{ "letter_id": "11036", "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/11036", "dominant_topic": 1, "topic_dist": [ 0.057185, 0.064944, 0.04643, 0.053867, 0.050719, 0.042845, 0.046707, 0.054862, 0.046907, 0.045773, 0.045716, 0.046734, 0.043325, 0.051691, 0.048093, 0.049407, 0.046563, 0.050524, 0.057622, 0.050087 ], "citations": [ { "rank": 1, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1", "max_score": 0.709471, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_50", "psc_text": "iudices audiendi necessitas tenet, ut usque ad multam partem noctis sedere cogantur, aut ideo non est uerum quod dicitur, quia per noctem dicitur. nec audiunt scripturam clamantem: per diem mandauit dominus misericordiam suam et nocte declarauit, et iterum: ad annuntiandam mane misericordiam tuam et ueritatem tuam per noctem. aut quod dixerunt nocte uenisse ad dominum tenendum persecutores, non adtendentes quoniam ipsis nocturnis horis etiam dominus ueritatem suis discipulis praedicauit,. nec aduertere uoluerunt quod scriptum est, apostolum Paulum usque ad medium noctis produxisse sermonem. si haberent uerum quod dicerent, nox eos impedire non posset. sed sane tenebrosissimam noctem in suis mentibus patiebantur, quandocontra se ipsos tanta proferebant nec ad ueritatis lucem peruersum animum corrigebant. et adhuc utique dies erat, quando nobis forensi more de tempore praescribebant, dicentes causam lapsam esse et agi iam omnino non posse, nec intellegentes nihil se hominibus ostendisse nisi quantum timuerint ne ageretur, ubi eorum peruersitas et", "candidate_score": 0.709471, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_50", "psc_text": "iudices audiendi necessitas tenet, ut usque ad multam partem noctis sedere cogantur, aut ideo non est uerum quod dicitur, quia per noctem dicitur. nec audiunt scripturam clamantem: per diem mandauit dominus misericordiam suam et nocte declarauit, et iterum: ad annuntiandam mane misericordiam tuam et ueritatem tuam per noctem. aut quod dixerunt nocte uenisse ad dominum tenendum persecutores, non adtendentes quoniam ipsis nocturnis horis etiam dominus ueritatem suis discipulis praedicauit,. nec aduertere uoluerunt quod scriptum est, apostolum Paulum usque ad medium noctis produxisse sermonem. si haberent uerum quod dicerent, nox eos impedire non posset. sed sane tenebrosissimam noctem in suis mentibus patiebantur, quandocontra se ipsos tanta proferebant nec ad ueritatis lucem peruersum animum corrigebant. et adhuc utique dies erat, quando nobis forensi more de tempore praescribebant, dicentes causam lapsam esse et agi iam omnino non posse, nec intellegentes nihil se hominibus ostendisse nisi quantum timuerint ne ageretur, ubi eorum peruersitas et", "candidate_score": 0.707064, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_37_39", "bdc_text": "Habetis unam , quam misistis huc Constantiam in conventum HBBW IV , Nr. 482. ; habetis duas Basilienses Gemeint sind das Basler Bekenntnis von 1534 ( s. HBBW IV [Nr. 319 ] , S. 51 , Anm. 22 )", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_171", "psc_text": "epist. 54, 3' 1 dixisis.e B dixisisse (tert. s s. 1.) C 2 hiis b 3 exsistimet ut uid. Aml exestimet Am2Cml 4 praua Bml non sunt cml hiia b 7 orbe terrarum b 8 diffudit BmlC fuerunt Bml 10 tolerando ABC 12 ammonuit c 13 credo v crn A ceterum Am2BCbc 15 auctoritate BmlC 17 quamquam scripsi quam codd. v cipriano Bml 20 reliquid BmlC 21 docenda Bml 25 uniuersitate scripsi diuersi- {-sa-Bml)tate codd. v, cf. index s. u. uniuersitas modo se ab unitate toto orbe diffusa separare debuerunt. hoc illi quantum intellegitur praeuidentes ab illo testimonio Cypriani, quod in nostro mandato commemoratum est, toto silentio transierunt. § 51 Illud etiam, quod in causa Maximianistarum ipsi quoque suo iudicio declararunt, nec propter malos unitatem deserendam, qui Maximiani socios a Maximiano dixerunt non fuisse pollutos et eos inde quos damnauerunt in honore integro susceperunt et baptismum Christi licet foris ab", "candidate_score": 0.655369, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_50_52", "bdc_text": "Welte dann Luther ye ain underschriben siner artikelder Wittenberger Konkordie ( BucerD S VI /1 114-134 ) . von mir haben oder etwas , das ich on argwon und böse gwissne nit thaintun . könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_34", "psc_text": "nolebant BmlC ipsa. se Cml mirum si pacem scripturae dei non intellegebant, qui pacem cum eius ecclesia non habebant. § 11 Nos autem utraque accipientes testimonia demonstrabamus utrorumque concordiam. nam et illud accipiebamus, quod in suis litteris commemorauerunt, ecclesiae dictum esse: nec adiciet ultra per te transire incircumcisus et inmundus et illud, quod scriptum est: sinite utraque crescere usque ad messem, sed hoc esse in agro, illud futurum in horreo. denique et ipsi, qui diu contenderunt dicentes zizania, quae cum tritico simul crescere usque ad messem permissa sunt, non in ecclesia, sed in mundo esse contra intellectum martyris Cypriani, qui dixit: etsi uidentur in ecclesia esse zizania: non tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra, ut quoniam zizania esse in ecclesia cernimus ipsi de ecclesia recedamus, et nolentes consentire mundi nomine ecclesiam posse significari contra uerba apostoli, qui dixit: deus erat in Christo mundum reconcilians sibi et contra ipsius", "candidate_score": 0.642842, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_37_39", "bdc_text": "Habetis unam , quam misistis huc Constantiam in conventum HBBW IV , Nr. 482. ; habetis duas Basilienses Gemeint sind das Basler Bekenntnis von 1534 ( s. HBBW IV [Nr. 319 ] , S. 51 , Anm. 22 )", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_64", "psc_text": "enim potest, ut in codicibus sit ista uanetasuarietas, dum alii etiam dies et consules diligentia maiore describunt, alii tamquam superfluum praetermittunt: sicut etiam codex, de quo primum legimus iudiciumindicium Constantini, quo inter partes Caecilianum innocentem, illos autem calumniosissimos pronuntiauit, diem et consulem non habebat, alius autem, quem contra eorum calumnias postea protulimus, habebat. qui etiam illic inuidiosissime proclamauerant, quod imperatoris 22 cf. Breuic. III 19, 37 sqq. 1 e..rat (ra eras.) C 2 cirthense ABCb monstrabamus BCb 3 oram Bml arciua Ac archiuan Cml 6 mouere**.*** (ritis eras.) C 7 in-inueniretur om. BCb 8 auertere om. codd. euertere mg. Bm2, et b 9 exiebant Bml 10 nesse Cml quasi] quia BCb 11 possint ex possent Aml possent v 12 iudicis Bml 13 damnauerunt uel absoluerunt Bml 14 respondemus Am2 15 praeFnotatis Aml temporibus commendasse b 18 de] di Cml 20 ista sit Cml ueritas ABCb etiam alii BCb etiam s.", "candidate_score": 0.641524, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_67_69", "bdc_text": "maii 1537 . Tuus Io. Zvick. Salutabis mihi , quos etiam ab initio epistolae Ambrosius iussit salvere . [ Ohne Adresse. ]", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_14", "psc_text": "dicant ergo et istae: (litteras ad nos datas, fratres, cotidie legitis, qui uultis adhuc esse de parte Donati. in ipsis epistulis per nomen pacis nos apostolus salutauit dicens: gratia uobis et pax a deo 1 cf. Apoc. 1, 11 15 cf. Apoc. 3, 4 27 Rom. 1, 7 cet. 1 orientales septem ecclesiae (tr. ml) A ecclesiae orientales septem BCbv quas] qua A quam BmlC 2 zmirnae A (y s. i), c smirnae BCb tiatyrae A tiatirae BC tyatirae c philadelfiae B phyladelfiae b lauditiae BC laodiciae b(v) laoditie c 3 fecimu B 11 partis (s s. i) B 12 persona personae b 13 haereditati A 14 plantati A corr. (ex pancati?) ad unam nostrum] adhuc b 23 philipensium c colosensium Bmlb 24 et om. b 25 qui] quid Bm2b 26 epistolis Am2BCbc, item infra patre et domino Iesu Christo. quare pacem in nostris epistulis legendo didicistis et eam nobiscum", "candidate_score": 0.635913, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_66_68", "bdc_text": "Idem abs te peto. 16 . maii 1537 . Tuus Io. Zvick. Salutabis mihi , quos etiam ab initio epistolae Ambrosius iussit salvere .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_14", "psc_text": "dicant ergo et istae: (litteras ad nos datas, fratres, cotidie legitis, qui uultis adhuc esse de parte Donati. in ipsis epistulis per nomen pacis nos apostolus salutauit dicens: gratia uobis et pax a deo 1 cf. Apoc. 1, 11 15 cf. Apoc. 3, 4 27 Rom. 1, 7 cet. 1 orientales septem ecclesiae (tr. ml) A ecclesiae orientales septem BCbv quas] qua A quam BmlC 2 zmirnae A (y s. i), c smirnae BCb tiatyrae A tiatirae BC tyatirae c philadelfiae B phyladelfiae b lauditiae BC laodiciae b(v) laoditie c 3 fecimu B 11 partis (s s. i) B 12 persona personae b 13 haereditati A 14 plantati A corr. (ex pancati?) ad unam nostrum] adhuc b 23 philipensium c colosensium Bmlb 24 et om. b 25 qui] quid Bm2b 26 epistolis Am2BCbc, item infra patre et domino Iesu Christo. quare pacem in nostris epistulis legendo didicistis et eam nobiscum", "candidate_score": 0.631359, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_68", "bdc_text": "Tuus Io. Zvick. Salutabis mihi , quos etiam ab initio epistolae Ambrosius iussit salvere .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_14", "psc_text": "dicant ergo et istae: (litteras ad nos datas, fratres, cotidie legitis, qui uultis adhuc esse de parte Donati. in ipsis epistulis per nomen pacis nos apostolus salutauit dicens: gratia uobis et pax a deo 1 cf. Apoc. 1, 11 15 cf. Apoc. 3, 4 27 Rom. 1, 7 cet. 1 orientales septem ecclesiae (tr. ml) A ecclesiae orientales septem BCbv quas] qua A quam BmlC 2 zmirnae A (y s. i), c smirnae BCb tiatyrae A tiatirae BC tyatirae c philadelfiae B phyladelfiae b lauditiae BC laodiciae b(v) laoditie c 3 fecimu B 11 partis (s s. i) B 12 persona personae b 13 haereditati A 14 plantati A corr. (ex pancati?) ad unam nostrum] adhuc b 23 philipensium c colosensium Bmlb 24 et om. b 25 qui] quid Bm2b 26 epistolis Am2BCbc, item infra patre et domino Iesu Christo. quare pacem in nostris epistulis legendo didicistis et eam nobiscum", "candidate_score": 0.63048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa029a.opp-lat1_window_116", "psc_text": "si uitis aut malum aut ficus et malum granatum et ligna oleae quae non fecerunt fructum. a die hoc benedicam. ecce ipso die etiam benedici meruerunt. benedictio ergo haec puto quod non pertineat ad illos, ad quorum inmunditiam prohibet accedi, sed ad illos bonos, qui prohibentur accedere. in uno ergo fuerunt et permixti et separati, permixti quidem corporali tactu, separati autem uoluntatis abscessu. sed more suo scriptura loquitur, quae sic arguit malos, tamquam omnes in eo populo mali sint, et sic consolatur bonos, tamquam omnes ibi tales sint. pro nobis ergo episcopi uestri etiam in eo, quod post conlationem uicti scripsisse dicuntur, Aggaei prophetiam posuerunt, unde nos commemorarent euidentius probare quod dicimus, quia et in uno populo, in uno templo, sub eisdem sacerdotibus, inter eadem sacramenta hominibus dissimili uoluntate uiuentibus et diuersis moribus discrepantibus nec causae causa nec personae potest praeiudicare persona. § 33 Illud etiam quod ex apostoli epistula", "candidate_score": 0.599402, "ce_score": null } ] }, { "rank": 2, "cf_id": "cf016", "work_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1", "max_score": 0.701162, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1_window_153", "psc_text": "qui sinat eum dormire. dormit enim pauper somnum resurrectionis, quem diues dormire non potest, quia a diuitiis et 616 A uoluptatibus suffocatur. dormit Christi quietem dicentis: ego dormiui et quieui et surrexi. haec est tunica illa desuper texta, qua erat Christus indutus, quam scindere non potuerunt illi milites, quos agnoscis. nullus enim eorum uestimentum Christi scindit, sed diuidit,. sicut scriptum est: diuiserunt uestimenta mea sibi et super uestem meam miserunt sortem. diuiserunt sibi euangelistae nestimentauestimenta eius et super uestem eius, hoc est super praedicationem euangelii, qua uestitur hodieque dominus Iesus, B miserunt sortem, illam utique sortem, quae cecidit super Matthiam, ut apostolorum numero duodecimus excluso nomine proditoris adiungeretur. bene autem de euangelistis dictum 8 Matth. 10, 10 13 Psalm. HI 6 15 Ioh. 19, 23 et 24 18 Psalm. XXI 19 22 Act. 1, 25 sq. 1 etenim] enim DP'C nudant (m2 ex nudum) V 2 moneret (n in rru.", "candidate_score": 0.701162, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1_window_153", "psc_text": "qui sinat eum dormire. dormit enim pauper somnum resurrectionis, quem diues dormire non potest, quia a diuitiis et 616 A uoluptatibus suffocatur. dormit Christi quietem dicentis: ego dormiui et quieui et surrexi. haec est tunica illa desuper texta, qua erat Christus indutus, quam scindere non potuerunt illi milites, quos agnoscis. nullus enim eorum uestimentum Christi scindit, sed diuidit,. sicut scriptum est: diuiserunt uestimenta mea sibi et super uestem meam miserunt sortem. diuiserunt sibi euangelistae nestimentauestimenta eius et super uestem eius, hoc est super praedicationem euangelii, qua uestitur hodieque dominus Iesus, B miserunt sortem, illam utique sortem, quae cecidit super Matthiam, ut apostolorum numero duodecimus excluso nomine proditoris adiungeretur. bene autem de euangelistis dictum 8 Matth. 10, 10 13 Psalm. HI 6 15 Ioh. 19, 23 et 24 18 Psalm. XXI 19 22 Act. 1, 25 sq. 1 etenim] enim DP'C nudant (m2 ex nudum) V 2 moneret (n in rru.", "candidate_score": 0.692625, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1_window_146", "psc_text": "damna subeamus! § 69 hoc igitur pignus est, quod lex prohibet pignoraii et uiolenter auferri. sic enim habet scriptura: si debitum tibi fuerit a proximo tuo quodcumque, non B introibis in domum ipsius pignorare pignus, et homo apud quem est debitum tuum proferet tibi foras pignus. si autem homo ille pauper fuerit, non dormies in pignore ipsius, sed redditione reddes ei pignus ipsius ad occasum solis, et dormiet in uestimento suo et benedicet te et erit in te misericordia. § 70 Dices itaque mihi: ecce lex auferri pignus prohibuit, non suscipi, pauperi autem iussit reddi, non omnibus. ac de 4 Luc. 8, 5 14 Dent. 24, 12-14 (10-13). 1 hauitat P habitauit DP' 2 commendati (i eras.) P comendat DP argenti aurique PV auri argentique BT auri et argenti (deinde spatiurn 17 litt.) DP', argenti om. C custos (0 ex u) P custus V qui custos est (deinde spatium 10", "candidate_score": 0.654679, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1_window_125", "psc_text": "ditiorem. incitasti animum meum, concupisco hoc donum tuum. dicito. rogo, quid des. noli me 612 A diu suspensum reddere; cupio petere si cito soluas. sed soluisti cito: non distulisti inopem, non despexisti precem 5 Matth. 19, 23 8 Act. 3, 6 10 Psalm. CXI 5 3 foenerat B fenerat DP' 5 habuerit Ofta. DP' unde] ut B inde T fenerat DP' sed ... caelorum om. BT 7 protulit V 8 aurum et argentum DP' 10 feneret, deinde add. iustus. itaque dum te lego, de te requiro, exponis mihi quid feneret V uir om. DP' 11 disponet (et in ras.) C disponit V, recte puto 12 feneret V feneret P4 doceat me DP' doceat (a 8. u.) Pml Vm2 docet T 13 dicit B 14 nihil] non B 16 dare BDP' post quod... inpedit das inopi (u. 19) om. C quo (om. post) DP' 18 hii DP' illud B habent om.", "candidate_score": 0.654086, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1_window_121", "psc_text": "putant esse retinendum? § 59 Ac ne pari recrudescant modo et dicant etiam ad C faenerandum se incitari legis oraculo, quia scriptum est: faenerabis gentibus multis, tu autem non mutuaberis, tempus est plenius et expressius disputare et docere quid faenerandum et quibus legis statuta praescribant; praecedit D enim faenoris causa pignoris causam. mutuabitur inquit peccator et non soluet, iustus autem miseretur et tribuit. audis, debitor, quid debeas declinare: audis, creditor, quid debeas imitari. et infra: iuuenis fui et senui, 2 Deut. 24, 19 (17) 5 Ezecb. 18, 7-13 9 lob 31. 35-37 12 Luc. 6, 35 16 Deut. 28. 12 20 Psalm. XXXVI 21 23 Psalm. XXXVI 25 1 animam addidi ('}o:ÔJ LXX) pignerat BDP pegnorat (i s. e) V ./. ',. 3 pignera BDP' sunt P' 4 pauperes P auperiorem lapidem V 5 pignerari V lJP pignerara (i 8. ę) B per postea (ldd. B iezechihel B iezechiel T", "candidate_score": 0.649987, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_64_66", "bdc_text": "Vale , cor meum , mi charissime frater . Quaecumque ad me scripsisti , bona fide apud me sepulta sunt . Idem abs te peto. 16 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1_window_4", "psc_text": "quis infirmior defuncto, de quo dicit scriptura alibi: supra mortuum plora? Ecclesiastes autem ait: cor sapientium in domo luctus, cor autem stultorum in domo epularum. nihil hoc officio praestantius, ei conferre qui tibi C iam non possit reddere, uindicare a uolatilibus, uindicare a bestiis consortem naturae. ferae hanc humanitatem defunctis corporibus detulisse produntur: homines denegabunt? § 6 Tam sancto fessus officio propheta dum requiescit iu D cubiculo suo, cadenti de passerum nido albugine caecitatem incidit. nec conquestus ingemuit nec dixit: 'haec merces laborum 593 A meorum?' fraudari se magis doluit obsequiorum quam 1 Tob. 2, 1-8 8 Matth. 25, 36 12 Iob 30, 25 13 Sir. 22, 11 (10) 14 Eccl. 7, 4 (5) 20 Tob. 2, 9 et 10 1 hiss (s pr. in ras. ex i, ut uidetur, sed del.) P 2 quaerebat DP' et quaerens C 3 a aepulturae fessus DP' aepultara VBT reuerteretur DP' reuersus esset", "candidate_score": 0.6298, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_41_43", "bdc_text": "HBBW VI [Nr. 737 ] , S. 101f , Anm. 1). . Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1_window_149", "psc_text": "redderent et pecuniam non requirerent, quam dedissent. et sententia uos paternae censitionis hisbis adstringit et professio creditorum. § 71 i est autem et aliud pignus, quod lex spiritalis prohibet D auferri et si datum fuerit, reddi iubet ante solis occasum, quod homo debitor reddit et ipse protulit. debitor est autem omnis qui audit uerbum regni et non intellegit. uenit malus et rapuit quod seminatum est in corde ipsius. noli ergo introire in domum eius, ut illud pignus accipias. uae enim qui scandalizauerit unum de pusillis istis! si sua stultitia amiserit pignus suum, tu non habebis delictum. si autem pauper fuerit, redde pignus ante solis occasum; pignus autem E uestimentum est. si sibi diues uidetur, ipse se decipit, si pignus tradiderit suum: si autem pauper, qui non habeat diuitias spiritus, redde illi uestimentum suum ante solis occasum. § 72 si de corporali ageretur pignore, utique magis per diem reddendum fuit, ne", "candidate_score": 0.627842, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_20_22", "bdc_text": "es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1_window_174", "psc_text": "est qui dicit: scrutamini scripturas, in quibus putatis uos uitam aeternam habere. § 84 noli, faenerator, hunc lapidem supermolarem oppignorare, ne cadas super illum; omnis enim qui ceciderit super hunc lapidem conquassabitur, supra quem ceciderit autem comminuet illum. nec uidnaeuiduae pignus suscipias. graue et secundum litteram utrumque, ut usum B instrumentumque uiuendi egeno auferas aut uiduae pignus detrahas, sed grauius, si animae, quae uerbi uidua est, uerbum teneas, ut ei sterilitatem uiduitatis indicas. § 85 Atque ut sciatis quod amanti haec affectu suadeam, ut C sciatis quod liceat et bene faenerare, ostendam uobis quem faeneratorem debeatis imitari. duo inquit erant debitores uni faeneratori; unus debebat denarios quingentos, alius quinquaginta. non habentibus illis unde 1 I Cor. 5, 7 8 Deut. 24, 8 (6) 5 Lnc. 20, 17 Psalm. CXVII 22 8 Ioh. 5, 39 11 Luc. 20, 18 13 Deut. 24, 19 (17) 20 Luc. 7, 41—43 1 eipurgate DP'", "candidate_score": 0.601995, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_20_22", "bdc_text": "es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa044.opp-lat1_window_152", "psc_text": "pignerc D pignore ageretur P' pignere B 23 turpidudo P XXXII. Ambr. pars 2. 36 lumine proderetur; tenebrae etenim nudum non produnt. ac si hoc moueret, quod non haberet pauper quo dormiens tegi F posset, utique aut stragulum aut amictum diceret esse reddendum. nunc autem dicendo uestimentum tunicam magis significat, quam induimur atque uestimur. redde ergo pauperi tunicam suam, ut dormiat in ea noctu. § 73 Nonne tibi uidetur illum pauperem significare, qui cum una tunica iubetur pergere, alteram non requirere, missus a Christo ad euangelium praedicandum? ipse enim est pauper spiritu, qui dormire possit; nam satiato diuitiis, non est qui sinat eum dormire. dormit enim pauper somnum resurrectionis, quem diues dormire non potest, quia a diuitiis et 616 A uoluptatibus suffocatur. dormit Christi quietem dicentis: ego dormiui et quieui et surrexi. haec est tunica illa desuper texta, qua erat Christus indutus, quam scindere non potuerunt illi milites, quos agnoscis.", "candidate_score": 0.601633, "ce_score": null } ] }, { "rank": 3, "cf_id": "cf021", "work_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2", "max_score": 0.700689, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_216", "psc_text": "Christi corpore agnoscit, utrumque dicat, et, Christus dicit, et, Ego dico. Noli aliquid dicere sine illo, et non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evangelio? Ubi certe scriptum est, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt;» ibi certe habemus, Et contristatus est Jesus (Matth. XXVI, 38) , et fatigatus est Jesus (Joan. IV, 6) , et dormivit Jesus (Matth. VIII, 24) , et esurivit (Id. IV, 2) et sitivit Jesus (Joan. IV, 7; et XIX, 28) , et oravit, et pernoctavit in orando Jesus. «Pernoctabat,» inquit, «Jesus» (Luc. VI, 12) , «et perstabat» «in orando; et globi sanguinis decurrebant per corpus ejus» (Id. XXII, 43, 44) . Quid ostendebat, quando per corpus orantis globi sanguinis destillabant, nisi quia corpus ejus, quod est Ecclesia, martyrum sanguine jam fluebat? 2. [«vers. 1.] Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me.» Ille", "candidate_score": 0.700689, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_216", "psc_text": "Christi corpore agnoscit, utrumque dicat, et, Christus dicit, et, Ego dico. Noli aliquid dicere sine illo, et non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evangelio? Ubi certe scriptum est, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt;» ibi certe habemus, Et contristatus est Jesus (Matth. XXVI, 38) , et fatigatus est Jesus (Joan. IV, 6) , et dormivit Jesus (Matth. VIII, 24) , et esurivit (Id. IV, 2) et sitivit Jesus (Joan. IV, 7; et XIX, 28) , et oravit, et pernoctavit in orando Jesus. «Pernoctabat,» inquit, «Jesus» (Luc. VI, 12) , «et perstabat» «in orando; et globi sanguinis decurrebant per corpus ejus» (Id. XXII, 43, 44) . Quid ostendebat, quando per corpus orantis globi sanguinis destillabant, nisi quia corpus ejus, quod est Ecclesia, martyrum sanguine jam fluebat? 2. [«vers. 1.] Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me.» Ille", "candidate_score": 0.698264, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_216", "psc_text": "Christi corpore agnoscit, utrumque dicat, et, Christus dicit, et, Ego dico. Noli aliquid dicere sine illo, et non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evangelio? Ubi certe scriptum est, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt;» ibi certe habemus, Et contristatus est Jesus (Matth. XXVI, 38) , et fatigatus est Jesus (Joan. IV, 6) , et dormivit Jesus (Matth. VIII, 24) , et esurivit (Id. IV, 2) et sitivit Jesus (Joan. IV, 7; et XIX, 28) , et oravit, et pernoctavit in orando Jesus. «Pernoctabat,» inquit, «Jesus» (Luc. VI, 12) , «et perstabat» «in orando; et globi sanguinis decurrebant per corpus ejus» (Id. XXII, 43, 44) . Quid ostendebat, quando per corpus orantis globi sanguinis destillabant, nisi quia corpus ejus, quod est Ecclesia, martyrum sanguine jam fluebat? 2. [«vers. 1.] Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me.» Ille", "candidate_score": 0.688506, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_3_5", "bdc_text": "et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur . Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret . Orate ergo pro illo .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1339", "psc_text": "sic undique benedicitur, ut undique bene vivatur. «Benedicite Dominum, omnia opera ejus.» Quia cum coeperis in bona vita benedicere Dominum, opera ejus eum benedicunt, non merita tua. Ipse enim per te et in te bonum operatur, dicente Apostolo: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» (Philipp. II, 12, 13) . Ergo ne te extolleres, quia facis verbum ejus, quia facis voluntatem ejus, voluit te humiliari, respiciendo gratiam ejus, unde hoc consecutus es. «In omni loco dominationis ejus. Benedic, anima mea, Dominum.» Ipse ultimus versus est qui primus: benedictio a capite, benedictio in fine; a benedictione profecti sumus, ad benedictionem redeamus, in benedictione regnemus. IN PSALMUM CIII ENARRATIO. SERMO I. 1. Die quidem nudiustertiano, quantum meminisse dignamini, abundanter refecti estis: sed quia nos etiam post longum sermonem avidissimi dimisistis, non putavimus Sanctitatem Vestram hodierni diei debito fraudandam; ut hoc sit de debito, illud", "candidate_score": 0.660759, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4_6", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret . Orate ergo pro illo . Sic enim pro communi ecclesiarum profectu orabitis .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3604", "psc_text": "pro nobis; membra sua nos fecit. Aliquando itaque ex persona membrorum suorum loquitur, aliquando ex persona sua, tanquam capitis nostri. Habet aliquid ille quod dicat sine nobis; nos sine illo nihil possumus dicere. Apostolus dicit: «Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi, in carne mea» (Coloss. I, 24) . «Ut suppleam,» inquit, «quae desunt pressurarum,» non mearum, sed «Christi; in carne,» non jam Christi, sed «mea.» Patitur, inquit, adhuc Christus pressuram; non in carne sua, in qua ascendit in coelum, sed in carne mea, quae adhuc laborat in terra. Christus, inquit, pressuram patitur in carne mea: «Vivo enim non jam ego, vivit vero in me Christus» (Galat. II, 20) . Nisi enim Christus et in membris suis, hoc est fidelibus suis, pressuram ipse pateretur, Saulus in terra Christum in coelo sedentem non persequeretur. Denique aperte hoc exponens quodam loco: «Sicut enim corpus unum est,» inquit, «et membra multa habet; omnia autem", "candidate_score": 0.660526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_56", "bdc_text": "eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1870", "psc_text": "Deus apud Deum, per quem facta sunt omnia, in se manens innovat omnia (Sap. VII, 27) . Hanc ut videamus, magna et perfecta cordis munditia necessaria est, quae fit per fidem. Demonstrata enim forma servi, dilata est ad demonstrandam formam Dei. Idem quippe in forma servi loquens servis ait: «Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi» (Joan. XIV, 21) . Videntibus se promisit demonstraturum se. Quid videbant? quid promittebat? Videbant formam servi, promittebat formam Dei. «Ostendam,» inquit, «meipsum illi.» Ipsa est claritas ad quam perducitur regnum quod modo transitu saeculi hujus colligitur: ducitur enim ad quamdam visionem ineffabilem, quam non merebuntur impii. Caeterum forma servi cum hic esset, visa est ab impiis: viderunt eam qui crediderunt, viderunt et qui occiderunt. Ne aliquid magnum putes videri formam illam, viderunt amici, viderunt inimici; et quidam videntes interfecerunt,", "candidate_score": 0.6527, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_56", "bdc_text": "eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1873", "psc_text": "aliquid non videat. Jam quid sit visurus, ostendimus; formam illam de qua dictum est, «Sic veniet.» Quid ergo non est visurus? «Et ostendam meipsum illi.» Quid est, «meipsum?» Non formam servi. Quid est, «meipsum?» Formam Dei, in qua non rapinam arbitratus sum esse aequalis Deo (Philipp. II, 6 et 7) . Quid est, «meipsum? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» (I Joan. III, 2) . Haec claritas Dei est ineffabilis lux, fons lucis sine commutabilitate, veritas sine defectu, sapientia in seipsa manens, innovans omnia: haec substantia Dei est. Itaque tolletur impius, ut non videat hunc honorem Domini. «Beati» enim «mundicordes, quia ipsi Deum videbunt» (Matth. V, 8) . 13. Videtur ergo mihi, fratres, quantum nostrae capacitati Dominus impertiri dignatur, de ipso tempore: si tamen dicendum est, tempore; quodam enim tempore venturi sumus ad non tempus:", "candidate_score": 0.652242, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_56", "bdc_text": "eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_772", "psc_text": "aliud vis tu, aliud Deus: converte cor tuum, et dirige ad Deum; quia et Dominus infirmis compassus est. Vidit in corpore suo, id est in Ecclesia sua infirmos, qui primo voluntatem suam sequi tentarent; sed cum viderent voluntatem Dei aliam esse, dirigerent se et cor suum ad suscipiendam et sequendam voluntatem Dei. Ne voluntatem Dei velis torquere ad voluntatem tuam, sed tuam corrige ad voluntatem Dei. Voluntas Dei sic est quomodo regula: ecce, puta, torsisti regulam; unde habes corrigi? Illa autem integra manet: regula est enim incommutabilis. Quamdiu integra est regula, habes quo te convertas et corrigas pravitatem tuam, habes unde corrigas quod in te tortum est. Quid autem volunt homines? Parum est, quia voluntatem suam tortuosam habent; etiam volunt voluntatem Dei tortam facere secundum cor suum, ut hoc faciat Deus quod ipsi volunt, cum ipsi hoc debeant facere quod Deus vult. 19. Quomodo autem complexus est Dominus ex duabus", "candidate_score": 0.651407, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16_18", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1337", "psc_text": "Si ergo vis benedicere Dominum, fac verbum ejus, fac voluntatem ejus. In petra aedifica, noli in arena. Audire et non facere, in arena aedificare est: audire et facere, in petra aedificare est: nec audire, nec facere, nihil aedificare est. Si in arena aedificas, ruinam aedificas: si nihil aedificas, expositus pluviae, fluminibus, ventis, ante rapieris quam steteris (Matth. VII, 24-27) . Ergo non est cessandum, sed aedificandum: nec sic aedificandum, ut ruina aedificetur; sed in petra aedificandum, ut tentatio non evertat. Si sic est, benedic Dominum: si non est sic, noli blandiri linguae tuae; vitam tuam interroga, ipsa tibi respondeat. Invenis quid sis mali; geme, confitere: confessio tua potest Dominum benedicere; sed mutatio tua in benedictione perseveret. 29. [«vers. 22.] Benedicite Dominum, omnia opera ejus, in omni loco dominationis ejus.» Ergo in omni loco. Ibi non benedicatur, ubi non dominatur: «In omni loco dominationis ejus.» Ne forte aliquis dicat: Non possum", "candidate_score": 0.647728, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2502", "psc_text": "dictum est cadentes, sed descendentes. Multum autem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordia. Non autem ipse solus descendit: et quidem de coelo ipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui (II Cor. XII, 4) . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et", "candidate_score": 0.643003, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1322", "psc_text": "terra, confirmavit Dominus misericordiam suam super timentes eum. Confirmavit Dominus misericordiam suam super timentes eum:» secundum quid? «Secundum altitudinem coeli a terra.» Quid dixit? Si aliquando potest coelum abscedere a protectione terrae, aliquando poterit Deus non protegere timentes se. Attende et coelum: ubique, undique protegit terram, et nulla pars terrae est quae non coelo protegatur. Peccant homines sub coelo, faciunt omnia mala sub coelo; tamen proteguntur coelo. Inde lux ad oculos, inde aer, inde spiritus, inde pluvia ad terram propter fructus, inde omnis misericordia a coelo. Tolle auxilium coeli a terra, statim deficiet. Sicut ergo protectio coeli permanet super terram, sic protectio Domini permanet super timentes eum. Times Deum, supra te est protectio ipsius. Sed forte flagellaris, et putas quia deseruit te Deus. Si deseruit protectio coeli terram: «Quoniam secundum altitudinem coeli a terra, confirmavit Dominus misericordiam suam super timentes eum.» 19. [«vers.» 12.] Et quid fecit? Quia non secundum", "candidate_score": 0.640979, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2650", "psc_text": "coelum, si cogitamus Deum, qui ascensus in corde fecit. Quid est ascendere in corde? Proficere in Deum. Quomodo omnis qui deficit, non descendit, sed cadit: sic omnis qui proficit, ascendit: sed si sic proficiat, ut non superbiat; si sic ascendat, ut non cadat: si autem proficiendo superbiat, ascendendo iterum cadit. Sed ut non superbiat, quid debet facere? Levet oculos suos ad illum qui habitat in coelo, non se attendat. Omnis enim superbus se attendit, et magnus sibi videtur qui sibi placet. Sed qui sibi placet, stulto homini placet; quia ille ipse stultus est, cum sibi placet. Solus securus placet qui Deo placet. Et quis est qui placet Deo? Cui placuerit Deus. Displicere sibi Deus non potest; placeat et tibi, ut placeas illi. Sed tibi ille placere non poterit, nisi tu tibi displicueris. Si autem displices tibi, tolle a te oculum. Utquid te enim attendis? Si enim vere te attendis, invenis", "candidate_score": 0.635953, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_0_2", "bdc_text": "Salus et pax Christi sit tecum . Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2060", "psc_text": "XLI, 5) : haec est aeterna beatitudo justorum, qua beati sunt qui inhabitant in domo Dei, in saecula saeculorum laudantes eum (Psal. LXXXIII, 5) . 15. [«vers.» 20.] Sed vide quemadmodum intretur in portas justitiae. «Hae portae Domini,» inquit, «justi intrabunt in eas.» Has saltem nemo intret injustus, in illam Jerusalem quae non recipit incircumcisum, ubi dicitur, «Canes foris» (Apoc. XXII, 15) . Satis sit quod in longinqua peregrinatione mea «inhabitavi cum tabernaculis Cedar,» et «cum his qui oderunt pacem eram pacificus» (Psal. CXIX, 5) : pertuli usque in finem permixtionem malorum, sed «hae portae Domini; justi intrabunt in eas.» 16. [«vers. 21.] Confitebor, tibi, Domine, quoniam exaudisti me, et factus es mihi in salutem.» Quam saepe ostenditur laudis esse ista confessio, non vulnera medico ostendens, sed de percepta sanitate gratias agens. Ipse autem medicus salus est. 17. [«vers.» 22.] At istum quem dicimus? «Lapidem quem reprobaverunt aedificantes:» nam «hic", "candidate_score": 0.634216, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_0_2", "bdc_text": "Salus et pax Christi sit tecum . Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_981", "psc_text": "Jesus Christus, de quo dictum est, «Et» «videbit omnis caro salutare Dei» (Luc. III, 6) : de quo etiam dixit ille Simeon qui infantem accepit in manus, «Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum (Id. II, 28-30) . Notum fecit Dommus salutare suum.» Cui notum fecit? parti, an universo? Non parti alicui. Nemo fallat, nemo decipiat, nemo dicat, «Ecce hic est Christus, ecce illic» (Matth. XXIV, 23) : qui dicit, «Ecce hic est, ecce illic,» partes ostendit. Cui «notum fecit Dominus salutare suum?» Audi quid sequitur: «Ante conspectum gentium revelavit justitiam suam.» Dextera Dei, brachium Dei, salutare Dei, et justitia Dei, Dominus est salvator noster Jesus Christus. 3. [«vers.» 3.] «Memor fuit misericordiae suae Jacob, et veritatis suae domui Israel.» Quid est, «Memor fuit misericordiae et veritatis?» Ut promitteret, misertus est; quia promisit et exhibuit misericordiam, veritas consecuta est: misericordia praemisit promissionem, promissio reddidit", "candidate_score": 0.630845, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_0_2", "bdc_text": "Salus et pax Christi sit tecum . Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3201", "psc_text": "Israel, benedicite Dominum.» Sed fac de domo illa dici, et populum Israel vocari; crediderunt inde Apostoli et millia circumcisorum. «Domus Israel, benedicite Dominum; Domus Aaron, benedicite Dominum; Domus Levi, benedicite Dominum.» Benedicite populi Dominum, hoc est, «domus Israel» generaliter; benedicite praepositi, hoc est, «domus Aaron;» benedicite ministri, hoc est, «domus Levi.» Quid de caeteris nationibus? «Qui timetis Dominum, benedicite Dominum.» 26. [«vers.» 21.] Omnes ergo una voce dicamus quod sequitur: «Benedictus Dominus ex Sion, qui habitat in Jerusalem.» Ex Sion et Jerusalem. Sion Speculatio, Jerusalem Visio pacis. In qua Jerusalem nunc habitaturus est? In illa quae cecidit? Non, sed in illa matre nostra, quae est in coelis, de qua dictum est, «Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum» (Isai. LIV, 1; Galat. IV, 26, 27) . Nunc ergo Dominus ex Sion, quia speculamur quoad veniat: nunc tamen quamdiu in spe vivimus, in Sion sumus. Finita via habitabimus in", "candidate_score": 0.627244, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3889", "psc_text": "audite vocem ejus. Nemo enim vos potest exigere; nisi forte exactione opus est, ut qui vobis in Evangelio serviunt, petant a vobis. Si ad hoc ventum fuerit, ut petant; videte ne quod vos a Deo petitis, frustra petatis. Ergo estote exactores vestri, ne aliquid illi qui vobis in Evangelio serviunt, non dico patere cogantur, nam forte nec coacti petunt; sed ne silentio vos arguant. Unde scriptum est: «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem» (Psal. XL, 2) . Cum dicit, «qui intelligit super egenum et pauperem,» non exspectat ut petat. Intellige super illum. Alius te quaerit indigens, alium tu debes quaerere indigentem. Utrumque dictum est, fratres mei: et, «Omni petenti te da» (Luc. VI, 30) , modo lectum est; et alio loco Scriptura dicit, «Sudet eleemosyna in manu tua, quousque invenias justum» «cui eam tradas.» Alius est qui te quaerit, alium tu debes quaerere. Nec eum qui te quaerit relinquas", "candidate_score": 0.62495, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_57", "bdc_text": "Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_3684", "psc_text": "manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus» (Psal. LXXVI, 3) . Quam dicit diem tribulationis, nisi quam dicit et noctem? «Manibus meis nocte coram eo.» Adhuc in nocte sumus, et ad prophetiae lucernam vigilamus. Aliquid promissum est quod adhuc exspectatur: sed quid ait apostolus Petrus? «Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris» (II Petr. I, 19) . Ipse dies praemium nostrum ibi est. «Mane exaudies vocem meam; mane astabo tibi, et contemplabor» (Psal. V, 4, 5) . Ergo operare, quamvis in nocte, manibus tuis; id est, bonis operibus inquire Deum, antequam veniat dies ille qui te laetificet, ne veniat qui te moestificet. Vide enim quam securus opereris, quia non desereris ab illo quem quaeris: «Manibus meis,» inquit, «Deum exquisivi nocte coram eo.» Ut Pater tuus qui videt in occulto, reddat tibi (Matth. VI,", "candidate_score": 0.620815, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_2502", "psc_text": "dictum est cadentes, sed descendentes. Multum autem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descendit; ille cecidit superbia, ille descendit misericordia. Non autem ipse solus descendit: et quidem de coelo ipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui (II Cor. XII, 4) . Sed tibi illa loqui non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et", "candidate_score": 0.614344, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione .", "psc_chunk_id": "037_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-2_window_1410", "psc_text": "noster non deest pascere. Notum est omnibus quia de pane quem accepimus, et quem erogamus, reddituri sumus rationem. Optime novit Charitas vestra; non enim tacet nobis Pagina divina, aut adulatur nos Deus. De isto loco quam liberi simus ad vos, potestis advertere: et si forte ego minus liber sum, vel omnes qui in hoc loco vobis loquuntur, si minus liberi sumus, certe ipse sermo Dei neminem timet. Nos autem sive timeamus, sive liberi simus, eum cogimur annuntiare, qui neminem timet: hoc vobis non homines, sed Deus praestitit, ut et per tumidos liberum audiatis. Excusationem in judicio Dei non habebitis, nisi vos in bonis operibus exercueritis, et eorum quae audistis tanquam pluviae fructum congruum dederitis. Fructus congruus opera bona; fructus congruus sincera dilectio, non solum fratris, sed et inimici. Supplicem nullum spernas, et cui dare non potes quod petierit, non eum spernas: si potes dare, da; si non potes, affabilem te", "candidate_score": 0.599759, "ce_score": null } ] }, { "rank": 4, "cf_id": "cf025", "work_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem", "max_score": 0.699579, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_400", "psc_text": "verbum Domini (Amos. VIII, 11) . Qui ergo, subtracto suo eloquio, fame ac siti nos dicit atteri, quia ejus verba et cibus noster et potus sint demonstrat. Sed notandum quod aliquando cibus, aliquando potus sunt. In rebus enim obscurioribus quae intelligi nequeunt nisi exponantur, Scriptura sacra cibus est, quia quidquid exponitur ut intelligatur, quasi manditur ut glutiatur. In rebus vero apertioribus potus est. Potum enim non mandendo glutimus. Apertiora ergo mandato bibimus, quia etiam non exposita intelligere valemus. Pro eo autem quod multa Ezechiel propheta obscura atque perplexa auditurus erat, nequaquam ei de sacro volumine dicitur, bibe, sed comede. Ac si aperte diceretur: Pertracta et intellige, id est prius mande, et tunc degluti. Sed in verbis sacri eloquii iste debet studii nostri ordo servari, ut haec ideo cognoscamus, quatenus de iniquitate nostra compuncti, cognoscentes mala quae fecimus, vitemus ne alia faciamus. 4. Et cum jam ex magno usu lacrymarum de", "candidate_score": 0.699579, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58_60", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me . Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem . Amen .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_500", "psc_text": "omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis (I Cor. I, 4) . Qui adhuc adjungit et dicit: Ita ut nihil desit vobis in ulla gratia, exspectantibus revelationem Domini nostri Jesu Christi (Ibid., 7) . Quaeso te, Paule, si jam nihil deest, cur eis scribendo fatigaris? Cur in longinquo positus loqueris? Pensemus ergo, fratres charissimi, quantum laudat. Ecce eis gratiam Dei datam asserit, factos in omnibus divites dicit in omni verbo et in omni scientia; Christi testimonium, id est quod de semeptiso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat, quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem vos, fratres, per nomen Domini nostri Jesu Christi, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata (Ibid., 10) . Quid enim potuit tam perfectis tanquam", "candidate_score": 0.655406, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_60_62", "bdc_text": "Amen . O , es ist ain bös ding gwesen , quod Argentinenses vi quadam perruperunt colloquia vestraCapito und Bucer waren an der Tagung von Ende Januar /Anfang Februar 1536 in Basel erschienen und hatten Einfluß auf die Beratungen über das Erste Hel vetische Bekenntnis genommen ; vgl. HBBW VI [Nr. 743 ] , S. 119 , Anm. 6. .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_39", "psc_text": "2.-- In quinta mensis, ipse est annus quintus transmigrationis regis Joachin. Qui ut bene personam indicet, etiam genus narrat, cum subditur: VERS. 3.-- Et factum est verbum Domini ad Ezechielem filium Buzi, sacerdotem. 2. Sed prima quaestio nobis oritur cur is qui nihil adhuc dixerat ita exorsus est, dicens: Et factum est in tricesimo anno. Et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic prophetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et", "candidate_score": 0.646463, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_61", "bdc_text": "O , es ist ain bös ding gwesen , quod Argentinenses vi quadam perruperunt colloquia vestraCapito und Bucer waren an der Tagung von Ende Januar /Anfang Februar 1536 in Basel erschienen und hatten Einfluß auf die Beratungen über das Erste Hel vetische Bekenntnis genommen ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_39", "psc_text": "2.-- In quinta mensis, ipse est annus quintus transmigrationis regis Joachin. Qui ut bene personam indicet, etiam genus narrat, cum subditur: VERS. 3.-- Et factum est verbum Domini ad Ezechielem filium Buzi, sacerdotem. 2. Sed prima quaestio nobis oritur cur is qui nihil adhuc dixerat ita exorsus est, dicens: Et factum est in tricesimo anno. Et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic prophetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et", "candidate_score": 0.641709, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_871", "psc_text": "atrii interioris extrinsecus, centum cubitos, quia Redemptor noster quotidie per magistros atque doctores in mensura perfectionis metitur vitam fidelium, vel in specie boni operis per fidem, vel in sanctis desideriis per contemplationem. 17. Multi etenim videntur in fide positi magna operari, sed in centum cubitis non mensurantur, quia per ipsa quae faciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam videntur per abstinentiam cruciari, gemitibus insistere; sed eorum mensura ad centum cubitos minime ducitur, quia in his quae agunt ab humano judicio favores requirunt. Quis ergo est qui per centum cubitos mensuratur, nisi is cujus bona operatio recta intentione utitur, ut in eo quod agit non ad terrena lucra appetenda aut ad laudes transitorias reflectatur? 18. Ecce enim misericordiam proximis exhibere, possessa largiri, cum celeritate indigenti tribuere, latitudo in facie portae inferioris est. Sed si tua dans aliena non appetas, si terrenam gloriam de ipso bono opere non requiras, recte in centenario numero,", "candidate_score": 0.636896, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_921", "psc_text": "tacite opprobrium suae infirmitatis erubescant, atque, ex ipsa sua confusione roborati, contra adversa patientiam opponant, et ex tribulatione proficiant, qui prius in otio ex ipsa sua securitate torpebant. Et veraciter esse tales incipiunt quales se esse prius inaniter putaverunt. Hi itaque cum a portis exterioribus usque ad interiorem portam per boni studii atrium differuntur, hoc ipsum in eis atrium centum cubitis mensuratur, quia dilatione et exercitatione sancta quotidie ad perfectionem proficiunt. Per quotidiana enim desideria in mente proficere, quasi centum est cubitis interius atrium mensurari. Idcirco ergo a portis usque ad portam centum sunt cubiti, ut quasi quaedam mora eundi sit ipsa dilatio vivendi, per quam quotidie in virtutibus crescitur, ut ad interiorem aditum perfectius perveniatur. Sequitur: VERS. 24-26.-- Et eduxit me ad viam Australem, et ecce porta quae respiciebat ad Austrum; et mensus est frontem ejus, et vestibulum ejus juxta mensuras superiores; et fenestras ejus, et vestibula in circuitu,", "candidate_score": 0.627191, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Homiliae-in-Ezechielem_window_298", "psc_text": "ad mortem (Prov. XIV, 12) . Haec itaque occulti judicii profunda cogitare, quid est aliud quam alas deponere, id est de nulla jam virtute confidere, sed sub magno timore trepidare? Sive enim omnipotentis Dei naturam considerent, sive ejus judicia perpendant, trepidant, pertimescunt. Eis ergo quasi alas deponere est virtutes quas habent humiliare. 19. Sic Abraham alas deposuit, qui quando loqui cum Deo coepit, pulverem et cinerem se esse cognovit dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis (Genes. XVIII, 27) ? Sic Moyses alas deposuit, qui eruditus omni scientia Aegyptiorum (Act. VII, 22), mox ut verba Domini audivit, verba se non habere deprehendit, dicens: Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nudiustertius. Ex quo enim locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum (Exod. IV, 10) . Ac si aperte diceret: Postquam a te verba vitae audio, confusum me in verbis prioribus agnosco. Sic Isaias,", "candidate_score": 0.619234, "ce_score": null } ] }, { "rank": 5, "cf_id": "cf006", "work_id": "stoa0275.stoa018.opp-lat2", "max_score": 0.699553, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa018.opp-lat2_window_35", "psc_text": "quidem edens uelut panem, id est panem uelut cinerem aridum et sordidum, potum uero fletu miscens utique pro uino. habet enim et abstinentia uini suos titulos, quae et Samuelem deo uouerat et Aaronem consecrarat. nam de Samuele mater, et uinum, inquit, et ebriamen non bibet; talis enim et ipsa deum orabat. et dominus ad Aaron: uinum et siceram non bibetis, tu et filius tuus post te, siquandoingrediemini tabernaculum uel ascendetis ad altare, et non moriemini. adeo morientur qui non sobrii in ecclesia ministrauerint. sic et Israeli proximo exprobrat et potum: dabatis sanctificatis meis uinum. et haec autem strictura potus xerophagiae portio est. quamquam ubi abstinentia uini aut a deo exigitur aut ab homine uouetur, illic intellegatur etiam pabuli pressura formam praestruens potui. qualis enim esus, talis et potus. uerisimile non est, ut quis dimidiam gulam deo immolet, aquis sobrius et cibis ebrius. an autem 14] cf. Ps. 101, 10. 19]", "candidate_score": 0.699553, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa018.opp-lat2_window_35", "psc_text": "quidem edens uelut panem, id est panem uelut cinerem aridum et sordidum, potum uero fletu miscens utique pro uino. habet enim et abstinentia uini suos titulos, quae et Samuelem deo uouerat et Aaronem consecrarat. nam de Samuele mater, et uinum, inquit, et ebriamen non bibet; talis enim et ipsa deum orabat. et dominus ad Aaron: uinum et siceram non bibetis, tu et filius tuus post te, siquandoingrediemini tabernaculum uel ascendetis ad altare, et non moriemini. adeo morientur qui non sobrii in ecclesia ministrauerint. sic et Israeli proximo exprobrat et potum: dabatis sanctificatis meis uinum. et haec autem strictura potus xerophagiae portio est. quamquam ubi abstinentia uini aut a deo exigitur aut ab homine uouetur, illic intellegatur etiam pabuli pressura formam praestruens potui. qualis enim esus, talis et potus. uerisimile non est, ut quis dimidiam gulam deo immolet, aquis sobrius et cibis ebrius. an autem 14] cf. Ps. 101, 10. 19]", "candidate_score": 0.694433, "ce_score": null } ] }, { "rank": 6, "cf_id": "cf012", "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1", "max_score": 0.698795, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503", "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas", "candidate_score": 0.698795, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503", "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas", "candidate_score": 0.697272, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503", "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas", "candidate_score": 0.694738, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_56", "bdc_text": "eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2967", "psc_text": "non ei utique, qui in forma dei erat, donatur, ut dei forma sit; erat enim et, quia erat, iam non egebat hoc dono. sed fuit causa donandi, quia, qui in forma dei erat, formam serui accepit et se de forma dei euacuans, formam serui adsumens usque ad mortem obcediensoboediens fuit. oboedientiseoboedientiae ergo illi, per quam habitus seruilis adsumitur, 1 lob. I, 11; 10. 7Deut. XXXII, 8 sq. 15 Ioh. XVII, 2. 17 Matth. XXYEI, 18. 22 Phil. II, 6 sq. 2 non cognouerunt R 4 quem non cognouit R quem cognouit E fort. et qui sibi 9 populus iacob G iacob RE 10 et funiculum G funiculus (s in ras. a m. ,'i) REcf. Abli. IV, 77 11 in aeternam hereditatem GR in hereditatem aeternam E 15 dedisti ei G dedisti eis R 18 non tum R nondum E 19 per quem mundus erat GE om. R 20 mundi om.", "candidate_score": 0.661979, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_57_59", "bdc_text": "Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit . Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me . Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2712", "psc_text": "ipse dominus in euangeliis confirmat, cum ait de se: s i, inquit, Dauid in spiritu uocat eum dominum, quomodo dicitis, quod filius eius est? docens omnia Dauid spiritu prophetico elocutum. locutum autem de se licet in hoc loco eodem ostenderit, cum ait ab eo dominum se esse in spiritu nuncupatum, absolutius tamen ostendit, in psalmis sacramentum omne corporei aduentus sui contineri, dicens: haec sunt uerba mea, quae locutus sum ad uos, cum adhuc essem uobiscum, quoniam oportebat omnia 3 Matth. XXVIII, 20. 12 Hierem. XXXI, 2; 10. 13 Esai. XXIIII, 3. 14 Esai. LVIII, 14. 1B Matth. XXII, 45. 21 Luc. XXIIII, 44. -1 in eum RE in eo PT connnmeratione monstrata (sic) RP commemoratione monstrato TE 2 ut igitur hunc R ut hunc igitur PT 3 et in eo RT et in eu P sum uobiscum R 4 usque in R usquae P usque ad TE 5 Qic Re;", "candidate_score": 0.656022, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_267", "psc_text": "autem sunt. quae abscondita et latentia sunt, quaeque reconditis et inaccessibilibus et inperspicabilibus occulantur sintque ei tantum, qui condiderit, conperta, aut nisi cum aliquibus cognoscenda protulerit. ergo psalmus inscribitur in finem pro occultis. et quia ex natura rerum, quid intellegentiaintellegentiae) in nominibus finis occultorumque sit, uidemus, res ipsas, quae in fine atque occultis sint, conuenit explicari. § 3 Et de his quidem testis est nobis beatus apostolus Paulus ita dicens: prout legentes potestis intellegere intellectum meum in sacramento Christi, quod aliis temporibus non est cognitum filiis hominum, sicut nunc reuelatum est. et rursum: mihi minimo omnium sanctorum haec gratia data est in gentibus, euangelizare inuestigabiles diuitias Christi et inluminare, quae sit distributio sacramentiesacramenti eius, quod abs conditum est a sseculissaeculis in deo. hoc est igitur occultum, de quo et dominus ait: non est absconsum, quod non cognoscatur. neque opertum. quod non reuelabitur. sed psalmus occulta continet, non occultum. recte ita:", "candidate_score": 0.654173, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2528", "psc_text": "angelorum frequentium, ad quam per hanc ecclesiae et conuentus nostri domum scanditur. § 3 Et quia plures apud patrem mansiones sunt, benedicunt dominum non solum in domo stantes, sed etiam in atriis eius. non omnis domus atrium est. domus est etiam, quidquid extra 6 Ioh. VIII, 34. 17 Ps. XXXIX, 8. 18 Ps. XXVI, 6. 19 Exod. XXXIY, a. 90 Hierem. XIV, 10. 26 of. Ioh. XIV, 9. 4 benediotione quae se P 9 aeruo supr. scr. m. 1 P 10 cunctabunt1, P ll fidei uento PTb fidei uoto e in recordationS Te in recordatione Pb 15 domus dñi PT cf. p. 692, 11 domus dei nostri E 16 ii audebit beata illa prophetae uoce clein tpatio vnius uerbi sine scriptura relicto in marg. adscriptum dicere T 19 diC aut sta P a ne circu 21 q = benedictio: stantiQ P 23 frequentia T. 44* atrium est: interior autem et", "candidate_score": 0.652994, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_56", "bdc_text": "eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2718", "psc_text": "supr. scr. m. 1 R ut & forma hominis esset non ut forma dei esse desineret R non ut forma serui esset et forma dei esse desineret PT. esset, non ut forma dei esse desineret. ait enim ipse: quaeeumque pater facit, eadem et filius facit similiter. numquid in forma serui manens uirtutem et diuinitatem, qua in forma dei manebat, amisit? cum enim in corpore humili. tatis nostrae, quaecumque pater facit, eadem et ipse facit simi- Uter, nihil per consortium carnis a paternse diuinitatis potestate degenerat; neque id corpus, quod adsumptum est, uirtutem naturae antea manentis aboleait, cum in eo corpore, quod adsumptum est, uirtus naturae antea manentis operetur. § 3 Itaque si quid infirmum ex persona eius dictum reperietur. ad hominem referri oportet, per quem habitauit in nobis. uerbum enimcarofactumest et habitauit in nobis. referendum autem ob id est, quia non alienae aut sirnulatae naturae hominem adsumpsit. uerbum namque caro", "candidate_score": 0.652205, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1363", "psc_text": "adhuc potestis. legimus et in euangelio in agro uberi atque fecundo repertum thensaurum eundemque empto agro occultari. nouimus neque margaritas ante porcos proiciendas esse, neque sanctum canibus dare oportere. ergo intellegimus quaedamquadam nos cordis nostri secreto continere, quaequa diuulgata inexpiabiliainexpiabilis peccati culpam conparabunt. ita enim dixit: in corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi: quia, cum cetera peccata secundum differentias rerum aut in nos ipsos aut in alios exercentur, tamen tum fierent in deum propria, cum, quaequa occultonimoccultorum cordium essent condenda secreto, hsec in profanaeprofana cognitionis scientiam proderentur. § 7 Contuendus autem est in quarto hoc, qui consequitur, nersuuersu ordo doctrinae. primus uersus de custodiendis ab adulescente mandatis dei constitit; sequens, quia in toto corde deum exquisierit, ne a mandatis dei apelleretur; dehinc quod sacramenta absconsa sapientiaesapientia et occulta dei mysteria mentis susesua secreto continuerit; quarto nunc id deprecatur, ut iustificationes eidem ostendat: et deprecatur confessionis honore praelato", "candidate_score": 0.651726, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2787", "psc_text": "non occultata sunt, sed saeculi huius prudentibus facta sunt in occulto. § 30 Quod autem omnia ecclesiasticseecclesiasticae spei sacramenta in occulto fuerint, testatur et apostolus dicens: prout potestis intellegere intellectum meum in sacramento Christi, quod aliis temporibus non est cognitum filiis hominum, sicut nunc reuelatuttireuelatum est sanctis eius apostolis et prophetis in spiritu esse gentes coheredes et concorporales et conparticipes pollicitationis eius in Christo. et iterum: secundum dispensationem dei, quaequa data est mihi ad uos ad inplendumuerbumdei, sacramentum, quodabsconditum fuit ante saecula et a generationibus, nunc manifestum est sanctis eius, quibus uoluit ostendere diuitias glorise sacramenti dei inter gentes, quod est Christus in uobis spes gloriae. occultum itaque mysterium fuit, quod reuelatum est, esse deo gentes coheredes et concorporales et conparticipes pollicitationis eius 1 Gen. II, 23. 3 Ephes. V, 32. 6 Matth. XI, 25 sq. 14 Ephes. III, 4 sq. 20 Coloss. I, 25 sq. 1 nunc ex nono", "candidate_score": 0.650611, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1362", "psc_text": "autem RCp om. V 17 habundantia R muneret Cp 18 adeo autem R ut E 20 obtinentem C pellit V 21 qur R 22 praecaretur VR 28 dum Cp totum V 24 a add. m. 2 V 25 inhibendis C inuidiam ex inuiam m. 2 V. § 6 Tertius iste secundae litterselittera uersus est: incordemeo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. meminimus simile huic dicto legi solere, ubi dicitur: mysterium regis bonum est abscondere. meminimus et Paulum ad Corinthios adhuc in fide paruulos qusedamquadam dei eloquia occultasse, cum dicit: Iactelacte uos potaui, non cibo; nondum enim poteratis, sed neque adhuc potestis. legimus et in euangelio in agro uberi atque fecundo repertum thensaurum eundemque empto agro occultari. nouimus neque margaritas ante porcos proiciendas esse, neque sanctum canibus dare oportere. ergo intellegimus quaedamquadam nos cordis nostri secreto continere, quaequa diuulgata inexpiabiliainexpiabilis peccati culpam conparabunt. ita enim dixit: in corde meo abscondi", "candidate_score": 0.649386, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_47", "bdc_text": "Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2233", "psc_text": "adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi peccati confessio est, ibi et iustificatio a deo est, quod in publicano et ' pharisaeo dominus testatus est, cum pharisseuspharisaeus iustum se gloriatus 18 Prov. XVIII, 17. 19 Esai. XLIII, 26. 20 Matth. Y, 5. 