultantibus super regem suum. § 4 Sed post sanctorum gloriam intellegendum est, quid ad cantici noui plenitudinem consequatur: lsetabunturlaetabuntur in cubilibus suis. exultationes dei in gutture eorum, et gladii bis acuti in manibus ipsorum. iam non lacrimis stratum rigabitur, nec in hoc mortis corpore degentium ob peccati necessitatem ac dolorem noctibus singulis lectus lauabitur. in cubilibus enim iam suis sancti lsetabunturlaetabuntur in gloria, et ob id dei exultationes semper in gutture. per significationem gutturis internae conscientiseconscientia protestatur adfectomadfectum. sed", "candidate_score": 0.631011, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_0_2", "bdc_text": "Gratiam et vitae innocentiam a domino . Decanum PataviensemRuprecht von Mosham . expectamus ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2412", "psc_text": "ante inmensum supr. scr. P in sctm saeculfl acti P. 42* sperandum est: per spem praesentis saeculi spem futuri sfficali consequentes in domino nostro Iesu Christo, qui est benedictus in saecula sa'culorum. amen. PSALMUS CXXXI. Memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius. sicut iurauit domino, uotum uouit deolacob. § 1 Omnes quidem anteriores psalmi graduum in profectum nos spei celsioris extollunt et per doctrinam fidei, spei, confessionis, humilitatis, orationis in sublime gradibus suis pronehunt. sed hic praecipue psalmus nos ad cognitionem filii dei edocet et sacramento adsumptseadsumptae ab eo carnis instituit. coepit enim ita: memento, domine, Dauid et omnis mansnetudinismansuetudinis eius. audent Iudaei aduentum domini nostri, quoinquo corpore salutem humano generi reddidit, abnegantes hunc psalmum ad Dauid referre, ut in passione domini impii, ita et in prophetiseprophetiae scientia inperiti; legentes et non intellegentes, habentes et nescientes, uenerantes et non obcedientesoboedientes. qua enim religionis simulatione prophetarum libros uenerentorueherentur, multis cognitum est.", "candidate_score": 0.63012, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_27", "bdc_text": "Tu curato , ne eius dictata prodeant impressa in publicum .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1576", "psc_text": "ergo in nobis fidueiafiducia haec et uox, ut, cum subrepant cupiditates, cum passiones ingruant, cum pericula fatigent, cum supplicia crucient, dicere audeamus: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. dominus noster unigenitus dei filius inter cetera praecepta discipulis suis mandat dicens: non turbetur cor uestrum neque trepidet. aduersum turbationem, quaecumque ex accidentibus erit, longae praeparationis opus est firmitate. ut robusta fide atque firmata dei mandata custodiat. § 14 In quem autem se profectum quamue in causam propheta prseparauerit, neque turbatus sit, quousque custodiret mandata dei, continuo subiecit dicens: funes peccatorum circumplexi sunt mihi; et legem tuam non sum oblitus. esse peccatorum funes per Esaiam docemur dicentem: nae, qui ligant peccata tamquam funem longum, modo funis ex plurimis minimis crescentis in multum peccata semper tamquam longo fune tendentibus. sunt etiam 9 Rom. VIII, 38 sq. 15 Ioh. XIV, 1. 24 Esai. V, 18. 1 dilexit nos RE tollerantiam", "candidate_score": 0.627763, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_10", "bdc_text": "Et nunc Bernae an Lucernae sit , nescimus neque verbum de ipso audimusDer Brief Erasmus Ritters vom 27 .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_122", "psc_text": "atque Abraham peccatores se ignorare, cognoscere autem fideles. namque Adae post peccatum dictum est: ubi es, Adam? non quod deus, quem adhuc in paradiso habebat, in paradiso esse nesciret; sed quod, dum ubi sit interrogatur, indignus cognitione dei per id, quod peccauit, ostenditur. Abraham autem diu ignoratus, scilicet ad quem septuagenarium iam dei fuit sermo, cum se per oblationem 16 I. Cor. 14, 37. 26 Gen. III, 9. ft 1 iam ejc dam m. 2 V relinquit ex relinquid R 2 quo R t superiore R superiori E sermone ex sermo m. 2 V 3 iudicati I* 4 fecit V 6 peccatorum e (5 ex ae ? post ė 2-3 litt. eras.,fortasse lilt. rit.) R 12 inter cognoscit et cognoscit autem eras. dñs R 16 aliquit r e 16 ab eo cognoscentem V 19 cognosoetur R' E 20 quia quae R 21 cognouerit V 24 adque YR 27 in paradyso", "candidate_score": 0.619989, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11604_sent_71", "bdc_text": "BBKL XIX 1083-1086. , optimi iuvenes , nunc aberunt et salutatum ad te veniunt .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1828", "psc_text": "tendentibus propheta in dei salutare defixus 7 Matth. IV, 9. 10 Matth. XXV, 41. 17 Apoo. XII, 10. m 1 sapientia Cp aufera finis V et uirtutem eorum RCpE cf. Sabatier 77, 537 adn. 2 inhabitauileB V1 8 prehendam — auferam glori* om. Cp adpraehendam RE 6 imperiorum R 8 hunc add. m. 2 V plures ex ples m. 2 V 9 nequitiassub V 10 in supr. scr. m. 1 R 12 igitur superborum pb esse se liberum pb 14 da VR dominum n Cpb 16 intendet V intendent C intentant pb 16 initiunt R exaoernant VC 17 suum esse R 18 etiam num V 21 exspectationum V 24 a peccatis ex peccatis m. 1? V a pecoatia eot p 26 uoluptatis V uoluntates RC 26 praesentium (i ex corr.) R praesentibus V. 92* est. et ne corporales oculos eum deficere sub hac contemplanti intentione existimaremus, non solum in salutare", "candidate_score": 0.611262, "ce_score": null } ] } ], "biblical_hits": [] }