3 in his oris V exultatione linguae G VRPT linguae exultatione E 5 laetabimur G ao ex hac R 6 ablutoa GR absolutos V nunc ablutos PTE 9 scribturae G V 10 praecem G V 12 consulatus T 13 oaptiuitas G om. VRPT 15 id praeterito G nuntiantis RP*T(G ?) nuntiantes Pl nuntians V de auertendie VRT neo auertendia (?) G = — auertendis P", "candidate_score": 0.647925, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2529", "psc_text": "cf. p. 692, 11 domus dei nostri E 16 ii audebit beata illa prophetae uoce clein tpatio vnius uerbi sine scriptura relicto in marg. adscriptum dicere T 19 diC aut sta P a ne circu 21 q = benedictio: stantiQ P 23 frequentia T. 44* atrium est: interior autem et familiarior atrii sedes est. interiores stabunt ergo, qui in atrio sunt, quia, sit licet dignitas in domo stare, prseuenit tamen ille, qui in atrio steterit. diuersos uero esse eos, qui in domo, et eos, qui in atrio sint, alibi propheta demonstrat dicens : pIa n tat i in domo domini in atriis dei nostri florient. maior fructus est effloruisse. et licet plantatio habeat dignitatem, prsecellitpraecellit tamen efOorescentium honor, quia, ut initium in plantatione est, ita gaudium boni operis in flore est. § 4 Repperi autem quosdam ambiguos circa hoc: in atriis domus domini fuisse dicentes, idcirco hoc a translatoribus primis", "candidate_score": 0.642848, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_916", "psc_text": "aduersantem et bellari aduersus diabolum uincique resurreetionisresurrectionis fide mortem tali exultantis uocis nostrae, ut dictum est, iubilo. sciet hoc deo placitum esse, hoc spei nostrae testimonium esse, publicas uictricesque exultationis nostrae nocesuoces personare, quarum propheta non neglegens est, alio loco memorans: circumiui et immolaui in tabernaculo eius hostiam iubilationis. et ne inanem iubilationis huius doctrinam atque obseruantiam crederemus, alibi protestatur: beatus populus, qui scit iubilationem. necessarium ergo id fidei nostrae est, in cuius scientia beatitudo est. § 5 Nam primum in admonitionum ordine propheta disposuit, ut iubilet deo omnis terra, secundo, ut psalmum dicat nomini 20 Pa. XXVI, 6. 23 Ps. LXXXVin, 16. 1 positi igitur et nos sumus in uitae V 3 dimicantes propter quod monemur do V 7 oficium R 8 est ergo V 11 nictoriam V exul- tationis VPE exulta — ti == onis R audiat VRE audia~r t P 12 post ecclesiam supr. scr. & m.", "candidate_score": 0.641183, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58_60", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me . Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem . Amen .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2712", "psc_text": "ipse dominus in euangeliis confirmat, cum ait de se: s i, inquit, Dauid in spiritu uocat eum dominum, quomodo dicitis, quod filius eius est? docens omnia Dauid spiritu prophetico elocutum. locutum autem de se licet in hoc loco eodem ostenderit, cum ait ab eo dominum se esse in spiritu nuncupatum, absolutius tamen ostendit, in psalmis sacramentum omne corporei aduentus sui contineri, dicens: haec sunt uerba mea, quae locutus sum ad uos, cum adhuc essem uobiscum, quoniam oportebat omnia 3 Matth. XXVIII, 20. 12 Hierem. XXXI, 2; 10. 13 Esai. XXIIII, 3. 14 Esai. LVIII, 14. 1B Matth. XXII, 45. 21 Luc. XXIIII, 44. -1 in eum RE in eo PT connnmeratione monstrata (sic) RP commemoratione monstrato TE 2 ut igitur hunc R ut hunc igitur PT 3 et in eo RT et in eu P sum uobiscum R 4 usque in R usquae P usque ad TE 5 Qic Re;", "candidate_score": 0.639823, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_36", "bdc_text": "nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2678", "psc_text": "reliqua. § 1 Duplicem in confessione significationem esse, in plurimis locis demonstrauimus: aut peccati nostri, aut laudationis dei. 1 et ante omnib. om. P 2 retribuet R cf. p. 733,6 retribuit PTE id eat RE om. PT 5 etiam RPT et E 6 tuos RPb suos Te 8 enecandae R 9 quae quae R 10 inter est et prorumpentes gpatium l-j liti. uac. R 11 retorquaere R 12 uoluntate PTE uoluptate R 15 transferetur Re transfertur PTb 16 decedet R deoesserit PTE 17 comminuit P* 18 et «allidit R et allidit (&Uida P) ad petram PTE et uirtus, qua — allidit ad petram om. PT iustus?uirtus R 91 teberatreni T 22 ao ex hac R Finit pail. CXXXVI inoipit CXXXVII R Explicit pttlm CXXXVI incipit psalA CXXXVIIP Expl. de CXXXVI incip. de CXXXVfl T. et hoc ita esse, ex euangelicis dictis promptum est noscere. nam cum ait dominus: confiteor tibi,", "candidate_score": 0.639735, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2596", "psc_text": "quos adorant, uenerantes sint in consortio ueneratorum, ipsi simulacrorum modo emortua corpora sine uitseuitae spiritu relinquendi. § 27 Demonstrato autem errore gentili ad doctrinse ordinem propheticus sermo se rettulit dicens: domus IsraheL benedicite dominum; domus Aaron, benedicite dominum; domus Leui, benedicite dominum; qui timetis dominum, benedicite eum. in his nominum atque officiorum distinctionibus omnem ecclesiae populum conplexus est, sed per nuncupationum et proprietatum significationem ipsa illa officiorum merita dinisitdiuisit. in eo enim, quod dicitur domus Israhel et domus Aaron et domus LeniLeui et qui timetis dominum, aliud ab alio esse discernitur, ut secundum apostolum ad Corinthios scribentem qusedamquaedam fit in nominibus distinctio, cum ait: uocatis, sanctis cum .27 I Cor. 1, 2. 1 sperant in his PT cf. Sabatier II, 263 coofidant in eia E 2 simalachru Pa 8 labor et P 6 formandos P 8 aurium om. P in formam P - 9 cui apiritn aaolante«7 (anolare =,,ausgeben'' 1)", "candidate_score": 0.638962, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2543", "psc_text": "p in atriis domus dei PTrE 21 sallite P 514 laudi benediotionem PT* et G, ut uidetur (ubi benedictionem etiam nunc legi potest; praestare h. 1. = antecedere) laudem benedictioni « 25 honor r odor GPe ordo Tb (de litt. n et d in nostr. cod. saepe confusis cf. praef.). consummatur in laude. et laus non incipienda confuse est, sed ordine ac modo confitenda est. hoc enim primum est: laudate nomen domini. nomen ergo domini primum laudare admonemur, quia deus caeli sit, quia deus terrae sit, quia deus mundi sit, quia deus, quod fidei nostrae et spei proprium est, AbrahseAbrahae et Isaac et Iacob sit. in his enim primum deo laus est. § 3 Sequensueroprseceptumest: laudate serui dominum. per cognitionem nominis dei ad scientiam eius proficimus. iam enim non nomen domini, sed dominum laudamus cognoscentes. cur deus caeli sit, cur deus terrae sit, cur deus mundi sit, cur deus Abrahae", "candidate_score": 0.638112, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2527", "psc_text": "uento circumferatur, cuius cogitatio et uoluotasuoluntas in recordationem peccaminum et in curas uoluptatum euagetur. etidcircocum dixisset: ecce nunc benedicite dominum omnes serniserui eius, adiecit: qui statis in domo domini, in atriis domus domini. qui stat, loco non mouetur. iam cucurrit, iam ascendit, iam immobilis manet, iam auide bibit beatam illam prophetae uocem: statuitsuperpetram pedes meos; et rursum: in petra exaltasti me; et audiet tamquam Moysi sibi dici: tu autem sta hic mecum. de peccatoribus autem italegimus: dilexerunt mouere pedes suos. standum ergo est in domo domini, quia benedictio stantium placeat et stantium in domo illa sancta et caelesti Hierusalem et angelorum frequentium, ad quam per hanc ecclesiae et conuentus nostri domum scanditur. § 3 Et quia plures apud patrem mansiones sunt, benedicunt dominum non solum in domo stantes, sed etiam in atriis eius. non omnis domus atrium est. domus est etiam, quidquid extra 6 Ioh. VIII, 34. 17 Ps. XXXIX,", "candidate_score": 0.636671, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_47", "bdc_text": "Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_820", "psc_text": "iurans in eum iurabit in deum uerum. obstructum enim est osloquentiuminiqua, quia praedicetorpraedicetur ex lege et ex prophetis atque ab apostolo in eo nos ante constitutionem mundi et elegisse pater et benediiisse doceatur et ipse nos coexcitauerit et conlocauerit a dextris dei in eselestibuscaelestibus, cum uidebunt eum in maiestate sua iudicare de uinis et mortuis. per haec itaque obstruetur os loquentium iniqua. ipse enim est rex in seternumaeternum et in nomine domini Iesu omne genu flectet cae elestium et terrestrium et inferorum, et omnis lingua confitebitur, quia dominus Ie su sin gloria deipatris, qui est benedietusbenedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS LXIII. In finem psalmus Dauid. Exaudideus, orationem meam, dum deprecor ad te: a timore inimici eripe animam meam et reliqua. § 1 Psalmi superscriptio historiam non continet. simplex est et prophetali spiritu editus: tantum per id, quod in finem 3 Esai. LXV, 16. 10 Phil. II, 10 sq. 1", "candidate_score": 0.635947, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_27_29", "bdc_text": "werdend ir uch und ander lutLeute . verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose . Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_884", "psc_text": "cum fundo maris perturbatur. turbato enim diabolo omnia terroris sui ministeria turbantur: et ipse, in quo gentes pauebant, aduersantium potestatum sonus trepidat. recordemur uatum murmura et inconditos bacchantium fremitus et nonnumquam confuso audientium sensu incertum nescio quid simulacrorum sera sonuisse, omnem denique profano cserimoniorum cantu mundum resultantem; nunc uero domino Christo praedicato silere omnia confutata et trepida, cum hi templorum et gentium dii uirtute fidelium subiciuntur ad poenam, cum credentium uerbis torquentur, laniantur, uruntur et inuisibiles nobis atque inconprehensibiles naturae uerbo continentur, puniuntur, abiguntur, cum uates silent, cum muta sunt templa. per hsechaec itaque iam iudicio praeparantur. et praeparatio ista quid proficit? profecit namque: turbabuntur gentes et timebunt: cernentes scilicet deos suos mutos et tantum ad inpositionem manuum nostrarum poenae suae uocibus ingemescentes. sed post perturbationem gentium alii timebunt; timorem enim -erit inlature turbatio. numquid omnes, qui turbabuntur, et timebunt? nounon utique omnes, qui turbabuntur, et timebunt. § 11 Qui", "candidate_score": 0.635852, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_0_2", "bdc_text": "Salus et pax Christi sit tecum . Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3091", "psc_text": "misericors enim et potens est, qui dixit: qui credit in me, non iudicabitur, sedtransietdcmorteaduitam; etpotensmortem demutare uita et miserieorsmisericors iudicii amouere terrorem dominus noster Iesus CbristusChristus, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXLVII. Alleluia. Lauda, Hierusalem, dominum, lauda deum tuum. Sion et reliqua. § 1 Et huic psalmo, ut ei, qui ante superiorem fuit, Aggaei et Zachariae, cum in hebraicis non extet, nomen adscribitur: ut et per hunc et per eos, sicut superius ostendi, aeternae Hierusales prophetia posset intellegi. § 2 Lauda, Hierusalem, dominum, laudadeum tuum, Sion. non differt Hierusalem a Sion; nam secundum locorum nomina urbis ipsius locus idem est: sed nominum interpretatio geminam hanc eiusdem urbis commemorationem necessario desiderabat. Hierusalem enim est ciuitas pacis. et quia domini nostri regnum in pace et unanimitate sanctorum est — et factos est, inquit, in pace locus eius—, conuentus ille beatorum, qui dei regnum est, Hierusalem tamquam ciuitas pacis est", "candidate_score": 0.635017, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_30_32", "bdc_text": "liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto . besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ; ipse loquuntur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855", "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et", "candidate_score": 0.634322, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_63_65", "bdc_text": "Hinc enim libertas adempta est vobis , ita ut conventus vestri non caruerint confusione . Vale , cor meum , mi charissime frater . Quaecumque ad me scripsisti , bona fide apud me sepulta sunt .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3195", "psc_text": "hoc iucundatum est cor meum, et exultauit lingua mea, insuper et caro mea habitabit in spe: quia non derelinques animam meam in infernum neque dabis sanctum tuum uidere corruptionem. et textus quidem hic et ordo manifestus est; sed quod renes nominauit, et quasi in nocte, ait, erudierunt me, ne obscuriora uideantur, interrogemus. deus scrutator dicitur renum et cordis, in quibus quasi duobus locis hominis secreta teneantur. sed in corde quidem secretum animae, in renibus uero secretum carnis est: quas subinde inter se diuersitates interioris et eIteriorisexterioris hominis etiam apostolus docet, cum ait: consentio legi secundum interiorem hominem; sed uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae. et alio loco: igitur ego ipse quidem mente seruio legi dei; carne autem legi peccati. talem ergo quandam et dominus noster Iesus sentire se refert dissensionem, ubi ait: spiritus promptus, caro autem infirma: secundum interiorem enim hominem consentiebat legi patris, ut pateretur;", "candidate_score": 0.633642, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_42_44", "bdc_text": "Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes . Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1716", "psc_text": "intellegeretur, id, quod consequitur, adiecit: super omnes docentes me intellexi, quoniam testimonia tua meditatio mea est. didicisti, o Dauid, a Moyse legem, et Aaron tibi sacrifieiorumsacrificiorum omnium doctor est, Iesus iteratae circumcisionis magister est, Samuel ungendi tibi sacramentum in temetipso et prophetae et regis ostendit: quid est istud, quod loqui ausus es, quod super omnes te docentes intellexeris ? sed superior uersus, super quos omnes docentes se intellegat, ostendit, id est super inimicos. et rursum hic, qui nunc est uersus inferior, qui inimici sint, declarat, id est omnes docentes. claues enim se caelorum habere profitentur et doctores esse se legis gloriantur. et cum omnia legis testimonia aduentum domini nostri Iesu Christi testentur, super doctores suos propheta 1 dei om. Cp et ante in lege om. C heretici VR 2 mandatatum ex mandatum m. 2 V -4 auctorem — circumciBio om. V 5 -pcederit C 6 dfa R dnS V dominum", "candidate_score": 0.632364, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_31", "bdc_text": "besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_117", "psc_text": "manent, quia his dei nomen in honore est: pii non sunt, quia quaquae? pietatis sunt aliena sectantur. et necesse est ea magis diligant, per qusequae id quod se nuncupant esse non possunt, secundum nuncupationis uoluntatem operum uoluntate pitiorepotiore. et idcirco dominus postea quam credentes non iudicandos et non credentes iam iudicatos esse dixerat, addidit: hoc est autem iudicium, quia lux uenit in hunc mundum, et dilexerunt homines magis tonebrastenebras quam lumen. in eos ergo iudicium est, quod iam et in incredulos actum est et in credentes non necessarium est: quia magis tenebras quam lumen dilexerint; non quod non dilexerint et lumen, sed quod dilectio illis fuerit magis propensa tenebrarum. pneferripraeferri enim solet dilectioni ex comparatione dilectio: et hinc iudicium est, quia, cum dilexerint Christum. magis tamen tenebras dilexerunt. hi ergo iudicabuntur, qui neque ut pii non iudicabuntur. neque iam fuerint ut impii iudicati, in quos ex praelata potius dilectione iudicium", "candidate_score": 0.632023, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_67_69", "bdc_text": "maii 1537 . Tuus Io. Zvick. Salutabis mihi , quos etiam ab initio epistolae Ambrosius iussit salvere . [ Ohne Adresse. ]", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1945", "psc_text": "ihm V iesum ohristum C ihm p 30 eui add. m. 2 V securitatem F. 34* exspectans redimi se et propter eloquia dei uiuificari precatur. uenumdati enim sub peccato per redemptionem et iustifica.tionem in sanguine domini Iiberamurliberamur. hoc legislatio, hoc omnis spiritus prophetiae, hoc patriarcharum spes, hoc angelorum uoces. hoc toto in saeculi tempore diuini eloquii sermo testatus est: ob quod redimi ac uiuificari se deprecatur. § 5 Sed haec eadem eloquia dei, ut piis spebus uitam redemptionemque denuntiant, ita impiis non relinquunt. nam exspectationem prophetae haec de peccatoribus mox secuntur: longe est a peccatoribus salus, quoniam iustificationes tuas non exquisierunt non habet ueniam ignoratio uoluntatis, quia sub scientiae facultate nescire repudiatae magis quam non repertae scientiasscientiae est reatus. ob id enim longe a peccatoribus salus est, quia non exquisierunt iustificationes dei, cum utique non ob aliud consignatae litteris maneant, quam ut ad uniuersorum scientiam notionemque defluerent. sed sciens propheta,", "candidate_score": 0.631955, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_36", "bdc_text": "nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_995", "psc_text": "tamen idipsum sub isdem uerbis significatum intellegere debeamus. inuenimus enim confessionem duplici ratione esse tractandam: esse unam confessorum peccatorum, ubi in deserto Iordanis confitebantur peccata sua; esse aliam laudationis dei, 1 profetiam adque V 2 remissio populorum V qui postea om. et remissorum peccatorum &̆ remissorum peccatorum P et remissio peccatorum (eras. in?) R 3 consequatur VPTE 4 eum ex eoru m. 2 V 6 in uia R inhabitantes ex habitantes P 6 relictoru V in cognitionem V 7 id seqtur V 8 dš RP di V 9 iudicas PTxe 10 in terram VRe cf. Sabatier 11, 130 in terra PTb diriffis T'e 11 ex tribus VR ud credentes R 13 exultent P 14 in terra T 15 et spe V directarum (ec in ras.) P rectarum V 17 hine nihil P 18 isdem RP hisdem VTct itenatus F1 20 icitur R 22 isdem R hisdem VT 23 esse tractandam", "candidate_score": 0.630235, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_418", "psc_text": "quis confitebitur tibi? sperans ergo propheta misericordiam in sseculumsaeculum et in sseculumsaeculum saeculi confitetur tantum in saeculo: temporaria confessionis officia saeculi tempore gerens, spem uero aeternam saeculorum seternitateaeternitate protendens. 16 cf. EcclesiaBtes XII, 1. 22 Ps. VI, 6. .1 aup supra scr. m. 1 R uitam ex uita m. 2 V 4 proficit E 5 misericordia dei E meiserans V 6 quoque ex quoquae m. 2 V quemq (q in ras. a m. 2) V quenque T 7 et saeculum sup. lin. a m. 2 V 8 taatum in saeculo PT non etiam — nisi in huius in marg. inf. add. m. 2 V 12 nanque T de uita ex de uitam m. 2 V et de iure VPTE decidimus Ve 14 excidentium P 16 profeta VRP inter ostendit et profeta quaedam eras. P 17 illis sup. lin. a m. 2 V cessant enim uoluntates libertatem (libertatS T7) PT etiam", "candidate_score": 0.630167, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_30_32", "bdc_text": "liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto . besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ; ipse loquuntur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_118", "psc_text": "lumen, sed quod dilectio illis fuerit magis propensa tenebrarum. pneferripraeferri enim solet dilectioni ex comparatione dilectio: et hinc iudicium est, quia, cum dilexerint Christum. magis tamen tenebras dilexerunt. hi ergo iudicabuntur, qui neque ut pii non iudicabuntur. neque iam fuerint ut impii iudicati, in quos ex praelata potius dilectione iudicium est. § 23 Huius quidem euangelicae dispositionis tenuit et propheta rationem, dicens: propterea non resurgunt impii in iudicio, neque peccatores in consilio iustorum. 1 inter impios piosque E 2 proprie E ipsut V c/. Acad. p. 28 3 quia sit illis in aliquid V quia sit aliquid (d ex t) R 4 aliquit V 5 in eclesia V in aecclesia R tamen in saecularia r 9 'is V 10 quia ex quian m. 1 V pietati VE 11 nuncupant esse ex nuncupantes se R pant esse — secundum nuncu add. m. 2 I* 12 operum uoluntate add. m. 2 V", "candidate_score": 0.630022, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_31", "bdc_text": "besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_118", "psc_text": "lumen, sed quod dilectio illis fuerit magis propensa tenebrarum. pneferripraeferri enim solet dilectioni ex comparatione dilectio: et hinc iudicium est, quia, cum dilexerint Christum. magis tamen tenebras dilexerunt. hi ergo iudicabuntur, qui neque ut pii non iudicabuntur. neque iam fuerint ut impii iudicati, in quos ex praelata potius dilectione iudicium est. § 23 Huius quidem euangelicae dispositionis tenuit et propheta rationem, dicens: propterea non resurgunt impii in iudicio, neque peccatores in consilio iustorum. 1 inter impios piosque E 2 proprie E ipsut V c/. Acad. p. 28 3 quia sit illis in aliquid V quia sit aliquid (d ex t) R 4 aliquit V 5 in eclesia V in aecclesia R tamen in saecularia r 9 'is V 10 quia ex quian m. 1 V pietati VE 11 nuncupant esse ex nuncupantes se R pant esse — secundum nuncu add. m. 2 I* 12 operum uoluntate add. m. 2 V", "candidate_score": 0.628658, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_31", "bdc_text": "besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1814", "psc_text": "intelligi ualet p profetam V 21 quidpr. I. add. m. 2 V 23 emundari ex demundari m. 2 V effidari p(Ar) 24 qui eras. R et uniuersis doctor om. VR et prospector — et iudex om. p(A) et uniuersis doctor — et iudex om. C 25 emandator (sie) ex remandator m. 2 V et certe Cpb. decentissimum est, ut, qui spiritu dei loquitur, ea, quae humanae et salutis et seternitatis sunt, eloquatur. § 2 Ait enim ita: feci iudicium et iustitiam: non tradas me nocentibus me. facit placentia deo opera et, quia facit, ne nocentibus se tradatur, orat. opus merendi antefertur, et dehinc meriti praemium postulatur. fit enim primum, quod placeat; et tum dignatio eius, cui per opus placetur, oratur. at nos nec operamur nec placemus, quin etiam impiis et inreligiosis rebus offendimus; et quia tales non placemosplacemus, irascimur. sed dignum est contueri, qualia sint, quae propheta faciens, ne nocentibus", "candidate_score": 0.628547, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_57", "bdc_text": "Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3198", "psc_text": "perturbatione, qui infirmitatem et tristitiam fatebatur. nam si alibi Dauid ait: m eto s mortis cecidit super me, timor et tremor occupauerunt me et operuit me tenebtenebra ra, recte hsechaec tenebra ex timore mortis ueniens, quam minimam fuisse in filio dei conuenit, non nox, sed quasi nox appellatur. itaque significanter dicitur: adhuc autem quasi in nocte erudierunt me renes mei. quid autem erudierunt? scilicet quod sequitur infra, ut prouideret deum in conspectu suo semper, quia a dextris eius est, ut non commoueatur. 11. Pro hoc, ait, iucundatum est cor meum, et exsultauit lingua mea, adhuc autem et caro mea habitabit in spe: quoniam non derelinques animam meam in inferno neque dabis sanctum tuum uidere corruptionem. notas fecisti mihi uias uitae: implebis me laetitia cum uultu tuo: delectationes in dextera tua. ergo et iucunditates in dextera dei, quibus cunctis repletus est filius. in dextris enim habebat deum. prouidebam dominum, inquit, in", "candidate_score": 0.627827, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3189", "psc_text": "enim eos, qui ex operibus iustificantur, repudiabat, eos utique, quos deus per gratiam saluos faciebat, habere malebat. itaque significanter ait: dominus portio hereditatis m e ffi. cam enim dominus gratia sua saluos fecerit illos, quos ille in hereditatem dedit, uere dominus est portio hereditatis eius. seruauit autem obsequium filius, ut hereditatem suam non in sanguine suo qunesitamquaesitam praedicaret, sed per deum donatam sibi diceret a deo, ut et calicis sui, id est passionis dominum portionem esse confiteatur. etenim si passione domini redemptae sunt gentes de peccato, ipsa tamen passio domini uoluntas patris fuit, sicut testatur in euangelio dicens — ut homo loquitur, quem suscepit -: pater, transeat calix iste a me: uerumtamen, non quod ego uolo, sed quod tu. igitur si uoluntatem domini consideres, ipse confessus est dicens: si fieri potest, transeat iste calix a me. unde etiam redemptio gentium non in uoluntate filii, sed in uoluntate patris recipienda est.", "candidate_score": 0.62675, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_47", "bdc_text": "Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1859", "psc_text": "manus hominis scientis litteras et dicetur ei: lege hoc, et respondet: non possum legere, signatum est enim. § 4 Sed declaratio uerborum mysticorum per euangelia praestatur, ubi legis occulta et abscondita prophetica mandata domino in corpore manente panduntur. ex quibus primum fides discitur. ubi enim ea, quae a prophetis dicta sunt, per eum rebus et operibus explentur. cum uirgo parit, cum deus uerbum est et uerbum caro fit et habitat in nobis, cum muti loquuntur, cum surdi audiunt, cum claudi incedunt, cum leprosi emundantur, cum caeci uident, cum djemoniacidaemoniaci curantur, cum mortui resurgunt, declaratio haec uerborum dei nostram ac natonenaturae obscuritatem fidei luce clarificat. tunc enim intellegimus resurrectionis gloriam, iudicii potestatem, aeternitatis honorem. et intellegimus hsechaec paruuli, uel ad innocentiam renati uel per ignorationem inperiti. hsechaec declaratio uerborum dei et intellegentia paruulis praestita cuius temporis aetatisque res esset, dominus ipse in euangeliis demonstrat dicens: confiteor tibi, domine caeli et terrae,", "candidate_score": 0.625885, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2374", "psc_text": "V profundo R 14 clamat ex clamaaut V 16 indentes TT1 in uocem VRE (et T in marg.) in precem (praecem P1) PT 20 est ex oest m. 1 V om. R 25 scribtum V 26 bis ex is P 28 et ante ubique supr. scr. T. et non de longe, et rursum: quoniam in ipso et uiuimus et mouemur et sumus. uirtus ergo dei, quse aequalis et indiscreta est, officiorum ac membrorum habet nomina, ut uirtus. qua uidet, oculi sint; uirtus, qua audit, aures sint; uirtus, qua efficit, manus sint; uirtus, qua adest, pedes sint, officiorum diuersitates uirtutis huius potestate peragente. deus ergo ubique est et ubicumque adest, audit, uidet, efficit; sed orandus a nobis est, ut secundum precem nostram adsit, audiat uideat, efficiat. naturae suae est, ut tmdiataudiat; «ed Jidai coatzx est, ut precemur audiri. audit conuiciantes, audit maledicentes, audit etiam intra secreta cordis loquentes; sed fides officium", "candidate_score": 0.624385, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3183", "psc_text": "id mihi retribuet, quod necesse habuerit, non quod noluerituoluerit. si enim operatus fuero, uelit nolit, debetur mihi merces et euacuabitur per hsechaec gratia dei, sicut apostolus ait: nam qui operatur, merces illi accepta fit per debitum, non per gratiam; sed qui se non ex operibus suis. sed ex gratia dei saluum fieri uult, sicut oportet nos omnes credere, hic sperans in deum constituet sibi bonum. quod uoluerit deus, non quod necesse habuerit; ac per hoc significanter ait: dixi domino: deus meus es tu. neque enim umquam dominus gratias agit seruo, si fecerit, quod iusserit: sed per haec omnia expectari uolet beniuolentiam suam et gratiam, sicut et dominus docetdicene: quis ex uobis habet seruum arantem aut pascentem? numquid, cum uenerit domum, dicit ei: transi et recumbe? sed dicit: transi et ministra mihi, et tunc manducabis. numquid agit dominus illi gratias seruo, quia siesic fecerit? amen dico uobis, quia non agit. sic", "candidate_score": 0.623206, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_30_32", "bdc_text": "liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto . besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ; ipse loquuntur .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_113", "psc_text": "lumen. § 21 Neglegentem audientium et incuriosam legentium facilitatem dicti dominici sermo perturbat. cum enim dicit: qui credit in me, non iudicabitur, exemit iudicio fideles; et cum subiecit: qui autem non credit, iam iudicatus est, non admisit ad iudicium infideles. ergo si credentes exemit . et reppulit infideles, nec in hos nec in illos iudicii sorte permissa, quomodo conuenire sibi in hoc, quod tertium ait, existimabitur: hoc est autem iudicium, quia lux uenit in hunc mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lumen? non enim potest locus relictus esse iudicio, cum neque infideles nec fideles sint iudicandi. et haec quidem ita esse auditoribus neglegentibus et lectoribus incuriosis uidebuntur: ceterum in se uirtus ipsa uerborum proprietatem dicti et intellegentiam continet. § 22 Qui credit, inquit. non iudicatur. quid enim necesse est iudicare credentem? iudicium enim ex ambiguis rebus existit. et ambiguitate adempta iudicii non desideratur examen. ex quo ne infideles quidem", "candidate_score": 0.62241, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_759", "psc_text": "si et pietas in deum sit et patientia in aduersis et contemptus opulentiooopulentiae. a dei itaque confessione caeptus est psalmus. § 2 Nonne deo subdita erit anima mea? ab ipso enim salutare meum. etenim ipse deus meus, saluator meus, susceptor meus; non mouebor amplius. confessio dei communi hominum affectu a propheta ita caepta est, ut, cum post multam inscientiseinscientiae noctem, post ambiguam humanarum sententiarum incertamque doctrinam. post diuersarum 1 conspectu ex conapectui m. 1 V 8 libere V per dominum nostrum RT per deum ac dm n V per dm dum nrm P 4 amen om. V Explioit psalmus LX incipit LXI VR Expl. de LX. 1>8. incip. de LXI T * I * n Incip tractat de psalm LXI P 6 idith m corr. m. 2 V 7 ab ipsa autem V 9 profetiae (ex profitiae V) VRP 10 est supr. scr. R aut ex aud m. 3 R", "candidate_score": 0.62211, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2608", "psc_text": "Ge in saecula RPT 24 ac ex hac R confitemur <> 25 dupliois GPT ex duplices corr. m. 3 R. eius in saecula sit, aut peccata nostra confiteamur ei ab eo indulgenda, quia bonus et cuius indeficiens misericordia sit. utrumque naturae nostrae conueniens, ut et eum, ad cuius cogaitionemcognitionem nascimur, laudemus, et ei, qui bonus et misericors in saecula ait, confiteamur peccata sub agnitione peccati. non enim confessio eat, 4eo, qui nihil ignoret, ea, quae gesseris, confiteri, quia professione ista 4ow jionnon eget, cuius cognitioni nihil occultum est, cuius aditui nihil inuium est, cnhw virtutiuirtuti nihil relicum est, extra quem locus nullus est; sed confessio est rei scilicet eius, quae ignorabatur, professa cognitio, ex alterius iudicii opinione in alterius intellegentiaBintellegentiae proficiens sententiam. utile enim sibi ac iucundum quisquam esse antea existimauerat rapere, caedere, furari, superbire, potare, scortari; sed ubi hsec omnia aeternae damnationi obnoxia esse cognouit, cognitis his confitetur errorem.", "candidate_score": 0.621156, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2684", "psc_text": "temperans maledicus esse persistet? manum quidem homicidam non habebit, gedsed linguam habebit. et quomodo quis ex toto corde poterit confiteri non exigua secum peccati parte residente? detersis itaque omnibus uitiis confessione opus est desinendi et orandum semper ad deum est, ut in cohibendis peccatis extinguendisqua incentiuis eorum pendula uoluntatis nostrae studia confirmet. § 4 Ob quod iam confidens propheta per confessionem ac precem suam in portu se innocentiae conlocatum ait: confitebor tibi, domine, in toto corde meo: quoniam audisti uerba oris mei. duplex intellegentisB huius, ut superius iam diximus, sensus est. nam siue laudem deo confitetur, quia uerba oris eius audita sunt, siue per misericordiam dei, cum diu orasset, adiutus iam omnibus peccatis desinentibus confitetur. fidei nostrae utrumque conueniens, ut et dominum laudemus et confiteamur intellecta peccata. § 5 Dehincsequitur: et in conspectu angelorum psallam tibi. parum sibi existimat propheta esse, ut hominibus tantum praesentibus psallat, quia homines corporalium tantum", "candidate_score": 0.620811, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_51", "bdc_text": "von mir haben oder etwas , das ich on argwon und böse gwissne nit thaintun .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2881", "psc_text": "meum in uerba mala, ad excusandas excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem. cum ex innocentiss ac iustitiae studiis in uitiosam uoluntatem decidimus, tum cor nostrum in mala uerba declinat: non ut peccatum excusemus — omne enim peccatum 1 Matth. XII, 37. 3 Ibid. 36. 13 Eccles. XXVIII, 28 aq. 1 ex uerbis instificaberis R 2 condempnaberis R 3 ex omni GRa de omni e se om. G 4 depraecatna est G 6 ori suo orat GR ori orat E adpom (i tn ras. 3 litl.) R oatium om- R (in G fuisseuidetur) 7 non obsecratio . G 8 enim ualde linguae lBnaptaui, cf. Abh. IV, 70 enim iudae linguae R enim ***+linguae G enim linguae E promtissimus R *»optissimus G u 12 apd G adque hebreos G 15 seram ex serram R 16 tuis fac . iugum R (de G h. 1. non constat, sed cf. LXX) tuis iugum", "candidate_score": 0.619433, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_43", "bdc_text": "Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_679", "psc_text": "et dicetur: ueniteuenit. benedicti patris mei, possidete praparatum nubisuobis regnum n constitutione mundi; sed, cum pauci ex omnibus gentibus sint fideles, non per paucos efficitur, ne non omnes gentes sint infideles. inridendarum autem gentium ea maxime causa est, quod, dum crncifixumcrucifixum, dum mortuum, dum sepultum stultitia prudentiae sascularissaecularis exprobrat, magnae pietatis sacramentum non intellegentes filium dei resurgentem ex mortuis et maiestatis esse dominum non credunt. § 10 Sed habens ille potestatem animae ponendae et animae resumendae, quia hoc mandatum accepit a patre, inrisis spretisque gentibus subiecit: fortitudinem meam nd te custodiam, quia deus susceptor meus est: deus meus, misericordia eius prseuenietpraeueniet. me, deus meusostendit mihi inter inimicos meos. fortitudinem suam ad deum custodiet, animam suam scilicet, quam deposuit resumendo; 1 Ps. XIII, 7; LII, 7. 8 Lnc. XVIII, 8. 10 Matth. XXV, 34. 1 rursus antem PT daubit corr. m. 2 V exioriR 2 iatrahel V et om. R 3", "candidate_score": 0.616178, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1390", "psc_text": "Et idcirco sanctus propheta uicturum se dicit esse, cum uiuat, per hanc scilicet umbram nitre ad ueram illam regionem uiuentium transferendum. secundum quod exemplum, ut dixit: uiuam. ita et: custodiam sermones tuos. custodiuntur interim secandumsecundum apostolum Paulum pro parte et per speculum. sunt enim multa saeculi scandala, qusequae prohibent perfectam in nobis mandatorum esse custodiam. taceo de naturis corporum, 8 Matth. m, 11. 12 Luc. XII, 50. 23 I Cor. 13, 9; 12. 1 praeformatum V flposl posse eras. 2 lilt. (nt ?) R 4 per demutationem Cp 5 glorioaore V gnatura V 6 si om. Cp extimet p 7 et om. C caelesti uitam V caelesti uita Cp cf. Draeger Synt. 1,478 9 in s. s. m. 1 R qui m autempostmeuenitE 10 baptizabit E in om. b 11 do corr.m. 2 r h 12 abeo R abeo p 13 aliut baptiama V alio baptismate C alio bapne tismo", "candidate_score": 0.612968, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_63", "bdc_text": "Hinc enim libertas adempta est vobis , ita ut conventus vestri non caruerint confusione .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_472", "psc_text": "Sabatier lII, 720. omnes demutabimur. sed et propheta et confusionem resurrectionis et honorem discernit, itadicens: et resurgent alii quidem in uitam, aiiialii in confusionem aeternam. confundentur ergo, quorum ossa dispersa sunt, quos spreuit deus, quos tamquam indignos, ne conformes essent gloriae suee et resurrectionis, abiecit: resurrecturi adeo, ut confundantur, non demutabuntur uero et ex eo confundentur. haec enim resurrectionis statuta condicio est, et idcirco tamquam ex pneterito pro decreti definitione fit sermo, quia id, ut ita maneat, sit statutum. § 18 Commemoratis uero humanis et insoientiae et iniquitatis impietatibus, ut is, qui titulo praefertur, intellectus in finem possit intellegi. tali propheta spem beatorum finis ipsius adhortatione confirmat dicens: quis dabit ex Sion salutare Israhel? dum auertit dominus captiuitatem plebis suse, exultabit lacobIacob et lsetabitur Israhel. una enim haec spes reliqua fuit humanae infirmitati et fidei, per quam inter tantas praesentis uitse calamitates aeternorum bonorum exspectatione requiesceret. et idcirco certus huius", "candidate_score": 0.610554, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641", "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis", "candidate_score": 0.61044, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_17_19", "bdc_text": "Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis . Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ;", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2785", "psc_text": "21 Ioh. X, 38. m 1 ea G 3 quod inquid G quod enim inquit RE 10 ab se filius facere G facere filius a se R 18 ademens (?) G 14 ostendere (?) G 16 uniuersae adtulit (?) G 19 nosse se R se nosse E 20 ante leuiter 1-2 litt. eras. R 28 cognitionis E cogitationis GR 25 memoriae (?) G 26 occulta R et G, ut uidetur, occultata E 27 a te E ante G, om. R quae GR cf. Sabatier II, 210 adn. 1.5 et Abh. IV, 68 quod E 28 Christo R. Adam atque Eua apostolus tractaret, ita ait: hoc nunc os de ossibus meis etcarodecarne m e a, ad expositionem dicti huius adiecit dicens: hoc mysterium magnum est. ego autem dico in Christo et in ecclesia. quod autem per misericordiam dei patris ecclesiae hsec occulta non fuerint, ipse dominus in euangelio testatus est, cum", "candidate_score": 0.609318, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_20_22", "bdc_text": "es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1641", "psc_text": "ait: et conplacebodeo in regione uiuorum. atque ideo u in a m dixit, quia non in usu uitae istius uiuit, sed in dei sit miseratione uieturusuicturus. sed sperat istud, quia lex dei meditatio eius est. uacemus igitur diuinae lectioni, uacemus praeceptis dei et opera legis uitSB nostrae officiis exequamur: quia propter meditationem legis ueniente in se domini miseratione sperat se propheta uicturum. § 16 Non est uero sufficiens huic 'prophetee, ut sibi tantum sollicitus sit ac solum sui memor sit. oportet eum curam humani generis sumere et publicae sollicitudinis adfectum subire et orare pro his, qui in peccatis et in inreligiositate uersantur. huius itaque adfectus sui sollicitudinem consequenti uersu docet dicens: confundantur superbi, qui iniquitatem fecerunt super me. non est hic maledicti oratio. neque retributionem iniuriae sibi inlatse deprecatur. et absit, ut propheta euangelii prsedicatorpraedicator rationem euangelicse caritatis excesserit domino enim dicente: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus uobis", "candidate_score": 0.607562, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3060", "psc_text": "(?) G hunc anteriori R 17 in Aggeum Ra tititulum R a 18 preacientiam G 20 ** eJificationem di oiuitatis G 23 hortaretur R (de G h. 1. non constat) adhortaretur' E quam in uanum scripti cf. AM. IV, 72 quam uan** G quam uanum R quam uane E. quod in alio psalmo ita dictum est: nisi dominus sedificauerit domum, in uanum laborant, qui aedificant eam; nisi dominus custodierit ciuitatem, in uanum uigiJabituigilabit, qui custodit eam, idcirco dictum fuisse, quia euersionem eius urbis, in qua templum eradificandum esset, propheta praenosceret, meminisse haec ita intellegens debet eundem hunc prophetam fedificationemaedificationem eam, quajquae a Zorobabel secundo innouata est, et inanem et caducam futuram fuisse non ignorare potuisse, neque illam, quae a Salomone caepta est, non a deo institutam idcirco dixisse, quia per regem BabyloniseBabyloniae esset destruenda, cum post septuaginta deinde annos rursum eadem sit reformata; hanc uero, qusequae a Zorobabel gesta est,", "candidate_score": 0.605636, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1952", "psc_text": "ex dolore dolore m. 2 V non solum perturbet pb 28 se etiam e sed etiam VRpb sed ue etiam his C tabem ex turbem m. 2 V liq.s«*»»s corr. m. 2 V 24 animo V 25 a dei lege pb a lege dei C. conrumpunt. hos habet aestus, has tantum defatigationes sentit propheta, cum dicit: uidi non seruantes pactum et tabescebam: quia eloquia tua non custodieruDtcustodierunt. consignati testamenti Israhel heres nuncupatus est et audita de monte domini uoce respondit: omnia, quaecumque dixit deus, et audiemus et faciemus. at uero ubi diis alienis adorauit, ubi omnium se scelerum uitiis contamioauitcontaminauit, pactum et auditae nuncupationis et professae obseruationis amisit. alllquiaeloquia enim dei non custodierunt, qusequae se facturos auditurosque responderunt. nec noua prophetae huius super praeuaricationenipraeuaricationem populi tabes est; quippe cum et dominum ipsum ad impietatem Hierusalem inlacrimasse noscamus, et ex doctrina eadem super inpsenitentesinpaenitentes apostolus fleat et insuper ipse. si quis", "candidate_score": 0.60093, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_568", "psc_text": "munitione peccatum, ut iniquitas uinceret custodiae uoluntatomuoluntatem, usura et dolo ceterisque, qusequae in lege sunt uetita, redundante. § 13 Et indignationem tantae huius iniquitatis ostendens subiecit: quoniam si inimicus meus inproperasset mihi. supportassem utique et si odiens me super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo. tu autem, homo unianime, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebuscapiebas cibos. in domo dei ingressi sumus cum concordia. querensquerella non de passione est, sed de apostolo proditore. nam cum salutem generi humano suscepta crucis morte donaret, non potest uideri sacramentum hoc magnae pietatis arguere. nam utique si inimicus esset, querellae causa non esset, cum id in se consummaretur, quod ad salutem nostram perpeti ipse uoluisset; sicuti si odiens se locutus super se magna fuisset, absconsus ab eo fuisset, quia ei non cognitus in homine deus esset et ob hoc minus esset criminis nescienti — non enim gentes uerbum", "candidate_score": 0.60022, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_887", "psc_text": "R) turbabuntur timebunt RPe non utique — timebunt om. R 90 qui et turbabuntur et timebunt Pb qui turbabuntur timebunt e me in 91 tibunt R habitant R 98 loqueba = tur (eras. n) R ergo um. P uti adiectum P ut ita = dictum (eras. d) R ut ita dictum e. numquid et gentes, quse intra fines sunt, non timebunt, et terrarum tantum extima deum metuent, ab eius metu ceteris, quae in medio habentur, alienis? finis autem est non res ipsa, sed rei extimum. extimum uero est, in quo res ipsa deficiet. qui ergo fines inhabitant? scilicet qui in carne positi neque in totum adhuc secundum carnem agunt neque iam omnino finem peccati per desinendi a peccatis consuetudinem teneant, sed uolentes desinere nec penitus desinentes et finem etiamnunc, id est quandam proximam defectionem peccati, carnis habitantes nec acarne absunt nec in totum interna carnis exercent. apostolus autem cum in", "candidate_score": 0.597039, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1449", "psc_text": "toto corde tuo et ex tota anima tua et custodias prseceptapraecepta domini dei tui et iustificationes eius, quae ego prsecipiopraecipio tibi hodie, ut bene sit tibi! ergo cum lex doceat in uiis dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterum sit, et nunc propheta oret uias iniustitiae a se amoueri sibique ut deus misereatur ex lege, id orat, quod lege conclusum est, ut in uiis dei ambulans in beatitudine collocetur. § 9 Dehinc sequitur: uiam ueritatis dilexi et iudicia tua non sum oblitus. uiam diligunt multi, sed non omnes diligunt ueritatis. et quicumque aut uoluptatum aut diuitiarum aut honorum uiam ineunt, sed et qui hsereticorumhaereticorum doctrinis uagi et incerti et impii differuntur, in uia quidem sunt, sed non sunt in uia ueritatis. sed propheta ex spiritu eius loquitur, qui adsuraptoadsumpto corpore dicturus postea erat: ego sum uia, ueritas, uita. et quia hoc iudicium est, secundum quod in euangeliis continetur:", "candidate_score": 0.596758, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_29", "bdc_text": "Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung .", "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_504", "psc_text": "de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas ab alapis non deflexit, sputamentorum contumeliam non exprobrauit et in nullo uoluntatem eius, cuius ad haec uoluntati in omnibus uolens obcediebat, offendit. 8 Rom. VIII, 26. 1 postulatio postulandee orationis RPT 2 hominem V S orare debeat V quid enim oremus qualiter T 6 lioet etiam a V formam ordinis R 8 eat qui solus potest (del. m. 2) patrem scit qui solus potest orare cet. Trest qui solus patrem uidet qui solus patrem scit potest (potellsT) orare eet. PT 9 euuangelia V 11 dum om. V 18 inaudire (d in ras. a. m 2) V 14 mei m ms.", "candidate_score": 0.584317, "ce_score": null } ] }, { "rank": 7, "cf_id": "cf033", "work_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis", "max_score": 0.698585, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2060", "psc_text": "» Et Regula S. Fructuosi (Cap. 5): « Si quid deest in mensa, is qui praeest signo dato, vel nutibus silenter petat, et indicet ministranti quid inferri, vel quid auferri sit a mensa necesse. » Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione, vel aliunde quidquam requirere, ne detur occasio. ] Recentiores addunt maligno, quod omnes antiqui praetermittunt. Ex Hildemaro autem, « cum dicit ne detur occasio, subaudiendum est loquendi. » Similiter ex Smaragdo « subintelligitur ne detur occasio vel maligno diabolo ad tentandum, vel fratribus ad superflua loquendum. » Eodem fere modo Bernardus Cassin. et Nicolaus de Fractura. Nisi forte prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum", "candidate_score": 0.698585, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2060", "psc_text": "» Et Regula S. Fructuosi (Cap. 5): « Si quid deest in mensa, is qui praeest signo dato, vel nutibus silenter petat, et indicet ministranti quid inferri, vel quid auferri sit a mensa necesse. » Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione, vel aliunde quidquam requirere, ne detur occasio. ] Recentiores addunt maligno, quod omnes antiqui praetermittunt. Ex Hildemaro autem, « cum dicit ne detur occasio, subaudiendum est loquendi. » Similiter ex Smaragdo « subintelligitur ne detur occasio vel maligno diabolo ad tentandum, vel fratribus ad superflua loquendum. » Eodem fere modo Bernardus Cassin. et Nicolaus de Fractura. Nisi forte prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum", "candidate_score": 0.69407, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4_6", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret . Orate ergo pro illo . Sic enim pro communi ecclesiarum profectu orabitis .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3718", "psc_text": "tam corporum quam animorum non solum patienter supportat, sed insuper, si licet, et si valet, juvat obsequiis, confortat alloquiis, consiliis informat; si hoc non potest propter disciplinam, sollicitus saltem orationibus solatiari non cessat infirmo; omnis, inquam, qui talia operatur in vobis, bonum omnino spargit odorem inter fratres, et odorem de unguentis optimis. Balsamum in ore hujusmodi frater in congregatione, monstratur digito, et dicunt de eo omnes: Hic est fratrum amator, et populi Israel; hic est qui multum orat pro populo, et universa sancta civitate. » Et alibi (Serm. 1 de omnib. SS.): « Quibus laudibus dignum, quanto amplectendum putas affectu fratrem illum qui, sine querela conversans inter fratres, tota sollicitudine cavet ne quid in eo sit quod ab aliis portari oporteat, et quidquid in aliis est onerosum, patientissime portat. » Vide ejusdem S. Bernardi serm. 36 de Diversis. Obedientiam sibi certatim impendant. ] Praemisso tamen abbatis et praepositorum imperio: en", "candidate_score": 0.692695, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1080", "psc_text": "orationis invenitur compunctione. » Et illud Petri Damiani (Opusc. 15 cap. 17): « Absit tunc nos sopori vel ignaviae cedere qua videlicet hora constat Redemptorem nostrum destructo mortis imperio surrexisse, ne si tunc dormiamus, quando oriente sole corporeo etiam interior noster homo lucem debet inocciduam exspectare, quod absit, irrisio nobis videatur illa congruere: Discipuli ejus nocte venerunt, et nobis dormientibus furati sunt eum. » Non defuerunt tamen ex priscis monachis, quamvis pauci, qui post nocturnum officium somno indulgere permiserunt, puta S. Isidorum in Regulae cap. 6, et Magistrum item Regulae cap. 44. Idque usu receptum fuisse circa finem saeculi sexti in Reomensi S. Joannis monasterio colligimus ex libro de Translatione et miraculis ejus, n. 1; sed et S. Galli abbatis discipulos post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos revisisse auctor est Walfridus in Vita S. Gadi cap. 26 (Saec. II). Similiter S. Geremarus abbas Flaviacensis completo officio revertens in dormitorium", "candidate_score": 0.692324, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_806", "psc_text": "Et si avygne que ascune tense, oue autre desordinement, soit celle mise en silence par tice, et teigne la penaunce tres jour. Denique Carthusienses in Nova Collectione Statutorum (II part., c. 14, n. 7): « Qui absque licentia silentium fregerit, culpam suam recognoscat, et disciplinam cum virgis accipiat in dominica proxime sequenti . . . . Si assuetus fuerit in frangendo, vino privetur, aut ad terram comedat, vel alia poena arbitrio prioris puniatur. » Et alibi (Cap. 8, n. 5): « Dicentes autem culpas suas de fractione silentii debent exprimere locum, vices et qualitates personarum; et tenentur disciplinas cum virgis a praesidente recipere. . . . Et omnes priores servent, et servare faciant istud statutum de disciplinis pro fractione silentii dandis; alias visitatores super hoc provideant. » Quia scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum. « Nam multiloquium, ut ait S. Joannes Climacus (Grad. 11), sedes est vanae gloriae, per", "candidate_score": 0.68967, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_806", "psc_text": "Et si avygne que ascune tense, oue autre desordinement, soit celle mise en silence par tice, et teigne la penaunce tres jour. Denique Carthusienses in Nova Collectione Statutorum (II part., c. 14, n. 7): « Qui absque licentia silentium fregerit, culpam suam recognoscat, et disciplinam cum virgis accipiat in dominica proxime sequenti . . . . Si assuetus fuerit in frangendo, vino privetur, aut ad terram comedat, vel alia poena arbitrio prioris puniatur. » Et alibi (Cap. 8, n. 5): « Dicentes autem culpas suas de fractione silentii debent exprimere locum, vices et qualitates personarum; et tenentur disciplinas cum virgis a praesidente recipere. . . . Et omnes priores servent, et servare faciant istud statutum de disciplinis pro fractione silentii dandis; alias visitatores super hoc provideant. » Quia scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum. « Nam multiloquium, ut ait S. Joannes Climacus (Grad. 11), sedes est vanae gloriae, per", "candidate_score": 0.688993, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_806", "psc_text": "Et si avygne que ascune tense, oue autre desordinement, soit celle mise en silence par tice, et teigne la penaunce tres jour. Denique Carthusienses in Nova Collectione Statutorum (II part., c. 14, n. 7): « Qui absque licentia silentium fregerit, culpam suam recognoscat, et disciplinam cum virgis accipiat in dominica proxime sequenti . . . . Si assuetus fuerit in frangendo, vino privetur, aut ad terram comedat, vel alia poena arbitrio prioris puniatur. » Et alibi (Cap. 8, n. 5): « Dicentes autem culpas suas de fractione silentii debent exprimere locum, vices et qualitates personarum; et tenentur disciplinas cum virgis a praesidente recipere. . . . Et omnes priores servent, et servare faciant istud statutum de disciplinis pro fractione silentii dandis; alias visitatores super hoc provideant. » Quia scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum. « Nam multiloquium, ut ait S. Joannes Climacus (Grad. 11), sedes est vanae gloriae, per", "candidate_score": 0.688898, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1499", "psc_text": "1º « Ideo, inquit, vestitos et cinctos dormire diximus fratres, ut cum hora operis Dei advenerit, et oratorii index sonaverit, noctu mox consurgant . . . 2º Inde ergo vestiti et cincti debent fratres dormire, quia non licet fratrem nuda membra sua contegere, nam exinde immunditiae libidinum in animam ingeruntur, cum membrorum nuditas tactu contingitur, feminarum illico cordi desideria titillantur, unde per somnum coinquinantur membra sorditate. 3º Et maxime ideo vestiti et cincti debent fratres dormire, ne quaerentes in obscuro res suas, vel cingula, ab ingredientibus oratorium sollicitis, vel paratis fratribus, cum adhuc illi lectos suos per negligentiam in obscuro subvertendo et dissipando revolvunt, aliquot orationes perdant aut psalmos. » Et facto signo absque mora surgentes. ] Sicuti praescribit Regula S. Pachomii (Art. 73): « Audito signo excitantis, aut voce psallentis, omnes surgant, currentes ad orationem. » Festinent invicem se praevenire ad opus Dei, cum gravitate tamen et modestia. ]", "candidate_score": 0.682798, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2403", "psc_text": "Id est completorium dicant, vel compleant hanc scilicet collationis moram, » inquit Boherius. Et exeuntes a completorio, nulla sit licentia denuo cuiquam loqui aliquid. ] Quod dicit exeuntes a completorio, intelligendum est de completorio officii, non de completorio collationis: « Non debet tamen quilibet postquam surgit e capitulo aliquid loqui: quia, infit Hildemarus, aliud silentium eum constringit. » Hanc vero silentii nocturni legem cum S. Benedicto praescribunt S. Pachomius in Regala, art. 53: S. Aurelianus, cap. 35; S. Isidorus, cap. 14; S. Fructuosus, cap. 17; Regula Cujusdam ad virgines. cap. 9, denique Regula Magistri, ubi sic loquitur (Cap. 30): « Factis completoriis in ultimo dicunt hunc versum: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis; mox ingrediantur silentium, et suis se collocent lectis, et tanto silentio redigantur, ut usque ad nocturnos putetur nullus ibi esse de fratribus. » Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis regulam, gratiori", "candidate_score": 0.680084, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2404", "psc_text": "Factis completoriis in ultimo dicunt hunc versum: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis; mox ingrediantur silentium, et suis se collocent lectis, et tanto silentio redigantur, ut usque ad nocturnos putetur nullus ibi esse de fratribus. » Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis regulam, gratiori vindictae subjacent. ] Qualis autem esse debeat, S. Pater non explicat. In Poenis incerti auctoris, apud S. Basilium, decernitur (Num. 12), ut « si quis inveniatur nocte privatim cum aliquo agere, aut locum ubi dormit mutare praeter voluntatem ad hoc de ignatorum, excommunicetur. » Et item (Num. 15): « Si quis vesperi post Pater noster inveniatur colloquens, excommunicetur. » Idem praestitisse legitur S. Benedictus in sanctimoniales linguae plus debito indulgentes. De aliis violati silentii poenis vide Haeftenum lib. VI, tract. 3, disq. 13. Sed quaeret aliquis quandonam silentium nocturnum obligare incipiat: incepto, an finito completorio, et iterum quandonam desinat. Primum", "candidate_score": 0.679325, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_835", "psc_text": "destinatis Cistercienses addunt scriptoria (Lib. antiq. Definit., dist. 7, cap. 5), ubicunque ex consuetudine scribunt monachi. Addendus insuper focus communis, in quo, ex antiquo ordinis nostri more, inviolabile silentium servabatur, ut patet ex Hildemaro, antiquissimo Regulae commentatore in 195 hoc caput ita scribente: « Si hiemis tempus fuerit, et propter frigus convenerint omnes in unum ad calefaciendum se, silentium debet ibi esse, et nullus debet ibi loqui. » Et ex S. Dunstani Concordia: « A calendis Novembris concedatur fratribus accessus ad ignem dum necessitas compulerit, et frigoris nimietas incubuerit, quod tamen sub silentio fiat. » Quod spectat ad recentiores congregationes, Cassinenses volunt (Declar. Cassin. ad Reg., c. 52), ut « Servetur semper silentium in choro, in dormitorio et in refectorio, etiam extra horam refectionis, et in quadam parte claustri circa capitulum, excepto si in dictis locis oporteret aliqua loqui breviter, et submissa voce. Hujusmodi etiam silentium servetur ad ignem communem", "candidate_score": 0.678717, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3327", "psc_text": "] In quem locum Richardus de S. Angelo: « Littera ista potest exponi duobus modis: 1º ut sit sensus, ut iste plus ostendatur humilis quam alius monachus; 2º ut sit sensus, si abbas jusserit ei ut celebret, vel ut sedeat post ipsum, ipse magis ostendatur humilis. » Si forte ordinationis, aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat quando ingressus est monasterium, etc.] Hunc locum varie exponunt commentatores: 1º Hildemarus S. Benedictum ita intelligit: « Si forte fuerit dignus ut decanus, aut praepositus fiat, aut consiliator, aut certe alicujus utilitatis, cum tali humilitate et subjectione debet abbati consilium dare, aut certe agere hoc quod illi injunctum fuerit, cum quali humilitate et reverentia seu subjectione locutus fuerat, quando in monasterium ingressus est. » Ita etiam Turrecremata. 2º Smaragdus, et Petrus Diaconus seipso, ita explicant: « Quod vero dicit: Si forte ordinationis, aut quia sacerdos est ordinatus, aut quia ordinationis", "candidate_score": 0.678708, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2898", "psc_text": "me ulterius ad illa quae fugi revocare tentetis. » Egregium plane facinus, ac vero monacho dignum! Eadem prorsus mente Gerardus pius Belga monachus (Bucelinus in addit. ad Comment. Gerardi, cap. 54) « litteras sibi missas, nisi argentissimae causae essent, et respondere illico cogeretur, nunquam nisi pomeridiano tempore legebat, ne quid potissimae, ut dicebat, diei parti et Deo sacratiori lectione profana detraheret, et distractioni alicui januam aperiret. Solitus etiam, si ad eas nonnihil affici videretur, multo saepe tempore, priusquam legeret, seponere: litteras autem ad suos missas sollicite perlegens, si quid rumoris e saeculo afferrent, ejusmodi delere, sive praescindere solebat; si quid vero perturbationis, sive inanis gloriae allaturae viderentur, omnino cremabat, quae autem ex iis conducere viderentur, ipse significabat. » Secundo, vetat S. Benedictus dare aut accipere eulogias sine praecepto abbatis. Quid autem sint eulogiae hic inquirendum est. Eulogiae non ab εὖ Graeco, quod est bonum, et lego Latinum, quod est eligo,", "candidate_score": 0.677462, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2898", "psc_text": "me ulterius ad illa quae fugi revocare tentetis. » Egregium plane facinus, ac vero monacho dignum! Eadem prorsus mente Gerardus pius Belga monachus (Bucelinus in addit. ad Comment. Gerardi, cap. 54) « litteras sibi missas, nisi argentissimae causae essent, et respondere illico cogeretur, nunquam nisi pomeridiano tempore legebat, ne quid potissimae, ut dicebat, diei parti et Deo sacratiori lectione profana detraheret, et distractioni alicui januam aperiret. Solitus etiam, si ad eas nonnihil affici videretur, multo saepe tempore, priusquam legeret, seponere: litteras autem ad suos missas sollicite perlegens, si quid rumoris e saeculo afferrent, ejusmodi delere, sive praescindere solebat; si quid vero perturbationis, sive inanis gloriae allaturae viderentur, omnino cremabat, quae autem ex iis conducere viderentur, ipse significabat. » Secundo, vetat S. Benedictus dare aut accipere eulogias sine praecepto abbatis. Quid autem sint eulogiae hic inquirendum est. Eulogiae non ab εὖ Graeco, quod est bonum, et lego Latinum, quod est eligo,", "candidate_score": 0.675844, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3468", "psc_text": "Ordine conversationis monasticae didicimus: « Ubicunque exinde sibi obviant fratres, junior priori inclinato capite dicat benedicite. » Cui concinunt ea quae supra scribebant Petrus Venerabilis et Bernardus Cassinensis. Addere possumus Boherium in secundo commentario ita scribentem: « In monasteriis quidem Specus Sublacensis et montis Cavensis hoc optime practicatur: nam in obviatione, ut ipse vidi, semper junior ait priori benedic, pater. Sed quod prior quidquam respondeat non audivi, nec etiam ex regula capio quidquam de prioris responsione, nisi Deo gratias respondeat. » Sed quod Boherium praeteriit, Regula Magistri declarat, praescribens (Cap. 13) ut excommunicato « petenti benedictionem nullus respondeat Deus. » Bernardus Cassinensis ad caput 25 de excommunicato loquens: « Si forte ille benedicite diceret, nullus Deus vel Dominus respondere deberet. » Et Vallisoletanorum Constitutiones: « Hanc benedictionem petimus dicendo benedicite, et inclinando versus illum qui praeterit; qui si sit decanus, vel multi temporis professus, dicat Dominus. Vel si malit, ob", "candidate_score": 0.674654, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2025", "psc_text": "panis et vinum. » CAPUT XXXVIII. De hebdomadario lectore. 484 Mensis fratrum edentium lectio deesse non debet; nec fortuito casu qui arripuerit codicem legere audeat ibi, sed lecturus tota hebdomada, dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas et communionem, petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum elationis. Et dicatur hic versus in oratorio tertio ab omnibus, ipso tamen incipiente: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Et sic accepta benedictione, ingrediatur ad legendum. Summumque fiat silentium ad mensam, ut nullius mussitatio, vel vox, nisi solius legentis ibi audiatur. Quae vero necessaria sunt comedentibus et bibentibus, sic sibi vicissim ministrent fratres, ut nullus indigeat petere aliquid. Si quid tamen opus fuerit, sonitu cujuscunque signi potius petatur quam voce. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione, aut aliunde quidquam requirere, ne detur occasio: nisi forte prior voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. Frater autem hebdomadarius", "candidate_score": 0.674126, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2403", "psc_text": "Id est completorium dicant, vel compleant hanc scilicet collationis moram, » inquit Boherius. Et exeuntes a completorio, nulla sit licentia denuo cuiquam loqui aliquid. ] Quod dicit exeuntes a completorio, intelligendum est de completorio officii, non de completorio collationis: « Non debet tamen quilibet postquam surgit e capitulo aliquid loqui: quia, infit Hildemarus, aliud silentium eum constringit. » Hanc vero silentii nocturni legem cum S. Benedicto praescribunt S. Pachomius in Regala, art. 53: S. Aurelianus, cap. 35; S. Isidorus, cap. 14; S. Fructuosus, cap. 17; Regula Cujusdam ad virgines. cap. 9, denique Regula Magistri, ubi sic loquitur (Cap. 30): « Factis completoriis in ultimo dicunt hunc versum: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis; mox ingrediantur silentium, et suis se collocent lectis, et tanto silentio redigantur, ut usque ad nocturnos putetur nullus ibi esse de fratribus. » Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis regulam, gratiori", "candidate_score": 0.673995, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3236", "psc_text": "ac vosmetipsos reliquistis. Si amando paupertatem ei constanter adhaeseritis, nec a veritatis via declina veritis, ipse, juxta providentiam suam, qua mirabiliter gubernat omnia, vobis quod expedire noverit largietur. » Sed de his satis: ad Regulae textum revertor. S. Benedictus igitur hoc loco permittit ut novitius, facta solemniter donatione, bona sua conferat monasterio. Sed quaeritur quid solemni donatione intelligendum sit? Respondet Richardus de S. Angelo solemnem donationem eam esse quae fit per scripturam, coram publicis personis, exprimendo voluntatem suam, et quantitatem donationis. Similiter Boherius eam quae fit in scriptis, et Smaragdus eam quae fit religiose coram testibus, et universa monasterii congregatione: adducitque locum istum ex Regula tertia SS. Patrum (Cap. 4): « Si aliquam novitius in cellulam voluerit inferre 776 substantiam, in mensa ponatur coram omnibus fratribus; » et alium ex Regula Magistri (Cap. 87): « Una cum anima sua Deo et oratorio monasterii per donationem offerat totum, subscribentibus religiosis testibus,", "candidate_score": 0.673723, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3648", "psc_text": "Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios possunt sortiri sensus, nec facile, ni exponantur, intelligi queunt. Bernardo lucem praetulerat Hildemarus, « quia, inquit, nihil valet illa lectio, nisi fuerit ejus traditio adhibita. » Hinc congregata Aquisgrani synodus decernit (Can. 70). « ut ad capitulum lectio tradatur (id est exponatur). Similiter ad collationem, si tempus fuerit opportunum. » Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus.", "candidate_score": 0.673495, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2298", "psc_text": "Patrum prolatum esse, a quo dictum referunt: « Caro et vinum, sive potus in quo sit ebrietas refutanda sunt a monachis, nec suscipienda, quibus pro Christo crucifixus est mundus et ipsi mundo (Cap. 11). » At quisnam sit ille antiquus Patrum non explicant. In Regula Cujusdam ad monachos id expressis verbis continetur. Verum auctor illius Regulae sancto Benedicto posterior videtur. Boherius in primo commentario: « Ego, inquit, in Vitis Patrum legi quod quidam narraverunt abbati Pastori de quodam monacho, quia non bibebat vinum; quibus ille respondit, quia vinum omnino monachorum non est. » Similiter in secundo commentario hoc dictum refert abbati Pastori; et insuper saltem implicite Regulae sancti Pachomii, sancti Basilii, et epistolae sancti Hieronymi ad Eustochium, ubi loquens de monachorum abstinentia (Epist. 22): « De cibo, inquit, et potu taceo, cum ibi etiam languentes monachi aqua utantur frigida, et coctum aliquid accepisse luxuria sit. » Menardus etiam dictum ascribit", "candidate_score": 0.67308, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2404", "psc_text": "Factis completoriis in ultimo dicunt hunc versum: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis; mox ingrediantur silentium, et suis se collocent lectis, et tanto silentio redigantur, ut usque ad nocturnos putetur nullus ibi esse de fratribus. » Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis regulam, gratiori vindictae subjacent. ] Qualis autem esse debeat, S. Pater non explicat. In Poenis incerti auctoris, apud S. Basilium, decernitur (Num. 12), ut « si quis inveniatur nocte privatim cum aliquo agere, aut locum ubi dormit mutare praeter voluntatem ad hoc de ignatorum, excommunicetur. » Et item (Num. 15): « Si quis vesperi post Pater noster inveniatur colloquens, excommunicetur. » Idem praestitisse legitur S. Benedictus in sanctimoniales linguae plus debito indulgentes. De aliis violati silentii poenis vide Haeftenum lib. VI, tract. 3, disq. 13. Sed quaeret aliquis quandonam silentium nocturnum obligare incipiat: incepto, an finito completorio, et iterum quandonam desinat. Primum", "candidate_score": 0.673, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3468", "psc_text": "Ordine conversationis monasticae didicimus: « Ubicunque exinde sibi obviant fratres, junior priori inclinato capite dicat benedicite. » Cui concinunt ea quae supra scribebant Petrus Venerabilis et Bernardus Cassinensis. Addere possumus Boherium in secundo commentario ita scribentem: « In monasteriis quidem Specus Sublacensis et montis Cavensis hoc optime practicatur: nam in obviatione, ut ipse vidi, semper junior ait priori benedic, pater. Sed quod prior quidquam respondeat non audivi, nec etiam ex regula capio quidquam de prioris responsione, nisi Deo gratias respondeat. » Sed quod Boherium praeteriit, Regula Magistri declarat, praescribens (Cap. 13) ut excommunicato « petenti benedictionem nullus respondeat Deus. » Bernardus Cassinensis ad caput 25 de excommunicato loquens: « Si forte ille benedicite diceret, nullus Deus vel Dominus respondere deberet. » Et Vallisoletanorum Constitutiones: « Hanc benedictionem petimus dicendo benedicite, et inclinando versus illum qui praeterit; qui si sit decanus, vel multi temporis professus, dicat Dominus. Vel si malit, ob", "candidate_score": 0.672334, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_783", "psc_text": "pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092 , quartum ita habetur: « Ut in hebdomada Paschae in claustro non loquantur, sed lectio divina ab omnibus teneatur, similiter in hebdomada Pentecostes, et in omnibus diebus dominicis, seu in Natali Domini, et in omnibus SS. festis praecipuis. » Similiter antiquae Consuetudines SS. Benigni Divionensis Cap. 64: « Per octo dies Paschae, et Pentecostes, et Natalis Domini, et in Rogationibus, et in omni secunda, quarta, et sexta feria Quadragesimae, et in omnibus 12 lectionibus, nulla fit locutio in claustro. » Quae totidem verbis exstant in veteri Corbeiensi Ordinario ms., quibus concinit liber Usuum Beccensium, loquelam in claustro privatis duntaxat diebus", "candidate_score": 0.672102, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1146", "psc_text": "Volens renuntiare saeculo, inquit S. Pachomius (In Regul. art. 26) ,. . .manebit paucis diebus foris ante januam, et docebitur orationem dominicam, et psalmos quantos potuerit discere. » Et alibi (Art. 80): « Omnino nullus erit in monasterio qui non discat litteras, et de Scripturis aliquid teneat, quod minimum est, usque ad Novum Testamentum et Psalterium. » S. Basilius (In Animadv. num. 1): « Si quis integra corporis valetudine orationes facere, aut psalmos memoriae mandare neglexerit, excusans excusationes in peccatis, hic a caeterorum consortio segregetur, aut hebdomadam unam jejunet. » S. Ferreolus: « Omnis qui nomen vult monachi vindicare, litteras ei ignorare non liceat; quin etiam psalmos totos memoriter teneat; neque se quacunque excusatione defendat quominus sancto hoc studio capiatur. » S. Hieronymus Rusticum monachum instituens (Epist. 4): « Nunquam de manu et oculis tuis recedat liber; discatur Psalterium ad verbum. » Et alibi de Aegyptiis monachis loquens (Epist. 22):", "candidate_score": 0.671604, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2078", "psc_text": "licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti Patris mentem clare exprimit, cum decernit (Cap. 24) ut lector « cum primum mensae abbas, cum omnibus acceperit merum, et ipse similiter suum merum propter sputum sacramenti accipiat, et incipiat legere. » Eodem fere modo Smaragdus: « Propter communionem, inquit, sanctam dicit, ne aliquid inde sputum excreans projiciat in sputo. » Smaragdum in suo commentario exscribit Petrus Diaconus; Petrum Bernardus Cassinensis, et Boherius in primo comment. His accedit Nicolaus de Fractura hunc in locum sic disserens: « Hoc vult dicere hic Magister, cum qualibet die apud veteres communicarent fideles, et maxime sancti monachi, mixtum hujusmodi licite sumebant 497 qui habebant", "candidate_score": 0.671289, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2078", "psc_text": "licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti Patris mentem clare exprimit, cum decernit (Cap. 24) ut lector « cum primum mensae abbas, cum omnibus acceperit merum, et ipse similiter suum merum propter sputum sacramenti accipiat, et incipiat legere. » Eodem fere modo Smaragdus: « Propter communionem, inquit, sanctam dicit, ne aliquid inde sputum excreans projiciat in sputo. » Smaragdum in suo commentario exscribit Petrus Diaconus; Petrum Bernardus Cassinensis, et Boherius in primo comment. His accedit Nicolaus de Fractura hunc in locum sic disserens: « Hoc vult dicere hic Magister, cum qualibet die apud veteres communicarent fideles, et maxime sancti monachi, mixtum hujusmodi licite sumebant 497 qui habebant", "candidate_score": 0.670536, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1792", "psc_text": "In aliis quoque monasteriis, in quibus aliqua remissius indulgentur, hanc regulam videmus strictissime nunc usque servari, ut ne verbo quidem audeat quis dicere suum aliquid; magnumque sit crimen, ex ore monachi processisse codicem meam, tabulas meas, graphium meum, tunicam meum, caligas meas; proque hoc digna poenitentia satisfacturus sit, si casu aliquo per subreptionem, vel ignorantiam hujusmodi verbum de ore ejus effugerit. » Ex sancto etiam Basilio (Reg. fus., cap. 32): « Doctrina veritatis omnino illud meum ac tuum inter fratres dici vetat. » Idem videre est in aliis monasticis regulis passim. In Regula sancti Augustini (Cap. 1): « Non dicatis aliquid proprium. » In Regula sancti Aureliani (Cap. 25): « Nullus praesumat quidquam suum dicere. » In Poenitentiali sancti Columbani: « Meum et tuum dixisse sex plagis. » In Regula a sancto David monachis tradita (Apud Boll., Mart. 1): « Omnia omnibus communia, et nihil meum, nihil tuum dicebant; quisquis", "candidate_score": 0.67047, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1065", "psc_text": "propter silentii nocturni religionem, quam ea ratione non violare impossibile fuisset, nisi cum Bernardo Cassinensi intelligamus de psalmorum silenti sibimet decantatione: licet eam fuisse communem et pene generalem ordinis nostri per X, XI et XII saeculum consuetudinem pro comperto habeatur. Quarto, dico S. Benedictum hoc loco duo attigisse, lectiones et psalmos: multum autem in eam propendeo sententiam, quae tenet S. Patrem praescripsisse ut rudiores cantandas sive recitandas publice lectiones privatim praeviderent, et Psalterium ipsum memoriter discerent 251, maxime cum nondum inventa arte typographica, mss. codices multis referti mendis in infinitos errores inter legendum juniores et imperitos inducerent, morisque fuerit apud veteres monachos Psalterium memoriter discere: nam meditari apud antiquos saepe sumitur pro simplici lectione, ut in secunda Regula SS. Patrum cap. 5, sive pro studio; unde antiqua versio Gallica ms. Conchensis monasterii hunc Regulae textum ita vertit: Le temps qui reste après vigile soit occupé à dire Psautier ou à", "candidate_score": 0.670332, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3236", "psc_text": "ac vosmetipsos reliquistis. Si amando paupertatem ei constanter adhaeseritis, nec a veritatis via declina veritis, ipse, juxta providentiam suam, qua mirabiliter gubernat omnia, vobis quod expedire noverit largietur. » Sed de his satis: ad Regulae textum revertor. S. Benedictus igitur hoc loco permittit ut novitius, facta solemniter donatione, bona sua conferat monasterio. Sed quaeritur quid solemni donatione intelligendum sit? Respondet Richardus de S. Angelo solemnem donationem eam esse quae fit per scripturam, coram publicis personis, exprimendo voluntatem suam, et quantitatem donationis. Similiter Boherius eam quae fit in scriptis, et Smaragdus eam quae fit religiose coram testibus, et universa monasterii congregatione: adducitque locum istum ex Regula tertia SS. Patrum (Cap. 4): « Si aliquam novitius in cellulam voluerit inferre 776 substantiam, in mensa ponatur coram omnibus fratribus; » et alium ex Regula Magistri (Cap. 87): « Una cum anima sua Deo et oratorio monasterii per donationem offerat totum, subscribentibus religiosis testibus,", "candidate_score": 0.669983, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2047", "psc_text": "verbis Boherius: « Mussitatio est aliquod signum vocis confusae, ut est tussis simulata, vel quasi excreare volens, vel sibilus honestus. Nonnunquam mussitatio est idem quod leniter vel caute loqui, vel loqui sub silentio. Aliquando mussitare idem est quod murmurare. » Eodem fere modo loquuntur Hildemarus et Bernardus Cassinensis. Hic vero notat Hildemarus quosdam hunc S. Regulae locum sic intelligere, ut nec priorem, nec inferiorem velint ullo modo loqui ad mensam; litterisque exprimendum esse quod sonitu alicujus signi declarari non potest, cum opus est aliquid petere. Alios vero qui dicant priorem ita suppressa voce loqui posse, ut ab uno tantum audiente intelligatur 490; nec S. Benedictum eam prohibuisse vocem quae ab uno audiatur, sed quae ab omnibus. Aitque primam sententiam esse praeponendam; nam summum silentium non minus suppressam quam altam vocem supprimit. Porro quam hic S. Pater de servando ad mensam silentio legem tulit, hanc ab antiquis accepisse monachis pro comperto", "candidate_score": 0.669444, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3574", "psc_text": "explicare; » et Regulae Tarnatensis: « Ad praepositum praecipue pertinebit ut ad abbatem, cujus est apud nos major auctoritas, referat quod modum et vires ejus excedit. » Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus aut contemptor sanctae regulae. ] Hic observat Boherius in suo secundo commentario quosdam hujus occasione textus negare eam quam habemus Regulam a S. Benedicto scriptam fuisse, eo quod sanctam illam appellet, ac proinde abnuendam esse fidem his quae a Gregorio Magno lib. II Dialogorum scribuntur. Verum non ideo S. Pater Regulam suam appellavit sanctam, quod a se scripta sit, sed quia sancta et salutaria continet praecepta, quorum praxis ad supremum perfectionis fastigium perducit. Comprobatus. ] Neque enim simplex suspicio hic sufficere debet. Admoneatur verbis usque quater. ] Idque secreto, secundum Bernardum Cassinensem, et quidem ab abbate, juxta Boherium. Nam simplex monachus bis, decanus ter, praepositus quater admoneri debet. Si non emendaverit, adhibeatur ei correctio disciplinae regularis. ]", "candidate_score": 0.668866, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_835", "psc_text": "destinatis Cistercienses addunt scriptoria (Lib. antiq. Definit., dist. 7, cap. 5), ubicunque ex consuetudine scribunt monachi. Addendus insuper focus communis, in quo, ex antiquo ordinis nostri more, inviolabile silentium servabatur, ut patet ex Hildemaro, antiquissimo Regulae commentatore in 195 hoc caput ita scribente: « Si hiemis tempus fuerit, et propter frigus convenerint omnes in unum ad calefaciendum se, silentium debet ibi esse, et nullus debet ibi loqui. » Et ex S. Dunstani Concordia: « A calendis Novembris concedatur fratribus accessus ad ignem dum necessitas compulerit, et frigoris nimietas incubuerit, quod tamen sub silentio fiat. » Quod spectat ad recentiores congregationes, Cassinenses volunt (Declar. Cassin. ad Reg., c. 52), ut « Servetur semper silentium in choro, in dormitorio et in refectorio, etiam extra horam refectionis, et in quadam parte claustri circa capitulum, excepto si in dictis locis oporteret aliqua loqui breviter, et submissa voce. Hujusmodi etiam silentium servetur ad ignem communem", "candidate_score": 0.668838, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3572", "psc_text": "dabit: infirmum non unget, mortuum non sepeliet; nullum promovebit, vel degradabit, nec ordinare faciet; nullum in gravi culpa mittet, aut inde absolvet; monachum de monasterio non ejiciet, nec novitium recipiet nisi jusserit, nec confessionem de criminabilibus nisi in extremis positi recipiet. Non ei committetur cura operum, vel gregum, aut grangiarum; sufficit enim ei officium suum. » Nihil contra abbatis voluntatem aut ordinationem faciens. ] S. Fulgentius (Bolland., I Januar.) « illos veros esse monachos dicebat qui mortificatis voluntatibus suis parati essent nihil velle, nihil nolle, sed abbatis tantummodo consilia vel praecepta servare. Propterea sine consilio suo, nec eum fratrem qui praepositi gerebat officium sinebat aliquid agere, » ut scribit auctor Vitae illius. Porro circa S. Benedicti textum duo notant Regulae commentatores, Bernardus Cassinensis, Boherius et Turrecremata. Primum est ut nihil praesumat praepositus contra abbatis ordinationem verbo vel scripto significatam. Secundum quia omnia verbo aut scripto definiri, et ad certam regulam", "candidate_score": 0.668409, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", "candidate_score": 0.668047, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2047", "psc_text": "verbis Boherius: « Mussitatio est aliquod signum vocis confusae, ut est tussis simulata, vel quasi excreare volens, vel sibilus honestus. Nonnunquam mussitatio est idem quod leniter vel caute loqui, vel loqui sub silentio. Aliquando mussitare idem est quod murmurare. » Eodem fere modo loquuntur Hildemarus et Bernardus Cassinensis. Hic vero notat Hildemarus quosdam hunc S. Regulae locum sic intelligere, ut nec priorem, nec inferiorem velint ullo modo loqui ad mensam; litterisque exprimendum esse quod sonitu alicujus signi declarari non potest, cum opus est aliquid petere. Alios vero qui dicant priorem ita suppressa voce loqui posse, ut ab uno tantum audiente intelligatur 490; nec S. Benedictum eam prohibuisse vocem quae ab uno audiatur, sed quae ab omnibus. Aitque primam sententiam esse praeponendam; nam summum silentium non minus suppressam quam altam vocem supprimit. Porro quam hic S. Pater de servando ad mensam silentio legem tulit, hanc ab antiquis accepisse monachis pro comperto", "candidate_score": 0.667777, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9_11", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1152", "psc_text": "tunc ille; nunc hinc, nunc inde, » inquit Smaragdus; sive, ut ait Bernardus Cassinensis, « alternative sibi succedendo, » ita ut nunquam duas unus et idem legat lectiones, unde et ad singulas petitur benedictio, quam iterare necesse non esset, si unus et idem plures consequenter legere deberet lectiones. Et certe id postulabat summa S. Patris discretio, ne forte nimium laborarent in legendo, maxime cum prolixiores tunc temporis essent lectiones, nec ita facile esset legere in codicibus manuscriptis. Vide lib. II de Antiquis monachorum Ritibus cap. 1. Super analogium. ] Quid sit analogium describit in prima expositione Boherius his verbis: « Vocatur hic analogium locus altus supra chorum, ubi stant libri sanctae praedicationis, ut sunt legendarii, sive lectionarii, qui continent sermones SS. doctorum. » Apte omnino si nominis 271 etymon attendamus: ἀνὰ Graece sursum Latine, et λόγος sermo dicitur; unde etiam S. Isodorus (Lib. XV Orig., cap. 4), « analogium, infit,", "candidate_score": 0.667639, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3187", "psc_text": "id quod scribit in secundo commentario Boherius, cap. 7, ubi explicans haec verba, Imposuisti homines super capita nostra, sic habet: « In multis namque monasteriis Gallicanis lecta professione ponit super caput suum eam novitius, sicque ad altare eam defert; quamvis tamen hoc manu sua textus facere jubeat. » Quam dum posuerit incipiat ipse novitius mox hunc versum: « Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum, » etc.] Quod idem est, inquit Hildemarus, « ac si diceret: Domine, eloquium tuum est, quo dixisti, Qui reliquerit omnia quae possidet, centuplum accipiet, etc. Et ecce ego propter hoc eloquium, id est praeceptum tuum deserui saeculum, et omnibus meis abrenuntiavi; et nunc rogo ut suscipias me. Et reddit causam quare, cum dicit: Et vivam, et pro ut est, id est ut vivam; et rogo ne confundas me ab exspectatione mea; ac si diceret: Rogo clementiam tuam, ut quia tandiu distuli converti, ne ob hoc confundas", "candidate_score": 0.66688, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3168", "psc_text": "cap. 2. Vide Petri Blesensis epist. 13. Nec collum excutere de sub jugo regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit excusare aut suscipere. ] Ad hunc locum respicere videtur Petrus Blesensis ad E. priorem de monasteriolo scribens in haec verba (Epist. 131): « Quandoque in arbitrio fuit jugum Domini non recipere, semel autem acceptum non licebit abjicere: Deus ergo nunc exigit oblatum, qui non exegerat offerendum: voluntas in necessitatem translata est, et vinculo professionis arctaris reddere vota, quae distinxerunt labia tua. » Suscipiendus autem in oratorio coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum suorum, et obedientia coram Deo et sanctis ejus. ] Formam hic substantiamque professionis monasticae S. P. Benedictus exprimit; cujus varias et ab antiquis nobis relictas hic referre haud erit fortassis abs re. Ex epistola Theodemari abbatis Cassinensis ad Carolum Magnum. In nomine Domini. Promitto me ego ille in sacro monasterio B. martyris, sive confessoris ill.,", "candidate_score": 0.666545, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646", "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in", "candidate_score": 0.666424, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3648", "psc_text": "Instit., dist. 6, cap. 1. Ne quis fratrum de ignorantia se excuset. ] Ex his postremis hujus capituli verbis recte omnino Bernardus Cassinensis infert, non modo legendam, sed insuper exponendam esse Regulam; alioquin de ejus ignorantia posset se aliquis excusare. Et certe nonnulla occurrunt in textu Regulae loca quae varios possunt sortiri sensus, nec facile, ni exponantur, intelligi queunt. Bernardo lucem praetulerat Hildemarus, « quia, inquit, nihil valet illa lectio, nisi fuerit ejus traditio adhibita. » Hinc congregata Aquisgrani synodus decernit (Can. 70). « ut ad capitulum lectio tradatur (id est exponatur). Similiter ad collationem, si tempus fuerit opportunum. » Et Alcuinus ad fratres Wiremutensis et Girwensis ecclesiae scribens (Epist. 49): « Vos vero qui estis patres et pastores sanctae congregationis, docete diligentissime fraterno amore familiam, quam accepistis regendam, omneque bonitatis exemplum in vobismetipsis ostendite; saepiusque Regula S. Benedicti in conventu fratrum propria exponatur lingua, ut intelligi possit ab omnibus.", "candidate_score": 0.666056, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2403", "psc_text": "Id est completorium dicant, vel compleant hanc scilicet collationis moram, » inquit Boherius. Et exeuntes a completorio, nulla sit licentia denuo cuiquam loqui aliquid. ] Quod dicit exeuntes a completorio, intelligendum est de completorio officii, non de completorio collationis: « Non debet tamen quilibet postquam surgit e capitulo aliquid loqui: quia, infit Hildemarus, aliud silentium eum constringit. » Hanc vero silentii nocturni legem cum S. Benedicto praescribunt S. Pachomius in Regala, art. 53: S. Aurelianus, cap. 35; S. Isidorus, cap. 14; S. Fructuosus, cap. 17; Regula Cujusdam ad virgines. cap. 9, denique Regula Magistri, ubi sic loquitur (Cap. 30): « Factis completoriis in ultimo dicunt hunc versum: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis; mox ingrediantur silentium, et suis se collocent lectis, et tanto silentio redigantur, ut usque ad nocturnos putetur nullus ibi esse de fratribus. » Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis regulam, gratiori", "candidate_score": 0.666049, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_783", "psc_text": "pendere arbitrio assignare dies, horas, tempus seu spatium, locum, modumque colloquii. Communis tamen ordinis usus obtinuit, ut non nisi privatis diebus abbas colloquium permitteret, dominicis festisque diebus duodecim lectionum continuo silentio consecratis. Et certe inter quinque capitula quae receptis concilii Aquisgran. capitulis addiderunt Centuriatores Tom. II Capitul. Baluz., p. 1092 , quartum ita habetur: « Ut in hebdomada Paschae in claustro non loquantur, sed lectio divina ab omnibus teneatur, similiter in hebdomada Pentecostes, et in omnibus diebus dominicis, seu in Natali Domini, et in omnibus SS. festis praecipuis. » Similiter antiquae Consuetudines SS. Benigni Divionensis Cap. 64: « Per octo dies Paschae, et Pentecostes, et Natalis Domini, et in Rogationibus, et in omni secunda, quarta, et sexta feria Quadragesimae, et in omnibus 12 lectionibus, nulla fit locutio in claustro. » Quae totidem verbis exstant in veteri Corbeiensi Ordinario ms., quibus concinit liber Usuum Beccensium, loquelam in claustro privatis duntaxat diebus", "candidate_score": 0.666036, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2077", "psc_text": "in secunda libri sui editione, non de communione eucharistica S. Benedictum intelligit, sed de communione precum et charitatis; cujus a lectore signum aliquod S. Pater omnibus dari voluerit, priusquam incipiat legere. Egregium sane charitatis indicium frustulum panis privatim edere ante lectionem! Et hanc interpretationem ab eruditissimo et in traditione versatissimo viro accepisse se fatetur dissertator; cui non deferre haudquaquam potuerit. Ita praevaluerunt in gratiam viri doctissimi, doctioris fortasse semel praeconcepta praejudicia. Adeo ineptam contra germanum S. Benedicti sensum opinionem singulari tractatu refutavit noster Mabillonius, quem habet sub prelo. Ejus rationes quilibet videre poterit; nos sola traditione, de qua dissertator gloriatur, licet nullum inde protulerit argumentum aliqua auctoritate firmatum, contenti erimus. Itaque sancti Benedicti textum de communione eucharistica intelligendum esse constans est omnium qui a tempore sancti Benedicti scripserunt hanc in rem, auctorum sententia. In primis Magister, qui ante mille annos suam scripsit Regulam, ex Benedictina magna ex parte desumptam, sancti", "candidate_score": 0.66496, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1152", "psc_text": "tunc ille; nunc hinc, nunc inde, » inquit Smaragdus; sive, ut ait Bernardus Cassinensis, « alternative sibi succedendo, » ita ut nunquam duas unus et idem legat lectiones, unde et ad singulas petitur benedictio, quam iterare necesse non esset, si unus et idem plures consequenter legere deberet lectiones. Et certe id postulabat summa S. Patris discretio, ne forte nimium laborarent in legendo, maxime cum prolixiores tunc temporis essent lectiones, nec ita facile esset legere in codicibus manuscriptis. Vide lib. II de Antiquis monachorum Ritibus cap. 1. Super analogium. ] Quid sit analogium describit in prima expositione Boherius his verbis: « Vocatur hic analogium locus altus supra chorum, ubi stant libri sanctae praedicationis, ut sunt legendarii, sive lectionarii, qui continent sermones SS. doctorum. » Apte omnino si nominis 271 etymon attendamus: ἀνὰ Graece sursum Latine, et λόγος sermo dicitur; unde etiam S. Isodorus (Lib. XV Orig., cap. 4), « analogium, infit,", "candidate_score": 0.664781, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366", "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,", "candidate_score": 0.664725, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_8_10", "bdc_text": "Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione . Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2893", "psc_text": "Nullatenus liceat monacho nec a parentibus suis, nec a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, aut eulogias, vel quaelibet munuscula accipere, aut dare sine praecepto abbatis sui. ] Acute hic Bernardus Cassinensis: S. Benedictus, inquit, « in hac prohibitione tria genera personarum, et tria genera nominat rerum: personae sunt parentes, aut alii quilibet homines, et etiam invicem fratres; res sunt litterae, eulogiae, et munuscula, quae a parentibus non licet suscipere, ne de affectu parentum videatur monachus per munus aliquid retinere; ab aliis etiam hominibus non licet, quia nihil cum mundo commune monachus habet; sibi invicem etiam non licet, quia singularitatem amoris vel foedus illicitum demonstraret. » Primo ergo S. Pater vetat litteras absque licentia abbatis mitti aut recipi; idque ex veterum monachorum disciplina, quam videre est apud Cassianum lib. IV, cap. 16; apud S. Basilium, hic a Smaragdo citatum; in Poenis incerti auctoris apud eumdem Basilium; in Regula S. Augustini,", "candidate_score": 0.664676, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2513", "psc_text": "abbatem vel congregationem. ] Particula vel, juxta Boherium, hic sumitur copulative pro et. Quod autem S. Pater ait ante abbatem vel congregationem, ita Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, et Boherius intelligunt, ut in minoribus et levioribus culpis ante abbatem; in gravioribus, unde fratres possent scandalizari, ante congregationem delinquens confiteatur culpam; quibus fere concinit Hildemarus, asserens culpas omnes primum abbati esse deferendas; tum, si judicaverit ille, congregationi. Verum, salvo saniori judicio, tam minores quam majores culpas ante abbatem et congregationem esse prodendas existimaverim; nullum enim hujus distinctionis 601 vestigium in Regula apparet: quod tamen non sic capiendum velim, quasi continuo, ut quid aliquis fregerit, aut perdiderit, etc., statim convocanda sit congregatio; sed statim abbati, deinde in proximo capitulo congregationi revelanda. Ita Cassinenses (Declarat. Cassin. in cap. 46) declarant « hoc esse servandum quando abbas ibi adesset, aut in loco propinquo, et hoc delinquens scierit; alias satisfaciat ante congregationem in sequenti capitulo.", "candidate_score": 0.66334, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1885", "psc_text": "Regulae accipiant supra statutam annonam mixtum, ut non sit eis grave jejunium, dum ministrant, sustinere. Lector vero post sextam, antequam accedat ad legendum. » Ubi distinguitur hora qua hebdomadarii servitores sumerent mixtum, ab ea qua lector mensae. Accipiant super statutam annonam. ] Haec verba duobus modis intelligi possunt; vel ita ut panis et vinum de statuta libra panis et hemina vini sumantur, vel ita ut ad statutam panis ac vini annonam aliquid superaddatur; ut idem sit super, ac praeter, insuper. Priorem sensum sequuntur Menardus, Carolus Cointius, dissertator Gallicus de hemina vini et libra panis Benedictina, cum quibusdam Regulae versionibus Gallicis. At sententiam in altera dissertationis editione retractavit dissertator, num. 32, ubi contendit super a Graeco ὑπὲρ formatum, unde etiam insuper proprie significare id quod superabundat. Idem sentit Matthias Lambert, et monachus Cisterciensis in Gallica expositione Regulae S. Benedicti, quorum primus Regulae textum ita Gallice reddidit, outre la portion ordonnée, alter", "candidate_score": 0.663262, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1688", "psc_text": "de omnibus quae accipit et expondit, abbati vel quibus jusserit computet. » Cassinenses vero volunt ut quilibet cellerarius computa, rationes, debita, et credita monasterii quater in anno, hoc est per singulos quosque tres menses ostendat praelato et superioribus, qui omnes eadem manu sua subscribant. Idque juxta Gregorii papae IX constitutionem, in qua haec lego: « Ut domorum status certior habeatur, singulis tribus mensibus coram abbate seu priore, si ibi non est abbas, et senioribus reddant officia es de suis officiis rationabilem computationem de omnibus expensis, et fideliter facientes abbates et priores bis in anno, scilicet in calendis Octobris, collectis annuis fructibus; et in calendis Aprilis, statum domus suae in capitulo, vel coram senioribus, et etiam coram visitatoribus cum venerint plenarie manifestent. Abbas autem, vel prior, sive praepositus, qui in praedictis ratiociniis gravia debita suppresserit fraudulenter, ab administratione quam obtinet penitus repellatur. » Ex constitutione etiam Benedicti papae XII, cap. 3,", "candidate_score": 0.663243, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2745", "psc_text": "statutum quo liberius adimpleret alter Bernardus, abbas Clarevallensis, etiam a scribendis libris abstinebat; unde provocanti amico Guillelmo abbati, ut Petro Abaelardo sese opponens, illius refutaret errores, hunc in modum rescripsit (Epist. 392): « Operae pretium puto, praesertim considerata 656 opportunitate, me atque eos pariter alicubi convenire et conferre de omnibus; idipsum tamen ante Pascha fieri posse non arbitror, ne quod praesens tempus indicit studium orationis impediatur, » Vide lib. III de Antiquis monach. Ritibus, cap. 10. Ciborum et potus abstinentiam. ] Et hanc maxime, ut pote quam ter hoc capitulo commendat sanctus legislator, uti observarunt Hildemarus, Bernardus Cassinensis, et Boherius. Primo enim dixit, abstinentiae operam demus; deinde, ciborum et potus abstinentiam, ac tandem, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, idque super mensuram sibi indictam. Indicta autem mensura in Quadragesima alia non videtur fuisse, quam panis, et forte aqua sola: nam solum panem concessisse innuunt ea quae supra diximus ad", "candidate_score": 0.662949, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3236", "psc_text": "ac vosmetipsos reliquistis. Si amando paupertatem ei constanter adhaeseritis, nec a veritatis via declina veritis, ipse, juxta providentiam suam, qua mirabiliter gubernat omnia, vobis quod expedire noverit largietur. » Sed de his satis: ad Regulae textum revertor. S. Benedictus igitur hoc loco permittit ut novitius, facta solemniter donatione, bona sua conferat monasterio. Sed quaeritur quid solemni donatione intelligendum sit? Respondet Richardus de S. Angelo solemnem donationem eam esse quae fit per scripturam, coram publicis personis, exprimendo voluntatem suam, et quantitatem donationis. Similiter Boherius eam quae fit in scriptis, et Smaragdus eam quae fit religiose coram testibus, et universa monasterii congregatione: adducitque locum istum ex Regula tertia SS. Patrum (Cap. 4): « Si aliquam novitius in cellulam voluerit inferre 776 substantiam, in mensa ponatur coram omnibus fratribus; » et alium ex Regula Magistri (Cap. 87): « Una cum anima sua Deo et oratorio monasterii per donationem offerat totum, subscribentibus religiosis testibus,", "candidate_score": 0.66271, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1366", "psc_text": "» Antequam caput istud absolvam, observabo cum Boherio in secundo comm., hujus capitis initio, quosdam olim existimasse S. Patrem Benedictum Gallicano usum esse Psalterio; quod ex iis locis colligebant, quae S. Pater citat ex Psalterio in Regula, in quibus variae reperiuntur lectiones quae non exstant in Romano, bene autem in Gallicano. CAPUT XIX. De disciplina psallendi. Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos: maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait propheta: Servite Domino in timore; et iterum, Psallite sapienter; et, In conspectu angelorum psallam tibi. Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse: et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. COMMENTARIUS Hactenus de divinis officiis satis fuse S. Benedictus, singulas illius horas assignando, singulas horarum partes distribuendo, psalmorum ordinem disponendo: unum restare videbatur,", "candidate_score": 0.662237, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2061", "psc_text": "prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum fratrum excitentur auditus; de singulis mensis quos voluerit fratres quid lectum est abbas interroget; ut cum unusquisque frater recitaverit quod audivit, agnoscatur plus lectioni illa hora intendisse quam ventri. » 2º Aut difficilem aliquem lectionis locum exponendo, uti habet eadem Regula: « Legat disposite 493 non urgendo, ut apertius occupati ea auditores agnoscant, quae vos factis oportet adimplere; et ut si qua sunt ambigua aut obscura, et apertius ea non intelligant fratres, aut interrogatus a fratribus, aut ultro aliqua abbas exponat. » Id quod in nonnullis Franciae monasteriis suo tempore observatum fuisse testatur Boherius his verbis: « Ubi vero sunt", "candidate_score": 0.661668, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_384", "psc_text": "cuncti obediant. ] His in verbis, ut notat Boherius, quinque praesertim complectitur S. legislator: 1. Ut in rebus dubiis majorisque momenti congreget abbas omnes monachos, convocet abbas omnem congregationem. 2. Ut tractandas res ipse exponat, et dicat ipse unde agitur. 3. Ut fratrum de re proposita sententiam deposcat, et audiens consilium fratrum. 4. Audito fratrum consilio, ipse secum deliberet, tractet apud se. 5. Quod melius judicaverit, opere exsequatur: quae quidem omnia sigillatim expendenda sunt. Quotiens aliqua praecipua agenda sunt in monasterio. Praecipua vocant ea quae majoris sunt momenti, spectantque ad totam congregationem, ex quibus quinque potissimum recenset Hildemarus, suntque: 1. Susceptio novitiorum. 2. Ejectio e monasterio. 3. Poenitentia sive excommunicatio pro graviori culpa injungenda, qualis aut quandiu durare oporteat. 4. Donum rei cujuscunque, quae sit alicujus pretii. 5. Mutatio gravis alicujus rei. Quibus addi possunt collationes beneficiorum, venditiones rerum monasterii, conductiones sive locationes immobilium bonorum, et alia hujusmodi bene multa.", "candidate_score": 0.660753, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10_12", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 . Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2060", "psc_text": "» Et Regula S. Fructuosi (Cap. 5): « Si quid deest in mensa, is qui praeest signo dato, vel nutibus silenter petat, et indicet ministranti quid inferri, vel quid auferri sit a mensa necesse. » Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione, vel aliunde quidquam requirere, ne detur occasio. ] Recentiores addunt maligno, quod omnes antiqui praetermittunt. Ex Hildemaro autem, « cum dicit ne detur occasio, subaudiendum est loquendi. » Similiter ex Smaragdo « subintelligitur ne detur occasio vel maligno diabolo ad tentandum, vel fratribus ad superflua loquendum. » Eodem fere modo Bernardus Cassin. et Nicolaus de Fractura. Nisi forte prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum", "candidate_score": 0.660351, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_0_2", "bdc_text": "Salus et pax Christi sit tecum . Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2841", "psc_text": "sermones in Cassinensi bibliotheca vidit noster Mabillonius. Rodulfus abbas monasterii S. Theodorici prope Rhemos, coram Roberto Flandrensium comite, et Danorum regina Vitam S. Theoderici (Saec. I Ben) jussit legi, ut scribit Adalgisus in lib. Mirac. ejus, cap. 15. Denique Patres congregationis Anglicanae statuunt (In cap. 53), ut « ducatur ad cellam hospitum, ubi a fratre cui mandatur cura hospitum legatur lectio ex I Joan., cap. IV, Charissimi, diligamus, etc., usque ad finem; et dicatur, Tu autem, Domine, et statim prosternat se coram hospite, deosculans terram, quo Christus in eo adoretur juxta regulam. » Secundo, statim post factam in ecclesia orationem, et exhibitum pacis osculum, antequam hospes duceretur in hospitium, fiebat hujusmodi lectio, ut videre est in libro Usuum Cisterciensium (Cap. 87): « Osculentur eos, et postmodum resideant, et lecta sententia, si expositione indiget hospes, exponatur ei; deinde ducatur ad hospitium, vel praesentetur hospitali; fratres autem redeant in claustrum; » et", "candidate_score": 0.660033, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_6_8", "bdc_text": "Sic enim pro communi ecclesiarum profectu orabitis . Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito . Nisi vero tuis literisNicht erhalten .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", "candidate_score": 0.650813, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_41_43", "bdc_text": "HBBW VI [Nr. 737 ] , S. 101f , Anm. 1). . Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_400", "psc_text": "Hoc enim humilitati, cum qua dari consilium jussit, repugnat. « Quae major potest esse superbia, inquit S. Bernardus Serm. 2, de Resurrect., quam si unus suum judicium praeferat universae congregationis judicio, quasi solus haberet spiritum Dei? » Neque vero sic capienda sunt, S. Benedicti verba, quasi omnino sententiam suam tueri prohiberet; imo licet ad objecta respondere, quodque sibi visum fuerit sanius, validissimis, quoad fieri potest, rationibus firmare, dummodo omnis absit obstinatio aut pertinacia. Sed quid si insurgat loquenti contrarius aliquis? Audi Hildemarum: « Quod si alter e latere surgit dicens. Quia hoc quod dicis nec bonum, nec verum est, hic debet ille alter caute vigilare, ne in procacitatem cadat; id est debet dicere abbati: Si vobis placet, ego mittam rationem quam de hac re sentio, et non debet contra illum fratrem qui sibi contrarie dixit aliquid contrarium dicere. Quod si abbas dederit licentiam, dicat rationem humiliter illius rei ita: Tantas", "candidate_score": 0.646182, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_11_13", "bdc_text": "Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1904", "psc_text": "95): « Communicare debent fratres clerici et conversi in Natali Domini, Epiphania, Pascha, Pentecoste. De Consec. dist. 2, cap. Et si non frequentius, et cap. A quibusdam, et cap. Saeculares. Et ex institutione Grandimontensis ordinis fratres in festo Ascensionis Domini, Assumptionis beatae Mariae, et omnium SS., et prima dominica cujuslibet mensis, et in omnibus diebus dominicis diaconatum et subdiaconatum facientes. » Similem 456 fere observantiam de Cassinensibus suis refert Bernardus Cassinensis, cum nunc Regulae locum exponens, sic loquitur: « Religiosi vero tenentur ad minus prima die mensis communicare secundum Statuta domini Gregorii papae IX; et confessionem facere generalem. Consuetudo tamen nostra est certis festivitatibus generaliter communicare, quae plures sunt quam sint menses in anno, ut servetur Statutum; et ultra hoc singulis diebus dominicis communicant ministri altaris; et quoties abbas celebrat in conventu ministri de consuetudine communicare debent, secundum quod etiam fit in Ecclesia Romana, quando scilicet habet summus pontifex celebrare.", "candidate_score": 0.642993, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_11_13", "bdc_text": "Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3468", "psc_text": "Ordine conversationis monasticae didicimus: « Ubicunque exinde sibi obviant fratres, junior priori inclinato capite dicat benedicite. » Cui concinunt ea quae supra scribebant Petrus Venerabilis et Bernardus Cassinensis. Addere possumus Boherium in secundo commentario ita scribentem: « In monasteriis quidem Specus Sublacensis et montis Cavensis hoc optime practicatur: nam in obviatione, ut ipse vidi, semper junior ait priori benedic, pater. Sed quod prior quidquam respondeat non audivi, nec etiam ex regula capio quidquam de prioris responsione, nisi Deo gratias respondeat. » Sed quod Boherium praeteriit, Regula Magistri declarat, praescribens (Cap. 13) ut excommunicato « petenti benedictionem nullus respondeat Deus. » Bernardus Cassinensis ad caput 25 de excommunicato loquens: « Si forte ille benedicite diceret, nullus Deus vel Dominus respondere deberet. » Et Vallisoletanorum Constitutiones: « Hanc benedictionem petimus dicendo benedicite, et inclinando versus illum qui praeterit; qui si sit decanus, vel multi temporis professus, dicat Dominus. Vel si malit, ob", "candidate_score": 0.64152, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_51_53", "bdc_text": "von mir haben oder etwas , das ich on argwon und böse gwissne nit thaintun . könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse . Anders wist ich im nit zuͦ thain. Wais uch och nit witers zuͦ radten uff dis mal , will mich aber wyter bedencken , und falt mir etwas guts zuͦ , will ich uch wissen lasen .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_936", "psc_text": "bonus, quoniam in saeculum misericordia ejus. ] In qua proinde firmiter sperandum. Et item Prophetae: Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non operui. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietatem cordis mei. ] Quibus in verbis quatuor iterum denotat observanda hac in confessione: 1º ut nihil omnino superiorem celet, quia vix congruum medicus aegroto potest afferre remedium, nisi integram morbi cognitionem habeat, Non operui; 2º ut priusquam ad superiorem accedat, morbi sui qualitatem consideret, ejus causas, naturam, effectusque perquirat, ut ampliorem de eo abbati notitiam tribuat, quod colligitur ex verbo Dixi, id est mecum statui; 3º ut id faciat cum voluntate et intentione se accusandi, Pronuntiabo adversum me; 4º idque cum humilitate, quod indicat vox injustitias. Et haec quidem S. Benedictus ex parte illius qui conscientiam superiori manifestat: quid vero ex parte ipsius superioris, cui perversae cogitationes et mala absconse commissa revelantur, exigat, praetermisit;", "candidate_score": 0.64061, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_42_44", "bdc_text": "Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes . Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1795", "psc_text": "Consuetudines S. Benigni Divion. c. 31 habent: « Omnia dicit nostrum, nisi de patre, vel matre, vel de peccato. » Quod si quisquam hoc nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, admoneatur semel et iterum; si non emendaverit, correptioni subjaceat. ] Quod S. Pater alibi exprimit his verbis (Cap. 55): « Et si cui inventum fuerit quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. » Quid vero sit gravissimae disciplinae subjici, ita exponunt Regulae commentatores, Hildemarus: « Si per furtum habuit illam rem, si grandis est, sicut jam diximus, id est quatuor valens denariis; eo modo in minori culpa judicandus est. Si autem major est, tunc debet res incendi; et ipse in graviori culpa judicandus est. » Bernardus Cassinensis: « Gradibus non servatis, excommunicationem intelligo gravissimam disciplinam, ut sicut de notorio proprietario dictum est puniatur. » Econtra Boherius in primo comm.: « Dic, inquit, quod prius semel et iterum debet proprietarius admoneri", "candidate_score": 0.639962, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_55_57", "bdc_text": "concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig . Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1122", "psc_text": "Filium non semper cum Patre fuisse, sed a tempore coepisse blasphemant, in omnibus clausulis post Gloria Patri, et Filio, et Spiritui sancto, Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum, Amen dicitur: etiam nos in universis ecclesiis nostris hoc ita dicendum esse decernimus. » Quanquam haec verba totum Orientem addititia esse existimet Menardus, cum nusquam repereris apud Graecos Sicut erat in principio fuisse in usu. Sed et Walfridus cap. 25 ait Graecos non dicere Sicut erat in principio, sed hoc modo Et nunc, et semper, et in saecula saeculorum. Amen. Modus illum exprimendi varius fuit et multiplex. 1º Gloria Patri, et Filio, et Spiritui sancto. 2º Ex S. Basilio lib. de Spir. sancto cap. 27: Gloria Patri, et Filio, cum S. Spiritu. 3º Gloria et honor Patri, et Filio, et Spiritui sancto: qui modus exprimitur in Vita S. Eugeniae supra citata, et decernitur in concilio Toletano", "candidate_score": 0.63818, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_0_2", "bdc_text": "Salus et pax Christi sit tecum . Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2846", "psc_text": "» Est autem auditorium locus capitulo proximus: locutorium appellare solent. Auditorii tamen nomine hic capitulum intelligit noster Mabillonius. Quarto, exponebatur hospiti recitata lectio, ut docet Hildemarus: « Si autem talis fuerit hospes, debet etiam exponi lectio; » patetque ex supra citato libro Usuum Cisterciensium, cap. 87, et ex Adalgiso monacho in lib. Mir. S. Theoderici cap. 15, ubi refert Rodulfum abbatem suo in monasterio excepisse Robertum Flandrensem comitem, et reginam, eisque ad mensam adhibuisse lectionem ex Vita S. Theoderici: « Beatissimi Theoderici Vitam virtutibus illustrem coram eis a fratribus lectam et expositam, quasi saluberrimum animae ferculum illis apposuit, quod prae caeteris sumptibus et impensis uterque magni fecit. » Quinto, ubi ignotus advenisset monachus, lectioni tota simul congregatio aderat, ut manifestum est ex Capitulis monachorum ad Augiam directorum (Cap. 12): « Omnes hospites supervenientes cum lectione divina suscipiunt; incognitis tamen monachis ad lectionem omnis pariter concurrit congregatio, ut Christus in eis", "candidate_score": 0.638042, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_11_13", "bdc_text": "Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2061", "psc_text": "prior. ] Prioris nomine Boherius intelligit eum qui mensis fratrum praeest, aut cui commiserit abbas; Menardus vero abbatem. Voluerit pro aedificatione aliquid breviter dicere. ] 1º Aut interrogando aliquem de ipsa lectione, sicuti praescribit Regula Magistri his verbis (Cap. 24): « Tempore ipso refectionis cum legitur Regula, ut solliciti universorum fratrum excitentur auditus; de singulis mensis quos voluerit fratres quid lectum est abbas interroget; ut cum unusquisque frater recitaverit quod audivit, agnoscatur plus lectioni illa hora intendisse quam ventri. » 2º Aut difficilem aliquem lectionis locum exponendo, uti habet eadem Regula: « Legat disposite 493 non urgendo, ut apertius occupati ea auditores agnoscant, quae vos factis oportet adimplere; et ut si qua sunt ambigua aut obscura, et apertius ea non intelligant fratres, aut interrogatus a fratribus, aut ultro aliqua abbas exponat. » Id quod in nonnullis Franciae monasteriis suo tempore observatum fuisse testatur Boherius his verbis: « Ubi vero sunt", "candidate_score": 0.63703, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34_36", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ; vgl . Blarer BW I 848 mit Anm. 1 . nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_710", "psc_text": "Regul. brev. interr. 66, est, quandocunque quis ne altero inferior videatur, facere aliquid studet. » Hanc idem S. doctor tanquam meditationem et viam ad rebellionem, a monasteriis amandari jubet; unde et in poenis quae sub ejus nomine exstant inter ejus opera n. 21 Serm. 2 de Instit. mon., ista habetur: « Si quis de Scripturis contentiose disputat, careat benedictione. » Et in Regula S. Pachomii Art. 118 lego: « Si inventus fuerit unus e fratribus aliquid per contentionem agens, vel contradicens majoris imperio, increpabitur juxta mensuram peccati sui. » Quae totidem verbis exstant in Regula Orientali cap. 14 Tom. I Mon. Eccl. Graec., pag. 561. Quid ergo? « Si quis locutus fuerit de qualibet re, aiebat abbas Matoes, ne contendas cum eo; sed si recte disserit, dic: Etiam; si vero male, dicito: Tu scis quomodo loquaris; neque concerta cum illo de rebus quas protulit; atque haec est humilitas. » Hinc", "candidate_score": 0.636953, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_11_13", "bdc_text": "Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1212", "psc_text": "inopinato legere juberentur, irreprehensibiles apud eum invenirentur, » inquit praefatus lib. de Cura eccles. Caroli Magni: quae verba indicant contrariam apud alios consuetudinem. Redeo ad S. Benedicti textum, qui non modo lectiones, sed etiam responsoria breviari imperata: quod qui fieri possit, non facile est disserere. Existimat Bernardus Cassinensis breviari posse minus protrahendo, et cum minori nota, aut etiam in directum sine cantu recitando, addens tamen: Qui melius videt, melius dicat. Eadem est sententia Nicolai de Fractura. Censet nihilominus Boherius futurum nihil incommodi, si his in casibus lectionum aut responsoriorum minuatur numerus. Sed refragatur Hildemarus his verbis: « Non attinet ad numerum lectionum brevietur, sed ad quantitatem lectionum, ut quamvis duodecim sint, tamen breviores sint quam debet. » Duodecimum ergo sacrarum numerum lectionum retinere voluit S. P. Benedictus, quem etiam olim observabant Ecclesiae Gallicanae ut patet ex liturgia Gallic., l. II, p. 106. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in", "candidate_score": 0.634688, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_11_13", "bdc_text": "Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3562", "psc_text": "12): « Deinde decre imus, sicut sancta Regula dicit, ut monasterium, ubi fieri potest, per decanos ordinetur, quia illi praepositi saepe in elationem incidunt. » Ut dum pluribus committitur, unus non superbiat. ] Huc forte respexerat Albricus episcopus et abbas, Trajectensis monasterii, de quo Alfricus in Vita S. Liudgeri episcopi, lib. I, n. 15 (Saec. IV, Ben, part. I): « Divisit idem Albricus annum in distributiones quatuor, ita ut in Trajecto monasterio prae caeteris praepositis ipse in tempore vernali, in doctrinae studio et sanctae conversationis praeesset fratribus menses tres. Deinde post eum in aestate Adalger presbyter in vice sua menses tres. Post hunc Liudgerus presbyter menses tres. Deinde in hieme Thiadbraht presbyter menses tres. » Quod si aut locus expetit, etc.] Ubi Bernardus Cassinensis, et post eum Boherius: « In ordinatione, inquiunt, praepositi quatuor concurrere debent: utilitas monasterii, congregationis petitio humilis, causa rationalis, et judicium seu voluntas abbatis. » Simili", "candidate_score": 0.632412, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_0_2", "bdc_text": "Salus et pax Christi sit tecum . Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2650", "psc_text": "Eodem tempore vivebat alter Ammonius, abbatis Pambo discipulus, vir insigniter doctus (Pallad. in Laus., c. 12) , qui « Vetus et Novum Testamentum dicebat memoriter, et in doctorum virorum Origenis, et Didymi, et Pierii, et Stephani scriptis ita erat versatus, ut sexagies centena millia versuum percurrerit. » Hic magno Athanasio Romam proficiscenti datus est socius, vir, teste Socrate (Lib. IV, cap. 18), adeo « parum curiosus, ut cum Romae una cum Athanasio forte versaretur, nihil ex magnificis urbis operibus, praeter templum Petro et Paulo dicatum, videre omnino desideraret. » Adeo verum est, quod aiunt nonnulli, scientiam in monachis parere curiositatem, eosque ad curas externas plus aequo effundere. Eodem referri debet quod de Theone abbate, qui triginta annis in domuncula seorsum inclusus silentium exercuit, tradunt Rufinus (Ruf. lib. II de Vit. Patr. cap. 6) et Palladius (Pall. Laus. cap. 50), quod scilicet « erat vir eruditus in triplici gratia sermonum, in", "candidate_score": 0.632009, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_29_31", "bdc_text": "Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung . liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto . besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ;", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_331", "psc_text": "Collat., n. 44: « Sane qui propterea non objurgat, quia vel aptius tempus exspectat, vel metuit ne increpati deteriores fiant, et invalidos pejus noceant, hoc non est negligentia, vel cupiditatis occasio, sed consilium charitatis: nam, ut in XX Moralium libro dicitur. Sancti viri cum vident quosdam sua verba despicere, dum eos intelligunt divinitus deseri, gementes conticescunt; unde est illud: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? scriptum est: Noli arguere derisorem, ne oderit te. Tacent ergo sancti viri, non ut eorum odium timeatur, sed ne illi odiendo pejores fiant. » His concinit S. Bernardus, seu quilibet auctor tractatus de Passione Domini, cap. 19, ubi sic loquitur: « Sunt quandoque malorum vitia arguendo, quandoque tacite sufferenda, secundum quod uniuscujusque, qui talis est, videris expedire; quia non omnes aegroti uno genere medicinae curantur. » Verum si sic miscere debent praelati temporibus tempora, ut correctionem in illud tempus differant quo fructuose eam sustinere", "candidate_score": 0.631695, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_11_13", "bdc_text": "Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2513", "psc_text": "abbatem vel congregationem. ] Particula vel, juxta Boherium, hic sumitur copulative pro et. Quod autem S. Pater ait ante abbatem vel congregationem, ita Bernardus Cassinensis, Nicolaus de Fractura, et Boherius intelligunt, ut in minoribus et levioribus culpis ante abbatem; in gravioribus, unde fratres possent scandalizari, ante congregationem delinquens confiteatur culpam; quibus fere concinit Hildemarus, asserens culpas omnes primum abbati esse deferendas; tum, si judicaverit ille, congregationi. Verum, salvo saniori judicio, tam minores quam majores culpas ante abbatem et congregationem esse prodendas existimaverim; nullum enim hujus distinctionis 601 vestigium in Regula apparet: quod tamen non sic capiendum velim, quasi continuo, ut quid aliquis fregerit, aut perdiderit, etc., statim convocanda sit congregatio; sed statim abbati, deinde in proximo capitulo congregationi revelanda. Ita Cassinenses (Declarat. Cassin. in cap. 46) declarant « hoc esse servandum quando abbas ibi adesset, aut in loco propinquo, et hoc delinquens scierit; alias satisfaciat ante congregationem in sequenti capitulo.", "candidate_score": 0.631042, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_11_13", "bdc_text": "Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3646", "psc_text": "in capitulo 874 pronuntietur, ut videre est in concilio Aquisgranensi, canone 69, in libello Supplici monachorum Fuldensium, num. 1, in Vita S. Benedicti Animensis, in Vita S. Odonis, in mss. Germaniae Consuetudinibus, in Historia Relationis S. Walarici, et apud Bernardum Cassinensem, in hunc locum sic scribentem: « Hoc in consuetudinem est conversum apud nos, quod quolibet die unum Regulae capitulum legatur. Imo debet diligenter exponi ad ignorantiam crassam tollendam omnino. Novitii vero totiens debent ruminare legendo, ut totam ex integro sicut psalterium mente perfecte sciant. » Sed et Boherius: « Apud nos, inquit, in capitulo consuevit legi quotidie, et qualibet die infra capitulum istius Regulae, exceptis diebus XII lectionum, et vigiliis festivitatum, quibus pronuntiatur evangelium homiliae, ut in vigilia Paschae, Pentecostes, et similibus. Dividuntur tamen ad instar psalmorum prolixiorum, prooemium hujus Regulae, cap. 2, 43, 48, 63, 64, 65. Constitutiones vero papales bis in anno legi debent, et semel in", "candidate_score": 0.630526, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_0_2", "bdc_text": "Salus et pax Christi sit tecum . Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_1742", "psc_text": "armarium, ab armario in quo libri recondebantur, appellabant. Illud in Fuldensi monasterio olim exercuit Gerhohus presbyter ex Rabani carmine 16, in Tolosano B. Mariae S. Geraldus postea episcopus Bracarensis (Misc. Baluz. tom. III), qui « quia divinae Scripturae pabulo refici magnopere exoptabat, armarii, in quo libri divini reponebantur, custos factus 418 est, in cujus officii obedientia annis multis perduravit, » inquit Bernaldus in ejus Vita n. 1. Sed ex Regula Magistri cap. 17, custos ferramentorum et libros et diplomata sub sua cura habebat. Quod de sancto Geraldo scribit Bernardus eum in armarii obedientia annis multis perdurasse, non sic capiendum est, quasi ad vitam officia monachis essent commissa, cum potius singulis annis renovata fuisse constans sit traditio, quam colligere licet ex sancto Hieronymo de Tabennensibus referente (Praef. in Reg. sancti Pach., n. 8), quod singulis annis mense cui vocabulum est mesore, id est Augusto, « disponuntur monasteriorum capita, dispensatores, praepositi, ministri,", "candidate_score": 0.630459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_11_13", "bdc_text": "Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_3327", "psc_text": "] In quem locum Richardus de S. Angelo: « Littera ista potest exponi duobus modis: 1º ut sit sensus, ut iste plus ostendatur humilis quam alius monachus; 2º ut sit sensus, si abbas jusserit ei ut celebret, vel ut sedeat post ipsum, ipse magis ostendatur humilis. » Si forte ordinationis, aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat quando ingressus est monasterium, etc.] Hunc locum varie exponunt commentatores: 1º Hildemarus S. Benedictum ita intelligit: « Si forte fuerit dignus ut decanus, aut praepositus fiat, aut consiliator, aut certe alicujus utilitatis, cum tali humilitate et subjectione debet abbati consilium dare, aut certe agere hoc quod illi injunctum fuerit, cum quali humilitate et reverentia seu subjectione locutus fuerat, quando in monasterium ingressus est. » Ita etiam Turrecremata. 2º Smaragdus, et Petrus Diaconus seipso, ita explicant: « Quod vero dicit: Si forte ordinationis, aut quia sacerdos est ordinatus, aut quia ordinationis", "candidate_score": 0.627923, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_11_13", "bdc_text": "Januar ( vgl . oben Nr. 988 , Anm. 3 ) , andrerseits der Brief Bucers vom 1 . April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2889", "psc_text": "respexisse S. Isidorus ad illud S. Pachomii (Art. 30): « Si quis ante ostium steterit monasterii, dicens se velle videre fratrem suum vel propinquum, janitor nuntiabit Patri monasterii, et ille accitum interrogabit praepositum domus, si apud eum sit; et permittente eo, accipiet comitem egressionis suae, cujus fides probata est, et sic mittetur ad fratrem videndum, vel ad proximum. » Sed si obviaverit, aut viderit, salutatis humiliter, ut dictum est, et petita benedictione pertranseat, etc.] Quid esset illa benedictio, quove modo peteretur, explicat Boherius his verbis: « Secundum modum religionis etiam in salutando dicunt religiosi majoribus Benedicite; hoc enim benedictionem esse puto, vel debet dicere frater Domine mi, aut Reverende Pater, non licet mihi vobiscum loqui, quare cum benedictione vestra discedo. Hospes autem debet utrique respondere, Ite, Pater, vel Frater, in benedictione Dei. » Et in secundo comment., « Petita benedictione, id est dicto Benedicite. Sed quid, inquam, huic bene respondetur?", "candidate_score": 0.627462, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_0_2", "bdc_text": "Salus et pax Christi sit tecum . Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2891", "psc_text": "Rufino (Lib. II de Vit. Pat., c. 1): « Cumque salutassemus eum . . . , regatus est a nobis, ut orationem simul et benedictionem daret. » Hancque iterum, cum recederent, resumebant: « Ut autem, addit idem Rufinus, coepimus ab eo velle proficisci, datis nobis benedictionibus, Pergite, inquit, filii. » Et de S. Apollonio loquens (Cap. 7): « Benedicens ergo nos dimisit, atque in haec verba benedictionem dedit, Benedicat vos Dominus ex Sion, et videatis quae bona sunt Jerusalem omnibus diebus vitae vestrae. » Ita etiam Marculfus monachus (Saec. II Ben.), qui S. Columbanum convenerat, « accepta ab eo benedictione, calle quo venerat repedavit » ut scribit Jonas in ejus Vita, n. 14. CAPUT LIV. Si debeat monachus litteras vel aliquid suscipere. Nullatenus liceat monacho nec a parentibus suis, nec a quoquam hominum, nec sibi invicem 691 litteras, eulogias, vel quaelibet munuscula accipere aut dare, sine praecepto abbatis. Quod si", "candidate_score": 0.627334, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2529", "psc_text": "confiteri. Postquam ergo resederint, dicat prior Benedicite et responso Dominus, subsequatur prior, Deus sit nobiscum; et responso amen, confiteatur breviter culpas, pro quibus veniam petiit. Quibus dictis, statim subsequatur: De his et omnibus aliis peccatis me reum confiteor, et veniam deprecor. Tunc prior, facta super eum absolutione, injungat poenitentiam. Deinde potest eum confortare, vel monere, vel increpare, prout viderit ei expedire, si voluerit, breviter tamen. » Ex his patet tam apud Cistercienses quam apud Cluniacenses et Benignianos confessionem factam fuisse sedendo. Aliter tamen pueri, de quibus in Benignianis Consuetudinibus dicitur: « Stando confitentur, bisque in hebdomada veniunt ad confessionem. » Quod etiam constat ex Consuetudinibus Farfensis monasterii, in quibus de puerorum confessione haec praescribuntur: « Cum ad confessionem ducuntur infantes, si D. abbas praesens est, magister eos ad illum usque perducat; ipso surgente, magister ante capituli sedere debet introitum: in loco vere qui infanium solet esse capitulum, illic et confessionem", "candidate_score": 0.625495, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2623", "psc_text": "Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi docendi et praedicandi, uti ipse testatur in quodam sermone his verbis (Serm. 10, in psal. XC): « Quod aliquoties vobis loquimur praeter consuetudinem ordinis nostri, non nostra id agimus praesumptione, sed de voluntate venerabilium fratrum et coabbatum nostrorum, qui id nobis etiam injungunt, quod tamen sibi passim nolunt omnino licere. Nempe aliam mihi rationem et singularem necessitatem esse noverunt; neque enim modo loquerer vobis, si possem laborare vobiscum. Illud forte vobis efficacius verbum fieret, sed et conscientiae meae magis acceptum. Caeterum quando id mihi peccatis meis exigentibus, et onerosi hujus, ut ipsi scitis, tam multiplici infirmitate corporis, et ipsa quoque", "candidate_score": 0.624036, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2622", "psc_text": "plane, sic verbi Domini poteris fieri taciturnus praedicator, et lingua silente in multorum populorum auribus manus tua clamosis vocibus personabit. » Eumdem laborem singulari opusculo laudavit Joannes Trithemius, etiam post typographiae inventionem fratres suos ad illum invitans. Vide Benedicti ejusdem lib. I de Viris illustribus ordinis S. cap. 6. Denique, aliud laboris genus a nostris frequentatum notat Mabillonius (Praefat. ad saec. I Bened., pag. 60): nimirum qui prae corporis infirmitate operosos labores manibus exercere non poterant, iis pro Regulae indulgentia prolixioribus studiis aliorum operas compensare licebat. Quod probat exemplo Lanfranci, qui, ut loquitur Guillelmus Malmesburiensis (Lib. I de Gestis Pont. Angl.): « Factus monachus, homo qui ne ciret agresti opere victum quaerere, publicas scholas de dialectica professus est, ut egestatem monasterii scholarum liberalitate 627 temperaret, » cum econtra Herluinus abbas coquendis panibus, et fimo tractando occuparetur, et S. Bernardi abbatis Clarevallensis, cui pro manuum labore commissa est cura divini verbi", "candidate_score": 0.623938, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_2", "bdc_text": "vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2900", "psc_text": "appellabant, ut I Regum XXV: « Accipe benedictionem hanc, quam attulit ancilla tua; » 693 ubi Septuaginta legunt εὐλογία. Et ita intelligendus est S. Bernardus ad episcopum Laudunensem scribens (Epist. 272): « Ex quo episcopari coepisti, nullam a vobis adhuc benedictionem accepimus, neque sacculum, neque peram, neque calceamenta in pedibus; » et ad Guidonem diaconum cardinalem (Epist. 335) « Sollicitus fui fratribus nostris . . . benedictionem quoque, quam destinaveras exhibere. » Secundo, specialius eulogiae dictae sunt munera ex SS. reliquiis missa. Sic S. Gregorius Eulogio Alexandrino episcopo scribens (Lib. XI Regist., cap. 47): « Eulogias, inquit, S. Marci a beatissima fraternitate vestra transmissas, cum ea charitate qua transmissae sunt secundum notitiam earum suscepimus. » Et iterum in eadem epistola: « Praeterea transmisimus crucem parvulam, in qua de catena amatorum vestrorum inserta est benedictio. » Tertio, eulogiae sumuntur pro pane illo qui ad consecrandam eucharistiam destinatur, ut videre est apud", "candidate_score": 0.622897, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse .", "psc_chunk_id": "066_Benedictus-Nursiae_Regula-cum-commentariis_window_2532", "psc_text": "« Cum singula peccata ad memoriam revocaveris, vade ad sacerdotem, et deposito caputio, humiliter genuflecte, et junctis manibus dicas: Confiteor Deo, et B. Mariae, et angelis Dei, et B. Stephano confessori, et omnibus sanctis, et vobis, pater. Et sic incipias dicere illa peccata quae superius cogitasti: quibus dictis, subjungas ultimo dicens: De istis et omnibus peccatis meis mortalibus et venialibus confessis et oblitis, quibus offendi Creatorem meum, mea culpa, etc. Ideo deprecor, etc. » De persona cui facienda sit confessio praescribit S. Benedictus ut tantum abbati aut senioribus spiritalibus fiat. Unde liberum semper fuisse videtur abbati, aut ab eo deputatis confiteri, ut colligitur ex dictis tum ex Petri abbatis Silvae Majoris Statutis anno 1198 editis, tum ex aliis mss. Statutis capituli generalis monachorum provinciae Rhemensis in archimonasterio S. Remigii anno 1348 celebrati: quamvis abbati quaedam peccata reservata fuisse constet ex praedictis Statutis Petri Silvae Majoris abbatis. Apud Carthusienses etiam (Antiq.", "candidate_score": 0.61737, "ce_score": null } ] }, { "rank": 8, "cf_id": "cf016", "work_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1", "max_score": 0.698122, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_535", "psc_text": "§ 2 tunc magis tibi orandus est dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cauenda, quando uidetur habere secretum ; tunc maxime, quando tenebrae in circuitu meo et parietes me operiunt, considerandum, quia deus omnia intuetur abscondita. ne dixeris ergo: 'circumfusus sum tenebris; quis me uidet et quem uereor saeptus parietibus et inclusus ?', quia uultus domini super facientes mala. § 3 deinde, si arbitmm non uides, te ipsum non uides, tuae conscientiae testimonium non uereris? nescis illam caliginem noctis non opertorium, sed incentiuum esse peccati? cum somno et cibo feruent corpora, tunc etiam mentis uigor sopore laxatur, somno resolniturresoluitur, tunc inrepit inpuri libido concubitus, tunc perturbatur cor, squalor inmunditiae non ueretur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. nox erat, quando ludas prodidit, quando PetntsPetrus negauit. cap. 32 § 1 Illo igitur praecipue tempore iustificationes dei animo retexendae sunt, relegenda mandata hortatoria, illa de castitate 2 Ps. 118. 55 3", "candidate_score": 0.698122, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_657", "psc_text": "24 educit ANOPT ducit Mm2eaquem P et eam (ea Gm1) GM at eque 0 25 praescripta Gm10PR perseripta M praescriptura NT absoluitur 0 absolnit eel. aυ LXIL Ambros. Pars 5. Petschenig 12 Christi, qui te liberat dicens : ego sum ego sum. qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero. ipsum diebus ac noctibus tene, ipsi tua confitere peccata. cap. 46 § 1 Docet te propheta, quomodo teneas dominum Iesum:m ed i a, inquit, nocte surgebam ad confitendum tibi super iudicia iustitiae tuae. non satis est dies ad deprecandum; surgendum est et nocte et media nocte. ipse dominus pernoctauit in oratione, ut te proprio ad deprecandllmdeprecandum inuitaret exemplo. § 2 et utique peccatis tuis ille indulgentiam postulabat; postulabat a patre, operabatur propria uoluntate. non tibi dicit propheta, ut tantummodo media nocte surgas, sed ut nocte surgas et maxime nocte media. nocte enim surgendum ante praemisit dicens: memor fui nocte nominis", "candidate_score": 0.697035, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_657", "psc_text": "24 educit ANOPT ducit Mm2eaquem P et eam (ea Gm1) GM at eque 0 25 praescripta Gm10PR perseripta M praescriptura NT absoluitur 0 absolnit eel. aυ LXIL Ambros. Pars 5. Petschenig 12 Christi, qui te liberat dicens : ego sum ego sum. qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero. ipsum diebus ac noctibus tene, ipsi tua confitere peccata. cap. 46 § 1 Docet te propheta, quomodo teneas dominum Iesum:m ed i a, inquit, nocte surgebam ad confitendum tibi super iudicia iustitiae tuae. non satis est dies ad deprecandum; surgendum est et nocte et media nocte. ipse dominus pernoctauit in oratione, ut te proprio ad deprecandllmdeprecandum inuitaret exemplo. § 2 et utique peccatis tuis ille indulgentiam postulabat; postulabat a patre, operabatur propria uoluntate. non tibi dicit propheta, ut tantummodo media nocte surgas, sed ut nocte surgas et maxime nocte media. nocte enim surgendum ante praemisit dicens: memor fui nocte nominis", "candidate_score": 0.696705, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_535", "psc_text": "§ 2 tunc magis tibi orandus est dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cauenda, quando uidetur habere secretum ; tunc maxime, quando tenebrae in circuitu meo et parietes me operiunt, considerandum, quia deus omnia intuetur abscondita. ne dixeris ergo: 'circumfusus sum tenebris; quis me uidet et quem uereor saeptus parietibus et inclusus ?', quia uultus domini super facientes mala. § 3 deinde, si arbitmm non uides, te ipsum non uides, tuae conscientiae testimonium non uereris? nescis illam caliginem noctis non opertorium, sed incentiuum esse peccati? cum somno et cibo feruent corpora, tunc etiam mentis uigor sopore laxatur, somno resolniturresoluitur, tunc inrepit inpuri libido concubitus, tunc perturbatur cor, squalor inmunditiae non ueretur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. nox erat, quando ludas prodidit, quando PetntsPetrus negauit. cap. 32 § 1 Illo igitur praecipue tempore iustificationes dei animo retexendae sunt, relegenda mandata hortatoria, illa de castitate 2 Ps. 118. 55 3", "candidate_score": 0.695611, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1055", "psc_text": "corpora nostra sacramento crucis dominicae consecramus et confessione mortis domini nostri Iesu Christi sanctificamus oris adloquia; corde enim creditur ad iustitiam, ore confessio fit ad salutem. § 3 quia prodest, quod Hebraei aurem seruuli pertundunt subula et praeputia sui circumcidunt corporis ? non intellegunt penitus, quid lex diuina discernat. signa sunt ista, non ueritas. sed ille intellegit, qui cor suum spiritali circumcisione castificat, ut conluuiem omnem corporeae labis emundet. ille intellegit, qui subulam et aurem mentis uigore transcendit et illam animam, quam pertransiuit gladius ad reuelanda cordis occulta, perpetuae praemio libertatis attollit uel examinandis sermonibus sollicite seruiens, quoscumque uirtutis suae aure susceperit, mysterio sanctificat spiritali. § 4 azvma sibi ludaeusIudaeus quibusque annis facere consueuit et nescit se niahtiaemalitiae esse fermentum. sed qui intellegit quid sit uetus expurgare fermentum, ne totam massam corrumpat, ueterem hominem cum actibus suis expurgat, ut fiat noua consparsio ueritatis. Iudaeo ista dicta sunt et christianus audiuit,", "candidate_score": 0.695355, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_535", "psc_text": "§ 2 tunc magis tibi orandus est dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cauenda, quando uidetur habere secretum ; tunc maxime, quando tenebrae in circuitu meo et parietes me operiunt, considerandum, quia deus omnia intuetur abscondita. ne dixeris ergo: 'circumfusus sum tenebris; quis me uidet et quem uereor saeptus parietibus et inclusus ?', quia uultus domini super facientes mala. § 3 deinde, si arbitmm non uides, te ipsum non uides, tuae conscientiae testimonium non uereris? nescis illam caliginem noctis non opertorium, sed incentiuum esse peccati? cum somno et cibo feruent corpora, tunc etiam mentis uigor sopore laxatur, somno resolniturresoluitur, tunc inrepit inpuri libido concubitus, tunc perturbatur cor, squalor inmunditiae non ueretur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. nox erat, quando ludas prodidit, quando PetntsPetrus negauit. cap. 32 § 1 Illo igitur praecipue tempore iustificationes dei animo retexendae sunt, relegenda mandata hortatoria, illa de castitate 2 Ps. 118. 55 3", "candidate_score": 0.686901, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_42_44", "bdc_text": "Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes . Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1066", "psc_text": "etsi interrogauero, non respondebitis mihi, dixit Iesus, et ex illo respondere non possunt et ex illo supra illos intellego qui non intellegebant, quia testimonia didici quae ille non nouit. didieididici: qui sequitur me tollat crucem suam, didici: diligite inimicoinimicos uestros. et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide. cap. 11 § 1 Uideretur inconueniens esse uerecundiae prophetali huiusmodi usurpatio, eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum uel legem Moyses acceperit a domino et populo eius instituta tradiderit, Aaron sacrificiommsacrificiorum omnium decurso ritu sacerdotalem docuerit disciplinam, Iesus Naue significauerisignificauerit quemadmodum circumcisio possit iterari, Samuhel unctionis pro . § 2 pheticae pariter ac regiae sacramenta monstrauentmonstrauerit. uideretur, inquam, incongmaincongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non inmerito super docentes intellexisse se conprobaret. debuit hanc adsumere confidentiam qui docebatur a domino; et mandatum quod docebatur domini erat et ipse dominus qui docebat. merito super omnes intellexit quem docebat", "candidate_score": 0.656549, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_10", "bdc_text": "Sed nunc moneo , rogo et obtestor per quicquid est sacrum , dissimulate , quęcumque scripsit Bucerus Gemeint ist , wie aus dem Folgenden hervorgeht , einerseits das Schreiben Capitos und Bucers an Luther vom 19 .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_124", "psc_text": "et tempus av 12 suo declarat MNT 13 est N 14 auro et argento MNPm2T pecuniae Nm2T potest comparari OR 15 regno 0 eod. Casin. 154 av regnum eet. 20 contrahit GNP RTm1 contrahat Tm2 21 accipiant Rml 22 quae] quem MN posteros tuos et seminarium uirtutis abscidant. hoc est, quod etiam in euangelio dicit dominus: nolite mittere margaritas uestras porcis. § 2 ideo bene facit, qui ahscondit eloquia domini in corde suo, sicut abscondebat propheta Dauid, sicut Maria, quae conseruabat omnia uerba domini Iesu in corde suo. etenim si bonum est uiro sermones suos abscondere, quanto magis sermonem dei cordis nostri gremio debemus operire, debemus abscondere! cap. 29 § 1 Quarto uersu dicit: benedictus es, domine, doce me iustificationes tuas; non enim quicumque dixerit: domine domine, ipse intrabit in regnum caelorum, sed qui uoluntatem dei tecentfecerit. § 2 ideo iste, qui correxerit uiam suam a iuuentute sua, custodientcustodierit uerba", "candidate_score": 0.653314, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_636", "psc_text": "in profundum. dominus autem nolensuolens grauagrauia temptamenta remedio subplantare diuino, ait: ecce uirgo in utero concipiet. hoc est magnum signum, quod altitudinis et profundi temptamenta destruxit. dominus enim Iesus non rapinam arbitratus est esse se aequalem deo neque quae sua sunt § 3 requisiuit, sed formam serui accepit, humiliauit se usque ad mortein. itaque neque elatus est potestate neque mortis quadam deiectione turbatus. hoc igitur signum proponitur regi, ut petat sibi remedium, per quod nec regiae potestatis extolleretur supercilio nec certe aerumnae alicuius exceptione perturbaretur, ut erat corde turbatus, cum bellum sibi uideret a Syris inferri. diuini igitur exemplo 2*Rom. 8, 38—39 11 Rom. 8, 39 13*Esai. 7, 11 14*Esai. 7, 12 18*Esai. 7,14 20 cf. Phil. 2, 6 21 cf. Phil. 2,21 22 ef, Phil. 2,7.M 1 separemus Rrnl inquid MPmlRml 3 neque angeli am. Aml 5 poterint R 6 ehristum Jlml 7 luctandum Mm2NT 8 sunt om. PR", "candidate_score": 0.634823, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_47_49", "bdc_text": "Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate . So antwurtete ich nun dem Bucer nichts , sunder zuche die antwurt uffwürde die Antwort aufschieben. , bis das Luther schribe .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_33", "psc_text": "auerso coniuet obtutu, ne uideat quod possit uidere, claudit oculos, ne aspiciat, cui potestas uidendi est, aut sicut in furore plerique § 3 iniecere manus oculis suis, ita et tu primo auerteris coniuenti magis dissimulatione quam refragatione praerupta? nam cum ad ecclesiam uenis et christianum te aclseris, sanus uideris, aperis oculos, quibus possis uidere; sed dum audire dissimulas quae leguntur, claudis, ne uideas tibi, etsi aliis uidere uideris, inicis etiam quasdam perfidiae et intemperantiae manus oculis animae tuae et caecitatem infers cordi tuo, quod est grauius, uoluntariam, ut uidens non uideas, audiens non audias. cap. 12 § 1 Putas te solum esse, cum fornicaris, et non recordaris, quia oculi domini uident orbem terrarum? nun audis dicentem: 8*Hier. 23, 24 9*IV Reg. 6, 16 11*Cant, 5, 2 24 cf. Matth. 13. 13 1 quia T 3 exercitum AOm2R quiajqui T onec GMmlPRTav 6 te esse AOB 8 im(in-)pleo NPT implebo (s.", "candidate_score": 0.632006, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_67_69", "bdc_text": "maii 1537 . Tuus Io. Zvick. Salutabis mihi , quos etiam ab initio epistolae Ambrosius iussit salvere . [ Ohne Adresse. ]", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_402", "psc_text": "m e dominus deus, quoniam loquetur pacem in plebem suam et super sanctos suos et in eos qui conuertunt ad ipsum cor suum. uerumtamen prope timentes eum salutare ipsius, ut inhabitet gloria in terra nostra. § 2 totus hic locus IesimiIesum dominum sonat, qui uiuificauitmortuos, Lazarum ante passionem, plurimos tempore propriae passionis. ipse est misericordia, utpote remissio peccatorum. ideo dicit 'ostende', quem uidere possit in corpore; nam deum in maiestate sua uidere non poterat, quia deum nemo uidit umquam. auidus propheta desiderat uidere quem sperat tenere, quem si uiderit desiderat propriis manibus conprehendere. § 3 ideoque ait: et sa1utare tuum da 4 cf. Ps. 84, 8 5 cf. Ps. 84,2 7*Gen. 3. 19 12*Ps. 81, 7—10 21 cf. loh. 11, 43—44 22 cf. Matth. 27, 52 25 Ioh. 1,18 27 Ps. 84, 8 2 quem] quin Mm2 hoc est om. GmlMNOPB 3 pr. et] est 0, om. MNT ueniae 0", "candidate_score": 0.630429, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_578", "psc_text": "n 18 dirupisti GORaμ 20 dicit codd. av (dicit tibi 0), correxi 22 propositum Pn 1 eiusmodi AR 25 in portione etiam AOR 26 habes] add. igitur a perturbet, sed excitet gratia, non labor auertat, sed fructus inuitet. in portione diuina gemitus et labores sunt. unde et sanctus apostolus, cui portio deus erat, ait: heredes sumus dei, coheredes autem Christi, si tamen conpatimur ut simu1 gorificemurglorificemur. uides quia, tibiubi hereditas Christi est, ibi debeat esse conpassio. qui autem conpatitur, non per- 2 functorie conpatltur, sed ut tnbulationestribulationes Christi in corpore suo impleat, sicut implebat et Paulus, implebat et Hieremias, qui ait sub hac ipsa littera: misericordiae domini est quod non defecimus, quia non sunt consummatae miserationes eius. renouabit illas sicut 1ux matutina. multi sunt gemitus mei et cor meum defecit. sors mea dominus, dixi; ideo sustinebo eum. qui ergo sustinuit dominum, sors domini est. unde et Dauid, qui ait: sustinui", "candidate_score": 0.623388, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_29_31", "bdc_text": "Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung . liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto . besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1697", "psc_text": "alio iudicare. unde etiam scriptum est: nolite iudicare, ut non iudicemini. cunicum enim unusquisque sit su- § 2 orum conscius peccatorum, quomodo potest de alterius iudicare peccato ? iudicet de alterius errore, qui non habet quod in se ipse condemnet, iudicet ille, qui non agat eadem quae in alio putauerit punienda, ne, cum de alio iudicitiudicat, in se ferat ipse sententiam, iudicet ille, qui ad pronuntiandum nullo odio, nulla offensione, nulla leuitate ducatur. audisti hodie, quid iudex uerus et iustus locutus sit: non possum, inquit, ego a me facere quicquam. cap. 32 § 1 Nonnulli haeretici solebant hinc facere quaestiones, quasi infirmus esset filius qui a se nihil faceret, quasi secundum diuinitatem quoque subiitussubditus et paterno subiectus imperio, nec aduertunt, quod § 2 hoc quoque magis potestatis diuinae unitas conprobetur, ubi putant inter patrem et filium esse distantiam potestatis. nihil a se facit filius, quia per unitatem operationis nec filius", "candidate_score": 0.621684, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_179", "psc_text": "arborem sycomori ascendit, ut Christum uideret. nobis quoque expandit manus suas Iesus, ut totum mundum obumbraret. quomodo non sumus in umbra, qui crucis eius protegimur uelamento ? quomodo non sumus in umbra, quos cmcifixuscrucifixus a malignitate saeculi et corporis ardore defendit ? an nescimus, quoniam uerbum dei ueniens in hunc mundum non sicut uerbum aduenit, quale erat in principio, quale erat apud deum, sed semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? uenit in nube lenileui et, cum esset uirtus altissimi, obumbrauit Mariae, ut transfiguraret corpus humilitatis nostrae conforme fieri corpori gloriae suae. § 3 sicut ille ergo for- Diam mutauit, cum ex uirgine nasceretur, ita et nobis sermones dei transfigurati uidentur, cum leguntur in euangelio, cum species eorum uidetur in scripturis quasi per speculum, quia tota ueritas hic non potest conprehendi. cum autem uenerit quod perfectum est, non iam per descensionem, non per speciem, ut transfigurati, sed integra atque expressa ueritate", "candidate_score": 0.617487, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_17_19", "bdc_text": "Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis . Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ;", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_109", "psc_text": "x3 ex] ab A' artibus. curat medicus aegrotum, sed neglegentia et desidia medici uirus uulneris serpit. quanto igitur melius remoueri huiusmodi meditummedicum, qui tempus terit, cum profectum nullum sentiat uulneratus, ut curandi officium ad eum medieummedicum transferatur, qui maturius possit aegroto sua diligentia subuenire! nonne clementior est, qui repellit nihil proficientem quam qui retinet ad discrimen aegroti? § 2 constitue aliquem praepositum aedificantibus uel etiam texentibus, qui debeat summam operis explicare: utrum is tibi probabiborprobabilior uidetur, si in id diligenter insistat ac, si quem forte incuriosum aduerterit de his qui operantur in domo aliqua construenda, repellat eum, melius credens non acdificarcaedificare quam hiantibus rimis aedificata dissolui, atque aliquem in eius substituat locum, qui cum diligentia aedificet ? similiter etiam textrini praepositum repulsorem neglegentium, ut substituat diligentes, ne longa textrinum corrumpat incuria, non magis probabis quam illum, qui desides in sua neglegentia perseuerarcperseuerare patiatur? cap. 23 § 1 Transi nunrnunc ad", "candidate_score": 0.617464, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_20_22", "bdc_text": "es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_283", "psc_text": "Iesum Christum dominum nostrum.' et pulchre uiam dixit iniquitatis, non iniquitatem, eo quod non quasi naturalis iniquitas sit in nobis, sed maiorum post peccata currentium sit adtrita uestigiis. cap. 23 § 1 Meritoque, quia uulnus grande ac uetus est, diu serpens, perfectioris medic-inae remedia deposcit obsecrans, ut domini legitima miseratione curetur. cito enim refricatur uulnus quod sanatum medicinae lege non fuerit, immo etiam seriorem curatio sentit profectum. ideoque si uirus in interiora proserpit, medicamenta foris adposita non sentit. § 2 exigit ergo medicinae ratio, ut aut sectione aut adustione curetur. msinisi enim putrefacta recidantur aut umor inutilis decoquatur, frustra medicinae manus adhibentur ad uulnera. ideoque bonus medicus huiusmodi aegrum legitime dicit esse curandum, ut possit medicina proficere. lege ergo miseretur, qui cum iustitia sapientiaque miseretur, ut ea dimittat quae scit iure posse dimitti, ne, cum alterius miseretur, se ipsum legi faciat obnoxium. Agag postquam miserationi donatus est, fecit peccare Saul:", "candidate_score": 0.606571, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_42", "bdc_text": "Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_1367", "psc_text": "Petsehenig. 24 oniam non iustificabitur, inquit, in conspectu tuo omnis homo uiuens. cap. 34 § 1 Quintus uersiculus sequitur: s eruus tuus sum e g o; da mihi int elle ctum, et s cib o testimonia tua. intellectus spiritale munus est et ideo quod dei est a domino postulatur. § 2 nec quasi extraneus poscit qui seruum se confitetur; bene ait: seruus tuus sum. seruus enim uoluntatem domini sui facit, seruus quaerit seruitutis stipendia, remunerationem sperat. seruus domini non potest idem seruus esse peccati et ideo intellectum dari sibi poscit, ut possit cauere peccatum. habebat quidem intelleetumintellectum, sed non ut redundare sibi crederet; uberiorem requirit. cap. 35 § 1 Est autem et intellectus naturae et est intellectus non bonus. ideo Salomon ait: intellectus autem bonus dat gratiam. nam si omnis intellectus bonus esset, non opus fuisset additamento. iure ergo gratiam domini sui quaerit; aliter enim scire non potest secreta domini,", "candidate_score": 0.602191, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa052.opp-lat1_window_298", "psc_text": "ut uiuificentur et mortui et incipiant esse quae non erant. et ideo, quia uia etiam uita est secundum illum, qui ait: ego sum uia, ueritas et uita, uiam quaeramus, ut uitam habere mereamur. audiamus ergo illum qui uiuit in Christo: uiuit autem, qui ait: sed nos qui uiuimus benedicimus te, domine; in Christo enim IeiuIesu etiam quicumque mortuus fuerit uiuit. cap. 2 § 1 Audiamus, inquam, quid dixit, ut uiueret: Le ge m rn 1 h 1 constitue, domine, uiam iustitiarum tuarum, et quaeram illam semper. miles qui ingreditur iter uiandi. 2*Ex. 15, 1 10*Hebr. 13, 8 11 Ezech. 33,11 13*Rom. 4,17 17*Ioh. 14, 6 19*Ps. 113, 26 (18) 22*Ps. 118,33 2 demergetur 0 cod. Monac. 2564 de (di-J/.V) mergitureet. av 3 in mare proiecit 0 4 persequebantur] add. Explicit de littera quarta (litera IIIIT) PT, om. eet. Incipit de V littera T, om. cet. 7 littera He] littere A.", "candidate_score": 0.597314, "ce_score": null } ] }, { "rank": 9, "cf_id": "cf021", "work_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1", "max_score": 0.697773, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_392", "psc_text": "Apertum hoc videtur et cognitu facile. Quomodo autem nox nocti annuntiat scientiam? Nonnulli haec verba simpliciter intellexerunt, et forte hoc sit verum; aestimantes hac sententia significatum esse, quod tempore Domini nostri Jesu Christi, cum in terra versaretur, Apostoli audierunt, hoc in posteros esse trajectum, tanquam de tempore in tempus: dies diei, nox nocti, prior dies posteriori diei, et prior nox posteriori nocti; quia haec doctrina diebus et noctibus praedicatur. Iste simplex intellectus cui sufficit sufficiat. Sed nonnulla verba Scripturarum obscuritate sua hoc profuerunt, quod multas intelligentias pepererunt: itaque hoc si planum esset, unum aliquid audiretis; quia vero obscure dictum est, multa audituri estis. Est et alius intellectus: dies diei, nox nocti, hoc est, spiritus spiritui, caro carni. Est alius: dies diei, spirituales spiritualibus; et nox nocti, carnales carnalibus. Utrique enim audiunt, etsi non utrique similiter sapiunt: illi enim audiunt tanquam verbum eructatum; illi tanquam scientiam annuntiatam: quod enim ructatur, praesentibus", "candidate_score": 0.697773, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1751", "psc_text": "16. [vers. 9.] Ideo sequitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Nulli vacat audire in tribulatione. Attendite cum vobis bene est; audite cum vobis bene est: discite, cum tranquilli estis, sapientiae disciplinam, et verbum Dei ut cibum colligite. Quando enim quisque in tribulatione est, prodesse illi debet quod securus audivit. Et enim in rebus prosperis mandat tibi Deus misericordiam suam, si ei fideliter servieris; quia liberat te de tribulatione; sed non tibi declarat ipsam misericordiam, quam tibi per diem mandavit, nisi per noctem. Cum venerit ipsa tribulatio, tunc adjutorio te non deserit: ostendit tibi verum fuisse quod tibi per diem mandavit. Etenim scriptum est quodam loco: Speciosa misericordia Domini in tempore tribulationis, sicut nubes pluviae in tempore siccitatis (Eccli. XXXV, 26) . In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Non tibi ostendit quia subvenit tibi, nisi venerit tibi tribulatio, unde eruaris ab illo qui tibi", "candidate_score": 0.689832, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2765", "psc_text": "Convertantur ad vesperam. Nescio quos dicit quondam operatores iniquitatis, et quondam tenebras, converti ad vesperam. Quid est, ad vesperam? Postea. Quid est, ad vesperam? Serius. Ante enim debuerant, antequam Christum crucifigerent, medicum agnoscere. Quare jam eo crucifixo, resurgente, in coelum ascendente, posteaquam misit Spiritum suum sanctum, quo repleti sunt illi qui in una domo erant, et coeperunt loqui linguis omnium gentium, expaverunt crucifixores Christi: compuncti sunt de conscientia sua, consilium salutis ab Apostolis petiverunt; audierunt, Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini nostri Jesu Christi, et dimittentur vobis peccata vestra (Act. II, 38) . Post occisum Christum, post effusum Christi sanguinem dimittuntur peccata vestra. Ille sic voluit mori, ut sanguine suo etiam effusores ejusdem sanguinis redimeret. Fudistis saevientes, bibite confitentes. Merito convertantur ad vesperam; et famem patiantur ut canes. Canes Gentes Judaei dixerunt, tanquam immundos. Nam inde et ipse Dominus, cum post eum clamaret Chananaea quaedam mulier, non", "candidate_score": 0.685419, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1751", "psc_text": "16. [vers. 9.] Ideo sequitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Nulli vacat audire in tribulatione. Attendite cum vobis bene est; audite cum vobis bene est: discite, cum tranquilli estis, sapientiae disciplinam, et verbum Dei ut cibum colligite. Quando enim quisque in tribulatione est, prodesse illi debet quod securus audivit. Et enim in rebus prosperis mandat tibi Deus misericordiam suam, si ei fideliter servieris; quia liberat te de tribulatione; sed non tibi declarat ipsam misericordiam, quam tibi per diem mandavit, nisi per noctem. Cum venerit ipsa tribulatio, tunc adjutorio te non deserit: ostendit tibi verum fuisse quod tibi per diem mandavit. Etenim scriptum est quodam loco: Speciosa misericordia Domini in tempore tribulationis, sicut nubes pluviae in tempore siccitatis (Eccli. XXXV, 26) . In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Non tibi ostendit quia subvenit tibi, nisi venerit tibi tribulatio, unde eruaris ab illo qui tibi", "candidate_score": 0.684243, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_5_7", "bdc_text": "Orate ergo pro illo . Sic enim pro communi ecclesiarum profectu orabitis . Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1334", "psc_text": "apud Patrem Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1-2) . Sed illud de illo sacerdote scriptum est, quem isti non intelligunt, ut admoneretur populus in prophetia talem se debere agnoscere sacerdotem, pro quo nullus posset orare. Quis est autem pro quo nullus orat, nisi ille qui pro omnibus interpellat? Quia ergo tunc sacerdotium erat Leviticum, ubi sacerdos intrabat in sancta, et offerebat hostias pro populo; habebat autem imaginem, non veritatem futuri cujusdam sacerdotis; tunc enim et ipsi sacerdotes peccatores erant, sicut caeteri homines: volens Deus per prophetiam admonere populum, jam talem desiderandum esse sacerdotem, qui interpellaret pro omnibus, et pro eo nullus oraret, designans talem, admonuit et dixit: Si peccaverit populus, orabit pro eo sacerdos; si autem sacerdos peccaverit, quis orabit pro eo? Itaque, o popule, talem elige sacerdotem, pro quo non cogaris orare, sed de cujus oratione pro te securus esse possis.", "candidate_score": 0.671282, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_5_7", "bdc_text": "Orate ergo pro illo . Sic enim pro communi ecclesiarum profectu orabitis . Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1333", "psc_text": "ostenderemus suis meritis esse damnatum. Optatissimum enim nobis fuit, ut plebs sancta Carthaginensis Ecclesiae eo se laetetur episcopo sublimatam, qui in omnia sanctus et in nullo reprehensibilis haberetur. Propterea utique talem esse oportet Domini sacerdotem, ut quod populus pro se apud Deum non valuerit, ipse pro populo mereatur quod poposcerit impetrare: quia scriptum est, « Si peccaverit populus, orabit pro eo sacerdos; si autem sacerdos peccaverit, quis orabit pro eo » (I Reg. II, 25)?--Etiam Apostoli scripserunt plebibus ut orarent pro se, et Apostoli orantes dicebant: Dimitte nobis debita nostra (Matth. VI, 12) ; et apostolus Joannes dixit: Advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1-2) . Sed illud de illo sacerdote scriptum est, quem isti non intelligunt, ut admoneretur populus in prophetia talem se debere agnoscere sacerdotem, pro quo nullus posset orare. Quis est autem pro quo nullus orat,", "candidate_score": 0.669495, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4_6", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret . Orate ergo pro illo . Sic enim pro communi ecclesiarum profectu orabitis .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2967", "psc_text": "Orate pro illo per Christum. Prorsus hodiernam precem pro illo fundite Domino Deo nostro. Scimus enim et certi sumus quia oratio vestra delet omnes impietates ejus. Dominus vobiscum. IN PSALMUM LXII ENARRATIO. SERMO AD PLEBEM. 1. Propter eos qui forte rudes sunt adhuc ad nomen Christi, quia undique colligit qui pro omnibus dedit sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. Psalmi isti quos cantamus, antequam Dominus noster Jesus Christus natus esset ex virgine Maria, Spiritu Dei dictante dicti et conscripti sunt. Fuit enim David rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut", "candidate_score": 0.662971, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15_17", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2232", "psc_text": "Deus noster, et non silebit, Arguam te. Et quid tibi faciam arguendo te? quid tibi faciam? Modo te non vides; facio ut videas te. Quia si videres te, et displiceres tibi, placeres mihi: quia vero non te videns placuisti tibi, displicebis et mihi et tibi; mihi cum judicaberis; tibi, cum ardebis. Quid enim tibi faciam, inquit? Constituam te ante faciem tuam. Quid enim vis latere teipsum? In dorso tuo tibi es, non te vides: facio ut te videas; quod post dorsum posuisti, ante faciem ponam; videbis foeditatem tuam, non ut corrigas, sed ut erubescas. Jam quia dicit ista, fratres, desperandus est ille cui dicitur? Nonne illa civitas de qua dictum est, Triduum, et Ninive evertetur, intra triduum idonea fuit converti, orare, plangere, de poena imminenti misericordiam promereri (Jonae III, 4-10)? Audiant ergo qui tales sunt, dum licet audire et tacentem. Veniet enim, et non silebit, et arguet, quando correctioni locus", "candidate_score": 0.649587, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15_17", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2560", "psc_text": "Quia sic promiseras, hoc egisti. Dixisti te exauditurum flentem: credidi, flevi, exauditus sum; inveni te misericordem in repromittendo, veracem in reddendo. Sicut et in repromissione tua. 15. [vers. 10.] Convertantur inimici mei retrorsum. Hoc ipsis prodest, non male illis optat: etenim praecedere volunt, ideo corrigi nolunt. Mones inimicum tuum ut bene vivat, ut se corrigat: ille contemnit, ille respuit verbum tuum: Ecce qui me monet, ecce a quo auditurus sum praecepta quibus vivam! Praecedere te vult, et praecedendo non corrigitur. Non attendit quia verba tua non sunt tua; non attendit quia vitam tuam Deo enuntias, non tibi. Praecedendo ergo non corrigitur: bonum est illi ut convertatur retrorsum, et quem praecedere volebat sequatur. Dominus de passione sua futura discipulis loquebatur, exhorruit Petrus, et ait, Absit, Domine, non fiet istud: qui paulo ante dixerat, Tu es Christus Filius Dei vivi, confessus Deum, timuit eum mori quasi hominem. Dominus autem qui sic venerat", "candidate_score": 0.646154, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15_17", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2233", "psc_text": "est ille cui dicitur? Nonne illa civitas de qua dictum est, Triduum, et Ninive evertetur, intra triduum idonea fuit converti, orare, plangere, de poena imminenti misericordiam promereri (Jonae III, 4-10)? Audiant ergo qui tales sunt, dum licet audire et tacentem. Veniet enim, et non silebit, et arguet, quando correctioni locus nullus erit. Statuam te, inquit, ante faciem tuam. Modo ergo tu fac, quisquis talis es, quod tibi minatur facere Deus. Tolle te a tergo tuo, ubi te videre non vis, dissimulans a factis tuis, et constitue te ante te. Ascende tribunal mentis tuae, esto tibi judex, torqueat te timor, erumpat a te confessio, et dic Deo tuo: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et delictum meum ante me est semper (Psal. L, 5) . Quod erat post te, fiat ante te: ne tu ipse postea a Deo judice fias ante te, et non sit quo fugias a te. 29. [vers. 22.]", "candidate_score": 0.644333, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_28_30", "bdc_text": "verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose . Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung . liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2482", "psc_text": "pertulisti? Ultio te reficit? Ergo de malo alieno gaubebis? Passus es malum, ignosce; ne duo sitis. Et non defecit de plateis ejus usura et dolus. 15. [vers. 13-15.] Ideo ergo tu quaerebas solitudinem et pennas, ideo murmuras, haec ferre non potes, contradictionem et iniquitatem civitatis hujus. Requiesce in his qui tecum intus sunt, et noli quaerere solitudinem. Audi et de ipsis quid dicat, Quoniam si inimicus exprobrasset mihi. Et quidem superius conturbatus erat in exercitatione sua a voce inimici et a tribulatione peccatoris, forte in illa civitate positus, superba illa erigente turrem quae submersa est ut dividerentur eorum linguae (Gen. XI, 4): attende intus quid gemat propter pericula a falsis fratribus. Quoniam si inimicus exprobrasset mihi, sustinuissem utique: et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, id est, per superbiam mihi insultasset, magnificaret se super me, minaretur mihi quidquid posset: absconderem me utique ab eo. Ab illo", "candidate_score": 0.640097, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_27_29", "bdc_text": "werdend ir uch und ander lutLeute . verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose . Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2482", "psc_text": "pertulisti? Ultio te reficit? Ergo de malo alieno gaubebis? Passus es malum, ignosce; ne duo sitis. Et non defecit de plateis ejus usura et dolus. 15. [vers. 13-15.] Ideo ergo tu quaerebas solitudinem et pennas, ideo murmuras, haec ferre non potes, contradictionem et iniquitatem civitatis hujus. Requiesce in his qui tecum intus sunt, et noli quaerere solitudinem. Audi et de ipsis quid dicat, Quoniam si inimicus exprobrasset mihi. Et quidem superius conturbatus erat in exercitatione sua a voce inimici et a tribulatione peccatoris, forte in illa civitate positus, superba illa erigente turrem quae submersa est ut dividerentur eorum linguae (Gen. XI, 4): attende intus quid gemat propter pericula a falsis fratribus. Quoniam si inimicus exprobrasset mihi, sustinuissem utique: et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, id est, per superbiam mihi insultasset, magnificaret se super me, minaretur mihi quidquid posset: absconderem me utique ab eo. Ab illo", "candidate_score": 0.639573, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_766", "psc_text": "Paulus, Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis (vide sortem), et hoc non ex vobis; sed Dei donum est. Non ex operibus (quasi vos benefeceritis, ut ad hoc accedere digni essetis), non ex operibus, ne forte quis extollatur. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis (Ephes. II, 8-10) . Haec quodam modo sors occulta est voluntas Dei; in humano genere sors est, sors veniens de Dei occulta voluntate, apud quem non est iniquitas (Rom. IX, 14): non enim ille personas accipit, sed occulta illius justitia tibi sors est. 14. Attendat itaque Charitas Vestra, videte hoc ipsum quemadmodum firmetur ab apostolo Petro. Cum Simon ille magus baptizatus a Philippo adhaereret ei, credens miraculis divinis factis in conspectu suo; venerunt Apostoli ad Samariam, ubi crediderat etiam et ipse magus, et ubi fuit baptizatus, et imposuerunt Apostoli manus hominibus baptizatis, et acceperunt Spiritum sanctum, et", "candidate_score": 0.631535, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_36", "bdc_text": "nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1569", "psc_text": "interrogari coeperis ab episcopo quis sis, noli dicere, Christianus sum, aut Fidelis sum, sed dic non te esse, ut possis esse. Cum enim audierit confessionem christiani fidelis, rebaptizare non audet: cum autem audierit quod non sit, dat illi tanquam quod non habebat; ut quasi ipse sit extra culpam, quia secundum vocem ejus facit. Ubi quaero abs te, haeretice, cur te extra culpam putas? Quid hac voce audio? quia non tu negas, sed ille negat? Si habet culpam qui negat, quid qui docet negare eum qui negat? Itane vero tu extra culpam es, quia facis docendo christianus, quod faciebat minando paganus? Et quid agis? Numquid tollis quod habet, quia negavit quod habet? Non facis ut non habeat, sed ut ad poenam habeat. Quod enim habet, habet. Baptismus ille tanquam character infixus est: ornabat militem, convincit desertorem. Quid enim facis? Christum imponis super Christum. Si simplex esses, Christum non duplicares. Deinde, quaeso", "candidate_score": 0.63048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_64_66", "bdc_text": "Vale , cor meum , mi charissime frater . Quaecumque ad me scripsisti , bona fide apud me sepulta sunt . Idem abs te peto. 16 .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3771", "psc_text": "ego volui a te in terra quod habent et impii, quod habent et mali, quod habent et facinorosi; pecuniam, aurum, argentum, gemmas, familias; quod habent et scelerati multi, quod habent multae feminae turpes, multi viri turpes: haec pro magno desideravi a Deo meo super terram, cum servet se mihi in coelo Deus meus. Quid enim mihi est in coelo? Ostendere habet ipsum quid. Et a te quid volui super terram? 32. [vers. 26.] Defecit cor meum et caro mea, Deus cordis mei Hoc ergo mihi est in coelo servatum, Deus cordis mei, et pars mea Deus meus. Quid est, fratres? Inveniamus divitias nostras; eligat sibi partes genus humanum. Videamus homines cupiditatum diversitate laniari: eligant alii militiam, alii advocationem, alii diversas variasque doctrinas, alii negotiationem, alii agriculturam; istas partes sibi faciant de rebus humanis: clamet populus Dei, Pars mea Deus meus. Non ad tempus pars mea; sed pars mea Deus in", "candidate_score": 0.628283, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_36", "bdc_text": "nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3860", "psc_text": "meis; et alibi ei dicitur: Ne avertas faciem tuam a me (Psal. XXVI, 9) . Ibi, A peccatis meis averte; hic autem, A me noli avertere. Confitere ergo, et invoca: confitendo enim mundas templum quo veniat invocatus. Confitere, et invoca. Avertat faciem a peccatis tuis; non avertat a te: avertat faciem ab eo quod tu fecisti; non avertat ab eo quod ipse fecit. Te enim hominem ipse fecit; peccata tua ipse fecisti. Confitere ergo, et invoca; dic: Confitebimur tibi, Deus: confitebimur tibi. 3. Ipsa repetitio, confirmatio est, ne te confessum esse poeniteat. Non enim alicui erudeli confessus es; non ultori, non insultatori: confitere securus. Audi aliam vocem psalmi adhortantem: Confitemini Domino, quoniam bonus est (Psal. CV, 1, et CVI, 1) . Quid est, quoniam bonus est? Quid timetis confiteri? bonus est; ignoscit confitenti. Time confiteri judici homini, ne forte confessum puniat; Deo noli: fac confitendo propitium, quem negando non facis", "candidate_score": 0.626806, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3372", "psc_text": "per fidem sine operibus Legis. Non enim, ut justificetur, de Legis operibus gloriatur; nec praeponit fidei merita sua, sed fide praevenit opera sua. Plures sane codices non habent, manus, sed, manum; quod tantumdem valet, quoniam pro operibus positum est. Mallem autem latini interpretes sic transtulissent: Aethiopia praeveniet manus suas, vel manum suam Deo; quoniam planius hoc esset, quam quod nunc dictum est, ejus: et salva veritate fieri posset, quia in graeca lingua id pronomen αὐτῆς, non solum ejus, sed etiam suam vel suas potest intelligi: suam ergo, si manum; suas autem, si manus. Nam quod est in graeco, χεῖρα αὐτῆς, quod plures codices habent, et manum ejus, et manum suam, potest intelligi: quod vero rarum est in codicibus graecis, χειρὰς αὐτῆς, et manus ejus, et manus suas latine potest dici. 42. Hinc jam, velut decursis per prophetiam rebus omnibus, quas impletas esse jam cernimus, hortatur ad laudem Christi, ac deinde", "candidate_score": 0.625306, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_57", "bdc_text": "Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3973", "psc_text": "Deus meus! nonne audivit: Quia vidisti, credidisti; beati qui non viderunt et crediderunt (Joan. XX, 27-29) ? Si ergo ille manibus quaerens Christum, hoc audire meruit, ut opprobrium ei fuerit ita quaesisse; nos qui beati dicti sumus qui non vidimus et credimus, quid ergo, ad nos non pertinet manibus quaerere? Pertinet, sicut dixi, operibus quaerere. Quando hoc? Nocte. Quid est, nocte? In hoc saeculo. Nox enim est antequam effulgeat dies in adventu clarificato Domini nostri Jesu Christi. Nam vultis videre quia nox est? Nisi lucernam hic haberemus, in tenebris permaneremus. Petrus enim dicit: Et nos habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, velut lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris (II Petr. I, 19) . Venturus est ergo dies post istam noctem; interim in hac nocte lucerna non desit. Et hoc est fortasse quod nunc facimus: has Litteras exponendo, lucernam inferimus, ut", "candidate_score": 0.623346, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3220", "psc_text": "Venerat tentatio tribulationis, supervenerat hiems torporis, tempestas timoris, frigus tristitiae, sive damnum esset, sive aliquod salutis periculum, sive aliqua orbitas suorum, sive aliqua exhonoratio et humiliatio; hiems erat: redit formica ad id quod aestate collegit; et intus in secreto suo, ubi nemo videt, aestivis laboribus recreatur. Quando sibi ista colligebat aestate, videbant omnes: cum his pascitur hieme, nullus videt. Quid est hoc? Vide formicam Dei: surgit quotidie, currit ad ecclesium Dei, orat, audit lectionem, hymnum cantat, ruminat quod audivit, apud se cogitat, recondit intus grana collecta de area. Haec ipsa quae modo dicuntur qui prudenter audiunt, hoc agunt, et ab omnibus videntur procedere ad ecclesiam, redire de ecclesia, audire sermonem, audire lectionem, invenire librum, aperire et legere: omnia ista videntur, cum fiunt. Formica illa est conterens iter, portans et recondens in conspectu cernentium. Venit hiems aliquando; cui enim non venit? Accidit damnum, accidit orbitas: caeteri miserantur forte ut miserum, qui", "candidate_score": 0.622929, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1750", "psc_text": "istos labores timentur graviores? 15. Omnes suspensiones tuae et fluctus tui super me ingressi sunt. Fluctus in his quae sentio, suspensurae in his quae minaris. Omnis perpessio mea, fluctus est tuus: omnis comminatio tua, suspensura tua est. In fluctibus invocat abyssus ista, in suspensuris invocat alteram abyssum. In eo quod laboro, omnes fluctus tui: in eo quod minaris gravius, omnes suspensiones tuae super me ingressae sunt. Qui enim minatur, non premit, sed suspendit. Sed quia liberas, hoc dixi animae meae: Spera in Deum, quoniam confitebor illi; salutare vultus mei, Deus meus. Quia magis crebra sunt mala, dulcior erit misericordia tua. 16. [vers. 9.] Ideo sequitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declarabit. Nulli vacat audire in tribulatione. Attendite cum vobis bene est; audite cum vobis bene est: discite, cum tranquilli estis, sapientiae disciplinam, et verbum Dei ut cibum colligite. Quando enim quisque in tribulatione est, prodesse illi debet", "candidate_score": 0.622049, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3219", "psc_text": "Quisquis malus ista perdiderit, non habet foris quod teneat, non habet intus ubi requiescat. Fugit hic ubi damnum passus est, ubi se ad oculos hominum de divitiarum ostentatione jactabat; jam se in oculis hominum jactare non potest: ad se intro non redit, quia nihil habet. Non est imitatus formicam; non sibi collegit grana, cum aestas esset (Prov. VI, 6, et XXX, 25). Quid dixi, cum aestas esset? Cum esset vitae tranquillitos, eum esset saeculi hujus erga illum prosperitas, quando ei vacabat, quando felix vocabatur ab omnibus, aestas ipsius erat. Imitaretur formicam, si audiret verbum Dei; colligeret grana, et intus reconderet. Venerat tentatio tribulationis, supervenerat hiems torporis, tempestas timoris, frigus tristitiae, sive damnum esset, sive aliquod salutis periculum, sive aliqua orbitas suorum, sive aliqua exhonoratio et humiliatio; hiems erat: redit formica ad id quod aestate collegit; et intus in secreto suo, ubi nemo videt, aestivis laboribus recreatur. Quando sibi ista colligebat", "candidate_score": 0.62054, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2055", "psc_text": "Venenati enim cordis est ista sanies, eructans in Deum putorem blasphemiae, et quod pejus est manus curantis repellens, morsum serpentis non repellens. Hoc dixi, repellit a se cor hominis verbi Dei severitatem, et admittit ad se male suadentis serpentis blanditias. Contra hos ergo cantat sermo divinus, et jam in isto psalmo loquitur nobis. Ad quem psalmum intentam ego facerem Sanctitatem Vestram, nisi ipse nos faceret omnes intentos; nec nos solos, sed totum orbem terrarum. Audite enim quemadmodum coepit. 2. [vers. 2.] Audite haec omnes gentes. Non ergo vos soli qui hic estis. Nam vox nostra quanta est, ut sic clamemus, ut audiant omnes gentes? Clamavit enim per Apostolos Dominus noster Jesus Christus, clamavit tot linguis quas misit; et videmus hunc psalmum qui ante non recitabatur nisi in una gente, in synagoga Judaeorum, recitari per totum orbem terrarum, per omnes Ecclesias, impletumque esse quod hic dictum est, Audite haec omnes gentes.", "candidate_score": 0.62026, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_7", "bdc_text": "Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2244", "psc_text": "indiget gratia. Si gratia vocatur, gratis datur; si gratis datur, nulla merita tua praecesserunt ut detur. Nam si praecesserunt merita tua, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum (Rom. IV, 4). Si ergo dicis praecessisse merita tua, te vis laudari, non Deum: ideo non agnoscis Christum, qui venit cum gratia Dei. Converte ergo te ad merita tua, vide illa mala fuisse, ut non tibi deberetur nisi supplicium, non praemium. Et cum videris quid tibi per meritum debeatur, agnoscis quid per gratiam donetur; et sacrificio laudis glorificas Deum. Ibi est enim via, in qua noveris Christum salutare Dei. IN PSALMUM L ENARRATIO. SERMO. 1. Multitudinis hujus, nec frequentia fraudanda est, nec infirmitas oneranda. Silentium petimus et quietem, ut vox nostra post hesternum laborem possit aliquantis viribus perdurare. Credendum est Charitatem Vestram non ob aliud hodierno die copiosius convenisse, nisi ut oretis pro eis quos absentes facit alienus et perversus affectus.", "candidate_score": 0.617887, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_21_23", "bdc_text": "Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen . Und es ist schon ains tails gschechen , wie mich duncken will. Darum zucht er och ymerdaren Basel , Sangallen etc. an in sinem schriben , als die mitnach mit ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , und Zurch , och Bern , als die wider den handelSiehe WA Briefwechsel VIII 141 , 79-95. .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_3984", "psc_text": "ubique muscipulas posuerunt? Taedium inest cordi; metuendum est ne absorbeat tristitia: in laetitia metuendum est ne garriendo deficiat spiritus tuus: Anticipaverunt vigilias omnes inimici mei. Denique in ipsa garrulitate, dum loqueris, et securus loqueris, quanta plerumque inveniuntur quae velint tenere inimici et reprehendere, unde velint etiam criminari et calumniari: Hoc dixit, illud sensit, hoc locutus est? Quid faciat homo, nisi quod sequitur? Conturbatus sum, et non sum locutus. Conturbatus ergo, ne in ejus garrulitate inimici anticipantes vigilias, calumnias quaererent et invenirent, non est locutus. Nunquam tamen iste transiliens cessaret in se: et si forte a garrulitate cessavit, qua subrepserat ei de ipsa locutione placere hominibus; non tamen destitit, non cessavit ut conaretur et hoc ipsum transcendere. Et quid dicit? 8. [vers. 6.] Cogitavi dies antiquos. Jam iste velut qui vapulaverat foris, tulit se intro, in secretario suae mentis agit. Et quid ibi agat dicat nobis: Cogitavi dies antiquos. Bene est", "candidate_score": 0.613575, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_43", "bdc_text": "Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1615", "psc_text": "In omnibus gentibus. Quare in omnibus gentibus? Quia semen est Abrahae, in quo benedicentur omnes gentes (Gen. XII, 3, et XXII, 18). Quare in omnibus gentibus? Quia in omnem terram exivit sonus eorum (Psal. XVIII, 5). In Ecclesia magna. Ecce labia mea non prohibebo, Domine tu cognovisti. Labia mea loquuntur, non ea prohibebo loqui. Sonant quidem labia mea ad aures hominum, sed tu cognovisti cor meum. Labia mea non prohibebo, Domine tu cognovisti. Aliud audit homo, aliud agnoscit Deus. Ne in labiis solis esset annuntiatio, et diceretur de nobis. Quae dicunt vobis, facite, quae autem faciunt, facere nolite (Matth. XXIII, 3) : aut ipsi populo, laudanti Deum ore, non corde, diceretur, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me (Isai. XXIX, 13) : sona labiis, propinqua corde. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10). Qualis ille latro inventus est,", "candidate_score": 0.61303, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1321", "psc_text": "Conspiratum est adversus illum (Id. IX, 22). Non potes ostendere forte conscientiam tuam bonam in aliqua accusatione, et vim pateris quod adversus te falsi testes audiuntur. Contra ipsum primum falsum testimonium dixerunt, non solum ante mortem, sed etiam post resurrectionem. Inducti sunt falsi testes, ut a judicibus damnaretur (Matth. XXVI, 60): accesserunt falsi testes custodes ad sepulcrum. Resurrexit ille cum tanto miraculo; commota terra prodidit Dominum resurgentem. Erat illic et terra custodiens terram; sed terra durior mutari non potuit. Nuntiavit vera, sed seducta est a falsa. Dixerunt enim illi custodes Judaeis quae viderint, et quid factum sit: acceperunt pecuniam, et dictum est eis: Dicite quod vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum (Id. XXVIII, 12) . Ecce falsi testes, et contra resurgentem. Quanta autem caecitas in falsis testibus, quanta caecitas, fratres! Solent hoc enim pati falsi testes, ut excaecentur, et contra se dicant nescientes unde appareat quia falsi sunt", "candidate_score": 0.608644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_1573", "psc_text": "profecto, exhibebit; quia multa jam exhibuit: et nihil de Dei veritate formidare deberemus, etiamsi nihil adhuc exhiberet. Ecce jam putemus ita, omnia promisit, nondum aliquid dedit: idoneus promissor est, fidelis redditor; tu tantum esto pius exactor, etsi parvulus, etsi infirmus, exige misericordiam. Non vides teneros agnos capitibus pulsare ubera matrum, ut lacte satientur? Sustinens, inquit, sustinui Dominum. Et quid ille? An avertit se a te, an sustinentem contempsit, an forte non vidit? Non plane ita. Sed quid? Et attendit mihi, et exaudivit deprecationem meam. Attendit, et exaudivit. Ecce non frustra sustinuisti: super te oculi ejus, ad te aures ejus. Oculi enim Domini super justos, et aures ejus in preces eorum. Quid ergo, cum male faceres, cum eum blasphemares, non videbat? non audiebat? Et ubi est quod in ipso psalmo dictum est, Vultus autem Domini super facientes mala? Sed utquid? Ut perdat de terra memoriam eorum (Psal. XXXIII, 16, 17). Ergo", "candidate_score": 0.607855, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_20_22", "bdc_text": "es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_406", "psc_text": ". Non veniat, inquit, mihi pes superbiae, hoc est, Ab occultis meis munda me, Domine; et manus peccatorum non moveant me, hoc est, Ab alienis parce servo tuo. 14. Si mei non fuerint dominata: occulta mea et delicta aliena. Tunc immaculatus ero: hoc non suis viribus audet, sed Dominum deprecatur ut impleat, cui dicitur in psalmo: Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas (Psal. CXVIII, 133) . Noli timere, si christianus es, dominum foris hominem: Dominum Deum tuum semper time. Malum in te time, hoc est cupiditatem tuam, non quod in te Deus fecit, sed quod tibi ipse fecisti: te Dominus bonum servum fecit; tu tibi in corde tuo malum dominum creasti. Merito subderis iniquitati, merito subderis domino quem tu tibi ipsi fecisti; quia ei qui te fecit subditus esse noluisti. 15. Sed si mei, inquit, non fuerint dominata, tunc immaculatus ero; et mundabor a", "candidate_score": 0.602996, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_13", "bdc_text": "Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2944", "psc_text": "facta sunt, et quod scivit fecit. Ergo in Verbo illo per quod fecit omnia, antequam fierent erant omnia; et cum facta sunt, ibi sunt omnia: sed aliter hic, aliter ibi; aliter in propria natura in qua facta sunt, aliter in arte per quam facta sunt. Quis hoc explicet? Conari possumus: ite cum Idithun, et videte. 19. Jam ergo, ut potuimus, diximus quomodo semel locutus est Deus: videamus quomodo duo haec audivit, Duo haec audivi. Forte non est consequens, ut sola duo haec audierit: sed, duo haec, inquit, audivi; quaedam duo quae nobis opus est ut dicantur, audivit. Audivit forte alia multa; sed non opus est ea dici nobis. Ait enim et Dominus: Multa habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo (Id. XVI, 12) . Quid est ergo, Duo haec audivi? Haec duo quae vobis dicturus sum, non a me vobis dico, sed quae audivi dico. Semel locutus est", "candidate_score": 0.594, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_29", "bdc_text": "Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung .", "psc_chunk_id": "036_Augustinus-Hipponensis_Enarrationes-in-Psalmos-1_window_2168", "psc_text": "Deum non curantes, non in conscientia sua, non in coelo, non in terra: non eum latent haec omnia, et universaliter omnes admonet, et quando aliquos flagellat in terra, admonitio est, nondum damnatio. Silet ergo a judicio, occultus in coelo est, adhuc interpellat pro nobis: patiens est super peccatores, non exercens iram, sed exspectans poenitentiam. Dicit alio loco: Tacui, numquid semper tacebo (Isai. XLII, 14) ? Quando ergo non tacebit, Deus manifestus veniet. Quis Deus? Deus noster. Et ipse Deus, qui Deus noster: non enim Deus est, qui non est noster Deus. Dii enim Gentium daemonia: Deus Christianorum, verus Deus. Ipse veniet, sed manifestus, non adhuc illudendus, non adhuc exalapandus et flagellandus; veniet, sed manifestus, non adhuc calamo in capite percutiendus, non adhuc crucifigendus, occidendus, sepeliendus: quia haec omnia occultus Deus pati voluit. Veniet manifestus, et non silebit. 7. Quia vero ad judicium veniet, sequentia docent. Ignis ante eum praeibit (Psal.", "candidate_score": 0.583659, "ce_score": null } ] }, { "rank": 10, "cf_id": "cf021", "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Quaestiones-XVII-in-Matthaeum", "max_score": 0.695883, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Quaestiones-XVII-in-Matthaeum_window_6", "psc_text": "pro crimine objiciatur Christi nomen tempore persecutionis; numquid ita etiam Christus coram Patre vel coram Angelis hominem qui se confessus fuerit confitetur? Est etiam in Ecclesiastico ita positum, Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa, quoniam bona valde (Eccli. XXXIX, 20, 21). Quo in loco indubitanter Dei laudes exaggerantur. Haec dicta sunt propter imperitiam fratrum, qui cum legente lectore audiunt hoc verbum, pectora statim tundunt, non attendentes quo loco dicatur, quasi non possit nisi peccatorum esse confessio. X. [Ib. XII, 1-8.] Notandum de eo quod illicite factum videretur Judaeis, quod discipuli sabbato spicas evulsissent, unum exemplum datum regiae potestatis de David, alterum sacerdotalis de iis qui per ministerium templi sabbatum violant: ut multo minus ad ipsum evulsarum sabbato spicarum crimen pertineat, qui verus rex et verus sacerdos est, et ideo Dominus sabbati. XI. [Ib. XIII, 25-30, 36-43.] 1. Cum autem dormirent homines, venit inimicus ejus et superseminavit zizania in", "candidate_score": 0.695883, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Quaestiones-XVII-in-Matthaeum_window_6", "psc_text": "pro crimine objiciatur Christi nomen tempore persecutionis; numquid ita etiam Christus coram Patre vel coram Angelis hominem qui se confessus fuerit confitetur? Est etiam in Ecclesiastico ita positum, Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa, quoniam bona valde (Eccli. XXXIX, 20, 21). Quo in loco indubitanter Dei laudes exaggerantur. Haec dicta sunt propter imperitiam fratrum, qui cum legente lectore audiunt hoc verbum, pectora statim tundunt, non attendentes quo loco dicatur, quasi non possit nisi peccatorum esse confessio. X. [Ib. XII, 1-8.] Notandum de eo quod illicite factum videretur Judaeis, quod discipuli sabbato spicas evulsissent, unum exemplum datum regiae potestatis de David, alterum sacerdotalis de iis qui per ministerium templi sabbatum violant: ut multo minus ad ipsum evulsarum sabbato spicarum crimen pertineat, qui verus rex et verus sacerdos est, et ideo Dominus sabbati. XI. [Ib. XIII, 25-30, 36-43.] 1. Cum autem dormirent homines, venit inimicus ejus et superseminavit zizania in", "candidate_score": 0.694385, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_Quaestiones-XVII-in-Matthaeum_window_6", "psc_text": "pro crimine objiciatur Christi nomen tempore persecutionis; numquid ita etiam Christus coram Patre vel coram Angelis hominem qui se confessus fuerit confitetur? Est etiam in Ecclesiastico ita positum, Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa, quoniam bona valde (Eccli. XXXIX, 20, 21). Quo in loco indubitanter Dei laudes exaggerantur. Haec dicta sunt propter imperitiam fratrum, qui cum legente lectore audiunt hoc verbum, pectora statim tundunt, non attendentes quo loco dicatur, quasi non possit nisi peccatorum esse confessio. X. [Ib. XII, 1-8.] Notandum de eo quod illicite factum videretur Judaeis, quod discipuli sabbato spicas evulsissent, unum exemplum datum regiae potestatis de David, alterum sacerdotalis de iis qui per ministerium templi sabbatum violant: ut multo minus ad ipsum evulsarum sabbato spicarum crimen pertineat, qui verus rex et verus sacerdos est, et ideo Dominus sabbati. XI. [Ib. XIII, 25-30, 36-43.] 1. Cum autem dormirent homines, venit inimicus ejus et superseminavit zizania in", "candidate_score": 0.692094, "ce_score": null } ] }, { "rank": 11, "cf_id": "cf016", "work_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII", "max_score": 0.69561, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_354", "psc_text": "surgebat etiam noctis medio, ut Domino confiteretur: et tu totam noctem sopori existimas deputandam? Tunc magis tibi orandus est Dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cavenda, quando videtur haberi secretum: tunc maxime quando tenebrae in circuitu meo, et parietes me operiunt, considerandum quia Dominus omnia intuetur abscondita. Ne dixeris ergo: Circumfusus sum tenebris, quis me videt? Et quem 1054 vereor septus parietibus et inclusus? Quia Vultus Domini super facientes mala (Psal. XXXIII, 17) . Deinde si arbitrum non vides, te ipsum non vides? Tuae conscientiae testimonium non vereris? Nescis illam caliginem noctis non opertorium, sed incentivum esse peccati? Cum somno et cibo fervent corpora, tunc etiam vigor mentis sopore laxatur, somno resolvitur: tunc irrepit impuri libido concubitus: tunc perturbatur cor, squalor immunditiae non videtur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. Nox erat quando Judas prodidit, quando Petrus negavit. 32. Illo igitur praecipue tempore justificationes Dei animo retexendae sunt, relegenda", "candidate_score": 0.69561, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_354", "psc_text": "surgebat etiam noctis medio, ut Domino confiteretur: et tu totam noctem sopori existimas deputandam? Tunc magis tibi orandus est Dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cavenda, quando videtur haberi secretum: tunc maxime quando tenebrae in circuitu meo, et parietes me operiunt, considerandum quia Dominus omnia intuetur abscondita. Ne dixeris ergo: Circumfusus sum tenebris, quis me videt? Et quem 1054 vereor septus parietibus et inclusus? Quia Vultus Domini super facientes mala (Psal. XXXIII, 17) . Deinde si arbitrum non vides, te ipsum non vides? Tuae conscientiae testimonium non vereris? Nescis illam caliginem noctis non opertorium, sed incentivum esse peccati? Cum somno et cibo fervent corpora, tunc etiam vigor mentis sopore laxatur, somno resolvitur: tunc irrepit impuri libido concubitus: tunc perturbatur cor, squalor immunditiae non videtur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. Nox erat quando Judas prodidit, quando Petrus negavit. 32. Illo igitur praecipue tempore justificationes Dei animo retexendae sunt, relegenda", "candidate_score": 0.693147, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_353", "psc_text": "mandata divina. De quo dictum est satis, quia non quicumque dicit: Domine, Domine, acceptus est Christo: sed qui operibus bonis fidelem suum probare potuerit affectum (Matth. VII, 21). Fides ergo, probitas, innocentia memorem probant. Quod autem ait: Memor fui nominis tui, plena devotio est; quia nemo dicit Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto. Hoc nomen invocetur diebus ac noctibus, nullum tempus precandi vacuum sinat sancta devotio praeterire. 31. Si studentes igitur doctrinis saecularibus perparum somno indulgent, quanto magis qui Deum cupiunt cognoscere, non debent somno corporis impediri, nisi quantum naturae satis est? David per singulas noctes lectum suum lacrymis diluebat: surgebat etiam noctis medio, ut Domino confiteretur: et tu totam noctem sopori existimas deputandam? Tunc magis tibi orandus est Dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cavenda, quando videtur haberi secretum: tunc maxime quando tenebrae in circuitu meo, et parietes me operiunt, considerandum quia Dominus omnia intuetur abscondita. Ne dixeris ergo: Circumfusus", "candidate_score": 0.693019, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_699", "psc_text": "suos illiniunt? Nihil utique; quoniam ligna his aut saxa prodesse non possunt. Nobis proficit omne mysterium, qui abhorrere credimus a gratia spiritali; ut habitationes nostras sanguine pecudis cruentemus, ora nostra cruore tingamus: sed corpora nostra sacramento crucis Dominicae consecramus, et confessione mortis Domini nostri Jesu Christi sanctificamus oris alloquia. Corde enim creditur ad justitiam: ore autem confessio fit ad salutem (Rom. X, 10) . Quid prodest quod Hebraei aurem servuli pertendunt subula, et praeputia sui circumcidunt corporis? Non intelligunt penitus quid Lex divina discernat. Signa sunt ista, non veritas. Sed ille intelligit, qui cor suum spiritali circumcisione castificat; ut colluviem omnem corporeae labis emundet. Ille intelligit, qui subulam et aurem, mentis vigore transcendit, et illam animam quam pertransivit gladius ad revelanda cordis occulta, perpetuae praemio libertatis attollit: vel examinandis sermonibus sollicite serviens, quoscumque virtutis suae aure susceperit, mysterio sanctificat spiritali. Azyma sibi Judaeus quotannis facere consuevit, et nescit se malitiae", "candidate_score": 0.688553, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_354", "psc_text": "surgebat etiam noctis medio, ut Domino confiteretur: et tu totam noctem sopori existimas deputandam? Tunc magis tibi orandus est Dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cavenda, quando videtur haberi secretum: tunc maxime quando tenebrae in circuitu meo, et parietes me operiunt, considerandum quia Dominus omnia intuetur abscondita. Ne dixeris ergo: Circumfusus sum tenebris, quis me videt? Et quem 1054 vereor septus parietibus et inclusus? Quia Vultus Domini super facientes mala (Psal. XXXIII, 17) . Deinde si arbitrum non vides, te ipsum non vides? Tuae conscientiae testimonium non vereris? Nescis illam caliginem noctis non opertorium, sed incentivum esse peccati? Cum somno et cibo fervent corpora, tunc etiam vigor mentis sopore laxatur, somno resolvitur: tunc irrepit impuri libido concubitus: tunc perturbatur cor, squalor immunditiae non videtur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. Nox erat quando Judas prodidit, quando Petrus negavit. 32. Illo igitur praecipue tempore justificationes Dei animo retexendae sunt, relegenda", "candidate_score": 0.68747, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_354", "psc_text": "surgebat etiam noctis medio, ut Domino confiteretur: et tu totam noctem sopori existimas deputandam? Tunc magis tibi orandus est Dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cavenda, quando videtur haberi secretum: tunc maxime quando tenebrae in circuitu meo, et parietes me operiunt, considerandum quia Dominus omnia intuetur abscondita. Ne dixeris ergo: Circumfusus sum tenebris, quis me videt? Et quem 1054 vereor septus parietibus et inclusus? Quia Vultus Domini super facientes mala (Psal. XXXIII, 17) . Deinde si arbitrum non vides, te ipsum non vides? Tuae conscientiae testimonium non vereris? Nescis illam caliginem noctis non opertorium, sed incentivum esse peccati? Cum somno et cibo fervent corpora, tunc etiam vigor mentis sopore laxatur, somno resolvitur: tunc irrepit impuri libido concubitus: tunc perturbatur cor, squalor immunditiae non videtur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. Nox erat quando Judas prodidit, quando Petrus negavit. 32. Illo igitur praecipue tempore justificationes Dei animo retexendae sunt, relegenda", "candidate_score": 0.686025, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_266", "psc_text": "3. Et ideo subdidit: Deus, tu convertens vivificabis nos, et plebs tua laetabitur in te. Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et salutare tuum da nobis. Audiam quid loquatur in me Dominus Deus; quoniam loquetur pacem in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertunt ad ipsum cor suum. Veruntamen prope timentes eum salutare ipsius; ut inhabitet gloria in terra nostra (Psal. LXXXIV, 7 et seq.) . Totus hic locus Jesum Dominum sonat, qui vivificavit mortuos: Lazarum ante passionem, plurimos tempore propriae passionis. Ipse est misericordia, utpote remissio peccatorum. Ideo dicit: Ostende, quem videre possit in corpore. Nam Deum in majestate sua videre non poterat; quia Deum vidit umquam (Joan. I, 18) . Avidus Propheta desiderat videre, quem sperat tenere: quem si viderit, desiderat propriis manibus comprehendere. Ideoque ait: Et salutare tuum da nobis. Salutare Dei virtus est, salutare Dei Christus est; et ideo prope timentes hoc salutare.", "candidate_score": 0.645019, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_29_31", "bdc_text": "Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung . liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto . besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ;", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1124", "psc_text": "nimium multas esse: grave est enim de altero judicare. Unde etiam scriptum est: Nolite judicare, ut non judicemini (Luc. VI, 37) . Cum enim unusquisque sit suorum conscius peccatorum, quomodo potest de alterius judicare peccato? Judicet (3, quaest. 7, cap. Judicet) de alterius errore, qui non habet quod in se ipse condemnet: judicet ille, qui non agat eadem quae in alio putaverit punienda; ne cum de alio judicat, in se ferat ipse sententiam: judicet ille qui ad pronuntiandum nullo odio, nulla offensione, nulla levitate ducatur. Audisti hodie quid judex verus et justus locutus sit: Non possum, inquit, ego a me facere quidquam (Joan. V, 30) . 32. Nonnulli haeretici solebant hinc facere quaestiones, quasi infirmus esset Filius, qui a se nihil faceret; quasi secundum divinitatem quoque subditus, et paterno subjectus imperio: nec advertunt quod hoc quoque magis potestatis divinae unitas comprobetur, ubi putant inter Patrem et Filium esse distantiam potestatis.", "candidate_score": 0.643244, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_48_50", "bdc_text": "videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate . So antwurtete ich nun dem Bucer nichts , sunder zuche die antwurt uffwürde die Antwort aufschieben. , bis das Luther schribe . Welte dann Luther ye ain underschriben siner artikelder Wittenberger Konkordie ( BucerD S VI /1 114-134 ) .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_706", "psc_text": "interroga. Sed etsi interrogavero, non respondebitis mihi, dixit Jesus (Luc. XXII, 68): et ex illo respondere non possunt, et ex illo supra illos intelligo qui non intelligebam; quia testimonia didici, quae ille non novit. Didici: Qui sequitur me. . . . tollat crucem suam (Matth. XVI, 24) . Didici: Diligite inimicos vestros (Matth. V, 44) . Et ideo optat anathema esse Paulus pro fratribus genere, inimicis fide (Rom. IX, 3). 11. Videretur inconveniens esse verecundiae prophetali hujusmodi usurpatio; eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum vel Legem Moyses acceperit a Domino, et populo ejus instituta tradiderit (Exod. XIX, 7), Aaron, sacrificiorum omnium decurso ritu, sacerdotalem docuerit disciplinam (Exod. XXVIII, 1, 2 et seq.), Jesus Nave significaverit quemadmodum circumcisio possit iterari (Josue, V, 2, 3 et seq.), Samuel unctionis propheticae pariter ac regiae sacramenta monstraverit (I Reg. XVI, 13). Videretur, inquam, incongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non", "candidate_score": 0.64198, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_421", "psc_text": "non intellexit: et veritus est ne tentare Dominum videretur, si signum peteret in altum, aut in profundum. Dominus autem volens gravia tentamenta remedio supplantare divino ait: Ecce virgo concipiet in utero (Ibid., 14) . Hoc est magnum signum, quod altitudinis, et profundi tentamenta destruxit. Dominus enim Jesus non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; neque quae sua sunt, requisivit, sed formam servi accepit, humiliavit se usque ad mortem. Itaque neque elatus est potestate, neque mortis quadam dejectione turbatus. Hoc igitur signum proponitur regi; ut petat sibi remedium, per quod nec regiae potestatis extolleretur supercilio, nec certe aerumnae alicujus exceptione perturbaretur; ut erat corde turbatus, cum bellum sibi videret ab Assyriis inferri. Divini igitur exemplo oraculi volumus ostendere quam essent haec gravia tentamenta, quibus remedium solus potuit Christus afferre. 38. Verumtamen et prophetico sermone facile est docere sarcinam quamdam horum tentamentorum. Haec enim tentamenta duo maxima sanctus Salomon oratione propria", "candidate_score": 0.641976, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_67_69", "bdc_text": "maii 1537 . Tuus Io. Zvick. Salutabis mihi , quos etiam ab initio epistolae Ambrosius iussit salvere . [ Ohne Adresse. ]", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_266", "psc_text": "3. Et ideo subdidit: Deus, tu convertens vivificabis nos, et plebs tua laetabitur in te. Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et salutare tuum da nobis. Audiam quid loquatur in me Dominus Deus; quoniam loquetur pacem in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertunt ad ipsum cor suum. Veruntamen prope timentes eum salutare ipsius; ut inhabitet gloria in terra nostra (Psal. LXXXIV, 7 et seq.) . Totus hic locus Jesum Dominum sonat, qui vivificavit mortuos: Lazarum ante passionem, plurimos tempore propriae passionis. Ipse est misericordia, utpote remissio peccatorum. Ideo dicit: Ostende, quem videre possit in corpore. Nam Deum in majestate sua videre non poterat; quia Deum vidit umquam (Joan. I, 18) . Avidus Propheta desiderat videre, quem sperat tenere: quem si viderit, desiderat propriis manibus comprehendere. Ideoque ait: Et salutare tuum da nobis. Salutare Dei virtus est, salutare Dei Christus est; et ideo prope timentes hoc salutare.", "candidate_score": 0.638616, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_265", "psc_text": "Propheta postulet: Veniat super me misericordia tua, Domine: veniat salutare tuum; non est dubium quem videre deposcat, hoc est, in quo fructus et misericordiae veniat et salutis. Denique in superioribus idem poposcit in psalmo octogesimo quarto, in quo evidentius Domini Jesu prophetavit adventum. Nam terram quam benedici postulet, satis notum est, illam videlicet quae peccatum in Adam contraxerat, cui dicitur: Terra es et in terram ibis (Gen. III, 19) . Maledixerat autem Deus non elementum naturae carnis, sed carnem praevaricantium. Benedicitur caro igitur in Christo, ut maledicto superiore caro solvatur. Benedicitur caro, quam benedictus Filius Dei, assumpta hominis conditione, suscepit. 3. Et ideo subdidit: Deus, tu convertens vivificabis nos, et plebs tua laetabitur in te. Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et salutare tuum da nobis. Audiam quid loquatur in me Dominus Deus; quoniam loquetur pacem in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertunt ad ipsum cor", "candidate_score": 0.636538, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_381", "psc_text": "jam possideo. Aufert dilationem, ubi invenit justi confessionem. Sane alibi ait: Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43). Futurum promittit: sed id quod futurum est, unius diei spatio non patitur protelari. Denique potuit dicere: Mecum eris in paradiso: sed addidit, hodie, ne dilatione gratia minueretur. 12. Sed non illi soli dicit Dominus Jesus: Hodie mecum eris in paradiso: sed et tibi dicit: Mecum eris in paradiso, si confitearis Dominum Jesum, si ejus patrocinium tibi poscas, si et ipse dicas: Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum (Ibid., 42) . Sed tibi non dicit: Hodie mecum eris: dicit martyri: Hodie mecum eris in paradiso. Tibi non dicit, quia adhuc 1060 es in hoc febrienti corpore constitutus, in hoc concupiscenti, in hoc terrena adhuc desideranti: sed cum potueris dicere: Dirupisti vincula mea (Psal. CXV, 16) , hoc est, solvisti cursum istius vitae, liberasti me ex hoc mortis corpore, tunc tibi", "candidate_score": 0.63498, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_68", "bdc_text": "Tuus Io. Zvick. Salutabis mihi , quos etiam ab initio epistolae Ambrosius iussit salvere .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_266", "psc_text": "3. Et ideo subdidit: Deus, tu convertens vivificabis nos, et plebs tua laetabitur in te. Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et salutare tuum da nobis. Audiam quid loquatur in me Dominus Deus; quoniam loquetur pacem in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertunt ad ipsum cor suum. Veruntamen prope timentes eum salutare ipsius; ut inhabitet gloria in terra nostra (Psal. LXXXIV, 7 et seq.) . Totus hic locus Jesum Dominum sonat, qui vivificavit mortuos: Lazarum ante passionem, plurimos tempore propriae passionis. Ipse est misericordia, utpote remissio peccatorum. Ideo dicit: Ostende, quem videre possit in corpore. Nam Deum in majestate sua videre non poterat; quia Deum vidit umquam (Joan. I, 18) . Avidus Propheta desiderat videre, quem sperat tenere: quem si viderit, desiderat propriis manibus comprehendere. Ideoque ait: Et salutare tuum da nobis. Salutare Dei virtus est, salutare Dei Christus est; et ideo prope timentes hoc salutare.", "candidate_score": 0.631762, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_63_65", "bdc_text": "Hinc enim libertas adempta est vobis , ita ut conventus vestri non caruerint confusione . Vale , cor meum , mi charissime frater . Quaecumque ad me scripsisti , bona fide apud me sepulta sunt .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_1061", "psc_text": "quoniam, credentibus apostolis, reliquiae Judaeorum per electionem gratiae salvae factae sunt. 25. Unde ait Ecclesia: Nova et vetera, frater meus, servavi tibi (Cant. VII, 13) . Quis dabit te fratrem lactentem ubera matris meae? Inveniens te foris, osculabor te, et quidem non spernent me. Assumam te, et inducam in domum matris meae, et in secretum ejus quae concepit me: ibi docebis me (Cant. VIII, 1 et 2) . Habens igitur informationem novarum et veterum Scripturarum, nec despicabilem se esse sentiens, non solum orationibus in secreto cordis Verbum tenet, verum etiam psallentibus chori vocibus velut quibusdam eum osculis gratiae osculatur. 26. Itaque malorum granatorum, hoc est, diversorum et innumerabilium fructuum, et praecipue fidei odoribus, gratiae, sapientiae, et gloriae, vitaeque aeternae subnixa divitiis, quae sunt circa sinistram et dexteram Sponsi, per animas sanctas laudantium congregationum plausibus excitat Christum, dicens: Adjuravi vos, filiae Hierusalem, ne suscitetis et resuscitetis dilectionem, usquequo voluerit (Ibid. 4)", "candidate_score": 0.631048, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_12", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_810", "psc_text": "seriemque versuum qui sequuntur. 2. Ut noveris autem mysticum esse audire, ut audias et intelligas mysteria, de Judaeis scriptum est: Aure audietis (Esai. VI, 9) ; quia mysteria legis audierunt, 1158 sed non intellexerunt. Unde ait Dominus: Audi, populus meus, et loquar (Psal. XLIX, 7) . Lex utique spiritalis est, audi ergo spiritaliter. Denique qui scivit audire, ait: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus (Psal. LXXXIV, 9) , id est, cognoscam quid locutus in me fuerit Deus. Ideoque alibi ait: Quanta audivimus, et cognovimus ea (Psal. LXXVII, 3) ; ut comprehenderet non solum audisse se, sed etiam intellexisse. Nemo enim cognoscit, nisi prius intellexerit. Audi ergo, ne si te videat negligentem, veniat Petrus, arripiat gladium, abscindat auriculam tuam: quod superfluo habeas aurem corporis, qui audire et examinare non noveris. Et fortasse virtutem animae qua examinantur quaecumque audiuntur, habeant amputatam, qui ea altitudine qua scriptum est, audire non possunt. 3.", "candidate_score": 0.628712, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_57", "bdc_text": "Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_355", "psc_text": "cibo fervent corpora, tunc etiam vigor mentis sopore laxatur, somno resolvitur: tunc irrepit impuri libido concubitus: tunc perturbatur cor, squalor immunditiae non videtur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. Nox erat quando Judas prodidit, quando Petrus negavit. 32. Illo igitur praecipue tempore justificationes Dei animo retexendae sunt, relegenda mandata hortatoria. Illa de castitate praecepta non absint: his occupata mens flagrantiam libidinis, carnis restinguat ardorem. Tene illud animo: Lavabo per singulas noctes lectum meum (Psal. VI, 7) . Quis enim stupris deditus, flagitiis involutus, lavat per singulas noctes lectum suum? Nescit flere qui flenda committit; et cum sit ipse lacrymabilis, non habet poenae lacrymas suae. At ille qui castigat corpus suum, et sui sollicitus gubernator est, atque ingemiscens et dolens lapsus superioris offensae quaerit quomodo abluat eam fletibus poenitentiae, hic lavat per singulas noctes lectum suum. Non dormianus ergo totis noctibus: sed maximam partem earum lectioni et orationibus deputemus.", "candidate_score": 0.621162, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_87", "psc_text": "Clama; et ille ait: Quid clamabo? Et inspiratum est ut diceret: Omnis caro fenum (Esai. XL, 6) . Quod utique locutus, oris Dei functus officio est; quia locutus est judicium Dei. Ergo prophetica oracula jam non sicut abyssus, sed etiam ipsa sunt abyssus; quia nemo potuit in coelo, vel in terra, aperire librum, nisi Christus. Veniamus nunc ad sextum versum. 32. (Vers. 14.) In via, inquit, testimoniorum tuorum delectatus sum, sicut in omnibus divitiis. Alii in auro, alii in argento, alii in vestibus; alii in possessionibus, vinetis, oleis, segetibus; alii in operibus picturae, marmorum; in diversis denique singuli delectationes habent: spiritalis in via testimoniorum coelestium delectatur, tamquam omne possidens patrimonium, in omnibus dives; sicut Apostolus dicit: Gratias ago Deo meo semper pro vobis in gratia Dei nostri, quae data est vobis in Christo Jesu: quia in omnibus divites facti estis in ipso, in omni verbo, et in omni scientia (I", "candidate_score": 0.620656, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "015_Ambrosius-Mediolanensis_Expositio-in-psalmum-David-CXVIII_window_103", "psc_text": "redemptionis effudit (Luc., XXIII, 11). Nam et constrictus erat Verbum, cum esset homo factus: et pauper factus est, cum dives esset; ut nos illius inopia ditaremur. Potens erat, et despiciendum se praebuit; ita ut Herodes sperneret eum et illuderet ei. Terram movebat, et haerebat in ligno: coelum obducebat tenebris, mundum crucifigebat: et crucifixus erat: inclinabat caput, et exibat verbum: exinanitus erat, et replebat omnia: descendit Deus, ascendit homo: Verbum caro factum est, ut caro sibi Verbi solium in Dei dextera vindicaret: vulnus inflictum erat, et fluebat unguentum: scarabaeus audiebatur, et Deus agnoscebatur. 9. Respondit et Christus. Ecce es bona proxima mea, ecce es bona (Cant. I, 14) . Quoniam cognoverat Ecclesia mysterium, et pro totius mundi redemptione crucifixum Dominum Jesum praedicabat, meretur audire: Ecce es bona; quae me bonum dicis, et ipsa bona es, quae vidisti gloriae meae decorem, et ipsa bona es et decora. Quid est autem Christum dicere:", "candidate_score": 0.613888, "ce_score": null } ] }, { "rank": 12, "cf_id": "cf025", "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II", "max_score": 0.695469, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_983", "psc_text": "obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo (Psal. V, 5) . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare dormire est, bene Eliu subdit: Quando irruit sopor super homines. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni non deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjungit: Et dormiunt in lectulo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est intra mentis suae cubile quiescere. Unde scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero,", "candidate_score": 0.695469, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.685067, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007", "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,", "candidate_score": 0.684702, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_983", "psc_text": "obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo (Psal. V, 5) . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare dormire est, bene Eliu subdit: Quando irruit sopor super homines. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni non deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjungit: Et dormiunt in lectulo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est intra mentis suae cubile quiescere. Unde scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis (Psal. CXLIX, 5) . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero,", "candidate_score": 0.682917, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16_18", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1949", "psc_text": "Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant, 963 et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui venturam vitam praedicant tribulationum praesentium tunsionibus crescant. Bene autem dicitur: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra (Num. X, 5) , quia nimirum praedicationis sermo cum subtilius ac minutius agitur, auditorum corda contra tentationum certamina ardentius excitantur. 15. Qui alios ex officio adhortantur, prius se in bonis operibus exerceant.---Est adhuc aliud in gallo solerter intuendum, quia cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit. Quod patenter cernimus, si sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter", "candidate_score": 0.655825, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15_17", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_134", "psc_text": "poena subjungitur, cum protinus subinfertur: CAPUT VIII. VERS. 9.---Nunquid clamorem ejus audiet Deus, cum venerit super illum angustia? 15. Qui Deum non audit in lege loquentem, orans in extremis a Deo non audietur.---Clamorem ejus angustiae tempore Deus non audit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse clamantem Dominum non audivit. Scriptum quippe est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis (Prov. XXVIII, 9) . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostri Redemptoris obsequitur, qui ait: Novissime veniunt et fatuae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos (Matth. XXV, 11) ; quia tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta", "candidate_score": 0.653867, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16_18", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1950", "psc_text": "sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, districta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt operibus clamant; et cum perfecte in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. 16. Ut recte suo munere defungantur praedicatores et doctores, habent a Deo.---Sed unde tanta haec doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat,", "candidate_score": 0.651616, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16_18", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2036", "psc_text": "est violentis tentationum motibus minime consentire. Audiret enim si ea quae suggerit faceret. Sed cum perversa agere despicit, recte dicitur: Clamorem exactoris non audit. [Vet. XXVI.] 58. Nonnulli vero hoc loco per exactorem intelligi ventrem volunt. Ipse namque a nobis quoddam debitum exigit, quia quotidianum fructum sibi humani laboris impendi etiam per naturam quaerit. Abstinentes igitur viri, qui hoc loco onagri vocabulo figurantur, dum violenter gulae desideria reprimunt, quasi clamantis exactoris verba contemnunt. Sed cum continenti viro contra innumera vitia multa virtutum certamina suppetant, cur sub exactoris clamore contempto, de solo hic ventre dicitur quod ejus impetum impulsumque restringat, nisi quod nullus palmam spiritualis certaminis apprehendit, qui non in semetipso prius per afflictam ventris concupiscentiam carnis incentiva devicerit? Neque enim ad conflictum spiritalis agonis assurgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus, gulae videlicet appetitus, edomatur, quia si non ea quae nobis sunt viciniora prosternimus, nimirum inaniter ad ea quae", "candidate_score": 0.649418, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15_17", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1336", "psc_text": "Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant, adversantur. Quia igitur malos cum deserit Dominus praevalere permittit, et unde superborum nequitia perficitur, inde humilium longanimitas consummatur, dicatur recte: Ibi clamabunt, et non exaudiet propter superbiam malorum. Sequitur: CAPUT XIX [Rec. XV]. VERS. 13.---Neque enim frustra audiet Deus, et Omnipotens singulorum causas intuebitur. 34. Desideria sanctorum eo cumulatius exaudiuntur, quo tardius.---Notandum quod duo sunt dicta, quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimus, et ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur quo differtur; et cum superficietenus petitio negligitur, vota nostra altius in", "candidate_score": 0.648387, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_51_53", "bdc_text": "von mir haben oder etwas , das ich on argwon und böse gwissne nit thaintun . könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse . Anders wist ich im nit zuͦ thain. Wais uch och nit witers zuͦ radten uff dis mal , will mich aber wyter bedencken , und falt mir etwas guts zuͦ , will ich uch wissen lasen .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_780", "psc_text": "Tim. I, 13) . [Vet. VII.] 13. Quando bona a se facta in memoriam revocari, aut narrare liceat.---Qui et si aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servari (II Tim. IV, 7) ? Intuendum summopere est quia illud eo tempore intulit quo jam ex corpore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat (Ibid., 6) . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim, dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere, ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis (II", "candidate_score": 0.646204, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16_18", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2271", "psc_text": "et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. 83. Utrique, per sanctum fervorem et proficiendi curam resistitur.---Contra equum clangor tubae insonat, quando electi mentem in eo quod agit fortiter e vicino quaedam posita culpa terribiliter tentat. Sed fervens et fremens sorbet terram, quia nimio ardore semetipsum discutit; et quidquid in se terrenum reperit, quotidie proficiendo consumit. Et clangorem tubae sonare non reputat, quia consideratione forti omne vitium quod de virtutis gloria nascitur sollicitus declinat. Sonare enim clangorem tubae reputaret, si fortasse propter aliud quod prave suboritur alia agere recta metueret. Quia ergo ad agenda fortia ante insonantia tentamenta non trepidat, in fervore suo positus clangorem tubae minime formidat. Saepe autem dum prosperari se virtutibus conspicit, ne ipsa illum virtutum prosperitas elevet, pulsari se tentationibus gaudet. Unde et apte subjungitur: CAPUT XLIII. VERS. 25.---Ubi audierit buccinam, dicit Vah. 84. Quia multos diuturna pax inertes reddit, sancti tentari gaudent.---Multos enim pejus", "candidate_score": 0.645881, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_28_30", "bdc_text": "verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose . Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung . liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2128", "psc_text": "in medio populorum vivere, et tamen vitam torpentis populi non tenere. Hinc est quod plerosque cernimus, et malorum turbas non fugere, et tamen superno ardore flagrare. Hinc est quod plerosque cernimus, 1003 ut ita dixerim, in frigore calere. Unde enim nonnulli in terrenorum hominum torpore positi supernae spei desideriis inardescunt, unde et inter frigida corda succensi sunt, nisi quia omnipotens Deus derelicta ova scit etiam in pulvere calefacere, et frigoris pristini insensibilitate discussa, per sensum spiritus vitalis animare, ut nequaquam jacentia in infimis torpeant; sed in viva volatilia versa sese ad coelestia contemplando, id est volando, suspendant? Notandum vero est quod in his verbis non solum hypocritarum actio perversa reprobatur, sed bonorum etiam magistrorum, si qua fortasse subrepserit elatio premitur. Nam cum de se Dominus dicit quod derelicta ova in pulvere ipse calefaciat, profecto aperte indicat quia ipse operatur intrinsecus per verba doctoris, qui et sine verbis ullius hominis calefacit", "candidate_score": 0.644647, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15_17", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2049", "psc_text": "premat. Sicque fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen haec nobiscum congredi ex aequo prohibemus, nec vitia contra virtutem praevaleant, nec rursum virtus cum vitiorum 985 omnimoda exstinctione succumbat. Qua in re sola elatio funditus exstinguitur, quia quamvis victoriae serviat, ad edomandam tamen cogitationum superbiam continua nobis pugna servatur. Unde bene hic, quia unusquisque vir continens et debitae necessitati congruit, et violentae voluptati contradicit, voce dominica dicitur: Clamorem exactoris non audit. Quia autem discretus vir eo ad intelligenda superiora se elevat, quo in se carnis incentiva castigat, recte post contemptum exactoris clamorem subditur. CAPUT XIX [Rec. XV]. VERS. 8.---Circumspicit montes pascuae suae. 64. Ad intelligenda sublimia valet ascendere, qui carnis incentiva castigavit.---Montes pascuae sunt altae contemplationes internae refectionis. Sancti enim viri quanto magis se exterius despiciendo dejiciunt, tanto amplius interius revelationum contemplatione pascuntur. Unde scriptum est: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum (Psal. LXXXIII,", "candidate_score": 0.643382, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1784", "psc_text": "dicitur: Extollens se supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur (II Thess. II, 4) , aperte monstratur quia appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescendo, jam se supra omne quod Deus dicitur et colitur extollit. Quia ergo haec ejus superbia districti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui (Ibid., 8) , recte dicitur: Et brachium excelsum conteretur. 9. Verbi divini, quo plus teritur, virtus magis augetur.---Cuncta tamen haec, quae bis discussa sunt, adhuc intelligi et aliter possunt. Verba enim Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigmentum quanto plus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conterimus, eo audientes amplius quasi bibentes juvamus. [Vet. V.] Quia igitur misericors Deus diu peccata hominum tolerat, et cum jam vicinum finem respicit,", "candidate_score": 0.642107, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_28_30", "bdc_text": "verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose . Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung . liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2129", "psc_text": "quod in his verbis non solum hypocritarum actio perversa reprobatur, sed bonorum etiam magistrorum, si qua fortasse subrepserit elatio premitur. Nam cum de se Dominus dicit quod derelicta ova in pulvere ipse calefaciat, profecto aperte indicat quia ipse operatur intrinsecus per verba doctoris, qui et sine verbis ullius hominis calefacit quos voluerit in frigore pulveris. Ac si aperte doctoribus dicat: Ut sciatis quia ego sum qui per vos loquentes operor, ecce cum voluero cordibus hominum etiam sine vobis loquor. [Vet. VIII.] Humiliata igitur cogitatione doctorum, ad exprimendum hypocritam sermo convertitur, et qua fatuitate torpeat, adhuc sub struthionis facto plenius indicatur. Nam sequitur: CAPUT XI [Rec. VII]. VERS. 15.---Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestia agri conterat. 16. Pravi doctores de sua prole non sunt solliciti, secus boni.---Quid in pede, nisi transitus operationis accipitur? Quid in agro, nisi mundus iste signatur? De quo in Evangelio Dominus dicit: Ager autem est mundus", "candidate_score": 0.641542, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1782", "psc_text": "Antichristus et super sanctos quosque homines, et super ipsius potentiam divinitatis extollit, per exactum sibi nomen gloriae, et hoc quod Deus dicitur, et hoc quod Deus colitur, transire conatur. Notandum vero est in quantam superbiae foveam cecidit, qui in mensura ruinae qua lapsus est non permansit. Diabolus quippe vel homo a statu conditionis propriae elata mente corruerunt, ut vel ille diceret: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo (Isai. XIV, 13) ; vel iste audiens crederet: Aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii (Genes. III, 5) . Idcirco ergo uterque cecidit, quia esse Deo similis non per justitiam, sed per potentiam concupivit. Sed homo per gratiam liberatus, qui Dei similitudinem perverse appetendo ceciderat, in reatu criminis sui longe Deo imparem se esse cognoscens clamat: Domine, quis similis tibi (Psal. LXXXVIII, 8) ? Diabolus vero in lapsu sui criminis justi dimissus, in mensura ruinae suae minime permansit; sed quanto diutius ab", "candidate_score": 0.638445, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1004", "psc_text": "mentis. Nam certe novimus quod et multorum martyrum corporaliter ossa confracta sunt, et persecutores Domini, latronis illius, cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso (Luc. XXIII, 43) , sicut latronis alterius in cruce crura fregerunt. Cum ergo increpat per dolorem in lectulo, omnia ossa facit marcescere, quia cum in ea requie quam nobis ab hoc saeculo praeparamus flagello tentationis afficimur, qui fortasse de virtutibus nostris inflari potuimus, cognitae infirmitatis nostrae taedio extenuamur. Cum enim sicut cupimus ad Deum proficimus, si profectum nostrum tentatio nulla pulsaret, alicujus nos fortitudinis esse crederemus. Sed quia nobiscum superna dispensatione agitur, ut infirmitatis nostrae quia proficientes obliviscimur, 755 tentati recolamus, et in profectu nostro quid de divino munere, et in tentatione cognoscimus quid de propriis viribus sumus. Quae nos profecto tentatio ad plenum raperet, nisi protectio superna servaret. Sed pulsat, nec frangit; impellit, nec movet; quatit, nec dejicit, ut de nostra infirmitate sentiamus esse", "candidate_score": 0.637758, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_55_57", "bdc_text": "concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig . Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1636", "psc_text": "Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam (Jerem. XXXVI, 18) . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verbum facit, quia 894 quod videt dicit. Prophetae ergo Dei, quia ejus verba vident potius in corde quam audiunt, quasi legentes loquuntur. 3. Quomodo per angelos loqui soleat. Aliquando verbis utendo; aliquando rebus; aliquando simul verbis et rebus; aliquando imaginibus cordis aut corporis oculis ostensis.---Cum vero per angelum voluntatem suam Dominus indicat, aliquando eam verbis, aliquando rebus demonstrat, aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per angelum humanis cordibus ita loquitur Deus, ut ipse quoque angelus mentis obtutibus praesentetur 4. Verbis namque per angelum loquitur Deus, cum nil in imagine ostenditur, sed supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente Domino: Pater, clarifica filium", "candidate_score": 0.636116, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_40_42", "bdc_text": "und das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( s. HBBW VI [Nr. 737 ] , S. 101f , Anm. 1). . Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1819", "psc_text": "si terminum tuum non intelligis, qui nec initium comprehendis? Et qui ignoras quo huc initio veneris, quid mirum si nescias quo fine subtraharis? Si ergo meum fuit te per initium ex occultis ad prompta producere, meum quoque erit etiam te ex promptis ad occulta revocare. Cur de vitae tuae dispensatione aliquid quereris, qui in manu artificis temetipsum nesciens teneris? Extolli itaque tanto magis non debes in eo quod agis, quanto intra sinum aeternitatis clausus, nec quo huc ordine veneris, nec quando vel quomodo hinc educaris agnoscis. 36. Ab hac lege Christus eximitur.---Haec tamen intelligi et aliter possunt: Sciebas tunc quod nasciturus esses, et numerum dierum tuorum noveras? Subaudis ut ego, qui me nasciturum novi, quia et ante humanitatis ortum in divinitate semper substantialiter vixi. Homines quippe tunc esse incipiunt, cum in matrum suarum ventre nascuntur. Nam ipsa quoque conceptio nativitas dicitur, juxta hoc quod scriptum est: Quod in ea natum", "candidate_score": 0.635518, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_55_57", "bdc_text": "concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig . Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_970", "psc_text": "verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. 34. In Scriptura sacra quidquid scire nos decet, docet Deus.---Afflicti cordis est proprium ut in omne quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita, vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta rerum controversia consulat, et responsionis ejus cognita ratione conquiescat. Eliu autem praevidens quod scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. Ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum quaestionibus satisfaciat. [Vet. XIX.] In scripturae quippe ejus eloquio causas nostras singuli si requirimus, invenimus, nec opus est ut in eo quod specialiter quisque tolerat responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim nobis", "candidate_score": 0.634091, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_12", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1660", "psc_text": "non potuit, foris timendo laudavit. Unde nunc quoque beatus Job post interrogationem verberis discutitur interrogatione sermonis, ut quae sint superna consideret; quae dum minime comprehendit, ad semetipsum redeat, et quam sit juxta nihilum in supernorum comparatione cognoscat. Audiat itaque: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si apertius dicatur: Verbis meis ad sublimia consideranda te excito, et dum ea quae super te sunt nescire te perspicis, tibimetipsi te notiorem reddo. Tunc enim mihi vere respondes, si quae ignoras intelligis. Sequitur: CAPUT V [Rec. VI.] VERS. 4-6.---Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Indica mihi, si habes intelligentiam. Quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? Super quo bases illius solidatae sunt? 14. Per fundamenta Ecclesiae intelligi debent apostoli; per fundamentum, solus Christus.---Ecce omnia quasi de mundi origine narratione historica contexuntur. Repente vero subjungitur quod non de mundi, sed de Ecclesiae dictum conditione videatur. Nam dicitur: Aut quis dimisit", "candidate_score": 0.63347, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_36", "bdc_text": "nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_970", "psc_text": "verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. 34. In Scriptura sacra quidquid scire nos decet, docet Deus.---Afflicti cordis est proprium ut in omne quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita, vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta rerum controversia consulat, et responsionis ejus cognita ratione conquiescat. Eliu autem praevidens quod scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet. Ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum quaestionibus satisfaciat. [Vet. XIX.] In scripturae quippe ejus eloquio causas nostras singuli si requirimus, invenimus, nec opus est ut in eo quod specialiter quisque tolerat responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim nobis", "candidate_score": 0.633147, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_55_57", "bdc_text": "concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig . Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1637", "psc_text": "aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per angelum humanis cordibus ita loquitur Deus, ut ipse quoque angelus mentis obtutibus praesentetur 4. Verbis namque per angelum loquitur Deus, cum nil in imagine ostenditur, sed supernae verba locutionis audiuntur, sicut dicente Domino: Pater, clarifica filium tuum, ut et filius tuus clarificet te, protinus respondetur: Clarificavi, et iterum clarificabo (Joan. XVII, 1) . Neque enim Deus, qui sine tempore vi impulsionis intimae clamat, in tempore per suam substantiam illam vocem edidit, quam circumscriptam tempore per humana verba distinxit, sed nimirum, de coelestibus loquens, verba sua quae ab hominibus audiri voluit rationali creatura administrante formavit. 5. Aliquando rebus per angelos loquitur Deus, cum nil verbo dicitur, sed ea quae futura sunt, assumpta de elementis imagine, nuntiantur; sicut Ezechiel, nil verborum audiens, electri speciem in medio ignis vidit; ut videlicet dum solam speciem aspiceret, quae essent in novissimis", "candidate_score": 0.632683, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_27_29", "bdc_text": "werdend ir uch und ander lutLeute . verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose . Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_961", "psc_text": "casuri semper in praecipiti stant? Salomone attestante, qui ait: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur (Prov. XVI, 18) . Sequitur: VERS. 8-11.---Dixisti ergo in auribus meis, et vocem verborum tuorum audivi. [Rec. X.]. Atque eamdem vocem subjungens, ait: Mundus sum ego, et absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas. Moxque contra haec verba quae beatum Job dixisse narravit sententiam suam proferens, ait: CAPUT XVII. VERS. 12.---Hoc est ergo in quo non es justificatus. 30. Student magis increpare, quam consolari.---Profecto beatus Job veraciter dixerat quod absque culpa fuerit flagellatus. Hoc enim ipse de se, quod de illo ad diabolum Dominus dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra (Job. II, 3) . Sed Eliu non credidit, cessante culpa, potuisse eum etiam pro gratia flagellari. Nesciebat enim", "candidate_score": 0.630687, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_12", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2775", "psc_text": "Deum; quidve Deum homini respondere.---Audire nostrum est sono aliunde venienti aurem alio positam commodare. At contra Deo, cui nil extra est, audire proprie est sub semetipso surgentia desideria nostra percipere. Ad Deum ergo, qui et tacentium corda cognoscit, loqui nostrum est non vocibus gutturis id quod sentimus prodere, sed promptis ad illum desideriis inhiare. Et quia ideo quisque interrogat, ut discere valeat quod ignorat, homini Deum interrogare est in conspectu ejus nescientem se cognoscere. Respondere autem Dei, est eum qui se humiliter nescientem cognoverit occultis inspirationibus erudire. Ait ergo beatus Job: Audi, et ego loquar. Ac si diceret: Misericorditer desideria mea percipe, ut dum haec tua pietas percipiens adjuvat, ad te multipliciora consurgant. Bona quippe vota quoties effectum percipiunt, multiplicantur. Unde alias scriptum est: Ego clamavi, quoniam exaudisti me (Psal. XVI, 6) . Non enim ait: Quia clamavi, exaudisti me; sed clamavi, quoniam exaudisti me. Qui enim loquens exauditus fuerat,", "candidate_score": 0.630615, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_12", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2774", "psc_text": "aliud quam abjecta sentire. Sancti itaque viri dum divinitatis sententias audiunt, quanto magis contemplando 1145 proficiunt, tanto amplius despiciendo quod sunt, aut nihil, aut prope nihil se esse cognoscunt. Respondeat ergo divinis sermonibus beatus Job, et sapienter proficiens, stultum se esse deprehendat, dicens: Insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. Ecce tanto se amplius redarguit, quanto amplius proficit, et scientiam suam ultra modum excessisse se credidit, quia in verbis Domini plus quam aestimaverat secreta ejus sapientiae agnovit. Sequitur: CAPUT III [Rec. III]. VERS. 4.---Audi, et ego loquar; interrogabo te, et responde mihi. 4. Quid sit hominem interrogare Deum; quidve Deum homini respondere.---Audire nostrum est sono aliunde venienti aurem alio positam commodare. At contra Deo, cui nil extra est, audire proprie est sub semetipso surgentia desideria nostra percipere. Ad Deum ergo, qui et tacentium corda cognoscit, loqui nostrum est non vocibus gutturis id quod sentimus prodere, sed promptis", "candidate_score": 0.628942, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1336", "psc_text": "Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant, adversantur. Quia igitur malos cum deserit Dominus praevalere permittit, et unde superborum nequitia perficitur, inde humilium longanimitas consummatur, dicatur recte: Ibi clamabunt, et non exaudiet propter superbiam malorum. Sequitur: CAPUT XIX [Rec. XV]. VERS. 13.---Neque enim frustra audiet Deus, et Omnipotens singulorum causas intuebitur. 34. Desideria sanctorum eo cumulatius exaudiuntur, quo tardius.---Notandum quod duo sunt dicta, quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimus, et ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur quo differtur; et cum superficietenus petitio negligitur, vota nostra altius in", "candidate_score": 0.628391, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_12", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2758", "psc_text": "Abrahae voce ardenti diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua (Luc. XVI, 25) . Audiant isti, cum contra rectores suos in querelas prosiliunt, hoc quod murmuranti populo Moysi et Aaron vocibus respondetur: Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum. Nos enim quid sumus (Exod. XVI, 8) ? Audiant illi: Turbabuntur in conspectu ejus patris orphanorum et judiciis viduarum (Psal. LXVII, 5) . Audiant isti qui contra contumaciam subditorum dicitur: Qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit (Rom. XIII, 2) . Audiant simul omnes: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam (Jac. IV, 6) . Audiant omnes: Immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum (Prov. XVI, 5, juxta text. Hebr. et LXX) . Audiant omnes: Quid superbis, terra et cinis (Eccli. X, 9) ? Contra hujus languoris pestem audiamus cuncti quod magistra Veritas docet dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde (Matth.", "candidate_score": 0.628082, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_12", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_967", "psc_text": "et superius dixi (Num. 31) , quod arrogantes viri inflatis suis sermonibus saepe fortia dicta permiscent, nec considerant aliquando quid vivant, sed pensant studiose quid doceant. Quorum nunc Eliu speciem tenet, qui non recte vivere appetit, sed docere. Quia ergo sciens sed arrogans loquitur, taceamus jam quid tumidum vivit, et audiamus quid solidum dicit. Post tot itaque elationis verba, tandem scientiam suam ostendere inchoans, ait: CAPUT XVIII. VERS. 12.---Respondebo tibi quod major sit Deus homine. 33. Quod a Deo nobis meliore patimur, justum credamus.---Dicatur fortasse ab aliquo: Quis istud vel cum non audit ignorat? Sed nimirum haec sententia vilis creditur, si non ex ipsa intentionis suae radice pensetur. [Vet. XVIII.] Flagellato videlicet loquebatur, qui et percussionis verbera acceperat, et causas verberum nesciebat. Idcirco ergo intulit: Respondebo tibi quod major sit Deus homine, ut flagellatus homo considerans quia illo major est Deus, in omne quod patitur ejus judicio se postponat, quo", "candidate_score": 0.627789, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_27_29", "bdc_text": "werdend ir uch und ander lutLeute . verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose . Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1308", "psc_text": "hoc mundo abundat malorum vita quae cruciet, recte dicitur: Propter multitudinem calumniatorum clamabunt. 23. Alii vitia suadens, alii jubent et tyrannica vi ad ea cogunt.---Quia vero ea quae verbis suadere non valent extorquere nonnunquam etiam effrenatis viribus student, apte subjungitur: Et ejulabunt propter vim brachii tyrannorum. [Vet. X.] Quisquis enim male vivere suo nos exemplo compellit, adhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio tyrannidis saevit. Aliud est enim vitia suadere vivendo, aliud jubere terrendo. Dum ergo exempla malae actionis aspicimus, quasi adhuc strepitum calumniatoris audimus; dum vero vi peccare cogimur, jam tyrannum in corde sustinemus. 24. Eorum tamen conatibus resistunt electorum mentes. Ad Deum eundum est, non solum per mollia, sed etiam per aspera.---Sed robustorum mentes in Deo immobiliter fixae tanto ista despiciunt, quanto cernunt quod contra praecepta conditoris excrescunt. Aeternitatis quippe praemia praestolantes vires ex adversitatibus sumunt, quia", "candidate_score": 0.626781, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_134", "psc_text": "poena subjungitur, cum protinus subinfertur: CAPUT VIII. VERS. 9.---Nunquid clamorem ejus audiet Deus, cum venerit super illum angustia? 15. Qui Deum non audit in lege loquentem, orans in extremis a Deo non audietur.---Clamorem ejus angustiae tempore Deus non audit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse clamantem Dominum non audivit. Scriptum quippe est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis (Prov. XXVIII, 9) . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostri Redemptoris obsequitur, qui ait: Novissime veniunt et fatuae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos (Matth. XXV, 11) ; quia tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta", "candidate_score": 0.625833, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_848", "psc_text": "non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum precum voces silerent. 43. Non verba sed desideria cordis Deus exaudit.---Notandum quoque est quod nequaquam dicitur preces, sed desiderium meum Omnipotens audiat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me (Exod. XIV, 15) ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet.", "candidate_score": 0.625279, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_849", "psc_text": "clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me (Exod. XIV, 15) ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit (I Reg. I, 13) . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum tuum, et clauso ostio in abscondito, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi (Matth. VI, 6) . 719 Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui, tacente ore, in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Desiderium pauperum exaudivit Dominus; praeparationem cordis eorum audivit auris tua (Psal. XIX, 17) . Sed beatus Job", "candidate_score": 0.625005, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2271", "psc_text": "et fremens sorbet terram, nec reputat tubae sonare clangorem. 83. Utrique, per sanctum fervorem et proficiendi curam resistitur.---Contra equum clangor tubae insonat, quando electi mentem in eo quod agit fortiter e vicino quaedam posita culpa terribiliter tentat. Sed fervens et fremens sorbet terram, quia nimio ardore semetipsum discutit; et quidquid in se terrenum reperit, quotidie proficiendo consumit. Et clangorem tubae sonare non reputat, quia consideratione forti omne vitium quod de virtutis gloria nascitur sollicitus declinat. Sonare enim clangorem tubae reputaret, si fortasse propter aliud quod prave suboritur alia agere recta metueret. Quia ergo ad agenda fortia ante insonantia tentamenta non trepidat, in fervore suo positus clangorem tubae minime formidat. Saepe autem dum prosperari se virtutibus conspicit, ne ipsa illum virtutum prosperitas elevet, pulsari se tentationibus gaudet. Unde et apte subjungitur: CAPUT XLIII. VERS. 25.---Ubi audierit buccinam, dicit Vah. 84. Quia multos diuturna pax inertes reddit, sancti tentari gaudent.---Multos enim pejus", "candidate_score": 0.624542, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_16", "bdc_text": "Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2036", "psc_text": "est violentis tentationum motibus minime consentire. Audiret enim si ea quae suggerit faceret. Sed cum perversa agere despicit, recte dicitur: Clamorem exactoris non audit. [Vet. XXVI.] 58. Nonnulli vero hoc loco per exactorem intelligi ventrem volunt. Ipse namque a nobis quoddam debitum exigit, quia quotidianum fructum sibi humani laboris impendi etiam per naturam quaerit. Abstinentes igitur viri, qui hoc loco onagri vocabulo figurantur, dum violenter gulae desideria reprimunt, quasi clamantis exactoris verba contemnunt. Sed cum continenti viro contra innumera vitia multa virtutum certamina suppetant, cur sub exactoris clamore contempto, de solo hic ventre dicitur quod ejus impetum impulsumque restringat, nisi quod nullus palmam spiritualis certaminis apprehendit, qui non in semetipso prius per afflictam ventris concupiscentiam carnis incentiva devicerit? Neque enim ad conflictum spiritalis agonis assurgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus, gulae videlicet appetitus, edomatur, quia si non ea quae nobis sunt viciniora prosternimus, nimirum inaniter ad ea quae", "candidate_score": 0.621476, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_29_31", "bdc_text": "Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung . liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto . besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ;", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_261", "psc_text": "Deo soli vacare cupiendum est, et curis externis ex Dei voluntate serviendum.---Sic itaque aliquando contingit ut qui solam coelestem patriam diligunt, terrenae patriae curis subjacere videantur. Quorum tamen ministerium a pravorum operibus plerumque in actu, nonnunquam vero ante supernum judicem in sola cogitatione discernitur. Pleni quippe superna sapientia discernunt qualiter debeant et ad aliud vacare intrinsecus, et ad aliud extrinsecus occupari ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam illius desiderent visionem; prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore pacatissima quies tenetur; atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius praesidens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus sunt tranquilla disponit. Sicut enim vigor mentis", "candidate_score": 0.618253, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_28", "bdc_text": "verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2406", "psc_text": "Antichristi ossa.---In corpore ossa sunt quae continent membra, et quae continentur. Habet ergo carnes haec bellua, habet et ossa, quia et iniqui sunt alii, qui tamen ab aliis in errore retinentur, et nequiores alii, qui in errore et alios retinent. Quid itaque aliud ossa Antichristi quam quoslibet in ejus corpore valentiores accipimus? in quorum corde iniquitas dum vehementer induruit, per eos tota ejus corporis compago subsistit. Multi namque in hoc mundo divites videntur, qui dum rebus opibusque subnixi sunt, quasi ex fortitudine solidantur; sed largiendo haec ipsa quibus fulti sunt, ad suum alios errorem trahunt. Modo nonnullos ut pravi fiant donis illiciunt, modo nonnullos ut pravi permaneant muneribus astringuat. Quid itaque hi nisi Antichristi ossa sunt, qui dum malos continendo multiplicant, in ejus corpore carnes portant? Hi nonnunquam in decipiendis auditoribus exhibent linguae dulcedinem, quia et spinae proferunt flores; et apparet quidem in eis quod oleat, sed latet quod pungat.", "candidate_score": 0.617878, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_28", "bdc_text": "verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1559", "psc_text": "Sed haec bestia cum post Redemptoris adventum, post praedicatorum voces, quasi post tonitruum nubium in fine mundi illum damnatum hominem qui Antichristus vocatur invaserit, quid aliud quam latibulum suum ingreditur, ut in antro proprio demoretur? Vas quippe illud diaboli antrum ac latibulum bestiae est, ut insidians hominibus viam hujus vitae carpentibus, in illo et per signa lateat, et per malitiam occidat. Qui tamen omnium reproborum corda etiam nunc priusquam apertus appareat possidet, eaque per occultam malitiam quasi proprium antrum tenet, atque ad omne quod nocere bonis appetit in eorum se obscuris mentibus abscondit. An Judaeorum persequentium corda antrum hujus bestiae non fuerunt, in quorum diu consiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige (Joan. XIX, 6) ? Et quia ad lacerationem mentis pertingere tentando non potuit in Redemptore nostro (Matth. IV, 3) , ad mortem carnis anhelavit. Haec nimirum bestia multa electorum corda tenuit, sed hanc ab illis moriens", "candidate_score": 0.617352, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1782", "psc_text": "Antichristus et super sanctos quosque homines, et super ipsius potentiam divinitatis extollit, per exactum sibi nomen gloriae, et hoc quod Deus dicitur, et hoc quod Deus colitur, transire conatur. Notandum vero est in quantam superbiae foveam cecidit, qui in mensura ruinae qua lapsus est non permansit. Diabolus quippe vel homo a statu conditionis propriae elata mente corruerunt, ut vel ille diceret: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo (Isai. XIV, 13) ; vel iste audiens crederet: Aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii (Genes. III, 5) . Idcirco ergo uterque cecidit, quia esse Deo similis non per justitiam, sed per potentiam concupivit. Sed homo per gratiam liberatus, qui Dei similitudinem perverse appetendo ceciderat, in reatu criminis sui longe Deo imparem se esse cognoscens clamat: Domine, quis similis tibi (Psal. LXXXVIII, 8) ? Diabolus vero in lapsu sui criminis justi dimissus, in mensura ruinae suae minime permansit; sed quanto diutius ab", "candidate_score": 0.614883, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_7", "bdc_text": "Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2580", "psc_text": "Bene itaque dicitur: Quis ante dedit mihi, ut reddam ei? Ac si aperte diceretur: Ad parcendum reprobis nulla ratione compellor, quia eis debitor ex sua actione non teneor. Idcirco enim nequaquam coelestis patriae praemia aeterna percipiunt, quia ea nunc dum promereri poterant, ex libero arbitrio contempserunt. Quod videlicet liberum arbitrium in bono formatur electis, cum eorum mens a terrenis desideriis gratia aspirante suspenditur. [Vet. XXVI.] 40. Bonum quod agimus et Dei est, et nostrum.---Bonum quippe quod agimus, et Dei est, et nostrum: Dei per praevenientem gratiam, nostrum per obsequentem liberam voluntatem. Si enim Dei non est, unde ei gratias in aeternum agimus? Rursum si nostrum non est, unde nobis retribui praemia speramus? Quia ergo non immerito gratias agimus, scimus quod ejus munere praevenimur; et rursum, quia non immerito retributionem quaerimus, scimus quod obsequente libero arbitrio bona elegimus quae ageremus. Sequitur: Omnia quae sub coelo sunt mea sunt. Omnibus liquet quod", "candidate_score": 0.610205, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2881", "psc_text": "quis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt, et bona quae nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo, non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno humano genere, nec parvuli desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae valeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis haec legerit, apud districtum judicem solatium mihi suae orationis impendat, et omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque expositionis virtute collata, lector meus", "candidate_score": 0.609131, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_63", "bdc_text": "Hinc enim libertas adempta est vobis , ita ut conventus vestri non caruerint confusione .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_266", "psc_text": "Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens (Psal. CXLII, 2) . Aurum ego obryzum illi nuncupantur, qui in ea qua conditi sunt innocentia perdurantes, et fulgent claritate justitiae, et nullis vel minimis maculantur sordibus culpae. [Vet. XXX.] 72. Nullus tamen angelorum ad redimendum hominem missus est, aut sufficit.---Sed quia pro hac sapientia nullus angelorum redemptor humani generis mittendus fuit, ne quis spem in his, quos in adjutorium hominum saepe apparuisse didicimus, angelis poneret, dictum est: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Ac si aperte diceretur: Per semetipsam sapientia manifestabitur, ut humanum genus a culpa redimatur. Nullus vice ejus angelus mittitur, quia per creatorem necesse est ut creatura liberetur. Unde et in Evangelio Dominus dicit: Si vos filius liberaverit, vere liberi eritis (Joan. VIII, 36) . Sed vir sanctus, spiritu ejusdem sapientiae repletus, quosdam in Judaea praevidit non esse defuturos qui spem in", "candidate_score": 0.602037, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_63", "bdc_text": "Hinc enim libertas adempta est vobis , ita ut conventus vestri non caruerint confusione .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_267", "psc_text": "a culpa redimatur. Nullus vice ejus angelus mittitur, quia per creatorem necesse est ut creatura liberetur. Unde et in Evangelio Dominus dicit: Si vos filius liberaverit, vere liberi eritis (Joan. VIII, 36) . Sed vir sanctus, spiritu ejusdem sapientiae repletus, quosdam in Judaea praevidit non esse defuturos qui spem in legislatore ponerent, et suae salutis auctorem Moysen putarent, sicut et cuidam sanato maledicentes dicunt: Tu discipulus sis ejus, nos enim Moysi discipuli sumus (Joan. IX, 28) . Unde adhuc congrue subinfertur: CAPUT XLV. IBID.---Nec appendetur argentum in commutatione ejus. 73. Eorum qui Moysen aut quempiam sanctorum, suae salutis auctorem putant, insania.---Quia enim argento saepe eloquia divina designantur possunt argenti vocabulo etiam ejusdem eloquii scriptores intelligi, quorum vita inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre, non quisquam veterum patrum, non legislator Moyses humani generis redemptor exstitit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae non appenditur,", "candidate_score": 0.601919, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_29", "bdc_text": "Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung .", "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1130", "psc_text": "dicit: Commovisti me adversus eum, ut afflgerem eum frustra (Job. II, 3) . Eliu autem dicit: Quia non condemnabit Dominus frustra. Quod utique discordare dictis Veritatis creditur, nisi subtili consideratione pensetur. Aliud namque est damnare, aliud affligere. Affligit ergo juxta aliquid frustra, sed frustra non damnat. An non juxta aliquid frustra Job afflixerat, cum non delebatur vitium, sed meritum augebatur? Frustra enim condemnare non potest, quia damnatio fieri non ex parte ad aliquid potest, quae videlicet in extremo punit omne quod hic quisque inique commiserit. Nec omnipotens Deus subvertit judicium, quia etsi minus recta videntur esse quae patimur, recte tamen in occulto examine decernuntur. Sequitur: CAPUT XX [Rec. XI]. VERS. 13.---Quem constituit alium super terram, aut quem posuit super orbem, quem fabricatus est? 46. Quem per se condidit mundum, per se quoque regit.---Ut videlicet subaudias nullum. Per se quippe mundum regit, quem per se condidit; nec eget alienis adjutoriis ad", "candidate_score": 0.588947, "ce_score": null } ] }, { "rank": 13, "cf_id": "cf021", "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV", "max_score": 0.694025, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", "candidate_score": 0.694025, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", "candidate_score": 0.690145, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_59_61", "bdc_text": "Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem . Amen . O , es ist ain bös ding gwesen , quod Argentinenses vi quadam perruperunt colloquia vestraCapito und Bucer waren an der Tagung von Ende Januar /Anfang Februar 1536 in Basel erschienen und hatten Einfluß auf die Beratungen über das Erste Hel vetische Bekenntnis genommen ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1916", "psc_text": "demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari (Matth. XIII, 29, 30), ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaque est Jesus spiritu, et protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Unus ex vobis, numero, non merito;", "candidate_score": 0.66681, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_59_61", "bdc_text": "Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem . Amen . O , es ist ain bös ding gwesen , quod Argentinenses vi quadam perruperunt colloquia vestraCapito und Bucer waren an der Tagung von Ende Januar /Anfang Februar 1536 in Basel erschienen und hatten Einfluß auf die Beratungen über das Erste Hel vetische Bekenntnis genommen ;", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2216", "psc_text": "Spiritus sanctus. Qui posteaquam illi est abundantia gratiae largioris infusus, sic ad perhibendum de Christo testimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos venerat Spiritus sanctus, linguis omnium gentium loquerentur, Judaeorum circumstantibus turbis, solus ad testimonium de Christo perhibendum praecaeteris promptius emicaret, ejusque interfectores de illius resurrectione confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat (Act. II-V.): ibi beatum Petrum quem negantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videat ad fiduciam a diffidentia, et ad libertatem a servitute translatam, tot linguas inimicorum convertere ad Christi confessionem, quarum non valendo unam ferre, versa fuerat in negationem. Quid plura? Tantus in illo fulgor gratiae, tanta Spiritus sancti plenitudo apparebat, tanta de ore praedicantis pretiosissimae veritatis pondera procedebant, ut ingentis multitudinis adversarios interfectores Christi Judaeos faceret pro illo paratos mori, a quibus cum illo formidabat occidi.", "candidate_score": 0.662472, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_56", "bdc_text": "eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_791", "psc_text": "Pater ipse venturus est: nec tamen recedit a Filio Pater. Quomodo ergo non ipse venturus est? Quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem pupugerunt (Joan. XIX, 37) . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 8) ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis", "candidate_score": 0.653855, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58_60", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me . Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem . Amen .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", "candidate_score": 0.649145, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15_17", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. . Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_507", "psc_text": "? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant (Joan. XII, 35), fratres mei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in", "candidate_score": 0.648385, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_856", "psc_text": "erat. Diximus, ut potuimus. Quid ergo hic modo facit tempus, ut diceret, majora his demonstrabit ei opera? id est demonstraturus est, hoc est demonstrabit. Aliud est demonstravit, aliud est demonstrabit: demonstravit, de praeterito dicimus; demonstrabit, de futuro dicimus. Quid ergo hic agimus, fratres? Ecce quem dixeramus Patri coaeternum, nihil in illo variari per tempus, nihil moveri per spatia vel momentorum vel locorum, manere semper cum Patre videntem, videntem Patrem et videndo existentem, rursus nobis tempora nominans, demonstrabit ei, inquit, his majora. Ergo demonstraturus est adhuc aliquid Filio, quod non novit Filius? Quid ergo facimus? quomodo hoc intelligimus? Ecce Dominus noster Jesus Christus sursum erat, deorsum est. Quando sursum erat? Quando dixit, Quaecumque facit Pater, haec eadem et Filius facit similiter. Unde modo deorsum? Majora his demonstrabit ei opera. O Domine Jesu Christe, salvator noster, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, quid tibi Pater demonstraturus est quod adhuc nescis? quid", "candidate_score": 0.637288, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34_36", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ; vgl . Blarer BW I 848 mit Anm. 1 . nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2290", "psc_text": "II, 6, 13 et 14). Hoc totum quale sit, ne rursus propter haec verba Apostoli profanis vocum novitatibus secreta quaerantur, et ea quae debet castorum spiritus corpusque vitare, dicatur carnales sustinere non posse, sermone alio si Dominus donaverit, disputandum est, ut jam istum aliquando claudamus. TRACTATUS XCVIII. In eamdem lectionem. 1. Ex verbis Domini nostri, ubi dicit, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, exortam difficilem quaestionem me recolo distulisse, ut inde otiosius tractaretur, quia illum modus competens compellebat finire sermonem. Nunc ergo quoniam tempus est promissa reddendi, pertractetur ut Dominus ipse donaverit, qui cordi nostro ut proponeretur ingessit. Haec est autem quaestio: utrum spirituales homines habeant aliquid in doctrina, quod carnalibus taceant, et spiritualibus dicant. Quia si dixerimus, Non habent; respondebitur nobis, Quid est ergo quod dicebat Apostolus scribens ad Corinthios: « Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvulis in Christo lac", "candidate_score": 0.636915, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_12_14", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983). , et expectate Lutheri ipsius responsionem , ex qua audietis , si quid amplius tractandum . Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl . Zwicks Bericht über den Bundestag zu Schmalkalden in seinem Brief vom 24 .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1920", "psc_text": "20-24). Erat enim eorum haec consuetudo qui sacras Litteras nobis ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur; et sic se insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, Vidit, inquit, in telonio sedentem quemdam publicanum, nomine Matthaeum, et ait illi, Sequere me (Matth. IX, 9) : non ait, Vidit me, et dixit mihi. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso tanquam de alio cuncta narravit, et ait: Dixit Dominus ad Moysen (Exod. VI, 1) . Inusitatius apostolus Paulus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio, sed in Epistola hoc fecit. Nam utique de seipso ait: Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim (sive in corpore, sive extra corpus, nescio; Deus scit), raptum hujusmodi usque in tertium coelum", "candidate_score": 0.636646, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2450", "psc_text": "dictus est traditor Christi, perditioni praedestinatus, secundum Scripturam quae de illo in psalmo centesimo octavo maxime prophetatur. 8. Nunc autem, inquit, ad te venio; et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. Ecce in mundo se loqui dicit, qui paulo ante dixerat, Jam non sum in mundo: quod cur dixerit, ibi exposuimus, imo ipsum id exposuisse docuimus. Ergo et quia nondum abierat, hic adhuc erat; et quia mox fuerat abiturus, hic quodammodo jam non erat. Quod sit autem hoc gaudium de quo ait, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis, jam superius expressum est, ubi ait, Ut sint unum sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est, a se in eos collatum, in eis dicit implendum; propter quod locutum se dixit in mundo. Haec est pax illa et beatitudo in futuro saeculo, propter quam consequendam temperanter et juste et pie vivendum est in hoc saeculo. TRACTATUS", "candidate_score": 0.633339, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2119", "psc_text": "Deus, si non ex operibus, sed ex fide justificatur, ut ex Deo illi sit quod etiam bene operatur: quoniam palmes, sicut jam superius dixi, non potest ferre fructum a semetipso (Tract. 81, n. 2). Si enim in hoc clarificatus est Deus Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli; non hoc gloriae nostrae tribuamus, tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia, et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona; ne a semetipsis putarent esse bona opera sua, mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est (Matth. V, 16) . In hoc enim glorificatur Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficimur, nisi ab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim figmentum sumus, creati in Christo Jesu in operibus bonis (Ephes. II,", "candidate_score": 0.627913, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_4", "bdc_text": "Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2113", "psc_text": "Ne quisquam putaret saltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset, hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere; sed, nihil potestis facere. Sive ergo parum, sive multum, sine illo fieri non potest, sine quo nihil fieri potest. Quia etsi parum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest ferre. Quamvis autem Christus vitis non esset, nisi homo esset; tamen istam gratiam palmitibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis in me, inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes; et arescet; et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint: denique, sicut de his etiam", "candidate_score": 0.627401, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_43", "bdc_text": "Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2564", "psc_text": "Nunc vero quoniam respondit Pilatus, Numquid ego Judaeus sum? Gens tua et pontifices tradiderunt te mihi; abstulit a se suspicionem, qua posset putari a semetipso dixisse quod Jesum regem dixerat esse Judaeorum, id se a Judaeis audisse demonstrans. Deinde dicendo, Quid fecisti? satis ostendit illud ei pro crimine objectum: tanquam diceret, Si regem te negas, quid fecisti ut tradereris mihi? Quasi mirum non esset si puniendus judici traderetur, qui se diceret regem: si autem hoc non diceret, quaerendum ab illo esset quid aliud forte fecisset, unde tradi judici dignus esset. 2. Audite ergo, Judaei et Gentes; audi, circumcisio; audi, praeputium; audite, omnia regna terrena: Non impedio dominationem vestram in hoc mundo, Regnum meum non est hoc mundo. Nolite metuere metu vanissimo quo Herodes ille major, cum Christus natus nuntiaretur, expavit, et tot infantes ut ad eum mors perveniret, occidit (Matth. II, 3, 16), timendo magis quam irascendo crudelior, Regnum, inquit,", "candidate_score": 0.615215, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1426", "psc_text": "tuum, germina tua intrent in horreum. Abundant tentationes in mundo; sed major est qui fecit mundum: abundant tentationes; sed non deficit qui in illo spem ponit, in quo defectus nullus est. 11. Ad hoc hortatus sum ista, fratres, quia libertas de qua loquitur Dominus noster Jesus Christus, non hujus temporis est. Videte quid adjunxit: Vere discipuli mei eritis, et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos. Quid est, liberabit vos? Liberos vos faciet. Denique Judaei carnales, et secundum carnem judicantes, non hi qui crediderant, sed in illa turba qui erant qui non credebant, injuriam sibi factam putaverunt, quia dixit eis, Veritas liberabit vos. Indignati sunt servos se esse significatos. Et vere servi erant: et exponit illis quae sit servitus, et quae sit futura libertas quam ipse promittit. Sed de hac libertate et de illa servitute nimis longum est ut hodie disputemus. TRACTATUS XLI. Rursum in illud, Dicebat autem Jesus ad eos", "candidate_score": 0.611742, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1429", "psc_text": "credentes estis, manendo videntes eritis. Ideo sequitur, Et cognoscetis veritatem. Veritas incommutabilis est. Veritas panis est, mentes reficit nec deficit: mutat vescentem, non ipsa in vescentem mutatur. Ipsa est veritas Verbum Dei, Deus apud Deum unigenitus Filius. Haec Veritas carne induta est propter nos, ut de Maria virgine nasceretur, et impleretur prophetia, Veritas de terra orta est (Psal. LXXXIV, 12) . Haec ergo Veritas cum Judaeis loqueretur, latebat in carne: latebat autem non ut negaretur, sed ut differretur; differretur, ut in carne pateretur; in carne autem pateretur, ut caro peccati redimeretur. Stans itaque conspicuus secundum infirmitatem carnis Dominus noster Jesus Christus, et secundum majestatem divinitatis occultus, dixit ad eos qui ei, eum haec loqueretur, crediderant, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. X, 22). Et cognoscetis veritatem, quae modo vos latet, et loquitur vobis. Et veritas liberabit vos.", "candidate_score": 0.606456, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1427", "psc_text": "liberabit vos. Indignati sunt servos se esse significatos. Et vere servi erant: et exponit illis quae sit servitus, et quae sit futura libertas quam ipse promittit. Sed de hac libertate et de illa servitute nimis longum est ut hodie disputemus. TRACTATUS XLI. Rursum in illud, Dicebat autem Jesus ad eos qui crediderunt; usque ad id, Si ergo vos Filius liberaverit, vere liberi eritis. Cap. VIII, V\\. 31-36. 1. Quod de lectione pristina sequitur, et de sancto Evangelio hodie nobis recitatum est, tunc distuli dicere, quoniam multa jam dixeram, et de libertate in quam nos vocat gratia Salvatoris, non praetereunter neque negligenter fuerat disserendum: hinc hodie, Domino adjuvante, statuimus loqui vobis. Quibus enim loquebatur Dominus Jesus Christus, Judaei erant, ex magna quidem parte inimici, sed etiam amici ex quadam parte jam facti, et futuri: nam quosdam ibi videbat, sicuti jam diximus, qui post ejus passionem fuerant credituri. Hos intuens dixerat: Cum", "candidate_score": 0.605901, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338", "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe", "candidate_score": 0.605882, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_13", "bdc_text": "Aliter se res habuerunt ante conventum Schmalkaldensem , aliter post illumVgl .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_83", "psc_text": "Et quid est? In principio erat Verbum. In quo principio? Et Verbum erat apud Deum. Et quale Verbum? Et Deus erat Verbum. Numquid forte a Deo factum est hoc Verbum? Non. Hoc enim erat in principio apud Deum. Quid ergo? Alia quae fecit Deus non similia sunt Verbo? Non: quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quomodo per ipsum omnia sunt facta? Quia quod factum est, in ipso vita erat: et antequam fieret, vita erat. Quod factum est, non est vita: sed in arte, hoc est, in Sapientia Dei, antequam fieret, vita erat. Quod factum est, transiit: quod est in Sapientia, transire non potest. Vita ergo in illo erat, quod factum est. Et qualis vita? Quia et anima corporis vita est: corpus nostrum habet vitam suam; quam cum amiserit, mors est corporis: talis ergo erat illa vita? Non: sed vita erat lux hominum. Numquid lux", "candidate_score": 0.59608, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_26", "bdc_text": "nit werdend wol und ainhellig zuͦsamen saechen , sonach so gestrichener , unlesbarer Wortanfang .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_0", "psc_text": "TRACTATUS I. In illud Joannis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, etc., usque ad id, Et tenebrae eam non comprehenderunt. Cap. I, V\\. 1-5. 1. Intuens quod modo audivimus ex lectione apostolica, quod animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei (I Cor. II, 14), et cogitans, in hac praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem intellectum erigere, haesito vehementer, quomodo, ut Dominus dederit, possim dicere, vel pro modulo meo explicare quod lectum est ex Evangelio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursum esse non dubito in numero vestro quosdam, a", "candidate_score": 0.5919, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2062", "psc_text": "me, Patris. Cap. XIV, V\\. 22-24. 1. Interrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videbitis me; interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus; quare adhuc modicum et mundus non videret eum, ipsi autem viderent eum. 2. Respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit: et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui non diligit", "candidate_score": 0.585176, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me .", "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2261", "psc_text": "meo, nota feci vobis (Joan. XV, 15) : et hic dicat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Verum illud quomodo dixerit, quod nondum fecerat tanquam fecerit, sicut ea quae futura sunt, Deum fecisse propheta testatur dicens, Qui fecit quae futura sunt (Isai. XLV, 11, sec. LXX) , jam cum ipsa verba tractaremus, ut potuimus, exposuimus. Nunc ergo quae ista sint quae Apostoli tunc portare non poterant, vultis forsitan scire. Sed quis nostrum audeat eorum se dicere jam capacem, quae illi capere non valebant? Ac per hoc nec a me exspectanda sunt ut dicantur, quae forte non caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest ut sint in vobis aliqui ad ea capienda jam idonei, quae alii capere nondum valent; et si non omnia de quibus magister", "candidate_score": 0.583324, "ce_score": null } ] }, { "rank": 14, "cf_id": "cf022", "work_id": "048_Cyrillus-Alexandrinus_-Marius-Mercator_Apologeticus-pro-XII-capitibus", "max_score": 0.693929, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "048_Cyrillus-Alexandrinus_-Marius-Mercator_Apologeticus-pro-XII-capitibus_window_102", "psc_text": "quomodo non facile negent dispensationis rationem? Audiant igitur vocem Esaiae: Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9) . Divinus quidem Joannes evangelista magnum aliquid et praecipuum exclamavit in orbem terrarum, Verbum dicens carnem esse factum (Joan. I, 14) . Hi autem qui vim veritatis suffurantur, ita ipsum dicunt carnem factum, ut factum dicitur et maledictio et peccatum (Gal. III, 13): et de his quidem satis jam ante diximus, quae probare possent, hunc ipsorum de his infirmissimum esse sermonem. Ad objurgatores vero hoc in praesentia dicimus: Discite audire prae angustia gementes [ Baluz. contribulati]: percipite mysterii, quod secundum Christum, fundamentum, dispensationisque principes causas, et ipsum, ut ita dicam, ejus superventum, credite nobiscum; immo potius sacris litteris date suffragium veritatis, confitentes, quod unigenitum Dei Verbum, quod est in sinu Patris, per quod sunt, et in quo omnia, factum sit caro, non conversionem, aut confusionem passum, sed magis manens per naturam semper id,", "candidate_score": 0.693929, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_60_62", "bdc_text": "Amen . O , es ist ain bös ding gwesen , quod Argentinenses vi quadam perruperunt colloquia vestraCapito und Bucer waren an der Tagung von Ende Januar /Anfang Februar 1536 in Basel erschienen und hatten Einfluß auf die Beratungen über das Erste Hel vetische Bekenntnis genommen ; vgl. HBBW VI [Nr. 743 ] , S. 119 , Anm. 6. .", "psc_chunk_id": "048_Cyrillus-Alexandrinus_-Marius-Mercator_Apologeticus-pro-XII-capitibus_window_4", "psc_text": "contra duodecim capita Theodoreti scripsisset (Lib. II Collectaneorum, t. II Bibliothec. Patrum) . Nihil potest ad chronologiam conducere, cum nihil sit Collectaneis hujus viri perturbatius. Non supervixit sanc ad annum usque 451, quo concilium Chalcedonense habitum est. In eo enim legitur nomen Rufini Samosatensis, qui, cum centesimo vigesimo primo loco sententiam dixerit, inter plures sexcentis episcopos, non ita pridem debuit Samosatensem Ecclesiam regere, quandoquidem credibile est pro ratione ordinationis recensitos esse Patres. Quare vix Andream reor ad usque ann. 440 vitam produxisse. Methodus porro quam in hocce opere servat ista fere est. Cyrillum arguit non tam erroris, quam quod pugnantia sit locutus; quod vocibus inconsultis et ambiguis utatur; et quod maligne forte aliquid latentis erroris dissimulet. Ex duobus autem dumtaxat operibus Cyrilli depromit loca, quae anathematismis opponat, ex epistola nempe ad Aegypti monachos, et homilia paschali 17, illamque primi tomi nomine, istam secundi appellat. Nam ista duo fuerunt aperti cum", "candidate_score": 0.64441, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_35_37", "bdc_text": "vgl . Blarer BW I 848 mit Anm. 1 . nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis . Habetis unam , quam misistis huc Constantiam in conventum HBBW IV , Nr. 482. ;", "psc_chunk_id": "048_Cyrillus-Alexandrinus_-Marius-Mercator_Apologeticus-pro-XII-capitibus_window_41", "psc_text": "unusque Christus, unus Filius, unus Dominus, unus, inquam, substantialiter, et καθ' ὑπόστασιν, non unus tantum moraliter, et κατὰ σχέσιν. ANATHEMATISMUS QUARTUS. Si quis personis duabus, sive substantiis, voces, quae sunt in evangelicis vel apostolicis scriptis, dispertiat; vel quae de Christo a sanctis dicuntur, vel quae ab [ Baluz. ex] ipso de se ipso, et has quidem, ut homini, qui praeter Dei Verbum seorsim intelligatur, deputet, has vero, ut divinas, soli Deo Verbo; anathema sit. REPREHENSIO HAERETICORUM. Hic quoque ipsum suorum dogmatum convenit admonere, in quibus ait (Homil. 17, Paschal.): Et si audieris [Baluz. audierit ], quod proficiebat aetate et sapientia et gratia, ne profectu sapiens fuisse (Luc. II, 52) Dei Verbum putaveris; sed ne illud quidem ausis dicere, quod profectum aetatis, sapientiae et gratiae homini assignemus. Sed etsi neget Scripturae testimonium, docens, quod juxta visibilem carnem Domini profectus fiebat, non est tamen tempus modo ipsum convincere, nobis ad capitulum propositum", "candidate_score": 0.642046, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_61", "bdc_text": "O , es ist ain bös ding gwesen , quod Argentinenses vi quadam perruperunt colloquia vestraCapito und Bucer waren an der Tagung von Ende Januar /Anfang Februar 1536 in Basel erschienen und hatten Einfluß auf die Beratungen über das Erste Hel vetische Bekenntnis genommen ;", "psc_chunk_id": "048_Cyrillus-Alexandrinus_-Marius-Mercator_Apologeticus-pro-XII-capitibus_window_4", "psc_text": "contra duodecim capita Theodoreti scripsisset (Lib. II Collectaneorum, t. II Bibliothec. Patrum) . Nihil potest ad chronologiam conducere, cum nihil sit Collectaneis hujus viri perturbatius. Non supervixit sanc ad annum usque 451, quo concilium Chalcedonense habitum est. In eo enim legitur nomen Rufini Samosatensis, qui, cum centesimo vigesimo primo loco sententiam dixerit, inter plures sexcentis episcopos, non ita pridem debuit Samosatensem Ecclesiam regere, quandoquidem credibile est pro ratione ordinationis recensitos esse Patres. Quare vix Andream reor ad usque ann. 440 vitam produxisse. Methodus porro quam in hocce opere servat ista fere est. Cyrillum arguit non tam erroris, quam quod pugnantia sit locutus; quod vocibus inconsultis et ambiguis utatur; et quod maligne forte aliquid latentis erroris dissimulet. Ex duobus autem dumtaxat operibus Cyrilli depromit loca, quae anathematismis opponat, ex epistola nempe ad Aegypti monachos, et homilia paschali 17, illamque primi tomi nomine, istam secundi appellat. Nam ista duo fuerunt aperti cum", "candidate_score": 0.635479, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_37", "bdc_text": "Habetis unam , quam misistis huc Constantiam in conventum HBBW IV , Nr. 482. ;", "psc_chunk_id": "048_Cyrillus-Alexandrinus_-Marius-Mercator_Apologeticus-pro-XII-capitibus_window_41", "psc_text": "unusque Christus, unus Filius, unus Dominus, unus, inquam, substantialiter, et καθ' ὑπόστασιν, non unus tantum moraliter, et κατὰ σχέσιν. ANATHEMATISMUS QUARTUS. Si quis personis duabus, sive substantiis, voces, quae sunt in evangelicis vel apostolicis scriptis, dispertiat; vel quae de Christo a sanctis dicuntur, vel quae ab [ Baluz. ex] ipso de se ipso, et has quidem, ut homini, qui praeter Dei Verbum seorsim intelligatur, deputet, has vero, ut divinas, soli Deo Verbo; anathema sit. REPREHENSIO HAERETICORUM. Hic quoque ipsum suorum dogmatum convenit admonere, in quibus ait (Homil. 17, Paschal.): Et si audieris [Baluz. audierit ], quod proficiebat aetate et sapientia et gratia, ne profectu sapiens fuisse (Luc. II, 52) Dei Verbum putaveris; sed ne illud quidem ausis dicere, quod profectum aetatis, sapientiae et gratiae homini assignemus. Sed etsi neget Scripturae testimonium, docens, quod juxta visibilem carnem Domini profectus fiebat, non est tamen tempus modo ipsum convincere, nobis ad capitulum propositum", "candidate_score": 0.614695, "ce_score": null } ] }, { "rank": 15, "cf_id": "cf020", "work_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem", "max_score": 0.693187, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1708", "psc_text": "autem suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua (sive capita sua non radent, et comas non ad pressum tondebunt: operientes operient capita sua). Et vinum non bibet omnis sacerdos, quando ingressurus est atrium interius. Primum historiae verba pandenda sunt. Inter caetera quae sacerdotibus praecipit sermo Dominicus, hoc quoque observandum jubet, ut in ipsis portis interioris atrii, vestibus, id est, stolis lineis induantur: nec utantur laucis indumentis tam in portis atrii interioris, quam intrinsecus, hoc est, in adytis sanctisque sanctorum: vittaeque sive cidares lineae sint in capitibus eorum, et feminalia linea in lumbis. Quodque sequitur juxta Septuaginta: Et non accingentur violenter, pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in sudore: Theodotio ipsum verbum Hebraicum exprimens, posuit in JEZE ( ): Aquilae secunda editio, BUSA [ Al. BUZA] ( : per quod significat, non eos violenter, arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis", "candidate_score": 0.693187, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1708", "psc_text": "autem suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua (sive capita sua non radent, et comas non ad pressum tondebunt: operientes operient capita sua). Et vinum non bibet omnis sacerdos, quando ingressurus est atrium interius. Primum historiae verba pandenda sunt. Inter caetera quae sacerdotibus praecipit sermo Dominicus, hoc quoque observandum jubet, ut in ipsis portis interioris atrii, vestibus, id est, stolis lineis induantur: nec utantur laucis indumentis tam in portis atrii interioris, quam intrinsecus, hoc est, in adytis sanctisque sanctorum: vittaeque sive cidares lineae sint in capitibus eorum, et feminalia linea in lumbis. Quodque sequitur juxta Septuaginta: Et non accingentur violenter, pro quo Aquila et Symmachus transtulerunt, in sudore: Theodotio ipsum verbum Hebraicum exprimens, posuit in JEZE ( ): Aquilae secunda editio, BUSA [ Al. BUZA] ( : per quod significat, non eos violenter, arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis", "candidate_score": 0.690363, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52_54", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse . Anders wist ich im nit zuͦ thain. Wais uch och nit witers zuͦ radten uff dis mal , will mich aber wyter bedencken , und falt mir etwas guts zuͦ , will ich uch wissen lasen . Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_60", "psc_text": "aspectus arcus cum fuerit in nube in die pluviae. De hac visione prolixius diximus quia et obscura est, et a multis varie exponitur. In reliquis quantum fieri potest absque damno sensuum, propter magnitudinem voluminis brevitati studebimus. (CAP. II) (Cap. II.--Vers. 1.) 23 Et vidi, et cecidi in faciem meam, et audivi vocem loquentis. Non est elatus visionum magnitudine, sed conscientia fragilitatis humanae procidit in faciem suam. Unde et apostolus Paulus post ascensionem coeli et paradisi, et auditionem verborum ineffabilium, datum sibi dicit angelum Satanae, qui se colaphizet, ne extolleretur (I Cor. XII). Et Abraham cecidit in faciem, postquam audivit sermones Dei. Et tamen quia non peccato, sed humilitate corruerat, a Domino sublevatur, et verba ejus jubetur audire (Gen. XVII). Sciendum quoque, quod aliud sit in faciem cadere, aliud retrorsum. Abraham, postquam audivit de nativitate Isaac, cecidit in faciem, et risit (I Reg. IV). Heli autem, qui peccaverat, retrorsum cecidit. Et", "candidate_score": 0.661469, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_60", "psc_text": "aspectus arcus cum fuerit in nube in die pluviae. De hac visione prolixius diximus quia et obscura est, et a multis varie exponitur. In reliquis quantum fieri potest absque damno sensuum, propter magnitudinem voluminis brevitati studebimus. (CAP. II) (Cap. II.--Vers. 1.) 23 Et vidi, et cecidi in faciem meam, et audivi vocem loquentis. Non est elatus visionum magnitudine, sed conscientia fragilitatis humanae procidit in faciem suam. Unde et apostolus Paulus post ascensionem coeli et paradisi, et auditionem verborum ineffabilium, datum sibi dicit angelum Satanae, qui se colaphizet, ne extolleretur (I Cor. XII). Et Abraham cecidit in faciem, postquam audivit sermones Dei. Et tamen quia non peccato, sed humilitate corruerat, a Domino sublevatur, et verba ejus jubetur audire (Gen. XVII). Sciendum quoque, quod aliud sit in faciem cadere, aliud retrorsum. Abraham, postquam audivit de nativitate Isaac, cecidit in faciem, et risit (I Reg. IV). Heli autem, qui peccaverat, retrorsum cecidit. Et", "candidate_score": 0.654007, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_57_59", "bdc_text": "Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit . Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me . Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1347", "psc_text": "audite verbum Domini: haec dicit Dominus Deus ossibus istis: 432 Ecce ego adducam super vos spiritum vitae: et dabo super vos nervos, et inducam super vos carnes, et extendam super vos pellem, et dabo spiritum meum super vos, et vivetis: et cognoscetis quoniam ego sum Dominus. Et prophetavi sicut praecepit mihi: et facta est vox cum ego prophetarem, et ecce commotio, et accedebant ossa ad ossa ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi, et carnes oriebantur, et ascendebant super ea pelles desuper, et spiritus non erat in eis. Et dixit ad me: Propheta, fili hominis, propheta super spiritum, et dic spiritui: haec dicit Dominus Deus: A quatuor spiritibus veni, spiritus, et insuffla super mortuos istos et vivant. Et prophetavi sicut praeceperat mihi, et ingressus est in eos spiritus, et vixerunt, et steterunt in pedibus suis: congregatio multa vehementer nimis. Et locutus est Dominus ad me, dicens: Fili", "candidate_score": 0.648566, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58_60", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me . Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem . Amen .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1347", "psc_text": "audite verbum Domini: haec dicit Dominus Deus ossibus istis: 432 Ecce ego adducam super vos spiritum vitae: et dabo super vos nervos, et inducam super vos carnes, et extendam super vos pellem, et dabo spiritum meum super vos, et vivetis: et cognoscetis quoniam ego sum Dominus. Et prophetavi sicut praecepit mihi: et facta est vox cum ego prophetarem, et ecce commotio, et accedebant ossa ad ossa ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi, et carnes oriebantur, et ascendebant super ea pelles desuper, et spiritus non erat in eis. Et dixit ad me: Propheta, fili hominis, propheta super spiritum, et dic spiritui: haec dicit Dominus Deus: A quatuor spiritibus veni, spiritus, et insuffla super mortuos istos et vivant. Et prophetavi sicut praeceperat mihi, et ingressus est in eos spiritus, et vixerunt, et steterunt in pedibus suis: congregatio multa vehementer nimis. Et locutus est Dominus ad me, dicens: Fili", "candidate_score": 0.645237, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_60_62", "bdc_text": "Amen . O , es ist ain bös ding gwesen , quod Argentinenses vi quadam perruperunt colloquia vestraCapito und Bucer waren an der Tagung von Ende Januar /Anfang Februar 1536 in Basel erschienen und hatten Einfluß auf die Beratungen über das Erste Hel vetische Bekenntnis genommen ; vgl. HBBW VI [Nr. 743 ] , S. 119 , Anm. 6. .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_6", "psc_text": "manibus Prophetarum assimilatus sum (Osee XII, 10) . Istae sunt visiones quas omnis Ezechielis prophetia contexuit. Significantiusque juxta Hebraeos et caeteros Interpretes transmigratio dicitur Joachin, et non captivitas, quod LXX transtulerunt. Non enim captus urbe superata; sed voluntate se tradens, ductus est in Babylonem. Igitur Joachin, id est, Jechoniae dicatur prima transmigratio: Sedeciae autem secunda vel extrema captivitas. (Vers. 3.) Factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi, sacerdotem, in terra Chaldaeorum, secus flumen Chobar. Et Danieli et Ezechieli, qui in Babylone erant juxta flumina, futurorum sacramenta panduntur super aquas, immo in aquis purissimis, ut baptismatis potentia monstraretur. Alioquin et apostolus Paulus quando ab Anania lotus in Domino est, tegentibus prius oculos ejus squamis, caruit caecitate (Act. IX). Et in Genesi, prima quae viverent, de aquis egressa sunt. Illud quoque intelligendum, quod in tricesimo aetatis suae anno Dominus 6 ad baptisma venerit: in quarto mense, qui apud nos vocatur Januarius,", "candidate_score": 0.643338, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1149", "psc_text": "quae in sermone Tyri inter Cherubim dicitur esse generata, et pretiosis distincta lapidibus, et postea ad terrena suo vitio concidisse, qui et in Isaia cadens, Lucifer appellatur (Isa. XIV), et in Evangelio signatur a Domino: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem (Luc. X, 12). Sed nos haec omnia ut interim sequamur historiam hyperbolic ῶs dicta intelligamus, quod tantae Assyrius fuerit potentiae, et sic cunctas oppresserit nationes, ut se Angelorum fortitudini compararit. Omnia autem metaphorice sub altissima cedro, sive 371 cyparisso dicuntur ad Assyrium, interfectioque illius appellatur succisio. Quodque sequitur: Tradidi eam in manu fortissimi gentium, regem Babylonium vocat, ut quod vicit Assyrium, non propriae fortitudinis, sed divinae intelligat potestatis. Juxta impietatem, inquit, ejus ejeci eam, ut occulte Babylonium moneat, non debere esse crudelem, nec opprimere populum Dei, qui sibi traditus sit, ne similia patiatur ab Assyrio, qui crudelis et impius fuit. Et succident illam alieni, et crudelissimi nationum; sive,", "candidate_score": 0.63673, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_60", "psc_text": "aspectus arcus cum fuerit in nube in die pluviae. De hac visione prolixius diximus quia et obscura est, et a multis varie exponitur. In reliquis quantum fieri potest absque damno sensuum, propter magnitudinem voluminis brevitati studebimus. (CAP. II) (Cap. II.--Vers. 1.) 23 Et vidi, et cecidi in faciem meam, et audivi vocem loquentis. Non est elatus visionum magnitudine, sed conscientia fragilitatis humanae procidit in faciem suam. Unde et apostolus Paulus post ascensionem coeli et paradisi, et auditionem verborum ineffabilium, datum sibi dicit angelum Satanae, qui se colaphizet, ne extolleretur (I Cor. XII). Et Abraham cecidit in faciem, postquam audivit sermones Dei. Et tamen quia non peccato, sed humilitate corruerat, a Domino sublevatur, et verba ejus jubetur audire (Gen. XVII). Sciendum quoque, quod aliud sit in faciem cadere, aliud retrorsum. Abraham, postquam audivit de nativitate Isaac, cecidit in faciem, et risit (I Reg. IV). Heli autem, qui peccaverat, retrorsum cecidit. Et", "candidate_score": 0.635413, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_14_16", "bdc_text": "Zwicks Bericht über den Bundestag zu Schmalkalden in seinem Brief vom 24 . März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1260", "psc_text": "Domino, et sua mysteria disserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. (CAP. XXXIV) (Cap. XXXIV.) Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus (sive ad pastores) Israel, propheta, et", "candidate_score": 0.634594, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22_24", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen . Und es ist schon ains tails gschechen , wie mich duncken will. Darum zucht er och ymerdaren Basel , Sangallen etc. an in sinem schriben , als die mitnach mit ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , und Zurch , och Bern , als die wider den handelSiehe WA Briefwechsel VIII 141 , 79-95. . Ich habs uch aber me dann ain mal gschriben und schribs aberwieder. :", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_296", "psc_text": "vir, qui indutus erat lineis, qui habebat atramentarium in lumbis suis, respondit dicens: Feci sicut praecepisti mihi. LXX: Et ecce vir, qui indutus erat podere (id est, veste talari) et accinctus zona lumbos suos, et respondit verbum dicens: Feci sicut mandasti mihi. Ipse est vir, cui jussum est transire per mediam Jerusalem, et ponere signum in frontibus virorum gementium et dolentium super cunctis iniquitatibus eorum. Dicit ergo se Domini praecepta complesse, et signaculo THAU litterae frontes signasse [ Al. armasse] lugentium. Sex autem viri quibus praeceperat Dominus, dicens: Transite per civitatem sequentes eum, et percutite: nulliusque misereamini usque ad internecionem, nihil tale renuntiant. Neque enim laetitiae, sed moeroris implevere sententiam, quae non sermone, sed opere probatur. Et in hoc loco pro ποδήρη, id est, veste talari, quam interpretati sunt Septuaginta, Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit BADDIM ( ); Symmachus, lineam; Aquila, praecipuam, sive stolam. 100 Pro zona quoque Symmachus, tabulas;", "candidate_score": 0.63446, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_14_16", "bdc_text": "Zwicks Bericht über den Bundestag zu Schmalkalden in seinem Brief vom 24 . März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_196", "psc_text": "vestrorum (Matth. XXIII, 32) . Venit tibi ergo miseria; venit afflictio, venitque captivitas. Et ne putes me rursum futura minitari, ostendo digito atque demonstro. Ecce venit, finis venit, venit finis. Qui hucusque dormitare tibi videbatur et quiescere, evigilavit contra te repente atque surrexit. Venit contractio, quae in Hebraico dicitur SEPHPHIRA , et quam Aquila interpretatus est προσκόπησιν, id est, contemplationem et prospectionem, quam semper pavida tibi venire metuebas; et quam interpretatus est Theodotio πλοκὴν, id est, ordinem contextumque malorum omnium. Porro quod dicitur super te qui habitas in terra, juxta illud Apocalypseos Joannis debemus accipere: Vae super omnes qui habitant in terra (Apoc. VIII, 13) . Sanctus enim non est habitator terrae, sed advena atque peregrinus; dicitque: Advena sum et peregrinus, sicut omnes patres mei (Psal. XXXVIII, 13) . Quamobrem et Abraham Hebraeus, id est, περάτης et peregrinus transitorque memoratur; de praesenti saeculo ad futurum transire festinans. Possumus hunc locum,", "candidate_score": 0.632555, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_26_28", "bdc_text": "nit werdend wol und ainhellig zuͦsamen saechen , sonach so gestrichener , unlesbarer Wortanfang . werdend ir uch und ander lutLeute . verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_536", "psc_text": "omnes quos dilexisti cum universis quos oderas, 175 et congregabo eos super te undique, et nudabo ignominiam tuam coram eis et videbunt omnem turpitudinem tuam. Et judicabo te judiciis adulterarum, et effundentium sanguinem, et dabo te in sanguine (Vulg. sanguinem) furoris et zeli, et dabo te in manus eorum, et destruent lupanar tuum, et demolientur prostibulum tuum, et denudabunt te vestimentis tuis, et auferent vasa decoris tui, et derelinquent te nudam, plenamque ignominia. Et adducent super te multitudinem, et lapidabunt te lapidibus, et trucidabunt (Al. truncabunt) te gladiis suis. Et comburent domos tuas igni, et facient in te judicia in oculis mulierum plurimarum, et desines fornicari et mercedes ultra non dabis. Et requiescet indignatio mea in te, et auferetur zelus meus a te, et quiescam, nec irascar amplius: eo quod non fueris recordata dierum adolescentiae tuae, et provocasti me in omnibus his. Quapropter et ego vias tuas in capite tuo", "candidate_score": 0.628156, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1165", "psc_text": "nubes cacumen erexit, et elevatum est cor ejus ut diceret: Ero similis Altissimo (Isa. XIV, 14), propterea traditus est in manu fortissimi gentium: quam intelligimus aliam detestabilem potestatem, cui traditur ad puniendum: ipse est enim inimicus et ultor; ut Assur intelligatur Antichristus, et fortissimus gentium cui traditus est, Satanas, juxta illud Apostoli: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare (I Tim. II, 20): Qui faciens faciet ei quaecumque ei a Domino fuerint imperata. Ista autem cyparissus ejecta est de paradiso Dei propter impietatem suam; et succident illam alieni et crudeles, sive pestilentes in gentibus, ut 376 impleatur illud quod scriptum est: Pestilente flagellato, stultus astutior fiet (Prov. XIX, 25). Et iterum: Jam securis ad radices arboris posita est (Matth. III, 10): qui praecident eam super montes, ut corruat in superbia sua. In cunctis autem convallibus corruent rami ejus: ut ad tartarum deducantur omnes, qui in ejus fuere comitatu, et recedant", "candidate_score": 0.626819, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22_24", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen . Und es ist schon ains tails gschechen , wie mich duncken will. Darum zucht er och ymerdaren Basel , Sangallen etc. an in sinem schriben , als die mitnach mit ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , und Zurch , och Bern , als die wider den handelSiehe WA Briefwechsel VIII 141 , 79-95. . Ich habs uch aber me dann ain mal gschriben und schribs aberwieder. :", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_276", "psc_text": "Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me (Genes. XVIII) : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. (CAP. IX) (Cap. IX.--Vers. 1.) Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes urbis. Pro visitationibus, ultionem Septuaginta transtulerunt. Mihi enim vindictam et ego retribuam, dicit Dominus (Deut. XXXII, 35) . Omnisque ultio visitatio est quasi aegrotantis, quasi habentis vulnera, quasi medicas exspectantis manus, juxta illud quod alibi scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non auferam ab eis (Psal. LXXXVIII, 33, 34) . Recteque (ut supra diximus) visitatio vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Non dixit, habebat, ut Septuaginta transtulerunt. Neque enim narrat praeterita, sed praesentia futuraque demonstrat. Qui igitur malos percutit in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Domini. (Vers. 2, 3.)", "candidate_score": 0.625486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_26_28", "bdc_text": "nit werdend wol und ainhellig zuͦsamen saechen , sonach so gestrichener , unlesbarer Wortanfang . werdend ir uch und ander lutLeute . verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_538", "psc_text": "dedisti eis. Ideo ecce ego super te congregabo omnes amatores tuos, quibus commixta es, et omnes quos dilexisti cum universis quos oderas, et congregabo eos super te per circuitum, et revelabo malitias tuas ad eos, et videbunt cunctam ignominiam tuam. Et ulciscar te ultione adulterarum et effundentium sanguinem, et ponam te in sanguine furoris et zeli, et tradam te in manus eorum: et suffodient lupanar tuum, et destruent basim tuam, et nudabunt te vestimentis tuis, et tollent vasa gloriationis tuae, et derelinquent te nudam et plenam ignominiae, et adducent super te multitudinem, et lapidabunt te lapidibus, et truncabunt te gladiis suis. Et succendent domos tuas igni, et facient in te ultiones coram mulieribus plurimis: et avertam te a fornicatione, et mercedes ultra non dabis: et immittam furorem meum super te, et auferetur zelus meus a te, et requiescam, et non ero ultra sollicitus: quia non es recordata diei infantiae tuae,", "candidate_score": 0.62135, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_1149", "psc_text": "quae in sermone Tyri inter Cherubim dicitur esse generata, et pretiosis distincta lapidibus, et postea ad terrena suo vitio concidisse, qui et in Isaia cadens, Lucifer appellatur (Isa. XIV), et in Evangelio signatur a Domino: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem (Luc. X, 12). Sed nos haec omnia ut interim sequamur historiam hyperbolic ῶs dicta intelligamus, quod tantae Assyrius fuerit potentiae, et sic cunctas oppresserit nationes, ut se Angelorum fortitudini compararit. Omnia autem metaphorice sub altissima cedro, sive 371 cyparisso dicuntur ad Assyrium, interfectioque illius appellatur succisio. Quodque sequitur: Tradidi eam in manu fortissimi gentium, regem Babylonium vocat, ut quod vicit Assyrium, non propriae fortitudinis, sed divinae intelligat potestatis. Juxta impietatem, inquit, ejus ejeci eam, ut occulte Babylonium moneat, non debere esse crudelem, nec opprimere populum Dei, qui sibi traditus sit, ne similia patiatur ab Assyrio, qui crudelis et impius fuit. Et succident illam alieni, et crudelissimi nationum; sive,", "candidate_score": 0.618856, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_21_23", "bdc_text": "Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen . Und es ist schon ains tails gschechen , wie mich duncken will. Darum zucht er och ymerdaren Basel , Sangallen etc. an in sinem schriben , als die mitnach mit ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , und Zurch , och Bern , als die wider den handelSiehe WA Briefwechsel VIII 141 , 79-95. .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_276", "psc_text": "Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me (Genes. XVIII) : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. (CAP. IX) (Cap. IX.--Vers. 1.) Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes urbis. Pro visitationibus, ultionem Septuaginta transtulerunt. Mihi enim vindictam et ego retribuam, dicit Dominus (Deut. XXXII, 35) . Omnisque ultio visitatio est quasi aegrotantis, quasi habentis vulnera, quasi medicas exspectantis manus, juxta illud quod alibi scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non auferam ab eis (Psal. LXXXVIII, 33, 34) . Recteque (ut supra diximus) visitatio vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. Non dixit, habebat, ut Septuaginta transtulerunt. Neque enim narrat praeterita, sed praesentia futuraque demonstrat. Qui igitur malos percutit in eo quod mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Domini. (Vers. 2, 3.)", "candidate_score": 0.605163, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_23", "bdc_text": "Und es ist schon ains tails gschechen , wie mich duncken will. Darum zucht er och ymerdaren Basel , Sangallen etc. an in sinem schriben , als die mitnach mit ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , und Zurch , och Bern , als die wider den handelSiehe WA Briefwechsel VIII 141 , 79-95. .", "psc_chunk_id": "025_Hieronymus-Stridonensis_Commentaria-in-Ezechielem_window_474", "psc_text": "(Osee XIII), et crebro in manu Aggaei sive Jeremiae et reliquorum factum sermonem legimus (Agg. I). In Job quoque draconis labium perforatur armilla, omnesque ejus venenati sibili, qui in perversis intelliguntur dogmatibus, bonorum operum circulo perforantur (Job XL). Et torquem circa collum tuum. Pro torque, quam nos juxta Aquilae secundam editionem et Symmachum interpretati sumus, Septuaginta et Theodotio κάθεμα transtulerunt, quod non solum hic, sed et in Isaia scriptum est: Auferet Dominus gloriam vestimenti earum, et murenulas, et corymbos, et circulos, et κάθεμα (Isa. III, 18). Puto autem κάθεμα ab eis dictum, ex variis gemmis in pectus mulierum monile descendens, qui et ipse ornatus pulcherrimus mulierum est. (Vers. 12.) Et dedi inaurem super os, sive, nares tuas. Verbum Hebraicum NEZEM ( ), excepto Symmacho, qui interpretatus est ἐπιῤῥίνιον, omnes inaurem transtulerunt: non quo inaures ponantur in naribus quae ex eo quod de auribus pendeant inaures vocantur: sed quo circulos in", "candidate_score": 0.594895, "ce_score": null } ] }, { "rank": 16, "cf_id": "cf012", "work_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum", "max_score": 0.693035, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_124", "psc_text": "a Domino discipuli ejus adhuc eo praedicante non poterant. Usque in eum enim lex et prophetae sunt; et, nisi lege finita, in fidem evangelicam eorum nemo concederet. Quod vero praesente sponso jejunandi necessitatem discipulis non esse respondet (Ibid. 15); praesentiae suae gaudium, et sacramentum sancti cibi edocet, quo nemo se praesente, id est, in conspectu mentis Christum continens, indigebit. Ablato autem se jejunaturos esse dicit: quia omnes non credentes resurrexisse Christum, habituri non essent cibum vitae. In fide enim resurrectionis sacramentum panis coelestis accipitur: et quisquis sine Christo est, in vitae cibi jejunio relinquetur. 708 4. Hunc cibum non percipit vetus homo. --Ut autem intelligerent, non posse sibi in veteribus positis perfecta haec salutis sacramenta committi, comparationis posuit exemplum. Pannum rudem vestimento veteri non adsui, quia vetustatis infirmitatem virtus adsumenti rudis dissolvat: et vinum novum veteribus utribus non infundi; ferventis enim musti calor utres veteres abrumpit (Ibid. 16 et 17):", "candidate_score": 0.693035, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_124", "psc_text": "a Domino discipuli ejus adhuc eo praedicante non poterant. Usque in eum enim lex et prophetae sunt; et, nisi lege finita, in fidem evangelicam eorum nemo concederet. Quod vero praesente sponso jejunandi necessitatem discipulis non esse respondet (Ibid. 15); praesentiae suae gaudium, et sacramentum sancti cibi edocet, quo nemo se praesente, id est, in conspectu mentis Christum continens, indigebit. Ablato autem se jejunaturos esse dicit: quia omnes non credentes resurrexisse Christum, habituri non essent cibum vitae. In fide enim resurrectionis sacramentum panis coelestis accipitur: et quisquis sine Christo est, in vitae cibi jejunio relinquetur. 708 4. Hunc cibum non percipit vetus homo. --Ut autem intelligerent, non posse sibi in veteribus positis perfecta haec salutis sacramenta committi, comparationis posuit exemplum. Pannum rudem vestimento veteri non adsui, quia vetustatis infirmitatem virtus adsumenti rudis dissolvat: et vinum novum veteribus utribus non infundi; ferventis enim musti calor utres veteres abrumpit (Ibid. 16 et 17):", "candidate_score": 0.691233, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_124", "psc_text": "a Domino discipuli ejus adhuc eo praedicante non poterant. Usque in eum enim lex et prophetae sunt; et, nisi lege finita, in fidem evangelicam eorum nemo concederet. Quod vero praesente sponso jejunandi necessitatem discipulis non esse respondet (Ibid. 15); praesentiae suae gaudium, et sacramentum sancti cibi edocet, quo nemo se praesente, id est, in conspectu mentis Christum continens, indigebit. Ablato autem se jejunaturos esse dicit: quia omnes non credentes resurrexisse Christum, habituri non essent cibum vitae. In fide enim resurrectionis sacramentum panis coelestis accipitur: et quisquis sine Christo est, in vitae cibi jejunio relinquetur. 708 4. Hunc cibum non percipit vetus homo. --Ut autem intelligerent, non posse sibi in veteribus positis perfecta haec salutis sacramenta committi, comparationis posuit exemplum. Pannum rudem vestimento veteri non adsui, quia vetustatis infirmitatem virtus adsumenti rudis dissolvat: et vinum novum veteribus utribus non infundi; ferventis enim musti calor utres veteres abrumpit (Ibid. 16 et 17):", "candidate_score": 0.687328, "ce_score": null } ] }, { "rank": 17, "cf_id": "cf006", "work_id": "stoa0275.stoa018.opp-lat1", "max_score": 0.692268, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa018.opp-lat1_window_36", "psc_text": "ut Ionathan, filius Saulis, quamquam ignarus ieiunationis in serum definitae gustum mellis admiserat, et sorte mox de delicto sit traductus, et vix per precem populi periculo exemptus. Gulae enim, licet simplicis, reus fuerat. Sed et Daniel anno primo regis Darii, cum ieiunus in sacco et cinere exomologesin deo ageret, Et adhuc, inquit, loquente me in oratione. ecce vir, quem videram in somnis initio, velociter volans appropinquavit mihi quasi hora vespertini sacrificii. Haec erit statio sera quae ad vesperam ieiunans pinguiorem orationem deo immolat. Omnia autem ista credo ignota eis qui ad nostra turbantur, aut sola forsitan lectione non etiam intentione comperta, secundum maiorem vim imperitorum apud gloriosissimam scilicet multitudinem psychicorum. Propterea per singulas direximus species ieiunationum, xerophagiarum, stationum, ut, dum recensemus secundum utriusque testamenti paraturam quantum proficiant recusati vel recisi vel retardati pabuli officia, eos retundamus qui haec velut vacantia infirmant, item dum pariter ostendimus quo semper in ordine fuerint", "candidate_score": 0.692268, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "stoa0275.stoa018.opp-lat1_window_2", "psc_text": "castigatione victus secundae vel magis primae continentiae pugna est. Arguunt nos, quod ieiunia propria custodiamus, quod stationes plerumque in vesperam producamus, quod etiam xerophagias observemus, siccantes cibum ab omni carne et omni iurulentia et uvidioribus quibusque pomis, nec quid vinositatis vel edamus vel potemus; lavacri quoque abstinentiam, congruentem arido victui. Novitatem igitur obiectant, de cuius inlicito praescribant aut haeresin iudicandam si humana praesumptio est, aut pseudoprophetiam pronuntiandam si spiritalis indictio est, dum quaque ex parte anathema audiamus qui aliter adnuntiamus. Nam quod ad ieiunia pertineat, certos dies a deo constitutos opponunt, ut cum in Levitico praecipit dominus Moysi decimam mensis septimi diem placationis, Sancta, inquiens, erit vobis dies, et vexabitis animas vestras, et omnis anima, quae vexata non fuerit in illa die, exterminabitur de populo suo. Certe in evangelio illos dies ieiuniis determinatos putant in quibus ablatus est sponsus, et hos esse iam solos legitimos ieiuniorum Christianorum, abolitis legalibus et", "candidate_score": 0.684227, "ce_score": null } ] }, { "rank": 18, "cf_id": "cf006", "work_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis", "max_score": 0.692073, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_44_46", "bdc_text": "Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ; ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis_window_29", "psc_text": "quidam ille angelus sine dubio panem solum et aquam obtulit? defecerant corvi qui eum liberalius pascerent? an difficile angelo fuerat aliquem alicunde de convivio regis ministrum eum instructissimo ferculo raptum ad Heliam transferre; sicut Danieli in lacum leonum esurienti prandium metentium exhibitum est? Sed constitui oportebat exemplum docens in tempore pressurae, et persecutionis, et cujuscumque circumstantiae, xerophagiis esse vivendum. Tali victu David exomologesin suam expressit, cinerem quidem edens velut panem, id est, panem velut cinerem aridum et sordidum, potum vero fletu miscens, utique pro vino. (Ps. CI, 10) Habet enim et abstinentia vini suos titulos, quae et Samuelem Deo voverat, et Aaronem consecrarat. Nam de Samuele mater. Et vinum, inquit, et ebriamen nonbibet (I Reg. I, 15) : talis enim et ipsa Deum orabat. Et Dominus ad Aaron: Vinum et siceram non bibetis, tu et filii tui post te, si quando ingrediemini tabernaculum, vel ascendetis ad altare, et non moriemini.", "candidate_score": 0.692073, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis_window_6", "psc_text": "LVIII, 4 et 5) ; id est, non abstinentiam cibi, sed opera justitiae quae subtexit; et ipsum Dominum in Evangelio ad omnem circa victum scrupulositatem compendio respondisse, non his communicari hominem, quae in os inferantur, sed quae ex ore proferantur (Marc. VII, 15) , cum et ipse manducaret et biberet usque in notationem: Ecce homo vorator et potator (Matth. XI, 19) , sic et Apostolum docere, quod esca nos Deo non commendet, neque abundantes si edamus, neque deficientes si non edamus (I Cor. VIII, 8) . His et hujusmodi sensibus eo jam subtiliter tendunt, ut unusquisque pronior ventri possit supervacua, nec adeo necessaria, existimare sublati vel diminuti vel demorati cibi officia, praeponente scilicet Deo justitiae et innocentiae opera. Et scimus quales sint carnalium commodorum suasoriae; quum facile dicatur: Opus est de totis praecordiis credam, diligam Deum et proximum mihi; in his enim duobus praeceptis tota Lex pendet et prophetae, non", "candidate_score": 0.691104, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis_window_29", "psc_text": "quidam ille angelus sine dubio panem solum et aquam obtulit? defecerant corvi qui eum liberalius pascerent? an difficile angelo fuerat aliquem alicunde de convivio regis ministrum eum instructissimo ferculo raptum ad Heliam transferre; sicut Danieli in lacum leonum esurienti prandium metentium exhibitum est? Sed constitui oportebat exemplum docens in tempore pressurae, et persecutionis, et cujuscumque circumstantiae, xerophagiis esse vivendum. Tali victu David exomologesin suam expressit, cinerem quidem edens velut panem, id est, panem velut cinerem aridum et sordidum, potum vero fletu miscens, utique pro vino. (Ps. CI, 10) Habet enim et abstinentia vini suos titulos, quae et Samuelem Deo voverat, et Aaronem consecrarat. Nam de Samuele mater. Et vinum, inquit, et ebriamen nonbibet (I Reg. I, 15) : talis enim et ipsa Deum orabat. Et Dominus ad Aaron: Vinum et siceram non bibetis, tu et filii tui post te, si quando ingrediemini tabernaculum, vel ascendetis ad altare, et non moriemini.", "candidate_score": 0.687857, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "002_Tertullianus_De-jejuniis_window_29", "psc_text": "quidam ille angelus sine dubio panem solum et aquam obtulit? defecerant corvi qui eum liberalius pascerent? an difficile angelo fuerat aliquem alicunde de convivio regis ministrum eum instructissimo ferculo raptum ad Heliam transferre; sicut Danieli in lacum leonum esurienti prandium metentium exhibitum est? Sed constitui oportebat exemplum docens in tempore pressurae, et persecutionis, et cujuscumque circumstantiae, xerophagiis esse vivendum. Tali victu David exomologesin suam expressit, cinerem quidem edens velut panem, id est, panem velut cinerem aridum et sordidum, potum vero fletu miscens, utique pro vino. (Ps. CI, 10) Habet enim et abstinentia vini suos titulos, quae et Samuelem Deo voverat, et Aaronem consecrarat. Nam de Samuele mater. Et vinum, inquit, et ebriamen nonbibet (I Reg. I, 15) : talis enim et ipsa Deum orabat. Et Dominus ad Aaron: Vinum et siceram non bibetis, tu et filii tui post te, si quando ingrediemini tabernaculum, vel ascendetis ad altare, et non moriemini.", "candidate_score": 0.681789, "ce_score": null } ] }, { "rank": 19, "cf_id": "cf021", "work_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1", "max_score": 0.691753, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45_47", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint . Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort.", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_853", "psc_text": "et ab ostio tabernaculi testimonii non exibitis, ne moriamini; oleum enim unctionis quod est a domino super uos est. cap. 33 Et locutus est dominus ad Aaron dicens: uinum et siceram non bibetis, tu et filii tui tecum, cum intrabitis in tabernaculum testimonii aut cum accedetis ad altare, et non moriemini. quando ergo eis bibere licebat, quandoquidem in tabernaculum eis cotidie necesse erat introire et accedere ad alturealtare propter continuam seruitutem? quodsi quisquam dicit non omni die sacrificia inponi solere, quid dicit de ingressu in tabernaculum, qui cotidianus erat propter candelabrum et panes propositionis super mensam ponendos? si autem respondetur \"in tabernaculum testimonii\", nunc quod ait, illud esse inleIIegendum, ubi erat areaarca testimonii, etiam illuc necesse erat intrare summum sacerdotem propter incensum continuationis. non enim semel in anno intrabat. sed cum sanguine purificationis semel in anno, propter incensum autem cotidie. an intellegendum est deum praecepisse, ut uinum omnino non biberent?", "candidate_score": 0.691753, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46_48", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten . Quodsi nunc vobis omnino in praescriptam a Luthero confessionem iurandum , iamnach iam ein gestrichenes , unlesbares Wort. videbimini et vos recedere a praedecessorum vestrorum hac in re simplicitate et veritate .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_853", "psc_text": "et ab ostio tabernaculi testimonii non exibitis, ne moriamini; oleum enim unctionis quod est a domino super uos est. cap. 33 Et locutus est dominus ad Aaron dicens: uinum et siceram non bibetis, tu et filii tui tecum, cum intrabitis in tabernaculum testimonii aut cum accedetis ad altare, et non moriemini. quando ergo eis bibere licebat, quandoquidem in tabernaculum eis cotidie necesse erat introire et accedere ad alturealtare propter continuam seruitutem? quodsi quisquam dicit non omni die sacrificia inponi solere, quid dicit de ingressu in tabernaculum, qui cotidianus erat propter candelabrum et panes propositionis super mensam ponendos? si autem respondetur \"in tabernaculum testimonii\", nunc quod ait, illud esse inleIIegendum, ubi erat areaarca testimonii, etiam illuc necesse erat intrare summum sacerdotem propter incensum continuationis. non enim semel in anno intrabat. sed cum sanguine purificationis semel in anno, propter incensum autem cotidie. an intellegendum est deum praecepisse, ut uinum omnino non biberent?", "candidate_score": 0.689128, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_853", "psc_text": "et ab ostio tabernaculi testimonii non exibitis, ne moriamini; oleum enim unctionis quod est a domino super uos est. cap. 33 Et locutus est dominus ad Aaron dicens: uinum et siceram non bibetis, tu et filii tui tecum, cum intrabitis in tabernaculum testimonii aut cum accedetis ad altare, et non moriemini. quando ergo eis bibere licebat, quandoquidem in tabernaculum eis cotidie necesse erat introire et accedere ad alturealtare propter continuam seruitutem? quodsi quisquam dicit non omni die sacrificia inponi solere, quid dicit de ingressu in tabernaculum, qui cotidianus erat propter candelabrum et panes propositionis super mensam ponendos? si autem respondetur \"in tabernaculum testimonii\", nunc quod ait, illud esse inleIIegendum, ubi erat areaarca testimonii, etiam illuc necesse erat intrare summum sacerdotem propter incensum continuationis. non enim semel in anno intrabat. sed cum sanguine purificationis semel in anno, propter incensum autem cotidie. an intellegendum est deum praecepisse, ut uinum omnino non biberent?", "candidate_score": 0.684284, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_41_43", "bdc_text": "HBBW VI [Nr. 737 ] , S. 101f , Anm. 1). . Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1426", "psc_text": "est quod Septuaginta dixerunt ..recurro., sicut dictum est homini: donec reuertaris in terram unde sumptus es, ut secundum corpus dictum intellegatur. secundum animam uero si uoluerimus ita accipere, quemadmodum in Ecclesiaste positum est: et spiritus reuertetur ad deum qui dedit eum, non arbitror de omnibus posse dici, sed de his qui sic uixerint, ut ad deum redire mereantur tamquam ad auctorem, a quo creati sunt. neque enim hoc et de illis recte intellegi potest, de quibus dicitur: spiritus ambnlansambulans et non reuertens. iste autem uir sanctus Iesus Naue si non addidisset: sicut et omnes qui sunt super terram, nulla esset quaestio; neque enim aliud de illo crederemus, quam quod eum dignum esse legimus. cum uero additum est: sicut et omnes qui sunt super terram, mirum si hoc, quod latinus interpres \"recurro. posuit, non magis apercurro\" uel \"excUlTo\" dicendum est, si hoc potest dici quod graecus habet azoT(ir/a>. omnes enim percurrunt", "candidate_score": 0.647236, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_608", "psc_text": "dominus: ego transibo ante te gloria mea et uocabo nomine domini in conspectu tuo: et miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero, cum paulo ante dixisset: ipse antecedam et requiem tibi dabo. quod Moyses sic uidetur acce- 10 pisse \"antecedam te,\" tamquam non ei populoque praesens in itinere futurus esset, et ideo ait: si non tu ipse simul ueneris nobiscum, ne me educas hinc et cetera. deus autem neque hoc ei negauit dicens: et hoc tibi uerbum quod dixisti faciam. quomodo ergo, cumdixisseteiMoyses: ostende mihi gloriam tuam, rursus tamquam praecessurus et non cum eis simul futurus uidetur dicere: ego transibo ante te, nisi quia hoc aliud est? ille quippe intellegitur loqui et dicere: transibo ante te, de quo dicit euangelium: cum uenisset hora, ut transiret Iesus de hoc mundo ad patrem: qui transitus etiam pascha interpretari perhibetur. haec itaque magna omnino prophetia est. ipse enim ante omnes", "candidate_score": 0.642188, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_55_57", "bdc_text": "concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig . Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1362", "psc_text": "inoboedientes erant legi dei. nulla itaque causa est cur hi qui putant rebaptizandos eos qui habent christiani baptismi sacramentum hoc testimonio legis adiuuari se putent, quia nullus bis numero unus homo est circumcisus, sed populus qui iam fuerat in quibusdam circumcisus, in quibusdam uero adhuc incircumcisus erat. et si aliquo modo id fieri posset, ut bis circumcidi hominem deus iuberet, numquid possunt dicere ideo fuisse praeceptum, quia illi ab Aegyptiis fuerant circumcisi aut ab aliquibus haereticis ab Israhelitarum societate segregatis? cum uero etiam satis adpareat quare sit a deo dictum, nullum hic possunt homines erroris sui patrocinium reperire. cap. 7 Quando Iesus uidit uirum contra se stantem euaginato gladio et eo respondente dicit, quod esset princeps militiae uirtutis domini, et prostratus in terram dixit: quid praecipis tuo famulo? quaeri potest, utrum angelo se prostrauerit eumque dixerit dominum an potius intellegens a quo missus fuerit ipsum dominum dixerit eique se prostrauerit.", "candidate_score": 0.637885, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_41_43", "bdc_text": "HBBW VI [Nr. 737 ] , S. 101f , Anm. 1). . Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_903", "psc_text": "color sanus et conuersus fuerit albus, et ueniet ad sacerdotem. et uidebit sacerdos, et ecce conuersus tactus in album, et purgabit sacerdos tactum: mundus est, restitutum colorem sanum non debemus accipere. ut color sanus esset: iam enim ipse erat, per quem tamen fiebat iumundusinmundus propter uarietatem. restitutum ergo dixit colorem sanum, ut illud esset quod fuerat, id est albus sano pereunte. tunc enim rursus mundus erit, cum totus albus fuerit, quia nulla ibi uarietas erit. sed restitutum pro pereunte accipere nimis inusitata locutio est; magis enim uidetur dicere debuisse: si autem restitutus fuerit color albus. nunc uere ait: restitutus sanus et conuersus 2 Leu. 13, 11 12 Leu. 13, 16. 14 17 Leu. 13, 16. 17 2 (et JO) ueterascens V2 Tbd 3 inquinauit CpIB'N 4 pronun- tiauit lnN segregauit CPN 8 albe S 9 eetera C 11 uis C 15 die om. V 16 uiuus] uisus P1 exp. V", "candidate_score": 0.636725, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_14_16", "bdc_text": "Zwicks Bericht über den Bundestag zu Schmalkalden in seinem Brief vom 24 . März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere . Frustranea est autem omnis sollicitudo vestra , antequam audiatis , quid ille ad vestraVgl . oben Nr. 934 , Anm. 15. .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_100", "psc_text": "ut mira non sint, sed a coniectoribus superstitiosa uanitate interpretentur. sed hoc ipsum etiam quod mirum aliquid postulatur, quo significetur quod quisque uult nosse, utrum audendum sit non parua quaestio est. eo namque pertinet, quod dicuntur qui hoc non recte faciunt tentare dominum. nam ipse dominus, cum a diabolo tentaretur, testimonium de scripturis adhibuit: non tentabis dominum deum tuum. suggerebatur enim tamquam homini, ut signo aliquo exploraret ipse quantus esset, id est quam multum apud deum posset: quod uitiose fit, cum fit. ab hoc autem discernitur quod Gedeon fecit pugnae imminente periculo; consultatio quippe illa magis quam tentatio dei fuit. unde et Achaz apud Esaiam timet 1 cf. Gen. 24, 2. 3 10 Gen. 24, 14 20 Deut. 6, 16; Matth. 4, 7 23 cf. Iud. 6, 17. 18 25 cf. Es. 7, 11. 12 2 super Eug 4 non om. N istamj ipsam Eug, om. Vb exstetisse CPl 5", "candidate_score": 0.633358, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_707", "psc_text": "ita spatium usui sacriliciorumsacrificiorum necessarium intra atrium ante tabernaculum amplectebatur. in ternis autem columnis, quae fuerant a lateribus, tentoria erant de bysso quindenorum cubitorum; in quattuor autem, ubi porta erat, uelum erat uiginti cubitorum acu picto opere uariatum. § 13 Nec moueat quod ait scriptura: quindecim cubitorum tentoriorum altitudo lateri uni; columnae eorum tres et bases earum tres. et latus secundum quindecim cubitorum tentoriorum altitudo; columnae eorum tres et bases earum tres. et portae atrii tegnmentegumen uiginti cubitorum altitudo. altitudinem quippe eandem dicit, quae fuerat longitudo tentoriorum. eadem quippe altitudo est cum texuntur, quae longitudo est cum tenduntur. quod ne suspicari uideamur, alio loco id ipsum scriptura commemorans ait: et fecerunt atrium quod est ad austrum; tentoria atrii de bysso torta centum per centum, id est centum cubita tentoriorum per centum cubita spatii quod tenebant uiginti columnae. deinde sequitur: et 14 Ex. 27, 14-16 23 Ex. 38, 9 (37, 7)", "candidate_score": 0.632973, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_36", "bdc_text": "nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_624", "psc_text": "s. l. m. 2) C, PVTEug essem corde compunctus. deinde addidit: peccatum meum cognoui et facinus meum non operui: posteaquam uiderunt, quanto scelere Christum crucifixerint. et quia receperunt consilium, ut agerent paenitentiam et in baptismo remissionem peccatorum acciperent, dixi, inquit, pronuntiabo aduersus me delictum meum domino, et tu remisisti inpietatem cordis mei. Hanc autem prophetiam potius fuisse quam locutus est dominus ad Moysen satis res ipsa indicat, quandoquidem de petra uel cauerna eius et de manus eius superpositione, de uisione posterionimposteriorum eius nihil postea uisibili opere subsecutum legitur. mox enim adiungit interposito articulo scriptura: et dixit dominus ad Moysen, cum ipse dominus utique etiam illa, quae supra sunt, loqueretur. atque inde contexit quid deinceps dominus dicat: excide tibi duas tabulas lapideas sicut et primas et cetera. cap. 155 Quid est quod dictum est de domino: et reum non purificabit, nisi: non eum dicet innocentem? cap. 156 Deus in monte duas", "candidate_score": 0.632632, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_697", "psc_text": "S 24 nonaginta PT nonagenda V 27 illis] aliis T 29 in om. C columnis exteiiorisexterioris atrii tenduntur cubita quinquaginta, in octo autem interioris tabernaculi tenduntur cubita quadraginta quattuor, rariora inueniuntur interualla interiorum octo columnarum quam exteriorum decem, quia, si paria essent, ita in columnis octo quadraginta cubita tenderentur, sicut quinquaginta tendebantur in decem, quoniam quod sunt proportione octo ad decem, hoc sunt quadraginta ad quinquaginta. quinarium quippe numerum quadraginta octies habent, quinquaginta decies. § 11 Nec nos mouerent columnarum interualla disparia, quod densiores in lateribus longitudinis ponerentur, ubi uicenae sunt, rariores autem in latere latitudinis. ubi octo sunt, nisi aliud existeret, quod urgeret mutare sententiam. cum enim commemorasset longitudinem atrii ad mare habere tentoria quinquaginta cubitorum et columnas decem et bases earum decem et latitudinem atrii ad orientem item quinquaginta cubitorum et columnas decem et bases decem, atque his dictis perfecta uideretur forma tabernaculi cum atrio suo undique ambiente.", "candidate_score": 0.629678, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_723", "psc_text": "eandem quae superat longitudinem faciunt, ut cubitum inde auferat pars ista et cubitum illa; ita de singulis cubitis suis habebit pars ista cubita decem et illa de suis singulis decem, quoniam decem uela binis cubitis longiora uiginti cubitorum longitudinem faciunt, qua uidentur superare serie sua seriem aulaeorum? § 16 Deinceps uidendum est haec uiginti cubita. quae superant de longitudine uelorum, cui spatio cingendo proiiciantproficiant. si enim uelis capillaciis interius tabernaculum circumtegitur, ita superant, ut quid ex eis cooperiatur non sit omnino. unde restat etiam ipsa subtegi et subtegendo detrahi. quod scriptura non dicit. aulaea quippe decem, quae habent cubita uicena et octona, quibus interius tenditur tabernaculum, circumplectuntur spatium quantum possunt circumplecti cubita ducenta octoginta: unde latera illa longiora, australe et aquilonium, habentia uicenas columnas auferunt ex his cubitis centena cubita; restant octoginta. quae duobus reliquis lateribus breuioribus, orientali, quod non habet ordinem columnarum, et occidentali, ubi erant columnae octo. quadragena", "candidate_score": 0.627053, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_721", "psc_text": "ex eo quod superat de uelis, sed: ex eo quod superat uelis de longitudine uelorum. quid est ergo: cubitum ex hoc et cubitum ex hoc erit contegens super latera taberna culi, nisi quia illa longitudo in qua binis cubitis uela capillacia longiora sunt aulaeis singulis singula non tota in unam 7 Ex. 26, 13 5 forma PSVT 7 et cubitum ex hoc om. CPSV. eras. in T I;'X eo V H longitudinfi C 9 erit ex egit PSV super] ad super CPS at Tl et TZ T'' 10 quod non T superauit PlSVT sexj ex PS, (Up. m. 1) V 11 pr. u?l9runi V 12 superauit plSV 13 longituding C non ex nunc S 14 alter P'SVI alterum V1 15 illa scilicet C 17 subtectihosA: C 21 hinc PSVX 22 de—sup. uelis om. S de om. pi V sed-uelis om. Pl V dc uelis C uelis om. T 23 longitudinS", "candidate_score": 0.625899, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_29_31", "bdc_text": "Welte doch got , das die sach nun ain halb jar still stuͤnd und man ain andern on gfrettunbeschwert , ohne Bedrängung . liesse! Vilicht wurd darnach nun disterdesto . besser zhandlen. De literis Buceri ad Lutherum nolo iam iudicare ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_764", "psc_text": "post hoc cognouerit et deliquerit? an si post cognitionem deliquerit? ut, si sciens fecerit quod faciendum non esset. tunc delicto purgatio debeatur. sed non ita praelocutus est. ea quippe uidetur exsequi peccata quae ab ignorantibus et per hoc a nolentibus conimittunturcommittuntur. fortassis ergo aliquo genere locntionislocutionis deliquerit dictum est \"delictum esse didicerit\". an potius conuerso ordine dictum est — quia et talia genera locutionis habet scriptura — quod per alia loca similia recto ordine dicebatur? nam cum alibi totiens scriptum sit: et deliquerit et cognitum fuerit ei, hic tantum conuerso, ut dixi, ordine prius dictum est cognouerit. deinde et deliquerit. ordine autem suo ita dici posset [tantum]: anima quaecumque tetigerit omnem rem inmundam aut morticini aut a fera capti inmundi aut eorum quae sunt morticina abominationum inmundarum, morticinum iumentorum inmundorum, aut tetigerit ab [omni] inmundita hominis, ab omuiomni inmunditia eius quam si tetigerit inquinetur, et latuerit eum et deliquerit, post", "candidate_score": 0.622078, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_17_19", "bdc_text": "Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis . Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1318", "psc_text": "dicenda essent, iam non duo, sed plura essent excepto nouo. multis enim locis scriptura dicit testamentum; sicut illud quod factum est ad Abraham de circumcisione uel illud superius ad Noe. cap. 50 Vos uidistis omnia quaecumque fecit dominus deus uester in terra Aegypto coram uobis Pharaoni et omnibus seruis eius et omni terrae illius, tentationes magnas, quas uiderunt oculi tui, signa et prodigia illa magna et manum ualidam. et non dedit dominus deus nobisuobis cor scire et oculos uidere et aures audire usque in diem istam. quomodo ergo ait superius: uos uidistis tentationes magnas, quas uiderunt oculi tui, si non dedit dominus eis oculos uidere et aures audire? nisi quia uiderunt corpore et corde non uiderunt, quia oculi dicuntur et cordis. propterea inde coepit: et non dedit dominus deus uobis cor scire. ad hoc pertinent duo, quae sequuntur: et oculos uidere et aures audire, id est intellegere et obtemperare. quod", "candidate_score": 0.615245, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_17_19", "bdc_text": "Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis . Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_85", "psc_text": "abierit, et eam in siluestribus stirpibus latuisse, ne filium siti deficientem uideret. ille autem etiam illa aetate quid mirum, si matre diutius non uisa et tamquam perdita eo loco, ubi solus remanserat, fleuit? quod ergo postea dicitur: accipe puerum, non ut eum de terra uelut iacentem tolleret, dictum est, sed ut ei coniungeretur et eum manu teneret deinceps comitem, sicut erat: quod plerumque faciunt simul ambulantes cuiuslibet aetatis. cap. 55 Factum est autem in tempore illo et dixit Abimelech et cetera. quaeri potest, quando cum isto Abimelech pactum fecit Abraham et appellatus est puteus quem fodit puteus iurationis* , quomodo congruat ueritati. Agar enim de Abrahae domo expulsa cum filio iuxta puteum, sicut dictum est, iurationis errabat, qui ualde postea dicitur factus ab Abraham; ibi enim Abimelech et Abraham iurauerunt, quod nondum utique factum erat, cum de domo Abrahae Agar cum filio fuisset expulsa. quomodo ergo errabat iuxta puteum iurationis?", "candidate_score": 0.612594, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_14", "bdc_text": "Zwicks Bericht über den Bundestag zu Schmalkalden in seinem Brief vom 24 .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_476", "psc_text": "24. 25 23 Matth. 6, 12 1 non deformatnsj nondum formatus bd 2 xat SOJSE'. cod. Alex cam om. C 4 scripturam bd occupatam bd 5 abortu S 6 poteret P1 poneret ex poterat S 8 poterit ati N 9 uoluit PF1 13 examinatum bd 14 habeat S 16 et ] ut S moriatur S 17 praecepit CNTP2 18 dente P1 19 cQbustionem C cubustionein N ctlbastione C 20 liuorfi (-- m. 2 add.) P tallionis C 21 nisi-deberetur i» mg. inf. add. m. 2 C 23 et addidi ego 24 demittimus C 10* disceremus. si ergo illud informe puerperium iam quidem fuerat, sed adhuc quodam modo infomiiter animatum — quoniam magna de anima quaestio non est praecipitanda indiscussae temeritate sententiae — ideo lex noluit ad homicidium pertinere, quia nondum dici potest anima uiua in eo corpore quod sensu caret, si talis est in carne nondum formata et ideo nondum", "candidate_score": 0.610397, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_42", "bdc_text": "Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_537", "psc_text": "114 Et tu loquere omnibus sapientibus mente, quos repleui spiritu intellectus. αἴσθησις quidem graecus habet, quem latine \"sensum\", non \"intellectum\" dicere solemus; sed scriptura de sensu interiore, quem intellectum uocamus, sic loqui solet, sicuti est ad Hebraeos: perfectorum est autem solidus cibus, eorum qui per habitum exercitatos habent sensus ad discernendum bonum et malum. ibi enim quod posuit sensus% graecus habet αἰσθήσεως. quem ergo istum spiritum nisi spiritum sanctum debemus accipere? Et stolae quas facient: pectoralem, humeralem et tunicam talarem et tunicam cum corymbis. has 8 cf. Ex. 38, 24 10 Ex. 27, 2 16 Ex. 28, 3 21 Hebr. 5. 14 26 Ex. 28, 4 27 cf. Ex. 28, 2 1 altare S 3 tabulis] talibus CT 4 praecepit PSNV quod S ministrationis-.et om. C 8 cflcauum C concabum N graticulam C 13 illa om. T 17 replebi N itvtujiato? aisJWjosux; cod. Alex et Lag esteseos C aestheseos PSVT", "candidate_score": 0.608759, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_20_22", "bdc_text": "es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1291", "psc_text": "N 6 septinarius N 7 per ipsum N iterum ipsum T 11 scilicet et PSU1 et-toto om. S 14 aduersabor UT 17 pignorabis PSU 25 auferri Sbd 27 id et V 28 ibi N 29 mutua P XXVIII Allg. sect. III pars 3 26 coram domino. quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in dominum et persistit in orationibus nocte et die. hanc uere uiduam dixit, quae non habet a quibus sustentetur, quia non solum uiro, sed etiam posteris atque omni ope destituta est; diuitem quippe non diceret desolatam. pauperi itaque pignus non est auferendum uestimentum; nam et hoc ipso, quod uestimentum prohibet auferri, pauperem ostendit. neque enim creditor non potius auferret argentum uel si quid aliud quam uestimentum. porro si occurrerit animo: quid? si multa habeat uestimenta non necessaria, sed superflua, quomodo intellegitur uere uidua, hoc est non solum desolata uerum etiam quae non in deliciis agit? quam", "candidate_score": 0.606298, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_20_22", "bdc_text": "es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1325", "psc_text": "incedo, eundo scilicet post deos gentium et eis tamquam inpune seruiendo. non, inquit, erit sic. non perdat simul peccator eum qui sine peccato est, tamquam diceret: cauete, ne cui uestrum talia persuadeat, qui talia cogitat. nolet deus propitiare ei, siue talia cogitanti siue illi, cui talia fuerint persuasa, sicut ipse opinatus est dicendo: sancta mihi sint, et quasi hoc modo auertendo a se uim illius maledicti. sed tunc accendetur ira domini et zelus eius in homine illa. quando putabit eam se auertere ista in corde suo dicendo. et adhaerebunt in eo omnia maledicta testamenti huius, quae scripta sunt in libro legis huius. non possunt quidem omnia euenire uni homini; non enim etiam totiens mori potest, quot genera mortis hic dicta sunt; sed omnia dixit pro quibuslibet*, ut non sit immunis ab omnibus, cui euenerint aliqua eorum quibus pereat. quod autrmautem ait: ut nOli simul perdat peccator eum qui sine peccato", "candidate_score": 0.603864, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_19", "bdc_text": "Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_355", "psc_text": "dominus ad Moysen: intra ad Ph araonem; ego enim grauaui cor eius et seruorum eius, ut ordine superueniant signa mea haec super eos. ita dicit \"ego enim grauaui cor eius, ut ordine superueniant signa mea haec super eos\", tamquam opus habeat deus cuiusquam malitia. sed sic intellegendum est, ac si diceret: \"ego enim patiens fui super eum et seruos eius. ut non eos auferam, ut ordine superueniant signa mea super eos\". quia enim patientia dei obstinatior fiebat malus animus, ideo pro eo quod est\" patiens in eum fui\", dicitur: grauaui cor eius. cap. 37 Et non est relietarelicta loeustalocusta una in omni terraAegypti. et indurauit dominus corPharaonis. beneficium certe dei commemorauit scriptura, quod abstulit locustas, et secuta dixit indurasse dominum cor Pharaonis: beneficio utique suo et patientia sua, qua illa fiebat obstinatio, 1 cf. Ex. 9, 27 3 Ex. 9, 30 8 Gen. 31, 42 10 Ex. 10, 1 21", "candidate_score": 0.602459, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_19", "bdc_text": "Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_322", "psc_text": "quod patientia dei non moueretur ad pietatem, sed potius ad inpietatem, uitii proprii fuit; quod uero ea facta sunt, quibus cor suo uitio tam malignum resisteret iussionibus dei — hoc est enim quod dicitur induratum, quia non flexibiliter consentiebat, sed inflexibiliter resistebat — dispensationis fuit diuinae, qua tali cordi non solum non iniusta, sed euidenter iusta poena parabatur, qua timentes deum corrigerentur. proposito quippe lucro uerbi gratia, propter quod homicidiurnhomicidium committatur, aliter auarus, aliter pecuniae contemtor mouetur: ille scilicet ad facinus perpetrandum, ille ad cauendum; ipsius tamen lucri propositio in alicuius illorum non fuit potestate. ita causae ueniunt hominibus malis. quae non sunt quidem in eorum potestate, sed hoc de illis faciunt, quales eos inuenerint iam factos propriis uitiis ex praeterita uoluntate. uidendum sane est, utrum etiam sic accipi possit: ego indurabo, tamquam diceret: \"quam durum sit demonstrabo\" . cap. 19 Si loquetur uobis Pharao dicens: date nobis signum aut", "candidate_score": 0.598558, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1291", "psc_text": "N 6 septinarius N 7 per ipsum N iterum ipsum T 11 scilicet et PSU1 et-toto om. S 14 aduersabor UT 17 pignorabis PSU 25 auferri Sbd 27 id et V 28 ibi N 29 mutua P XXVIII Allg. sect. III pars 3 26 coram domino. quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in dominum et persistit in orationibus nocte et die. hanc uere uiduam dixit, quae non habet a quibus sustentetur, quia non solum uiro, sed etiam posteris atque omni ope destituta est; diuitem quippe non diceret desolatam. pauperi itaque pignus non est auferendum uestimentum; nam et hoc ipso, quod uestimentum prohibet auferri, pauperem ostendit. neque enim creditor non potius auferret argentum uel si quid aliud quam uestimentum. porro si occurrerit animo: quid? si multa habeat uestimenta non necessaria, sed superflua, quomodo intellegitur uere uidua, hoc est non solum desolata uerum etiam quae non in deliciis agit? quam", "candidate_score": 0.598558, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_19", "bdc_text": "Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ;", "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_85", "psc_text": "abierit, et eam in siluestribus stirpibus latuisse, ne filium siti deficientem uideret. ille autem etiam illa aetate quid mirum, si matre diutius non uisa et tamquam perdita eo loco, ubi solus remanserat, fleuit? quod ergo postea dicitur: accipe puerum, non ut eum de terra uelut iacentem tolleret, dictum est, sed ut ei coniungeretur et eum manu teneret deinceps comitem, sicut erat: quod plerumque faciunt simul ambulantes cuiuslibet aetatis. cap. 55 Factum est autem in tempore illo et dixit Abimelech et cetera. quaeri potest, quando cum isto Abimelech pactum fecit Abraham et appellatus est puteus quem fodit puteus iurationis* , quomodo congruat ueritati. Agar enim de Abrahae domo expulsa cum filio iuxta puteum, sicut dictum est, iurationis errabat, qui ualde postea dicitur factus ab Abraham; ibi enim Abimelech et Abraham iurauerunt, quod nondum utique factum erat, cum de domo Abrahae Agar cum filio fuisset expulsa. quomodo ergo errabat iuxta puteum iurationis?", "candidate_score": 0.591866, "ce_score": null } ] }, { "rank": 20, "cf_id": "cf021", "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae", "max_score": 0.691644, "ce_confirmed": false, "evidence": [ { "bdc_chunk_id": "11036_sent_46", "bdc_text": "Und wo habend sy oder ir ye gsagt , das man allain brot und win im nachtmal empfahe und niesse , oder das Christus im nachtmal , das sin werck ist , nit zuͦgegen? Darum , wann ir die stuck erst yezund und der gstalt sollend bekennen , als ob irs vor hin nit bekent , so werdend ir uch selbs und uwere praeceptores verlumbden , geltend aber , wowerdet aber anerkannt , wenn. Lutherus und die sinen bekennind , das Zwinglius und Aecolampadius von sacramenten recht ghalten .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557", "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo", "candidate_score": 0.691644, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_5_7", "bdc_text": "Orate ergo pro illo . Sic enim pro communi ecclesiarum profectu orabitis . Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2343", "psc_text": "non est velut censoria notatione culpandum. Nam et de ipso Domino Jesu Christo dictum est quod interpellat pro nobis (Rom. VIII, 34): numquidnam interpellat, et non etiam postulat? Imo vero quia postulat, pro eo positum est, interpellat. Evidenter quippe alibi de eo dicitur: Et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris (I Joan. II, 1, 2). Quanquam fortassis codices apud vos etiam in eo loco de Domino Jesu Christo non habent, interpellat pro nobis, sed, postulat pro nobis: in graeco enim, quo verbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic verbum est, ubi scriptum est, interpellat pro nobis. 15. Cum igitur et qui precatur oret, et qui orat precetur, et qui interpellat Deum, ad hoc interpellet ut oret et precetur; quid sibi vult quod ista ita posuit Apostolus, ut non sit eorum negligenda distinctio? Excepto itaque", "candidate_score": 0.678685, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_5_7", "bdc_text": "Orate ergo pro illo . Sic enim pro communi ecclesiarum profectu orabitis . Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3982", "psc_text": "Cum autem ibi me inveneris, ora pro me ne deficiam, sed perficiar; ora fili, ora. Sentio quid dicam, scio quid petam; non tibi videatur indignum, et quasi ultra merita tua: fraudabis me magno adjutorio, si non feceris. Non solum tu, sed etiam omnes qui ex ore tuo dilexerint, orate pro me: hoc eis me petivisse indica, et si multum nobis tribuitis, jussisse nos existimate quod petimus, et tamen date petentibus, vel obtemperate jubentibus. Orate pro nobis. Lege Litteras divinas, et invenies ipsos arietes nostros Apostolos petiisse hoc a filiis suis, sive praecepisse auditoribus suis. Ego certe quoniam hoc a me petiisti pro te, quantum faciam, videt qui exaudiat, qui videbat quia et ante faciebam: sed redde etiam in hac re dilectionis vicem. Praepositi vestri sumus; grex Dei estis: considerate et videte pericula nostra majora esse quam vestra, et orate pro nobis. Hoc enim et nobis condecet et vobis, ut bonam", "candidate_score": 0.67624, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_5_7", "bdc_text": "Orate ergo pro illo . Sic enim pro communi ecclesiarum profectu orabitis . Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1778", "psc_text": "Et si per omnia precationum sanctarum verba discurras, quantum existimo, nihil invenies quod in ista dominica non contineatur et concludatur oratione. Unde liberum est aliis atque aliis verbis, eadem tamen in orando dicere; sed non debet esse liberum alia dicere. 23. Haec et pro nobis, et pro nostris, et pro alienis, atque pro ipsis inimicis sine fluctu dubitationis oranda sunt: quamvis alius pro isto, alius pro illo, sicut se habent propinquitates vel longinquitates necessitudinum, in corde orantis oriatur aut excellat affectus. Qui autem dicit in oratione, verbi gratia, Domine, multiplica divitas meas; aut, Da mihi tantas quantas illi vel illi dedisti; aut, Honores meos auge, fac me in hoc saeculo praepotentem atque clarentem, vel si quid hujusmodi est; et haec dicit, eorum habens concupiscentiam, non id attendens, ut ex his secundum Deum prosit hominibus: puto eum non invenire in oratione dominica quo possit haec vota coaptare. Quamobrem pudeat saltem petere", "candidate_score": 0.669178, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_3_5", "bdc_text": "et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur . Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret . Orate ergo pro illo .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1643", "psc_text": "per gladium passio vel tribulatio perstaret? Itaque hoc scire cupio, quid ad Mariam pertineret, ut revelarentur multorum cordium cogitationes; aut ubi apparuit quia ex eo quod animam ejus, sive carnalis in ferro, sive spiritualis gladius in verbo Dei pertransivit, exinde multorum cordium cogitationes revelatae sunt. Expone ergo hanc maxime de verbis Simeonis clausulam mihi, quia lucere non dubito sanctae animae tuae, quae de interioris oculi puritate meruit illuminationem Spiritus sancti, per quem scrutari et inspicere possit etiam alta Dei. Deus misereatur mei per orationes tuas, et illuminet vultum suum super me per lucernam verbi tui, sancte domine, beatissime frater in Domino Christo unanime, magister meus in fide veritatis, et susceptor meus in visceribus charitatis. EPISTOLA CXXII. Augustinus clero et populo Hipponensi excusat absentiam suam, adhortans ut in sublevandis pauperibus solito sint alacriores, ob afflictiones temporarias. Dilectissimis fratribus conclericis et universae plebi, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. In primis peto charitatem", "candidate_score": 0.667782, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_2_4", "bdc_text": "vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur . Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3663", "psc_text": "ista dictarem, perlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam. Et alia manu: Deo vivas, dilectissime fili. EPISTOLA CCVI. Valerio comiti Felicem episcopum commendat. Domino merito illustri et praestantissimo, atque in Christo charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Quotiescumque a me petunt homines, ut eos tuae benignitati fideique commendem, si non facio, non mihi recte videor de tua vel erga opis indigos misericordia, vel erga nos benevolentia judicare. Itaque facio, et maxime ministros Christi, qui Ecclesiae curam gerunt, cujus te cohaeredem et filium esse gaudemus, tuae Praestantiae commendare non dubito, domine merito illustris atque praestantissime, atque in Christo charissime fili. Sanctus itaque frater et coepiscopus noster Felix cum hoc me rogasset, utique negare non debui. Commendo ergo tibi episcopum Christi egentem auxilio viri sublimis: fac ergo quod potes;", "candidate_score": 0.664638, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_3_5", "bdc_text": "et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur . Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret . Orate ergo pro illo .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4151", "psc_text": "XXIV, 13): conjungere Domino, ut crescat in novissimis vita tua. Scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. Huc adjunge promissiones Dei fideles, magnas, certas, sempiternas, ipsiusque tolerantiae imperturbabilem ineffabilemque mercedem: et vide quam verum Domino cantes, Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae jucundaverunt animam meam (Psal. XCIII, 19). Mitte fratri Firmo litteras nostras. Sanctitatem tuam et familiam Dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores quae apud nos sunt nobiscum, in Domino resalutant. ( Et alia manu: ) Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius impensissime saluto Sinceritatem tuam, omnesque tibi in Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem.", "candidate_score": 0.664609, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_59_61", "bdc_text": "Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem . Amen . O , es ist ain bös ding gwesen , quod Argentinenses vi quadam perruperunt colloquia vestraCapito und Bucer waren an der Tagung von Ende Januar /Anfang Februar 1536 in Basel erschienen und hatten Einfluß auf die Beratungen über das Erste Hel vetische Bekenntnis genommen ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1073", "psc_text": "et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem (Luc. XXIV, 44, 47). Legis etiam Actus Apostolorum, quemadmodum hoc Evangelium coeperit ab Jerusalem, ubi primo illos centum viginti Spiritus sanctus implevit, atque inde in Judaeam atque Samariam, et in omnes gentes exierit, sicut eis dixerat ascensurus in coelum, Eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea et Samaria, et usque in fines terrae (Act. I, 15, 8, et II): quia in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum (Psal. XVIII, 5). Et tu contradicis divinis testimoniis tanta firmitate roboratis, tanta luce manifestatis, et ad istam proscriptionem Christi haereditatem perducere conaris, ut cum in ejus nomine, sicut dixit, praedicetur poenitentia in omnibus gentibus, quisquis hac fuerit praedicatione commotus, in qualibet parte orbis terrarum, nisi quaesierit et invenerit latentem in Mauritania Caesariensi Cartennensem Vincentium,", "candidate_score": 0.662856, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_2_4", "bdc_text": "vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur . Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", "candidate_score": 0.662577, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_3_5", "bdc_text": "et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur . Salvus est certe charissimus ille frater noster , sed multis laboribus oneratur , quibus ferendis sine manu domini certe non sufficeret . Orate ergo pro illo .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4183", "psc_text": "Dominum Christum dicat genus humanum: Te duce si qua manent sceleris vestigia nostri, Irrita perpetua solvent formidine terras. (Virg. Eclog. 4.) Quod ex Cumaeo, id est, ex Sibyllino carmine se fassus est transtulisse Virgilius; quoniam fortassis etiam illa vates aliquid de unico Salvatore in spiritu audierat, quod necesse habuit confiteri. Haec tibi, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater, sive pauca, sive forsitan multa sint, utcumque occupatissimus scripsi: tua sumere rescripta desidero, et te nomen dedisse inter competentes, vel daturum esse, jamjamque cognoscere. Dominus Deus noster, in quem credidisti, et hic et in futuro saeculo te conservet, domine merito suscipiende, et in Christo dilectissime ac desiderantissime frater. EPISTOLA CCLIX. Augustinus Cornelio scortis dedito, admonens illum ut Cyprianae uxoris defunctae pudicitiam imitetur, si velit illius impetrare laudes. Domino dilectissimo, et honorabili fratri CORNELIO, AUGUSTINUS. 1. Scripsisti mihi ut ad te aliquam prolixam epistolam consolatoriam darem, quod graviter optimae", "candidate_score": 0.659636, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_66_68", "bdc_text": "Idem abs te peto. 16 . maii 1537 . Tuus Io. Zvick. Salutabis mihi , quos etiam ab initio epistolae Ambrosius iussit salvere .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3275", "psc_text": "(Job. VII, 1)? Proinde quoniam semper, quamdiu es in hoc corpore, necessarium est tibi in oratione dicere quod Dominus docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris (Matth. VI, 12); memento cito ignoscere, si quis in te peccaverit, et a te veniam postulaverit, ut veraciter possis orare, et peccatis tuis veniam valeas impetrare. Haec Dilectioni quidem tuae festinanter scripsi, quoniam me festinatio perlatoris urgebat. Sed Deo gratias ago, quoniam bono desiderio tuo qualitercumque non defui. Semper te misericordia Dei protegat, domine eximie, et merito insignis atque honorabilis fili. EPISTOLA CXC. Optato demonstrat quid de animae origine certum sit, quid merito vocetur in dubium, satagendumque esse hac in quaestione ut salva sit imprimis fides, qua credimus neminem nasci ex Adam nisi vinculo damnationis obstrictum, neminemque inde liberari nisi renascendo per Christum. Domino beatissimo, et sincera dilectione desiderabili fratri et coepiscopo OPTATO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1.", "candidate_score": 0.659533, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52_54", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse . Anders wist ich im nit zuͦ thain. Wais uch och nit witers zuͦ radten uff dis mal , will mich aber wyter bedencken , und falt mir etwas guts zuͦ , will ich uch wissen lasen . Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4004", "psc_text": "ostensis, priusquam nomen aut Europa caperet, aut Asia acciperet, aut Libya possideret virum bonum, ut tu, medius fidius, et eris et fuisti. Siquidem adhuc post hominum memoriam nisi Xenophontis figmentis compositae fabulae schema concedas, adhuc audierim, legerim, viderim neminem, aut certe post unum, nullum, quod, Deo teste, bono periculo certoque dixerim, nisi te, Deum et conniti semper agnoscere, et posse puritate animi, corporisque projecta gravedine sectari facillime, et spe perfectae conscientiae, non dubia credulitate tenere. 2. Verum qua via effici possit, magis est ut tu non nescias, et mihi non insinuato extrinsecus aliquo dissertes, quam ut a me, domine percolende, scias. Quia tunc, fateor, hujus boni in sedem profecturus sufficiens, ut mea expetunt sacerdotia, minime necdum, et si tamen potuero, viaticum colligo. Verum quid traditum sancte atque antiquitus teneam atque custodiam, ut potuero paucis edicam. Via est in Deum melior, qua vir bonus, piis, puris, justis, castis, veris dictis factisque,", "candidate_score": 0.656417, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52_54", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse . Anders wist ich im nit zuͦ thain. Wais uch och nit witers zuͦ radten uff dis mal , will mich aber wyter bedencken , und falt mir etwas guts zuͦ , will ich uch wissen lasen . Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2029", "psc_text": "Et nunc quod ait, confitebor tibi, in eis utique qui confitebuntur, in quibus et loquitur. Confessio autem non tantum peccatorum est, sed et laudis Dei; sicut ipse in Evangelio, Confitebor tibi, inquit, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25). Ideo sequitur et dicit: Vota mea reddam coram timentibus eum. Edent pauperes, et saturabuntur; et laudabunt Dominum qui requirunt cum. Ipsi sunt parvuli de quibus dixit, et revelasti ea parvulis; timentes eum, et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo poena formidatur, sed quo gratia conservatur. 61. Vota vero sua sacrificium vult intelligi corporis sui, quod est fidelium Sacramentum. Ideo cum dixisset, Vola mea reddam coram timentibus cum; continuo subjunxit, Edent pauperes, et saturabuntur. Ipsi enim saturabuntur pane qui de coelo descendit, qui ei cohaerentes, et ejus pacem dilectionemque servantes imitantur", "candidate_score": 0.655981, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_56", "bdc_text": "eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2208", "psc_text": "ergo? ille non erat ipse? Si non esset ipse, non ei diceret, ostende mihi temetipsum; sed, Ostende mihi Deum: et tamen si ejus naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret, ostende mihi temetipsum. Ipse ergo erat in ea specie qua apparere voluerat; non autem ipse apparebat in natura propria, quam Moyses videre cupiebat. Ea quippe promittitur sanctis in alia vita. Unde quod responsum est Moysi verum est, quia nemo potest faciem Dei videre, et vivere; id est, nemo potest eum in hac vita videre vivens sicuti est. Nam multi viderunt; sed quod voluntas elegit, non quod natura formavit. Et illud quod Joannes ait, si recte intelligitur, Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2): non sicut eum homines viderunt, quando voluit, in specie qua voluit, non in natura, qua in semetipso, etiam cum", "candidate_score": 0.65579, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_35_37", "bdc_text": "vgl . Blarer BW I 848 mit Anm. 1 . nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis . Habetis unam , quam misistis huc Constantiam in conventum HBBW IV , Nr. 482. ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3666", "psc_text": "quia non utique sicut hi quatuor libri, ita illa quae de his excerpta et memorato comiti missa sunt, innotescere potuerunt. Quisquis ergo et illum secundum librum meum ad comitem identidem Valerium sicut primum conscriptum legit, noverit me in quibusdam non respondisse Juliano; sed ei potius qui de libris ejus illa selegit, et non ita posuit ut invenit, sed aliquantum putavit esse mutanda, fortasse ut eo modo quasi sua faceret quae aliena esse constaret. Nunc autem veriora credens exemplaria quae tua Sanctitas misit, ipsi auctori video respondendum, qui unum meum quatuor libris suis refellisse jactat, et usquequaque spargere fidei venena non cessat. Aggressus sum igitur hoc opus in adjutorio Salvatoris pusillorum atque magnorum; et scio te, ut id implerem orasse pro me, et pro iis quibus hujuscemodi labores nostros profuturos credimus et optamus. Attende ergo jam responsionem meam, cujus principium hanc epistolam subsequetur. Vale in Domino memor nostri, beatissime frater. EPISTOLA", "candidate_score": 0.651022, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_36_38", "bdc_text": "nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis . Habetis unam , quam misistis huc Constantiam in conventum HBBW IV , Nr. 482. ; habetis duas Basilienses Gemeint sind das Basler Bekenntnis von 1534 ( s.", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_519", "psc_text": "nos Christi baptismum non habeamus, et praeter vestram communionem nusquam sit. Possem hinc uberius aliquanto disserere. Sed contra vos jam nihil opus est, qui cum Feliciano et Praetextato etiam Maximianistarum baptismum recepistis. Quotquot enim baptizaverunt quando Maximiano communicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum et Praetextatum de basilicis eorum, sicut gesta testantur, diuturno conflictu judiciorum expellere conaremini; quotquot ergo eo tempore baptizaverunt, nunc secum et vobiscum habent, non solum per aegritudinum pericula, sed etiam per solemnitates Paschales in tot ecclesiis ad suas civitates pertinentibus, et in ipsis tam magnis civitatibus foris in scelere schismatis baptizatos, quorum nulli Baptisma repetitum est. Atque utinam probare possetis, eos quos foris in scelere schismatis Felicianus et Praetextatus tanquam inaniter baptizaverant, ab eis receptis intus quasi utiliter denuo baptizatos. Si enim rursus baptizandi erant isti, rursus ordinandi erant illi. Amiserant enim episcopatum recedentes a vobis, si extra communionem vestram baptizare non poterant. Nam si", "candidate_score": 0.649333, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_57_59", "bdc_text": "Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit . Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me . Spiritus Christi ducat vos in omnem veritatem .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_896", "psc_text": "et requiro in eo quod scripsit ad Galatas, vidisse se Petrum non recte ingredientem ad veritatem Evangelii, eique in faciem propterea restitisse, quod illa simulatione Gentes judaizare cogebat, utrum verum scripserit, an forte nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Et audio eum paulo superius in ejusdem narrationis exordio religiosa voce mihi clamantem: Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior (Gal. I, 20). 25. Dent veniam quilibet aliud opinantes; ego magis credo tanto apostolo in suis, et pro suis Litteris juranti, quam cuiquam doctissimo de alienis litteris disputanti. Nec dici timeo, me sic Paulum defendere, quod non simularit errorem Judaeorum, sed vere fuerit in errore. Quoniam neque simulabat errorem, qui libertate apostolica, sicut illi tempori congruebat, vetera illa sacramenta, ubi opus erat, agendo commendabat ea, non satanae versutia decipiendis hominibus, sed Dei providentia praenuntiandis rebus futuris prophetice constituta: nec vere fuerat in errore Judaeorum, qui non solum noverat,", "candidate_score": 0.647866, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4148", "psc_text": "te intercedere videor. Si credis, Deo gratias: si autem non credis, consolatur me quod Dominus ait, Dicite, Pax huic domui: et si est tibi filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur (Matth. X, 12, 13). Dei misericordia te tueatur, domine dilectissime fili. EPISTOLA CCXLVIII. Augustinus Sebastiano, de pia tristitia quam boni ferunt ex impietate malorum. Huic epistolae subscripsit Alypius. Domino sancto desiderabili, et in Christi honore suavissimo fratri SEBASTIANO AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Quamvis ab animo nostro nullo modo te separatum esse permittat dulce vinculum charitatis, et indesinenter tuos sanctos mores atque colloquia recolamus; tamen bene fecisti, et gratias agimus quod nobis etiam corporalis salutis tuae nuntios apices mittendo, nos plurimum exhilarasti. Sensi autem in epistola tua quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem Dei: illo enim spiritu vivis, quod dictum est, Vidi insensatos, et tabescebam (Psal. CXVIII, 53, 158). Pia est", "candidate_score": 0.6469, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_51_53", "bdc_text": "von mir haben oder etwas , das ich on argwon und böse gwissne nit thaintun . könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse . Anders wist ich im nit zuͦ thain. Wais uch och nit witers zuͦ radten uff dis mal , will mich aber wyter bedencken , und falt mir etwas guts zuͦ , will ich uch wissen lasen .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2793", "psc_text": "ne homo, qui cum in uno offenderit fit omnium reus, in multis offendendo ( quia in multis offendimus omnes ) propter magnum aggerem reatus sui minutatim collectum, ad tribunal tanti judicis perveniat, et eam quam non fecit, misericordiam non inveniat; sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti peccata, reddique promissa. 21. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen approbas, non exspectas discere, quod ea docere consuevisti. Si quid autem est in eis, quantum ad rem ipsam pertinet; nam quali eloquio explicata sint, non nimis curo; si quid ergo in eis est, quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corrigere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere", "candidate_score": 0.646262, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_3", "bdc_text": "et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3573", "psc_text": "Domino illustri et merito praestantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio VALERIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi: unam non ad me solum datam per coepiscopum meum Vindemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisti, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuando qualem et in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vel quas ipse attulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, litteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicebat quae ipse non posses, ne quidem me inquirente, rescribere, ne tuarum laudum, quod sancta Scriptura prohibet (Prov. XXVII, 2), fieres praedicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito praestantissime,", "candidate_score": 0.644599, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_51_53", "bdc_text": "von mir haben oder etwas , das ich on argwon und böse gwissne nit thaintun . könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse . Anders wist ich im nit zuͦ thain. Wais uch och nit witers zuͦ radten uff dis mal , will mich aber wyter bedencken , und falt mir etwas guts zuͦ , will ich uch wissen lasen .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_872", "psc_text": "Vellem me doceret benigna Sinceritas tua, utrum simulate quisquam sanctus orientalis, cum Romam venerit, jejunet sabbato, excepto illo die paschalis vigiliae: quod si malum esse dixerimus; non solum Romanam Ecclesiam, sed etiam multa ei vicina, et aliquanto remotiora damnabimus, ubi mos idem tenetur et manet. Si autem non jejunare sabbato malum putaverimus; tot ecclesias Orientis, et multo majorem orbis christiani partem qua temeritate criminabimur? Placetne tibi, ut medium quiddam esse dicamus, quod tamen acceptabile sit ei qui hoc non simulate, sed congruenti societate atque observantia fecerit? Et tamen nihil inde legimus in canonicis Libris praeceptum esse Christianis. Quanto magis illud malum dicere non audeo, quod Deum praecepisse ipsa christiana fide negare non possum, qua didici non eo me justificari, sed gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum? 15. Dico ergo circumcisionem praeputii et caetera hujusmodi, priori populo per Testamentum quod Vetus dicitur, divinitus data ad significationem futurorum quae per Christum", "candidate_score": 0.644203, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_15", "bdc_text": "März ( oben Nr. 975). , nec dubito Lutherum aequiorem futurum , quam nunc possitis vobis persuadere .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3519", "psc_text": "ante nos, et multo magis nos, et magis quam nos qui erunt post nos, donec ad illos veniatur qui erunt, si dici potest, novissimorum novissimi, atque ad ipsum omnino novissimum, quem vult intelligi Dominus, ubi dicit, Et resuscitabo eum in novissimo die (Joan. VI, 40): qui quam longe absit, comprehendi non potest. CAPUT IX. 25. Signa quae in Evangelio futura praedicta sunt, sicut commemorat Sanctitas tua, secundum Lucam (Luc. XXI, 7-33), eadem sunt secundum Matthaeum (Matth. XXIV, 1-44), et secundum Marcum (Marc. XIII). Hi enim tres narrant quae dixerit Dominus, cum interrogatus esset a discipulis suis, quando futura essent quae de templi eversione praedixerat, et quod signum esset adventus ejus, et consummationis saeculi. Non enim discrepant rebus, si alius aliquid dicit quod alius tacet, aut alio modo dicit: magis autem collata invicem juvant, ut legentis intellectus regatur. Sed de omnibus disputare nunc longum est. Interrogantibus enim Dominus ea respondit, quae", "candidate_score": 0.643295, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34_36", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ; vgl . Blarer BW I 848 mit Anm. 1 . nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_682", "psc_text": "hoc quia iste optime noverat, negare non potuit. Nam quae negavit, Deo dimisi, judicans quae occultare permissus non est. Timui ei committere Ecclesiam, praesertim inter haereticorum circumlatrantium rabiem constitutam. Et cum me rogaret ut ad presbyterum fundi Armemanensis in campo Bullensi, unde ad nos devenerat, causa ejus insinuata litteras darem, ne quid de illo atrocius suspicaretur, ut illic vivat, si fieri potest, sine officio presbyterii correctior, misericordia commotus feci. Haec autem me praecipue prudentiae tuae intimare oportebat, ne aliqua tibi fallacia subreperet. 2. Audivi autem causam ejus, cum centum dies essent ad Dominicum Paschae, qui futurus est octavo idus aprilis. Hoc propter concilium insinuare curavi Venerabilitati tuae, quod etiam ipsi non celavi, sed ei fideliter quid institutum esset aperui: ut si intra annum causam suam, si forte sibi aliquid agendum putat, agere neglexerit, deinceps ejus vocem nemo audiat. Nos autem, beatissime domine et venerabiliter suscipiende pater, si haec indicia malae", "candidate_score": 0.643036, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_40_42", "bdc_text": "und das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( s. HBBW VI [Nr. 737 ] , S. 101f , Anm. 1). . Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3609", "psc_text": "primo homini data est, nescio, Deus scit? Utrum horum vis ut confirmem. Possem, si nossem. Quod si ipse nosti, en habes me cupidiorem discere quod nescio, quam docere quod scio. Si autem nescis, sicut ego, ora sicut ego, ut sive per quemlibet servum suum, sive per se ipsum Magister ille nos doceat, qui dixit discipulis suis: Ne volitis dici ab hominibus rabbi; unus est enim magister vester Christus (Matth. XXIII, 8): si tamen scit expedire nobis, ut etiam talia noverimus, qui novit non solum quid doceat, verum etiam quid nobis dicere expediat. 16. Nam confiteor Dilectioni tuae cupiditatem meam. Cupio quidem et hoc scire, quod quaeris; sed multo magis cuperem scire, si fieri posset, quando praesentetur. Desideratus omnibus gentibus, et quando regnum futurum sit sanctorum, quam unde in hanc terram venire coeperim: et tamen illud cum ab illo, qui scit omnia, discipuli sui, nostri Apostoli, quaererent, responsum acceperunt: Non est", "candidate_score": 0.641351, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_7_9", "bdc_text": "Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito . Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2121", "psc_text": "sed meis, quos scripsi de Libero Arbitrio. In talibus autem quaestionibus non multum laboro: quia etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est; non ejus auctoris cujus sensum improbare fas non est, etiam cum, eo non intellecto, hoc inde sentitur quod improbandum est. Ego proinde fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt, et scribendo proficiunt. Unde si aliquid vel incautius, vel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis qui videre id possunt, merito reprehendatur, verum etiam a meipso, quia et ego saltem postea videre debeo, si proficio; nec mirandum est, nec dolendum: sed potius ignoscendum atque gratulandum; non quia erratum est, sed quia improbatum. Nam nimis perverse seipsum amat qui et alios vult errare, ut error suus lateat. Quanto enim melius et utilius, ut ubi ipse erravit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat.", "candidate_score": 0.639486, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_1_3", "bdc_text": "Redii salvus domum Zwick hatte Ambrosius Blarer in Tübingen besucht ; vgl . Moeller , Zwick 195. , mi Bullingere , et adfero tibi , Pellicano , LeoniLeo Jud. , Theodoro Theodor Bibliander . et reliquis bonis innumeram salutem ex AmbrosioAmbrosius Blarer. , quam ille ardentibus votis a domino vobis precatur .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4152", "psc_text": "Domino conjunctos; atque ut hanc tanquam meam epistolam deputes, peto: etsi enim aliam propriam mittere potuissem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur. EPISTOLA CCXLIX. Augustinus Restituto, quatenus mali tolerandi in Ecclesia. Domino desiderantissimo, et honorifica sinceritate charissimo fratri, et condiacono RESTITUTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Aestus indicantes piam flammam cordis tui, indicavit mihi fidelissimus, ut scis, particeps eorum, frater Deogratias. Lege itaque Tychonium quem bene nosti, non quidem omnia probaturus; nam quae in illo cavenda sint, bene nosti. Hanc tamen quaestionem, quomodo in Ecclesia Dei si qua forte perversa vel etiam scelerata corrigere aut exstinguere non valemus, salvo unitatis vinculo toleranda sint, strenue videtur mihi tractavisse atque solvisse. Quanquam in ejus litteris tantummodo intentione correcta, ad ipsos divinarum Scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi videamus quam pauca de hac re testimonia sententiarum, vel exempla gestorum posuit, et quam nemo possit omnia ponere, nisi qui", "candidate_score": 0.639368, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_54_56", "bdc_text": "Dann got waist , das mir die sach hoch anglegen . Es ist der guͦt mann Bucer darhinder komen , das er vermaint , der himel werd fallen , wann dienach die gestrichenes form der . concordycon am Zeilenanfang irrtümlich wiederholt und gestrichen . eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2241", "psc_text": "in omnem plenitudinem Dei, postea. si Deus voluerit, pro viribus quas dederit, disseremus. 37. Nunc autem quod mihi proposueras, et ad explicandum difficile videbatur, utrum explicatum sit, diligenter attende recolendo quae dicta sunt. Si enim quaeris utrum possit Deus videri; respondeo: potest. Si quaeris unde sciam; respondeo: quia in veracissima Scriptura legitur, Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt; et caetera talia. Si quaeris quomodo dictus sit invisibilis, si videri potest; respondeo invisibilem esse natura, videri autem cum vult, sicut vult: plurimis enim visus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. Si quaeris quomodo eum vidit vel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et judicatus est (Genes. IV, 6); vel etiam ipse diabolus, quando venit cum Angelis, ut coram illo assisteret, si beati mundi cordes, quoniam ipsi Deum videbunt; respondeo non quidem esse consequens ut etiam videant Deum, qui voces ab eo factas aliquando", "candidate_score": 0.638813, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_42_44", "bdc_text": "Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes . Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3486", "psc_text": "Non est vestrum praedicare tempora; sed, Non est vestrum nosse: verum si ita vis intelligi quod ait, Non est vestrum scire, ac si diceret, Non est vestrum scientes facere, id est, non est vestrum hoc docere; quis nostrum docere audeat, vel se scire praesumat quod Deus ille magister nec eos discipulos docuit, a quibus praesentibus interrogatus est praesens, nec illi tam sancti magnique doctores Ecclesiam docere potuerunt? 5. An respondebitur, haec non docuisse Apostolos, sed Prophetas? Hoc enim aisti, et verum est, quod ea quae futura sunt, sanctorum Prophetarum vocibus cognoscuntur, qui priusquam fierent, inquis, ea quae futura erant, voluntate divina hominibus sunt locuti. Sed si venratio tua satis admiratione plenum esse dicit, si ea Deus quae praedici voluit, ad hominum sensus penitus non posse pervenire constituit; quanto majore admiratione plenam est, si ea quae Prophetae hominibus sunt locuti, haec Apostoli vel scire sunt prohibiti vel docere! Quomodo autem Prophetae", "candidate_score": 0.63809, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_34_36", "bdc_text": "April ( oben Nr. 983 ) , das dem Wunsch nach größerer Zur ückhaltung Ausdruck gibt ; vgl . Blarer BW I 848 mit Anm. 1 . nescio , quid respondeam , nisi quod non videtur mihi consultum recedere a confessionibus vestris iam bis aut ter datis .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3259", "psc_text": "cognoscimus, etiam diligendo faciamus. 12. Aut certe in eodem libro invenite aliquid, si potestis, ubi excepta natura, excepto quod ad eamdem naturam pertinet arbitrio voluntatis, excepta remissione peccatorum et revelatione doctrinae, tale Dei adjutorium confiteatur, quale confitetur ille qui dixit: Cum scirem quia nemo potest esse continens, nisi Deus det, et hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum; adii Dominum et deprecatus sum illum. Neque enim iste aut naturam precando volebat accipere, in qua conditus erat; aut de naturali voluntatis arbitrio satagebat, cum quo conditus erat; aut remissionem peccatorum desiderabat, qui potius continentiam, ne peccaret, optabat; vel quid faciendum esset scire cupiebat, cum jam se scire fateretur cujus esset hoc donum: sed utique tantas voluntatis vires, tantum dilectionis ardorem volebat accipere Spiritu sapientiae, qui sufficeret ad implendam magnitudinem continentiae. Si ergo tale aliquid illic invenire potueritis, uberrimas gratias agemus, si rescribendo insinuare dignemini. 13. Satis enim dici non", "candidate_score": 0.637891, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_42_44", "bdc_text": "Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes . Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2124", "psc_text": "quod revocare vellet, emisit. Quae quidem laus, quamvis praeclarissima videatur, tamen credibilior est de nimium fatuo, quam de sapiente perfecto. Nam et illi quos vulgo moriones vocant, quanto magis a sensu communi dissonant, magisque absurdi et insulsi sunt, tanto magis nullum verbum emittunt quod revocare velint; quia dicti mali, vel stulti, vel incommodi poenitere, utique cordatorum est. Sed si in bonam partem accipiatur, ut quempiam talem fuisse credamus, qui cum sapienter omnia loqueretur, nullum unquam verbum quod revocare vellet, emisit; hoc potius de hominibus Dei, qui Spiritu sancto acri locuti sunt, quam de illo quem sic Cicero laudat, saluberrima pietate credendum est. Ab hac ego excellentia tam longe absum, ut si nullum verbum quod revocare vellem protulero, fatuo sim quam sapienti similior. Illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum verbum, non quod revocare vellet, sed quod revocare deberet, emisit. Hoc quisquis nondum est assecutus, secundas habeat partes modestiae,", "candidate_score": 0.635593, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_40_42", "bdc_text": "und das Erste Hel vetische Bekenntnis von 1536 ( s. HBBW VI [Nr. 737 ] , S. 101f , Anm. 1). . Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3310", "psc_text": "litteras, ut tuae Venerationi dirigerent, dedimus. Hi autem non ideo sunt haeretici, quia dicunt animas originem de illa prima peccatrice non ducere, quod vel aliqua fortasse ratione vera dici potest, vel sine fidei labe nesciri: sed hinc conantur efficere (unde omnino apertissimi haeretici judicantur) animas parvulorum nihil mali ex Adam trahere, quod sit lavacro regenerationis expiandum. Nam Pelagii de hac re argumentatio, quae inter alia ejus damnabilia etiam litteris apostolicae Sedis adjuncta est, ita se habet: Si anima, inquit, ex traduce non est, sed sola caro tantum habet traducem peccati; sola ergo poenam meretur. Injustum est enim ut hodie nata anima non ex massa Adae, tam antiquum peccatum portet alienum; quia nulla ratione conceditur ut Deus qui propria peccata dimittit, unum imputet alienum. 23. Si ergo ita potes animarum asserere sine ulla propagine novitatem, ut ratione justa et a fide catholica non aliena, etiam sic peccato primi hominis ostendantur obnoxiae;", "candidate_score": 0.635261, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_42_44", "bdc_text": "Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes . Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2125", "psc_text": "credendum est. Ab hac ego excellentia tam longe absum, ut si nullum verbum quod revocare vellem protulero, fatuo sim quam sapienti similior. Illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum verbum, non quod revocare vellet, sed quod revocare deberet, emisit. Hoc quisquis nondum est assecutus, secundas habeat partes modestiae, quia primas non potuit habere sapientiae: quia non valuit omnia non poenitenda diligenter dixisse, poeniteat quae cognoverit dicenda non fuisse. 4. Cum ergo, non sicut quidam charissimi mei putant, nulla vel pauca, sed potius plura fortasse quam etiam maledici opinantur verba dixerim, quae mallem revocare, si possem; non mihi Tulliana illa blanditur sententia, qua dictum est, Nullum unquam verbum quod revocare vellet, emisit: sed angit me plane Horatiana sententia, Nescit vox missa reverti. Hinc est quod periculosissimarum quaestionum libros, de Genesi scilicet, et de Trinitate, diutius teneo quam vultis et fertis; ut si non potuerint nisi habere aliqua quae merito", "candidate_score": 0.635202, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_62_64", "bdc_text": "vgl. HBBW VI [Nr. 743 ] , S. 119 , Anm. 6. . Hinc enim libertas adempta est vobis , ita ut conventus vestri non caruerint confusione . Vale , cor meum , mi charissime frater .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3751", "psc_text": "potest esse sine libero arbitrio. Sed si posset hoc ipsum sine adjutorio Dei gratiae fieri per liberum arbitrium, ut intelligeremus atque saperemus, non diceretur Deo, Da mihi intellectum, et discam mandata tua (Psal. CXVIII, 125); neque in Evangelio scriptum esset, Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas (Luc. XXIV, 45); nec Jacobus apostolus diceret, Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat; et dabitur ei (Jacobi I, 5). Potens est autem Dominus qui et vobis donet et nobis, ut de vestra pace et pia consensione nuntiis celerrimis gaudeamus. Saluto vos, non solum meo nomine, sed etiam fratrum qui mecum sunt, et rogo ut pro nobis concorditer atque instanter oretis. Sit vobiscum Dominus. EPISTOLA CCXV. Augustinus Valentine ejusque monachis, de eodem argumento, simul transmittens ipsis librum de Gratia et Libero Arbitrio. Domino dilectissimo, et in Christi membris honorando fratri VALENTINO, et fratribus qui", "candidate_score": 0.634809, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_52", "bdc_text": "könd , so welt ich in dann darum bitten , das er mich by minen confessionen bliben liesse .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2029", "psc_text": "Et nunc quod ait, confitebor tibi, in eis utique qui confitebuntur, in quibus et loquitur. Confessio autem non tantum peccatorum est, sed et laudis Dei; sicut ipse in Evangelio, Confitebor tibi, inquit, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25). Ideo sequitur et dicit: Vota mea reddam coram timentibus eum. Edent pauperes, et saturabuntur; et laudabunt Dominum qui requirunt cum. Ipsi sunt parvuli de quibus dixit, et revelasti ea parvulis; timentes eum, et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo poena formidatur, sed quo gratia conservatur. 61. Vota vero sua sacrificium vult intelligi corporis sui, quod est fidelium Sacramentum. Ideo cum dixisset, Vola mea reddam coram timentibus cum; continuo subjunxit, Edent pauperes, et saturabuntur. Ipsi enim saturabuntur pane qui de coelo descendit, qui ei cohaerentes, et ejus pacem dilectionemque servantes imitantur", "candidate_score": 0.634694, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_7_9", "bdc_text": "Nunc , quod precaris , ut , quae vestra referre putavero , non celem , facerem hoc et libenter et merito . Nisi vero tuis literisNicht erhalten . occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", "candidate_score": 0.634125, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_56_58", "bdc_text": "eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig . Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit . Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2241", "psc_text": "in omnem plenitudinem Dei, postea. si Deus voluerit, pro viribus quas dederit, disseremus. 37. Nunc autem quod mihi proposueras, et ad explicandum difficile videbatur, utrum explicatum sit, diligenter attende recolendo quae dicta sunt. Si enim quaeris utrum possit Deus videri; respondeo: potest. Si quaeris unde sciam; respondeo: quia in veracissima Scriptura legitur, Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt; et caetera talia. Si quaeris quomodo dictus sit invisibilis, si videri potest; respondeo invisibilem esse natura, videri autem cum vult, sicut vult: plurimis enim visus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. Si quaeris quomodo eum vidit vel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et judicatus est (Genes. IV, 6); vel etiam ipse diabolus, quando venit cum Angelis, ut coram illo assisteret, si beati mundi cordes, quoniam ipsi Deum videbunt; respondeo non quidem esse consequens ut etiam videant Deum, qui voces ab eo factas aliquando", "candidate_score": 0.63336, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_42_44", "bdc_text": "Si ex istis non potest colligi sanus sensus , nescio , quid a vobis dari possit . Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes . Deinde quam celeberrimum nomen obtinuerunt patres et praeceptores vestri Zvinglius et Aecolampadius ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_756", "psc_text": "recte reprehenderet eos qui Legem servarent, quasi doctor Gentium; et Petrus jure reprehenderetur qui princeps circumcisionis (Gal. II, 8) id imperavit Gentibus, quod soli qui ex Judaeis erant, debuerint observare. Hoc si placet, imo quia placet, ut quicumque credunt ex Judaeis debitores sint legis faciendae; tu ut episcopus in toto orbe notissimus, debes hanc promulgare sententiam, et in assensum tuum omnes coepiscopos trahere. Ego in parvo tuguriunculo, cum monachis, id est compeccatoribus meis, de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me majorum scripta legere, et in commentariis, secundum omnium consuetudinem, varias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quod velit. Quod quidem te puto et in saeculari litteratura, et in divinis Libris legisse, et probasse. 6. Hanc autem explanationem, quam primus Origenes in decimo Stromatum libro, ubi Epistolam Pauli ad Galatas interpretatur, et caeteri deinceps interpretes sunt secuti, illa vel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui", "candidate_score": 0.633178, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_66_68", "bdc_text": "Idem abs te peto. 16 . maii 1537 . Tuus Io. Zvick. Salutabis mihi , quos etiam ab initio epistolae Ambrosius iussit salvere .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1104", "psc_text": "vultum suum super nos, ut cognoscamus in terra viam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum (Psal. LXV, 2, 3). 36. Deinde si sancti Cypriani episcopi et gloriosi martyris te delectat auctoritas, quam quidem sicut dixi, a canonica auctoritate distinguimus; cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium, et diligendo tenuit, et disputando defendit: quod eos qui se tanquam justos ab ea separare voluissent, arrogantissimos et superbissimos judicavit, irridens eos hoc sibi assumere, quod nec Apostolis concessit Dominus, ut ante tempus zizania colligerent, aut tanquam ipsis paleam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conarentur a tritico separare: quod unumquemque peccatis alienis maculari non posse monstravit, quam sibi omnes impiae seditionis auctores solam causam separationis assumunt: quod in eo ipso, in quo aliter sapuit, collegas diversa sentientes, nec judicandos, nec a jure communionis amovendos esse decrevit: quod in ea ipsa epistola ad Jubaianum, quae in concilio,", "candidate_score": 0.632036, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_64_66", "bdc_text": "Vale , cor meum , mi charissime frater . Quaecumque ad me scripsisti , bona fide apud me sepulta sunt . Idem abs te peto. 16 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2389", "psc_text": "neque ille me pateretur, qualem oporteret; et insuper facere cogerer quod non deceret. Dolebam etiam graviter vicem venerabilis coepiscopi mei tantae rectoris Ecclesiae, ad cujus pertinere dicebatur officium, post hominis tam nefariam fallaciam adhuc se praebere humilem, quo caeteris parceretur. Fateor; cum tantum malum nullo pectoris robore potuissem tolerare, discessi. 4. Haec esset et nunc silentii mei causa apud te, quae fuit tunc discessionis meae, si te apud illum egisse crederem, ut tam nefarias ulcisceretur injurias. Credunt ista qui nesciunt quomodo, et quoties, et quae nobis dixeris, cum anxia cura perageremus ut quanto tibi familiarius inhaerebat, quanto ad eum crebrius ventitabas, quanto saepius cum solo colloquebaris, tanto magis curaret existimationem tuam; ne his qui tui dicebantur inimici talem exitum daret, ut nihil cum illo aliud egisse putareris. Quod quidem nec ego credo, nec fratres mei qui te in loquelis audierunt, et auditu atque omni nutu viderunt signa benigni pectoris tui.", "candidate_score": 0.631325, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22_24", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen . Und es ist schon ains tails gschechen , wie mich duncken will. Darum zucht er och ymerdaren Basel , Sangallen etc. an in sinem schriben , als die mitnach mit ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , und Zurch , och Bern , als die wider den handelSiehe WA Briefwechsel VIII 141 , 79-95. . Ich habs uch aber me dann ain mal gschriben und schribs aberwieder. :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_735", "psc_text": "et quomodo fuerit diabolus beatus aliquando, cum adhuc angelus bonus esset, sciens futuram iniquitatem suam, et sempiternum supplicium, omnino non video. De qua re, si tamen eam nosse opus est, vellem abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria quae nos corporaliter dirimunt. Si haec epistola mea quam legis, ego essem, jam mihi diceres quod quaesivi: nunc vero quando rescribes? quando mittes? quando perveniet? quando accipiam? Et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse, quam volumus, quanta possumus tolerantia sustinemus! Unde recurro ad illa verba epistolae tuae dulcissima, sanctique desiderii tui plenissima, et ea facio vicissim mea: Utinam mereremur complexus tuos; et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! si tamen esse ullo modo posset quod ego te docerem. 8. In his autem verbis non jam tuis tantum, sed etiam meis, ubi delector et reficior, et ipso quamvis pendente et non attingente utriusque nostrum", "candidate_score": 0.630095, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_56_58", "bdc_text": "eben uff die form und wys nit uffgricht werd. Ists dann gottes will , so gscheche das selbig . Ich habs aber nie gloubt und gloubs noch nit . Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2208", "psc_text": "ergo? ille non erat ipse? Si non esset ipse, non ei diceret, ostende mihi temetipsum; sed, Ostende mihi Deum: et tamen si ejus naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret, ostende mihi temetipsum. Ipse ergo erat in ea specie qua apparere voluerat; non autem ipse apparebat in natura propria, quam Moyses videre cupiebat. Ea quippe promittitur sanctis in alia vita. Unde quod responsum est Moysi verum est, quia nemo potest faciem Dei videre, et vivere; id est, nemo potest eum in hac vita videre vivens sicuti est. Nam multi viderunt; sed quod voluntas elegit, non quod natura formavit. Et illud quod Joannes ait, si recte intelligitur, Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est (I Joan. III, 2): non sicut eum homines viderunt, quando voluit, in specie qua voluit, non in natura, qua in semetipso, etiam cum", "candidate_score": 0.6296, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_43", "bdc_text": "Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_756", "psc_text": "recte reprehenderet eos qui Legem servarent, quasi doctor Gentium; et Petrus jure reprehenderetur qui princeps circumcisionis (Gal. II, 8) id imperavit Gentibus, quod soli qui ex Judaeis erant, debuerint observare. Hoc si placet, imo quia placet, ut quicumque credunt ex Judaeis debitores sint legis faciendae; tu ut episcopus in toto orbe notissimus, debes hanc promulgare sententiam, et in assensum tuum omnes coepiscopos trahere. Ego in parvo tuguriunculo, cum monachis, id est compeccatoribus meis, de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me majorum scripta legere, et in commentariis, secundum omnium consuetudinem, varias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quod velit. Quod quidem te puto et in saeculari litteratura, et in divinis Libris legisse, et probasse. 6. Hanc autem explanationem, quam primus Origenes in decimo Stromatum libro, ubi Epistolam Pauli ad Galatas interpretatur, et caeteri deinceps interpretes sunt secuti, illa vel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui", "candidate_score": 0.625801, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3156", "psc_text": "Non ego autem, sed gratia Dei mecum: non quia ipse nihil boni agebat, sed quia nihil ageret, si illa non adjuvaret? Quanquam illa possibilitas liberi arbitrii tam in bonum quam in malum ex aequa lancis perpensione nec huic facilitati locum relinquit, quam saltem videtur esse confessus dicendo, Facilius possunt implere per gratiam, facilius impletur per gratiam bonum, facillime autem sine gratia fit malum: profecto ista possibilitas non aequa lance perpenditur. CAPUT XI. 37. Sed quid plura? Non solum ad istos vitandos cauti esse debemus, verum etiam ad docendos vel monendos, si patiantur, pigrescere non debemus. Plus eis tamen sine dubitatione praestamus, si ut corrigantur oremus, ne cum tantis ingeniis vel pereant, vel alios perdant praesumptione damnabili: quia zelum Dei habent, sed non secundum scientiam; id est, justitiam quae a Deo est ignorantes, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti (Rom. X, 2, 3). Quibus utique, quoniam christiani appellantur,", "candidate_score": 0.624119, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_65_67", "bdc_text": "Quaecumque ad me scripsisti , bona fide apud me sepulta sunt . Idem abs te peto. 16 . maii 1537 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4248", "psc_text": "in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata est, prius te velle accipere litteras meas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex ministerio meo, quod venerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera servitute debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam: ecce feci quod te voluisse, quamvis non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere: superest ut promas ipsa, si quid ex me quaerendum putas. Aut enim scio quod inquisieris, et non negabo: aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam. Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel impetrabo a Domino ne tibi desim; nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi: vel ita tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam", "candidate_score": 0.621987, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_65_67", "bdc_text": "Quaecumque ad me scripsisti , bona fide apud me sepulta sunt . Idem abs te peto. 16 . maii 1537 .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1910", "psc_text": "Scio enim in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a Gentilibus, nunc martyres honorantur, Imperatorem rogatum facile concessisse ne illi qui eos occiderant et capti jam tenebantur, poena simili punirentur. 3. Libros de Baptismo parvulorum, cum jam codicem ipsum Praestantiae tuae misissem, cur abs te rursus acceperim, oblitus sum: nisi forte cum inspicerem, mendosos eos reperi, et emendare volui, quod mirabiliter impeditus, adhuc usque non feci. Epistolam quoque ad te scribendam et his adjungendam, quam cum ibi essem jam dictare coeperam, paulo addito sic esse imperfectam scias. Si autem rationem omnium dierum et lucubrationum aliis necessitatibus impensarum tibi possem reddere, graviter contristatus mirareris quanta me distendant, quae differri omnino non possunt, nec agere illa permittant in quae me, petendo et admonendo, urges volentem, et ineffabiliter (quia non possum) dolentem. Cum enim ab eorum hominum necessitatibus aliquantulum vaco, qui me sic angariant, ut eos nullo modo liceat evitare, nec contemnere oporteat; non", "candidate_score": 0.62071, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_28", "bdc_text": "verderben. Darum gfalt mir och Bucers ding in dem fal ubel , das er um etlich kilchen buͦlet und sich understat an sich zuͦ henckenden Versuch nicht scheut , sie auf seine Seite zu ziehen. , und von den anderen redet er so spitzig und gantz odiose .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2403", "psc_text": "cum ille fureret sublimatus, iste gauderet inclusus? Horrendis et poenalibus tenebris, omnes non tantum carceres, sed etiam inferos vincit scelerati hominis conscientia. Tibi etiam quid nocuit, cujus etsi famam graviter laesit, tamen innocentiam non peremit? Quamvis fama quoque ipsa salva sit, et apud eos qui te melius noverunt quam nos, et apud nos ipsos, qui curas nobiscum tuas, ne tam immane perpetraretur scelus, tanto expressas inspiciebamus affectu, ut tui cordis invisibilia pene oculis cerneremus. Sibi igitur ille nocuit, quidquid nocuit; suam transfixit animam, suam vitam, suam conscientiam; suam denique ipsam famam, quam bonam solent etiam pessimi concupiscere, caeca illa crudelitate vastavit. Tanto enim est odiosior omnibus bonis, quanto magis impiis placere conatus est, vel placuisse laetatus. 11. Ubi autem magis potuit apparere non eum habuisse necessitatem quam se habere confinxit, ut ejus obtentu tanquam bonus faceret tantum malum, quam quod nec illi placuit de cujus praecepto se ausus est excusare?", "candidate_score": 0.619226, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_43", "bdc_text": "Quodsi omnino iuxta praescriptum Buceri respondebitis , facietis hoc non sine suspitione revocationis apud omnes nationes .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_866", "psc_text": "ei diceret Jacobus, Et scient omnes; sed diceret, Et putabunt omnes, quoniam quae de te audierunt, falsa sunt: praesertim quia in ipsis Jerosolymis Apostoli jam decreverant, ne quisquam Gentes cogeret judaizare (Act. XV, 28); non autem decreverant, ne quisquam tunc Judaeos judaizare prohiberet, quamvis etiam ipsos jam doctrina christiana non cogeret. Proinde si post Apostolorum decretum Petrus habuit illam in Antiochia simulationem, qua Gentes cogeret judaizare, quod jam nec ipse cogebatur, quamvis propter commendanda eloquia Dei quae Judaeis sunt credita, non prohibebatur; quid mirum, si constringebat eum Paulus libere asserere, quod cum caeteris Apostolis se Jerosolymis decrevisse meminerat? 11. Si autem hoc, quod magis arbitror, ante illud Jerosolymitanum concilium Petrus fecit; nec sic mirum est, quod eum volebat Paulus non timide obtegere, sed fidenter asserere quod eum pariter sentire jam noverat: sive quod cum eo contulerat Evangelium; sive quod in Cornelii centurionis vocatione, etiam divinitus eum de hac re admonitum", "candidate_score": 0.615717, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_19_21", "bdc_text": "Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ; es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4258", "psc_text": "qui vobis in Evangelio servio, angustiam pati non permittitis. Cum enim frater noster Fascius debito decem et septem solidorum ab oppigneratoribus urgeretur ut redderet, quod ad praesens unde explicaret se non inveniebat; ne corporalem pateretur injuriam, ad auxilium sanctae ecclesiae convolavit: illi etiam exactores cum proficisci cogerentur, et ideo dilationem dare non possent, gravissimis me querelis oneraverunt, ita ut eis illum traderem: aut quod sibi deberi ostendebant, unde acciperent providerem. Cumque obtulissem Fascio ut vestram Sanctitatem de necessitatibus ejus alloquerer; pudore deterritus, ne facerem deprecatus est. Ita ego majore necessitate coarctatus, a fratre nostro Macedonio decem et septem solidos accepi, quos in causam ejus continuo dedi, promittente illo quod ad certum diem cum eis reddendis posset occurrere; et consentiente ut si non posset occurrere, sermo de illo fieret ad vestram misericordiam, quam fraternam fratribus exhibere consuestis. 2. Nunc ergo quoniam absens est, restat ut subveniatis, non illi, quem nemo compellat", "candidate_score": 0.613665, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_17_19", "bdc_text": "Si quid interim agendumnach agendum ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang . cum Bucero , vide , ut caute agatis . Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2634", "psc_text": "minusque exercitato ingenio praediti, eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras, sive amico, sive inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. Ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat, praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. Si autem cum aliquid in manibus habeo, intermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur quae supervenientia requiruntur; quid fiet si etiam ipsis dum respondetur, alia supervenerint? Num placet ut etiam his omissis illa suscipiantur, et semper priora fiant quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus cum scribuntur non supervenerit aliquid quod quaeratur? Quod ut mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc", "candidate_score": 0.612846, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_19_21", "bdc_text": "Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ; es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2451", "psc_text": "etiam pro talibus intercedere, tanquam pro reis criminum; non ad hoc ut minime restituantur aliena, sed ne frustra homo in hominem saeviat, ille praesertim qui jam remisit culpam, sed quaerit paecuniam, et si fraudari metuit, non expetit vindicari. Denique in talibus causis, si persuadere potuerimus eos pro quibus intervenimus, non habere quod poscitur, continuo nobis eorum molestiae relaxantur. Aliquando autem misericordes et in ipso dubio nolunt homini pro incerta pecunia certa inferre supplicia. Ad hanc misericordiam vos etiam nos provocare et exhortari decet: melius enim, etiamsi habet, amittis, quam si non habet, aut excrucias, aut occidis. Sed pro istis magis apud eos qui repetunt, quam apud eos qui judicant, intercedere convenit; ne ipse videatur auferre, qui cum habeat potestatem, non cogit reddere: quamvis in cogendo ita debeat adhibere integritatem, ut ne amittat humanitatem. 21. Illud vero fidentissime dixerim, eum qui pro homine ad hoc intervenit ne male ablata restituat, et", "candidate_score": 0.608098, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_21_23", "bdc_text": "Daby hab ich zwo gros sorgen : Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen . Und es ist schon ains tails gschechen , wie mich duncken will. Darum zucht er och ymerdaren Basel , Sangallen etc. an in sinem schriben , als die mitnach mit ein gestrichener , unlesbarer Wortanfang. , und Zurch , och Bern , als die wider den handelSiehe WA Briefwechsel VIII 141 , 79-95. .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2634", "psc_text": "minusque exercitato ingenio praediti, eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras, sive amico, sive inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. Ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat, praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. Si autem cum aliquid in manibus habeo, intermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur quae supervenientia requiruntur; quid fiet si etiam ipsis dum respondetur, alia supervenerint? Num placet ut etiam his omissis illa suscipiantur, et semper priora fiant quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus cum scribuntur non supervenerit aliquid quod quaeratur? Quod ut mihi accidat difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. Non ergo debui alia interrumpere cum tua supervenissent, sicut nec tua, si alia rursus irruerint; et tamen servare hanc justitiam non sinor. Nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi quae agebam, et animum meum ad hanc", "candidate_score": 0.60712, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_22", "bdc_text": "Die erst , das er im nun zuͦ vil thuͤ , zum anderen , das ich vil me sorge , er werde unainikait under uch machen .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3532", "psc_text": "Lucas evangelista testatur, tunc fuisse factam, quando eversa est Jerusalem, quid eis respondeatur, videre debent qui in fine saeculi vel circa finem existimant haec futura; quanquam ipsa desolationis abominatio propter obscuritatem dicti non uno modo ab omnibus potuerit intelligi. 32. Et quod dictum est, Qui est in tecto, non descendat tollere aliquid de domo sua; et qui in agro, non revertatur tollere tunicam suam; potest congruentius intelligi spiritualiter, quod in tribulationibus omnibus est cavendum, ne quisque devictus ad carnalem vitam de spirituali sublimitate descendat, aut qui profecerat in anteriora se extendens, deficiendo in posteriora respiciat. Quod si in omni tribulatione, quanto magis in illa cavendum praecipi debuit, quae talis futura praedicta est illi civitati, qualis non fuit ab initio, neque fiet; et si in ista, quanto magis in illa, quae novissima futura est orbi terrae, id est Ecclesiae toto orbe diffusae! Nam et ipse Lucas, non quidem quando a discipulis", "candidate_score": 0.606795, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_45", "bdc_text": "ab illis , videndum vobis est , ne desciscatis , cum illi veritatem tam simpliciter et candide tradiderint .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_4107", "psc_text": "nondum purgatae, posuit tamen in Verbo, quod in re possit inveniri purgata. Demus itaque operam mundando cordi nostro, ut inde exsurgat acies qua ista videre valeamus: Beati enim, inquit, mundicordes; quoniam ipsi Deum videbunt (Matth. V, 7). Ita excedentes animalis hominis caliginosas imagines, ad serenitatem illam sinceritatemque veniemus, qua videre possimus quod dici non posse videmus. 5. Nam libello quem dignatus es mittere, si mihi sit otium, facultasque tribuatur ad singula respondere, arbitror te cogniturum tanto minus quemque vestiri lumine veritatis, quanto magis sibi videtur nudam depromere veritatem. Quis enim ferat, ut alia omittam, et hoc solum interim commemorem quod maxime ingemui, cum apostolus Paulus dicat, Videmus nunc per speculum in aenigmate; tunc autem facie ad faciem (I Cor. XIII, 12); istum jam dicere omni integumento retecto nudam se depromere veritatem? Qui si diceret, Nudam videmus veritatem, nihil esset caecius ista arrogantia visionis: non autem dixit, Videmus, sed, depromimus; ut", "candidate_score": 0.606095, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_63", "bdc_text": "Hinc enim libertas adempta est vobis , ita ut conventus vestri non caruerint confusione .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1134", "psc_text": "omnibus gentibus dilatatur, quae secundum Dei testimonium in semine Abrahae benedicuntur (Gen. XXII, 18). Quid igitur adhuc dubitas tenere quod sentis, nisi quia id quod nunc sentis, vel aliquando non sensisse, vel aliud defendisse confunderis; et dum erubescis corrigere errorem, non erubescis permanere in errore, quod utique potius erubescendum fuit? 52. Hoc est illud quod Scriptura non tacuit: Est confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gratiam et gloriam (Eccli. IV, 25). Confusio adducit peccatum, cum erubescit quisque pravam mutare sententiam ne aut inconstans putetur, aut diu errasse seipso judice teneatur: ita descendunt in infernum viventes (Psal. LIV, 16), id est, suam perditionem sentientes; quos Dathan et Abiron et Core hiatu terrae absorpti (Num. XVI, 31-33), tanto ante futuros figuraverunt. Confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate, et poenitendo in melius commutatur; quod te facere piget illa perniciosa confusione superatum; ne tibi ab hominibus nescientibus", "candidate_score": 0.604649, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_19_21", "bdc_text": "Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ; es will aber nit sin . Daby hab ich zwo gros sorgen :", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1736", "psc_text": "1. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando Deo ad te aliquid scriberem, ubi tribuente ipso quem oramus, tempus facultasque concessa est, oportuit ut debitum meum jam jamque persolverem, et pio studio tuo in Christi charitate servirem. Quam me autem laetificaverit ipsa petitio tua, in qua cognovi quantam rei tantae curam geris, verbis explicare non possum. Quod enim majus oportuit esse negotium viduitatis tuae, quam persistere in oratione nocte ac die, secundum Apostoli admonitionem? ille quippe ait: Quae autem vere vidua est et desolata speravit in Domino, et persistit in oratione nocte ac die (I Tim. V, 5). Unde mirum videri potest, cum sis secundum hoc saeculum nobilis, dives, tantaeque familiae mater, et in eo licet vidua, non tamen desolata, quomodo occupaverit cor tuum praecipueque sibi vindicaverit orandi cura; nisi quia prudenter intelligis quod in hoc mundo et in hac vita nulla anima possit esse secura. 2.", "candidate_score": 0.601422, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3058", "psc_text": "Codices dominicos mitterent. 31. Sed nos hujusmodi afflictos malis, consequens consolatus est fructus. Nam ubicumque a perditis ista commissa sunt, ibi ferventius atque perfectius unitas christiana profecit, et uberius laudatur Dominus, qui donare dignatus est ut servi ejus passionibus suis lucrarentur fratres suos, et oves ejus mortifero errore dispersas in pacem salutis aeternae suo sanguine congregarent. Potens est Dominus et misericors, quem quotidie rogamus ut etiam caeteris det poenitentiam, et resipiscant de diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem (II Tim. II, 26): qui non quaerunt nisi unde nobis calumnientur, et retribuant mala pro bonis; quia nec intelligere noverunt, quem circa eos animum dilectionemque servemus, et quomodo eos velimus secundum Domini praeceptum, quod per Ezechielem prophetam pastoribus dedit, revocare errantes, et perditos invenire (Ezech. XXXIV, 4). CAPUT VIII. 32. Illi autem, quod et alibi aliquando diximus, et quod nobis faciunt, sibi non imputant; et quod sibi faciunt, nobis", "candidate_score": 0.597877, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_9", "bdc_text": "occasionem mihi dares , nihil certe dignum haberem monitione .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_219", "psc_text": "vivere, sed etiam honorem Ecclesiae deferre cuperent, et si potestas daretur, totum tam magnae basilicae spatium turbis epulantium ebriorum que complerent; de spiritualibus autem fructibus, ad quos et divinarum Scripturarum auctoritate et nostris gemitibus invitarentur, nolunt afferre Deo munera, et his potissimum celebrare festa sanctorum. 7. Quibus peractis, codicem reddidi, et imperata oratione, quantum valui, et quantum me ipsum periculum urgebat, et vires administrare Dominus dignabatur, constitui eis ante oculos commune periculum, et ipsorum qui nobis commissi essent, et nostrum qui de illis rationem reddituri essemus pastorum principi, per cujus humilitatem, insignes contumelias, alapas, et sputa in faciem, et palmas, et spineam coronam, et crucem ac sanguinem obsecravi, ut si se ipsi aliquid offendissent, vel nostri misererentur, et cogitarent venerabilis senis Valerii circa me ineffabilem charitatem, qui mihi tractandi verba veritatis tam periculosum onus non dubitarit propter eos imponere, eisque saepe dixerit quod orationes ejus exauditae essent de nostro adventu;", "candidate_score": 0.597126, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_49", "bdc_text": "So antwurtete ich nun dem Bucer nichts , sunder zuche die antwurt uffwürde die Antwort aufschieben. , bis das Luther schribe .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_724", "psc_text": "quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. Itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar; hoc sane vel maxime admirans, quod cum dicas te exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea jubeas, si mea est epistola, aperte me scribere, aut mittere exemplaria veriora, ut absque ullo rancore stomachi in Scripturarum disputatione versemur. Quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore versari, si me laedere paras? aut si non paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere, hoc est et sic laedere? Nisi enim rescribendo laesisses, ego juste expostulare non possem. Proinde cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione Scripturarum sine ullo rancore versandi? Ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione volueris et", "candidate_score": 0.595594, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_19", "bdc_text": "Ich hette imerdaren vom lieben mann ain hofnung ghept , er wurd die sach etwas haben lassen ersitzen ;", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1488", "psc_text": "talium putatorum linguis tanquam falcibus concidi timet, lignum esse aridum, et ideo non putari tantum indoctum et hebetem, sed vere esse atque convinci. 5. Fortasse dixeris: Sed cum hebes animo non sim, et praecipue non esse studeam, nolo hebes animo vel putari. Recte; sed quo fine nolis, id quaero. Quod enim in illis quaestionibus aperiendis tibi et explicandis, nec nobis oneri esse dubitasti, hanc causam et hunc finem esse dixisti, et tam necessarium, ut eam nimiam necessitatem appellares, ne scilicet de his interrogatus neque respondens, ab hominibus ad vituperandum proclivibus, hebes indoctusque puteris. Ego autem quaero, hoccine totum sit cur a nobis ista desideres, an etiam indoctus et hebes putari propter aliud aliquid nolis. Si hoc totum est, cernis, ut arbitror, hunc esse finem tam vehementis intentionis tuae, qua nobis quoque oneri es, ut fateris. Quid autem a Dioscoro potest nobis esse oneri, nisi quod ipsum Dioscorum etiam nescientem onerat?", "candidate_score": 0.593951, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_9", "psc_text": "si Soliloquia legisset? Laetaretur multo exundantius, nec tamen reperiret plus aliquid, quod me appellaret, quam beatum. Cito ergo summum nomen effudit in me, nec sibi aliquid reservavit quod de me laetior asseveret. Vide laetitia quid faciat! 2. Sed ubi est ista beata vita? ubi? ubinam? O si ipsa esset, repelleret atomos Epicuri. O si ipsa esset, sciret nihil deorsum esse praeter mundum. O si ipsa esset, nosset extrema sphaerae tardius rotari quam medium, et alia similia quae similiter novimus. Nunc vero quomodo vel qualiscumque beatus sum, qui nescio cur tantus mundus sit, cum rationes figurarum per quas est, nihil prohibeant esse, quanto quis voluerit, ampliorem? Aut quomodo non mihi diceretur, imo non cogeremur confiteri corpora in infinitum secari, ut a certa velut basi in quantitatem certam certus corpusculorum numerus surgeret? Quare cum corpus nullum esse minimum sinitur, quo pacto sinamus esse amplissimum, quo amplius esse non possit; nisi forte illud", "candidate_score": 0.590669, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3970", "psc_text": "indicari verbis non potest. Et ego quidem parum eloquor, etsi multum loquar: sed nulli eloquenti omnino concesserim, ut qualicumque et quantacumque epistola sua affectum explicet, quem fecit in mente tua, quod non possum ego, etsi eum possit ita in animo meo videre sicut ego. Restat ergo sic tibi indicare quod scire voluisti, ut in verbis meis, et quod non indicant, sentias. Quid igitur dicam, nisi delectatum me esse litteris tuis, delectatum valde? Repetitio verbi hujus, non est repetitio, sed quasi perpetua dictio: quia fieri non posset, ut semper diceretur, ideo factum est ut saltem repeteretur; sic enim fortasse dici potest. 2. Hic si quaerat aliquis, quid me tandem in tuis tam valde litteris delectaverit; utrum eloquium? respondebo, Non: et ille forsitan respondebit, Ergo laudes tuae; sed de his quoque respondebo, Non: nec ideo, quia non sint ista in illa epistola; nam et eloquium ibi tantum est, ut et optimo te", "candidate_score": 0.58907, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_193", "psc_text": "et vere beati episcopi Alypii, quem toto pectore amplecteris, et merito; nam quisquis de illo viro benigne cogitat, de magna Dei misericordia, et de mirabilibus Dei muneribus cogitat. Itaque cum legisset petitionem tuam, qua desiderare te indicasti ut historiam suam tibi scribat, et volebat facere propter benevolentiam tuam, et nolebat propter verecundiam suam: quem cum viderem inter amorem pudoremque fluctuantem, onus ab illo in humeros meos transtuli; nam hoc mihi etiam per epistolam jussit. Cito ergo, si Dominus adjuverit, totum Alypium inseram praecordiis tuis; nam hoc sum ego maxime veritus, ne ille vereretur aperire omnia quae in eum Dominus contulit, ne alicui minus intelligenti (non enim abs te solo illa legerentur), non divina munera concessa hominibus, sed ipsum praedicare videretur, et tu qui nosti quomodo haec legas, propter aliorum cavendam infirmitatem fraternae notitiae debito fraudareris: quod jam fecissem, jamque illum legeres, nisi profectio fratris improvisa repente placuisset. Quem sic commendo", "candidate_score": 0.585833, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3349", "psc_text": "per Jesum Christum Dominum nostrum, multa et multipliciter est locutus; non solum illud omne tristitiae nubilum fugit de cordibus nostris, sed etiam tantum ibi laetitiae lumen infulsit, ut nihil egisse in nobis videretur ille moeror et timor, nisi successurorum ampliorem flagrantiam gaudiorum. 2. Itaque, frater charissime, quamvis non te videamus oculis carnis, animo tamen in fide Christi, in gratia Christi, in membris Christi tenemus, amplectimur, osculamur; et remeante a nobis ad te nostrorum invicem colloquiorum sanctissimo et fidelissimo perlatore, quem voluisti esse apud nos non solum advectorem scriptorum tuorum, verum etiam narratorem testemque factorum, rescripta persolvimus, et aliquanto diutius tecum sermocinamur, admonentes ut docendis instes, quibus terrendis satis, quantum comperimus, institisti. Sunt enim quidam, qui justissime damnatas impietates adhuc liberius defendendas putant; et sunt qui occultius penetrant domos, et quod in aperto jam clamare metuunt, in secreto seminare non quiescunt: sunt autem qui omnino silverunt, magno timore compressi, sed adhuc", "candidate_score": 0.584844, "ce_score": null }, { "bdc_chunk_id": "11036_sent_58", "bdc_text": "Ich welt uch gern noch witer davon schriben , so wais ich nichts me .", "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3306", "psc_text": "CAPUT VI. 20. Vellem autem legere libellum tuum cujus mentionem fecisti in litteris tuis, ne forte aliqua ibi testimonia non ambigua posuisti. A me autem cum quaesiisset amicus mihi charissimus et divinarum studiosissimus litterarum, quid de hac quaestione sentirem, eique remota verecundia, hinc aestus meos et ignorantiam fassus essem, scripsit inde longe trans mare ad doctissimum virum: cui rescripsit ille ut potius me consuleret, nesciens quod jam fecerat, nec aliquid a me certum ac definitum audire potuerat. Significavit tamen in eadem brevi epistola sua, se potius fieri quam propagari animas credere: simul etiam admonens animarum propaginem (quia ipse in Oriente est) occidentalem Ecclesiam solere sentire. Hac ego majore occasione comperta, scripsi ad eum non brevem librum, consulens eum, et petens ut prius me doceat, et tunc ad me mittat quos doceam. 21. Qui liber meus ut non doctoris sed inquisitoris, et potius discere cupientis, apud me legi potest: mitti vero", "candidate_score": 0.583309, "ce_score": null } ] } ], "biblical_hits": [] }